927634 Jaarstukken 2023 gemeente Baarn bijlage 1 Jaarstukken 2023

Gemeente Baarn

Jaarstukken 2023

Algemeen - Voorwoord

Hierbij bieden wij u de Jaarstukken over het begrotingsjaar 2023 aan. ‘Waarderend vernieuwen’ was de titel van de begroting 2023 en dat blijkt achteraf ook een passende titel voor wat er dit jaar heeft gespeeld. Dat geldt voor ons als college van B&W, maar zeker ook en misschien wel vooral in de ambtelijke organisatie. Er zijn heel veel nieuwe medewerkers ingestroomd; dat is boven verwachting goed gelukt. Het vergt echter wel het nodige, want een belangrijk deel komt vanuit andere sectoren dan de gemeentelijke overheid. Het inwerken heeft daardoor meer om het lijf dan alleen een andere werkplek. Daar tegenover staat dat met hen ook andere kennis en ervaring is meegekomen waar we als gemeentelijke overheid ons voordeel mee doen. Mede daarom is het mooi dat het boegbeeld van de gemeente, burgemeester Röell, in 2023 is herbenoemd voor een nieuwe termijn van zes jaar. De gemeenteraad besloot daartoe in november 2022 en op 30 maart 2023 werd hij tijdens een feestelijke bijeenkomst in Theater de Speeldoos beëdigd door de Commissaris van de Koning. Ook bleek afgelopen jaar een ‘dubbel’ verkiezingsjaar te zijn. In maart 2023 vonden de Provinciale Statenverkiezingen plaats en in november de verkiezingen voor de Tweede Kamer. De organisatie daarvan vergt altijd het nodige, maar is ook dit keer goed verlopen.

Voor alle gemeenten, en zeker ook voor Baarn, is het belangrijk dat de nieuw te vormen regering zich gaat buigen over de financiële positie van gemeenten. In 2023 is herhaaldelijk gewezen op de financiële ‘ravijnjaren’ die eraan lijken te komen. In deze Jaarstukken vindt u informatie over de ontwikkelingen en ambities waar in 2023 aan is gewerkt met ‘het beste voor Baarn’ voor ogen. Met vriendelijke groet, Burgemeester en Wethouders van Baarn, C. Creveld gemeentesecretaris

M.A. Röell burgemeester

Terug naar inhoudsopgave

Gemeente Baarn Jaarstukken 2023 - 2

Algemeen - Inleiding

Het college vindt het belangrijk om zoveel mogelijk samen met inwoners, ondernemers, instellingen en de gemeenteraad op te trekken. Dat vraagt meer kwaliteit, mensen en middelen. Zoals we in de introductie aangaven is in 2023 veel energie gestoken in het op peil brengen van de ambtelijke organisatie. Veel openstaande vacatures zijn ingevuld en er is voor een aantal taken formatie bij gekomen. Het team Duurzaamheid is bijvoorbeeld verdubbeld, maar het meest in het oog springende voorbeeld is het team Beheer. Daar zijn bijna alle medewerkers nieuw binnen gekomen en is er extra formatie bijgekomen op verkeer. Dit vernieuwde team heeft zich ingezet om de basis op orde te krijgen wat betreft beheer en onderhoud van de openbare ruimte. De lange lijst met openstaande meldingen is weggewerkt en er komt een steeds beter beeld van wat er nodig is de komende jaren. Bij het team Ontwikkeling Samenleving is ook vernieuwing en uitbreiding geweest. Dit was nodig om ambities waar te kunnen maken. Denk aan ambities op het gebied van cultuur, maatschappelijk vastgoed en extra aandacht voor de jeugd van Baarn. Er is belangrijke voortgang geboekt bij het verder vormgeven van de samenwerking binnen de uitvoeringsorganisatie BBS en het realiseren van de zogeheten Integrale Toegang in het sociaal domein. De regelingen voor minima zijn verhoogd en extra onder de aandacht gebracht.

De landelijke regeling tegen energiearmoede was ook in 2023 nodig en heeft de gemeente uitgevoerd. Er zijn ‘Energiefixers’ ingezet om inwoners te helpen bij het isoleren van hun huis. Na het onderzoek naar voorzieningen voor jongeren eind 2022, hebben we in 2023 ingezoomd op het onderwerp ‘Jongeren en drugs’. Nader onderzoek liet zien dat gebruik van drugs door jongeren in Baarn, net als in de rest van het land, behoorlijk ‘normaal’ is geworden. Aan de hand van de onderzoeken is gewerkt aan oplossingen.

Dit zal in 2024 een vervolg krijgen. Bij alle inspanningen hebben we, net als bij de onderzoeken, de jeugd zoveel mogelijk zelf betrokken. Dit jaar zijn we gestart met een jaarlijkse kinderraad in groep 8 van de basisscholen. Ook bij het vormgeven van de nieuwe skatebaan zijn de jonge gebruikers betrokken. Ook op andere terreinen is verbinding gezocht met de Baarnse samenleving. Onder meer tijdens de Baarnse Klimaatweek en een drukbezochte ondernemersavond. We organiseerden verder onder meer de Dag van de Baarnse jeugd, Culturele zzp-ers zijn betrokken bij de besteding van de overgebleven coronaherstelgelden en er is een proef gestart met Buurtbudgetten. Daarvoor kregen inwoners een voucher om samen met anderen initiatieven voor de buurt te organiseren. Een tekort aan betaalbare woningen doet zich ook in Baarn voor. Om te zorgen dat er meer betaalbare woningen voor de juiste doelgroepen komen is in 2023 is een nieuwe Woonvisie gemaakt, onder de noemer Volkshuisvestelijk programma. Voor de invoering van de nieuwe Omgevingswet zijn in 2023 de laatste voorbereidingen zo goed mogelijk uitgevoerd. Tegelijk werd er hard gewerkt om bouwplannen vooruit te helpen die bijdragen aan het vergroten van het aantal betaalbare woningen. Denk aan de projecten Hoogwolde, de Schoolstraat en de Baarnsche Zoom.

De gemeente Baarn is rijk aan cultureel erfgoed en de bescherming daarvan is belangrijk. In 2023 zijn ongeveer vijftig nieuwe monumenten (voorgenomen) aangewezen als gemeentelijk monument. Er is gewerkt aan een Kerkenvisie (een toekomstvisie voor religieus erfgoed) en er is een afwegingskader gekomen voor het plaatsen van zonnepanelen op monumenten. Voor een compleet overzicht van wat er in 2023 allemaal is gedaan, verwijzen wij u naar de teksten van de programma’s in dit jaarverslag.

Terug naar inhoudsopgave

Gemeente Baarn Jaarstukken 2023 - 3

Algemeen - Inhoud

Voorwoord ��������������������������������������2 Inleiding Leeswijzer Samenstelling bestuur en portefeuilleverdeling

3 5 7

Programma 1: Dienstverlening ������������ 8 10 Bestuur 11 Dienstverlening Financieel programma 1

9 10 12

Programma 2: Vitale gemeenschap������ 16_ 20 Kunst en cultuur 21 Sport 22 Onderwijs 23 Welzij 24 Volksgezondheid Financieel programma 2

18 19 21 23 25 26

Programma 3: Woonomgeving ����������� 31 30 Ruimtelijke ontwikkeling en Wonen 31 Mobiliteit 32 Beheer en Openbare Ruimte Financieel programma 3

33 35 36 38

Programma 4: Veiligheid ������������������� 43 40 Openbare orde en veiligheid 41 Crisisbeheersing en brandweerzorg Financieel programma 4

44 47 48

Programma 5: Zorg voor elkaar����������� 51 50 Toegang 51 WMO 52 Jeugdzorg Financieel programma 5

52 53 55 57

Programma 6: Meedoen ������������������� 61 60 Inkomensregeling 61 Re-integratie en Inburgering Financieel programma 6

62 64 65

Programma 7: Economie en Toerisme��� 69 70 Economie en toerisme Financieel programma 7

Paragrafen ������������������������������������� 97 Paragraaf 1. Lokale heffingen Paragraaf 2. Weerstandvermogen en Risicobeheersing Paragraaf 3. Onderhoud kapitaalgoederen Paragraaf 4. Financiering Paragraaf 5. Bedrijfsvoering Paragraaf 6. Verbonden partijen Paragraaf 7. Grondbeleid Paragraaf 8. Wet open overheid

98 107 115 117 125 131 144 145

Financiele jaarrekening 2023������������ 147

70 73

Overzicht van baten en lasten 2023 148 Balans 2023152

Programma 8: Duurzaamheid������������� 76

Bijlage ���������������������������������������� 188

80 Energietransitie 81 Afval en circulaire economie Financieel programma 8

77 80 81

Programma 9: Algemene dekkingsmiddelen en overhead ���������� 85 90 Algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien 91 Overhead Financieel programma 9

Terug naar inhoudsopgave

86 87 90

Sisa Staat van baten en lasten taakvelden Wet Normering Topfunctionarissen (WNT) Investeringen en restantkredieten Analyse begrotingsrechtmatigheid  Voortgang rekenkameronderzoek Staat van subsidies

188 189 193 195 198 201 202

Gemeente Baarn Jaarstukken 2023 - 4

Algemeen - Leeswijzer

Inleiding

Programmaplan-opzet De programma’s kennen de volgende opzet:

Programma-indeling Het Besluit Begroting en Verantwoording gemeenten (BBV) schrijft voor dat de gemeentelijke jaarstukken bestaan uit het jaarverslag en de (financiële) jaarrekening. Het jaarverslag is de beleidsverantwoording over het verslagjaar en is opgebouwd uit het programmaplan en paragrafen. Een programma is een samenhangend geheel van beleidsactiviteiten, De indeling van de programma’s moeten overeenkomen met de indeling in de programmabegroting van het verslagjaar, zodat een goed inzicht ontstaat in de oorspronkelijke raming en de realisatie per programma. De indeling van de programmabegroting bestaat uit 9 programma’s en ongeveer 50 taakvelden.

1. Dienstverlening 2. Vitale gemeenschap 3. Woonomgeving 4. Veiligheid 5. Zorg voor elkaar 6. Meedoen 7. Economie en Toerisme 8. Duurzaamheid 9. Algemene dekkingsmiddelen en Overhead

Wat gebeurt er om ons heen? Hier staan de trends en ontwikkelingen beschreven die effect hebben op de gemeentelijke organisatie. Wat wilden we bereiken en wat hebben we daarvoor gedaan? Hier staan de doelen en maatschappelijke effecten beschreven die wij met het programmaplan wilden bereiken. Ook zijn hier de activiteiten opgenomen die wij hebben uitgevoerd om die doelstelling(en) te bereiken. De verplichte beleidsindicatoren, zoals opgenomen in ‘waarstaatjegemeente.nl’ zijn per programma weergegeven. De cijfers kunnen betrekking hebben op verschillende jaren. Wat heeft het gekost? Een overzicht van de baten, de lasten en de wijzigingen in de reserves. Daarnaast wordt een toelichting gegeven op de belangrijkste afwijkingen ten opzichte van de laatst vastgestelde begroting. In principe worden afwijkingen van € 20.000 en grote nader toegelicht. Tenslotte wordt een overzicht gegeven van de incidentele baten en lasten van het betreffende programma en is aangegeven of en welke budgetoverhevelingen zijn vastgesteld. Indicator De voortgang in termen van tijd, geld en kwaliteit wordt in één oogopslag zichtbaar gemaakt aan de hand van een stoplicht. De betekenis van de kleuren is als volgt: conform planning op onderdelen vermeldingswaardig, maar niet direct bedreigend voor de algehele voortgang er zijn serieuze afwijkingen in termen van tijd, geld en/of kwaliteit

Terug naar inhoudsopgave

Gemeente Baarn Jaarstukken 2023 - 5

Algemeen - Leeswijzer vervolg

Paragrafen

Voor de leesbaarheid is gekozen om grote bedragen af te ronden op 1.000 euro. Daardoor kan het soms gebeuren dat bij de afronding een minimaal verschil optreedt. Wanneer in tabellen bedragen niet of anders afgerond zijn opgenomen is dit bij de betreffende tabel aangegeven.

Naast de programma’s bevat de jaarstukken 2023 de volgende paragrafen:

1. Lokale heffingen 2. Weerstandsvermogen en risicobeheersing 3. Onderhoud kapitaalgoederen 4. Financiering 5. Bedrijfsvoering 6. Verbonden partijen 7. Grondbeleid 8. Wet open overheid

Belangrijk! Bij de financiële cijfers worden lasten met een positief getal weergegeven en baten met een negatief getal. Dat betekent dat een positief saldo met een negatief getal wordt weergegeven en een negatief saldo met een positief getal. Onttrekkingen uit reserves en voorzieningen zijn een bate voor de exploitatie en dus een negatief getal. Stortingen in reserves en voorzieningen zijn een last voor de exploitatie en worden derhalve met een positief getal weergegeven.

De paragrafen geven een dwarsdoorsnede van de het jaarverslag voor een aantal specifieke onderwerpen en geven de lezer van de jaarstukken meer inzicht en toelichting. Paragrafen concentreren zich op het gemeentelijk beleid voor beheersmatige aspecten die aanzienlijke financiële gevolgen kunnen hebben en/of van groot belang zijn voor het realiseren van de verschillende beleidsprogramma’s.

Financiële jaarrekening De jaarstukken bestaan uit de balans, het overzicht van baten en lasten en de gedetailleerde toelichting op deze stukken. Tenslotte zijn een aantal bijlagen toegevoegd, zoals de SISA bijlage, de baten en lasten per taakveld, een overzicht van verstrekte subsidies, lijst van investeringen en restantkredieten en de analyse begrotingsrechtmatigheid. Ook is hier de voortgang van de verschillende rekenkameronderzoeken opgenomen. Verder is een lijst van gehanteerde afkortingen opgenomen.

Doorontwikkeling Jaarstukken Bij deze jaarstukken 2023 is verder gewerkt aan de professionalisering ervan. De verdere ontwikkeling van de gemeentelijke Planning & Control documenten is een voortdurend proces. Centraal daarbij staat het aansluiten bij de opgestelde programma­ plannen en het meer integraal (dus meer op hoofdlijnen) weergeven van de verantwoordingsinformatie. We streven naar een zo compact mogelijke rapportage die voldoet aan steeds wijzigende wet- en regelgeving en die de lezer maximaal in staat stelt zich een oordeel te vormen over de financiële stand van onze gemeente.

Terug naar inhoudsopgave

Gemeente Baarn Jaarstukken 2023 - 6

Algemeen - Leeswijzer vervolg

Samenstelling bestuur en portefeuilleverdeling Burgemeester Mark Röell

Wethouder Steven de Vries

Openbare orde en veiligheid; Veiligheidsregio Utrecht (VRU), Bestuurlijke en juridische zaken; Toezicht en handhaving, Vergunningverlening; Horeca, Wet Bibob, evenementen, APV en bijzondere wetten; Regio Amersfoort; Kabinetszaken; Public Relations (PR); Burgerzaken.

Bestuurlijke vernieuwing; Duurzaamheid energietransitie (incl. verduurzaming bestaande en nieuwe woningen en betaalbaarheid); Milieu incl. milieuhandhaving; Integrale toegang Sociaal Domein; Jeugdzorg; Inburgering/vluchtelingen; Welzijn en vrijwilligers; Wet maatschappelijke ondersteuning (WMO); Volksgezondheid; Gemeentelijk vastgoed excl. onderwijs.

Wethouder Mark Veldhuizen

Wethouder Mark Eijbaard

Communicatie; Ruimtelijke ontwikkeling; Welstand en monumenten; Kunst en cultuur; Economische zaken; Volkshuisvesting en wonen; Levendig centrum.

Openbare ruimte, Water en riolering, Speelruimte; Groen en Natuur; Verkeer; Afval; Begraafplaatsen; Werk en Inkomen; Lage Vuursche

Wethouder Hugo Prakke Participatie; Financiën en belastingen; Recreatie en toerisme; Vorstelijk Baarn; Evenementenbeleid; Informatie en digitalisering incl. archief; Inkoop en maatschappelijk vastgoed; Dienstverlening; Personeel & Organisatie; Onderwijs incl. onderwijshuisvesting; Sport; Grondzaken.

Terug naar inhoudsopgave

Gemeentesecretaris Cynthia Creveld De gemeentesecretaris / algemeen directeur staat de leden van het college van B&W terzijde bij de uitoefening van hun taken en geeft leiding aan de gemeentelijke organisatie.

Gemeente Baarn Jaarstukken 2023 - 7

Programma 1

Dienstverlening Bestuurlijke verantwoordelijkheid Burgemeester Mark Röell Wethouder Mark Eijbaard Wethouder Mark Veldhuizen Wethouder Hugo Prakke

• Bestuur • Dienstverlening

Programma 1 - Dienstverlening

Beoogde maatschappelijke effect

Beleidskader

De vraag van inwoners, bedrijven en maatschappelijke instellingen naar de manier waarop wij als gemeente onze producten en diensten leveren, verandert. Wij zijn dan ook steeds op zoek naar slimme en efficiënte manieren om onze dienstverlening in te zetten. Het gebruik van de digitale dienstverlening neemt toe en is een belangrijk onderdeel van onze bedrijfsprocessen. Om dit effect te bereiken, hebben we uitvoering gegeven aan de onderstaande strategische doelen.

10 Bestuur

• Visie op dienstverlening • Verbeterprogramma Quick Scan Lokale Democratie • Het beste voor Baarn • Visie op burgerparticipatie

Belangrijkste ontwikkelingen

Strategische doelen 1. O  nze dienstverlening bereikt zoveel mogelijk inwoners en ondernemers op een zichtbare manier 2. D  e gemeente biedt in maatschappelijke opgaves ruimte en ondersteuning aan initiatieven van de samenleving 3. O  nze dienstverlening kenmerkt zich door een positieve grondhouding en is open, veilig en begrijpelijk 4. D  e raadsleden, college en de ambtelijke organisatie werken vernieuwend samen om het beste voor Baarn te realiseren

Bestuurlijke producten • 10 Bestuur • 11 Dienstverlening

De opgaven van de gemeente worden steeds groter. Regionale samenwerking helpt ons om aan de wettelijke taken te kunnen voldoen. De samenwerking wordt op verschillende manieren vorm gegeven. Vanaf eind 2022 werken we met gemeenteraad, dagelijks bestuur en organisatie aan onze visie en strategie voor samenwerking in de regio. Dit zodat we als gemeente gerichter en effectiever regionaal kunnen (samen)werken aan opgaven. Zo worden taken uitbesteed, maar ook taken overgenomen. Bijvoorbeeld de uitvoering van belastingtaken van Eemnes, die in 2023 is overgenomen. Bij het samenwerken aan opgaven werken we vanuit de kernwaarden van de gemeentelijke organisatie: samenwerken – verbindend – duidelijk aan ’het beste voor Baarn’.

Doelstellingen en maatregelen

Belastingen Vanaf 1 januari 2023 voert de gemeente Baarn de belastingtaken uit voor de gemeente Eemnes. Verkiezingen In maart 2023 vonden de Provinciale Statenverkiezingen plaats en in november de verkiezingen voor de Tweede Kamer. Dankzij de (deels ook vrijwillige) inzet van veel medewerkers is dit weer succesvol verlopen.

Terug naar inhoudsopgave

Gemeente Baarn Jaarstukken 2023 - 9

Programma 1 - Dienstverlening

11 Dienstverlening

Doelstellingen en maatregelen

Communicatie: tweerichtingsverkeer, we staan naast onze inwoners en ondernemers

Belangrijkste ontwikkelingen Inwoners en ondernemers willen zich gehoord voelen, veilig en goed geholpen worden en goed geïnformeerd blijven door de gemeente. Heldere communicatie en veilige en efficiënte dienstverlening zijn daarvoor onmisbaar. We willen gebruik maken van verschillende dienstverleningskanalen: fysiek in de buurt, via sociale media, maar vooral ook online. De digitalisering en het inzetten van de dienstverleningskanalen zorgt dat we snel, efficiënt en veilig diensten kunnen leveren en informatie kunnen delen. Recente voorvallen in ons land met hacks en gijzelsoftware maken eens te meer duidelijk dat we moeten blijven investeren in goede beveiliging van digitale systemen. Een verschijnsel dat zich voordoet is de zogeheten ‘paspoortpiek’. Deze wordt veroorzaakt doordat de geldigheidsduur van de paspoorten tien jaar geleden is verlengd van 5 naar 10 jaar. Dit leidt nu tot een piek in de aanvragen voor een nieuw identiteitsdocument. Bij het opvangen van de piek zijn we extra alert om identiteitsfraude te voorkomen. Ook zorgen we dat inwoners tijdig een nieuw document kunnen aanvragen en dat lange wachttijden worden voorkomen. Het op afspraak werken helpt om dit te sturen. Daarnaast willen we vaker in gesprek met de samenleving.

Deze werkwijze wordt onderstreept door wetgeving en ontwikkelingen zoals de Omgevingswet, de initiatiefrijke samenleving en faciliterende overheid en het op elkaar aan laten sluiten van online en offline inspraakmethoden.

Het is belangrijk dat medewerkers communicatief vaardig zijn. We zien dat er verbetering mogelijk is en zetten in op training op het gebied van ‘Klare Taal’ en storytelling. • Een zogeheten ‘Klare Taal’-training is onderdeel van het inwerkproces voor in dienst tredende medewerkers. Ook aan de al dienst zijnde medewerkers wordt deze training geboden. Het is belangrijk dat we communiceren over de mogelijkheden om in contact te zijn met de gemeente. • Via de gemeentelijke website, gemeentepagina’s in de kranten en de (digitale) Gemeentegids is ook in 2023 gecommuniceerd over de verschillende mogelijkheden om in contact te treden met de gemeente. Voor de ondersteuning van de boodschap en het verkleinen van de afstand tussen de organisatie en de samenleving zijn beeld en video belangrijk. We zetten een goede beeldbank hiervoor op. • Er is een beeldbankapplicatie aangeschaft die in de loop van het komende jaar steeds verder gevuld zal worden met bestaand en nieuw foto- en videomateriaal, specifiek voor/over Baarn. De beeldbank zal daarna actueel worden gehouden. We gaan inzetten op monitoring en (bij)sturing van het gebruik van de dienstverleningskanalen zoals sociale media. Hiervoor wordt een beheerorganisatie opgezet en formatie uitgebreid. • We zijn in 2023 gestart met het werken aan een strategie voor de inzet van sociale media.

Daarnaast monitoren we de sociale media met veel aandacht en spelen we met onze berichtgeving in op wat er (online) speelt in de gemeente.

Terug naar inhoudsopgave

Gemeente Baarn Jaarstukken 2023 - 10

Programma 1 - Dienstverlening

We onderzoeken of we toegang mogelijk kunnen maken in de buurt (Speeltuinvereniging, De Groene inval). •W  e hechten veel waarde aan zichtbaarheid van de gemeente in de wijken van Baarn. Dit zal in 2024 verder opgepakt worden. In 2023 lag de focus vooral op de integrale toegang en samenwerking met Pit Baarn.

We willen experimenteren met een Inwonerberaad op klimaat. • Het college van B&W en de gemeenteraad kregen in verschillende sessies informatie over het nut en de impact van een Burgerberaad / Inwonerforum en wat dit vraagt van inwoners, organisatie en de raad. Voor het onderwerp Duurzaamheid is een Peilnota opgesteld en deze is besproken in de raad.

Participatie De gemeente biedt in maatschappelijke opgaves ruimte en ondersteuning aan initiatieven van de samenleving en stimuleert deze.

We willen in 2023 initiatieven uit de samenleving stimuleren door middel van Buurtbudgetten. • In 2023 is de proef ‘Baarn buurt mee’ van start gegaan. Hiervoor kregen alle huis­ houdens in Baarn een cheque ter waarde van 5 euro. Deze konden worden ingezet voor het uitvoeren van (eigen) initiatieven die de buurt leuker, mooier en beter maken. In totaal waren er 71 initiatieven aangemeld en zijn er 38 uitgevoerd.

We willen bij bepaalde onderwerpen (zoals bij de herinrichting van de Brink) experimenteren met een Inwonerforum. •V  oor herinrichting van de Brink zullen de inwoners in 2024 betrokken worden. We willen de kinderburgemeester meer basis geven binnen en buiten onze gemeente. • E r is in 2023 een nieuwe Kinderburgemeester benoemd. •H  et lidmaatschap van het Nederlands Genootschap van Kinderburgemeesters bood weinig meerwaarde en is daarom stopgezet. •D  e nieuwe Kinderburgemeester heeft een aantal inhoudelijke plannen. De ideeën voor een verkeerslicht aan De Geerenweg en ‘Pakjesavond voor iedereen’ zijn inmiddels uitgevoerd. Het plan om een spelletjesmiddag voor kinderen en ouderen te organiseren wordt begin 2024 opgepakt. • Ons  streven is de rol van de Kinderburgemeester in onze gemeente verder te verstevigen. We denken na over het bouwen van een team om de Kinderburgemeester heen. Dit zorgt ervoor dat de uitvoering van werkzaamheden beter verdeeld kan worden en minder kwetsbaar is.

We willen meer inbreng ophalen vanuit jongeren in Baarn. • In 2023 hebben we inbreng opgehaald bij de Baarnse jeugd door middel van de Dag van de Baarnse Jongeren, rondetafelgesprekken tijdens het werkbezoek van de Commissaris van de Koning en in de Kinderraad. Ook de bezoeken van de gemeente aan de leerlingenraden van Baarnse scholen heeft inbreng opgeleverd. In de Jeugdagenda is jeugdparticipatie opgenomen als ambitie. De gemeente biedt in maatschappelijke opgaves ruimte en ondersteuning aan initiatieven van de samenleving en stimuleert deze. • We bieden inwoners de mogelijkheid om mee te denken over het ontwikkelen, uitvoeren en evalueren van gemeentelijk beleid. In een Informatieblad Bewonersparticipatie staat wanneer en hoe we hier invulling aan geven.

Terug naar inhoudsopgave

Gemeente Baarn Jaarstukken 2023 - 11

Programma 1 - Dienstverlening

Standaard dienstverlening is digitaal en laagdrempelig, persoonlijk blijft mogelijk Digitale diensten worden uitgebreid en eenvoudig vormgegeven. • In  2023 hebben we de manier verbeterd waarop inwoners een melding kunnen doorgeven over de openbare ruimte. Op de gemeentelijke website is de plek waar de meldingen kunnen worden gedaan beter zichtbaar gemaakt. Ook is er duidelijk beschreven wat een inwoner kan verwachten na een melding en hoe de gemeente ermee aan de slag gaat. Door betere sturing op kwaliteit én kwantiteit van de afhandeling van meldingen, is de dienstverlening richting inwoner sterk verbeterd. Onze inwoners kunnen rekenen op veilig en betrouwbare dienstverlening. •D  e digitale wereld is volop in beweging. Dit biedt de gemeente tal van nieuwe mogelijkheden om inwoners beter te bedienen. Tegelijk brengen de ontwikkelingen ook dreigingen en uitdagingen met zich mee. Gemeenten moeten maatregelen nemen om de beschikbaarheid, integriteit en vertrouwelijkheid van digitale informatiesystemen zeker te stellen. In 2023 is de beweging om de informatieveiligheid verder te verbeteren doorgezet. Langs de assen Techniek, Mens en Organisatie zijn projecten gestart om de digitale weerbaarheid van de gemeente Baarn te vergroten. Deze lijn wordt in 2024 voortgezet.

Doelstelling is te komen tot een risicogerichte meerjarenplanning die richting geeft om het doorgaan van de dienstverlening van de gemeente op een verantwoorde wijze te borgen.

Financiën programma 1 Financiën Bedragen x €1.000

Exploitatie

Realisatie Begroting Begroting Realisatie Afwijking 2022 2023 2023 2023 2023 Gewijzigd

Lasten 10 Bestuur

2.279

1.785

1.975

2.202

-228

11 Dienstverlening

1.777

2.072

2.339

1.649

689

Totaal Lasten

4.056

3.857

4.313

3.852

462

10 Bestuur

-239

0

0

-476

475

11 Dienstverlening

-961

-693

-693

-986

293

Totaal Baten

-1.200

-694

-694

-1.462

768

SALDO van baten en lasten

2.856

3.163

3.620

2.390

1.230

RESULTAAT na bestemming

2.856

3.163

3.620

2.390

1.230

Baten

Opstellen visie voor online dienstverlening en smart city. • Het starten met het opstellen van een visie op SmartCity is uitgesteld naar het najaar van 2024. Op die manier is er voldoende tijd beschikbaar om gemeenteraad en samenleving erbij te betrekken.

Terug naar inhoudsopgave

Gemeente Baarn Jaarstukken 2023 - 12

Programma 1 - Dienstverlening

Toelichting afwijking ten opzichte van de gewijzigde begroting Product 10: Bestuur

Begroting Jaarstukken Te V/N 2023 2023 verklaren

Lasten

1.975

2.195

-220

N

Salarislasten kunnen per programma afwijken van de geraamde lasten, de toelichting op de salarislasten van gehele organisatie is te lezen in para graaf Bedrijfsvoering.

-61

N

In 2023 hebben we De Provinciale Statenverkiezingen en de vervroegde Tweede Kamerverkiezingen gehad. Op basis van de kieswet is het centraal tellen ingevoerd, dit heeft extra tijd gekost. Tijdens de tussenrapportage is een inschatting gemaakt van de extra kosten en bijgeraamd. Resultaat is dat we te weinig hebben bijgeraamd en de overschrijding €34.000,- bedraagt. Voor extra personeel t.b.v. de verkiezingen hebben we een overschrijding van €80.000,-.

-114

N

Door grotere regionale opgaven op het gebied van wonen, duurzaamheid en sociaal domein vraagt om meer ondersteuning op deze gebieden van het Bureau Regio Amersfoort. Hierdoor is de structurele bijdrage vanaf 2023 gestegen met € 60.000. Bij het opstellen van de perspectiefnota 2024 is de structurele extra bijdrage voor het Bureau Regio Amersfoort meegenomen voor de meerjarige begroting 2024 e.v.

-60

N

Overige verschillen < 30.000 en afrondingen

15

V

Totaal Lasten

-220

Baten

0

De kosten voor pensioen en wachtgeld regeling zijn in 2023 gestegen. Op basis hiervan is de onttrekking aan de voorziening naar boven bijgesteld. De uiteindelijk uitgaven blijken lager doordat er uiteindelijk minder pensioen en wachtgeld hoefde worden uitbetaald. Daarnaast zorgt het hoge batig saldo van de voorziening voor een vrijval. Overige verschillen < 30.000 en afrondingen

-476

476

V

476

V

0

Totaal Baten

476

Saldo

256

Terug naar inhoudsopgave

V

Gemeente Baarn Jaarstukken 2023 - 13

Programma 1 - Dienstverlening

Product 11: Dienstverlening

Begroting Jaarstukken Te V/N 2023 2023 verklaren

Lasten

2.339

1.650

689

V

Salarislasten kunnen per programma afwijken van de geraamde lasten, de toelichting op de salarislasten van gehele organisatie is te lezen in paragraaf Bedrijfsvoering.

42

V

Doordat we meer leges rijbewijzen hebben ontvangen, hebben we ook meer moeten afdragen aan het Rijk.

-34

N

55

V

35

V

32

V

49

V

-162

N

641

V

Overige verschillen < 30.000 en afrondingen

31

V

Totaal Lasten

689

Voor de digitalisering van dienstverleningskanalen was een incidenteel budget van €70.000,- geraamd. Eind 2023 is er een Kennisbank systeem aangeschaft. De kosten vallen verdeeld over 2023 tot en met 2025, waardoor dit budget niet volledig is benut in 2023. Naast de incidentele budget voor dienstverleningskanalen is er bij Burgerzaken ook structureel budget op uitbestede werkzaamheden. Er is op dit onderdeel voorrang gegeven aan de uitvoering van incidentele middelen, waardoor er geen uitgaven gerealiseerd is op structurele budget. Gezien de trend hierop lijkt het dat we de lasten structureel te veel hebben geraamd. Bij Burgerzaken is er in 2023 op onderhoud hard- en software minder uitgegeven dan geraamd. Lasten gemeentelijke monumenten subsidie, de uitputting op dit subsidiebudget is afhankelijk van het aantal verzoeken voor subsidie bij onderhoud aan gemeentelijke monumenten. Om de implementatie van de omgevingswet in goede banen te leiden, is er externe expertise ingehuurd omdat de specifieke kennis (programmamanager omgevingswet) voor deze invoering ontbrak. Vanwege de wettelijke taak die wij als gemeente Baarn hebben om de omgevingswet te implementeren, is er vanuit de perspectiefnota 2023 € 326.000 bijgeraamd.

Op basis van de turap 2023 is om dezelfde reden nogmaals een bedrag ad € 399.000,- bijgeraamd conform het bestedingsplan opgesteld door de programmamanager omgevingswet. Uiteindelijk is gebleken dat de daadwerkelijk kosten uit het bestedingsplan lager waren dan begroot.

Baten

-693

293

V

65

V

242

V

Overige verschillen < 30.000 en afrondingen

-14

N

Totaal Baten

293

Saldo

982

Gelet op de trend die we zien, lijkt het er op dat we de opbrengsten leges rijbewijzen structureel te laag hebben geraamd. Vanaf 2024 hebben we € 80.000,- meer geraamd. De baten omgevingsvergunningen wordt al jaren begroot rond € 345.000,-. Op de werkelijke opbrengst leges hebben wij geen invloed, dit geschiedt vraag gestuurd. Een deel van de hogere leges kan verklaard worden doordat er eind 2023 meer aanvragen zijn binnengekomen alvorens de nieuwe wetgeving (omgevingswet) van kracht zou worden. Voor 2024 is de raming bijgesteld naar € 386.000,-

Terug naar inhoudsopgave

-986

V

Gemeente Baarn Jaarstukken 2023 - 14

Programma 1 - Dienstverlening

Incidentele baten en lasten Incidentele posten Programma 1: Dienstverlening

Lasten Reguliere exploitatie

Baten Dotatie reserve

Reguliere exploitatie

Onttrekking reserve

Budgetoverheveling 2022-2023

61.328

-61.328

Implementatie omgevingswet

289.449

-289.449

Vrijval voorziening pensioenen en wachtgeld Totaal Incidentele baten en lasten Ondersteunend domein

-469.477 350.777

–

-469.477

-350.777

Budgetoverhevelingen 2023-2024 Geen budgetoverheveling van 2023 naar 2024 voor programma 1.

Terug naar inhoudsopgave

Gemeente Baarn Jaarstukken 2023 - 15

Programma 2

Vitale gemeenschap Bestuurlijke verantwoordelijkheid Wethouder Steven de Vries Wethouder Hugo Prakke Wethouder Mark Veldhuizen

• Kunst en cultuur • Sport • Onderwijs • Welzijn • Volksgezondheid

Programma 2 - Vitale gemeenschap

Beoogde maatschappelijke effect We vinden het belangrijk dat iedereen in Baarn mee kan (blijven) doen in de samen­ leving. Het vergroten van zelfredzaamheid kan inwoners meer zelfvertrouwen en zelfbewustzijn geven. We hebben inwoners en organisaties onder meer geholpen bij het organiseren van culturele activiteiten. Sport en bewegen dragen bij aan een gezonde levensstijl en de vitaliteit van onze inwoners. We hebben inwoners afgelopen jaar gestimuleerd om zoveel mogelijk te bewegen. Goed onderwijs is en blijft een belangrijke basis voor een gelukkig en gezond leven. Voor dit doel hebben we onder meer de zogeheten NPO-middelen van het Rijk ingezet (Nationaal Programma Onderwijs).

Herstelgelden coronapandemie Om de negatieve effecten in Baarn van de coronapandemie zoveel mogelijk weg te nemen en positieve effecten te stimuleren, is een integraal plan gemaakt voor de inzet van nog te besteden coronaherstelgelden. De gelden zijn ingezet voor versterking en versnelling van bestaand beleid. Het thema ‘ontmoeten’ staat daarin centraal.

• Verbetering van het ondernemersklimaat. Daarbij ligt de nadruk op acties en projecten die lokale ondernemers helpen om robuust en minder ‘kwetsbaar’ te zijn bij een volgende crisis. Denk aan beleid rond een ‘eerlijke beloning’ van culturele ondernemers bij activiteiten die de gemeente subsidieert. Speciale aandacht is er voor zzp’ers in de cultuursector. Bij de Balans 2023 wordt de ontwikkeling van de coronaherstelgelden verder toegelicht (onder Reserve coronamiddelen).

Strategische doelen 1. De inwoners van Baarn wonen, werken en leven zelfstandig. 2. De inwoners van Baarn voelen zich betrokken bij elkaar en zetten zich voor anderen in. 3. De inwoners van Baarn zijn gezond en vitaal. 4. Iedereen moet de kans krijgen om talenten te ontdekken en te ontwikkelen.

De aanpak omvat twee acties: • Interventies gericht op het thema ‘iedereen doet mee’. Hierbij worden onder andere groepen meegenomen die te lijden hebben gehad onder de coronacrisis, zoals jongeren. Het thema heeft te maken met inclusiviteit en diversiteit en is verbonden aan het thema ‘Positieve Gezondheid’.

Terug naar inhoudsopgave

Gemeente Baarn Jaarstukken 2023 - 17

Programma 2 - Vitale gemeenschap

Bestuurlijke producten • • • • •

20 Kunst en Cultuur 21 Sport 22 Onderwijs 23 Welzijn 24 Volksgezondheid

Beleidskader • Baarn Vitaal: beleidsnota Sociaal Domein Baarn 2021-2024 • Actualisatie Integraal Huisvestingsplan Onderwijs 2022-2041 • Algemene subsidieverordening 2020 • Regionaal beleidsplan Toekomst­ bestendig mobiliteitsbeleid 2017

Verplichte beleidsindicatoren Beleidsindicatoren Sociaal Domein

Eenheid

17. Absoluut verzuim 18. Relatief verzuim 19. Vroegtijdig schoolverlaters 20. Niet-sporters

Peildatum

Rekening 2022

Begroting 2023

Rekening 2023

Landelijk 2023

per 1.000 leerlingen

2022

0,3

0,3

0,3

4,2

per 1.000 leerlingen

2022

25

15

19

24

2022

2.0

1,5

1,5

2,4

2022

38,1

45,9

38,1

46,4

vsv-ers zonder startkwalificatie (VO en MBO) % niet-sporters > 18 jaar

20 Kunst en Cultuur Belangrijkste ontwikkelingen De gemeente Baarn draagt bij aan een breed aanbod van cultuureducatie en-participatie. We hebben onze voorzieningen op peil gehouden en samenwerkingen gestimuleerd die bijdroegen aan cultuurpromotie (onder ‘Vorstelijk Baarn’) en culturele evenementen in het Baarnse centrum. De cultuursubsidies worden herijkt in 2024 na vaststelling van een Kunst- en cultuurvisie.

Theater de Speeldoos was ook in 2023 gevestigd en operationeel op de Rembrandtlaan. In februari 2023 is de motie ‘theater-bibliotheek’ aangenomen door de raad waarin is gevraagd het project ‘De Kroon’ te stoppen. Met een raadsbesluit in september 2023 vraagt de raad om onderzoek te doen naar exploitatiescenario’s voor De Speeldoos voor een periode van 10, 20 en 40 jaar en voor het ontwikkelen van een Kunst- en cultuurvisie. Deze onderzoeken zijn gestart in 2023 en worden in 2024 afgerond. Voorlopig zijn theater en Bibliotheek nog gehuisvest aan respectievelijk de Rembrandtlaan en de Hoofdstraat.

Terug naar inhoudsopgave

Gemeente Baarn Jaarstukken 2023 - 18

Programma 2 - Vitale gemeenschap

Doelstellingen en maatregelen

• We herijken de kunst- en cultuursubsidies na het vaststellen van de Kunst- en cultuurvisie. Deze zal in het najaar van 2024 worden aangeboden aan de raad. Na vaststelling worden de regelingen herijkt.

Verbinding tussen de inwoners en binnen de wijken/buurten We stimuleren en faciliteren samenwerking binnen de culturele sector en andere domeinen. • De subsidieregeling Culturele initiatieven is uitgevoerd. Daarbij is uitdrukkelijk gestuurd op samenwerking en cofinanciering. We subsidiëren gedurende vier jaar (2021 t/m 2024) twee regionale festivals die van betekenis zijn voor het culturele profiel van de regio en bijdragen aan toerisme, recreatie en economie. • De festivals Vuurol en Klaterklanken hebben in 2023 een gemeentelijke subsidie gekregen. We versterken de culturele sector en andere domeinen met een cultuurcoach. • Vanwege gebrek aan ambtelijke capaciteit is het nog niet gelukt een Cultuurcoach aan te stellen. Er is voorrang gegeven aan het uitvoeren van de stimuleringsregeling voor cultureel zzp’ers en aan de voorbereidingen voor de ontwikkeling van een Kunst- en cultuurvisie. Ook vergt de aanstelling van een Cultuurcoach meer voorbereiding dan eerder verwacht. De coach zal in 2024 worden aangesteld. We werken aan de realisatie van passende en efficiënte huisvesting voor culturele en maatschappelijke organisaties. • Door het stopzetten van het project De Kroon is de ruimte die de gemeente op het oog had voor het Brinkhuis (Hoofdstraat 1) voorlopig niet beschikbaar.

De gemeente heeft het plan om het leeggekomen Nutsgebouw de komende jaren als plek voor culturele en maatschappelijke organisaties te gebruiken. Er is één keer gebruik gemaakt van de voorziening om kunst tentoon te stellen in leegstaande panden. Versterking van mogelijkheden voor inwoners om mee te doen We investeren in het behouden van onze basisvoorzieningen door de cultuursubsidies te herijken.

We stimuleren een inclusieve en cultureel diverse sector door de inzet van cultuurbuddies. • Vanwege gebrek aan ambtelijke capaciteit is nog geen uitvoering gegeven aan de inzet van cultuurbuddies. Er is voorrang gegeven aan het uitvoeren van de stimulerings­ regeling voor cultureel zzp’ers en aan de voorbereidingen voor de ontwikkeling van een Kunst- en cultuurvisie. De inzet van cultuurbuddies zal in 2024 opgepakt worden.

21 Sport Belangrijkste ontwikkelingen Sporten en bewegen dragen bij aan een gezonde leefstijl en daarmee aan de vitaliteit van onze inwoners. In 2023 hebben we inwoners gestimuleerd om zoveel mogelijk te bewegen. Hierbij hebben sportverenigingen een belangrijke rol vervuld door te zorgen voor een breed sportaanbod. We hebben ons ingezet om sporten en bewegen voor zoveel mogelijk inwoners, met of zonder beperking, mogelijk te maken. Ook biedt de gemeente diverse regelingen aan om kinderen uit gezinnen met een laag inkomen deel te laten nemen aan sport en zwemlessen. Er is in dat kader gewerkt aan een extra regeling, namelijk het Volwassenfonds Sport & Cultuur, zodat het gehele gezin kan deelnemen aan sport en cultuur mocht een gezin dit zelf niet kunnen betalen. In 2023 is er een start gemaakt met een toekomstvisie voor de sportaccommodaties.

Terug naar inhoudsopgave

Gemeente Baarn Jaarstukken 2023 - 19

Programma 2 - Vitale gemeenschap

Doelstellingen en maatregelen

Versterking van mogelijkheden voor inwoners om mee te doen en zeggenschap over voorzieningen en activiteiten Naast de voor 2023 al geplande maatregelen, deed zich een extra mogelijkheid voor om bij te dragen aan de doelstelling. Deze kwam in de overname van het Racketcentrum De Geeren door inwoners / sporters van hoofdgebruiker Baarnse Tennis Vereniging (BTV) De Geeren. De gemeente staat borg voor de lening van 1,8 miljoen euro die nodig was voor de aankoop en renovaties van het racketcentrum. De exploitatie en het beheer van deze sportaccommodatie door gebruikers zelf, draagt bij aan de doelstelling dat de inwoners zelf zeggenschap krijgen over voorzieningen en activiteiten. We financieren structureel sportactiviteiten voor de jeugd zoals High 5 en Fit in 90 dagen en onderzoeken in 2025 of we dit voor meer leeftijden kunnen introduceren. • Aan de verschillende sport-kennismakingen hebben honderden kinderen en 60-plussers meegedaan. De leeftijdsgroep van 18 tot 60-jarigen was tot heden geen doelgroep daarin. Het doel blijft om in 2025 wellicht wel activiteiten voor deze groep te organiseren. In 2023 zijn al wel tientallen 18 tot 60-jarigen met (risico op) diabetes gestart met bewegen. Zij werden door de huisartsen doorverwezen naar de Wandel-Challenge bij de Baarnse Atletiek Vereniging (BAV). Het project Wandel-Challenge financiert de gemeente samen met de zorgverzekeraar.

We gaan het ijsbaanterrein meer gebruiken om te bewegen in de buitenlucht. • De Stichting Baarnse IJsbanen onderzoekt de financiële haalbaarheid van een investering in de verharding van een deel van het ijsbaanterrein. De stichting krijgt daarvoor begeleiding van de Stichting Waarborgfonds Sport. Vertraging in de realisatie komt vooral door de lange ruimtelijke vergunningprocedure. Die is in 2023 ten slotte succesvol afgerond. In 2024 verwachten we de herinrichting, mits de financiering rond is.

We voeren een nieuwe subsidieregeling Exploitatiesubsidie voor sportaccommodaties in. • De subsidieregeling zou worden aangepast afhankelijk van de evaluatie van de regeling in het najaar van 2022. Voor de evaluatie was het nodig dat alle sportstichtingen en sportverenigingen hun financiële planning zouden aanleveren. Dit kostte veel tijd. December 2023 waren alle financiële planningen binnen. Pas begin 2024 kan daardoor de financiële toekomst gepeild worden. De subsidieregeling kon in verband daarmee in 2023 nog niet worden aangepast. Vraag naar hulp, zorg en ondersteuning door inwoners voorkomen door goede basisvoorzieningen, vroegsignalering, preventie en nazorg Inwoners die onvoldoende financiële middelen hebben om deel te nemen aan sport ondersteunen wij. • In 2023 hebben gemiddeld 30 kinderen gebruik gemaakt van de gratis zwemlessen in De Trits via het gemeentelijk declaratiefonds, in samenwerking met Sportcentrum De Trits. Via het Jeugdfonds Sport kunnen veel kinderen deelnemen aan sport. De gemeente Baarn biedt extra vergoedingen aan om kinderen mee te laten doen aan alle sportactiviteiten die georganiseerd worden door de Jeugdsportcoördinatoren. Eind 2023 is er een samenwerkingsovereenkomst opgesteld tussen de gemeente Baarn en het Volwassenfonds. Hierdoor kunnen ook volwassenen per 1 januari 2024 financiële ondersteuning voor sporten krijgen.

We blijven laagdrempelige beweegactiviteiten subsidiëren zoals de Diabetes Wandel Challenge, GALM en Sociaal Vitaal. De inwoners zelf organiseren deze activiteiten. • De Wandel-Challenge is georganiseerd met subsidie van zowel de zorgverzekeraar als de gemeente. • In het najaar hebben honderd senioren van 60 tot 80 jaar hun fitheid getest in het kader van GALM. De meesten (95) zijn daarna gaan bewegen bij lokale sportaanbieders zoals de Stichting Sport en Bewegen Senioren Baarn en de Baarnse Atletiek Vereniging (BAV).

Terug naar inhoudsopgave

Gemeente Baarn Jaarstukken 2023 - 20

Programma 2 - Vitale gemeenschap

•D  e Jeugdsportcoördinatoren hebben veel sportkennismakingsactiviteiten georganiseerd in samenwerking met de Baarnse sportaanbieders. •M  et de komst van een nieuwe Coördinator Jeugdsport komen er ook nieuwe activiteiten zoals de naschoolse schoolplein-sportgroep. • E r is een nieuwe website sporteninbaarn.nl waarop alle sport- en beweegaanbod van Baarn te vinden is. Er wordt goed gebruik van gemaakt.

We screenen de motorische vaardigheid van kinderen in groep 3 van de basisscholen en geven extra beweeglessen aan hen die het nodig hebben. • Ongeveer 20 kinderen hebben extra beweeglessen gevolgd zodat ze weer normaal met de gymlessen kunnen meedoen. Ook zijn zij begeleid naar een passende sportvereniging in overleg met ouder(s) of verzorger(s).

22 Onderwijs Belangrijkste ontwikkelingen Goed onderwijs is een belangrijke basis voor een gelukkig en gezond leven. We hebben onderwijsorganisaties ondersteund door onderwijshuisvesting te realiseren die voldoet aan de eisen van deze tijd en hebben een eerste start gemaakt als het gaat om een integraal aanmeldbeleid. Daarnaast is er met de scholen nadere invulling gegeven aan het Onderwijskansenbeleid. Afgelopen jaar hebben we de gelden uit het Nationaal Programma Onderwijs (NPO) ingezet. Er is nieuw en extra taalaanbod binnen de gemeente gerealiseerd mede om laaggeletterdheid binnen onze gemeente terug te dringen, naast het formele en informele taalaanbod via de WEB gelden/subsidie.

Doelstellingen en maatregelen

Uitvoering geven aan het Integraal Huisvestingsplan Onderwijs (IHP) De gemeente is onder meer verantwoordelijk voor uitbreiding en vervangende nieuwbouw van scholen. Daarvoor heeft de gemeenteraad een plan vastgesteld: het Integraal Huisvestingsplan Onderwijs (IHP). In november 2021 besloot de gemeenraad dat financiële consequenties van het IHP worden meegenomen bij de Perspectiefnota 2023-2026. Voor de uitvoering van het IHP is rekening gehouden met een voorbereidingskrediet voor de huisvesting van basisschool Koningin Wilhelminaschool (KWS) en

uitbreiding van de basisschool St. Aloysius. Deze voorbereidingskredieten maken onderdeel uit van de totale geraamde stichtingskosten. De verwachte extra kapitaallasten die voortvloeien uit investeringen in onderwijshuisvesting staan opgenomen in het Meerjareninvesteringsplan (MIP). Zorgen voor goede toegankelijke basisvoorzieningen. • We willen een goed werkende sociale basisinfrastructuur (dat is het geheel aan activiteiten en voorzieningen die zorgen dat mensen zo goed mogelijk kunnen samenleven en meedoen). Daarvoor zijn subsidies gegeven aan allerlei basisvoorzieningen die een bijdrage leveren aan de zelfredzaamheid van inwoners. • Ook hebben we een subsidieregeling Stimuleringsbudget voor initiatieven van en voor inwoners van Baarn gericht op de bevordering van zelfredzaamheid. Vanuit het Stimuleringsbudget zijn een aantal maatschappelijke initiatieven financieel ondersteund. Denk aan plaatsingen en onderhoud van AED’s (defibrillatoren), een Lego Beurs in De Trits, yoga voor minima-vrouwen en extra ondersteuning bij het All Together Festival. • Via het project ‘Baarn buurt mee’ zijn er diverse bewonersinitiatieven mogelijk gemaakt, zoals de ‘Pakjesavond voor iedereen’, georganiseerd door de Kinderburgemeester, waarbij kinderen uit gezinnen met een laag inkomen een sinterklaascadeau kregen.

Terug naar inhoudsopgave

Gemeente Baarn Jaarstukken 2023 - 21

Programma 2 - Vitale gemeenschap

• E r is subsidie gegeven aan de Stichting Samen in Baarn. Zij leveren een bijdrage aan de zelfredzaamheid van inwoners die het (soms) financieel moeilijk hebben. Stichting Samen in Baarn heeft samen met de Weggeefwinkel gratis menstruatieproducten beschikbaar gesteld, nadat de gemeente Baarn deze behoefte had gesignaleerd. •O  m de beschikbare voorzieningen voor de minima-doelgroep bekender en toegankelijker te maken, is in 2023 gestart met een campagne onder de titel ‘BaarnSt€un’. •V  oor mensen met een beperking is een eerste opzet gemaakt van een Lokale Inclusie Agenda. •H  et taalaanbod via de maatschappelijke organisaties is uitgebreid, naar aanleiding van wensen en behoefte van inwoners. • E r is in 2023 gewerkt aan de verdere uitwerking van de integrale toegang tot het Sociaal Domein. •B  innen het onderwijs is een taalklas begonnen voor kinderen van nieuwkomers in Baarn die niet direct in het reguliere onderwijs in kunnen stromen. Versterking van mogelijkheden voor inwoners om mee te doen Alle inwoners krijgen de kans om talenten te ontdekken en te ontwikkelen. Extra aandacht voor diversiteit en inclusie binnen scholen vraagt in 2023 om een incidenteel budget van € 10.000. •M  et de Kinderraad hebben we in 2023 gesproken over het onderwerp gelijke kansen.

Daarnaast zijn we op Paarse vrijdag in gesprek geweest met de Gender and Sexuality Alliance (GSA) op Het Baarnsch Lyceum. Het GSA is een leerlingenorganisatie die zich inzet voor de acceptatie van seksuele diversiteit en genderdiversiteit op deze school. Het gesprek ging over thema’s als symboliek, veiligheid en jezelf mogen zijn. Dit thema is ook teruggekomen in een speciale Kinderpagina in de lokale krant. Iedereen moet de kans krijgen om talenten te ontdekken en te ontwikkelen. • Er is, samen met de verschillende scholen, nader invulling gegeven aan het onderwijskansenbeleid en de extra gelden vanuit het Nationaal Programma Onderwijs (NPO).

• In de concept Jeugdagenda is ‘gelijke kansen’ opgenomen als ambitie. Binnen het NPO hebben de scholen individuele en collectieve subsidieaanvragen gedaan op thema’s zoals genoemd in de begroting 2023. Deze gelden zullen de scholen in 2024 en 2025 inzetten. Zo wordt de komende jaren invulling gegeven aan het onderwijs­ kansenbeleid. • Er zijn ‘bijlessen’ aangeboden via onder andere de taalplusklassen, de Voor- en vroegschoolse educatie (VVE) en een verlengde schooldag. Hieraan kunnen ook kinderen uit een gezin met een lager inkomen deelnemen. Binnen het voortgezet onderwijs worden leerlingen uit de hogere klassen ingezet om ondersteuning en bijles te geven aan leerlingen die zich daarvoor aanmelden. Bewoners van Baarn digitaal vaardiger maken. • Sinds begin 2023 vervult de gemeente een rol in het financieren van een Informatiepunt Digitale Overheid waar inwoners terecht kunnen met vragen over de digitale dienstverlening van de overheid. Het DigiTaalhuis in de Bibliotheek zet zich actief in om de digitale vaardigheden van inwoners te bevorderen. Daarnaast worden er cursussen (DigiVitaler en DigiSterker) gegeven. Pit Baarn verwijst inwoners voor hulp door naar de Bibliotheek of helpen waar mogelijk zelf. Stichting Lezen en Schrijven is betrokken geweest bij verschillende overleggen met team Communicatie om informatie te bieden over laaggeletterdheid.

Ook zijn medewerkers van het loket Burgerzaken uitgenodigd voor een training in het herkennen en goed helpen van laaggeletterden. Vraag naar hulp, zorg en ondersteuning door inwoners voorkomen door goede basisvoorzieningen, vroegsignalering, preventie en nazorg Wij erkennen het belang van Vroeg- en Voorschoolse Educatie (VVE). • Er is extra ondersteuning ingezet op de peuterspeelzalen vanuit de (incidenteel beschikbare) NPO-middelen. Daarnaast is de training ‘Peuters in Zicht’ gestart vanuit Pit Baarn om ouderbetrokkenheid te vergroten. Er is een start gemaakt met ouders actief voorlichting te geven en ondersteunen bij het inschrijven voor VVE bij de peuterspeelzaal.

Terug naar inhoudsopgave

Gemeente Baarn Jaarstukken 2023 - 22

Programma 2 - Vitale gemeenschap

Blijvende steun geven aan instrumenten binnen het onderwijs. •B  innen het Nationaal Programma Onderwijs (NPO) hebben scholen alleen of samen met andere scholen subsidies aangevraagd voor het tegengaan van leervertraging bij kinderen. De scholen gebruiken deze subsidies in 2024 en 2025. Verder is er ingezet op taalplusklassen, de taalklas voor nieuwkomers, ‘Bibliotheek op school’, onderzoek naar de mogelijkheden voor een Zomerschool en taalklas (verlengde schooldag). We geven een extra impuls aan het thema Laaggeletterdheid Er is een vervolgonderzoek geweest onder de doelgroep laaggeletterden met Nederlands als eerste taal (NT1). Eind 2022 startte een project van de Vrije Universiteit Amsterdam, samen met de gemeenten Amersfoort, Baarn, Bunschoten, Leusden, Nijkerk, Soest en Woudenberg. In het project hebben we een cursus ontwikkeld voor inwoners die tot deze NT1-doelgroep behoren. Leefstijlcoaches bieden hen deze cursus aan. Doel van het project is het verbeteren van gezondheidsvaardigheden en taalvaardigheden op basis van Positieve Gezondheid.

23 Welzijn

Een extra impuls om laaggeletterdheid tegen te gaan vraagt in 2023 om een extra bedrag van € 25.000 (incidenteel). • In 2023 konden medewerkers van de gemeente een training ‘Herkennen en doorverwijzen van laaggeletterden’ volgen. • De Bibliotheek is gestart met een extra cursus voor inwoners met Nederlands als tweede taal. In deze cursus worden leergroepen gevormd op basis van het leerdoel en het taalniveau van de deelnemers. Dit is succesvol en krijgt in 2024 een vervolg. Ondersteuning bieden vanuit Stichting Lezen en Schrijven. • Stichting Lezen en Schrijven heeft team Communicatie van de gemeente advies gegeven over toegankelijk taalgebruik. De stichting heeft ook meegedacht over de inrichting van de website van de gemeente. • Medewerkers van Burgerzaken zijn uitgenodigd voor een training in het herkennen en goed helpen van laaggeletterden.

Doelstellingen en maatregelen

Belangrijkste ontwikkelingen Iedereen in Baarn moet mee kunnen (blijven) doen in de samenleving. Daarbij gaan we uit van eigen kracht en zelfredzaamheid. Soms is (tijdelijke) ondersteuning nodig van de gemeente. Een goede gezondheid is belangrijk om mee te kunnen doen. Een gezonde leefstijl helpt je om gezond te blijven. De gemeente bevordert dat mensen zich gezonder gedragen. Dan is de kans groter dat zij langer leven in goede gezondheid. Dit kan door het gedrag van mensen te beïnvloeden, maar ook door te zorgen voor een gezonde leefomgeving. We nemen Positieve Gezondheid als uitgangspunt voor diverse programma’s en projecten. We zijn breed aan de slag gegaan met Positieve Gezondheid.

Door goed werkende basisvoorzieningen zelfredzaamheid van inwoners bevorderen en vraag naar hulp, zorg en ondersteuning verminderen Positieve Gezondheid en actief deelnemen aan de samenleving zijn uitgangspunten in het beleid van de gemeente. Dit staat in de beleidsnota Baarn Vitaal. Door te investeren in een actieve leefstijl, stimuleren wij de zelfredzaamheid van onze inwoners. Op deze manier hebben we ingezet op het voorkomen van problemen. Goede basisvoorzieningen en preventie kunnen vraag naar zorg en ondersteuning voorkomen. Problemen op gebied van welzijn voorkomen of verminderen Door in te zetten op preventie, proberen we te voorkomen dat problemen ontstaan of verergeren.

Terug naar inhoudsopgave

Gemeente Baarn Jaarstukken 2023 - 23

Programma 2 - Vitale gemeenschap

Inzetten op preventie. • In 2023 was er onder andere aandacht voor valpreventie. Dat is het voorkomen dat mensen vallen en zich daardoor verwonden. Voor dit doel zijn zogeheten zijn zogeheten SPUK-gelden (Specifieke Uitkering) van de Rijksoverheid aangevraagd. Er is een lokale coördinator aangesteld. In 2024 stellen we een lokale werkgroep Valpreventie in. En we proberen zoveel mogelijk inwoners te bereiken met een gemiddeld tot hoog risico op vallen. •D  e voorbereidingen voor integrale toegang tot het Sociaal Domein dragen ook bij aan preventie. Zo is de Verordening maatschappelijke ondersteuning en jeugdhulp actueel gemaakt. Daarbij is het juridisch kader rond de weigeringsgronden voor een maatwerkvoorziening scherper gesteld. De consulenten zijn getraind om eerst te kijken naar preventieve maatregelen. Inwoners worden gestimuleerd om te kijken naar wat ze nog wél kunnen in, plaats van wat niet en waar ze recht op hebben. Verbinding tussen de inwoners en binnen de wijken/buurten Ruimte geven aan (maatschappelijke) initiatieven. •H  et project Baarn buurt mee (buurtbudgetten) is in 2023 van start gegaan. Na de zomer heeft elk huishouden een cheque van 5 euro in de brievenbus ontvangen. De cheques konden gebruikt worden om met buurtgenoten te sparen voor initiatieven in de buurt.

•V  anuit het Stimuleringsbudget zijn een aantal maatschappelijke initiatieven met geld ondersteund. Denk aan plaatsingen en onderhoud van AED’s (defibrillatoren), een Lego Beurs in De Trits, yoga voor minima-vrouwen en extra ondersteuning bij het All Together Festival. Er is ook subsidie gegeven aan de Stichting Samen in Baarn. Zij leveren een bijdrage aan de zelfredzaamheid van inwoners die het (soms) financieel moeilijk hebben. Stichting Samen in Baarn heeft samen met de Weggeefwinkel gratis menstruatieproducten beschikbaar gesteld, nadat de gemeente Baarn deze behoefte had gesignaleerd. •V  oor mensen met een beperking is een eerste opzet gemaakt van een Lokale Inclusie Agenda.

• Het taalaanbod via de maatschappelijke organisaties is uitgebreid, naar aanleiding van wensen en behoefte van inwoners. • Ook is er gewerkt aan zowel de uitwerking als invoering van de integrale toegang tot het Sociaal Domein. Ondertussen is ondersteuning al beter vindbaar en toegankelijker geworden. Voortzetten Programma Eén tegen Eenzaamheid. • Vanuit het Programma ‘Eén tegen Eenzaamheid’ biedt Pit Baarn een breed pakket activiteiten aan, zoals het Danscafé in samenwerking met De Speeldoos en een buurtband in samenwerking met Lokaal-O. Verder is er een training georganiseerd voor jongeren onder de titel ‘Samen is minder alleen’. • We hebben gesproken met lokale partijen die iets kunnen en willen betekenen bij het tegengaan van eenzaamheid in Baarn, zoals De Groene Inval en het Kringloopcentrum Baarn. Activiteiten die al bestonden zijn in 2023 voorgezet. • Waar we in afwachting waren van de benodigde SPUK-middelen, is geen nieuw Programma beschreven. Buurtkamers onderzoeken. • Inwoners kunnen zich bij Pit Baarn melden voor een activiteit in een buurtcentrum of gebouw in de wijk. Daarbij staat ontmoeting centraal, ook vanuit het Programma ‘Eén tegen Eenzaamheid. Pit Baarn heeft ook Buurtkamers gemaakt waar inwoners elkaar kunnen ontmoeten. Versterken ondersteuning mantelzorgers We erkennen de belangrijke rol van mantelzorgers.

•D  e gemeente Baarn waardeert en ondersteunt mantelzorgers. Pit Baarn draagt hier zorg voor in opdracht van de gemeente. Pit Baarn heeft de gegevens van ongeveer 400 geregistreerde mantelzorgers en houdt contact met hen. Mantelzorgers die ervoor in aanmerking komen, hebben een mantelzorgwaardering ontvangen van 200 euro. Ook organiseert Pit Baarn een voorjaars- en najaarsactiviteit voor mantelzorgers en een cursus ‘Stilstaan bij jezelf’.

Terug naar inhoudsopgave

Gemeente Baarn Jaarstukken 2023 - 24

Programma 2 - Vitale gemeenschap

Versterking van mogelijkheden voor inwoners om mee te doen Inzet van Positieve Gezondheid. •P  it Baarn zet Positieve Gezondheid in tijdens diverse bijeenkomsten zoals de Fitmarkt en Gezonde leefstijl, (wandel) fit en bewegen. • E r is een vervolgonderzoek geweest onder de doelgroep laaggeletterden met Nederlands als eerste taal (NT1). Eind 2022 startte een project van de Vrije Universiteit Amsterdam, samen met de gemeenten Amersfoort, Baarn, Bunschoten, Leusden, Nijkerk, Soest en Woudenberg. In het project hebben we een cursus ontwikkeld voor inwoners die tot deze NT1-doelgroep behoren. Leefstijlcoaches bieden hen deze cursus aan. Doel van het project is het verbeteren van gezondheidsvaardigheden en taalvaardigheden op basis van Positieve Gezondheid. •D  e Vrije Universiteit is mede in opdracht van de gemeente Baarn een project gestart gericht op het verbeten van gezondheidsvaardigheden en taalvaardigheden op basis van Positieve Gezondheid. De 8-weekse cursus ‘Gezond en goed met elkaar’ is speciaal voor inwoners met die moeite hebben met lezen en schrijven en met lage gezondheidsvaardigheden. Er waren positieve reacties op de cursus van de Leefstijlcoaches en deelnemers. Aandacht voor voorzieningen voor jongeren. • E r is een plan van aanpak gemaakt naar aanleiding van het eerdere onderzoek naar voorzieningen voor jongeren.

Er is gesproken met jongeren tijdens de Dag van de Baarnse Jongeren, de rondetafelgesprekken tijdens het werkbezoek van de Commissaris van de Koning en in de Kinderraad. Ook kwam er inbreng via de bezoeken die de gemeente bracht aan de leerlingenraden van Baarnse scholen. In de Jeugdagenda is jeugdparticipatie opgenomen als ambitie.

Vraag naar hulp, zorg en ondersteuning door inwoners voorkomen door goede basisvoorzieningen, vroegsignalering, preventie en nazorg Doorontwikkeling Lokaal Preventie Akkoord. • In 2023 is er veel aandacht geweest voor het Lokaal Preventie Akkoord 2022-2023. Ongeveer 80% van de de beschreven activiteiten hebben plaatsgevonden. Ze zullen komende jaren vervolgd worden. Denk aan kennismaken met sport voor volwassenen (High 5), meer aandacht voor pesten op scholen, een Vakantie-Doe-Boek van B.Slim en samenwerking tussen stichting Viore en lokale horeca rond het voorkomen van huidkanker. In 2023 zijn onderwerpen onderzocht zoals de doorontwikkeling van het Jeugdhonk, Welzijn op Recept voor mensen met psychosociale klachten, het programma Gezonde School, de Rookvrije Generatie en het Volwassenfonds. Deze starten in 2024.

24 Volksgezondheid Belangrijkste ontwikkelingen De ambitie is dat inwoners wonen, leven, naar school gaan en werken in een veilige omgeving waar aandacht is voor gezondheid en elkaar. Een omgeving waar bedreigingen van de publieke gezondheid worden gesignaleerd en bestreden. Een gezond en veilig leven voor iedereen, ook voor de meest kwetsbaren. Gezondheid en preventie zijn de sleutelwoorden in wat GGD regio Utrecht (GGDrU) doet. Vanuit deze brede (sociaal medische) ervaring en deskundigheid bevorderen én beschermen ze de gezondheid van de inwoners in de regio Utrecht, waaronder de gemeente Baarn. Vanuit de gedachte van Positieve Gezondheid richt GGDrU publieke gezondheidsinterventies en -acties op het zoveel mogelijk laten meedoen van mensen. GGDrU wil het verschil in gezondheid verkleinen en het vermogen van mensen om mee te kunnen doen aan de samenleving vergroten. Op deze manier hebben zij bijgedragen aan het realiseren van gelijke kansen in het leven.