735566 Perspectiefnota 2024-2027 bijlage 1 Perspectiefnota 2024-2027 def
Tekst van het document
Onderwerp
2024
2025
2026
2027
I/S
Taakstelling sociaal domein, jeugdzorg en WMO
€0
€0
€ 135.000
€ 274.000
S
Onderbouwing: Bedragen komen overeen met hernieuwde rijksbijdrage genoemd in de septembercirculaire 2022
28
Programma 9: Algemene dekkingsmiddelen en Overhead
Totaaloverzicht Inwoners, bedrijven en ketenpartners verwachten transparante en efficiënte dienstverlening. Het vertrouwen in de overheid staat onder druk, waardoor de roep om transparantie en het belang van goede dienstverlening alleen maar groter wordt. Niet voor niets zet het college in het coalitieakkoord in op laagdrempelige, toegankelijke dienstverlening en transparante en begrijpelijke besluitvorming. Dit vraagt aandacht voor – en investering in – de bedrijfsvoering. Ook om uitvoering te geven aan een aantal nieuwe wettelijke eisen, zoals die voortkomen uit de Wet open overheid en de Omgevingswet. Daarnaast investeren we in gegevensmanagement en het op orde brengen van de informatiehuishouding, om nog beter te kunnen sturen op efficiënte processen en waardevolle dienstverlening. Om invulling te geven aan (organisatie) ontwikkelingen is het werven, opleiden en behouden van personeel noodzakelijk. In de huidige nog steeds krappe arbeidsmarkt zetten we daarbij naast werving in op het vergroten van de leermogelijkheden. De gemeente Baarn profileert zich als opleidingsgemeente door als organisatie toekomstgericht te blijven ontwikkelen (leven lang leren) en om in de huidige krappe arbeidsmarkt als gemeente aantrekkelijk te zijn voor nieuwe medewerkers. Als opleidingsgemeente willen we een nog aantrekkelijker werkgever worden en blijven.
Uitvoering genomen besluiten en huidig beleid Product
Onderwerp
Informatie beheer
Implementatie nieuw Financieel Systeem
Informatie beheer
2024
2025
2026
2027
I/S
€ 285.000
€-
€-
€-
I
Licentie nieuw Financieel Systeem
€-
€ 36.000
€ 36.000
€ 36.000
S
Informatie beheer
Applicatiebeheer Basisregistratie
€ 50.000
€-
€-
€-
I
Informatie beheer
Informatie beheer en management
€ 90.000
€ 90.000
€ 90.000
€ 90.000
S
Overhead
Leren & ontwikkelen
€ 95.000
€ 95.000
€ 95.000
€ 95.000
S
Overhead
Leren & ontwikkelen
€ 225.000
€ 175.000
€ 125.000
€-
I
Overhead
Impuls Continu Verbeteren
€ 90.000
Overhead
Financieel Advies
€ 90.000
Overhead
Zero Based Budgetting
€ 50.000
Totaal
€ 975.000
I € 90.000
I I
€ 486.000
€ 346.000
€ 221.000
Nieuw Financieel Systeem In 2023 is de aanbesteding voor een nieuw financieel systeem in RID-verband afgerond In 2024 starten wij met de voorbereiding van de inrichting waarna wij verwachten het systeem in 2025 succesvol te kunnen implementeren. Hiervoor is zowel incidenteel als structureel extra inzet nodig. Applicatiebeheer Basisregistratie Voor de realisatie van de RID-verband gesloten overeenkomst t.a.v. applicatieharmonisatie zijn middelen nodig om de aanbesteding en implementatie van kernapplicaties, zoals de applicatie voor basisregistraties in 2024, mogelijk te maken. Informatie beheer en management De gemeente investeert in informatie en digitalisering, om betrouwbare en efficiënte dienstverlening te borgen en een impuls te geven aan de slagkracht van de organisatie. Van de overheid wordt meer
29
en meer verwacht dat zij zich proactief en responsief opstelt. Een goede informatievoorziening is hierbij onmisbaar: juiste, tijdige en betrouwbare informatie is essentieel om bijvoorbeeld inwoners met een hulpvraag goed te helpen, om schulden of andere problematiek vroegtijdig te signaleren, of gewoon om snel en efficiënt een vergunning te verlenen. Leren en Ontwikkelen De gemeente Baarn wil zich op de arbeidsmarkt profileren als aantrekkelijk werkgever voor talentvolle medewerkers. Het creëren van leermogelijkheden in alle loopbaan fasen is daarvoor een essentiële voorwaarde. Het structureel budget wordt ingezet voor 1) de vaste kosten voor een bestaand leerplatform voor gemeenten waar we op aansluiten. Hierdoor zijn we in staat om medewerkers een breed scala aan opleidingen aan te bieden in een persoonlijke leeromgeving tegen aantrekkelijke prijzen. 2) Interne expertise en capaciteit bij P&O voor het ontwikkelen van leerlijnen, coördineren van opleidingen, ontwikkeling en het op maat maken van content voor de gemeente Baarn op het platform en ontwikkeling van doorstroompaden voor medewerkers. Impuls Continu verbeteren Het in 2019 vastgestelde procesmanagementbeleid, om Continu Verbeteren binnen de organisatie te borgen, is niet meer in lijn met de praktijk. Vanuit het MT en medewerkers is veel behoefte aan ondersteuning bij het Continu Verbeteren.
Passend beleid, kaders en borging zijn randvoorwaarden om Continu Verbeteren op een hoger niveau te tillen. Gedurende enige tijd is de inzet van een processpecialist noodzakelijk voor het verder implementeren van Continu Verbeteren. Financieel advies risicovolle projecten Door veranderende wetgeving, decentralisaties en de snelle ontwikkeling van de informatietechnologie, wordt de verantwoordelijkheid van gemeente op terreinen als zorg, jeugd, werk en ruimtelijk ontwikkeling en duurzaamheid steeds groter. Van de financieel adviseur vraagt dit een steeds grotere inhoudelijke expertise van één bepaald vakgebied. De tijdelijke uitbreiding draagt bij aan meer flexibiliteit en capaciteit om de organisatie en het bestuur goed te kunnen ondersteunen.
30
Financieel Systeem Aanleiding: Aanbesteding en implementatie van nieuw financieel systeem is aangegaan met de RID-gemeenten. Toelichting: In 2024 wordt gewerkt aan implementatie voor Baarn per 1 januari 2025. Dit is een omvangrijk traject waar nog geen middelen beschikbaar zijn (aanbestedingsprocedure, systeemaanpassingen, bouwen koppelingen, data-migratie, testen, kosten interne projectleider, implementatiesessies en begeleiding bij gebruikers). Financieel Effect Product
Onderwerp
2024
Informatie beheer
Implementatie nieuw Financieel Systeem
Informatie beheer
Licentie nieuw Financieel Systeem
2025
2026
2027
I/S
€ 36.000
€ 36.000
€ 36.000
S
€ 285.000
I
Onderbouwing: De implementatie leidt incidenteel tot extra kosten. De nieuwe licentie is structureel
Implementeren nieuwe applicaties. Aanleiding: Voor de realisatie van de RID-verband gesloten overeenkomst t.a.v. applicatieharmonisatie zijn middelen nodig om de aanbesteding en implementatie van kernapplicaties, zoals de applicatie voor basisregistraties in 2024, mogelijk te maken. Toelichting: De contracten voor de applicaties voor de basisregistraties BAG, WOZ, BGT en BRK lopen eind 2024 af en kunnen niet opnieuw rechtmatig verlengd worden. Hiervoor wordt in samenwerking met gemeente Soest in 2023 een aanbesteding gestart, waarna implementatie in 2024 plaatsvindt. Hiervoor is extra ondersteuning nodig en tevens hebben we in 2024 dubbele kosten als we de nieuwe applicaties inrichten en nog werken met de oude. Financieel Effect Product Informatie beheer
Onderwerp Applicatiebeheer Basisregistratie
2024 € 50.000
2025
2026
2027
I/S I
Onderbouwing: De kosten voor BAG, WOZ, BGT en BRK zullen in 2024 incidenteel verdubbelen.
31
Informatiemanagement Aanleiding: De gemeente investeert in informatie en digitalisering, om betrouwbare en efficiënte dienstverlening te borgen en een impuls te geven aan de slagkracht van de organisatie. Van de overheid wordt meer en meer verwacht dat zij zich proactief en responsief opstelt. Een goede informatievoorziening is hierbij onmisbaar: juiste, tijdige en betrouwbare informatie is essentieel om bijvoorbeeld inwoners met een hulpvraag goed te helpen, om schulden of andere problematiek vroegtijdig te signaleren, of gewoon om snel en efficiënt een vergunning te verlenen. Om invulling te geven aan deze inzet, is een informatiebeleidsplan opgesteld dat inzet op vijf sporen: 1. Een stevig digitaal fundament: We zorgen dat onze informatie veilig, actueel, betrouwbaar, vindbaar en (duurzaam) toegankelijk is. 2. Toegankelijke dienstverlening: We werken verder aan betrouwbare en efficiënte dienstverlening die voor iedereen bereikbaar en toegankelijk is. 3. Informatie gestuurd werken: Om meer waarde te halen uit onze data werken we de komende jaren stapsgewijs aan een groei in volwassenheid op gebied van data & informatie. 4. Flexibel samenwerken: We zorgen dat onze collega's veilig digitaal samen kunnen werken waar, wanneer en met wie dat op dat moment nodig is. 5.
Innovatie: Middels experimenten onderzoeken we de waarde van nieuwe technologieën voor onze bedrijfsvoering en dienstverlening. Om dit te realiseren is uitbreiding van functies nodig om verantwoord informatiebeheer de komende jaren te waarborgen. De huidige capaciteit is onvoldoende om te voldoen aan nieuwe wet- en regelgeving als de Wet open overheid, de Omgevingswet en de Wet Modernisering Elektronisch Bestuurlijk Verkeer (WMEBV), maar ook om mee te groeien met de verwachtingen van de samenleving op het gebied van slagkracht en dienstverlening. Financieel Effect Product Informatie beheer
Onderwerp Informatie beheer en management
2024
2025
2026
2027
I/S
€ 90.000
€ 90.000
€ 90.000
€ 90.000
S
Onderbouwing: Om de gewenste ontwikkelingen te ondersteunen is investering in de uitvoeringskracht van de informatievoorziening en functioneel beheer vereist. Hiervoor is in het informatiebeleidsplan een drietal kritische functies geïdentificeerd: informatieadvies, regie gegevensmanagement en functioneel beheer MS365. Met het oog op de financiële situatie wordt voor de structurele investering in informatie advies en gegevensmanagement niet de gewenste volledige FTE geworven, maar zetten we in op 2x 0,8 FTE. Voor het functioneel beheer van MS365 wordt in eerste instantie een tijdelijke investering gedaan, in afwachting van de toekomstige digitale werkplek waar de gemeente in RID-verband aan werkt. Naar verwachting is eind 2023 duidelijk hoe dit eruit gaat zien. De investering in onze informatievoorziening is gericht op het verbeteren van de dienstverlening en het vergroten van de slagkracht van de organisatie. Daarnaast levert goed informatiebeheer levert de organisatie als geheel baten op, doordat: De organisatie een efficiëntieslag maakt wanneer informatie actueel, betrouwbaar, vindbaar en toegankelijk is; De kwaliteit van de dienstverlening wordt vergroot en eventueel reparatiewerk wordt voorkomen; De gemeente op basis van goed gegevensmanagement tijdig kan anticiperen.
Daarnaast is deze impuls voor goed informatiebeheer noodzakelijk, om de robuustheid en continuïteit van de organisatie en haar dienstverlening te kunnen borgen. Gezien informatie de grondstof is waarmee ambtenaren hun werk doen, is juiste, tijdige en betrouwbare informatie essentieel om diensten te leveren, beleid te maken en uit te voeren.
32
leren en ontwikkelen Aanleiding: De gemeente Baarn wil zich op de arbeidsmarkt profileren als aantrekkelijk werkgever voor talentvolle medewerkers. Het creëren van leermogelijkheden in alle loopbaan fasen is daarvoor een essentiële voorwaarde. Toelichting: Baarn profileert zich als opleidingsgemeente door als organisatie toekomstgericht te blijven ontwikkelen (leven lang leren) en om in de huidige krappe arbeidsmarkt als gemeente aantrekkelijk te zijn voor nieuwe medewerkers. Als gemeente zoeken we bij de nieuwe werving van medewerkers naar een balans tussen medewerkers die ervaring hebben bij gemeenten en medewerkers die uit overige branches komen. Voor nieuwe medewerkers die nieuw zijn binnen een gemeentelijke omgeving is een aanvullend opleidingsprogramma nodig. Om dit op een passende wijze, toekomstbestendig, te kunnen faciliteren is verdere professionalisering en digitalisering van het huidige opleidingsprogramma nodig. Om dit te kunnen realiseren zijn de financiële middelen nog onvoldoende aanwezig. Met een uitbreiding van het opleidingsbudget zijn we in staat dié lerende organisatie en opleidingsgemeente te worden passend bij onze doelstellingen.
Dit budget bevat onder meer: een online leerplatform, capaciteit op Learning & Development, capaciteit voor coaching en ‘learning on the job’ en het aanbieden van functie gerelateerde trainingen, competentie gerichte trainingen en persoonlijke ontwikkeling. Hiermee zijn we in staat werkelijk Baarn de opleidingsgemeente te laten zijn door actief te werken aan een vitale en wendbare organisatie. Financieel Effect Product
Onderwerp
2024
2025
2026
2027
I/S
Overhead
Leren & ontwikkelen
€ 95.000
€ 95.000
€ 95.000
€ 95.000
S
Overhead
Leren & ontwikkelen
€ 225.000
€ 175.000
€ 125.000
I
Onderbouwing: Het structureel budget wordt ingezet voor 1) de vaste kosten voor een bestaand leerplatform voor gemeenten waar we op aansluiten. Hierdoor zijn we in staat om medewerkers een breed scala aan opleidingen aan te bieden in een persoonlijke leeromgeving tegen aantrekkelijke prijzen. 2) Interne expertise en capaciteit bij P&O voor het ontwikkelen van leerlijnen, coördineren van opleidingen, ontwikkeling en het op maat maken van content voor de gemeente Baarn op het platform en ontwikkeling van doorstroompaden voor medewerkers.
Impuls op continu verbeteren Aanleiding: Het in 2019 vastgestelde procesmanagementbeleid is niet meer in lijn met de praktijk. Vanuit het MT en medewerkers is veel behoefte aan ondersteuning bij het Continu Verbeteren. Passend beleid, kaders en borging zijn randvoorwaarden om Continu Verbeteren op een hoger niveau te tillen. Toelichting: Het doel van Continu Verbeteren is het realiseren van een betrouwbare en efficiënte dienstverlening voor onze inwoners, ondernemers en ketenpartners. Door het implementeren van Continu Verbeteren krijgen we onze basis op orde en kunnen we slimmer, efficiënter en veiliger werken. Voor het bepalen van de procesarchitectuur, het beschrijven en lean maken van de belangrijkste processen en het implementeren van het procesmanagementbeleid is in 2024 extra inzet en expertise nodig. Financieel Effect Product Overhead
Onderwerp Continu verbeteren
2024
2025
2026
2027
€ 90.000
I/S I
Onderbouwing: De tijdelijke impuls Continu Verbeteren is noodzakelijk voor de procesarchitectuur en de verdere implementatie van Continu Verbeteren.
33
Financieel Advies risicovolle projecten. Aanleiding: Door veranderende wetgeving, decentralisaties en de snelle ontwikkeling van de informatietechnologie, wordt de verantwoordelijkheid van gemeente op terreinen als zorg, jeugd, werk en ruimtelijk ontwikkeling en duurzaamheid steeds groter. Van de financieel adviseur vraagt dit een steeds grotere inhoudelijke expertise van één bepaald vakgebied. Toelichting: Het is van belang het management en bestuur goed te kunnen adviseren bij de financiële verantwoordelijkheid en het plannen en beheersen van het uitvoeren van de programmabegroting. Het gaat hierbij met name om de financiële gevolgen, aspecten en risico's van beleid en bestuurlijke ambities. De rol van sparringpartner ondergaat een omslag van terugkijken en verklaren naar vooruitkijken en voorspellen. De praktijk laat zien dat het huidige aantal financieel adviseurs onvoldoende is om alle taken en verantwoordelijkheden uit te voeren die nodig zijn om de organisatie optimaal te ondersteunen. Daarnaast moet een grondige en grootschalige actualisatie worden gedaan van het Integraal Huisvestingsplan, Plan Maatschappelijk Vastgoed, Meerjaren Investeringsplan, Meerjaren Onderhoudsbegroting en de liquiditeitsbegroting. Dit als gevolg van ingrijpende keuzes op basis van vastgoed en grondzaken die zijn en nog moeten worden gemaakt.
Dit maakt tijdelijke uitbreiding financieel advies noodzakelijk. Dit draagt bij aan een evenwichtige verdeling van taken en verantwoordelijkheden in de organisatie en het verhogen van de efficiency en kwaliteit van uitvoering van financieel beleid. Financieel Effect Product Overhead
Onderwerp Financieel Advies
2024
2025
€ 90.000
€ 90.000
2026
2027
I/S I
Onderbouwing: De tijdelijke uitbreiding draagt bij aan meer flexibiliteit en capaciteit om de organisatie en het bestuur goed te kunnen ondersteunen.
Zero Based Budgetting Aanleiding: De gemeente heeft een aantal grote opgaven daarnaast hebben wij te maken met teruglopende inkomsten vanuit het Rijk en krapte op de arbeidsmarkt. Dit leidt tot een scheve verhouding tussen taken, budgetten en capaciteit. Toelichting: Voor de taakstelling uit 2022 voor de organisatie zijn wij gestart met Zero Based Budgetting. Dit geeft inzicht in de bedrijfsvoering en maakt het mogelijk om te sturen op prestaties. Door de begroting 2025 e.v. Zero Based op te bouwen is het mogelijk om taken en formatie beter op elkaar aan laten sluiten. Het gebruik van doelenbomen gaat helpen om gestructureerd het gesprek te voeren over gewenste prestatie. Het is een middel waarmee een team het werk ordent: het bestaansrecht van het team (missie), wat het team van elkaar verwacht/nodig heeft, de formele taken, de operationele doelen (opgaven) en benodigde inspanningen. Financieel Effect Product Overhead
Onderwerp Zero Based Begroten
2024 € 50.000
2025
2026
2027
I/S I
Onderbouwing: Voor het opbouwen van de begroting op basis van Zero Based Budgetting is incidenteel € 50.000.
34
Totaal overzicht
Totaal overzicht uitvoering besluiten en beleid 2024 Program. Uitvoering besluiten en beleid 2024
2024 I/S
2025 I/S
2.
Vergoeding voor 1e inrichting nieuwe basisschool Marimba.
87.000 I
2.
Basisschool Marimba: ruimte in bestaande school
50.000 I
2.
Uitvoeren integraal huisvestingsplan onderwijs (besluitvorming in mei 2023)
89.000 S 160.000 S
2.
Evenementen
50.000 I
2.
Uitvoeringsagenda n.a.v. onderzoek Jongeren & Drugs en het onderzoek Jongeren en Voorzieningen.
2. 3. 3.
Nieuw contract onderhoud bomen
3.
Omgevingswet
3. 5.
2026 I/S
2027 I/S
172.000 S 172.000 S
PM
PM
PM
PM S
PM S
PM S
PM S
Uitvoering Lokale Inclusie Agenda
20.000 S
20.000 S
20.000 S
20.000 S
Kapitaallasten Openbare Verlichting
60.000 S 120.000 S
180.000 S 240.000 S
PM S
PM S
86.000 I
86.000 I
PM S
PM S
Strategisch adviseur
90.000 I
90.000 I
Lokaal Team
110.000 S 110.000 S
110.000 S 110.000 S
5.
Dekking door extra inzet eigen begeleiding en POH jGGZ
-50.000 S -75.000 S
- S - S 100.000 110.000
5.
Taakstelling sociaal domein
9.
Implementatie nieuw Financieel Systeem
9.
Licentie nieuw Financieel Systeem
9.
Applicatiebeheer Basisregistratie
50.000 I
9.
Impuls continu verbeteren
90.000 I
9.
Financieel Advies
90.000 I
9.
Leren & ontwikkelen
225.000 I 175.000 I
125.000 I
9.
Informatie beheer en management
90.000 S
90.000 S
90.000 S
90.000 S
9.
Leren & ontwikkelen
95.000 S
95.000 S
95.000 S
95.000 S
9.
Zerobased budgetting
50.000 I
135.000 S 274.000 S 285.000 I 36.000 S
36.000 S
36.000 S
90.000 I
Totale kosten
1.567.000 N 997.000 N 863.000 N 927.000 N
Waarvan incidenteel
1.153.000 N 441.000 N 125.000 N
Structurele kosten
0 N
414.000 N 556.000 N 738.000 N 927.000 N
Een min teken (-) geeft een positief saldo
35
Perspectieven voor de begroting 2024 In dit hoofdstuk zijn de onderwerpen opgenomen die niet zijn meegenomen in de berekening van het begrotingsresultaat. Door een lagere bijdrage vanuit het Rijk vanaf 2026 is de begroting niet structureel sluitend en moeten wij keuzes maken om het oplopende tekort terug te dringen. Bij de meicirculaire 2023 verwachten wij meer duidelijkheid over het uitvoeringsplan en het tijdpad voor de nieuwe financieringssytematiek van het Rijk.
36
Dienstverlening Ontwikkelingen dienstverlening Inwoners en ondernemers willen zich gehoord voelen, veilig en goed worden geholpen en geïnformeerd blijven door de gemeente. Heldere communicatie en veilige en efficiënte dienstverlening zijn daarbij onmisbaar. We willen gebruik maken van verschillende dienstverleningskanalen, waaronder fysiek in de buurt, via sociale media, maar vooral ook online. Extra inzet klantcontactcentrum. Doel van de standaard dienstverlening is dat deze digitaal en laagdrempelig is. Waarbij persoonlijk contact mogelijk blijft. Regelmatig hebben wij te maken met piekbelasting binnen onze dienstverlening, de grote gemeentelijk opgaven op het gebied van wonen wat leid tot urgentie vragen, het sociaal domein waar stijging zien van het aantal jeugdigen met problemen en de Wmo waar steeds meer ouderen een beroep doen op de voorziening, neem de belasting bij het burgercontact fors toe. Daarnaast leidt de toegenomen digitalisering tot meer hulpvragen. Om de piekbelasting te kunnen opvangen is het noodzakelijk op verschillende momenten extra personeel te kunnen inzetten. Naar verwachting is extra inzet van minimaal 1 fte noodzakelijk. De kosten hiervoor ramen wij op € 80.000.
Contract en leveranciersmanagement Contract- en leveranciersmanagement is beperkt ingericht binnen de gemeente Baarn waardoor we onvoldoende publieke waarde realiseren in wat we als gemeente inkopen en samen met andere partijen uitvoeren. We willen de publieke waarde voor Baarn maximaliseren en vanuit het coalitieakkoord 'Samen Baarn' een stap extra zetten op bijvoorbeeld realisatie van waarde op duurzaamheid. De gemeente wil met raad, bestuur en organisatie meer halen uit de regionale samenwerkingen én de overeenkomsten die we hebben met leveranciers. De huidige wijze van contract- en leveranciersmanagement is laag in de lijn belegd en door veel verloop van capaciteit en kennis niet verbeterd, terwijl dit wel wenselijk is. Door blijvend te investeren in contract- en leveranciersmanagement door dit voor de belangrijkste leveranciers, partners en gemeenschappelijke regelingen in te richten, kan Baarn betere prestaties halen uit alle samenwerkingen. Tevens heeft onderzoek naar de inkoopfunctie in 2022 door Cordale uitgewezen dat de inkoopfunctie op redelijk niveau is, maar kwetsbaar. Door de inkoopfunctie uit te breiden ontstaat een robuuste inkoop- en contractmanagementfunctie. Met uitbreiding van formatie voor inkoop- en contractmanagement wordt hier invulling aangegeven.
Dit vergt een investering in formatie van 1 FTE voordat baten (financieel, kwaliteit, duurzaamheid) in uitnutting contracten gerealiseerd kunnen worden. Met een slimme en goede inkoopstrategie kan geld bespaard worden op de in te kopen producten en diensten. Om dit tijdens de looptijd van het contract ook daadwerkelijk uit te nutten is professioneel contract- en leveranciersmanagement noodzakelijk. Indien we dit verbeteren leidt dit tot een betere kwaliteit van dienstlevering voor Baarn, kostenbesparingen en betere prestaties op kwaliteit en verduurzaming van de samenleving. Jaarlijks besteedt de gemeente Baarn circa € 15.000.000,- middels inkoop (excl. subsidies, gemeenschappelijke regelingen etc.). Door beter
37
contract- en leveranciersmanagement kan hier circa 0,5 tot 1% per jaar bespaard wordt, ofwel levert het meer baten (kwalitatief, efficiency, verduurzaming) op tegen dezelfde kosten. Voor de begroting willen wij het contract en leveranciersmanagement verder uitwerken met behulp van de een business case zodat wij een goede afweging kunnen maken tussen de kosten € 80.000 en het verwachtte voordeel in de komende jaren.
Ruimtelijke ontwikkeling en wonen Ontwikkelingen RO en wonen Doorfietsroute Amersfoort-Hilversum Provincie Utrecht en de gemeenten Baarn, Hilversum, Soest en Amersfoort willen het gebruik van fietsen stimuleren om de bereikbaarheid van woon- en werklocaties te verbeteren, de gezondheid te bevorderen en een bijdrage aan een beter milieu te leveren. Aan gemeente Baarn wordt gevraagd ca. 1,4 miljoen euro bij te dragen aan de realisatie van de doorfietsroute. Dit is 35% van de totale kosten van de wegen en 10% van het kunstwerk bij het Breemeentje. Binnen de gemeente Baarn wordt er op deze wijze een verbeterde inrichting van de volgende wegen gemaakt in het voordeel van de fietsers: Breemeentje en de oversteek naar de Zuringstraat, de Lepelaarstraat, Wijkamplaan, Vondellaan, Stationsweg en oversteek richting Stationsplein, Gerrit van der Veenlaan en het fietspad langs de Zandheuvelweg. Op 1 en 3 december 2020 is de intentieovereenkomst ondertekend en daarmee is uitgesproken deze route gezamenlijk te willen aanleggen en op basis daarvan de afgelopen periode in gezamenlijkheid hebben gewerkt aan een ontwerp, risicoanalyse, planning en kostenraming voor deze route, om uitvoeringsafspraken te kunnen maken.
Inwoners en andere belanghebbenden, zoals de Fietsersbond, hebben via ontwerpateliers, inloopavonden en online participatie hun inbreng op het gekozen tracé en het voorlopige verkeerskundige ontwerp kunnen leveren, en ook bij verdere uitwerking zullen zij worden betrokken. De betrokken overheden vinden het wenselijk dat de route als een herkenbaar geheel wordt gerealiseerd en voor langere periode in stand blijft, en daarom afspraken willen maken over het tracé, het ontwerp, de markering, de bebording en de coördinatie in de uitvoering en beheer en onderhoud. De Provincie Utrecht heeft op 14 juli 2020 de Uitvoeringsverordening Mobiliteit vastgesteld, waarin is vastgelegd dat de provincie voor 65% zal bijdragen en de Gemeenten samen voor 35% zullen bijdragen in de kosten voor de aan te leggen doorfietsroutes, voor zover het trajectdelen op gemeentelijke wegen betreft. Voor kunstwerken (tunnels en bruggen etc.) op een doorfietsroute met prioriteit is een bijdrage van 90% mogelijk; De Provincie Utrecht dekt voor de aanleg van doorfietsroutes op provinciale wegen 100% van de kosten. Voor deze doorfietsroute is dat van toepassing op het fietspad dat langs de N221 loopt, inclusief de fietsoversteek bij de Escherrotonde. Actualisatie plan Maatschappelijk Vastgoed Het plan Maatschappelijk Vastgoed is in 2021 vastgesteld.
Het uitganspunt van dit plan is dat de extra financiële opgave voor de vastgoedportefeuille de komende 10 jaar gedekt kan worden uit de verkoop van het vastgoed. Door het besluit om het huidige theater en de bibliotheek niet samen te voegen aan de Rembrandtlaan is het noodzakelijk het plan Maatschappelijk Vastgoed te actualiseren. Dit heeft tevens effect op het meerjaren onderhoudsplan en de geplande investeringen. Het niet
38
verplaatsen van de bibliotheek heeft indirect een effect op het afstoten van het vastgoed en de dekking van de financiële opgave. De financiële consequenties hiervan zijn op dit moment nog niet goed in te schatten. Theater de Kroon: De raad heeft besloten het krediet voor de gezamenlijke huisvesting van de bibliotheek en het theater niet toe te kennen. En het college gevraagd de planvorming voor het gezamenlijk huisvesten te staken. In 2023 wordt er onderzoek gedaan naar de benodigde kosten voor een gezonde exploitatie voor het theater voor een termijn van respectievelijk tien, twintig jaar en veertig jaar. De verwachting is dat in 2024 op basis van de uitkomsten van het onderzoek een nieuw besluit kan worden genomen over de benodigde investering in de Speeldoos. Op basis hiervan wordt de geplande investering zoals deze is opgenomen in het MIP 2023 gehandhaafd en doorgeschoven naar de jaren 2024 en 2025. Bibliotheek: De bibliotheek blijft gehuisvest op de Hoofdstraat. Vanuit het plan Maatschappelijk Vastgoed is voor het opkappen van deze locatie en het herhuisvesten van culturele en maatschappelijk organisaties € 3,7 miljoen gereserveerd. Deze middelen blijven voor renovatie van deze locatie beschikbaar.
Veiligheid Ontwikkelingen veiligheid Veiligheid heeft impact op bijna alle andere beleidsterreinen, zoals vergunningen, toezicht en Handhaving (VTH). Ook het thema zorg en veiligheid raakt steeds meer verweven met toenemende verantwoordelijkheden op het gebied van veiligheid. Deze ontwikkelingen zie wij ook terug binnen het burgemeestersambt. In toenemende mate wordt van de burgemeester verwacht dat hij/zij zich bijvoorbeeld bezighoudt met de aanpak van ondermijning. Het handhaven van de Openbare Orde en Veiligheid (OOV) vormt dan ook een steeds grotere uitdaging voor gemeenten. De taken en bevoegdheden zijn in de afgelopen jaren toegenomen, terwijl er ook steeds meer aandacht nodig is voor uitdagingen zoals de aanpak van ondermijning en digitale veiligheid. Met een goed georganiseerd veiligheidsteam in Baarn, dat optimaal gebruikmaakt van (nieuwe) bevoegdheden, werken we samen met de politie en justitie, inspecties, de belastingdienst en andere maatschappelijke organisaties om Baarn veilig te houden. Dat kan alleen op niveau blijven door blijvend te investeren in de doorontwikkeling van het team en het verder professionaliseren van de dienstverlening aan het bestuur en inwoners. Op die manier zijn we in staat om snel in te spelen op deze maatschappelijke ontwikkelingen en een proactieve rol te blijven spelen bij de aanpak van de diverse veiligheidsvraagstukken.
In aanloop naar de begroting wordt bekeken of naar aanleiding van bovenstaande een aanvullend financiële vraag aan de raad wordt voorgelegd. Dit ook in relatie met het nieuwe Integraal Veiligheidsplan (IVP).
39
Sociaal Domein Ontwikkelingen Sociaal Domein Minimabeleid De afgelopen tijd zijn inwoners geconfronteerd met allerlei ontwikkelingen die een groot (vaak nadelig) effect hebben op het inkomen. We verwachten dat deze voor 2024 ook een nadelig effect zullen hebben op het inkomen. Voorbeelden zijn er hiervan helaas genoeg; energiearmoede, inflatie, vastzittende huizenmarkt en een juist flexibele arbeidsmarkt. We merken dat er in toenemende mate naar ons als gemeente wordt gekeken om ondersteuning te bieden. Ons gemeentelijk armoedebeleid omvat; 1) activiteiten gericht op het beschermen van inwoners tegen armoede en, 2) het zoveel mogelijk ondervangen van de negatieve gevolgen die samengaan met armoede. We spreken ook wel van aanvullend minimabeleid. ‘Aanvullend’ omdat dit een aanvulling is op onze wettelijke taken rondom het garanderen van bestaanszekerheid (het deel ‘inkomen’). Halverwege 2023 heeft de gemeente gekozen om de bovengrens op te rekken van 110%/120% naar 130% van de bijstandsnorm voor het gehele minimabeleid. Hierdoor kon een grote groep ondersteunt worden bij het deel inkomen. Voor 2024 verwachten we nog ontwikkelingen/nasleep van 2023 die nadelig effect zal op het inkomen. In 2024 is het goed om ondersteuning te blijven geven aan de doelgroep 130% van de bijstandsnorm, mede om armoedeval minimaal te houden.
Op dit moment is er geen goede inschatting te maken van de benodigde extra middelen dit zal voor de begroting 2024 inzichtelijk gemaakt worden..
Extra inzet Wmo, Jeugdwet en inkomensregelingen In het sociaal domein groeit de gemeentelijke opgave. In de uitvoering verandert de werkwijze: overeenkomstig de inkoopafspraken Jeugd/Wmo en in lijn met de Hervormingsagenda, bieden we meer zelf begeleiding. In het kader van de visie op de Integrale Toegang wordt de integratie van WZW loket en lokaal team verder vormgegeven. Daarnaast gaan een aantal veiligheidstaken van jeugdbescherming over naar het lokaal team. Nieuwe collega's met weinig ervaring en junior medewerkers kosten extra begeleiding/inzet formatie. De toenemende taken vragen extra uitvoeringskracht de verwachting is hiervoor 2 fte extra nodig te hebben. Richting de begroting zal de business case Sociaal Domein die eerder is opgesteld worden geactualiseerd.
Economie en Toerisme Ontwikkelingen Economie en Toerisme Groen Groeit Mee / pilot Zuidelijke Eemvallei De gemeenten in de provincie Utrecht hebben het Groen Groeit Mee pact ondertekend. Daarmee is afgesproken is dat bij alle ruimtelijke plannen en gebiedsontwikkelingen, de groenontwikkeling evenwichtig en volwaardig wordt meegenomen. Rondom Amersfoort, Baarn en Soest speelt het vraagstuk hoe groen mee kan groeien met onder andere de stedelijke ontwikkelingen rondom het station/rangeerterrein van Amersfoort, de transformatie op de Isselt en de binnenstedelijke inbreiding in Soest, Baarn en Amersfoort. Belangrijke doelen hierbij zijn om een duurzame toekomst
40
voor het landelijk gebied te realiseren en recreatieruimte in het landschap te creëren. Om hiermee concreet aan de slag te gaan, is vanuit het programma Groen Groeit Mee de pilot Zuidelijke Eemvallei opgezet.
Uitvoeringsagenda Toerisme & Recreatie In 2019 is de beleidsnota Toerisme & Recreatie vastgesteld door de gemeenteraad. In de nota zijn de doelen en speerpunten beschreven. De daaraan gekoppelde actiepunten voor de korte termijn zijn uitgewerkt in Uitvoeringsagenda Toerisme & Recreatie 2019 -2021. De afgelopen vier jaar heeft de gemeente samen met de toeristisch-recreatieve sector en andere direct of indirect betrokken partijen deze uitvoeringsagenda uitgevoerd. Het overgrote deel van de activiteiten uit de agenda is inmiddels uitgevoerd, in gang gezet of achterhaald. Het is nu tijd voor een nieuwe uitvoeringsagenda. Het budget voor Toerisme & Recreatie in de gemeentelijke begroting is met name voor beheer en onderhoud van middelen en deelname aan samenwerkingsorganisaties. In de uitvoeringsagenda zijn (ook) actiepunten opgenomen gericht op ontwikkeling.
Programmering Escher Het feit dat M.C. Escher in Baarn heeft gewoond en gewerkt en er ook is begraven biedt mogelijkheden om rond deze beeldend kunstenaar een toeristisch programma aan te bieden. Een samenwerking van Baarnse ondernemers heeft dit een aantal jaren geleden opgepakt en in 2023 een eerste activiteit opgeleverd. Een pilot van de Escher wandelapp. Wanneer dit succesvol is, vindt in 2024 de verdere ontwikkeling plaats waaraan de gemeente Baarn ook een bijdrage wil leveren. Voor de inzet en promotie van Escher in Baarn programma wordt eenmalig een extra bedrag aangevraagd bij de begroting 2024.
Duurzaamheid Ontwikkelingen Duurzaamheid Duurzaamheidslening De Duurzaamheidslening is een lening voor energiebesparende maatregelen die wij als gemeente verstrekken. De lening wordt verstrekt aan inwoners om de eigen woning energiezuinig te maken, wij werken hiervoor samen met de stichting Stimulering Volkshuisvesting Nederlandse gemeenten (SVn). De Duurzaamheidlening heeft een looptijd van 10 tot 15 jaar tegen een vast rentetarief. De lening functioneert als een revolverend fonds het geleende geld komt terug in het fonds zodat het opnieuw beschikbaar komt voor nieuwe leningen. Vanwege het succes van deze lening willen wij in 2024 een extra storting doen. Om de capaciteit uit te breiden van de duurzaamheidsleningen is er € 500.000 nodig. Dit is revolverend fonds dus de gelden komen op termijn terug. Er kan aan gedacht worden om de hoogte van de lening te beperken zodat meer aanvragers hiermee bediend kunnen worden. (€ 500.000, incidenteel 2024). Deze storting heeft geen effect op het saldo van onze begroting. Verduurzamen organisatie De gemeente laat dit jaar een inventarisatie uitvoeren om in kaart te brengen welke kansen en mogelijkheden er zijn om de ecologische voetafdruk van de gemeentelijke organisatie te verkleinen.
41
Op basis van deze inventarisatie zal een actieplan worden opgesteld. De verwachting is dat er structurele en incidentele investeringen nodig zijn om de ecologische voetafdruk te verkleinen. Er is nog zicht op de hoogte van die investeringen. Verduurzamen reiskostenregeling De reiskostenregeling van 2022 wat minimaal en een obstakel bij het kunnen aantrekken van nieuwe medewerkers. Ook willen we als gemeente duurzaam reizen stimuleren. Daar is de regeling nu niet op ingericht. In 2023 is de regeling iets aantrekkelijker gemaakt; echter nog niet ingericht op verduurzaming. In 2023 wordt een nieuwe regeling ontworpen die de gemeente Baarn als werkgever aantrekkelijk maakt én duurzaam reizen stimuleert. Deze toezegging is gedaan aan de OR en het Lokaal Overleg eind 2022. Aan de OR en het Lokaal Overleg is toegezegd deze regeling per 1 januari 2024 te verbeteren en verduurzamen. De kosten De gemeente Baarn wil zich op de arbeidsmarkt profileren als aantrekkelijk werkgever voor talentvolle medewerkers. Daarnaast wil de gemeente als organisatie haar verantwoordelijkheid nemen in verduurzaming van de manier van werken en reizen. Beide ontwikkelingen vragen aanpassing van de reiskostenregeling. De financiële implicatie is hiervan nu nog niet duidelijk, waardoor we een PM-post opnemen. In de begroting 2024-2027 vindt de invulling van de bedragen plaats.
Belastingen Ontwikkelingen Belastingen Er wordt momenteel tussen Rijk en gemeenten gesproken over een nieuwe of aangepaste financieringssystematiek. De wens is om per 2026 tot een nieuw model te komen, waarbij verruiming van het lokale belastinggebied een te onderzoeken onderdeel is. De verruiming van het gemeente belastinggebied, zorgt voor meer ruimte om eigen keuzes te maken voor lokale prioriteiten. Nu bestaat minder dan 20% van de gemeentelijke inkomsten uit gemeentelijke belastingen en heffingen. Het heffen van belasting vergroot de betrokkenheid van burgers met de gemeente als decentrale overheid. Een eigen belastinggebied geeft de gemeenteraad de mogelijkheid verantwoording af te leggen over financiële keuzes en een buffer op te bouwen. Het maakt gemeenten minder afhankelijk van het rijk. Meer dan 60% van de inkomsten van gemeenten komt nu uit het gemeentefonds. Deze financiële afhankelijkheid kan voor complicaties zorgen in de samenwerking met het rijk bij de aanpak van maatschappelijke opgaven. Vooruit lopend op de invoering van het model kijken wij de komende periode naar mogelijkheden om belastingen af te schaffen. Hondenbelasting en precariobelasting Bij het vaststellen van de verschillende belastingverordeningen 2023 heeft de portefeuillehouder toegezegd bij de perspectiefnota terug te komen op de hondenbelasting, de toeristenbelasting en de precariobelasting.
Voorgesteld wordt de precariobelasting af te schaffen. De basis voor het heffen van precario is smaller geworden, waardoor de opbrengst sterk is afgenomen. Daarbij is het heffen van de precario een complex proces.
42
Voorgesteld wordt om ook de hondenbelasting af te schaffen. Niet alleen worden steeds meer hulphonden ingezet en vrijgesteld van belasting. Ook hebben honden positieve maatschappelijke invloed. De baasjes zijn meer in beweging, wat bijdraagt aan een positieve gezondheid. Ook dragen ze bij aan sociale veiligheid en vermindering eenzaamheid. Voorgesteld wordt om de toeristenbelasting met behoud van opbrengst te hervormen. Hiervoor komen we bij de begroting 2024-2027 met een uitgewerkt voorstel.
43
Besluitvorming De raad stelt de Perspectiefnota vast en de in de nota vastgelegde beleidsrichting, alsmede de voorgestane mutaties ter verwerking in de Programmabegroting 2023-2026 en de daarbij behorende meerjarenramingen. Op basis van de kaderstelling door de raad stellen wij de begroting 2024 en het daarbij behorend meerjarenperspectief 2025-2027 samen. In de Programmabegroting 2024-2027, die in het najaar aan de raad wordt aangeboden, gaan we weer uit van de lijn die eerder is uitgezet. Dit betekent dat 2024 en 2025 in ieder geval met een positief saldo moeten sluiten en het jaar 2026 en 2027 een tekort mogen hebben van maximaal € 0,5 miljoen. Bij de meerjarenbegroting 2024 - 2027 en 2025 – 2028 is ons streven het tekort teruggebracht te hebben tot maximaal € 0,5 miljoen. Voor zover wij afwijken van de in deze Perspectiefnota door de raad geaccordeerde mutaties, vermelden wij dit expliciet in de begroting.
44