735566 Perspectiefnota 2024-2027 bijlage 1 Perspectiefnota 2024-2027 def
Tekst van het document
Perspectiefnota 2024-2027 Focus op uitvoering
2
Inhoudsopgave Inhoudsopgave ........................................................................................................................................ 3 Bestuurlijke samenvatting ....................................................................................................................... 4 Uitgangspunten ................................................................................................................................... 7 Actueel begrotingssaldo start Perspectiefnota 2024-2027................................................................. 9 Totaal financieel beeld .......................................................................................................................... 10 Gemeentefonds ................................................................................................................................. 12 Actualisatie MIP................................................................................................................................. 12 Verbonden Partijen ........................................................................................................................... 13 Indexering..........................................................................................................................................
15 Stand Algemene Reserve................................................................................................................... 16 Uitvoering besluiten en beleid 2024 ................................................................................................. 18 Programma 2: Vitale gemeenschap .............................................................................................. 19 Programma 3: Woonomgeving ..................................................................................................... 23 Programma 5: Zorg voor elkaar ..................................................................................................... 27 Programma 9: Algemene dekkingsmiddelen en Overhead........................................................... 29 Totaal overzicht ............................................................................................................................. 35 Perspectieven voor de begroting 2024 ................................................................................................. 36 Dienstverlening ................................................................................................................................. 37 Ruimtelijke ontwikkeling en wonen ..................................................................................................
38 Veiligheid ........................................................................................................................................... 39 Sociaal Domein .................................................................................................................................. 40 Economie en Toerisme ...................................................................................................................... 40 Duurzaamheid ................................................................................................................................... 41 Belastingen ........................................................................................................................................ 42 Besluitvorming ...................................................................................................................................... 44
3
Bestuurlijke samenvatting Maatschappelijke en bestuurlijke opgaven Bij het opstellen van de Perspectiefnota is het belangrijkste uitgangspunt 'Samen Baarn'. Hierbij ligt de nadruk op communicatie en samenwerking met de inwoners van Baarn. We zetten ons daarom in om de digitale communicatie te verbeteren onder andere door een beter gebruik van sociale media. We maken veel meer gebruik van de kennis, creativiteit en inzet van onze inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties. Daarnaast werken we aan een aantrekkelijk woon-, werk- en leefklimaat en streven er naar om inwoners meer regie te geven. De begroting 2023-2026 bevat al veel initiatieven om uitvoering te geven aan de ambities van 'Samen Baarn'. Deze voorliggende perspectiefnota 2024 -2027 is gemaakt in de context van een onzeker financieel perspectief vanuit onder andere de rijksmiddelen (met name door de ravijnjaren 2026 en 2027). Daarnaast zijn er grote maatschappelijke ontwikkelingen waarvan onduidelijk is wat deze betekenen voor wat wij als gemeente voor Baarn willen doen. Dit maakt dat we een perspectief schetsen dat voort bouwt op de ambities 'Samen Baarn' en rekening houdt met onzekerheden. Dit is waarom in deze perspectiefnota onderscheid is gemaakt tussen: 1. ontwikkelingen waar we al wel in deze perspectiefnota maatregelen op willen nemen; 2.
ontwikkelingen die we beter in beeld willen krijgen voordat besloten wordt of en hoe deze op te nemen in de meerjarenbegroting Het College vindt het van belang om samen met de Raad een goede afwegingen te maken. Een gezonde balans tussen ambities voor Baarn en uitvoeringskracht is daarbij van belang. Dit zodat onze inwoners ervaren dat we samen kunnen realiseren wat we afspreken. We hebben de focus op uitvoering. Op het moment van het opstellen van deze perspectiefnota zijn de uitkomsten van de belangrijkste circulaire (meicirculaire) niet bekend. Hierdoor zijn er veel onzekerheden met betrekking tot de toekomstige inkomsten. Dit maakt het maken van keuzes lastig. Ook zijn er nog veel open einden waarover het Rijk nog steeds een besluit moet nemen, zoals de verruiming van het gemeentelijke belastinggebied, de hervormingsagenda, de herijking van het gemeentefonds. Vanaf 2024 streven we daarom naar een perspectiefnota op hoofdlijnen met een proces waarin de meicirculaire van dat jaar in opgenomen kan worden. Ontwikkelingen op basis van uitvoering van genomen besluiten en beleid 2024 Het afgelopen jaar zijn er ook onverwachte ontwikkelingen geweest die in 2024 doorwerken, zoals de oorlog in Oekraïne, hoge energieprijzen en inflatie. De toestroom van Oekraïense vluchtelingen heeft gevolgen voor de opvang van andere vluchtelingen.
We geven uitvoering aan landelijke steunmaatregelen zoals tegen energiearmoede en ondersteunen lokaal waar nodig. In onze gemeente hebben we een grote opgave met betrekking tot ons maatschappelijk vastgoed en de huisvesting van scholen. Verschillende scholen hebben te maken met verouderde gebouwen die de komende jaren verbouwd moeten worden. Hierbij zijn in lijn met het Integraal Huisvestingsplan (IHP) uit 2021 voor de scholen grote investeringen nodig, evenals tijdelijke huisvesting voor leerlingen tijdens de verbouwingen. Ook is er uitgesteld onderhoud aan vastgoed dat alsnog uitgevoerd moet worden. Verduurzaming van ons vastgoed is hierbij een belangrijk onderdeel om bij te dragen aan CO2-reductie en lagere energiekosten. Het toekomstperspectief van verschillende organisaties wordt hierbij meegenomen.
4
De zorg voor onze inwoners is de laatste jaren toegenomen. Naast extra zorgtaken is er ook sprake van meer zorgbehoefte en andere werkwijzen. Er komen nog steeds meer taken naar ons lokale team. Inmiddels zien wij een eerste resultaat van de inspanningen rondom de maatregelen praktijkondersteuner huisarts (POH) Jeugd GGZ en eigen begeleiding van het lokaal team. Op 17 april jl. heeft de VNG een principeakkoord bereikt met het kabinet over het financieel kader bij de Hervormingsagenda Jeugd. Een onderdeel van het akkoord is dat de besparingsopgave wordt bevroren tot en met 2025. Dit geeft tijdelijk ruimte om ons goed voor te bereiden op de verdere afbouw van structurele middelen en de extra besparing van het Rijk. In maart jl. is door de Eerste Kamer besloten de Omgevingswet in te voeren per 1 januari 2024. Naast voorbereidende kosten voor de implementatie heeft het ook voor de begroting een bredere uitwerking. Hoewel het Rijk als uitgangspunt heeft dat de invoering op termijn kostenneutraal is, blijkt dat er incidentele een structurele effecten zijn die ofwel in de perspectiefnota of begroting opgevangen moeten worden. Via uitkeringen ondersteunt het Rijk de gemeente voor deze effecten overigens ook. Voor de verdere implementatie in de gemeente Baarn is een bestedingsplan opgesteld.
Het bestedingsplan bevat de noodzakelijk processtappen en bijbehorende implementatiekosten voor de komende jaren. Wij werken aan transparante en efficiënte dienstverlening. Het vertrouwen in de overheid staat onder druk, dit vraagt om transparantie en het belang van goede dienstverlening. Daarom zetten wij in op laagdrempelige, toegankelijke dienstverlening en transparante en begrijpelijke besluitvorming. Dit vraagt aandacht voor – en investering in – de bedrijfsvoering, applicaties en informatiebeheer. Ook om uitvoering te kunnen geven aan een aantal nieuwe wettelijke eisen, zoals die voortkomen uit de Wet open overheid en de Omgevingswet. Daarnaast investeren we in gegevensmanagement en het op orde brengen van de informatiehuishouding, efficiënte processen en een goede dienstverlening. Mede door de krapte op arbeidsmarkt heeft de gemeente Baarn zich ontwikkeld als opleidingsgemeente. Naast werving zetten wij in op het vergroten van de leermogelijkheden. Hiermee geven wij tevens invulling aan (organisatie) ontwikkelingen in het werven, opleiden en behouden van personeel. Baarn profileert zich als opleidingsgemeente door als organisatie toekomstgericht te blijven ontwikkelen (leven lang leren) en als gemeente in de huidige krappe arbeidsmarkt te zijn voor nieuwe medewerkers.
Ontwikkelingen in perspectief naar de begroting Er liggen de komende tijd verschillende grote uitdagingen voor ons. Veel van deze uitdagingen zijn het gevolg van Europese en nationale besluitvorming en waren al enige tijd bekend, waardoor we ons hier goed op hebben kunnen voorbereiden. Voorbeelden hiervan zijn de vermindering van de CO2-uitstoot, nieuwe privacywetgeving en de implementatie van de Omgevingswet. Deze ontwikkelingen hebben met name impact op de regio en vragen om regionale samenwerking. Daarnaast komen er ook nieuwe ontwikkelingen op ons af die gericht zijn op het buitengebied, zoals het stikstofvraagstuk en de behoefte aan meer groen voor natuur en recreatie. We hebben als ambitie om onze inwoners meer te betrekken en een belangrijkere stem te geven bij belangrijke ontwikkelingen. In 2024 organiseren we een burgerberaad over duurzaamheid en energietransitie. Duurzaamheid is een rode draad in ons hele beleid en we zetten succesvolle maatregelen voort, zoals energiecoaches en -fixers en de inzet van duurzaamheidsleningen. Ook organiseren we in 2024 een Inwonerforum over de Brink.
5
Om Baarn nog aantrekkelijker te maken zijn er plannen voor onder andere een levendig centrum en geven we uitvoering aan uitvoeringsagenda Toerisme en Recreatie. We stellen belangrijke doelen voor een duurzame toekomst voor het landelijk gebied en creëren en realiseren recreatieruimte in het landschap. We gaan hier concreet mee aan de slag vanuit het programma Groen Groeit Mee en starten met de pilot Zuidelijke Eemvallei. De lokale belastingen vormen een deel van de structurele inkomsten van onze begroting. Richting de begroting onderzoeken wij de mogelijkheden voor het vereenvoudigen en/of afschaffen van een aantal gemeentelijke belastingen. Financiële ontwikkelingen Met de vaststelling van het nieuwe coalitieakkoord Rutte IV is er besloten na 2025 over te stappen naar een nieuwe financieringssystematiek tussen het Rijk en de gemeenten. Hoe deze systematiek eruit komt te zien, is nog onzeker. De uitbreiding van het lokale belastinggebied wordt hierbij als mogelijkheid genoemd. Deze onzekerheid betekent dat wij terughoudend zijn met besluiten over nieuw beleid en investeringen. Want deze leiden vaak tot een meerjarige structurele last waarvoor vanaf 2026 geen structurele dekking aanwezig is in onze begroting.
Dit jaar wordt de Onroerend Zaak Belasting (OZB) op basis van de het vastgestelde inflatiecijfer over 2022 door het Centraal Economisch Plan Bureau met terugwerkende kracht geïndexeerd. We hadden in 2022 een inflatie van 1,5% begroot en het is 11,7% geworden. Conform eerdere besluitvorming gaan we dit ‘gat’ in 2024 herstellen waardoor de indexatie van de OZB voor 2024 uitkomt op 13,8% Daar tegenover staat dat we voornemens zijn om de hondenbelasting en de precariobelasting af te schaffen. College Agenda en impulsen aan bestaand beleid De College Agenda maakt deel uit van onze planning en control cyclus. In de verschillende P&C rapportages wordt de voortgang en wijzigingen op deze agenda opgenomen. De College Agenda 2022-2026 is volledig in de meerjarenbegroting 2023-2026 verwerkt. Wanneer wordt afgeweken van de uitvoering of wanneer er nieuwe ontwikkelingen zijn dan stellen wij u hiervan op de hoogte in onze P&C rapportages. De uitvoering van de college agenda 2023en 2024 verloopt volgens planning zie ook RIB 511926 Verder is er in deze perspectiefnota een onderscheid gemaakt in: 1. Onderwerpen die impulsen geven aan het bestaande beleid en waarvoor financiële ruimte is. Een impuls in de organisatie is nodig om aan de ambities die er liggen te voldoen. 2.
Onderwerpen waarvoor, gezien de ontwikkelingen de komende jaren, een impuls gewenst is maar omdat er op dit moment geen financiële ruimte is, op dit moment helaas niet kunnen worden meegenomen. In de aanloop naar de begroting 2024-2027 gaan we onderzoeken of we ook voor deze impulsen voor het bestaande beleid ruimte in de begroting kunnen creëren.
6
Uitgangspunten Ons uitgangspunt is een meerjarig sluitende begroting met een gezonde algemene reserve. Wij continueren en professionaliseren het eerdere ingezette beleid met betrekking tot het reëel begroten. De algemene reserve wordt niet gebruikt voor het dekken van structurele lasten. Er is wel ruimte om incidentele investeringen, die ten goede komen aan het welzijn van onze inwoners, te bekostigen vanuit de algemene reserve. Daarnaast streven wij er naar onze planning en control documenten te verbeteren en willen wij meer gaan werken met visuele instrumenten. Ontwikkelingen gemeentefonds en de gevolgen vastklikken (volume) accres vanaf 2026 Gemeenten ervaren op dit moment en de komende jaren een groot probleem met de accresramingen 2026-2029 van de rijksbegroting. Vanaf 2026 is het accres vastgezet op € 1 miljard voor gemeenten en provincies gezamenlijk, bovenop de stand van de Miljoennota 2022. Daarmee stapt het kabinet af van de huidige normeringssystematiek. Dit houdt in dat de Gemeente- en Provinciefondsen vanaf dat moment enkel nog toenemen ter compensatie van loon- en prijsontwikkeling (indexatie). Op basis van historische gegevens is het aannemelijk dat de uitgaven van gemeenten en provincies met meer toenemen dan alleen de loon- en prijsontwikkeling, bijvoorbeeld als gevolg van bevolkingsgroei of vergrijzing.
In tijden van toenemende Rijksuitgaven konden gemeenten en provincies op basis van de ‘trap op trap af’-systematiek deze uitgavenontwikkeling opvangen. Met het bevriezen van het accres verdwijnt deze mogelijkheid. Dit is naar schatting een aanvullende ombuiging op het gemeentefonds van ruim € 3 miljard structureel. Het extra accres 2022-2025 dat wij ontvangen, is in 2026 voor een groot deel weer onttrokken aan het gemeentefonds. Daarnaast is in 2026 de zogenaamde opschalingskorting structureel ingeboekt zonder dat er sprake is van een taakwijzing. Voor de gemeente leidt dit tot een koopkrachtverlies omdat de prijzen de komende jaren blijven stijgen. Door beide ontwikkelingen ontstaat er een financieel gat van meer dan € 6 miljard op het gemeentefonds, hierdoor kunnen gemeenten het accres 2022-2025 niet inzetten voor investeringen en andere uitgaven die leiden tot een structureel beslag op de gemeentebegroting. Vanaf 2026 vervalt immers de dekking voor de bijbehorende structurele (afschrijvings-, beheers- en onderhouds) lasten ervan weg. De maatschappelijke opgaven waarvoor Nederland staat, vragen namelijk om grootschalige (inhaal-)investeringen van gemeenten. Onbenutte belastingcapaciteit De belastingcapaciteit geeft aan hoeveel belasting een gemeente jaarlijks kan innen. De belastingcapaciteit is gekoppeld aan de uitkering van het gemeentefonds.
Hoeveel geld gemeenten uit het gemeentefonds krijgen, hangt dus niet alleen af van hun kenmerken maar ook hoeveel belasting zij kunnen innen. Gemeenten krijgen minder geld uit het gemeentefonds als ze veel vermogen hebben om belastingen te heffen. Het vermogen bestaat uit de WOZ-waarde van onroerende zaken in de gemeente, berekend tegen een tarief dat voor alle gemeenten hetzelfde is. De onbenutte belastingcapaciteit bestaat uit de extra ruimte die de gemeente heeft om, met inachtneming van de wetgeving, maximale inkomsten te genereren uit de gemeentelijke heffingen. De onbenutte belasting capaciteit voor de gemeente Baarn op basis van de begroting 2023 is 5,3% ongeveer € 4 miljoen euro. Dit betekent dat we de OZB verder kunnen verhogen om lagere inkomsten vanuit het Rijk op te vangen.
7
Investeren in de toekomst Ons meerjaren investeringsplan staat onder druk door de sterk stijgende (bouw)kosten. Daarnaast is er sprake van een steeds groter wordende spanning met betrekking tot de ambtelijke capaciteit als gevolg van de krapte op de arbeidsmarkt. Beide ontwikkelingen zorgen voor krapte op zowel betaalbaarheid (waar dekken we de kosten uit) als een krapte op financierbaarheid (schuld en de stijgende rentes op leningen). Voor het vergroten van de investeringsruimte moeten scherpe keuzes gemaakt worden ten aanzien van de betaalbaarheid (met gevolgen voor overige uitgaven van de gemeente of noodzakelijk generen van extra inkomsten) als het accepteren van een hogere schuld en daaruit voortvloeiende implicaties. Met de huidige financieringssytematiek vanuit het Rijk worden gemeenten ontoereikend gecompenseerd voor onder andere de groei van Baarn. In dit geval groeien de inkomsten minder dan de kosten. Specifieke uitkeringen Gemeenten en provincies kunnen incidenteel extra geld krijgen om specifiek beleid van de Rijksoverheid uit te voeren. Deel van de middelen zijn onttrokken uit het gemeentefonds zoals de investeringen voor klimaat, woningbouw en stikstofreductie. Nadeel van de specifieke uitkering is dat de Rijksoverheid bepaalt; 1. of een gemeente of provincie een specifieke uitkering krijg; 2. hoeveel geld de gemeente of provincie krijgt; 3.
waar de gemeente of provincie het geld aan besteed. De afgelopen jaren is het aantal specifieke uitkeringen vertienvoudigd en daarmee ook de administratieve lasten voor gemeente. De verantwoording van deze middelen verloopt via de Single informatie Single audit systematiek. De accountant controleert de kosten die verantwoord worden bij de jaarrekening. Indien middelen niet zijn uitgegeven moeten deze worden terugbetaald. De gemeente Baarn maakt waar mogelijk gebruik van de SPUK (Specifieke Uitkering) om uitvoering te geven aan het Rijksbeleid. Het komende jaar gaan wij aan de slag met Specifieke Uitkering "capaciteit decentrale overheden voor klimaat- en energiebeleid" (CDOKE) en de brede regeling Sportakkoord II, het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) en het Preventieakkoord. Klimaat en energiebeleid Vanuit het CDOKE gaan we voor een duurzame inzet van onze organisatie. Daarnaast heeft de gemeente Baarn de ambitie om in 2030 zoveel mogelijk klimaatneutraal te zijn. Om dit te bereiken, wil de gemeente dan minstens 1.200 aardgasvrije woningen hebben en nog eens 1.000 woningen goed geïsoleerd. Woningen zijn goed geïsoleerd, als zij minstens energielabel B hebben. Met een wijkgerichte aanpak gaat de gemeente hier samen met de Baarnse gemeenschap mee aan de slag. Echter, er is meer nodig om klimaatneutraliteit te bereiken.
Het college heeft daarom de ambitie om met een Burgerberaad tot aanvullend duurzaamheidsbeleid te komen. De klimaatopgave is een grote maatschappelijke uitdaging. Dit vraagt inspanningen van de gemeente, bedrijven, maatschappelijke organisaties en onze inwoners. Vanuit ons speerpunt bestuurlijke vernieuwing willen wij onze inwoners goed betrekken bij ingrijpende en complexe maatschappelijke ontwikkelingen zoals het klimaatbeleid. Vanuit het adviesrapport dat het kabinet heeft laten opstellen "Betrokken bij klimaat: burgerfora aanbevolen" is gebleken dat burgerfora de manier is om inwoners bij het klimaatbeleid te betrekken.
8
Volksgezondheid en welzijn De VNG, GGD GHOR Nederland, Zorgverzekeraars Nederland (ZN) en het ministerie van VWS maken met het Integraal Zorg Akkoord (IZA) en het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) gezamenlijk afspraken op het gebied van gezondheid en welbevinden. Daarmee wordt gebouwd aan het fundament voor een gerichte lokale en regionale aanpak van preventie, gezondheid en sociale basis en wordt op samenhangende wijze uitvoering gegeven aan de doelstellingen uit het regeerakkoord en het Nationaal Preventieakkoord. Voorbeelden van thema’s waarvoor gemeenten een specifieke uitkering kunnen aanvragen zijn de brede regeling combinatiefunctie, valpreventie, kansrijke start, welzijn op recept en mantelzorg. We oormerken de aangevraagde SPUK gelden voor de vijftien thema’s, zodat er uitvoering aan gegeven kan worden.
Actueel begrotingssaldo start Perspectiefnota 2024-2027 Het uitgangspunt voor de actualisatie van het begrotingssaldo 2024-2027 is de vastgestelde meerjaren begroting 2023-2026. Het saldo is vervolgens geactualiseerd met de september- en decembercirculaire 2022. De genomen raadsbesluiten tot en met april 2023 zijn verwerkt. De geraamde investering voor theater de Speeldoos is aangepast op basis van de ingediende motie "theater bibliotheek". Beginstand begrotingssaldo
2024
Vastgesteld begrotingsaldo 2023-2026
-2.604 V -2.925 V
Incidentele baten en lasten (per saldo) Begroting 2023 - 2026 structurele baten en lasten
-875 V
2025
2026
2027
100 N
-123 V
-580 V
-245 V
0 V
-3.479 V -3.505 V
-145 V
-123 V
Wijzigingen na vaststelling Septembercirculaire 2022
280 N
Decembercirculaire 2022
-10 V
-11 V
-11 V
-11 V
RVS groenonderhoud 589540
325 N
325 N
325 N
325 N
Huidige stand van de begroting structurele baten en lasten
643 N -246 V 1.202 N
-2.884 V -2.548 V
-77 V 1.393 N
Een min teken (-) geeft een positief saldo weer en bedragen zijn weergegeven in duizendtallen
9
Totaal financieel beeld Uitgangspunt is het geactualiseerde structurele begrotingssaldo voor 2024. Vanuit het gemeentefonds verwachten wij een loonprijscompensatie van ruim € 2,2 miljoen. Het exacte bedrag is pas bekend bij de meicirculaire. In de voorjaarsnota zijn veel maatregelen aangekondigd, waarvan we de financiële impact voor onze gemeente nog niet kunnen inschatten. Verder is er rekening gehouden met de hogere bijdrage aan verbonden partijen en regionale samenwerkingen en is de begroting voor 2024 geïndexeerd. De ontwikkelingen, zoals in deze perspectiefnota zijn beschreven, komen op een totaal van ruim € 2,3 miljoen in 2024 waarvan ruim € 1,1 miljoen incidenteel is. Vanaf 2026 is de begroting niet structureel sluitend. Ook is het niet mogelijk om in de voorliggende perspectiefnota te voldoen aan ons financiële uitgangspunt van een maximaal tekort van € 500.000 in de jaren 2026 en 2027. Wij geven onszelf de opdracht om het tekort van 2026 en 2027 bij de begroting 2024 - 2027 terug te dringen naar € 500.000. Op het moment van het verschijnen van de meicirculaire kunnen wij gericht aan de slag met het nemen van maatregelen. Dit doen wij onder andere door te kijken aan welke investeringen wij de komende twee jaar 2024 en 2025 een impuls kunnen geven waardoor het mogelijk wordt de structurele lasten te verlagen.
De komende twee maanden, in aanloop naar de begroting, wordt er gewerkt aan het verder uitwerken van business case informatiebeheer. Voor deze investeringen geldt dat dit op termijn leiden tot lagere structurele lasten. Een business case wordt om de volgende redenen gemaakt: het geeft inzicht in de kosten en opbrengsten van de oplossing voor de knelpunten en de mogelijke verbeteringen. Het geeft ook inzicht in de haalbaarheid, complexiteit en looptijd en terugverdientijd van de beoogde verbetering. Daarnaast wordt al dit jaar de begroting voor een deel opgebouwd met behulp van Zero Based Budgetting (ZBB). Deze methode leidt tot meer grip en het maken van de juiste afwegingen. Voor 2027 zijn er meer ingrijpende maatregelen nodig indien het Rijk niet alsnog extra middelen aan het gemeentefonds toevoegt. De VNG wil daarom ‘op korte termijn overleg voeren met het kabinet’. Vooruitlopend hierop nemen wij geen ingrijpende maatregelen buiten de benoemde business cases en het inzetten van ZBB om het tekort in 2027 terug te dringen.
10
Perspectiefnota ontwikkeling structureel begrotingssaldo
2024
2025
2026
2027
Beginstand mei 2023 structureel
-2.884 V
-2.548 V
-77 V
1.393 N
-3.257 V
Mutaties Gemeentefonds LPO verwachting meicirculaire
-2.210 V
-2.210 V
-2.210 V
Actualisatie MIP afschrijvingslasten
-122 V
-353 V
-350 V
-244 V
Verbonden partijen
1.340 N
1.340 N
1.340 N
1.340 N
Indexering begroting 2023
1.743 N
1.599 N
1.556 N
1.526 N
PPN 2024 uitvoeren besluit en beleid structureel
414 N
556 N
738 N
927 N
PPN 2024 uitvoeren besluit en beleid Incidenteel
1.153 N
441 N
125 N
0 N
Totaal mutaties
2.318 N
1.373 N
1.199 N
292 N
Dekking incidentele lasten (dekking AR) Totaal saldo
-125 V -566 V
-1.175 V
997 N
1.684 N
Bedragen * € 1.000 (- bedrag is een voordeel)
De bovenstaande tabel geeft het volgende weer. • Mutaties n.a.v. ontwikkeling gemeentefonds, actualisatie Meerjaren Investeringsplan, verbonden partijen en indexering van de begroting 2023. • Mutaties Perspectiefnota uitgesplitst in structurele en incidentele lasten. • Dekking van de incidentele lasten uit de algemene reserve alleen voor het jaar 2026.* • Voor 2024 en 2025 verwachten wij een voordelig saldo van € 566.000 in 2024 en ruim € 1,1 miljoen in 2025. • In 2026 en 2027 loopt het tekort op basis van de onderwerpen “uitvoering besluiten en beleid 2024” hoger op dan de gewenste grens van € 500.000. Het uitgangspunt voor onze begroting is dit tekort terug te brengen naar de afgesproken grens van € 500.000. Het terugdringen van dit tekort vraagt om ingrijpende keuzes en maatregelen. Uiterlijk bij de begroting 2025-2028 wordt dit ingevuld, maar waar mogelijk ook al in de begroting 2024 2027. *Er is gekozen om de incidentele lasten voor 2024 en 2025 niet uit de algemene reserve te onttrekken. Het positieve saldo voor de jaren 2024 en 2025 is ruim voldoende om deze incidentele lasten te dekken.
11
Gemeentefonds Verloop algemene uitkering Stand algemene uitkering meicirculaire 2022
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
2023
2024
2025
2026
2027
-43.580
-42.987
-43.509
-40.130
-40.105
Mutatie september circulaire 2022
-231
264
674
-218
1.245
Mutatie december circulaire 2022
-34
-10
-11
-11
-11
-43.845
-42.733
-42.846
-40.359
-38.871
-2.210
-2.210
-2.210
-2.210
-2.210
-2.210
-2.210
-3.257
-44.943
-45.056
-42.569
-42.128
Stand algemene uitkering
Verwachting meicirculaire Verwachting meicirculaire demping algem. Uitk. Struct
-1.047
Totaal verwacht meicirculaire Totaal
-43.845
Bedragen x € 1.000,-
De inkomsten die de gemeente Baarn ontvangt vanuit de algemene uitkering dalen in 2026 met ruim € 3 miljoen t.o.v. 2023. Voor 2026 is er € 1,0 miljoen incidenteel toegevoegd om het ravijn jaar te dempen. In de voorjaarsnota is aangekondigd dat ook voor 2027 € 1,0 miljoen wordt toegevoegd. De verwachte loonprijs compensatie is € 2,2 miljoen. Deze bedragen zijn bij actualisatie van het saldo voor deze perspectiefnota verwerkt. De overige financiële effecten, die naar aanleiding van de aankondigingen ontstaan, zijn op dit moment onvoldoende inzichtelijk. Hiervoor wachten wij de meicirculaire af.
Actualisatie MIP Het Meerjaren Investeringsplan MIP 2024-2027 is geactualiseerd. De planning van de investeringen is aangepast, hierbij is gekeken naar capaciteit en haalbaarheid. Het geactualiseerde MIP wordt opgenomen in de begroting 2024. Door de verschuiving van investeringen in de tijd vallen er incidenteel kapitaallasten vrij. De extra investering vanuit de uitvoering van het Integraal HuisvestingsPlan (IHP) voor de scholen, waarover in mei 2023 besluitvorming plaatsvindt, zijn nog niet meegenomen in dit overzicht . De komende jaren is er geen structurele begrotingsruimte beschikbaar voor nieuw beleid en nieuwe investeringen. Om financiële structurele ruimte te creëren, kan gekozen worden om investeringen te temporiseren en te schuiven in de tijd. Dit leidt tot vrijval van de bestaande kapitaallasten. Een andere mogelijkheid is om voor nieuwe investeringen een bestemmingsreserve dekking kapitaallasten te vormen, door een eenmalige onttrekking uit de algemene reserve. Hiermee kunnen de kapitaallasten van investeringen worden gedekt.
12
Meerjareninvesteringsplan 2023-2027 (bedragen x € 1.000) Investeringscategorie
Omschrijving kredieten
2023
2024
Diverse
Restant-kredieten 2022
1.968
607
Gebouwen
Speeldoos Bibliotheek
Gebouwen
Verduurzaming gemeentelijk vastgoed
Groen
Regulier
Riolering Verharding Speeltoestellen
Speeltoestellen
85
85
Bedrijfswagens
2 bedrijfswagens buitendienst
75
75
Verharding
Brink 2020
Gebouwen
IHP Onderwijshuisvesting
Gebouwen
Gemeentehuis
200
Gebouwen
2025 2026 2027 Status Besluit
T
Jaarrekening 2022
611 4.000
880
T
Raad 8 december 2021
295
615
300
T/R
Najaar 2021
233
233
233
233
233 T/R
Raad 21 april 2021
Riolering (Lage Vuursche)
319
319
T/R
Raad 21 april 2021
Wegen (Lage Vuursche)
489
489
T/R
Raad 21 april 2021
85
85
85 T/R
Begroting 2022
T/R
Begroting 2022
300
T
Jaarrekening 2020
1.880 4.669 2.383
R
PPN 2023
800
T
PPN 2023
Project Brinkhuis
500 2.000 1.200
T
PPN 2023
Speeltoestellen
Vernieuwing skatebaan
200
T
Begroting 2023
Verlichting
Sportterrein
138
T
Begroting 2023
Verlichting
Ledverlichting openbare verlichting
220
R
PPN 2024
Totaal 5.794 9.695 9.309 2.006
318
Investeringen opgenomen in de PPN 2024 Verlichting
Vervanging openbare verlichting PPN 2024
1.200 1.200 1.200 1.200
Gebouwen
IHP Onderwijshuisvesting Rvs mei 2.304 2.919 2023
542
PPN 2024 PPN 2024
2.304 4.119 1.742 1.200 1.200 Totaal na vaststelling PPN 2024
8.098 13.814 11.051 3.206 1.518
R = Reservering; T= toekenning Bedragen zijn weergegeven in duizendtallen
Verbonden Partijen De gemeente werkt samen met een groot aantal verbonden partijen. Verbonden partijen zijn in verband met de schaalgrootte van onze gemeente onmisbaar om uitvoering te geven aan verschillende gemeentelijke taken. Als gemeente zijn wij uiteindelijk verantwoordelijk voor de realisatie van de beoogde doelstellingen van de beleidsprogramma's waaraan de verbonden partij een bijdrage levert. De bijdrage aan de verbonden partijen stijgt in 2024 fors mede door de hoge loon en prijsstijgingen van het afgelopen jaar. Met uitzondering van het Regionaal Werkbedrijf Amersfoort (RWA), waarde bijdrage daalt. Gezien het financieel perspectief verwacht het College van de verbonden partijen terughoudendheid in de planvorming. Dit draagt het College actief uit in de reguliere gesprekken met deze partijen.
13
•
• •
•
VRU - De verhoging voor de gemeente Baarn komt naast de reguliere loon- en prijsbijstelling ook doordat de gemeente Baarn verhoudingsgewijs meer gaat bijdragen aan het gemeentelijk basispakket (GBTP) van de VRU. Het aandeel van de gemeente Baarn in het totaal van de bijdragen aan de VRU is gegroeid van 1,72% naar 1,88%. . Dat komt door de landelijke herijking van het gemeentefonds. Dit betekent ook dat de gemeente Baarn via de algemene uitkering uit het gemeentefonds ook meer inkomsten krijgt. Baarn ontvangt dus indirect dekking voor deze verhoging van de bijdrage aan de VRU. BBS - De stijgende kosten bij de BBS stijgen het hardst. Dit wordt veroorzaakt door loon- en prijsindexatie en uitbreiding van formatie bij het lokaal team en inburgering. GGDrU - De bijdrage van Baarn stijgt in 2024 aanzienlijk t.o.v. eerdere jaren. Voor de categorie Gezondheidsbevordering behorend bij de pijler Langer gezond zelfstandig, geldt dat de begrote kosten in 2024-0 verdubbeld zijn ten op zichtte van 2023-0. Dit wordt naast de reeds genoemde loon- en prijsindexering voor het grootste deel verklaard d oor het programma 'Nu niet zwanger' (NNZ) RMN - Belangrijke oorzaken van de stijging van de kosten binnen de bedrijfsvoering van RMN worden veroorzaakt door indexatie van loon- en prijs, maar ook door hogere kapitaallasten als gevolg van investeringen.
En de ontwikkelingen en indexaties van grondstoffen en afvalstromen AVU.
2. Verbonden partijen en regionale samenwerking
2024
2025
2026
2027
VRU
243 N
243 N
243 N
243 N
RID
23 N
23 N
23 N
23 N
BBS
489 N
489 N
489 N
489 N
GGDrU
201 N
201 N
201 N
201 N
RWA AMFORS
-38 V
-38 V
-38 V
-38 V
RMN
292 N
292 N
292 N
292 N
RUD
70 N
70 N
70 N
70 N
Regio Amersfoort
60 N
60 N
60 N
60 N
1.340 N
1.340 N
1.340 N
1.340 N
Totale kosten verbonden partijen
programma
Een min teken (-) geeft een positief saldo weer bedragen x € 1000
14
Indexering Voor de Programmabegroting 2024-2027 worden conform eerdere afspraken verschillende indexeringen toegepast. Er wordt dan onderscheid gemaakt in: 1. Loongevoelige budgetten 2. Prijsgevoelige budgetten 3. Subsidie budgetten Deze methode van indexeren zorgt ervoor dat budgetten (achteraf na opstellen van de begroting) die te hoog of te laag werden geïndexeerd, worden gecorrigeerd. Voor de indexatie wordt gebruik gemaakt van de kerngegevenstabel raming maart 2023 (CEP 2023). Voor het berekenen van de indexatie wordt er gekeken naar "prijzen, overheid, afgeleide cpi en cao-loon marktsector”. De berekende indexatie voor 2024 komt conform onze vastgestelde methodiek uit op 13,8%. Dit komt door de vastgestelde indexatie cpi van 11,7% in 2022 en vastgesteld loonvoet sector overheid van 6,5%. De index van onze begroting in 2022 was 1,5%. Het verschil wordt voor 2024 gecorrigeerd en opgeteld bij de verwachtte index voor 2024. Voor 2024 ziet de indexatie er op basis van onze methodiek als volgt uit: 1. Loongevoelige budgetten: de loongevoelige budgetten toegepaste indexatie 9,9% 2. Prijsgevoelige budgetten: prijsindex uitgaven budgetten 13,8%. 3. Subsidie budgetten: subsidies hebben te maken met inflatie van zowel loongevoelige als prijsgevoelige budgetten. Voor subsidie wordt een mixpercentage gehanteerd van de 2/3 loonvoet sector overheid en 1/3 consumentenprijsindex.
De subsidies worden geïndexeerd met 11,2%. Heffingen : voor de heffingen (zoals de rioolheffing en de afvalstoffenheffing) is het uitgangspunt dat de lasten geheel worden gedekt door de baten (de tarieven). Dus 100% kostendekkendheid. Rekenvoorbeeld stijging OZB - 2023 naar 2024 op basis van WOZ € 300.000 OZB
Tarief 2023
Te betalen OZB 2023
Tarief 2024
Te betalen OZB 2024
Verschil op jaarbasis
Woningen
0,0789%
€ 239,40
0,0908%
€ 272,44
€ 33,04
Niet-woningen eigenaren
0,2469%
€ 740,70
0,2810%
€ 842,92
€ 102,22
Niet-woningen gebruikers
0,2043%
€ 612,90
0,2325%
€ 697,48
€ 84,58
**Bovengenoemde bedragen zijn op basis van fictieve WOZ waarde. Tarieven worden afgestemd op de fluctuatie van de WOZ. De nieuwe WOZ is nog niet vastgesteld.
15
Stand Algemene Reserve De ontwikkeling van de algemene reserve wordt in de onderstaande tabel weergegeven. Na verwerking van het resultaat jaarrekening 2021 is het saldo van de reserve ruim € 18 miljoen. De komende jaren daalt het saldo naar bijna € 12,6 miljoen, dit is € 2,6 miljoen boven de afgesproken ondergrens van € 10,0 miljoen. De lijn is dat alle incidentele uitgaven ten laste worden gebracht van de algemene reserve. In tegenstelling tot andere jaren kiezen wij ervoor de incidentele uitgaven voor de jaren 2024 en 2025 ten laste van het positieve saldo te laten komen. Het saldo van de algemene reserve zal de komende jaren dalen, deze lijn zien wij ook de afgelopen jaren terug bij het opstellen van de perspectiefnota en begroting. Daarnaast is het al een aantal jaar de tendens dat wij niet uitgeven wat is begroot waardoor wij jaarlijks bij de jaarstukken ook weer een positief saldo toevoegen aan onze algemene reserve. De komende jaren verwachten wij bedragen toe te voegen aan de algemene reserve. Vanwege het feit dat de hoogte van deze bedragen en het tijdstip waarop wij deze ontvangen onzeker is, mag hier vanuit de richtlijnen geen rekening mee gehouden worden bij het opstellen van de begroting. Middelen die toegevoegd zullen worden aan de algemene reserve komen voort uit: 1. het afstoten van maatschappelijk vastgoed (conform de maatschappelijke vastgoedplan); 2.
een verwacht positief jaarrekening resultaat van de jaren 2023, 2024, 2025; 3. en de verkoop van gronden zoals Montini en de Baarnse zoom zullen de komende tijd aan de algemene reserve worden toegevoegd.
16
Verloop overzicht algemene Reserve 2022-2027 Bron
Omschrijving verloop
2022
2023
2024
2025
2026
2027
Raadsbesluit 2022
Beginstand (inclusief rekeningresultaat 18.758.177 16.589.280 15.938.812 14.147.172 13.236.172 12.677.172 2021)
Raadsbesluit 2019
Vrijval voorziening GOS (74876)
Raadsbesluit 2020
Verrekening AR met Vz Wegen 234695
Raadsbesluit 2020
Vrijval restant Speeltoestellen 2020 tlv. Res. BW Openbare ruimte
86.490
Raadsbesluit 2020
Verr.AR - Perspectiefnota 2021
-29.923
Raadsbesluit 2021
Claim locatie speeldoos
Raadsbesluit 2021
IHP Voorbereiding Aloysius
-100.000
Raadsbesluit 2022
Rek.res.2021 - Budgetoverheveling 2021/2022
-636.400
Raadsbesluit 2022
Perspectiefnota 2023 - beginsaldo*
-35.000
Raadsbesluit 2022
Perspectiefnota 2023 / Begroting 2023mutaties**
-714.000
Raadsbesluit 2022
Riolering Van Speijklaan (Tussenrapportage 2022-2)
Raadsbesluit 2022
Geschil met DAV Baarn BV (417458)
Raadsbesluit 2023
Groenonderhoud 2023 en verder (589640)
-325.000
Raadsbesluit 2023
Rekeningresultaat 2022 (stand eind mei 2023)
3.150.229
Raadsbesluit 2023
Budgetoverheveling 2022 naar 2023 (693689)
-936.329
Raadsbesluit 2023
TR 2023 IHP Onderwijs Scenariostudie KWS
-25.000
Raadsbesluit 2023
PPN 2024 IHP VBK HBL van 2024 naar 2023 (afschrijvingslasten)
Raadsbesluit 2022
Begroting 2023 (incidenteel saldo)
Raadsbesluit 2023
Perspectiefnota 2024
299.877 115.000
-80.000 -355.369
-635.640
-15.000 -381.000
-15.000
-316.000
-189.000
-580.000
-245.000
-51.000
-269.382 -1.519.559
-15.000 -1.330.000
-875.000
-650.469 -1.791.640
-911.000
-125.000
0
-559.000
-66.000
Totaal mutaties
-2.168.896
Eindstand
16.589.280 15.938.812 14.147.172 13.236.172 12.677.172 12.611.172
Bedragen x € 1,* vanwege de onzekerheid over het tijdstip waarop de bedragen binnen komen en de onzekerheid van de hoogte van de verschillende bedragen wordt conform de richtlijnen voor de begroting hier niet meegerekend.
17
Uitvoering besluiten en beleid 2024
18
Programma 2: Vitale gemeenschap
Totaaloverzicht Uitvoering genomen besluiten en huidig beleid Product
Onderwerp
2024
2025
2026
2027
I/S
€ 50.000,00
PM
PM
PM
I
20 Kunst en Cultuur
Evenementen
22 Onderwijs
Vergoeding voor 1e inrichting nieuwe basisschool € 87.000,00 Marimba.
22 Onderwijs
Basisschool Marimba: ruimte in bestaande school € 50.000,00
22 Onderwijs
Uitvoeren integraal huisvestingsplan onderwijs (besluitvorming in mei 2023)
€ 89.000,00
23 Welzijn
Uitvoering Lokale Inclusie Agenda
€ 20.000,00 € 20.000,00 € 20.000,00 € 20.000,00 S
22 Onderwijs, 23 Welzijn, 24 Volksgezondheid en 40 Openbare orde en Veiligheid
Uitvoeringsagenda n.a.v. onderzoek Jongeren & Drugs en het onderzoek Jongeren en Voorzieningen.
Totaal
PM
I I € € € S 160.000,00 172.000,00 172.000,00 PM
PM
PM
S
€ € € € 296.000,00 180.000,00 192.000,00 192.000,00
Kunst en cultuur De kosten van evenementen zijn sterk gestegen doordat de overheid steeds hogere eisen stelt op het gebied van openbare orde en veiligheid en door de algemene kostenstijging. Om de evenementen verantwoord en volgens de regels uit de vergunning te organiseren zijn professionele verkeersregelaars, beveiligers, EHBO’ers en schoonmakers nodig. De prijzen van deze diensten zijn een stuk hoger dan enkele jaren geleden. Het is wenselijk dat de gemeente een mantelovereenkomst afsluit met aanbieders van deze diensten, zodat verenigingen niet ieder apart deze diensten hoeven in te kopen. In 2022 en 2023 is gebleken dat de beschikbare bedragen voor subsidiëring van evenementen niet toereikend zijn. Nieuwe basisschool Marimba Het initiatief voor een nieuwe basisschool in Baarn heeft officieel akkoord gekregen om te starten. De nieuwe basisschool start in het schooljaar 2024-2025 en biedt een nieuw schoolconcept dat zich kenmerkt door talentontwikkeling bij alle kinderen te bevorderen door veel in de natuur te zijn en de kernvakken zoals rekenen en taal te koppelen aan de interesses van kinderen. De gemeente Baarn moet voorzien in een locatie waar de school gebruik van kan maken. Uitvoering Integraal HuisvestingsPlan (IHP) In 2021 is het Integraal HuisvestingsPlan (IHP) vastgesteld.
De afgelopen jaren zijn de prijzen door de hoge inflatie flink gestegen en zijn de geraamde budgetten niet voldoende. In mei 2023 vindt besluitvorming plaats over de voorbereidingskredieten en keuze uit verschillende scenario’s. Naast een prijsindexatie is bij de berekening van de kapitaallasten rekening gehouden met de toevoeging van de kinderopvang bij de Koningin Wilhelmina School (KWS). Uitvoering Lokale Inclusie Agenda In 2023 wordt de Lokale Inclusie Agenda Baarn ontwikkeld (verwachte besluitvorming Q4 van 2023). Het VN-Verdrag handicap geeft aanleiding voor de Lokale Inclusie Agenda. Doel: de wereld wordt toegankelijk en inclusief voor iedereen. In deze perspectiefnota nemen we voor de uitvoering van deze agenda voor de jaren 2024-2027 een bedrag van € 20.000 per jaar op. De daadwerkelijke bedragen worden opgenomen op basis van de besluitvorming over de Lokale Inclusie Agenda waarbij wordt meegenomen dat we vanuit het Rijk een algemene uitkering voor het versterken van de gemeentelijke antidiscriminatievoorziening ontvangen.
19
Uitvoering aanbevelingen onderzoek Jongeren & Drugs en het onderzoek Jongeren en Voorzieningen Naar aanleiding van overlastervaringen heeft een onderzoek naar Jongeren & Drugsgebruik plaatsgevonden in Baarn. Resultaten van dit onderzoek hebben aanleiding gegeven voor twee verdiepende onderzoeken die beiden in 2022 zijn uitgevoerd. De onderzoeksresultaten leiden tot uitvoering van activiteiten op de korte-, midden- en lange termijn. De uitkomsten zijn inmiddels aan de raad gepresenteerd. Voor de uitvoering van deze aanbevelingen voor de jaren 2024-2027 nemen we op dit moment een PM-post op. De daadwerkelijke bedragen worden opgenomen in de begroting 2024-2027. In 2022 is ook een onderzoek Jongeren & Voorzieningen uitgevoerd naar het aanbod van activiteiten en voorzieningen en of deze aansluiten bij de behoefte en belevingswereld van Baarnse jongeren (Young Inspirations). De resultaten zijn eind 2022 gepresenteerd en voor de zomer 2023 ontvangt u een Plan van Aanpak. Hierbij gaat het bijvoorbeeld om het realiseren van meer hangplekken voor jongeren, het aanbieden van een festival voor jongeren en de mogelijkheden voor meer films/’friscafe’s’/etc… voor jongeren. Voor de uitvoering van het Plan van Aanpak wordt voor de jaren 2024-2027 een PM-post opgenomen. De daadwerkelijke bedragen worden opgenomen in de begroting 2024-2027.
20
Uitvoeren evenementen Aanleiding: De kosten voor evenementen op het gebied van Kunst en Cultuur nemen de komende jaren toe. Bijvoorbeeld de kosten voor beveiliging en begeleiding, zoals we recentelijk hebben gezien bij Koningsdag en de Avond4 Daagse. Toelichting: De kosten van culturele evenementen zijn sterk gestegen doordat de overheid steeds hogere eisen stelt op het gebied van openbare orde en veiligheid en door de inflatie. Financieel Effect Product 20 Kunst en Cultuur
Onderwerp Evenementen
2024
2025
2026
2027
I/S
€ 50.000
PM
PM
PM
I
Onderbouwing: Het budget voor feesten en herdenkingen is nu 23.000 per jaar. Dit bedrag is toereikend om 1 à 2 grotere evenementen te ondersteunen. Met 50.000 extra kunnen per jaar 4 à 5 grotere evenementen ondersteund worden.
Nieuwe basisschool Baarn Aanleiding: Op basis van de in 2020 aangenomen wet 'Meer Ruimte voor Nieuwe Scholen' is in 2022 een aanvraag voor een nieuwe basisschool in Baarn ingediend Toelichting: Als dit initiatief goedgekeurd wordt door de minister (juni 2023) heeft de gemeente een zorgplicht voor deze school vanaf schooljaar 2024-2025 en zijn wij verplicht om voor de volgende zaken te zorgen: - Vergoeding voor eerste inrichting - Huisvesting Financieel Effect Product
Onderwerp
2024
22 Onderwijs
Vergoeding eerste inrichting nieuwe basisschool Marimba.
€ 87.000
22 Onderwijs
Basisschool Marimba: ruimte in bestaande school
€ 50.000
2025
2026
2027
I/S
Onderbouwing: Vergoeding voor eerste inrichting (onderwijsleerpakket en meubilair) bestaat uit een startbedrag en een vergoeding per m2. Huisvesting: mogelijk is een investering nodig om de nieuwe school te huisvesten, bijvoorbeeld voor het aanpassen van een bestaand gebouw of het plaatsen van tijdelijke units.
Uitvoeren Integraal Huisvesting Plan voor scholen Aanleiding: In het huisvestigingsplan (IHP) en begroting voor het onderwijs is rekening gehouden met vernieuwing van 4 basisscholen via renovatie of vernieuwbouw en uitbreiding van capaciteit bij 1 basisschool en bij het voortgezet onderwijs. In het IHP is nog geen rekening gehouden met eventueel tijdelijke huisvesting, omdat de noodzaak hiertoe afhangt van het gekozen perspectief per school. Het is wel benoemd als mogelijk bijkomende kosten. Op basis van het aangenomen amendement van de raad om renovatie als voorkeursscenario mee te nemen en de uitkomsten van de eerste scenariostudies lijkt tijdelijke huisvesting onontkoombaar. In 2023 wordt het IHP hierop beoordeeld. Eventuele consequenties worden meegenomen in de begroting 2024-2027. Toelichting: Dit betreft de uitvoering van het Integraal Huisvesting Plan voor de scholen. Financieel Effect Product 22 Onderwijs
Onderwerp Uitvoeren integraal huisvestingsplan onderwijs (besluitvorming in mei 2023)
2024
2025
2026
2027
I/S
89.000
160.000
172.000
172.000
S
Onderbouwing: Dit is de financiële uitwerking van het voorliggende voorstel dat in mei 2023 aan de raad wordt voorgelegd.
21
Uitvoering Lokale Inclusief Agenda Aanleiding: In 2023 wordt de Lokale Inclusie Agenda Baarn ontwikkeld (verwachte besluitvorming Q4 van 2023). Het VN-Verdrag handicap geeft aanleiding voor de Lokale Inclusie agenda. Doel: de wereld wordt toegankelijk en inclusief voor iedereen. Toelichting: Het VN-verdrag is een mensenrechtenverdrag en beschrijft de rechten van mensen op gelijke behandeling en participatie. In Baarn is daarom het discriminatiebeleid onderdeel van de Lokale Inclusie Agenda. Verschillende reeds bestaande en nieuwe activiteiten vormen samen de agenda. Financieel Effect Product
Onderwerp
23 Welzijn
Uitvoering Lokale Inclusief Agenda
2024
2025
€ 20.000 € 20.000
2026
2027
I/S
20.000
20.000
S
Onderbouwing: De Lokale Inclusie Agenda krijgt steeds meer vorm en hiermee is ook inzichtelijk geworden dat een aantal activiteiten de komende jaren nog niet begroot zijn.
Onderzoek naar Jongeren & Drugsgebruik en onderzoek Jongeren & Voorzieningen Aanleiding: Naar aanleiding van overlastervaringen heeft een onderzoek naar drugsgebruik plaatsgevonden in Baarn. Resultaten van dit onderzoek hebben aanleiding gegeven voor twee verdiepende onderzoeken die beiden in 2022 zijn uitgevoerd. De onderzoeksresultaten leiden tot uitvoering van maatregelen. Toelichting: In 2022 hebben twee onderzoeken plaatsgevonden: 1) verdiepend onderzoek naar het gebruik en dealen van drugs (Movisie en Stichting Reindert), 2) onderzoek naar het aanbod van activiteiten en voorzieningen en of deze aansluiten bij de behoefte en belevingswereld van Baarnse jongeren (Young Inspirations). De adviezen naar aanleiding van de onderzoeksresultaten leiden tot maatregelen waarvan de kosten nog niet begroot zijn. De maatregelen betreffen voor een deel het programma Vitale Gemeenschap en deels het programma Veiligheid. Financieel Effect Product
Onderwerp
2024
2025
2026
2027
I/S
22 Onderwijs, 23 Welzijn, 24 Volksgezondheid en 40 Openbare orde en Veiligheid
Uitvoeringsagenda n.a.v. onderzoek Jongeren & Drugs en het onderzoek Jongeren en Voorzieningen.
PM
PM
PM
PM
S
Onderbouwing: De maatregelen binnen de Uitvoeringsagenda Jongeren & Drugs variëren van voorlichting in het onderwijs, communicatiecampagnes, ervarings- en lotgenotencontact, toegang tot zorg tot handhaving en samenwerking / planvorming met politie, horeca en (sport)verenigingen. Het Plan van Aanpak Jongeren & Voorzieningen gaat in op hangplekken. Festivals en mogelijk andere activiteiten/voorzieningen voor jongeren in Baarn.
22
Programma 3: Woonomgeving
Totaaloverzicht Uitvoering genomen besluiten en huidig beleid Product
2024
2025
30 RO en Wonen
Omgevingswet
€ 86.000
€ 86.000
30 RO en Wonen
Strategisch adviseur
€ 90.000
€ 90.000
32 Beheer openbare ruimte
Kapitaallasten Openbare Verlichting
€ 60.000
€ 120.000
32 Beheer openbare ruimte
Nieuw contract onderhoud bomen
Totaal
Onderwerp
2026
2027
I/S I I
€ 180.000
€ 240.000
S S
PM
PM
PM
PM
€ 236.000
€ 296.000
€ 180.000
€ 240.000
Omgevingswet De invoering van de Omgevingswet gaat gepaard met verplichte inspanningen en stevige veranderopgaven. In maart 2023 is door de Eerste Kamer besloten de Omgevingswet in te voeren per 1 januari 2024. Naast voorbereidende kosten voor de implementatie is er een bredere doorwerking in de organisatie en in onze begroting, zoals meer vragen bij het klantcontact centrum en het aanpassen van werkprocessen bij de verschillende teams. Hoewel het Rijk als uitgangspunt heeft dat de invoering op termijn kostenneutraal is, blijkt dat er incidentele een structurele effecten zijn die ofwel in de perspectiefnota of de begroting opgevangen moeten worden. Via uitkeringen ondersteunt het Rijk de gemeente voor deze effecten overigens ook. Ook in deze perspectiefnota speelt dit een rol bij formatie in de organisatie op het vlak van ruimtelijke beleid, communicatie-inzet en ICT-voorzieningen. Niet alleen vindt een technische wettelijke verandering plaats; maar in de omgevingswet is ook de verantwoordelijkheid voor de ontwikkeling nadrukkelijker bij de initiatiefnemers neergelegd. Voor 1 januari 2024 wordt hiervoor een publiekscampagne opgezet, maar zeker in de eerste tijd na de invoering wordt er een grotere vraag verwacht naar informatie bij het klantencontact mede hierdoor is ook tijdelijke uitbreiding bij het klantcontactcentrum nodig.
Regionale samenwerking Vanuit het Rijk komen steeds meer opgaven bij de regio’s terecht. Waaronder ook Regio Amersfoort. Denk hierbij aan de versnelling van de woningbouwopgave in regiodeals, de energietransitie in RESregio’s, de stikstofopgave, enz… Deze opgaven gaan gepaard met grote (rijks)budgetten, waar de regio aanspraak op moet maken. De inzet van een strategisch adviseur vanuit Baarn helpt ons goed aan te sluiten bij de regionale opgave en ontwikkelingen en waar nodig beter gebruik te maken van de beschikbare regionale budgetten. Openbare verlichting We onderhouden de openbare ruimte op basis van vastgestelde beleidskaders en beheerplannen. Daarom vervangen wij de openbare verlichting die sinds 2022 in eigendom is van de gemeente Baarn. Vanwege de ouderdom van het areaal wordt er de komende jaren geïnvesteerd in het vernieuwen en verduurzamen van de lichtmasten. De kosten voor de verduurzaming worden geraamd op ruim € 8,0 tot € 10,0 miljoen. De onderhoudslasten en energie lasten gaan na vervanging dalen. In deze perspectiefnota gaan we, vooruitlopend op het beleidsplan Openbare Verlichting, uit van een investering van € 1,2 miljoen voor de komende vier jaar.
23
Bomenonderhoud In 2023 vindt een Europese aanbesteding voor het bomenonderhoud plaats. Vanwege kostenstijgingen verwachten we een uitkomst die hoger is dan het bedrag dat we tot nu toe kwijt waren. Daarmee voorzien we een overschrijding op de begroting. Het daadwerkelijke bedrag nemen we op in de begroting 2024-2027.
24
Omgevingswet Aanleiding: Implementatie van de omgevingswet Toelichting: Regelbeheerder-/coördinator Omgevingswet: Rondom de implementatie van de omgevingswet en de transitie van bestemmingsplan naar omgevingsplan is een coördinator nodig die naast de inhoudelijke werkzaamheden de verantwoordelijkheid heeft dat in 2030 het omgevingsplan van rechtswege vervangen is door een vastgesteld omgevingsplan. Financieel Effect Product 30 RO en Wonen
Onderwerp Omgevingswet
2024
2025
€ 86.000
€ 86.000
2026
2027
I/S I
Onderbouwing: Bij invoering van de omgevingswet op 1 januari 2024 wordt het bestemmingsplan een omgevingsplan van rechtswege. Vervolgens moet de gemeente voor 2030 een omgevingsplan vast stellen. Tegelijkertijd moeten de zogenaamde Toepasbare Regels ingericht worden, en als gevolg van het nieuw op te stellen omgevingsplan geactualiseerd worden. Vanwege de continuïteit, de looptijd, kosten en het belang is structurele oplossing noodzakelijk
Regionale samenwerking Aanleiding: Vanuit het Rijk komen steeds meer opgaven bij de regio’s terecht. Waaronder ook Regio Amersfoort. Denk hierbij aan de versnelling van de woningbouwopgave in regiodeals, de energietransitie in RES-regio’s, de stikstofopgave, enz.… Deze opgaven gaan gepaard met grote (rijks)budgetten, waar de regio aanspraak op moet maken. Toelichting: Regionale samenwerking vraagt steeds meer van de gemeentelijke organisatie en bestuur om op deze regionale opgaven aan te sluiten. Welke opgaven zijn direct van belang voor Baarn en wat hebben we hiervoor nodig. Om goed aan te sluiten bij de regionale opgaven en ontwikkelingen is er een strategisch adviseur nodig. Door beter en gericht aan te sluiten bij de regionale ontwikkelingen krijgen we naar verwachting ook beter toegang tot de bijbehorende budgetten. Financieel Effect Product 30 RO en Wonen
Onderwerp Strategisch adviseur
2024
2025
€ 90.000
€ 90.000
2026
2027
I/S I
Onderbouwing: De inzet van een strategisch adviseur vanuit Baarn helpt ons goed aan te sluiten bij de regionale opgave en ontwikkelingen en waar nodig beter gebruik te maken van de beschikbare regionale budgetten.
Vervanging openbare verlichting Aanleiding: Een vervangingsopgave van de Openbare Verlichting voor functionerende, passende en duurzame masten, armaturen en lampen. Het in stand houden en het verbeteren van de openbare verlichting draagt bij aan een prettige leefomgeving voor de bewoners van Baarn. Tevens draagt een goed werkende openbare verlichting bij aan de veiligheid in Baarn. Op het gebied van duurzaamheid draagt het vervangen van de oude SOX's door energiezuinige ledlampen bij aan het verminderen van het energieverbruik en daarmee aan het verminderen van de CO2-uitstoot van de gemeente. Toelichting: De gemeente Baarn heeft begin 2022 alle openbare verlichting weer in beheer en eigendom gekregen. Daarvoor had de gemeente ongeveer 20 jaar een leaseovereenkomst met CityTech voor de openbare verlichting. De openbare verlichting in de gemeente is sterk verouderd, niet energiezuinig en in slechte technische staat. Financieel Effect Product 32 Beheer openbare ruimte
Onderwerp Kapitaallasten Openbare Verlichting
2024
2025
2026
2027
I/S
€ 60.000
€ 120.000
€ 180.000
€ 240.000
I
Onderbouwing: Op dit moment wordt een beleidsplan Openbare Verlichting opgesteld, maar een aantal zaken moet acuut vervangen worden. De eerste twee jaar worden de kosten volledig gedekt uit een reservering kapitaallasten die gevormd is bij de overname van de verlichting van City Tec.
25
Bomenonderhoud Aanleiding: Aanbesteding Bomenonderhoud. Toelichting: In 2023 vindt een Europese aanbesteding voor het boomonderhoud plaats. Vanwege kostenstijgingen verwachten we een uitkomst die hoger is dan het bedrag dat we tot nu toe kwijt waren. Daarmee voorzien we een overschrijding op de begroting. Financieel Effect Product 32 Beheer openbare ruimte
Onderwerp Nieuw contract onderhoud bomen
2024
2025
2026
2027
I/S
PM
PM
PM
PM
S
Onderbouwing: Boomonderhoud gaat over de taken die vallen binnen de wettelijke zorgplicht voor boomeigenaren. Het gaat om snoeionderhoud en vervanging van onveilige bomen (kap en herplant).
26
Programma 5: Zorg voor elkaar
Totaaloverzicht Uitvoering genomen besluiten en huidig beleid 2024
2025
50 Lokaal team / zorgloket
Product Lokaal Team
€ 110.000
€ 110.000
50 Maatregelen
Dekking door extra inzet eigen begeleiding en POH jGGZ
€ -50.000 € -75.000
51 en 52 Wmo (Wet maatschappelijke ondersteuning)
Taakstelling sociaal domein
Totaal
Onderwerp
€-
€-
2026
2027
I/S
€ 110.000 € 110.000 S €100.000
€110.000
S
€ 135.000 € 274.000 S
€ 60.000 € 35.000 € 145.000 € 274.000 S
Lokaal Team Met de decentralisatie van het sociaal domein 7 jaar geleden is ervoor gekozen de verantwoordelijkheid van de sociale problematiek bij de gemeente te beleggen. Gemeenten staan dichtbij de inwoners en zijn beter dan het rijk of provincie in staat de ondersteuningsvraag goed in kaart te brengen en zo lokaal mogelijk tot oplossingen te komen. In principe is dit een succesverhaal: problemen worden vroeg gesignaleerd en de toegang tot zorg wordt door inwoners goed gevonden. De vragen om ondersteuning in het kader van de Wmo, Jeugdwet en Participatiewet zijn toegenomen de afgelopen jaren. Daarnaast neemt de complexiteit van de materie (voor beleid en uitvoering) toe en daarmee de vraag naar specialistische kennis. De capaciteit is onvoldoende meegegroeid met deze ontwikkelingen. De regionale inkoop van geïndiceerde zorg Jeugd en Wmo is er vanaf 2024 op geënt dat de lokale teams zelf begeleiding gaan bieden. Dit product is geen onderdeel meer van de ingekochte zorg. Het lokaal team begeleidt zelf en haalt specialisme erbij waar nodig. Dit geldt ook voor begeleiding bij onveiligheid in het stadium voorafgaand aan een rechterlijke uitspraak. Deze taak wordt niet meer door jeugdbescherming uitgevoerd. Herijking taakstelling sociaal domein Nieuwe opgave van het rijk geeft een herziening van de geboekte taakstelling sociaal domein.
Voor de begroting Baarn 2024 en 2025 hoeft geen bezuiniging gerealiseerd te worden. Vanaf 2026 is de opgelegde taakstelling hoger, hiervoor moeten wij aanvullende maatregelen nemen. De komende periode gaan wij hiermee aan de slag. Voor 2026 en 2027 gaan wij er van uit dat de lasten in het sociaal domein door de verder teruglopende inkomsten zullen stijgen.
27
Programma 5: Zorg voor elkaar Aanleiding: De beleidscapaciteit sociaal domein is onvoldoende voor de wettelijke opgave. Ook in de uitvoering wordt de opgave groter dan met huidige capaciteit mogelijk is om te bewerkstelligen Toelichting: In het sociaal domein groeit de gemeentelijke opgave. In de uitvoering verandert de werkwijze: overeenkomstig de inkoopafspraken Jeugd/Wmo en in lijn met de Hervormingsagenda, bieden we meer zelf begeleiding. In het kader van de visie op de Integrale Toegang wordt de integratie van WZW loket en lokaal team verder vormgegeven. Daarnaast gaan een aantal veiligheidstaken van jeugdbescherming over naar het lokaal team. Nieuwe collega's met weinig ervaring en junior medewerkers kosten extra begeleiding/inzet formatie. Eind 2022 is het lokaal team in staat 5% van het aantal begeleidingstrajecten zelf te doen. We zien einde Q1 2023 dat dit percentage groeit richting 10% aan eigen begeleiding. In 2022 heeft de POH jeugd GGZ vanuit lokaal team € 141.000 “terugverdiend” aan niet ingezette 2e lijns zorg (30 dossiers). Daarnaast werken we met een Kwalificatieplicht PO (voorpostfunctie primair onderwijs). Er is momenteel geen concreet beeld van de kosten die met de voorpostfunctie onderwijs worden bespaard, maar het is duidelijk dat dit werkt in de preventie van schooluitval en andere (sociaal-emotionele) problemen.
Deze voorpostfuncties willen we uitbreiden omdat het duurdere zorg voorkomt. Veiligheidstaken Conform wetgeving komen er meer veiligheidstaken jeugdbescherming naar de gemeente toe. Deze veiligheidsbegeleiding zelf doen vergt een groei in caseload van 15% (t.o.v. 345 cliënten 2022 = toename van 52 cliënten). Financieel Effect Product
Onderwerp
2024
2025
2026
2027
I/S
50 Lokaal team / zorgloket
Uitbreiding Lokaal Team
€ 110.000
€ 110.000
€ 110.000
€ 110.000
S
50 dekking
Dekking door extra inzet eigen begeleiding en POH jGGZ
-€ 50.000
-€ 75.000
-€ 100.000
-€ 110.000
S
Onderbouwing: Binnen het lokaal team is een toename van de span of control door nieuwe taken en integratie van het WZW loket en lokaal team).
Programma 5: Zorg voor elkaar Aanleiding: Ingeboekte taakstelling sociaal domein. Toelichting: Met het inzetten van een zestal maatregelen wordt beoogd de taakstelling in het sociaal domein te realiseren. De taakstelling is ingegeven door de Hervormingsagenda Jeugd. Het inzetten van de maatregelen zal financieel effect hebben, alleen niet in de mate waarin dit vanaf de begroting 2022 is voorgesteld. Financieel Effect Product 51 en 52 Wmo (Wet maatschappelijke ondersteuning)