478464 11. Eindverslag Raadsrapporteurs Gemeente Baarn 2022 (totaalbestand met alle stukken) (1)
Tekst van het document
Praktische toepasbaarheid
Artikel189 Gemeentewet en BBV In de paragraaf verbonden partijen in de begroting kan de raad financiële kaders per jaar per verbonden partij meegeven aan het college. Het moet gaan om verbonden partijen gaan van de gemeente. Indien geen sprake is van een bestuurlijk of financieel belang, dan is ook geen sprake van een verbonden partij. Zo vallen netwerksamenwerkingen buiten deze definitie. De paragraaf maakt inzichtelijk wat de gemeenteraad met zijn verschillende verbonden partijen wil bereiken. Het college van burgemeester en wethouders kan daarop afgerekend worden. De paragraaf verbonden partijen is echter niet bindend voor de besturen van de verbonden partijen.
Moties Grondslag Doel
Reikwijdte Praktische toepasbaarheid
Reglement van orde Indien de raad niet zelf bevoegd is, kan hij via moties en politieke druk altijd proberen het college gebruik te laten maken van zijn bevoegdheden tot ingrijpen bij het samenwerkingsverband. De raad kan over alles moties aannemen. Moties richten zich in beginsel tot het college, en moeten voor het college wel uitvoerbaar zijn. Het college kan immers niet altijd besluitvorming afdwingen en een motie die dat eist kan dus nimmer uitgevoerd worden.
7 Februari 2022
Eindverslag Raadsrapporteurs Gemeente Baarn 2022
-
Pagina 31
Verordenende bevoegdheid Grondslag Doel
Reikwijdte
Artikel 147 en 149 Gemeentewet De raad maakt alle verordeningen die hij in het belang van de gemeente nodig acht. Hij kan daarbij beleidsmatige en inhoudelijke keuzes vastleggen die bindend zijn voor het college van burgemeester en wethouders en daarmee ook voor een eventueel samenwerkingsverband (tenzij verordenende bevoegdheid wordt overgedragen). De raad maakt, binnen wettelijke kaders, de verordeningen die hij in het belang van de gemeente nodig acht.
Praktische De verordenende bevoegdheid blijft bij de meeste samenwerkingsverbanden toepasbaarheid onaangetast. Dat laat onverlet dat verordeningen wel vaak (ambtelijk) worden voorbereid door het samenwerkingsverband. In die zin zal toch vaak op enige harmonisatie van verordeningen worden gestuurd.
Beleidsregels Grondslag Doel
Reikwijdte
Artikel 4:81 en artikel 10:16 Awb resp. artikel 10:6 Awb De raad kan beleidsregels stellen over bevoegdheden die hij aan een samenwerkingsverband heeft overgedragen (gedelegeerd). Ook het college van burgemeester en wethouders kan dat over door hem overgedragen bevoegdheden. Indien bevoegdheden niet worden gedelegeerd maar gemandateerd dan kan de mandaatgever algemene en concrete instructies geven. Mocht het college verantwoordelijk zijn, dan kan de raad natuurlijk via moties verzoeken dat het college dit doet. De raad respectievelijk het college kan alleen beleidsregels stellen over door hen overgedragen bevoegdheden, niet over andere zaken.
Praktische Bij de beleidsregels mogen geen algemeen verbindende voorschriften worden toepasbaarheid vastgesteld, het moet gaan om normen over de uitoefening van een reeds bestaande (en genormeerde) bevoegdheid. Ontslag lid algemeen bestuur, lid bestuur bedrijfsvoeringsorganisatie of lid gemeenschappelijk orgaan Grondslag Doel
Reikwijdte
Artikel 16 lid 4 Wgr; artikel 18 Wgr Een lid van het algemeen bestuur kan door de raad (bij een raadsregeling of gemengde regeling) of door het college (bij een collegeregeling) ontslagen worden indien hij niet langer het vertrouwen bezit van dat orgaan. Een lid van het algemeen bestuur, een lid van het bestuur van een bedrijfsvoeringsorganisatie of een lid van het gemeenschappelijk orgaan kan in beginsel voor alles ontslagen worden, dat is de vertrouwensregel. Bij raads‐ en gemengde regelingen is de raad bevoegd tot ontslag; bij collegeregelingen komt deze bevoegdheid toe aan het college.
Praktische De praktijk laat zien dat leden van het algemeen bestuur niet zo snel worden toepasbaarheid weggestuurd voor problemen in samenwerkingsverbanden. Dat is terecht, dit zou alleen moeten geschieden wanneer het lid er echt een potje van maakt of niet langer de gemeente vertegenwoordigt.
8 Februari 2022
Eindverslag Raadsrapporteurs Gemeente Baarn 2022
-
Pagina 32
Ontslag wethouder Grondslag Doel
Artikel 49 Gemeentewet
Een wethouder kan worden ontslagen als er niet langer vertrouwen bestaat in het functioneren van deze wethouder. Voor de burgemeester geldt dit niet. Een wethouder kan in beginsel voor alles ontslagen worden, dat is de Reikwijdte vertrouwensregel. Praktische De praktijk laat zien dat wethouders niet zo snel worden weggestuurd voor toepasbaarheid problemen in samenwerkingsverbanden. Dat is terecht, dit zou alleen moeten geschieden wanneer de wethouder er echt een potje van maakt. De wethouder kan er immers niks aan doen als hij overstemt wordt in het algemeen bestuur, het bestuur van een bedrijfsvoeringsorganisatie of een gemeenschappelijk orgaan.
Wijziging gemeenschappelijke regeling Grondslag Doel
Reikwijdte
Artikel 1 en 9 lid 1 Wgr Indien blijkt dat de kaders in de gemeenschappelijke regeling zelf niet toereikend zijn, dan kan de gemeenschappelijke regeling gewijzigd worden. Hiervoor is echter, net als bij het treffen van de gemeenschappelijke regeling, wel besluitvorming van alle deelnemers inclusief eventuele toestemming door vertegenwoordigende organen nodig. De gemeenschappelijke regeling kan gewijzigd worden door de deelnemers. Indien het een collegeregeling betreft heeft het college net als bij het treffen van de gemeenschappelijke regeling de toestemming van de raad nodig. In de gemeenschappelijke regeling kunnen afspraken worden gemaakt dat reeds een bepaalde meerderheid van de deelnemers tot wijziging kan komen.
Praktische Wijziging van de gemeenschappelijke regeling is een moeilijk proces, omdat een toepasbaarheid raad dit niet eenzijdig kan afdwingen. Er is overeenstemming nodig met (een meerderheid van) de overige deelnemers.
Uittreding uit gemeenschappelijke regeling Grondslag Doel
Reikwijdte
Artikel 1 en 9 lid 1 Wgr De ultieme consequentie van democratische legitimatie: het gemeentebestuur treedt uit het samenwerkingsverband als het allemaal te gortig wordt. In de regeling zelf zal bepaald moeten worden wat de gevolgen van de uittreding zijn. Anders geldt een algemene norm waarbij nog vijf jaar deels moet worden doorbetaald alvorens men ook financieel van alle verplichtingen af is. Een deelnemer kan altijd uittreden, maar is daarbij wel gebonden aan hetgeen in de gemeenschappelijke regeling daarover is afgesproken, zoals een opzegtermijn.
Praktische Uittreding leidt vaak tot kosten, zo moet vaak personeel afvloeien en de toepasbaarheid kosten daarvoor worden door de uittreder betaald. In de gemeenschappelijke regeling kunnen afspraken worden gemaakt over de procedure voor uittreding. Indien geen afspraken bestaan over uittredingssommen (wat meestal zo is, omdat dit lastig op voorhand te bepalen is), dan hanteert de
9 Februari 2022
Eindverslag Raadsrapporteurs Gemeente Baarn 2022
-
Pagina 33
rechter vaak een afvloeiingsregeling van vijf kalenderjaren vanaf het moment van uittreding waarbij dan een bepaalde verdeelsleutel wordt gebruikt.
Acht gouden regels De handreiking Grip op Regionale Samenwerking begint met het benoemen van acht gouden regels, deze zijn: Les 1 – Werk alleen samen als dat noodzakelijk is voor betere oplossingen (effectiever, efficiënter, meer gedragen) voor de burgers; Les 2 – Vul de rol van de raad in op een manier die past bij het soort samenwerking; Les 3 – Maak met het college op voorhand afspraken over hoe het proces gaat lopen. Verwerk daarin afspraken over indicatoren voor beoordeling, over informatievoorziening en over momenten waarop de raad zijn invloed heeft; Les 4 – Houd de samenwerkingsverhoudingen goed. Wees daarom open over de inhoud en over de sentimenten die achter uw opvattingen schuilgaan; Les 5 – Wees zeer alert op de bevoegdheden die overgaan en op de invloed die het gemeentebestuur houdt binnen de samenwerking; Les 6 – Zoek uw collega’s in andere raden op. Verlengd lokaal bestuur vergt verlengde democratische controle; Les 7 – Zorg voor expertise binnen de raad over wat samenwerking is en over hoe de samenwerking werkt. Laat u daarbij ondersteunen door de griffier. Les 8 ‐ Laat uw samenwerkingsverband regelmatig evalueren en bekijk of continuering noodzakelijk is.
10 Februari 2022
Eindverslag Raadsrapporteurs Gemeente Baarn 2022
-
Pagina 34
Te vervullen raadsfuncties door raadsleden en steunfractieleden Binnen de raad zijn er allerlei functies te vervullen. De werkgroep heeft dit in kaart gebracht zodat het helder is van tevoren welke functies er allemaal zijn en dat er ook een duidelijke raadsbrede opdracht ligt aan iedere fractie om een aantal van deze functies te gaan vervullen. Waarbij het logisch is dat een fractie bestaande uit 5 personen (raadsleden en steunfractieleden) meer op zich kan nemen dan een fractie bestaande uit minder leden. Rol / functie/ gremium 1
Wie mag (conform verordening/wet) Raad kiest 1/2 raadsleden anders is het de nestor (langszittend raadslid) 4‐8 voorzitters: raadsleden
Weging zwaarte
Gemiddeld
3
3‐5 fractievoorzitters
Gemiddeld
3
Zwaar
5
Gemiddeld – Zwaar
4
4
Plaatsvervangend voorzitter(s) gemeenteraad Voorzitters voor de voorzitterspoule Commissie klankbordgesprekken burgemeester Presidium
5
Werkgeverscommissie
Alle fractievoorzitters, vervanging door raadslid/steunfractielid mogelijk 3‐5 raadsleden
6
Auditcommissie
3‐4 raadsleden
Gemiddeld
3
7
Agendacommissie
Zwaar
5
8
Commissie omgevingswet Klankbordgroep rekenkamercommissie
Gemiddeld ‐ zwaar Licht
4
9
2 raadsleden Raadslid coalitie en raadslid oppositie 5 leden: raadsleden en/of steunfractieleden 4/5 leden: raadsleden en/of steunfractieleden
10
Klankbordgroep sociaal domein
4/5 leden: raadsleden en/of steunfractieleden
Licht ‐ gemiddeld
2
11
Raad op Pad
Licht
1
12
(Ad hoc) werkgroepen bv Participatie, vergaderstelsel
2/3 raadsleden en/of steunfractieleden per keer Is aan het presidium, gebruikelijk raadsleden en steunfractieleden.
Gemiddeld ‐ zwaar
3‐4
2 3
Februari 2022
Eindverslag Raadsrapporteurs Gemeente Baarn 2022
Gemiddeld ‐ Zwaar
Indicatief (1‐5) 4
-
Pagina 35
1
Rol/ functie
Wie mag (conform verordening/wet) 2 leden Raadsleden en/of steunfractieleden 1 coalitie, 1 oppositie
Weging zwaarte
1
Raadsrapporteur Gemeenschappelijke Geneeskundige Dienst Midden Nederland (GGDrU)
2
Raadsrapporteur Gemeenschappelijke regeling Veiligheidsregio Utrecht (VRU)
2 leden Raadsleden en/of steunfractieleden 1 coalitie, 1 oppositie
Licht
1
3
Raadsrapporteur Uitvoeringsorganisatie Sociaal domein Baarn, Bunschoten en Soest (BBS)
2 leden Raadsleden en/of steunfractieleden 1 coalitie, 1 oppositie
Gemiddeld – Zwaar
4
4
Raadsrapporteur Gemeenschappelijke regeling afvalverwijdering Utrecht (AVU)
2 leden Raadsleden en/of steunfractieleden 1 coalitie, 1 oppositie
Licht Eventueel samen met RMN?
1
5
Raadsrapporteur Gemeenschappelijke regeling Reinigingsbedrijf Midden Nederland (RMN)
2 leden Raadsleden en/of steunfractieleden 1 coalitie, 1 oppositie
Gemiddeld ‐ Zwaar
4
6
Raadsrapporteur Gemeenschappelijke regeling Regionaal Sociaal Werkvoorzieningschap Amersfoort e.o (RWA)
2 leden Raadsleden en/of steunfractieleden 1 coalitie, 1 oppositie
Gemiddeld
3
7
Raadsrapporteur Gemeenschappelijke regeling Regionale ICT Dienst Utrecht (RID)
2 leden Raadsleden en/of steunfractieleden 1 coalitie, 1 oppositie
Gemiddeld – Zwaar
4
8
Raadsrapporteur Gemeenschappelijke regeling Regionale Uitvoeringsdienst Utrecht (RUD)
2 leden Raadsleden en/of steunfractieleden 1 coalitie, 1 oppositie
Licht
1
9
Raadsrapporteur Regio Amersfoort
2 leden Raadsleden en/of steunfractieleden
Gemiddeld
3
Februari 2022
Eindverslag Raadsrapporteurs Gemeente Baarn 2022
Licht ‐ Gemiddeld
Indicatief (1‐5) 2
-
Pagina 36
1 coalitie, 1 oppositie
Februari 2022
Eindverslag Raadsrapporteurs Gemeente Baarn 2022
-
Pagina 37
Februari 2022
Eindverslag Raadsrapporteurs Gemeente Baarn 2022
-
Pagina 38
3
a Welke invloed heeft de gemeenteraad als eigenaar van de gemeenschappelijke regeling en welke als opdrachtgever? • Hoe en op welke wijze heb je als raad je aanpak bepaald om de meeste invloed als gemeenteraad te kunnen uitoefenen? • In een raadsregeling? • In een collegeregeling? • In een andere regeling? b Welk deel van het wettelijk instrumentarium vind je belangrijk om in te zetten om sturing en invloed op de uitvoering te hebben? c Welke mogelijkheden heeft de gemeenteraad om zich meer positie te verwerven door op raadsniveau regionaal samen te werken? d Welke eigen mogelijkheden wil je inzetten om meer grip en controle te hebben? • De organisatie van de informatievoorziening • Rapporteurs uit een van de gemeenteraden • Gemeenschappelijke agenda’s • Gemeenschappelijke raadscommissie • Gemeenschappelijke griffier • Gemeenschappelijk regionaal raadsinformatiesysteem • Regionaal enquêterecht (budget reserveren) • Inzet van hulptroepen zoals een (gezamenlijke) rekenkamer • Afspraken met de accountant? e Op welke wijze wilt u de informatievoorziening over de gemeenschappelijke regeling organiseren? • Langs de financiële route van de P&C-cyclus? • Anders?
Handreiking Grip en controle op regionale samenwerking
6 1
hoofdvragen voor grip en controle op regionale samenwerking
Waarom taken in een samenwerkingsverband uitvoeren – visie op de identiteit van de samenwerking a Waarom wil je deze taak in regionale samenwerking uitvoeren? b Waarom maak je als gemeenteraad de keuze voor welk type samenwerkingsvorm en in het bijzonder de juridische vorm zoals bv een gemeenschappelijke regeling? c Waarom kies je voor welk type gemeenschappelijke regeling? d Hoe organiseer je de besturing? Door wie en waarom?. e Hoe en op welke wijze wil je als gemeenteraad regie houden op een gemeenschappelijke regeling?
Op welke wijze wil je sturen en invloed op de uitvoering van de gemeenschappelijke regeling uitoefenen?
4
Hoe wil je als gemeenteraad toetsen en controleren of dat wat is afgesproken ook wordt uitgevoerd in de gemeenschappelijke regeling? • Vaste rapportagemomenten? • Jaarlijks gesprek met de directeur, de voorzitter en/of de eigen
2
Welke positie heeft de gemeenteraad in het speelveld van de samenwerking, in het bijzonder in de gemeenschappelijke regeling? a Waar kan je bij een samenwerking invloed op hebben als gemeenteraad? b Welke vorm van democratische invloed voor inwoners vindt de raad belangrijk bij deze samenwerking/gemeenschappelijke regeling? c Welke rol vindt de gemeenteraad voor zichzelf belangrijk bij deze samenwerking gemeenschappelijke regeling?
Februari 2022
bestuurder?
• Gebruikt de raad de wettelijk verplichte jaarlijkse rapportage ook voor het benoemen van leer- en aandachtspunten voor de wijze van invloed en sturing van de gemeenteraad? • Beschrijft de gemeenteraad in een overdrachtsdocument aan de nieuwe raad wat de doelen van de gemeenschappelijke regeling zijn? • Bespreekt de raad de doelen en de organisatie van de aansturing van de gemeenschappelijke regeling aan het begin van de nieuwe raadsperiode, zodat nieuwe raadsleden weten over het hoe en waarom van de regeling maar ook kunnen beoordelen of zij de regeling wenselijk vinden?
Eindverslag Raadsrapporteurs Gemeente Baarn 2022
-
Pagina 39
5
Hoe hou je als gemeenteraad zicht op risico’s in de gemeenschappelijke regeling en welke voorwaarden moeten worden vervuld als je de regeling wilt beëindigen? a Bevat de regeling een risicoparagraaf met een onderscheid naar eigenaar- en opdrachtgevers perspectief? b Is er een jaarlijkse actualisatie en toelichting op de risicoparagraaf? c Is er een evaluatiemoment voor elke regeling verspreid over de raadsperiode? d Wil je een vast moment in de raadsperiode om te bepalen of de gemeenschappelijke regeling nog nodig is?
6
Hoe regel je de monitoring en verantwoording op de uitvoering van de taken van de gemeenschappelijke regeling? • Welke eisen stel je aan de P&C-cyclus vanuit eigenaar- en opdrachtgeversperspectief? • Voor welke (wettelijke) vormen van controle kies je? • Heb je regelmatige gesprekken over de doelen van de regeling met ‘de klanten/afnemers’ (inwoners, bedrijven, instellingen) van de gemeenschappelijke regeling? • Wat zijn de kernpunten die je wilt terugzien in het jaarverslag: in het bijzonder verslaglegging over de afgesproken doelen/efficiency/effectiviteit van de gemeenschappelijke regeling en in hoeverre dat deze zijn gehaald.
Meer informatie, overzicht van bronnen over het waarom, het hoe, het wat en het wanneer van gemeenschappelijke regelingen op de website van het NVVR: raadsleden.nl Doel van deze handreiking: raadsleden bewuster maken van de mogelijkheden die zij zelf hebben om (kader stellend en controlerend) te sturen en te controleren op regionale samenwerking. Deze handreiking biedt in de vorm van vragen raadsleden een overzicht hoe zij grip en controle op regionale samenwerking en verbonden partijen kunnen hebben.
Het waarom van deze handreiking: de raad is het hoogste bestuursorgaan in de gemeente. In de praktijk wordt door raadsleden niet ervaren dat zij het meest invloedrijk zijn. Specifieke aandacht om het bewustzijn onder raadsleden te vergroten om grip en controle op regionale samenwerking te hebben is daarom van belang.
Begrip regionale samenwerking: onder regionale samenwerking worden begrepen alle vormen van samenwerking van gemeentelijke taken door twee of meer gemeenten, als ook vormen van samenwerking, waaronder uitvoeringsorganisaties, die tussen gemeenten en andere private partijen zijn gesloten.
Februari 2022
Eindverslag Raadsrapporteurs Gemeente Baarn 2022
-
Pagina 40
Actoren Raad Raadsleden Raadsrapporteur Griffie Portefeuillehouder AB/collegelid Burgemeester College Gemeentesecretaris Ambtenaren Baarn AB GR DB GR Directie GR Bestuurssecretariaat GR Medewerkers/ambtenaren GR
Februari 2022
Eindverslag Raadsrapporteurs Gemeente Baarn 2022
-
Pagina 41
Rol/taken/functie Bepaalt visie en beleid, neemt besluiten, stelt zienswijzen vast, benoemt raadsrapporteurs, geeft opdrachten aan zowel college als evt. raadsrapporteur, opdrachtgever en controleur Nemen politieke standpunten in, kunnen vragen stellen aan RR en college Werkt in een koppel coalitie/oppositie samen, conform raadsbesluiten en methode Duisenberg, trekt op met RR uit de regio en formuleert eigen opdrachtformulering Geeft ambtelijke ondersteuning aan de raadsleden en de raadsrapporteurs Is verantwoordelijk portefeuillehouder richting de raad m.b.t. de GR, heeft dubbelrol bestuurder AB en portefeuillehouder Baarn voorzitter raad, 1 keer in de 6/8 weken een gezamenlijke overleg met raadsrapporteurs faciliteren Totaalverantwoordelijkheid voor opdrachten en beleid richting GR‐en conform de kaders en opdrachten van de raad Directeur van de ambtenaren, verzorgt ambtelijke ondersteuning Ondersteunen portefeuillehouder als AB lid, contacten met andere contact ambtenaren in de regio om zaken voor te bereiden Voeren beleid conform instellingsbesluiten, opdrachten uit visies en kadernota's en leggen verantwoording af Voeren het dagelijks bestuur van een GR en zijn verantwoordelijk voor de uitvoering Vormen het MT van een GR Voert het secretariaat van de directie van een GR. Werken voor de GR. Actief bijeenkomsten met raadsrapporteurs organiseren
Februari 2022
Eindverslag Raadsrapporteurs Gemeente Baarn 2022
-
Pagina 42
Gewenste houding/gedrag/positie m.n. richting raadsrapporteur Duidelijke en heldere opdrachtgever richting raadsrapporteur, koersvast , steunen als raadsrapporteur Interesse tonen in raadsrapporteur, rol geven in Partijpolitiek neutraal, actieve houding richting regio, samenwerkingsgericht Dienstbaar, partijpolitiek neutraal, adviserend, ondersteunend , in eerste aanleg actief faciliterend Actief betrekken van de Raadsrapporteur, samenwerkingsgericht, collegiaal, gelijkwaardig gesprekspartner Spiegelend, adviserend, tussenluik, intermediair Als orgaan niet een specifieke rol richting raadsrapporteur Coördinerend en faciliterend, bemiddeld indien nodig, ad hoc Dienstbaar, adviserend, ondersteunend Faciliterend, geïnteresseerd, actief uitnodigend, open houding Faciliterend bij vragen Faciliterend bij vragen Uitnodigend, faciliterend , ondersteunend, informerend Dienstbaar, ondersteunend en actief faciliterend
Februari 2022
Eindverslag Raadsrapporteurs Gemeente Baarn 2022
-
Pagina 43
Februari 2022
Eindverslag Raadsrapporteurs Gemeente Baarn 2022
-
Pagina 44
Methode-Duisenberg: Raadsrapporteurs het experimenteren waard Onderdeel van VNG Magazine nummer 6 (2017)
Nummer 6, 2017 Auteur: Paul van der Zwan De behandeling van de begroting en de jaarrekening in de raad schiet niet zelden tekort. Zij biedt vaak te weinig zicht op de gestelde beleidsdoelen en op de vraag of die behaald zijn. De Tweede Kamer werkt naar tevredenheid volgens de methode-Duisenberg, met rapporteurs. Enkele gemeenten gaan ermee experimenteren. Erg sexy is het niet, een raadsvergadering over de begroting of over de jaarrekening. Behalve misschien voor financieel specialisten. Maar niet alleen zij, ook de andere raadsleden horen zich er idealiter in te verdiepen. Zeist verwacht dat de begroting en de jaarrekening meer gaan leven bij de raadsleden als de behandeling ervan meer inhoudelijk is en zij vooral gaat over de effectiviteit van het beleid. Walter van Dijk, raadslid VVD: ‘De behandeling is nu erg financieel ingestoken. Doorgaans zijn vooral de fractievoorzitters en de financieel specialisten in beeld bij de voorbereiding van beide vergaderingen; het vormt zeker geen proces waar de hele raad een nauwe betrokkenheid bij voelt.’ Datzelfde geldt voor de raad van Amsterdam, aldus raadslid Zeeger Ernsting (GroenLinks). ‘De aandacht voor de begroting gaat nog wel, hoewel het doorgaans voornamelijk handelt over het schuiven van geld en minder over de voortgang van het te voeren beleid.
De jaarrekening komt er wat aandacht betreft veel bekaaider vanaf.’ En ook in Amsterdam vinden de meeste raadsleden de onderwerpen erg ingewikkeld en niet aantrekkelijk. ‘Terwijl het bij ons toch gaat om de verantwoording van een bedrag van 6,5 miljard euro; dat is niet niks.’ Blijven hangen in ontevredenheid heeft geen zin, dus gaan raden op zoek naar verbetering. Zo riep Amsterdam een enquêtecommissie in het leven die zich afvroeg hoe het stond met de financiële functie van de gemeente. Ernsting, die lid was van de commissie: ‘We constateerden dat het bij de behandeling van de jaarrekening veel meer ging over enkele financiële bijzonderheden en veel minder over de financiële voortgang van beleid.’
Overzicht VNG Magazine nummer 6 (2017)
Februari 2022
Eindverslag Raadsrapporteurs Gemeente Baarn 2022
-
Pagina 45
Methode-Duisenberg: Raadsrapporteurs het experimenteren waard Interview rekenkamervoorzitter Arie Teeuw: Sturen op inhoud, niet op cijfers Overige artikelen Actueel Personalia
Pieter Duisenberg: ‘Aanpak is maatwerk’ Pieter Duisenberg (VVD) was in 2012 nog maar enkele maanden Tweede Kamerlid toen hij met verbazing zag hoe de behandeling van een begroting verliep. ‘De behandeling van de onderwijsbegroting ging niet zozeer over het algemene beleid maar vooral over één incident bij een onderwijsinstelling.’ Voor iemand die net twintig jaar in het bedrijfsleven achter de rug had, was dat onbegrijpelijk. ‘We keurden ruim dertig miljard euro aan onderwijsinvesteringen goed, zonder er gedegen naar te kijken.’ Duisenberg uitte zijn verbazing vervolgens bij de Kamercommissie Onderwijs; de andere Kamerleden waren het met hem eens. Samen met D66-Kamerlid Paul van Meenen ging hij aan de slag, gesteund door het Bureau Onderzoek en Rijksuitgaven (BOR). Daar rolde de methode-Duisenberg uit. Die werkt als volgt: als bijvoorbeeld een begroting uitkomt, worden uit de Kamercommissie twee rapporteurs benoemd. Om het objectief te houden, is ervoor gekozen om één Kamerlid van de coalitie te koppelen met één Kamerlid van de oppositie. Vervolgens analyseren zij samen met het BOR de begroting. Dit doen zij aan de hand van een standaardvragenlijst met zes vragen (zie kader). De bevindingen van de rapporteurs worden daarna via een presentatie gedeeld met de andere Kamerleden.
Zij bereiden met elkaar vragen voor die aan de minister gesteld worden ter verbetering van de documenten en het beleid. ‘Door deze analyse heeft ieder Kamerlid een gelijke informatiepositie. Aan de hand van de objectieve bevindingen is er een gedegen controle uitgevoerd en kan vervolgens het politieke debat gevoerd worden met elkaar. Over het beleid, en niet alleen over incidenten.’ De Kamercommissie Onderwijs is allang niet meer de enige commissie die met de methode werkt. Steeds meer commissies kiezen ervoor. ‘In totaal wordt nu tussen de 90 en 95 procent van de rijksuitgaven gecontroleerd volgens de methode.’ Dat bevalt goed. ‘Het brengt wel met zich mee dat Kamerleden er echt tijd in moeten steken, ook achter de schermen.’ Verbeteringen zijn volgens Duisenberg uiteraard mogelijk. ‘De uitvoering moet makkelijker worden en we moeten er beter voor zorgen dat de methode niet alleen de controle en informatiepositie verbetert maar ook tijd bespaart voor alle leden en voor ambtenaren, bijvoorbeeld doordat minder technische vragen worden gesteld.’ Per begroting en per jaarrekening zijn dus twee rapporteurs nodig. Duisenbergs voorkeur gaat uit naar jaarlijks andere rapporteurs. ‘Wanneer telkens dezelfde mensen als rapporteurs optreden, moeten zij de taak van de hele Kamercommissie op zich nemen.
Als de rapporteurs jaarlijks wisselen, verwacht ik dat iedereen betrokken raakt bij het proces van begroten en verantwoorden. Het stellen van kaders (begroting) en de verantwoording (jaarrekening) zijn twee van de drie hoofdtaken van volksvertegenwoordigers. Daarom zouden zo veel mogelijk verschillende Kamerleden, en op gemeentelijk niveau raadsleden mee moeten doen.’
Februari 2022
Eindverslag Raadsrapporteurs Gemeente Baarn 2022
-
Pagina 46
De methode is naar het oordeel van Duisenberg ook geschikt voor gemeenten. ‘Raadsleden, Statenleden en Kamerleden lopen tegen bijna dezelfde dingen aan bij de behandeling van de begrotingen en de jaarrekeningen. De methode zorgt voor een gestructureerde werkwijze waarmee duidelijkheid gecreëerd kan worden over de doelen die de raad wil stellen, wat gedaan moet worden om dit voor elkaar te krijgen en hoeveel het mag kosten.’ Gemeenten kunnen de methode van de Kamer in grote lijnen overnemen. ‘Zij moeten de zes vragen nog wel vertalen naar hun eigen situatie. Het is natuurlijk maatwerk.’ Duisenberg hoopt binnenkort een website te lanceren waar alle betrokkenen (Kamerleden, raadsleden, Statenleden en ambtenaren) hun ervaringen en ‘best practices’ kunnen uitwisselen.
Eyeopener Hoe te bereiken dat de begroting en jaarrekening meer vanuit de inhoud worden behandeld, vormde de volgende vraag voor beide gemeenten. De raad van Zeist nodigde samen met de raad van de gemeente Utrechtse Heuvelrug Tweede Kamerlid Pieter Duisenberg (VVD) uit. Hij is degene achter de methode waarbij per begrotingshoofdstuk twee Kamerleden rapporteren aan de Kamercommissie, één lid van een coalitiefractie en één van een oppositiepartij (zie kader). Van Dijk: ‘In juni vorig jaar is hij langs geweest om de methode toe te lichten. Ik vond het een eyeopener dat de methode ons als raadsleden op een relatief eenvoudige wijze een veel beter beeld geeft van de stand van zaken van de verschillende beleidsterreinen. De politieke discussie over de vraag of we de juiste doelen nastreven en of die gerealiseerd zijn, moet vervolgens in de raad gevoerd worden.’ In Zeist zijn de betrokken raadsleden enthousiast over de aanpak. ‘Maar het is te vroeg voor een definitief oordeel.’ Ook de raad van Amsterdam is positief over de methode. Die doet naar het oordeel van Ernsting ook iets aan de ongelijkheid in ondersteuning tussen college en raad. ‘Ons college heeft een ambtenarenapparaat van zo’n dertienduizend man achter de hand; wat dat betreft staat de raad op grote afstand.
De rapporteurs in de Tweede Kamer worden ondersteund door een speciaal bureau, onze raadsleden krijgen die steun ook.’ Amsterdam is namelijk al zover dat het gaat experimenteren. De commissies Infrastructuur en Duurzaamheid en Werk en Economie werken als pilot bij de jaarrekening over 2016 en bij de behandeling van de begroting 2018 met twee rapporteurs. ‘Bij de griffie is tijdens de pilot personeel vrijgesteld voor de ondersteuning.’ Het bezoek van Duisenberg aan Zeist heeft in die gemeente eveneens geleid tot een pilot, die loopt tot het einde van dit jaar. ‘We hebben al een paar sessies gehad om de zes vragen van Duisenberg (zie kader) te vertalen naar lokale beleidsterreinen.’ De proef omvat in eerste instantie één begrotingshoofdstuk, openbare orde en veiligheid. Ook de raadsrapporteurs in Zeist krijgen hulp, van de onafhankelijke afdeling Control.
Zes hoofdvragen De zes hoofdvragen die Kamerleden volgens de methode-Duisenberg kunnen stellen bij het controleren van de begroting en de verantwoording:
Februari 2022
Eindverslag Raadsrapporteurs Gemeente Baarn 2022
-
Pagina 47
1. 2. 3. 4. 5. 6.
Wat is het beeld van het beleidsterrein op hoofdlijnen? Welke doelen zijn gepland/behaald? Welke prestaties zijn gepland/geleverd? Wat gaat het kosten/heeft het gekost? Wat is het oordeel over de rechtmatigheid, doeltreffendheid en doelmatigheid? Welke conclusies en aanbevelingen heb ik (als rapporteur aan de commissie)?
Weerstandscapaciteit Heerhugowaard heeft ook plannen, maar is nog niet zo ver. Er wordt een werkgroep gevormd van raads- en commissieleden die een experiment met raadsrapporteurs gaat voorbereiden. Een van de leden is Wesley Boer (VVD), lid van de raadscommissie Middelen – Stadsbeheer. Hij is bekend met de methode, want hij heeft stage gelopen bij Pieter Duisenberg en is nu medewerker van het Tweede Kamerlid. ‘Ik ben met hem meegegaan op bezoek bij verschillende gemeenten om raads- en commissieleden te vertellen over de methode. Doordat ik me er de laatste anderhalf jaar in heb verdiept, weet ik veel van de methode en de ontwikkelingen eromheen.’ Aan hem daarom de vraag of de in de Tweede Kamer beproefde werkwijze bij gemeenteraden zal werken. ‘Ik denk het wel, hoewel de omstandigheden van gemeenten op verschillende terreinen wel verschillen. Zo speelt de weerstandscapaciteit bij gemeenten een rol, die wordt gevormd door de middelen en mogelijkheden die de gemeente heeft om onverwachte, nietbegrote kosten te kunnen dekken.’ De grootte van de gemeente kan volgens Boer eveneens een rol spelen bij de invoering en het gebruik van de methode.
‘Waar precies de verschillen zitten, zal vanzelf naar voren komen als meer gemeenten besluiten om de methode in te gaan voeren.’ Zeist, Amsterdam en Heerhugowaard kiezen, net als de Tweede Kamercommissies doen, voor een rapporteur van een coalitiepartij en één van de oppositie. Van Dijk (Zeist): ‘We hebben elf begrotingshoofdstukken, we zouden natuurlijk ook kunnen kiezen voor twee rapporteurs per hoofdstuk. Maar dan hebben we er uiteraard veel meer nodig.’ De animo onder de raadsleden in Zeist en in Amsterdam om rapporteur te worden, lijkt groot. Dat maakt het makkelijker om per jaar andere rapporteurs aan te stellen. Ernsting: ‘Die wisseling heeft mijn sterke voorkeur, want daardoor groeit het besef dat het van belang is om de voortgang van beleid en doelstellingen regelmatig te bespreken.’ Onder meer Eindhoven en Utrecht hebben oren naar de methode-Duisenberg. Zoals de Tweede Kamer baat heeft bij de methode, zal zij ook gemeenteraden goeddoen, is de verwachting. Ernsting voorziet na de invoering ervan meer gestructureerde aandacht voor financiën en betere besluitvorming. Boer (Heerhugowaard) denkt dat de methode leidt tot meer scherpte van de raad bij de behandeling van begroting en jaarrekening. ‘Het aantal technische vragen zal vermoedelijk afnemen en het zal meer gaan over de vraag of gestelde doelen zijn gehaald.’
Februari 2022
Eindverslag Raadsrapporteurs Gemeente Baarn 2022
-
Pagina 48
Op weg naar een betere informatiepositie van raadsleden bij gemeenschappelijke regelingen Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties Fred Claasen & Steven de Vries
30 november 2020 Februari 2022
Eindverslag Raadsrapporteurs Gemeente Baarn 2022
-
Pagina 49
AANLEIDING Gemeenten, provincies en waterschappen hebben steeds meer en complexere taken. Een belangrijk deel hiervan brengen ze onder in gemeenschappelijke regelingen. Volksvertegenwoordigers kunnen hun kaderstellende en controlerende rollen niet uitoefenen zoals ze dat gewend zijn. In toenemende mate leidt dit tot ongenoegen en zorgen: Hebben ze wel voldoende grip op de taakuitvoering en de kosten van de gemeenschappelijke regeling? Dit is belangrijk want via de begroting moeten de gemeenteraad, provinciale staten of het algemeen bestuur van het waterschap hier verplicht geld voor beschikbaar stellen . Het toenemende ongenoegen hierover versterkt vragen over de legitimiteit van gemeenschappelijke regelingen. In het regeerakkoord is afgesproken om deze legitimiteit te versterken. Een van de wegen hiernaartoe is door de positie van gemeenteraadsleden, statenleden en waterschapsbestuursleden te verbeteren. Om hun positie te verbeteren hebben zij goede (sturings)informatie nodig. Deze is nu nog niet altijd kwalitatief op orde en voldoende toegankelijk voor raadsleden. MODELFORMAT Uit eerder onderzoek, onder andere uitgevoerd door Berenschot, is de suggestie ontstaan dat een modelformat de informatiepositie van raadsleden zou kunnen verbeteren. De format functioneert als een oplegger op stukken van de gemeenschappelijke regeling.
Hierdoor is de informatie eenvoudig te vinden en wordt deze eenduidig gepresenteerd voor alle gemeenschappelijke regelingen. De afstemming met andere volksvertegenwoordigingen wordt eenvoudiger als de partijen in de regio de format gebruiken. En voor de gemeenschappelijke regeling is het relatief eenvoudig om de deelnemers te bedienen met uniforme informatie. In een interactief proces met o.a. gemeenteraadsleden en griffiers is een landelijk modelformat opgesteld. GEBRUIK FORMAT De format dat hieronder is beschrijven is te gebruiken bij verschillende gelegenheden. Een deel van de format is gevuld met algemene informatie die bij elke gelegenheid nuttig is, zoals wie zijn de deelnemers en hoe is de zeggenschap verdeeld, andere delen van de format zijn nuttig op bepaalde momenten, zoals bij de bespreking van de begroting van de gemeenschappelijke regeling. We hebben gekozen voor de vorm van een clickable. Daarmee is het eenvoudig om door te klikken naar informatie die men op dat moment nodig heeft en is toch het hele pakket aanwezig. De raad bepaalt welke informatie hij nodig heeft. Hij kan daartoe de format desgewenst aanpassen. Deze format is een hulpmiddel, geen dwangbuis. Het college moet formeel die informatie leveren.
In de praktijk zullen de ambtelijke organisatie en de gemeenschappelijke regeling moeten zorgen voor het vullen van de format en ziet de griffier erop toe dat dit voldoende gebeurt. De thema’s in de format kunnen worden ingevuld op basis van informatie die de gemeenschappelijke regeling ook regulier zou verstrekken. Het extra werk is dus het invullen. Als alle raden met dezelfde format werken is dit ook voor de gemeenschappelijke regeling efficiënt.
Februari 2022
Eindverslag Raadsrapporteurs Gemeente Baarn 2022
-
Pagina 50
Modelformat informatie gemeenschappelijke regelingen 1. Algemene informatie 2. Bestuurlijk belang 3. Vraag en rol gemeenteraad 4. Deelnemende gemeenten 5. Nieuw beleid en keuzes 6. Te nemen besluiten 7. Financiën te bespreken bij de begroting van de GR 8. Te behandelen bij de jaarrekening van de GR 9. Preadvisering 10. Overige informatie 11. Uitgangspunten voor het op te stellen stuk
ALGEMENE INFORMATIE Naam verbonden partij/gemeenschappelijke regeling Rechtsvorm Vestigingsplaats Betreft
<naam van het stuk en/of het agendapunt>
Portefeuillehouder
<naam en portefeuille van de portefeuillehouder in uw gemeente>
Contactpersoon verbonden partij/gemeenschappelijke regeling <zodat
<naam van contactpersoon bij de desbetreffende verbonden partij/ gemeenschappelijke regeling, telefoonnummer en emailadres>
gemeenteraadsleden voor technische vragen contact op kunnen nemen>
Betrokken ambtenaar eigen gemeente <zodat gemeenteraadsleden voor technische vragen die van meer algemene aard zijn contact op kunnen nemen>
Vertegenwoordiging gemeente in de gemeenschappelijke regeling
<naam van een ambtenaar die vanuit de gemeente betrokken is, telefoonnummer en emailadres>
<naam van de vertegenwoordigers van uw gemeente in het dagelijks en het algemeen bestuur van de gemeenschappelijke regeling en van hun plaatsvervangers>
Welke producten of diensten neemt de gemeente af <geef een beknopte beschrijving> van de gemeenschappelijke regeling
↖ Terug naar inhoudsopgave ↗
Februari 2022
Eindverslag Raadsrapporteurs Gemeente Baarn 2022
-
Pagina 51
BESTUURLIJK BELANG Geef antwoord op tenminste de volgende vragen: <De wijze waarop de gemeente een belang heeft in de verbonden partij/gemeenschappelijke regeling en het openbaar belang dat ermee gediend wordt.> <Waarom heeft de gemeente besloten tot een belang in de verbonden partij/gemeenschappelijke regeling en het openbaar belang dat ermee gediend wordt.> <Welke politiek-bestuurlijke doelen uit de programmabegroting worden gerealiseerd door de verbonden partij/gemeenschappelijke regeling.> <Welke politiek-bestuurlijke doelen uit kaderstellende, beleidsbesluiten en moties worden gerealiseerd via de verbonden partij/gemeenschappelijke regeling.>
↖ Terug naar inhoudsopgave ↗
VRAAG EN ROL GEMEENTERAAD <Beschrijf de specifieke vraag aan de gemeenteraad, op basis van het onderliggende stuk. Bijvoorbeeld: vaststellen, informeren> <Beschrijf de rol van de gemeenteraad ten opzichte van het onderliggende stuk. Bijvoorbeeld: kennisnemen, kaderstellen, controleren.>
↖ Terug naar inhoudsopgave ↗
DEELNEMENDE GEMEENTEN EN/ OF ANDERE OVERHEDEN Naam gemeente en/of andere overheid
Verdeelsleutel (in %) per gemeente
Aantal zetels <aantal zetels DB en AB per gemeente>
↖ Terug naar inhoudsopgave ↗
Februari 2022
Eindverslag Raadsrapporteurs Gemeente Baarn 2022
-
Pagina 52
NIEUW BELEID EN KEUZES Omschrijving van het onderwerp
Welke bestuurlijke keuzes zijn er Op welke manier worden de mogelijk. Aan welke knoppen keuzes aan de raad voorgelegd kunnen de Gemeenten draaien
Kosten (structureel of incidenteel)
↖ Terug naar inhoudsopgave ↗
TE NEMEN BESLUITEN <Het eerstvolgende te nemen besluit van de verbonden partij/gemeenschappelijke regeling dat over het onderwerp genomen moet worden. Welke relatie is er met de begroting, bestuursrapportage of rekening.>
Volgende besluiten, verwachte kwartaal:
Soort stuk
Wie is bevoegd
Onderwerp/ besluit
↖ Terug naar inhoudsopgave ↗
FINANCIËN TE BESPREKEN BIJ DE BEGROTING VAN DE GR Gemeentelijke bijdrage lopende begrotingsjaar, (eventueel bijgesteld)
Autonome ontwikkelingen %
Nieuw (komende jaar)
Lopende begroting
2021
2022
2023
2024
2022
2023
2024
Prijsindex Indexatie loonkosten Rente lang geld op te nemen
Februari 2022
Eindverslag Raadsrapporteurs Gemeente Baarn 2022
-
Pagina 53
Rente kort geld op te nemen Financiële positie GR
2020
2021
2022
2023
2024
(Vrije) reserve van de GR Afgesproken norm
↖ Terug naar inhoudsopgave ↗
TE BEHANDELEN BIJ DE JAARREKENING VAN DE GR Waar week de productie/ Welke oorzaak lag hieraan ten Op welke manier is hierop beleidsrealisatie meer dan grondslag gereageerd lopende het jaar 5% af van de begroting
Doorwerking, keuzes voor komend jaar en bijzonderheden
Waar week de financiële realisatie meer dan 5% af van de begroting
Doorwerking, keuzes voor komend jaar en bijzonderheden
Welke oorzaak lag hieraan ten Op welke manier is hierop grondslag gereageerd lopende het jaar
↖ Terug naar inhoudsopgave ↗
PREADVISERING Opmerkingen vanuit beleidsafdeling gemeente <Op te stellen vanuit beleidsafdeling>
Eventuele kanttekeningen of bedenkingen vanuit het college <Op te stellen vanuit het college>
Februari 2022
Eindverslag Raadsrapporteurs Gemeente Baarn 2022
-
Pagina 54
Concept zienswijze gemeente <Op te stellen vanuit het college>
↖ Terug naar inhoudsopgave ↗
OVERIGE INFORMATIE (Wettelijk) kader <Geef een overzicht van de regelingen en afspraken op basis waarvan de verbonden partij/gemeenschappelijke regeling haar taken uitvoert. Maak hierin een onderscheid tussen wetten (inclusief ministeriële regelingen) en lokale regelgeving of overeenkomsten. Dit is van belang, omdat wettelijke taken in principe niet beïnvloedbaar zijn. Aanvullende afspraken kunnen worden gewijzigd.> Het doel is dat de gemeenteraad inzicht krijgt in de werkzaamheden die de verbonden partij/gemeenschappelijke regeling uitvoert: 1. op basis van wetgeving; 2. op grond van aanvullende afspraken.
↖ Terug naar inhoudsopgave ↗
UITGANGSPUNTEN VOOR HET OP TE STELLEN STUK 1. 2. 3.
↖ Terug naar inhoudsopgave ↗
Februari 2022
Eindverslag Raadsrapporteurs Gemeente Baarn 2022
-
Pagina 55
Februari 2022
Eindverslag Raadsrapporteurs Gemeente Baarn 2022
-
Pagina 56
Memo wijziging Wgr en reactie werkgroep invulling raadsrapporteurschap Aan Onderwerp Van
: Nieuwe gemeenteraad 2022 : Wijziging Wet gemeenschappelijke regelingen : Werkgroep invulling raadsrapporteurschap
Datum
: 15 februari 2022
Wijziging Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr) Met de wijziging van de Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr) wordt de politieke verantwoording over gemeentelijke samenwerking versterkt. Gemeenteraden krijgen meer mogelijkheden om hun controlerende rol in dit soort samenwerkingen in te vullen en te versterken. Het voorstel bevat een combinatie van nieuwe bevoegdheden voor gemeenteraden en verplichtingen om in de gemeenschappelijke regeling afspraken over bepaalde onderwerpen te maken, waarbij de inhoud van deze afspraken aan de betrokken partijen wordt overgelaten. Het deel van de wet dat rechten geeft aan volksvertegenwoordigers gaat vanaf 1 juli 2022 in. Voor het andere deel (verplichtingen om bestaande gemeenschappelijke regelingen aan te passen, om zo scherpere afspraken te maken over bijvoorbeeld uittreding of evaluatie) geeft de wet een implementatieperiode van 2 jaar. De wetswijzigingen zijn grofweg in te delen in drie categorieën: 1. Versterken van de positie van gemeenteraden bij besluitvorming in een GR Uitbreiding zienswijzeprocedure Gemeenteraden krijgen het recht niet alleen bij de begroting met een zienswijze te komen maar ook bij het treffen van een (ontwerp)regeling, bij de kaderstelling en andere besluiten van het bestuur van een GR.
Expliciet is bepaald dat de zienswijzen worden gevraagd door het dagelijks bestuur en dit bestuur ook, verplicht, een schriftelijke reactie verzorgt aan de raden en het AB voor het besluit waarover een zienswijze wordt gevraagd door het AB wordt genomen. Reactie werkgroep De eerste indruk is dat dit geen grote wijziging betreft, omdat het de praktijk is in Baarn dat de kadernota’s al worden voorgelegd aan de raad voor een zienswijze procedure.
Februari 2022
Eindverslag Raadsrapporteurs Gemeente Baarn 2022
-
Pagina 57 1
Regionale adviescommissie Mogelijkheid tot het instellen van een regionale adviescommissie, die op voorstel van de raden van de deelnemende gemeenten wordt ingesteld door het algemeen bestuur van een GR. Het is aan de raden om te bepalen of er behoefte is aan een dergelijke commissie. Deze adviescommissie kan eerder in het besluitvormingsproces, dienen als klankbordgroep en als stem van de raden in de regio en fungeren als ‘vooruitgeschoven post’ bij de voorbereiding op zienswijzen. Reactie werkgroep Dit is een mogelijkheid en geen verplichting en kan uiteraard alleen indien alle gemeenteraden van de gemeenschappelijke regeling dit wensen. Wanneer alle gemeenteraden dit wensen zou dit volgens de werkgroep goed opgepakt kunnen worden door de raadsrapporteurs in de regionale adviescommissie te benoemen. Informatieplicht Daarnaast komt er een uitbreiding van de informatieplicht vanuit het bestuur van de gemeenschappelijke regeling richting de raad. De plicht wordt actief in plaats van passief zoals nu. Hierbij gaat het niet alleen over de te nemen of genomen besluiten, maar over alle informatie die de raad nodig heeft om zijn taak goed te kunnen vervullen. De wijze waarop moet nog geregeld worden. Het betreft geen verantwoordingsplicht. Reactie werkgroep Zeer positieve wetswijziging wat de positie van de raad en van de raadsrapporteurs kan versterken.
De raadsrapporteurs zouden goed kunnen meedenken/adviseren richting gemeenschappelijke regelingen hoe deze informatieplicht precies ingevuld zou moeten worden. Inwonersparticipatie Burgerparticipatie wordt wettelijk verankerd. In elke regeling wordt afgesproken hoe om te gaan met participatie. Inwoners en belanghebbenden kunnen door dit amendement bij de voorbereiding, uitvoering en evaluatie van het beleid in regionale samenwerkingsverbanden betrokken worden. Bijvoorbeeld door inspreken bij een AB vergadering. Maar er kan ook voor worden gekozen deze inspraak te laten lopen via de gemeenteraden die het bijvoorbeeld meenemen in een zienswijze. Reactie werkgroep Over de invulling van deze nieuwe verplichting kan goed worden meegedacht door raadsrapporteurs. Daarnaast is in Baarn sowieso al de mogelijkheid voor inwoners om in te spreken op voorliggende zienswijzen op een begroting of kadernota van de gemeenschappelijke regeling, omdat dit als agendapunt en onderwerp op de raadsagenda wordt opgenomen. Vergoeding voor lidmaatschap gemeenschappelijke adviescommissies Er komt een extra vergoeding voor raadsleden die lid zijn van de gemeenschappelijke onderzoekscommissie (zie hieronder) en gemeenschappelijke adviescommissie.
De eerste door middel van een nog voorziene wijziging van het Rechtspositiebesluit conform de al bestaande vergoeding voor raadsleden die lid zijn van een onderzoekscommissie. De
Februari 2022
Eindverslag Raadsrapporteurs Gemeente Baarn 2022
-
Pagina 58
2
tweede wordt geregeld in de Wgr, de vergoeding komt overeen met die welke raadsleden kunnen krijgen voor deelname aan bijzondere commissies zoals opgenomen in het Rechtspositiebesluit. Reactie werkgroep Het is aan de raden om te besluiten over een vergoeding, afhankelijk van de omvang en de zwaarte van de onderzoekscommissie en/of gemeenschappelijke adviescommissie. 2. Aanvullende controle‐instrumenten voor gemeenteraden Recht op onderzoek doen naar GR De controlerende rol wordt ook versterkt door de mogelijkheid tot onderzoeken (enquête) van het functioneren van de gehele gemeenschappelijke regeling. Om dit te kunnen doen krijgen de raden die actief zijn binnen een gemeenschappelijke regeling de mogelijkheid een regionale onderzoekscommissie op te stellen. Dit alleen als er unanimiteit is van alle deelnemende raden (die in meerderheid beslissen). Reactie werkgroep Dit biedt een goed extra instrument voor raadsleden voor de controle op gemeenschappelijke regelingen. Deze wetswijziging wordt zeer positief ontvangen. Rol lokale rekenkamercommissies Lokale rekenkamercommissies worden in staat gesteld onderzoek te doen naar het gevoerde bestuur van een gemeenschappelijke regeling. Reactie werkgroep Volgens de werkgroep is dit nu ook al het geval in Baarn, maar het is goed dat daar nu echt duidelijkheid over komt. Deze wetswijziging wordt positief ontvangen door de werkgroep. 3.
Verbeteren van de positie van gemeenteraden met betrekking tot het functioneren van de GR Evaluatie en scherper afspraken over uittreding Gemeenteraadsleden krijgen meer mogelijkheden om invloed te hebben op het functioneren van een regeling, bijvoorbeeld via verplichte afspraken over evaluatie van de regeling en de verplichting om scherpere afspraken te maken over (financiële) gevolgen van uittreding voor de uittredende deelnemers. Op deze manier bestaat vooraf al duidelijkheid bij alle deelnemers over de (financiële) gevolgen die een eventuele uittreding met zich meebrengt. Reactie werkgroep. Deze wetswijziging wordt positief ontvangen. Raadsrapporteurs zouden namens de raad goed kunnen kijken en mee kunnen denken over hoe deze wijziging wordt opgepakt door de gemeenschappelijke regelingen.
Februari 2022
Eindverslag Raadsrapporteurs Gemeente Baarn 2022
-
Pagina 59
3
Aanpassing planning begrotingscyclus Financiële stukken van regelingen bevatten vaak te weinig inhoud en komen te vroeg. Daarom worden de uiterste termijnen verruimd. Per regeling kan gekozen worden voor kortere termijnen, maar niet voor latere data. Sluit daardoor beter aan op de gemeentelijke begrotingscyclus en langer de tijd voor gemeenteraden om een zienswijze te geven. ‐ De kadernota moet voor 30 april naar de gemeenteraden worden gestuurd in plaats van 15 april ‐ De begroting van een regeling moet uiterlijk 15 september naar gedeputeerde staten worden gestuurd in plaats van 1 augustus; en de ontwerpbegroting moet uiterlijk 12 weken voor 15 september voor een zienswijze aan gemeenteraden worden aangeboden, in plaats van 8 weken Reactie werkgroep. Met betrekking tot deze wijziging is het nog onduidelijk of dit ten positieve of ten negatieve zal uitpakken voor het recht van de gemeenteraden. Het is daarom volgens de werkgroep juist van belang om raadsrapporteurs in te stellen die dit nauwgezet kunnen volgen, kunnen adviseren richting gemeenschappelijke regelingen en dit ook kunnen terugkoppelen naar de gemeenteraad.
Februari 2022
Eindverslag Raadsrapporteurs Gemeente Baarn 2022
-
Pagina 60
4