320921 Actualisatie IHP Onderwijs Baarn 2022-2041 Bijlage 1 eindrapport (1)
Tekst van het document
DUURZ A AM INTEGRA AL HUISVESTINSGPL AN ONDERWIJS BA ARN 2022-2041 september 2021
i n h o u d s o p gave
1 INTRODUCTIE
5 BELEIDSKADERS
2 UITGANGSSITUATIE
6 PERSPECTIEF PER GEBOUW
3 ONTWIKKELINGEN
7 FASERING
4 VISIE EN AMBITIE
8 FINANCIËN
2
1 i nt ro d u c t i e .
3
inleiding. In 2010 heeft de gemeente Baarn het Integraal Huisvestingsplan (IHP) Onderwijs 2010-2020 opgesteld. De uitvoering van het IHP 2010 heeft geresulteerd in vervangende nieuwbouw voor zes scholen op vier locaties: 2009: De Uitkijck inclusief buitenschoolse opvang (BSO) en peuterspeelzaal 2010: Het Baarnsch Lyceum en Waldheim Mavo inclusief sportzaal en gymzalen 2015: Nieuwe Baarnse School (NBS) inclusief gymzaal, BSO en peuterspeelzaal 2016: Montini en Gaspard de Coligny (brede school Noorderbreedte) inclusief kinderdagverblijf (KDV), BSO en peuterspeelzaal Door ontwikkelingen, wetswijzigingen en veranderingen in de huisvestingssituatie van verschillende scholen, is een periodieke actualisatie van een IHP nodig. In 2018 is het IHP voor het eerst geactualiseerd voor de periode 2018-2026. Vanwege de nieuwbouw van Het Baarnsch Lyceum en de Waldheim Mavo is het voortgezet onderwijs toen buiten beschouwing gelaten.
Resultaat van de actualisatie uit 2018 is dat rekening is gebouwen met een financiële bijdrage van de gemeente voor verduurzaming van de drie centrumscholen van maximaal € 200.000 per schoolgebouw. Dit betreft cofinanciering waarbij het betrokken schoolbestuur ook 50% van de kosten voor verduurzaming bekostigt. Voor basisschool St. Aloysius is in 2020 een verduurzamingsplan opgesteld met een eigen bijdrage van schoolbestuur Het Sticht en een subsidiebijdrage vanuit de SUVISregeling*. In de zomer van 2021 is gestart met de uitvoering van deze werkzaamheden. Voor de twee andere centrumscholen is er nog geen plan ontwikkeld. * SUVIS = Specifieke uitkering ventilatie in scholen
4
e e n d u u r za a m I H P. Doelstelling actualisatie IHP Onderwijs Met deze actualisatie van het IHP vindt een herijking plaats op basis van: • actuele gebouw- en leerlinggegevens gebaseerd op de verwachte demografische en ruimtelijke ontwikkelingen • toekomstige huisvestingsbehoefte voor het (bewegings)onderwijs als gevolg van de ontwikkeling van leerlingaantallen en overige ontwikkelingen • toetsing aan vigerend gemeentelijk beleid en landelijke wet- en regelgeving • het bepalen de klimaatdoelstellingen en de verduurzamingsopgave voor maatschappelijk vastgoed Deze actualisatie is daarmee leidend ten opzichte van de actualisatie uit 2018. Alle lokale afspraken, ambities en plannen rondom onderwijshuisvesting zijn opgenomen in dit voorliggende IHP Onderwijs. Dit huisvestingsplan verwoordt de gezamenlijke ambitie van schoolbesturen en de gemeente ten aanzien van het onderwijs in Baarn en de maatregelen die de komende jaren nodig zijn om tot een optimalisering van schoolgebouwen te komen.
Scope Deze actualisatie gaat over de huisvesting van het basisonderwijs en voortgezet onderwijs in de gemeente Baarn, inclusief het bijbehorende bewegingsonderwijs. Met deze tweede actualisatie wordt op basis van de huidige situatie en verwachte ontwikkelingen 20 jaar vooruitgekeken tot en met 2041. De factor ‘huisvesting’ is een belangrijke randvoorwaarde voor het bieden van kwalitatief onderwijs, maar vormt tegelijkertijd ‘slechts’ één van de onderdelen om kwalitatief onderwijs waar te maken. Voor een belangrijk deel ligt de verantwoordelijkheid voor het bieden van kwalitatief onderwijs bij de schoolbesturen zelf. Denk bijvoorbeeld aan zaken als onderwijsconcept, personeel en lesprogramma’s. Dit is het mandaat van de schoolbesturen. Alle andere zaken, zoals onderhoud en exploitatie van schoolgebouwen, zijn een afgeleide van deze verantwoordelijkheid. Duidelijk is echter dat het één niet zonder het ander kan. Ondanks de gescheiden verantwoordelijkheden (zie ook volgende pagina), hebben gemeente en schoolbesturen een gezamenlijk belang bij kwalitatief goede onderwijshuisvesting. Enerzijds kan hierdoor worden bijgedragen aan de ontplooiing en onderwijskansen van de leerlingen. Anderzijds draagt een up-to-date scholen-bestand bij aan een aantrekkelijk woon- en leefklimaat in de gemeente Baarn.
In deze actualisatie wordt meer dan in het oorspronkelijke IHP en de vorige actualisatie ingegaan op de gezamenlijke inhoudelijke ambities als het gaat over hoe we kwalitatief goed, passend en divers onderwijs kunnen (blijven) aanbieden in Baarn.
5
we tte l i j ke g ro n d s l a g . Scheiding van taken Wettelijke verantwoordelijkheden op het gebied van onderwijshuisvesting zijn verdeeld tussen gemeente en schoolbesturen. Gemeenten hebben sinds 1997 een wettelijke zorgplicht op het gebied van onderwijshuisvesting voor het primair, speciaal en voortzet onderwijs. De wettelijke taak van de gemeente staat omschreven in landelijke wetgeving (Wet op het primair onderwijs (WPO) en Wet op het voortgezet onderwijs (WVO)) en de gemeentelijke onderwijshuisvestingsverordening. Op grond van deze wetgeving moet de gemeente Baarn zorgen voor voldoende adequate huisvesting voor de basisscholen en het voortgezet onderwijs die binnen de gemeentegrenzen zijn gesitueerd. Hieronder valt ook huisvesting voor het bewegingsonderwijs. Taken die voortvloeien uit de gemeentelijke verantwoordelijkheid voor onderwijshuisvesting zijn: • Uitbreiding op het moment dat tijdelijk medegebruik niet mogelijk is of een school een capaciteitstekort heeft dat zich volgens de prognoses langer dan 4 jaar (semi-permanente uitbreiding) of langer dan 15 jaar (permanente uitbreiding) voordoet • Vervangende nieuwbouw (bij technische noodzaak) • Herstel constructiefouten • Aanleg terrein rondom een school • Tijdelijke huisvesting Voorheen was de gemeente ook verantwoordelijk voor het groot onderhoud en aanpassing van de schoolgebouwen.
Voor het voortgezet onderwijs ligt deze taak sinds 2005 wettelijk volledig bij de schoolbesturen. In 2015 is de overheveling van deze wettelijke verantwoordelijkheid ook doorgevoerd voor het primair onderwijs.
Sindsdien loopt ook de bekostiging van het groot onderhoud niet meer via de gemeente, maar rechtstreeks via het rijk naar schoolbesturen. Dit betekent dat schoolbesturen rekening moeten houden met (grote) onderhoudsuitgaven die voorheen via het huisvestingsprogramma konden worden aangevraagd bij de gemeente. Schoolbesturen zijn verantwoordelijk voor de kwaliteit en inhoud van het onderwijs en voor de instandhouding van het gebouw. Daaronder vallen het groot en klein onderhoud, aanpassingen en de exploitatie en het beheer van het gebouw. Verordening Voorzieningen Huisvesting Onderwijs Voor de invulling van de gemeentelijke zorgplicht is de 'Verordening Voorzieningen Huisvesting Onderwijs gemeente Baarn 2015’ uitgangspunt. Deze is in 2016 bijgesteld als gevolg van de overheveling van het buitenonderhoud. Hierin liggen de criteria vast ten aanzien van capaciteit, ruimtebehoefte en het toekennen en bekostigen van voorzieningen als nieuwbouw en uitbreiding. Hierin is onder meer bepaald dat de capaciteit van schoolgebouwen wordt vastgelegd in bruto vloeroppervlakte (BVO). Daarnaast staan in de verordening de formele regels die gelden voor de toetsing van aanvragen en processen rondom voorzieningen in de onderwijshuisvesting. De gemeente Baarn hanteert deze verordening als ‘formeel vangnet’ voor alle situaties die niet via het voorliggende plan worden opgelost.
Bekostiging gymnastiekruimte Voor het bewegingsonderwijs van het basisonderwijs is de beleidsregel ‘Bekostiging gymnastiekruimte basisonderwijs Gemeente Baarn 2015’ uitgangspunt.
6
l a n d e l i j ke a a n d a c ht vo o r o n d e r w i j s h u i sve st i n g . Onderzoek in opdracht van minister Omdat de problemen rondom onderwijshuisvesting complex zijn, heeft demissionair minister van onderwijs Arie Slob een Interdepartementaal Beleidsonderzoek (IBO) laten doen. Het onderzoek is in maart 2021 afgerond en heeft als doel het nieuwe kabinet te informeren over de knelpunten en mogelijke oplossingen rondom onderwijshuisvesting. Onderzoekers hebben ook met de PO-Raad, VO-raad, de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) en schoolbesturen gesproken. Zij trekken al jaren samen op, omdat de vernieuwing van onderwijshuisvesting in een impasse zit. De sector kampt met een verouderde gebouwenvoorraad, de bekostiging schiet tekort en verantwoordelijkheden zijn niet helder belegd. De opdracht van demissionair minister Slob aan de onderzoeksgroep was om een kostenneutrale variant te onderzoeken en een besparingsvariant waarbij 20% op de kosten van onderwijshuisvesting zou worden bespaard. De PO-Raad heeft bij de onderzoekers steeds aangegeven dat een besparingsvariant onrealistisch is. De verouderde schoolgebouwenvoorraad en de veelheid aan doelstellingen vraagt echt om meer geld vanuit het rijk. Er is een flinke inhaalslag nodig om schoolgebouwen te laten voldoen aan alle eisen van politiek en maatschappij en daar hoort ook passende bekostiging bij.
Extra middelen nodig De vernieuwing van schoolgebouwen zit muurvast en dat is een probleem aangezien goede schoolgebouwen cruciaal zijn voor goed onderwijs. Duurzame schoolgebouwen waarin het gezond en fijn is om te leren en werken. Dit leidt tot een hoger leerrendement en minder ziekteverzuim. Gemeenten en schoolbesturen hebben de rijksoverheid hard nodig om deze impasse te doorbreken. Alleen als de rijksoverheid zorgt dat gemeenten en schoolbesturen fors kunnen investeren en verantwoordelijkheden helder worden belegd (onder meer ten aanzien van renovatie), kan verder worden gebouwd aan goed onderwijs voor alle kinderen.
7
vo o rge n o m e n w e t s w i j z i g i n g . Wetswijziging in voorbereiding Er wordt al jaren gesproken over voorgenomen wetswijzigingen ten aanzien van onderwijshuisvesting. Demissionair minister Slob van Onderwijs heeft de wetswijzigings-voorstellen van de VNG, PO-raad en VO-raad overgenomen. De verwachting is dat het wetsvoorstel in het najaar van 2021 naar de Tweede Kamer wordt gestuurd. • Gemeenten krijgen de wettelijke opdracht tot het vaststellen van een meerjarig Integraal Huisvestingsplan (IHP) Onderwijs. In het IHP worden het huisvestingsbeleid en het investeringsprogramma voor een periode van vier jaar vastgelegd, met een doorkijk van ten minste twaalf jaar na deze periode. Het IHP komt tot stand na overleg tussen gemeente en schoolbesturen, waarbij beide partijen zich inspannen om tot een gezamenlijk gedragen besluit te komen. Er is ruimte om afspraken te maken over lokaal gerichte prioritering in de huisvestingsvoorzieningen. Schoolbesturen worden verplicht aan de hand daarvan een meerjarig onderhoudsplan (MJOP) voor hun schoolgebouwen op te stellen. • Met de wetswijziging wil demissionair minister Slob het ook eenvoudiger maken verschillende geldstromen voor nieuwbouw, renovatie en onderhoud met elkaar te combineren waardoor bijvoorbeeld verduurzaming van gebouwen beter mogelijk wordt.
Renovatie wordt als voorziening in de wet opgenomen als een volwaardig alternatief voor nieuwbouw om de levensduur van schoolgebouwen met ten minste 25 jaar te verlengen.
Het voornemen is om gemeenten formeel primair verantwoordelijk te maken voor renovatie. De vraag is op welke wijze de rijksoverheid de gemeenten hiervoor gaat compenseren via het Gemeentefonds. Vooruitlopend op deze mogelijk wetswijziging en financiële compensatie, wordt met het oog op de kwaliteit van onderwijshuisvesting in dit plan alvast lokaal beleid geformuleerd voor renovatie. • Het investeringsverbod voor schoolbesturen in het primair onderwijs wordt versoepeld. Zo kunnen schoolbesturen bij renovatie of nieuwbouw meeinvesteren in investeringen die de kwaliteit van het gebouw ten goede komen of de exploitatiekosten kunnen verminderen. Door aan de voorkant rekening te houden met de exploitatielasten na oplevering, wordt een levenscyclusbenadering van het gebouw mogelijk. Met deze actualisatie van het IHP, speelt de gemeente Baarn al in op de voorgenomen wetswijzigingen.
8
to t sta n d ko m i n g . Betrokkenen Deze actualisatie van het IHP is tot stand gekomen door een samenwerking tussen verschillende afdelingen van de gemeente Baarn en de zes betrokken schoolbesturen voor het primair onderwijs (Het Sticht, Nieuwe Baarnsche School, PCBO Baarn-Soest en STEV) en het voortgezet onderwijs (Stichting Het Baarnsch Lyceum, Stichting CVO Baarn-Soest ) in de gemeente Baarn. Werkwijze • Met alle basisschooldirecteuren heeft op de betreffende school in het najaar van 2020 een individueel gesprek plaatsgevonden. Hierin is gesproken over onder andere het profiel en concept van de school, relevante ontwikkelingen (leerlingaantallen, COVID-19), huisvesting en toekomstperspectief.
• Tijdens diverse gezamenlijke bijeenkomsten hebben gemeente en schoolbesturen input geleverd voor de gezamenlijke visie en ambitie, de beleidsuitgangspunten en het faseringsplan. Voor het doorspreken van scenario’s en fasering is met een aantal schoolbesturen een individueel gesprek gevoerd. • De resultaten van voorgaande stappen zijn verwerkt tot een conceptrapport, dat meerdere malen besproken is met de schoolbesturen. • Schoolbesturen en gemeente hebben de inhoud van het IHP intern gedeeld, onder andere met huisvestingsmedewerkers, schooldirecteuren, medezeggenschapsraden, beleidsmedewerkers, management team.
• In januari 2021 zijn tijdens een startbijeenkomst met gemeente en de zes schoolbesturen verwachtingen over de actualisatie van het IHP besproken en zijn afspraken gemaakt over de te nemen stappen.
• De gemeenteraad van Baarn is op 14 september 2021 geïnformeerd over de ontwikkelingen die hebben geleid tot de tweede actualisatie van het IHP en over de onderwerpen die in actualisatie aan bod komen.
• De gemeente heeft met alle schoolbesturen individueel gesproken waarbij ideeën over de inhoudelijke visie, huisvestingsambitie en beleidskaders zijn gedeeld. Daarnaast zijn de knelpunten en het perspectief per school doorgenomen.
• De schoolbesturen hebben ingestemd met het definitieve rapport in het Op Overeenstemming Gericht Overleg (OOGO) op 22 september 2021. Samenwerkingsverbanden De Eem en Eemland en aanbieders van kinderopvang worden geïnformeerd over de inhoud van het eindrapport.
• Op basis van nieuwe leerling prognoses en gebouwgegevens heeft een analyse plaatsgevonden van capaciteit en (toekomstige) ruimtebehoefte.
• Schoolbesturen hebben de gemeenteraadsleden uitgenodigd voor een informeel gesprek over de actualisatie van het IHP op 26 oktober 2021. • Deze definitieve rapportage wordt in oktober 2021 behandeld in het college van B&W en wordt in 2021 ter besluitvorming voorgelegd aan de gemeenteraad van Baarn.
9
ve r wa c ht i n ge n b e t ro k ke n e n . Aan het begin van het traject om te komen tot deze actualisatie van het IHP zijn door gemeente en schoolbesturen de volgende verwachtingen uitgesproken. Een goede en complete herijking van het vorige IHP op basis van inzicht in gegevens zoals verwachte demografische ontwikkeling, actuele leerling prognose en ruimtebehoefte. Een IHP dat voldoet aan de voorgenomen wetswijziging ten aanzien van een verplicht IHP. Een plan dat anticipeert op verwachte (onderwijs) ontwikkelingen. Inzicht in de huidige situatie, ontwikkelingen, knelpunten, gezamenlijke ambitie, beleidskaders, handelingsperspectief, faseringsplan en financiële consequenties. Een meerjarenperspectief met aandacht voor verduurzaming en verbetering van het binnenklimaat op schoolgebouwen. Een integrale kwaliteitsbeoordeling en meerjarenperspectief per schoolgebouw. Een samenwerkingsgericht plan waarin onze gezamenlijke visie, ambitie en uitgangspunten zijn verwoord. Een plan waarmee we een inhoudelijk statement maken met elkaar: wat willen we en wat gunnen we elkaar?
10
stat u s . Status plan Dit IHP Onderwijs heeft weliswaar nu nog geen formele juridische rechtskracht, maar is ook niet vrijblijvend. Met het vaststellen van dit IHP gaan de gemeente Baarn en de in Baarn betrokken schoolbesturen een morele verplichting met elkaar aan om tot uitvoering van het plan te komen. Zij spannen zich gezamenlijk in om tot nakoming van de in dit plan opgenomen afspraken te komen. Hiermee is er overeenstemming over de voorgestelde maatregelen en de fasering. Er kunnen redenen en ontwikkelingen zijn om in de toekomst af te wijken van de voorgestelde maatregelen. Eventuele voorstellen tot afwijking op dit plan worden in alle gevallen beargumenteerd en besproken in gezamenlijk overleg tussen schoolbesturen en gemeente. Basis voor meerjarenbegroting De inhoud van dit huisvestingsplan vormt de basis voor maatregelen in onderwijshuisvesting. De financiële consequenties van dit plan worden vertaald in de meerjarenbegroting van zowel de gemeente als de schoolbesturen, zodat het plan daadwerkelijk uitvoerbaar is. Dynamisch document Niemand beschikt over een glazen bol, waardoor er altijd redenen en ontwikkelingen kunnen zijn om in de toekomst af te wijken van dit plan. Gemeente en schoolbesturen blijven daarom structureel met elkaar in gesprek over de inhoud van dit plan en de aansluiting op de praktijk.
Jaarlijks overleg In de maand maart wordt jaarlijks een gezamenlijk overleg georganiseerd tussen gemeente en schoolbesturen om dit plan te bespreken en waar mogelijk te
actualiseren, bijvoorbeeld voor wat betreft verschuivingen in leerlingenaantallen, indexering of ruimtelijke ontwikkelingen. Dit overleg kan tevens worden benut om de voortgang van lopende projecten te delen en elkaar te informeren over wat er in het aankomende jaar gaat gebeuren op het gebied van onderwijshuisvesting. Input vanuit dit overleg wordt indien nodig meegenomen in de Perspectiefnota. Nieuwe wetgeving Op het moment dat van rijkswege wetgeving wordt geïntroduceerd die van toepassing is voor onderwijshuisvesting, wordt bekeken welke consequenties dit heeft voor de inhoud van dit plan. Aanvraagprocedure vervalt Met de vaststelling van deze actualisatie van het IHP kan de jaarlijkse aanvraagprocedure komen te vervallen. De fasering zoals die genoemd staat in dit plan is leidend voor de te honoreren ‘voorzieningen in huisvesting’. Besluitvorming per project Voorafgaand aan ieder afzonderlijk project wordt een businessplan opgesteld, waarin een project op alle relevante onderdelen wordt uitgewerkt. Denk hierbij aan een locatiestudie, programma van eisen, bestemmingsplan, benodigde vergunningen, benodigde maatregelen voor de verkeersinfrastructuur en parkeren, en een uitgebreide kostencalculatie. Ieder afzonderlijk project uit dit IHP wordt daarna ter besluitvorming voorgelegd aan het college van B&W en de gemeenteraad.
Vervolgens moet elk project het reguliere uitvoeringstraject doorlopen, waarbij de gemeente ook nog een toetsende rol inneemt bij bijvoorbeeld het afgeven van vergunningen.
11
2 u i t ga n g s s i t u at i e .
12
scholenlandschap Baarn. De gemeente Baarn telt 8 basisscholen en 2 scholen voor voortgezet onderwijs. Deze scholen vallen onder zes verschillende schoolbesturen. Het totaal aantal leerlingen op deze scholen bedraagt momenteel 3.525. Hiervan gaat 57% naar het primair onderwijs (2.025 leerlingen) en 43% naar het voortgezet onderwijs (1.500 leerlingen). Een basisschool in Baarn telt gemiddeld 253 leerlingen. Dit ligt hoger dan het landelijke gemiddelde van 214 leerlingen. Binnen Baarn is er een verscheidenheid aan denominaties: openbaar, algemeen bijzonder, protestants christelijk en rooms-katholiek. Daarnaast worden verschillende onderwijsconcepten aangeboden, zoals dalton- en jenaplanonderwijs.
Eembrugge 6
5 4
Situatie Baarn oktober 2020 naam bestuur
1
scholen
aantal leerlingen 2020
Het Sticht
(1) Montini (2) St. Aloysius
557
Nieuwe Baarnsche School
(3) NBS
427
PCBO Baarn-Soest
(4) Amalia Astro (5) Kon. Wilhelminaschool (6) Gaspard de Coligny (7) Guido de Bres
877
St. Eem-Vallei Educatief (STEV)
(8) De Uitkijck
120
Totaal primair onderwijs
8
2.025
St. CVO Baarn-Soest
(9) Waldheim Mavo
437
St. Het Baarnsch Lyceum
(10) Het Baarnsch Lyceum
1.063
Totaal voortgezet onderwijs
2
1.500
TOTAAL
10
3.525
2
13
Baarn 8
3
7
Hoge Vuursche 9 10
Soestdijk
Soest
b i n n e n s p o r tc a p a c i te i t . Voor het bewegingsonderwijs zijn verschillende accommodaties beschikbaar in Baarn, waardoor iedere school (na)bij de school het gymnastiekonderwijs kan verzorgen. De Uitkijck, Gaspard de Coligny en de Montini hebben geen gymlokaal in of direct naast de school, zoals alle andere scholen dat wel hebben. (1) Sporthal De Trits (2) Gymzaal De Spoorslag (3) Gymzaal De Driesprong (4) Gymzaal bij KWS (5) Gymzaal bij St. Aloysius (6) Gymzaal bij NBS (7) Gymzaal Waldheim (8) Gymzaal Het Baarnsch Lyceum (9) Sportzaal Het Baarnsch Lyceum
3 zaaldelen 1 zaaldeel 1 zaaldeel 1 zaaldeel 1 zaaldeel 1 zaaldeel 1 zaaldeel 1 zaaldeel 2 zaaldelen 12 zaaldelen
Gaspard de Coligny & Montini
1 sporthal De Trits
KWS 4 Amalia Astro
5
2 gymzaal De Spoorslag 6
De Uitkijck
NBS
Guido de Bres
gymzaal sportzaal (2 zaaldelen) sporthal (3 zaaldelen)
14
St. Aloysius
7 8
9
3 gymzaal De Driesprong
Waldheim Mavo Het Baarnsch Lyceum
l e e f t i j d ge b o u we n . De leeftijd van de gebouwen is gebaseerd op het originele bouwjaar van het oudste deel van het gebouw. Bij diverse schoolgebouwen hebben daarna uitbreidingen plaatsgevonden om te voorzien in de capaciteits- en/of onderwijskundige behoefte.
Aantal schoolgebouwen enleeftijd binnensportaccommodaties per leeftijdscategorie gebouwen onderwijs en binnensport
De gemeente Baarn is 12 jaar geleden gestart met een grootschalige vernieuwingsslag ten aanzien van de schoolgebouwen. Voor zes van de tien scholen is vervangende nieuwbouw gerealiseerd: De Uitkijck (2009), Het Baarnsch Lyceum en Waldheim Mavo (2010), NBS (2015) en Gaspard de Coligny en Montini (2016). Dit heeft geleid tot een verjonging van de vastgoedportefeuille. De overige vier schoolgebouwen zijn allemaal ouder dan zestig jaar:
3
• • • •
Amalia Astro St. Aloysius KWS Guido de Bres
1909 / 112 jaar 1921 / 100 jaar 1922 / 99 jaar 1955 / 66 jaar
5
onderwijs
4
binnensport
2 1 0 0 - 10 jaar
10 - 20 jaar
20 - 30 jaar
30 - 40 jaar
40 - 50 jaar
50 - 60 jaar
Schoolgebouwen binnensportaccommodaties naar leeftijdscategorie
Het beeld van de binnensportaccommodaties ziet er iets anders uit. Ook hier heeft vernieuwing plaatsgevonden door de realisatie van gymnastiekvoorzieningen bij Het Baarnsch Lyceum en Waldheim Mavo (2010) en de NBS (2014). Het merendeel van de binnensportaccommodaties is echter ouder dan 40 jaar: • • • • •
gymzaal bij KWS gymzaal bij St. Aloysius gymzaal De Driesprong sporthal De Trits gymzaal De Spoorslag
1922 / 99 jaar 1954 / 67 jaar 1967 / 54 jaar 1976 / 45 jaar 1980 / 41 jaar
0 – 10 jaar 10 – 20 jaar 20 – 30 jaar 30 – 40 jaar 40 – 50 jaar 50 – 60 jaar > 60 jaar
> 60 jaar
15
a a nwez i ge o n d e r w i j s c a p a c i te i t . In Baarn is in totaal 24.295 m2 BVO aan onderwijscapaciteit beschikbaar. Daarnaast is bijna 1.500 m2 BVO in schoolgebouwen bestemd voor niet-onderwijsfuncties zoals kinderopvang. Voor onderwijshuisvesting heeft de gemeente Baarn in totaal een bedrag van € 41,6 miljoen in de boeken staan (stand per 1-1-2021). Hiermee is een jaarlijkse afschrijving (excl. rente) gemoeid van circa € 692.000.
Amalia Astro Koningin Wilhelminaschool Guido de Bres Gaspard de Coligny Montinischool St. Aloysius De Uitkijck Nieuwe Baarnsche School algemeen veiligheidsinstallaties
Naam Het Baarnsch Lyceum (HBL) Waldheim Mavo
stichtings- leeftijd jaar 1909 112 1922 99 1955 66 2015 6 2015 6 1921 92 2009 12 2014 7
stichtings- leeftijd jaar 2010 11 2010 11
boekwaarde immaterieel vastgoed
boekwaarde vastgoed € 46.000 € 140.000 € 169.000 € 4.002.000 zie Gaspard € 98.000 € 3.672.000 € 5.154.000 € 69.000 € 13.350.000 €
€ €
totaal
€
-
Rekening houden met een rentepercentage van 0,5%, over de resterende boekwaarde, komt de totale jaarlijkse kapitaallast uit circa € 893.000. Hieronder is deze informatie per school weergegeven. De aanwezige onderwijscapaciteit betreft 6 de permanente capaciteit met een1 onderwijsbestemming. Dit betekent dat de drie lokalen bij het Poorthuis, de units bij Het Baarnsch Lyceum en gymnastieklokalen hierin niet meegerekend zijn. 5
indicatie totale aflossing rente kapitaallast € 2.312 € 230 € 2.542 € 10.451 € 700 € 11.151 € 12.553 € 845 € 13.398 € 111.086 € 20.010 € 131.096 zie Gaspard zie Gaspard zie Gaspard € 8.850 € 490 € 9.340 € 97.413 € 18.360 € 115.773 € 154.001 € 25.770 € 179.771 € 3.142 € 16 € 3.157 € 399.807 € 66.421 € 466.228
boekwaarde 16.135.000 € 12.050.000 € zie HBL zie HBL 16.135.000 € 12.050.000 € 29.485.000 € 12.050.000 € 41.535.000
291.915 € zie HBL 291.915 €
80.675 € zie HBL 80.675 €
372.590 zie HBL 372.590
691.723 €
147.096 €
838.818
2 onderwijs- niet-onderwijs totale 4 capaciteit capaciteit omvang 1.230 0 1.230 1.360 0 1.360 8 2.163 0 2.163 3 1.362 290 1.652 7 1.543 zie Gaspard 1.543 1.245 0 1.245 1.933 532 2.465 3.141 657 3.798 nvt nvt nvt 13.977 1.479 15.456
onderwijs- niet-onderwijs capaciteit capaciteit 7.016 0 3.302 0 10.318 0 24.295
1.479
opmerking incl. uitbreiding 2020 excl. gym
excl. gym en Poorthuis excl. gym
totale opmerking omvang 7.016 excl. gym en noodunits 3.302 excl. gym 10.318 25.774
16
a a n d a c ht s p u nte n h u i d i ge o n d e r w i j s c a p a c i te i t . Ten aanzien van de aanwezige onderwijscapaciteit, is er een aantal aandachtspunten: • Het gebouw van de Nieuwe Baarnsche School is gerealiseerd op de voormalige locatie van de Waldheim Mavo. Bij het ontwerp is rekening gehouden met de oude gebouwcontouren en het overbruggen van een hoogteverschil op het terrein. In overleg met de NBS zijn daarom meer vierkante meters gerealiseerd. De gemeente Baarn heeft de investering hiervan bekostigd en het schoolbestuur draagt zorgt voor het onderhoud en de exploitatie van de totale capaciteit. Het gebouw is geschikt voor circa 500 leerlingen en heeft daarmee een onderbouwde overcapaciteit van circa 425 m2 BVO. Dit zit onder meer in grotere lokalen. • De Amalia Astro heeft al jaren te maken met een ruimtetekort. Het schoolbestuur kiest ervoor om geen gebruik te maken van medegebruik van ruimte in een ander (school)gebouw, maar alle leerlingen binnen het eigen schoolgebouw te huisvesten. Daarnaast houdt de school bij de inschrijving van leerlingen rekening met het maximaal aantal kinderen dat in het huidige gebouw gehuisvest kan worden. PCBO Baarn-Soest heeft in 2020 zelf een functionele uitbreiding gerealiseerd bij de Amalia Astro. Hiermee is onder andere de personeelsruimte vergroot.
De gemeente Baarn heeft met PCBO Baarn-Soest afgesproken dat de school deze investering in tien jaar afschrijft. Indien de Amalia-Astro binnen de afschrijvingstermijn van deze investering verplaatst zou worden, moet rekening geworden met deze kosten. • Het Sticht heeft voor de St. Aloysius op eigen initiatief al enkele jaren drie groepen ondergebracht in het naastgelegen Poorthuis, dat eigendom is van de gemeente. Vanuit dit IHP wordt gesteld dat de huidige onderwijscapaciteit van de
St. Aloysius, inclusief de drie lokalen in het Poorthuis, de basiscapaciteit vormt van de school. Deze capaciteit vormt de uitgangssituatie. Het Poorthuis verkeert in matige staat. De gemeente6 verkent diverse (herontwikkelings)scenario’s voor 1 de drie groepen van de St. Aloysius maakt deze locatie. Herhuisvesting van onderdeel uit van een aantal van de scenario’s. Het perspectief voor het Poorthuis wordt opgenomen in het Strategisch Vastgoedplan (SVP) van de gemeente Baarn. 5 2
• Het Baarnsch Lyceum heeft in 2020 vanwege ruimtetekort zelf en voor eigen 4 rekening tijdelijke huisvesting geplaatst op het terrein van de school. Voor deze units is een vergunning afgegeven tot en met medio 2025. Deze tijdelijke uitbreiding van 255 m2 is niet meegerekend als onderwijscapaciteit. 8 3
• STEV heeft een deel van het gebouw van De Uitkijck7 per schooljaar 2021-2022 teruggegeven aan de gemeente. Dit is mogelijk omdat het gebouw nog volledig eigendom van de gemeente is en de gebruiksovereenkomst tussen gemeente en STEV deze mogelijkheid biedt. Het totale gebouw heeft een omvang van 2.379 m2 BVO. Hiervan blijft circa 1.480 m2 BVO beschikbaar voor STEV / OBS De Uitkijck. Voor deze m2’s draagt STEV ook de verantwoordelijkheid voor de onderhouds- en exploitatielasten. De gemeente wordt verantwoordelijk voor de overige circa 900 m2 BVO. Deze onderwijscapaciteit kan inzet worden voor medegebruik van andere scholen of in gebruik worden gegeven / verhuurd aan andere partijen. Het Baarnsch Lyceum zal vanwege het capaciteitstekort bij het voortgezet onderwijs in ieder geval in schooljaar 2021-2022 medegebruik maken van circa 625 m2 BVO. Daarnaast heeft Wonderland Kinderopvang momenteel circa 275 m2 BVO in gebruik voor peuterspeelzaal en buitenschoolse opvang.
17
e i ge n d o m s s i t u at i e . Basisscholen Het (juridisch) eigendom van de basisscholen is overgedragen aan de schoolbesturen of beheersstichting (Noorderbreedte), met uitzondering van De Uitkijck. De eigendomsoverdracht aan STEV is in 2020 voorbereid door de gemeente en STEV. Dit proces is echter stop gezet nadat STEV eind 2020 heeft aangegeven een aanzienlijk deel van onderwijscapaciteit in het gebouw terug te willen geven aan de gemeente in verband met de overcapaciteit. De gebruiksovereenkomst tussen gemeente en STEV voor dit gebouw biedt deze mogelijkheid. Het eigendom zal voorlopig bij de gemeente blijven liggen. Afspraken over het teruggeven van capaciteit, de uitvoering van beheer, onderhoud en exploitatie, verhuur en bekostiging van leegstand worden in 2021 vastgelegd tussen gemeente en STEV. Voortgezet onderwijs Het eigendom van het gezamenlijke gebouw voor voortgezet onderwijs ligt voor zover bekend momenteel volledig bij stichting Het Baarnsch Lyceum. Dit betreft de gronden en opstallen, ook van het deel van de Waldheim Mavo en gymnastiek. Om te zorgen dat de Waldheim Mavo niet belemmerd wordt in mogelijkheden om het gebouw te gebruiken, aan te passen of uit te breiden, worden in 2022 afspraken gemaakt om deze zaak goed te regelen tussen Stichting Het Baarnsch Lyceum en Stichting CVO Baarn-Soest.
Gymnastiekcapaciteit Ten aanzien van de gymnastiekcapaciteit is de eigendomssituatie versnipperd, zoals in het schema hiernaast weergegeven is.
Overzicht eigendomssituatie scholen en binnensport
SCHOLEN Amalia Astro Koningin Wilhelminaschool Guido de Bres Brede school Noorderbreedte (Gaspard de Coligny en Montini) St. Aloysius De Uitkijck Nieuwe Baarnsche School Het Baarnsch Lyceum Waldheim Mavo BEWEGINGSONDERWIJS sporthal De Trits gymzaal De Driesprong gymzaal De Spoorslag gymzaal KWS gymzaal St. Aloysius gymzaal NBS gymzalen Het Baarnsch Lyceum gymzaal Waldheim Mavo
juridisch eigendom
economisch claimrecht
PCBO Baarn-Soest PCBO Baarn-Soest PCBO Baarn-Soest beheerstichting Noorderbreedte Het Sticht
gemeente gemeente gemeente
volledig eigendom
18
gemeente gemeente gemeente
Vereniging NBS Stichting HBL Stichting HBL
gemeente gemeente gemeente PCBO Baarn-Soest Het Sticht Vereniging NBS
gemeente gemeente gemeente Stichting HBL
h i sto r i e l e e r l i n go nt w i k ke l i n g .
leerlingontwikkeling 2011-2020 per school PO 500 450 400
De gemeente Baarn telt een kleine 25.000 inwoners. Het totaal aantal basisschoolleerlingen in de gemeente Baarn afgelopen tien jaar licht afgenomen (6%), waarbij er wel onderlinge verschillen zijn tussen de scholen, zoals de grafiek op de volgende pagina laat zien. Het aantal leerlingen op het voortgezet onderwijs is juist toegenomen in deze periode (+9%). Het totaal aantal leerlingen in Baarn is hierdoor stabiel gebleven.
350 300 250 200 150 100 50 0
leerlingontwikkeling 2011-2020 totaal PO en VO
2011
+ 9% - 8% - 50%
2.500 2.000
2012
2013
2014
- 16% - 1% + 2%
Amalia Astro Gaspard de Coligny De Uitkijck
2015
2016
2017
2018
Koningin Wilhelminaschool - 18%
2020
Guido de Bres
+ 26%
Montinischool
2019
St. Aloysius
Nieuwe Baarnsche School
7
1.500
leerlingontwikkeling 2011-2020 per school VO 1.000
1.200
500
1.000
A B
800
0 2011
2012
2013
2014
totaal primair onderwijs
2015
2016
2017
2018
2019
totaal voortgezet onderwijs
2020
600 400 200 0 2011
2012
+ 5%
2013
2014
Het Baarnsch Lyceum
2015
+ 21%
2016
2017
2018
Griftland / Waldheim Mavo
2019
2020
19
s c h o o l g ro o tte p r i m a i r o n d e r w i j s . Het rijk stelt een ondergrens aan het aantal leerlingen op een basisschool. Dit heet de opheffingsnorm. Scholen met een leerlingenaantal dat drie jaar op rij onder de opheffingsnorm valt, verliezen hun bekostiging. Dat betekent bijna altijd dat de school moet sluiten. De opheffingsnorm is niet voor alle basisscholen hetzelfde. Dit is afhankelijk van de leerlingdichtheid in een gemeente. In dichtbevolkte gebieden kan een basisschool met meer dan 200 leerlingen al met sluiting worden bedreigd, terwijl voor een school in een zeer dunbevolkte gemeente de minimale norm van 23 leerlingen geldt. De gemeentelijke opheffingsnormen zijn op 1 augustus 2018 vastgesteld voor een periode van vijf jaar. Grafiektitel
Voor Baarn is de opheffingsnorm 121 leerlingen. Als een school drie jaar achtereenvolgens onder deze grens valt en geen alternatieve oplossingen mogelijk zijn (zie bijlage 1) stopt de bekostiging vanuit het rijk. Geen van de scholen in Baarn zit onder de wettelijke opheffingsnorm van 23 leerlingen. Vijf van de acht basisscholen, komen boven de gemiddelde landelijke schoolgrootte van 214 leerlingen uit. OBS De Uitkijck had bij de 1 oktobertelling 2020 120 leerlingen. Formeel mag hier nog 3% bijgeteld wordt, waardoor De Uitkijck in 2020 nog boven de gemeentelijke opheffingsnorm uitkomt.
20
500
Schoolgrootte basisscholen 1 oktober 2020
450 400 350 300 250
Landelijk gemiddelde: 214
200 150
Gemeentelijke opheffingsnorm: 121
100 50
Wettelijke opheffingsnorm: 23
0 wetteli jke opheffingsnorm
gemeentelijke opheffingsnorm
landelijke gemiddelde schoolgroott e
Montini
St. Aloy sius
Amalia Astro
Koningin Wilhelminaschool
Guido de Bres
Gaspard de Coligny
Nieuwe Baarnsche School
De Uitkijck
s c h o o l g ro o tte vo o r t geze t o n d e r w i j s . Opheffingsnormen in het voortgezet onderwijs zijn afhankelijk van het onderwijsaanbod. Voor elke onderwijssoort geldt een andere norm. Ook scholengemeenschappen kennen (al naar gelang de samenstelling) weer andere normen. Voor deze opheffingsnormen geldt ook dat de bekostiging wordt gestopt zodra een school gedurende drie achtereenvolgende jaren onder de opheffingsnorm valt. De huidige opheffingsnormen die relevant zijn voor de scholen voor voortgezet onderwijs in Baarn zijn: • Waldheim Mavo -> voor een school voor mavo: 195 leerlingen
schoolgrootte en opheffingsnorm scholen VO 1.200 1.000 800 600
21
400 200
• Het Baarnsch Lyceum-> voor scholengemeenschap met havo en vwo: 402 leerlingen Beide scholen in Baarn zitten ruim boven de wettelijke opheffingsnorm.
0 opheffingsnorm Waldheim Mavo
Waldheim Mavo
opheffingsnorm Het Baarsch Lyceum
Het Baarnsch Lyceum
h e r ko m st l e e r l i n ge n . Bij het opstellen van leerlingprognoses (zie hoofdstuk 3) wordt rekening gehouden met de voedingsgebieden van de scholen. Daarnaast moet hiermee ook rekening worden gehouden bij eventuele vernieuwing van de huisvesting, omdat sommige scholen een binding hebben met de plek waar ze gevestigd zijn.
• • • • •
De Uitkijck Gaspard de Coligny Guido de Bres Koningin Wilhelminaschool (KWS) St. Aloysius
Scholen die momenteel een voedingsgebied hebben dat de gehele kern Baarn beslaat zijn: • Amalia Astro • Montini • Nieuwe Baarnsche School (NBS) De scholen voor voortgezet onderwijs hebben een voedingsgebied dat bestaat uit de gehele gemeente Baarn en omliggende gemeenten zoals Soest en BunschotenSpakenburg: • Nieuw Baarnsch Lyceum • Waldheim Mavo
BAARN
tin n o M
He tB aa rn sc h
i
Ly ce um
OMGEVING
S NB
Hieronder zijn de scholen weergegeven die momenteel de meeste leerlingen aantrekken vanuit de directe omgeving waarin de school staat. Voor deze scholen zou verplaatsing naar een ander deel van Baarn effect kunnen hebben op het voedingsgebied en aantal leerlingen.
REGIO
De Uitkijck Gaspard de Coligny Guido de Brès KWS St. Aloysius
Amalia Astro
avo M eim ldh a W
22
speelpleinen. Schoolbesturen zijn over het algemeen positief over de openstelling van speelpleinen waardoor deze ook buiten schooltijd toegankelijk zijn. Bij brede school Noorderbreedte is de pilot om het speelplein open te stellen voor de buurt afgerond. De pilot is in 2019 geëvalueerd en nadere afspraken over de openstelling van het speelplein zijn vastgelegd tussen de gemeente en de twee betrokken schoolbesturen. Momenteel zijn (een deel van) de speelpleinen bij de volgende scholen openbaar: • De Uitkijck • Noorderbreedte (Gaspard de Coligny en Montini) Waar mogelijk wordt gekeken of en hoe andere schoolpleinen ook (meer) openbaar toegankelijk gemaakt kunnen worden. De pleinen bij de Amalia Astro, KWS en Guido de Bres zijn momenteel niet openbaar in verband met vandalisme. En staan hekken rondom de speelpleinen vanwege de overlast die werd veroorzaakt die jongeren die buiten schooltijd op het schoolplein kwamen. Kinderen kunnen buiten schooltijd wel op het plein spelen zolang er een medewerker op school aanwezig is. Geprobeerd wordt de openingstijden van deze pleinen waar mogelijk te verruimen.
Het schoolplein bij de NBS is omsloten door een hek en om meerdere redenen geen openbaar speelplein: de grond is eigendom van stichting Tonibas (gelieerd aan de NBS), naar verwachting zal er veel overlast zijn omdat het plein vlakbij het station ligt en diverse buurtbewoners zijn tegen het openbaar toegankelijk maken van het speelplein. De St. Aloysius heeft eerder al aangegeven graag gebruik te willen maken van het ‘Pen-pleintje’ als speelplein. Dit pleintje achter het Poorthuis is eigendom van de gemeente. De wens is er nog steeds bij de school. Mogelijk kunnen afspraken worden gemaakt over activiteiten die op dit pleintje plaatsvinden en eventuele overlast voor omwonenden voorkomen of zoveel mogelijk beperken.
23
3 o nt w i k ke l i n ge n .
24
we t e n re ge l ge v i n g . Wetgeving onderwijshuisvesting Zoals op pagina 7 is opgenomen, zijn er voorgenomen wetswijzigingen ten aanzien van onderwijshuisvesting. Samengevat betreft dit: • Een verplichting voor gemeenten om gezamenlijk met schoolbesturen een IHP op te stellen met een doorkijk van minimaal 16 jaar. • Renovatie wordt toegevoegd als ‘voorziening in onderwijshuisvesting’. De formele verantwoordelijkheid voor renovatie komt bij gemeenten te liggen als alternatief voor vervangende nieuwbouw. • De mogelijkheden voor schoolbesturen om in te investeren in onderwijshuisvesting worden versoepeld. Invoering nieuw Bouwbesluit In 2021 is het Bouwbesluit 2012 komen te vervallen. Deze is vervangen door het Besluit Bouwwerken Leefomgeving (BBL). Het nieuwe bouwbesluit kent onder andere strengere eisen voor de verduurzaming van gebouwen. Nieuwbouw en renovatie moeten voldoen aan de eisen voor ‘bijna energieneutrale gebouwen’ (BENG).
Indexering VNG-normbedragen De afgelopen jaren zijn de VNG-normbedragen voor onderwijshuisvesting bijgesteld als gevolg van prijsindexering. Daarnaast zijn in 2021 de normbedragen eenmalig verhoogd vanwege de BENG-eisen. Specifieke regelingen Op frequente basis verschijnen er regelingen richting met name schoolbesturen. Denk bijvoorbeeld aan de cofinancieringsregeling die onlangs door de rijksoverheid is gestart met het oog op de verbetering van de ventilatie van schoolgebouwen.
25
wo n i n g b o u w p l a n n e n . Om het huidige voorzieningenniveau in Baarn te kunnen behouden is minimaal stabilisatie van het aantal inwoners noodzakelijk. Eén van de doelstellingen / speerpunten is extra woningen te realiseren zodat jonge huishoudens meer huisvestingskansen krijgen. Er is momenteel ook vraag naar extra woningen in Baarn. Daarom wil de gemeente graag nieuwe woningen bouwen. Woningbouwontwikkeling zal effect hebben op het aantal leerlingen en benodigde onderwijscapaciteit in Baarn. Dit is mede afhankelijk van het aantal woningen, het type woningen en de fasering.
De woningbouwplannen in de gemeente Baarn leiden de komende jaren tot een groei van het aantal leerlingen, een toename van de benodigde onderwijscapaciteit en een verwacht groter aandeel leerlingen in met name Baarn-Noord en mogelijk ook Baarn-Centrum. Hier is in het vorige IHP niet vanuit gegaan. In dit IHP wordt wel rekening gehouden met een toenemende behoefte aan capaciteit voor het (bewegings)onderwijs.
Situering uitbreidingswijk Baarnsche Zoom De woningbouwplannen die op het moment dat de prognoses zijn opgesteld (maart 2021) de status ’vergunning verleend’ of ‘in procedure’ hebben, zijn meegenomen in de actuele leerlingprognoses. De grootste woningbouwlocatie de komende jaren betreft de Baarnsche Zoom. De plannen gaan uit van realisatie van circa 500 woningen vanaf 2024-2025 met een mix van sociale huur, middelduur huur en koop. In de plannen voor de Baarnsche Zoom wordt geen rekening gehouden met maatschappelijke voorzieningen zoals onderwijs en kinderopvang. Reden hiervoor is advies van de GGD om geen kwetsbare functies binnen 300 meters van een snelweg te realiseren. Overige plannen waarbij 10 of meer woningen worden toegevoegd aan de woningvoorraad zijn Tolweg (109), Marechausseeterrein Paleis Soestdijk (72), herontwikkeling voormalige drukkerij Bakker aan de Laanstraat (45), Troelstralaan (39), Baarn Centraal Oude Utrechtseweg (37), voormalige Montini (29), De Loef (28), Ericastraat (28), Nieuw-Baarnstraat 1-7 (20), Wilhelminalaan 3 (15) en de voormalige Gaspardschool (13). Op de volgende pagina is de verwachte jaarlijkse ontwikkeling van de woningvoorraad per gebied opgenomen
BAARNSCHE
26
ZOOM
Gaspard de Coligny Montini
KWS
St. Aloysius
Amalia Astro
NBS
De Uitkijck
Guido de Bres Waldheim Mavo Het Baarnsch Lyceum
2024 16 124 7 5 16 168
wo n i n g b o u w p l a n n e n . Ontwikkeling woningvoorraad gemeente Baarn 2015-2021 naam Baarn Centrum Baarn Noord Baarn Zuid en Oost P.H.W. Park Lage Vuursche en Soestdijk totaal gemeente Baarn
2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2.551 2.560 2.560 2.475 2.494 2.511 2.529 3.759 3.760 3.778 3.795 3.858 3.859 3.859 3.899 3.909 3.909 3.910 3.910 3.913 3.915 771 768 765 768 767 767 767 606 589 664 616 618 618 618 11.586 11.586 11.676 11.564 11.647 11.668 11.688
Verwachte jaarlijkse ontwikkeling woningvoorraad 2021-2030 (saldo geplande nieuwbouw van woningen minus geplande sloop van woningen) 2025 16 124 7 5 16 168
27
naam 2026 2027 2028 2029 2030 2021 2031 2022 20322023 2033 2034 2024 2035 2025 20362026 2037 2038 2027 2039 2028 2029 2040 2030 2041 2031 totaal2032 2033 2034 2035 2036 2037 2038 2039 2040 2041 Baarn 16 Centrum 16 0 0 16 0 017 0 17 0 160 016 0 16 0 160 0 0 0 114 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 Baarn 99 Noord 71 71 71 13 71 012 0 53 0 124 0 0 124 0 99 0 710 71 0 71 0 71 0 709 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 Baarn 0 Zuid 0en Oost 0 0 80 08 0 7 0 70 07 0 0 0 00 0 0 0 037 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 P.H.W. 0 Park 0 0 0 30 05 0 5 0 50 05 0 0 0 00 0 0 0 023 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 Lage 0 Vuursche 0 en Soestdijk 0 0 12 0 013 0 17 0 160 016 0 0 0 00 0 0 0 074 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 115 totaal gemeente 87 Baarn 71 71 52 71 055 0 99 0 168 0 168 0 0 115 0 870 71 0 71 0 71 0 957 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0
tot 1 7 3 2 7 9
Verwachte ontwikkeling totale woningvoorraad 2021-2031 naam Baarn Centrum Baarn Noord Baarn Zuid en Oost P.H.W. Park Lage Vuursche en Soestdijk
2021 2022 2023 2024 2025 2026 2027 2028 2029 2030 2031 2032 2033 2034 2035 2036 2037 2038 2039 2.529 2.545 2.562 2.579 2.595 2.611 2.627 2.643 2.643 2.643 2.643 2.643 2.643 2.643 2.643 2.643 2.643 2.643 2.643 3.859 3.872 3.884 3.937 4.061 4.185 4.284 4.355 4.426 4.497 4.568 4.568 4.568 4.568 4.568 4.568 4.568 4.568 4.568 3.915 3.923 3.931 3.938 3.945 3.952 3.952 3.952 3.952 3.952 3.952 3.952 3.952 3.952 3.952 3.952 3.952 3.952 3.952 767 770 775 780 785 790 790 790 790 790 790 790 790 790 790 790 790 790 790 618 630 643 660 676 692 692 692 692 692 692 692 692 692 692 692 692 692 692 11.688 11.740 11.795 11.894 12.062 12.230 12.345 12.432 12.503 12.574 12.645 12.645 12.645 12.645 12.645 12.645 12.645 12.645 12.645
wo n i n g b o u w p l a n n e n .
6
Componistenwijk
1
Professorenwijk Staatsliedenwijk
Voor de woningbouwplannen en leerling prognoses is uitgegaan van de indeling van de gemeente Baarn in vijf gebieden: Baarn Noord • Montini • Gaspard de Coligny
Zandvoort Verspreide huizen Baarn
Wilhelminapark
Transvaal
Baarn Zuid en Oost • Guido de Brès • De Uitkijck
Verspreide huizen Baarn
Lage Vuursche en Soestdijk • Het Baarnsch Lyceum • Waldheim Mavo
Centrum
3
Schoonoordpark
Pekingpark
8 Oude Oosterhei
7 Nieuwe Oosterhei
Verspreide huizen Lage Vuursche
Eemland waaronder Eembrugge
Eemland Zuid
Amaliapark
Prins Hendrikpark
Eemland Noord
2
4
Baarn Centrum • St. Aloysius • Amalia Astro • KWS • NBS
P.H.W. Park
Schilderswijk
5
Soestdijk
A B
28
l e e r l i n g p ro g n o s e s . Pronexus heeft in 2021 nieuwe leerlingprognoses opgesteld, die rekening houden met de demografische opbouw van de gemeente Baarn, geboortecijfers, belangstellingspercentages van de scholen, het geplande woningbouwprogramma voor de gemeente Baarn en de verwachte demografische ontwikkeling van omliggende gemeenten. In tegensteling tot de prognoses die bij de actualisatie in 2018 golden en uitgingen van een lichte krimp, gaan de actuele prognoses zowel voor het primair onderwijs als voor het voortgezet onderwijs uit van een lichte groei van in totaal 4% de komende 20 jaar. Het totaal aantal leerlingen in Baarn neemt volgens de prognose toe met circa 150 leerlingen tot 3.675. Bij het primair onderwijs wordt de
groei met name op de scholen in Baarn Noord en op de drie centrumscholen verwacht. De piek ligt bij de basisscholen in 2034. Bij het voortgezet onderwijs zet de groei naar verwachting de gehele periode door. Het is goed om te realiseren dat prognoses in de praktijk nooit exact uitkomen. De leerlingaantallen in Baarn kwamen de afgelopen jaren altijd boven de prognoses uit, met name voor het voortgezet onderwijs. Daarnaast zien we fluctuaties bij scholen. De keuze van ouders en leerlingen is op voorhand erg lastig in te schatten. Het gaat minder dan vroeger om denominatie of nabijheid, maar kan mede afhangen van een directeur, onderwijsconcept, beeldvorming / naam of het gebouw. Leerlingstromen zijn daardoor lastig te voorspellen.
LEERLINGPROGNOSES 2021 2022 2023 2024 180 177 176 179 274 272 270 273 454 449 446 452
2025 178 269 447
2026 182 272 454
2027 186 275 461
2028 189 280 469
2029 192 283 475
2030 195 286 481
2031 199 289 488
2032 200 290 490
2033 202 293 495
2034 204 294 498
2035 204 294 498
2036 203 292 495
2037 203 292 495
2038 203 291 494
2039 202 290 492
2040 201 289 490
2041 201 288 489
ONTWIKKELING 2021-2041 12% 5% 8%
Guido de Bres De Uitkijck subtotaal Baarn Zuid en Oost
229 119 348
225 108 333
227 107 334
225 107 332
219 104 323
219 104 323
219 104 323
219 105 324
220 105 325
220 105 325
218 104 322
217 104 321
218 105 323
219 105 324
219 105 324
217 104 321
217 104 321
216 104 320
217 104 321
216 104 320
216 104 320
-6% -13% -8%
Amalia Astro Koningin Wilhelminaschool St. Aloysius subtotaal Baarn Centrum
274 194 283 751
269 193 285 747
268 193 287 748
271 195 290 756
269 193 287 749
272 195 290 757
274 197 293 764
277 199 297 773
279 201 300 780
282 203 303 788
284 205 306 795
284 205 306 795
287 207 309 803
288 208 310 806
288 207 310 805
287 207 309 803
287 207 308 802
286 206 307 799
285 205 307 797
284 205 306 795
284 204 305 793
4% 5% 8% 6%
Nieuwe Baarnsche School
472
471
470
475
468
470
472
478
479
483
484
483
488
487
476
485
484
482
481
479
479
1%
totaal primair onderwijs
2.025
2.000
1.998
2.015
1.987
2.004
2.020
2.044
2.059
2.077
2.089
2.089
2.109
2.115
2.103
2.104
2.102
2.095
2.091
2.084
2.081
4%
Het Baarnsch Lyceum Waldheim Mavo totaal voortgezet onderwijs
1.063 437 1.500
1.079 453 1.532
1.085 461 1.546
1.092 465 1.557
1.095 467 1.562
1.088 461 1.549
1.086 458 1.544
1.077 451 1.528
1.076 450 1.526
1.066 448 1.514
1.066 453 1.519
1.066 454 1.520
1.068 454 1.522
1.070 454 1.524
1.077 456 1.533
1.081 459 1.540
1.087 461 1.548
1.092 468 1.560
1.097 471 1.568
1.110 475 1.585
1.116 478 1.594
3% 6% 4%
totaal onderwijs Baarn
3.525
3.532
3.544
3.572
3.549
3.553
3.564
3.572
3.585
3.591
3.608
3.609
3.631
3.639
3.636
3.644
3.650
3.655
3.659
3.669
3.675
4%
Gaspard de Coligny Montinischool subtotaal Baarn-Noord
29
Leerlingontwikkeling: historie (2012-2020) en prognoses (2021-2041) 1.200
historie
prognoses
1.000
800
30
600
400
200
0 2012
2013
2014
2015
2016
2017
2018
2019
2020
2021
2022
2023
2024
2025
2026
2027
2028
2029
2030
2031
2032
2033
2034
2035
Gaspard de Coligny
Montinischool
Guido de Bres
De Uitkijck
Amalia Astro
Koningin Wilhelminaschool
St. Aloy sius
Nieuwe Baarnsche School
Het Baarnsch Lyceum
Waldheim Mavo
2036
2037
2038
2039
2040
2041
openbaar onderwijs. Ten aanzien van het openbaar onderwijs hebben gemeenten vanuit de Grondwet een specifieke verantwoordelijkheid. “In elke gemeente wordt van overheidswege voldoende openbaar algemeen vormend lager onderwijs gegeven in een genoegzaam aantal openbare scholen. Volgens bij de wet te stellen regels kan afwijking van deze bepaling worden toegelaten, mits tot het ontvangen van zodanig onderwijs gelegenheid wordt gegeven, al dan niet in een openbare school” (artikel 23 lid 4). Elke gemeente dient in principe te zorgen voor genoeg openbare algemeen vormende basisscholen binnen haar grenzen. Echter, indien binnen 10 kilometer van een school waarbinnen openbaar onderwijs wordt gegeven over de weg gemeten geen school aanwezig is waarbinnen openbaar onderwijs wordt gegeven en aan het volgen van openbaar onderwijs behoefte bestaat, wordt de eerstgenoemde school niet opgeheven op grond van dit artikel. De Uitkijck is de enige openbare basisschool in Baarn. Binnen 10 kilometer van De Uitkijck bevindt zich OBS De Egelantier in Soest. Deze school, met 187 leerlingen in 2020, valt ook onder schoolbestuur STEV. Indien leerlingen uit Baarn naar een school gaan waarvan de hoofdvestiging buiten de gemeentegrenzen ligt, ontvangt de gemeente Baarn voor deze leerlingen geen inkomsten meer via het gemeentefonds.
We vinden het wenselijk dat er een locatie voor openbaar onderwijs blijft in de gemeente Baarn. Volgens de actuele prognoses komt De Uitkijck de komende jaren, ook met de formele opslag van 3%, 6 onder de gemeentelijke opheffingsnorm van 1 doordat de prognoses de leerlingontwikkeling 121 leerlingen uit. Dit is te verklaren van de afgelopen jaren doortrekken naar de komende periode. De Uitkijck en schoolbestuur STEV hebben diverse ontwikkelingen ingezet om te zorgen dat het aantal leerlingen toeneemt en stabiel5blijft boven de 121. Er is onder andere ingezet op een intensivering van de samenwerking met2Wonderland Kinderopvang en de vorming van een Dalton kindcentrum (DKC). Hiermee ontstaat er één pedagogisch 4 klimaat en kan een optimale doorgaande leerlijn binnen brede school De Uitkijck worden gerealiseerd. 8
3
7 A B
31
ve r wa c hte r u i mte b e h o e f te o n d e r w i j s . Op basis van de leerling prognoses is ook de bijbehorende normatieve behoefte aan onderwijscapaciteit voor de komende 20 jaar berekend. De normatieve ruimtebehoefte wordt berekend op grond van de huisvestingsverordening. Het is de capaciteit waarop de vergoedingen voor onderwijshuisvesting vanuit het rijk aan schoolbesturen en de gemeente zijn gebaseerd. De normatieve ruimtebehoefte voor basisscholen bedraagt 5,03 m2 bruto vloeroppervlak (BVO) per leerling en een vaste voet van 200 m2 BVO. De vaste voet voor de hoofdvestiging van een instelling voor voortgezet onderwijs is 980 m2 BVO en 550 m2 BVO voor een nevenvestiging.
Naast de vaste voet per instelling, geldt er nog een vaste voet op de vestiging. De omvang hiervan is afhankelijk van het VMBO-profiel dat wordt aangeboden. De Waldheim Mavo biedt alleen de6theoretische leerweg (TL) aan en hiervoor geldt 5,8 m2 1 Het Baarnsch Lyceum dat havo en vwo aanbiedt. BVO per leerling. Dit geldt ook voor Voor alle scholen in Baarn loopt de normatieve ruimtebehoefte in de periode 2021-2041 op met 854 m2 BVO naar 23.665 m2 BVO in 2041. Deze extra ruimtebehoefte de 5 komende jaren zit met name bij het voortgezet2onderwijs (+572 m2 BVO) en in mindere mate bij de basisscholen (+281 m2 BVO). 4
RUIMTEBEHOEFTE ONDERWIJS (EXCL. GYM) 2021 2022 2023 2024 2025 2026 1.105 1.090 1.085 1.100 1.095 1.115 1.578 1.568 1.558 1.573 1.553 1.568 2.684 2.658 2.643 2.674 2.648 2.684
2027 1.136 1.583 2.719
2028 1.151 1.608 2.759
2029 1.166 1.623 2.789
2030 1.181 1.639 2.819
2031 1.201 1.654 2.855
2032 1.206 1.659 2.865
2033 1.216 1.674 2.890
2034 1.226 1.679 2.905
2035 1.226 3 1.679 2.905
2036 1.221 1.669 2.890
2037 1.221 1.669 2.890
Guido de Bres De Uitkijck subtotaal Baarn Zuid en Oost
1.352 799 2.150
1.332 743 2.075
1.342 738 2.080
1.332 738 2.070
1.302 723 2.025
1.302 723 2.025
1.302 723 2.025
1.302 728 2.030
1.307 728 2.035
1.307 728 2.035
1.297 723 2.020
1.292 723 2.015
1.297 728 2.025
1.302 728 2.030
1.302 728 2.030
1.292 723 A 2.015
Amalia Astro Koningin Wilhelminaschool St. Aloysius subtotaal Baarn Centrum
1.578 1.176 1.623 4.378
1.553 1.171 1.634 4.357
1.548 1.171 1.644 4.362
1.563 1.181 1.659 4.403
1.553 1.171 1.644 4.367
1.568 1.181 1.659 4.408
1.578 1.191 1.674 4.443
1.593 1.201 1.694 4.488
1.603 1.211 1.709 4.523
1.618 1.221 1.724 4.564
1.629 1.231 1.739 4.599
1.629 1.231 1.739 4.599
1.644 1.241 1.754 4.639
1.649 1.246 1.759 4.654
1.649 1.241 1.759 4.649
Nieuwe Baarnsche School
2.574
2.569
2.564
2.589
2.554
2.564
2.574
2.604
2.609
2.629
2.635
2.629
2.655
2.650
2.594
totaal primair onderwijs
11.786 11.660 11.650 11.735 11.595 11.680 11.761 11.881 11.957 12.047 12.108 12.108 12.208 12.238 12.178 12.183 12.173 12.138 12.118 12.083 12.067
Het Baarnsch Lyceum Waldheim Mavo totaal voortgezet onderwijs
7.297 7.392 7.427 7.469 7.487 7.445 7.433 7.380 7.368 7.314 7.314 7.314 7.326 7.338 7.380 7.404 7.439 7.469 7.499 7.576 7.612 3.729 3.829 3.879 3.904 3.917 3.879 3.860 3.816 3.810 3.797 3.829 3.835 3.835 3.835 3.848 3.867 3.879 3.923 3.942 3.967 3.986 11.026 11.221 11.306 11.373 11.404 11.324 11.293 11.196 11.178 11.111 11.143 11.149 11.161 11.173 11.228 11.271 11.318 11.392 11.441 11.543 11.598
totaal onderwijs Baarn
22.812 22.881 22.956 23.108 22.999 23.004 23.054 23.077 23.135 23.158 23.251 23.257 23.369 23.411 23.406 23.454 23.491 23.530 23.559 23.626 23.665
Gaspard de Coligny Montinischool subtotaal Baarn-Noord
1.664 2.885
2039 1.216 1.659 2.875
2040 1.211 1.654 2.865
2041 1.211 1.649 2.860
1.292 723 2.015
1.286 723 2.010
1.292 723 2.015
1.286 723 2.010
1.286 723 2.010
1.644 1.241 1.754 4.639
1.644 1.241 1.749 4.634
1.639 1.236 1.744 4.619
1.634 1.231 1.744 4.609
1.629 1.231 1.739 4.599
1.629 1.226 1.734 4.589
2.640
2.635
2.624
2.619
2.609
2.609
B
2038
81.221 7
32
a n a l ys e b e s c h i k b a a r h e i d o n d e r w i j s c a p a c i te i t . Het normatieve ruimtesaldo is het verschil tussen de omvang van een gebouw en de normatieve ruimtebehoefte. De vergoeding die schoolbesturen van het rijk ontvangen, is gebaseerd op de normatieve ruimtebehoefte. Hiervan moeten schoolgebouwen onderhouden en geëxploiteerd worden. Voor de m2’s boven deze normbehoefte worden schoolbesturen niet gecompenseerd door het rijk. Vanuit dat oogpunt hebben scholen belang bij een gebouw dat qua omvang passend is qua capaciteit. Echter: • De huisvestingsnormen zijn aan de krappe kant, zeker bij een minder efficiënt ontworpen (gangen)school. • Hoewel scholen geen vergoeding krijgen voor boven normatieve m2’s, zijn extra m2’s bij veel scholen wel gewenst. Hiermee kunnen bijvoorbeeld nieuwe onderwijsconcepten of extra zorg worden gefaciliteerd. • Normatieve leegstand kan van pas komen bij de ontwikkeling van scholen tot kindcentra, waarbij voorschoolse voorzieningen zoals peuter- en kinderopvang een plek krijgen in de school. In totaal is er momenteel 949 m2 BVO teveel aan normatieve onderwijscapaciteit. Bij de basisscholen is sprake van een overcapaciteit van in totaal 1.657 m2 BVO, terwijl het voortgezet onderwijs ruimte tekort komt (708 m2 BVO). Daarnaast zijn er binnen het primair onderwijs onderlinge verschillen tussen de scholen.
De centrumscholen Amalia Astro (-348 m2) en St. Aloysius (-378 m2) hebben een normatief ruimtetekort. Bij de Amalia Astro is dit al lange tijd het geval. Bij de St. Aloysius is het aantal leerlingen sinds 2011 sterk toegenomen. De school huurt daarom drie lokalen in Het Poorthuis. Een aantal andere basisscholen heeft echter normatieve overcapaciteit / leegstand.
• Guido de Bres: de normatieve overcapaciteit van 811 m2 BVO zit met name in de niet-efficiënte huisvesting: twee naast elkaar gelegen gebouwen met een inefficiënt ontwerp. 6 1
• Nieuwe Baarnsche School: de normatieve overcapaciteit van 567 m2 BVO is, zoals ook eerder benoemd, te verklaren door keuzes die bij de nieuwbouw zijn gemaakt in verband met handhaving van de contouren van het voormalige 5 2 gebouw van de Waldheim Mavo op deze locatie. 4
• De Uitkijck: in de nieuwe situatie waarbij STEV per schooljaar 2021-2022 een deel van het gebouw heeft teruggegeven aan de gemeente, resteert nog een normatieve overcapaciteit voor de school van circa 800 m2 BVO. Met deze ruimte 3 om de komende jaren weer te groeien naar circa heeft de school de mogelijkheid 200 leerlingen. Ten aanzien van de totale overcapaciteit in het gebouw moet worden opgemerkt dat bij de realisatie al sprake was van overcapaciteit. Door de afname van het aantal leerlingen sinds de ingebruikname van het gebouw, is deze A overcapaciteit de afgelopen jaren toegenomen. B Door de verwachte leerlingontwikkeling loopt - bij instandhouding van het huidige aantal onderwijs vierkante meters - het normatieve ruimteoverschot bij de basisscholen op naar 1.929 m2 BVO in 2025, waarna het daalt tot 1.286 m2 BVO in 2034 en daarna weer oploopt tot 1.475 m2 BVO in 2041. Het normatieve tekort aan onderwijscapaciteit bij het voortgezet onderwijs bedraagt momenteel 708 m2 BVO en dit loopt op naar 1.280 m2 BVO in 2041. Met de (tijdelijke) oplossing die is gevonden voor Het Baarnsch Lyceum door medegebruik te maken van ruimte in brede school De Uitkijck, worden zowel het ruimtetekort bij het voortgezet onderwijs als de overcapaciteit bij De Uitkijck gereduceerd.
33
a n a l ys e b e s c h i k b a a r h e i d o n d e r w i j s c a p a c i te i t .
Gaspard de Coligny Montinischool subtotaal Noorderbreedte
HUIDIGE CAPACITEIT 1.362 1.543 2.905
SALDO RUIMTEBEHOEFTE 2021 2022 2023 257 272 277 -35 -25 -15 221 247 262
2024 262 -30 231
2025 267 -10 257
2026 247 -25 221
2027 226 -40 186
2028 211 -65 146
2029 196 -80 116
2030 181 -96 86
2031 161 -111 50
2032 156 -116 40
2033 146 -131 15
2034 136 -136 0
2035 136 -136 0
2036 141 -126 15
2037 141 -126 15
2038 141 -121 20
2039 146 -116 30
2040 151 -111 40
2041 151 -106 45
Guido de Bres De Uitkijck subtotaal Baarn Zuid en Oost
2.163 1.480 3.643
811 681 1.493
831 737 1.568
821 742 1.563
831 742 1.573
861 757 1.618
861 757 1.618
861 757 1.618
861 752 1.613
856 752 1.608
856 752 1.608
866 757 1.623
871 757 1.628
866 752 1.618
861 752 1.613
861 752 1.613
871 757 1.628
871 757 1.628
877 757 1.633
871 757 1.628
877 757 1.633
877 757 1.633
Amalia Astro Koningin Wilhelminaschool St. Aloysius subtotaal Centrum
1.230 1.360 1.245 3.835
-348 184 -378 -543
-323 189 -389 -522
-318 189 -399 -527
-333 179 -414 -568
-323 189 -399 -532
-338 179 -414 -573
-348 169 -429 -608
-363 159 -449 -653
-373 149 -464 -688
-388 139 -479 -729
-399 129 -494 -764
-399 129 -494 -764
-414 119 -509 -804
-419 114 -514 -819
-419 119 -514 -814
-414 119 -509 -804
-414 119 -504 -799
-409 124 -499 -784
-404 129 -499 -774
-399 129 -494 -764
-399 134 -489 -754
2034
Nieuwe Baarnsche School
3.141
567
572
577
552
587
577
567
537
532
512
506
512
486
491
547
501
506
517
522
532
532
2033
totaal primair onderwijs
13.524
1.738
1.864
1.874
1.789
1.929
1.844
1.763
1.643
1.567
1.477
1.416
1.416
1.316
1.286
1.346
1.341
1.351
1.386
1.406
1.441
1.457
Het Baarnsch Lyceum Waldheim Mavo totaal voortgezet onderwijs
7.016 3.302 10.318
-281 -427 -708
-376 -527 -903
-411 -577 -988
-453 -602 -1.055
-471 -615 -1.086
-429 -577 -1.006
-417 -558 -975
-364 -514 -878
-352 -508 -860
-298 -495 -793
-298 -527 -825
-298 -533 -831
-310 -533 -843
-322 -533 -855
-364 -546 -910
-388 -565 -953
-423 -577 -1.000
-453 -621 -1.074
-483 -640 -1.123
-560 -665 -1.225
-596 -684 -1.280
2041
totaal onderwijs Baarn
23.842
1.030
961
886
734
843
838
788
765
707
684
591
585
473
431
436
388
351
312
283
216
177
2041
*
* Totale capaciteit van het gebouw brede school De Uitkijck bedraagt circa 2.400 m2 BVO. Hiervan wordt vanaf schooljaar 2021-2022 circa 625 m2 ingezet voor medegebruik door Het Baarnsch Lyceum in verband met het capaciteitstekort bij het voortgezet onderwijs Daarnaast zit in een deel van het gebouw kinderopvang.
piekjaar
2034
2021
34 34
saldo normatieve ruimtebehoefte minus aanwezige capaciteit
m2 BVO 1.200 1.000 800 600
35
400 200 0 -200
Gaspard de Coligny
Montinischool
Guido de Bres