240620 Verslag Debat in de Raad 20 juni 2024

Gemeente Baarn Bijeenkomst “Debat in de Raad” Concept-Verslag van de openbare bijeenkomst, gehouden op donderdag 20 juni 2024 in de raadszaal van het gemeentehuis

Voorzitter:

de heer W.J.L. Genuit

Griffier:

mevrouw C. Heusingveld

Aanwezig:

de heer A. van den Berg (GroenLinks), de heer J.J.G. Bosman (GroenLinks), de heer V.A. Brinkman-Koopal (PvdA), de heer R.M. Bruins (CU), mevrouw M.L. Deurloo (VoorBaarn), de heer H.J. van Hardeveld (CDA), mevrouw E.M. Jacobson (50PLUS), mevrouw M.J. Koenders-van de Vrugt (VoorBaarn), de heer D.D. Kolt (VoorBaarn), de heer M.R. Korkmaz (VVD), de heer A.F.M. van der Linden (PvdA), de heer J.C.A. van Loon (50PLUS), mevrouw A.M. Martens (VVD), de heer M.R. Mascini (VVD), mevrouw S.H.B. Oortman Gerlings-van Hal (VVD), de heer A.P. van der Padt (VVD), mevrouw P.A.M. Patrick (PvdA), mevrouw E.C. Sluis-Hoogerwerf (VoorBaarn), de heer M.R.N. Schouten (Lijst Schouten), de heer A.R. Stolk (VVD), mevrouw C.J. Struijk-Cramer (D66) en de heer R. van Wijk (CDA)

Overige aanwezigen:

de heer M. Eijbaard (wethouder), de heer H. Prakke (wethouder), jhr. M.A. Röell (burgemeester), de heer M.R. Veldhuizen (wethouder) en de heer S. de Vries (wethouder)

1.

Opening, vaststelling agenda en mededelingen

De VOORZITTER heet iedereen om 20.00 uur van harte welkom. Met het niet stellen van technische vragen wordt ingestemd. De agenda wordt ongewijzigd vastgesteld. Er is bericht van verhindering ontvangen van de heer Van Grinsven. 2. Tussentijdse bevindingen onderzoek gezonde exploitatie Speeldoos en onderzoeksvoorstel verbreding (922677) De VOORZITTER meldt meerdere verzoeken te hebben gehad om gezien de zwaarte van het onderwerp om iets over de 2 minuten per fractie heen te gaan voor de integrale bijdrage. De heer SCHOUTEN vindt het vreemd dat de voorzitter meerdere verzoeken heeft gehad en dat dit gehonoreerd wordt terwijl hij daar niet in is gekend. De VOORZITTER zegt dat dit inderdaad breder had kunnen worden gecommuniceerd want dan had iedereen daar rekening mee kunnen houden. De portefeuillehouder heeft gevraagd om voordat hij de politieke vragen beantwoordt hij kort de tijd kan krijgen om nog een nadere toelichting te geven op het voorstel.

1

De heer SCHOUTEN heeft de vorige week aan de wethouder gevraagd om concreet in locaties te zijn maar het blijft wat vaag. In het raadsvoorstel staat hier niet veel over en in de presentatie wordt voorzichtig gesproken over Laanplein of Hoofdstraat of zelfs de Brink werd gehoord. Daarnaast gonst er in de wandelgangen nabij het station en het blijft dus gissen. Of wil je het Laanplein nu al herinrichten terwijl dat net 5 jaar geleden is opgeleverd na jarenlang gesteggel en wat vindt de ontwikkelaar Schipper Bosch hiervan? Meer vragen dan antwoorden bij dit raadsvoorstel en daarom zijn twijfels. Het ideale beeld is een cultuurhuis midden in het centrum en dat kan niet op de plek waar vroeger de pastorie stond want dat is een beetje een raar voorstel. Is het dat waard om De Speeldoos nog langer in onzekerheid te houden? Hoe staat de raad er tegenover om hoe de uitslag ook is er sowieso een finaal besluit komt? Kan de wethouder concreter maken dan wat nu bekend is? Speelt er nog iets wat de raad niet weet? Is er contact geweest met Schipper Bosch en hoe staat die ten opzichte van dit voorstel? De heer BRUINS constateert dat de wethouder het hele dossier weer op zijn kop zet terwijl de kunst- en cultuurvisie nog niet is afgerond omdat de Baarnse samenleving het wil of omdat nog niet alle onderzoeken zijn afgerond ten aanzien van De Speeldoos.

Meestal praat je over een concreet plan naar aanleiding van een onderliggende visie maar die is er nog niet. Dus dat argument is de wereld op zijn kop en eigenlijk onbehoorlijk. Er staat te lezen dat een flink deel van de Baarnse samenleving dit wil. De ChristenUnie deelt die wens maar altijd is verteld dat het niet kon en de raad besloot dat destijds te volgen. Twee prominente Baarnaars zeggen het volgende: “De gemeente kan geen risico nemen waarbij continuïteit van al haar verantwoordelijkheden op het spel staat”, zo zei de heer Eijbaard eens en de andere “Het was een lastige afweging maar ik ben blij dat er een besluit genomen is. Wij kunnen nu samen met De Speeldoos, bibliotheek, destijds nog de Volksuniversiteit, starten met het uitwerken van de plannen aan de Rembrandtlaan.” Dat was de heer Prakke. Dus hoezo willen veel mensen dit? De mening is genuanceerder en dan nu de pirouette van wethouder Veldhuizen. Er worden in het raadsvoorstel bedragen genoemd die de raad niet kan controleren. Moet op basis van een aantal aannames een rijdende trein worden gekeerd en op basis hiervan weer een locatieonderzoek gedaan gaan worden? Veel locaties zijn al onderzocht of besproken en het is zeker dat geen enkele locatie er de afgelopen jaren goedkoper op is geworden. Kortom, pak alle locatieonderzoeken eens bij elkaar.

In ieder geval is spreker van plan om dat nog deze week te doen en de uitkomst daarvan op een USB-stick te zetten. Dat scheelt immers weer € 110.000. Een paar jaar geleden liet de raad een grote kans liggen om een cultuurhuis in het centrum te bouwen maar die weg is afgesloten door een meerderheid van de raad. De 15 miljoen euro kosten van toen gaan inmiddels richting de 30 miljoen met het ravijnjaar op komst. De wethouder moet toch zelf zien dat dit geen betrouwbare manier van besturen is. Toch is de ChristenUnie bereid om De Speeldoos en de bibliotheek samen op de Rembrandtlaan te vestigen zodat de Hoofdstraat gebruikt kan worden als thuishonk voor alle maatschappelijke organisaties.

Wat is de reden waarom het college 180° draait en wat is de echte mening van het voltallige college gezien de uitspraken van de wethouders in eerdere situaties? Wat is de waarde van de cultuurvisie als deze niet wordt vastgesteld en er toch op wordt gehandeld en wat is de waarde van een onderzoek naar De Speeldoos zonder deze af te maken? Is de raad ook van mening dat er voldoende locatieonderzoeken liggen en dat een nieuw onderzoek eigenlijk verspilling van geld is, dat de stap naar één locatie voor alle organisaties wel ideaal is maar eigenlijk ook een brug te ver, dat een theater aan de Rembrandtlaan de enige echte oplossing is en dat het college hier op een onbehoorlijke manier bestuurt omdat beleid is afgestemd en vastgesteld en de raad zich moet uitspreken over onderzoeken en visies die nog niet eens zijn afgerond?

2

De heer VAN LOON zegt dat al lang de wens bestaat om een cultuurhuis te vestigen op de Rembrandtlaan. Er moet dus worden gestopt met het geld uitgeven aan nutteloze onderzoeken en met het geld steken in het opknappen van zowel Hoofdstraat 1 als de Rembrandtlaan. De gemeente moet nu doorpakken en naar het oorspronkelijke plan terug. Theater, bibliotheek, Lokaal-O, Karakter en diverse andere organisaties samen in één gebouw. Samen zijn ze sterk met als resultaat een gezonde exploitatie en alleen maar winnaars. Tevens worden zo locaties vrijgespeeld voor woningbouw. De Speeldoos is verkozen tot beste theater van Nederland. Als ondersteuning zijn er ook nog eens 7000 handtekeningen gezet. De inwoners van Baarn zijn het zat en willen eindelijk eens dat er een knoop wordt doorgehakt. Er moet gestopt worden met het idee van een cultuurhuis want dat is te veel omvattend. Op de Rembrandtlaan is al heel lang een prachtige locatie en daarom moet worden gestopt met geld uitgeven aan nutteloze onderzoeken en er moet actie worden genomen op zowel Speeldoos als bibliotheek. Mevrouw STRUIJK is altijd een groot voorstander geweest van het samenvoegen van theater en bibliotheek want dit heeft een duidelijke meerwaarde op financieel gebied en inhoudelijke kruisbestuiving. D66 heeft nog steeds de droom om dat in het centrum te realiseren.

Het college wil nog een laatste keer op zoek gaan naar een centrumlocatie maar wat gebeurt er als er geen goede locatie wordt gevonden of als de raad het er niet over eens wordt wat de beste locatie is? Is het straks niet simpelweg een politiek besluit? Waar leg je de nadruk op? Op de bibliotheek in het centrum, de kosten, duurzaamheid, een gezond theater? Daarom wil de fractie met de raad in debat gaan over een fallback-scenario dat in werking treedt als er in december niet uit wordt gekomen. Is de raad ook van mening dat na de Quickscan in ieder geval tot een onomkeerbaar besluit moet worden gekomen? Zou het niet het beste zijn om een grote meerderheid voor een besluit te hebben zodat de kans op onomkeerbaarheid groter wordt? Wil de raad meedenken over de belangrijkste criteria voor zo’n fallback-scenario? De heer VAN HARDEVELD vindt het bijzonder dat in het raadsvoorstel steeds verwezen wordt naar de kunst- en cultuurvisie. Daarover heeft de raad slechts een tussenrapportage ontvangen en het wordt pas eind van dit jaar vastgesteld. Het CDA deelt de behoefte aan een gemeenschapshuis in het centrum van Baarn en dan is het van ondergeschikt belang of dit een cultuurhuis moet heten. Zo’n gemeenschapshuis is niet de optelsom van de programma’s van eisen van de verschillende onderdelen.

Anders leidt dat tot een verzamelgebouw dat niet past bij de Baarnse schaal en vooral niet bij de Baarnse portemonnee. Of er wordt een dorpshuis gecreëerd met een beperkte theatercapaciteit en een bescheiden bibliotheek, samen met nog een aantal functies om vooral de Baarnse ontmoetingen en de Baarnse samenhang te stimuleren of behoudt het theater in zijn huidige omvang. Dan is de fractie voor een grondige renovatie zo snel mogelijk uit te voeren. In het raadsvoorstel staat dat de begrote 3,7 miljoen voor de renovatie van Hoofdstraat 1 vrijwel zeker ontoereikend is maar hoe kan dat worden beoordeeld als er nog geen programma van eisen is? Uit het raadsvoorstel kan worden opgemaakt dat bij aanpassing van De Speeldoos aan de Rembrandtlaan in elk van de scenario’s de subsidieafhankelijkheid fors toeneemt. Is die constatering juist? De heer VAN DER LINDEN begrijpt dat de belangrijkste conclusie uit het onderzoek is dat er behoefte is aan een cultuurhuis met 3 pijlers, een geprogrammeerd theater gecombineerd met bibliotheek en een plek voor de overige culturele functies.

De fractie kan zich in deze conclusie volledig vinden maar waar gaat het cultuurhuis gebouwd worden? In het centrum waar zowel voorals nadelen aan zijn verbonden of vestiging van het cultuurhuis aan de Rembrandtlaan? De Partij van de Arbeid was altijd voorstander van een theater gecombineerd met bibliotheek aan de Rembrandtlaan. Toch wil de fractie voor de allerlaatste maal meewerken aan de speurtocht naar een 3

geschikte locatie. In dit onderzoek moet blijken of de combinatie van de bibliotheek, een geprogrammeerd theater en andere culturele maatschappelijke functies op een of meer locaties mogelijk is. In de Quickscan dienen globale uitgangspunten ten aanzien van het programma van eisen te worden opgesteld en er moet voor gezorgd worden dat de resultaten van het onderzoek zoveel mogelijk vergelijkbaar zijn. De bouw van een cultuurhuis kost veel geld en daarom dient er een inschatting van de kosten voor elke locatie in te worden opgenomen. Een raadsvoorstel zal uiterlijk in december besproken moet worden. Is de raad ook van mening dat er aan het eind van het jaar een onomkeerbaar besluit moet worden genomen en dat bij het besluit in december, als het de Rembrandtlaan wordt, op deze locatie de 3 functies verenigd moeten zijn? De heer BOSMAN heeft altijd gepleit voor een cultuurhuis in het centrum. Gesprekken met vele betrokkenen leren dat de droom van een cultuurhuis breed leeft door alles wat Baarn cultureel te bieden heeft onder één dak te brengen waarbij allerlei vormen van creatieve kruisbestuiving mogelijk worden. Het is nu al duidelijk dat de beste investering een langjarige investering is.

Een grondige renovatie van het huidige pand is zo’n investering maar inbedding in een nieuw te bouwen cultuurhuis ook en misschien wel een betere en GroenLinks steunt die keuze van het college van harte. Organisaties en inwoners vrezen dat het voorstel tot een Quickscan gaat leiden tot verder uitstel van perspectief voor De Speeldoos en dat is ook voor GroenLinks niet acceptabel. Eind dit jaar moet er helderheid komen over de toekomst van De Speeldoos. Daarom is het van belang om duidelijk vast te stellen wat in de Quickscan moet worden meegenomen. Denk daarbij aan de culturele functies, de benodigde ruimte om dit mogelijk te maken, de mate waarin die ruimte er is op de locaties die het college voor ogen heeft, mogelijke voetangels en klemmen op die locaties, de mate waarin een cultuurhuis op die locatie bijdraagt aan een levendig centrum, globale stichtingskosten van een cultuurhuis op elk van die locaties en de globale opbrengsten die voortvloeien uit het vrijspelen van maatschappelijk vastgoed dat nu in gebruik is. In december moet een definitief en onomkeerbaar besluit worden genomen. Als het college een cultuurhuis haalbaar acht dient er in december een eenduidig voorstel te komen waar de raad ja of nee tegen kan zeggen.

Als het onverhoopt een nee zou worden, dan een alternatief scenario met het beloofde perspectief voor De Speeldoos en andere betrokkenen zodat niet meer van voren af aan moet worden begonnen. Zijn de andere fracties ook van mening dat de scope van de Quickscan vooraf helder moet zijn en zo ja, herkennen de fracties zich in de zaken die hij zojuist noemde en zijn er eventueel nog aanvullingen? Zijn andere fracties ook van mening dat de raad in december een definitief onomkeerbaar besluit moet nemen en zo ja, dat er een alternatief scenario moet zijn met het beloofde perspectief voor De Speeldoos voor het geval er geen cultuurhuis komt? Mevrouw DEURLOO wil een ambitieus geprogrammeerd theater absoluut behouden en het liefst in het centrum. Er wordt nu voorgesteld aan de raad om het onderzoek naar de toekomst van De Speeldoos voor een termijn van 10, 20 of 40 jaar even op te schorten omdat het onderzoek uitwijst dat er behoefte is aan een cultuurhuis met allerlei functies in het centrum. Alle partijen willen een geprogrammeerd theater behouden voor Baarn en geen uitstel meer door in december van dit jaar een definitief besluit te nemen over De Speeldoos.

Toch moet nog eenmaal een onderzoek worden gedaan naar locaties voor een cultuurhuis waar de bibliotheek, De Speeldoos en culturele organisaties samengevoegd worden in het centrum of uitsluiten als dat niet of nergens mogelijk blijkt. Dus geen extra onderzoeksgelden en geen extra tijd. Als het grote cultuurhuis niet mogelijk is dient meteen te worden besloten tot een alternatief plan, een soort fallback-scenario. Het is essentieel dat er levendigheid in het centrum blijft. Wat zijn precies de plekken die de wethouder gaat onderzoeken voor dit ene grote cultuurhuis in het centrum? Kunnen de andere fracties er zich in vinden dat met deze Quickscan voor eens en voor 4

altijd de mogelijkheid of onmogelijkheid van een groot cultuurhuis in het centrum worden onderzocht zonder dat het vertraging of extra geld oplevert? Mevrouw OORTMAN GERLINGS merkt op dat er in 2020 een prachtig ontwerp lag voor de vernieuwbouw van een cultuurhuis op een centrale plek, namelijk de Rembrandtlaan. De coalitie heeft zich toen laten verleiden om een theater op de Brink 3 maanden te onderzoeken. Nu wordt opnieuw gevraagd aan de raad om opnieuw af te wijken van de ingezette koers maar daar voelt de VVD niets voor. De Speeldoos, de directie, medewerkers en bezoekers kunnen echter niet opnieuw uitstel aan. Bovendien zijn de onderzoeken naar parkeren et cetera al lang gedaan maar toch wil het college weer iets onderzoeken wat al is onderzocht. Welke 3 belangrijke conclusies uit de haalbaarheidsstudies van voorheen naar een theater op de Brink neemt de wethouder dan mee en dat is tevens het debatpunt voor de andere fracties. Wethouder VELDHUIZEN meldt dat op 5 juli de huidige versie van de kunst- en cultuurvisie wordt door besproken met het culturele veld, betrokken inwoners en andere belangstellenden. Dan wordt een laatste check gedaan of alles is meegenomen. Op grond daarvan wordt de versie definitief gemaakt en aan de raad voorgelegd in november aanstaande.

Op 26 maart is een presentatie verzorgd waaruit bleek dat Baarn een rijk cultureel leven kende maar er is een tekort aan culturele plekken op locaties en de behoefte aan ruimte voor samenkomst voor jong en oud. Daaruit blijkt de behoefte aan een cultuurhuis. Op basis van voortschrijdend inzicht is het naar de mening van het college noodzakelijk om een afweging voor alle mogelijke locaties voor een cultuurhuis in Baarn te onderzoeken. Eerst wordt gekeken naar de kansrijke locaties in verband met het grondeigendom. Dat constateert zich op het Laanplein, de Hoofdstraat en de Rembrandtlaan waarbij de voorkeur uitgaat naar centrumlocaties. Als de raad binnen 14 dagen nog suggesties heeft voor andere locaties worden die graag meegenomen. Als in december blijkt dat er geen mogelijkheden in het centrum zijn lijkt de Rembrandtlaan de logische optie maar die wordt ook in het onderzoek meegenomen. In december wordt in de raad gekomen met de uitkomsten van de Quickscan locatieonderzoek en afhankelijk van die uitkomsten en de keuzes wordt aansluitend een compleet haalbaarheidsonderzoek uitgevoerd in dialoog met theaters, bibliotheek, andere inwoners om de financiële rekensommen te maken. Als het de wens is van de raad op voorhand dat haalbaarheidsonderzoek te maken kost dat meer tijd.

De Quickscan moet de vraag beantwoorden welke ruimteprogramma’s realistisch gezien inpasbaar zijn op de verschillende locaties. Een indicatie van de mogelijke investeringskosten en mogelijke dekkingsbronnen is als onderdeel van de Quickscan mogelijk maar een compleet kostendekkingsvoorstel nog niet. Met Schipper Bosch en andere omwonenden is over de locatie Laanplein nog niet gesproken. De heer Bruins zal de uitslag van zijn onderzoek aan het college overhandigen en noemt bedragen van 30 miljoen maar dat is nog koffiedik kijken. Er ligt een voorstel aan de raad namens het voltallige college. De voorlopige uitslagen van de 95 procentversie van de cultuurvisie geeft dit gewoon aan en daarom stelt het college voor om de onderzoeken naar 10, 20 of 40 jaar aan de Rembrandtlaan on hold te zetten en om te kijken of het past op één plek en daar een besluit over nemen. Daarmee wordt in december naar de raad gegaan. De bouwkosten 2021 waren 3,7 miljoen maar die zijn inmiddels fors gestegen en met dat bedrag wordt het in ieder geval niet gehaald, inclusief gestegen kosten van adviseurs. De heer VAN HARDEVELD wil toch graag geïnformeerd over wat de plannen zijn met betrekking tot Hoofdstraat 1 met die 3,7 miljoen kosten want daar is de raad nooit over geïnformeerd.

Wethouder PRAKKE memoreert dat bij de vaststelling van het plan van De Kroon is gezegd dat er een ontwikkeling moet komen voor Hoofdstraat 1. Daar is die 3,7 miljoen aan gekoppeld maar er ligt

5

geen programma van eisen voor. In het meerjareninvesteringsplan staat nog steeds dat bedrag opgenomen omdat er nog geen beter bedrag is want die planvorming is on hold gezet. De heer VAN HARDEVELD merkt op dat destijds voor de Hoofdstraat en de Burgemeester Penstraat een heleboel scenario’s zijn rondgegaan en er zijn toen een heleboel bijeenkomsten geweest onder leiding van een projectgroep die De Plekkenmakers heette. De raad heeft dat echter allemaal van horen zeggen en daar nooit actief informatie over gekregen of een besluit over kunnen nemen. Wethouder VELDHUIZEN legt uit dat in welke situatie dan ook de subsidielasten toenemen in verband met de kapitaallasten. Bij elke verbouwing neemt de subsidie toe. Naar aanleiding van het theater op de Brink zijn 3 conclusies getrokken, namelijk wat de betekenis is van cultuur, bibliotheek en theater in het centrum, houdt rekening met parkeren en wat is de inpasbaarheid van het programma van eisen qua volume. Mevrouw OORTMAN GERLINGS memoreert dat de conclusie van de haalbaarheidsonderzoeken toen was niet haalbaar en daar kwamen een aantal hele duidelijke conclusies uit, onder andere parkeren maar er waren er meer want anders wijs je zo’n project niet af. Voordat er wordt begonnen met een onderzoek op allerlei plekken moet wel duidelijk zijn waarom het eerste onderzoek naar een plek op de Brink niet haalbaar was.

Dat was parkeren maar er waren er meer. Wethouder VELDHUIZEN zegt dat die onderzoeken ook worden meegenomen. Er zijn allerlei ideeën maar die zijn niet geconcretiseerd en er wordt nu gezocht naar al die vragen bij elkaar brengen en hoe zorgen we er dan voor dat het culturele leven in een flexibel gebouw ondergebracht kan worden. Het gaat om de toegevoegde waarde van kunst en cultuur voor de inwoners. De heer SCHOUTEN begrijpt dat niet is gesproken met omwonenden noch met Schipper Bosch maar de informatie is dat de ontwikkelaar inmiddels in procedure is en het bijna vergund is en dat hij met heel veel pijn en moeite met de buurt tot overeenstemming is gekomen. Die krijgt dus zo meteen een keer te horen uit de krant of zo? Dat is onbestaanbaar. Wethouder VELDHUIZEN zegt dat dit de mening van de heer Schouten is. De heer BRUINS begrijpt dat de kunst- en cultuurvisie voor 95% af is en in november naar de raad gaat. Wat als de raad die visie dan afkeurt, waar is dit dan op gebaseerd? Op lucht want dan is er geen kunst- en cultuurvisie en geen samenhangende plek. Dus daarom eerst beginnen bij de kunst- en cultuurvisie en dan kijken wat we gaan doen. Als de Quickscan in december in de raad komt moet die in oktober af zijn. Dat betekent dat het college nog 1,5 maand heeft voor de Quickscan en dat gaat in deze vakantietijd niet lukken. Dus december is een utopie.

Hoe ziet de wethouder die termijnen? Wethouder VELDHUIZEN rekent op 2,5 maand om het onderzoek zover te krijgen dat het naar de raad kan. Dat is uitgebreid met de ambtelijke organisatie besproken. De heer BRUINS vraagt hoe dit staat ten opzichte van de vakantieperiode en de eeuwige discussie dat er onvoldoende capaciteit is in het ambtelijk apparaat. Wat blijft er dan liggen? Wethouder VELDHUIZEN heeft de stellige overtuiging dat het in 2,5 maand kan worden opgeleverd en het vervolgens richting de raad kan gaan.

6

De heer BRUINS stelt dat het college dan er ook bewust voor heeft gekozen om iets niet te doen in de vakantieperiode en daar is hij nieuwsgierig naar. Wethouder VELDHUIZEN legt uit dat er in de vakantieperiode ook veel minder vraag is naar een heleboel zaken. Wat betreft kunst en cultuur, activiteiten ontwikkelen is al gedaan en dat betekent dat de medewerkers dit kunnen oppakken. Mevrouw STRUIJK begrijpt dat de Quickscan gedaan gaat worden met een voorkeur voor centrumlocaties. Betekent dit dat de voorkeur is voor de Rembrandtlaan of wordt alles gelijk gewogen? Wethouder VELDHUIZEN legt uit dat de voorkeur voor het centrum betekent Laanplein en Hoofdstraat en daarnaast wordt de Rembrandtlaan meegenomen als locatie. Dus 3 locaties worden naast elkaar gewogen maar de voorkeur gaat uit naar de centrumlocaties. Mevrouw OORTMAN GERLINGS vraagt of goed is begrepen dat in de Quickscan niet naar voren komt wat de verschillende prijskaartjes zijn want dan zouden de onderzoeken nog langer duren. Wethouder VELDHUIZEN geeft aan dat naar aanleiding van de Quickscan gezegd kan worden wat het in grote lijnen gaat kosten maar ongeacht waar gebouwd gaat worden moeten de kosten opnieuw uitgerekend worden. Er moet een programma van eisen komen, een voorlopig ontwerp, een definitief ontwerp.

De heer SCHOUTEN merkt op dat als uit de Quickscan blijkt dat er draagvlak is om in het centrum te bouwen. Voordat je überhaupt de deuren kan openen ben je misschien wel 10 jaar verder en daarom zou in december ook een finaal besluit kunnen worden genomen om er in ieder geval voor te zorgen dat De Speeldoos op de huidige locatie wel 10 jaar vooruit kan. Dus een finaal besluit in december maar dat kan inhouden met een tussenstap. De heer BRUINS dacht in 2017 en in 2020, 2021 en 2023 dat er ook een finaal besluit was genomen maar tot op heden ligt er nog steeds geen besluit. Als iemand een finaal besluit wil nemen is dat prima maar dat kan niet want de raad komt er elke keer op terug. Mevrouw STRUIJK zou heel graag een finaal besluit willen zien en dat kan ook door middel van een tussenstap maar wel zodanig dat er zekerheid is en veel partijen dat steunen, dat er dus geen marginale meerderheid is. De heer VAN HARDEVELD vindt dat De Speeldoos met kerst dit jaar moet weten waar ze aan toe is. Als het de richting opgaat van een cultuurhuis is dat zeer onwaarschijnlijk want dan wordt een blanco cheque afgegeven. De heer VAN DER LINDEN vraagt ook een finaal besluit maar het echte financiële besluit is pas verwezenlijkt als er een paal in de grond geslagen gaat worden.

Dan is het onomkeerbaar maar er moet een duidelijke meerderheid zijn dat dit echt gedaan gaat worden want dan moet misschien een ander pad worden gezocht. De heer BOSMAN vindt dat absoluut een finaal besluit tegen de kerst van dit jaar moet worden genomen dat bij voorkeur zo breed mogelijk in de raad wordt gedragen.

7

Mevrouw DEURLOO wil ook absoluut het besluit nemen in december zodat ook De Speeldoos weet waar die aan toe is en het is wenselijk dat dit met een zo groot mogelijke meerderheid wordt genomen. De heer VAN DER LINDEN zegt als dit besluit wordt aangenomen met 10-9 het toch een besluit is van de hele raad en dan moet de hele raad erachter staan, ook als je daar niet voor was. De heer BRUINS stelt dat wanneer de raad in december zou besluiten om het op de Brink te doen of op het Laanplein, dan komt er een haalbaarheidsonderzoek en nog een onderzoek en stel dat het 30 miljoen gaat kosten. Kan de raad dan nog terug of is er dan een finaal besluit genomen? Mevrouw OORTMAN GERLINGS voelt er niets voor om al die onderzoeken weer opnieuw te gaan voeren. Het zou kunnen dat het onderzoek uitwijst dat het in het centrum niets wordt. Wordt dan met het finale besluit bedoeld dat het dan de Rembrandtlaan wordt met Speeldoos en bibliotheek? Mevrouw DEURLOO heeft begrepen dat de Quickscan inhoudt dat als wordt voorgesteld een cultuurhuis in het centrum daar globale kosten aan hangen en daar kiest de raad dan definitief voor terwijl het dan toch nog moet worden uitgewerkt. De heer VAN LOON twijfelt of de Quickscan moet worden uitgevoerd maar het is een goed idee om het besluit in december af te wachten om te kijken wat de mogelijkheden zijn.

Het moet wel een gedragen besluit zijn en hoe groter de meerderheid, hoe beter voor iedereen maar de fractie zal nog overwegen wat ze gaat doen. Mevrouw DEURLOO vindt dat voor eens en voor altijd moet worden uitgezocht of het ergens kan in het centrum of kan het niet en wat zijn de globale kosten die daarbij horen. De VOORZITTER begrijpt dat er een duidelijke meerderheid lijkt te zijn om in december een finaal besluit te nemen. De heer BRUINS is van mening dat er geen locatieonderzoek nodig is omdat die al zijn gedaan. Een nieuw onderzoek is dus zonde van de tijd. Mevrouw DEURLOO wijst erop dat de vorige onderzoeken alleen gingen over theater en bibliotheek en nu moet er voor eens en voor altijd onderzocht worden of er een groot cultuurhuis kan komen waarin alles onder één dak komt in het centrum. De heer BRUINS memoreert dat het destijds ging om De Speeldoos en de bibliotheek en nog wat kleine organisaties om samen te voegen. Toen bleken de Hoofdstraat en de Burgemeester Penstraat te klein, de Arcade vond de raad te duur en het Laanplein was nog duurder dan de Arcade. Mevrouw STRUIJK zegt dat er inderdaad al heel veel onderzoek is gedaan maar er zijn nog locaties niet onderzocht en er komt ook nog wat bij in de nieuwe visie. Dus in die zin kan er prima een onderzoek aan worden gewijd om het nog wat uit te breiden.

De heer BRUINS heeft van de wethouder geen nieuwe locaties gehoord. Laanplein, Brink en Rembrandtlaan waren de 3 die in 2019 ook beoogde locaties waren. Mevrouw DEURLOO begrijpt dat daarom het college ook kan beloven gezien de eerdere onderzoeken, dat dit onderzoek binnen 2,5 maand kan worden afgerond. 8

De heer VAN DER LINDEN is van mening dat het Laanplein niet is onderzocht. In het verleden is wel wat onderzocht maar toen ging het om 2 supermarkten en nog wat andere dingen en dat is een heel ander verhaal. Onderzocht zijn de Burgemeester Penstraat en de Hoofdstraat, niet met de HEMA erbij wat toen ook mogelijk zou kunnen, en de Arcade en de Rembrandtlaan zijn onderzocht. De heer BOSMAN wijst erop dat het nu gaat om een cultuurhuis en dat is een wat andere scope dan het samenvoegen van theater en bibliotheek en destijds nog de Volksuniversiteit. Het gaat nu om een breder pakket en er komt ook nog een andere locatie in beeld. De heer VAN DER LINDEN denkt dat het relatief meevalt want de grootste ruimtevreters zijn het theater en de bibliotheek. De overige culturele instellingen zouden met ongeveer 500 m² klaar zijn. De heer BOSMAN gaat het er ook om of de kruisbestuiving gaat plaatsvinden. Onder het cultuurhuis ligt een visie en daar gaat het hier over. De heer BRUINS vraagt of de raad het met de ChristenUnie eens is dat de stap naar één locatie voor alle organisaties ideaal is maar eigenlijk een brug te ver. Mevrouw STRUIJK vraagt waarom het volgens de heer Bruins een brug te ver is. De heer BRUINS zegt dat het voorheen ging over De Speeldoos en de bibliotheek. De Arcade was 18 miljoen. De bouwkosten zijn gestegen.

Er worden meer organisaties in gestopt, dus het volume wordt groter en daarmee stijgen de kosten. Er moet iets gedaan worden met parkeren en dus komen er nog meer kosten bij. Dan wordt het 2026 en moet de gemeente 1 miljoen bezuinigen op jeugdzorg. Hoe gaat de gemeente dit betalen? Dan kun je wel zeggen we gaan het onderzoeken maar dat wordt een globaal overzicht. Nieuwbouw van een pand duurt 10 jaar en de bouwkosten zullen in die tijd nog meer gaan stijgen. De heer BOSMAN merkt op dat het niet een optelling is van bibliotheek, theater en een aantal organisaties want een aantal ruimten kunnen multifunctioneel worden gebruikt. Ook als de Rembrandtlaan voor een langere tijd wordt opgeknapt zal dat een heleboel kosten en dat moet op een rijtje worden gezet maar het gaat sowieso heel veel kosten. Mevrouw STRUIJK vult aan dat de organisaties die nu in één gebouw zouden worden ondergebracht moeten sowieso in Baarn een plek krijgen en een aparte huisvesting is duurder dan dat ze bij elkaar zitten. Het is een hels karwei om een goede locatie in het centrum te vinden en daar heeft D66 twijfels bij maar de organisaties zullen sowieso moeten worden gehuisvest en dat zal veel geld kosten. De heer VAN DER LINDEN vraagt of de heer Bruins het theater niet liever wil sluiten gelet op de kosten en het ravijnjaar dat er aankomt.

De heer BRUINS vindt dat een interessante discussie en wellicht moet het theater worden gesloten omdat de raadsleden de laatste 10 jaar de kwestie zo op zijn beloop hebben gelaten dat zij die schuld wel naar zich toe mogen trekken. De heer BOSMAN merkt op dat tegenover kosten maatschappelijke meerwaarde staat. Mensen worden samengebracht en dit zal in het sociaal domein ook weer voordelen met zich meebrengen. Als de gemeente wat gaat doen op een bepaalde plek worden mogelijk ook weer plekken vrijgespeeld die ter beschikking komen voor andere doeleinden en er staan dus ook voordelen tegenover. 9

De heer VAN LOON denk dat het met een goede tijdsverdeling tussen organisaties in zo’n gebouw goed kan en dat het ook echt goed gebruikt zal worden. De hele dag zal er reuring zijn in het cultuurhuis en des te meer organisaties er zijn des te beter het is. De heer VAN DER LINDEN vraagt of de heer Bruins bereid is om het theater echt te sluiten want het heeft toch wel heel veel maatschappelijk voordeel als er een cultuurhuis komt. De heer BRUINS zegt dat dit een gewetensvraag is. Het is hem heel veel waard om cultuur en kleinkunst in Baarn te behouden maar het is niet de taak van de gemeente om het in stand te houden. Het bieden van jeugdzorg en andere dingen zijn echt elementaire taken van de gemeente en als straks de discussie moet worden gevoerd waar de gemeente het geld werkelijk aan moet uitgeven is hier een heel mooi pijnpunt maar hij kan niet zeggen of dit een ja of nee wordt. De heer SCHOUTEN memoreert dat daarom destijds de motie is ingediend over de cultuurvisie want daar zou de gemeente met een leeg vel beginnen van we hebben cultuuraanbieders en dat hebben we daarvoor nodig ongeacht het gebouw dat daarvoor is en niet de andersom redenering van we hebben De Speeldoos en wat gaan we daarmee doen. Er wordt nu vooruitgelopen op de kunsten cultuurvisie die nog niet is vastgesteld en dat maakt het nog ingewikkelder.

De heer VAN HARDEVELD vindt de discussie van zojuist een ongewenste manier van discussiëren want als je aangeeft dat je veel bedenkingen hebt bij hoe betaalbaar een en ander is, is het niet fair om er dan vanuit te gaan dan zal je wel tegen het theater zijn en zal je het theater moeten sluiten. Het gaat over maatschappelijk belang, over financieel belang en dan helpt het niet om elkaar in de hoek te zetten van je zult wel tegen het theater zijn. Het is heel terecht dat ook over de financiële kant kritische vragen worden gesteld. De heer BRUINS vindt eigenlijk de enige oplossing om het theater aan de Rembrandtlaan weer samen te voegen. Dus eigenlijk een stap terug naar De Kroon te gaan zodat de Hoofdstraat gebruikt kan worden voor cultureel-maatschappelijk in het centrum. De heer SCHOUTEN is het daar niet mee eens. Het is begonnen met dat de bibliotheek in het centrum moet blijven en daar staat hij nog steeds achter. Daar is ook een motie voor aangenomen en daarom is er geen enkele reden om terug te gaan naar het oorspronkelijke plan. De heer VAN LOON is het voor 100% eens met de heer Bruins. De heer BOSMAN zegt dat dit niet de enige optie is. Anders had GroenLinks destijds wel voorgestemd. Mevrouw OORTMAN GERLINGS had de conclusie al eerder getrokken van bibliotheek en Speeldoos samen.

Noodgedwongen is 2 jaar geleden gezegd van laten we het uit elkaar halen en de bibliotheek in het centrum zetten. De voorkeur van de VVD is de bibliotheek bij De Speeldoos en ook met andere organisaties daarbij. Mevrouw STRUIJK sluit zich volledig aan bij de VVD maar dat kan op meerdere locaties. De heer VAN DER LINDEN vindt het voorstel van de heer Bruins een perfect terugvalscenario in december. Wanneer na de uitkomst van de Quickscan blijkt dat het onhaalbaar is, is dit een goed terugvalscenario.

10

Mevrouw DEURLOO is het daar helemaal mee eens. De heer BRUINS vindt dat het college hier op een onbehoorlijke manier bestuurt omdat het beleid wordt afgestemd waarschijnlijk aan het eind van de maand terwijl de onderliggende stukken nog niet zijn afgerond of zijn vastgesteld. Mevrouw DEURLOO constateert dat er veel kritiek is op dat het allemaal zo lang duurt. Nu wordt er een keer vaart gemaakt. Alles blijft binnen de termijn en binnen het budget. Mevrouw STRUIJK zegt beter ten halve gekeerd dan ten hele gedwaald. De heer SCHOUTEN vindt dat het voorstel zoals het nu voorligt en de beantwoording die is gegeven, dan begint de twijfel toch af te nemen. Mevrouw STRUIJK vraagt of de andere fracties ook vinden dat het een goede zaak zou zijn als een onomkeerbaar besluit met een grote meerderheid wordt genomen. De heer VAN HARDEVELD geeft aan dat de democratie zo werkt dat de helft + 1 een meerderheid is. Afgelopen jaar is geprobeerd om een unanieme motie te maken en daar hebben veel partijen spijt van omdat toen iedereen een beetje water bij de wijn heeft gedaan. Mevrouw STRUIJK merkt op dat bij de vorige verkiezingen ook bleek dat het theater een prachtig onderwerp is om in te zetten bij campagne voeren en voorkomen moet worden dat dit bij de volgende verkiezingen weer het geval is. Daarom de oproep aan iedereen om toch te proberen om tot een flinke meerderheid te komen.

De heer VAN DER LINDEN zegt dat 10-9 ook een meerderheid is en dat is dan een besluit van de hele raad. Als er 2 partijen tegen zijn komt het toch weer bij de verkiezingen naar voren. De heer BOSMAN vindt dat een meer gedragen besluit dan 10-9 aan het onderwerp recht doet en dat is richting de organisatie en de eigen inwoners een duidelijk signaal. De heer BRUINS zegt dat 10-9 een meerderheid is maar dat maakt in deze raad niet uit want 3 maanden later wordt er gewoon op teruggekomen. Als de raad niet kan beslissen kan het ook worden gevraagd aan de inwoners. Er zou een referendum kunnen worden gehouden over wat zij willen. Dan hoeft de raad niet te beslissen. Mevrouw DEURLOO hoopt na het besluit in december bij de volgende verkiezingen aan alle inwoners te kunnen uitleggen waarom de fractie hiervoor wilde gaan. De heer VAN LOON merkt op dat de inwoners 2 jaar geleden hebben beslist wie er in de raad mag zitten en hij is blij dat hij deze mensen mag vertegenwoordigen. Mevrouw STRUIJK heeft nu het gevoel dat er nog niet voldoende op tafel ligt om tot een onomkeerbaar besluit te kunnen komen. Daarom zou een vorm van een fallback scenario moeten worden vastgesteld waarbij zou kunnen worden gezegd dat wanneer in december blijkt dat het toch niet goed past of te duur et cetera, dat er dan een scenario is om op terug te vallen.

Zijn de andere fracties bereid om mee te denken over zo’n fallback scenario zodat er een gezamenlijk standpunt zou kunnen komen bij de besluitenraad?

11

Mevrouw DEURLOO wil daar heel graag over meedenken want de fractie blijft gaan voor de levendigheid in het centrum. De heer BOSMAN vindt het goed om na te denken over een terugvalscenario wanneer onverhoopte blijkt dat het toch niet kan. Hopelijk komt er over 2 weken iets waar veel raadsleden achter kunnen staan. De heer VAN DER LINDEN is van mening dat een ideaal terugvalscenario is gewoon naar de Rembrandtlaan gaan. Is de raad ook van mening dat bij het besluit in december, als het de Rembrandtlaan wordt, op deze locatie de 3 functies verenigd moeten worden? Als er geen eensluidend besluit komt wil de PvdA per se dat het cultuurhuis op de Rembrandtlaan komt. De heer BRUINS vraagt of de heer Van der Linden dan uitgaat van de resultaten die in de Quickscan staan ten aanzien van de Rembrandtlaan of weer terug naar het plan De Kroon met toevoeging van enkele organisaties die daarbij passen. De heer VAN DER LINDEN legt uit dat het kan dat er voor de uitkomsten van de Quickscan geen meerderheid is want 3 locaties worden onderzocht. Er is het verleden ook al gesproken over het samengaan van theater en bibliotheek en ergens anders, bijvoorbeeld in de Hoofdstraat of in de Laanstraat, worden de overige culturele zaken gehuisvest. Dat is niet verstandig want er moet worden gegaan naar één cultuurhuis.

Als er geen besluit genomen wordt door de raad moet worden gegaan naar de Rembrandtlaan. De heer BOSMAN merkt op dat in de Quickscan wordt gekeken naar een van de 3 locaties waar de 3 functies kunnen worden verenigd en de Rembrandtlaan is een van de mogelijke plekken. De heer SCHOUTEN begrijpt dat de heer Van der Linden dan gewoon naar de Rembrandtlaan wil maar de laatste bekende tekeningen voor de Rembrandtlaan gingen uit van bibliotheek en theater en niet van allerlei andere cultuurorganisaties die dan ook mee moeten. Dan moet er dus opnieuw worden getekend en dat betekent vertraging. De heer VAN HARDEVELD merkt op dat wanneer de raad niet besluit tot een locatieonderzoek dat niet per definitie betekent dat het dus een cultuurhuis op een andere plek wordt. Het CDA wil niet in een cultuurhuis gerommeld worden. De heer BOSMAN vraagt of de andere fracties ook van mening zijn dat de scope van de Quickscan vooraf helder moet zijn. Met andere woorden, wat gaan we nou bekijken want als daar eerst over moet worden nagedacht ben je al een hele tijd kwijt. De raad dient hiervoor kaders op te stellen en dan kan worden gedacht aan zaken als welke culturele functies geven we een plek in het cultuurhuis, alle organisaties en welke functies? Wat is de ruimte om dat ook mogelijk te maken en daarbij ook de mogelijke inschuifmogelijkheden.

In welke mate kan dat op de locaties die nu voorliggen worden gerealiseerd, wat zijn mogelijke voetangels en klemmen op die locaties, waarin draagt het cultuurhuis bij aan een levendig centrum, het gebied rond De Halter, dus de Brink en de Laanstraat. Een globale indruk wat de stichtingskosten zouden moeten zijn op elk van die locaties en wat de opbrengst is van de locaties die daarbij vrijkomen. Daar moet in december duidelijkheid over zijn wil de raad een afweging kunnen maken. De heer BRUINS vraagt of dit in de Quickscan zit en hoe ziet de wethouder dit of het inpasbaar is binnen 2,5 maand? 12

Wethouder VELDHUIZEN meldt dat de culturele organisaties zullen worden bevraagd waar hun exacte wensen liggen om dat mee te nemen in de Quickscan. De heer BRUINS stelt dat de heer Bosman nog veel meer dingen vroeg dan alleen dit. Als het college alle culturele organisaties wil gaan bevragen is het lastig om dat binnen 2,5 maand midden in de vakantietijd te doen. Wethouder VELDHUIZEN merkt op dat hij niet alle punten van de heer Bosman heeft genoteerd. De heer BOSMAN zal de vraag schriftelijk stellen aan de wethouder met alle aspecten die in de Quickscan aan bod moeten komen maar hij is vooral benieuwd naar hoe de collega’s dit zien. Mevrouw DEURLOO denkt dat dit heel veel helderheid geeft, zeker als wordt gestreefd naar een snel onderzoek en het kan daarbij helpen. Mevrouw STRUIJK vindt de criteria die de heer Bosman noemt prima om mee te nemen in een onderzoek. Wellicht gaat het ook helpen bij de besluitvorming maar het is eerder geprobeerd met punten en scores en dat werd ook weer afgedaan als subjectief en iedereen geeft daar zijn eigen weging aan. Het blijft een politiek besluit. De heer BRUINS is van mening dat in het kader van het verwachtingsmanagement het goed is om te weten welke punten onderzocht worden binnen de Quickscan want anders gaat de raad in december zeggen van ik mis een onderzoek op bijvoorbeeld BVO-grootte of de schaakvereniging had erbij moeten zitten.

Voordat de Quickscan begint dient het college een overzicht te geven aan de raad van de punten die worden onderzocht. Mevrouw DEURLOO vindt dat je er ook in moet willen geloven en geloven is aannemen wat je nu nog niet zeker weet. De heer BRUINS heeft ooit de vernieuwing van de Laanstraat vergeleken met de wederopstanding en hij weet dus iets van geloven. Hij gelooft in een cultuurhuis maar niet in de haalbaarheid daarvan. De heer VAN DER LINDEN sluit zich aan bij de opmerking van de heer Bosman. Mevrouw DEURLOO heeft meer kennis van het Oude Testament maar zij hoopt erg op een Nieuw Testament. Mevrouw OORTMAN GERLINGS vindt het ook logisch dat de raad van tevoren weet wat onderzocht gaat worden want anders wordt er in december gezegd van dit had ook moeten worden onderzocht en mevrouw Deurloo moet beloven dat ze dat niet gaat vragen. Mevrouw DEURLOO belooft dat van ganser harte. De heer VAN HARDEVELD is van mening dat de punten die de heer Bosman noemt vrij evident zijn wil je een onderzoek gaan doen wat uiteindelijk wat waard is. Dus graag zo’n overzicht. Mevrouw OORTMAN GERLINGS vraagt of er een toezegging van de wethouder is dat het lijstje komt of dat eerst moet worden gewacht op het lijstje van de heer Bosman.

13

Wethouder VELDHUIZEN zegt dat de punten die de heer Bosman noemt in de Quickscan kunnen worden meegenomen. De heer BOSMAN ziet dit als een voorwaardelijke toezegging want de wethouder wilde de punten eerst nog schriftelijk ontvangen. Wethouder VELDHUIZEN geeft wel als waarschuwing dat het een risico is om de verwachte opbrengsten op te geven. De heer BOSMAN zegt dat dit niet achter de komma helder moet zijn maar een indicatie daarvan geeft een richting aan waaraan moet worden gedacht. Mevrouw OORTMAN GERLINGS memoreert te hebben gevraagd aan de wethouder welke punten hij meeneemt uit de vorige onderzoeken want daar moet wat van zijn geleerd. Het gaat om 50 m verder als wordt gekeken naar de Hoofdstraat en de Brink dan wat eerder is onderzocht. Het ging niet alleen om geld waarom het niet lukte. Er waren meerdere criteria waaruit bleek dat het plan op de Brink niet kon. Het mag niet zo zijn dat een Quickscan wordt gedaan op punten waarvan je de uitkomst al weet. De VVD denkt te weten wat de uitkomst dan is maar er zijn meerdere partijen die dat niet weten. Wat is geleerd van de onderzoeken naar het theater op de Brink? De heer BOSMAN zegt dat het ook gaat om wil je iets en ben je bereid om daarvoor offers te brengen. Niet kunnen of niet willen. De heer VAN HARDEVELD memoreert dat er destijds een paar factoren waren waarom het plan van de Arcade niet kon doorgaan.

In de volksmond werd gezegd het ging alleen om geld maar een andere was de problemen met parkeren, de logistiek met betrekking tot laden en lossen en al het relevante vastgoed voor het plan was nog niet in het bezit van de ontwikkelaar. Mevrouw STRUIJK voegt toe dat de omwonenden ook een probleem was. Op de genoemde problemen moet worden voortgeborduurd in het onderzoek dat er nu gaat komen maar tegelijkertijd zou je naar oplossingen kunnen zoeken op een andere manier dan tot nu toe is gedaan. Wellicht kan dat niet maar dat moet dan uit het onderzoek blijken. De heer BOSMAN vindt ook dat wat er ligt moet worden meegenomen en dat niet dingen opnieuw moeten worden gedaan. Mevrouw DEURLOO is het daar ook mee eens. Dit kan met de scope van de heer Bosman worden meegenomen maar er liggen nu ook andere zaken voor want de HEMA was toen niet beschikbaar en wellicht nu wel. Het Laanplein was er toen helemaal niet voor in zicht. Er komen dus nieuwe inzichten en die wil ze graag afwachten. Wethouder VELDHUIZEN hoopt voor de aanstaande besluitenraad te kunnen reageren op het vragenlijstje van de heer Bosman als dat snel komt. Conclusie: De VOORZITTER concludeert dat het voorstel als bespreekstuk naar de raad gaat. Vervolgens wordt de vergadering geschorst. De VOORZITTER heropent de vergadering.

14

3. RES doelstelling en locatieonderzoek windmolen (919684) Mevrouw OORTMAN GERLINGS begrijpt dat als de raad niet akkoord gaan met het voorstel de provincie een beslissing zal nemen. De VVD was mede-initiatiefnemer van de motie uit september 2020 Geen zonneweides en geen windturbines in de kwetsbare natuur in de landschappen van Baarn. Natuurlijk wekt één windturbine veel meer energie op dan heel veel zonneweides maar zeker ook worden begrepen de bezwaren van omwonenden van deze kansrijke locatie. Er is geen geschikte locatie in Baarn waar natuur en landschap niet worden geschaad. Waar ziet de wethouder binnen Baarn plaats voor een windturbine die niet de natuur schaadt en waar inwoners er geen last van hebben? Dat is ook het debatpunt voor vanavond. Mevrouw KOENDERS memoreert dat de coalitie duidelijk de keuze heeft gemaakt om zich deze 4 jaar maximaal te richten op zon op daken van huizen, overheidsgebouwen, bedrijfspanden en parkeerterreinen. Dit is ook opgenomen en uitgewerkt in de Lokale Energiestrategie. Het heeft als groot voordeel voor de inwoners een duurzamer pand met meer comfort en minder hoge kosten. In het coalitieakkoord is ook vastgelegd dat in deze raadsperiode geen zonneweides op agrarische of natuurgronden zullen worden gerealiseerd.

In het coalitieakkoord staat echter ook als blijkt dat er onvoldoende alternatieven zijn dan nader onderzoek als basis voor planvorming mogelijk is. Hoewel de fractie steeds vraagtekens heeft gezet bij het standpunt van de regio Amersfoort dat er nog aanvullende maatregelen nodig zijn. Dit geldt niet voor de provincie en die heeft duidelijk gesteld en met onvrijwillige projectbesluiten gedreigd. Daarmee is druk uitgeoefend op de gemeenten. Daarom zal akkoord worden gegaan met een onderzoek naar de mogelijkheid van een potentiële windmolen op Baarns grondgebied. Anders zou de gemeente de invloed kunnen verliezen op het onderzoeksproces en de mogelijkheid om de belangen van de inwoners en de bedrijven te behartigen. Er zijn wel voorwaarden voor het onderzoek, namelijk dat het in elk geval moet plaatsvinden in nauwe participatie met omwonenden en er moeten voorwaarden worden gesteld voor een onafhankelijk en objectief onderzoek, ook als de provincie mensen en middelen ter beschikking stelt. Als aan Baarn de vraag wordt gesteld wat doen jullie weinig op het terrein van duurzaamheid in de regio is het antwoord van VoorBaarn dat met het prachtige groene erfgoed wordt gekozen voor de taken natuur en recreatie.

Baarn trekt steeds grotere aantallen recreanten en het is geen geringe regionale taak om deze bezoekers goed te faciliteren en de natuur te beheren en te beschermen tegen steeds heviger overlast en criminaliteit. De heer VAN DEN BERG vindt het belangrijk dat Baarn nog steeds bijdraagt aan de Regionale Energiestrategie. Uit het PlanMER blijkt dat Baarn een kleine bijdrage kan leveren ten opzichte van omringende gemeenten maar het is belangrijk om dit te doen in het kader van de afspraken die zijn gemaakt. Anders zal de provincie een overkoepelend besluit nemen waar Baarn de regie kwijt zal zijn. Kan de wethouder iets zeggen over het tijdspad van de plaatsing van de windmolen in het kader van de levensduur? Er is nu sprake van een voortgaande elektrificering van de samenleving maar betekent dit dat de windmolen daar voor de eeuwigheid blijft staan of zijn er mogelijkheden om het uiteindelijk weer af te bouwen? De heer VAN DER LINDEN constateert dat er overal in het land weerstand is tegen de plaatsing van windmolens maar er zijn een aantal argumenten om wel mee te werken aan het onderzoek naar de meest geschikte locatie in Baarn. Met het onderzoek wordt de eigen ambitie vervuld om de energietransitie te versnellen om zoveel mogelijk klimaatneutraal te zijn in 2030.

Als de raad niet met het voorstel instemt wordt het risico gelopen dat de provincie zelf aan de slag gaan en een potentiële windlocatie in Baarn gaat aanwijzen. Met medewerking aan het onderzoek is er de mogelijkheid om te sturen en invloed uit te oefenen. Daarom zal worden ingestemd met het voorstel. 15

De heer VAN WIJK vindt dit een overval van de provincie op eerdere democratische besluitvorming en dat is niet netjes. De gemeenten worden nu onder zware druk gezet van als jullie het niet doen, doen wij het wel. Er zijn in het verleden gesuggereerde zichtlocaties geweest die in het definitieve regionale plan zijn opgenomen maar welke niet tot uitvoer kunnen komen. Baarn heeft democratisch besloten geen windmolenmogelijkheden te zien en ook niet grootschalig zon op land. De fractie zal instemmen met het voorgestelde locatieonderzoek, betaald door de provincie, om toch enige invloed te houden en keuzes te kunnen maken bij de RES-besluiten. Hoe onafhankelijk zal het onderzoek zijn als de provincie betaalt en worden daardoor de onderzoeksresultaten niet beïnvloed in de richting van de wensen die de provincie graag wil? Het CDA weet al de resultaten van het provinciale onderzoek. In Baarn kan niet veel binnen de mogelijkheden van de RES 1.0 en daarom is Baarn druk bezig met de mogelijkheden die er wel zijn, namelijk de LES. Mevrouw STRUIJK vindt het belangrijk dat de gemeente zijn verantwoordelijkheid neemt, ook als dit niet makkelijk is. De zoektocht naar een mogelijke plaats voor een windmolen is daar een voorbeeld van.

Is de raad het met D66 eens dat voor de opwek van duurzame energie niet alleen naar anderen moet worden gekeken maar dat de gemeente ook zelf actief moet bijdragen? De gemeente Eemnes heeft besloten om geen windmolens te plaatsen en dit te compenseren met een flink aantal hectaren zonnevelden. Dat is een goed voorbeeld van je verantwoordelijkheid nemen. Hoe denkt de raad hierover? Het college en de stakeholders moeten zo creatief mogelijk naar de energietransitie kijken, ga van de gebaande paden af en zoek maximaal naar mogelijkheden om klimaatverandering tegen te gaan maar met meenemen van inwoners en stakeholders. De heer VAN LOON is van mening dat een onafhankelijk onderzoek nodig is maar wel wordt de druk van de provincie gevoeld. De mening van de omwonenden is van groot belang. De heer BRUINS constateert dat in de provinciale notitie Onderbouwing lijst meest kansrijke gebieden windenergie provincie Utrecht Baarn niet wordt genoemd als mogelijke voorkeurslocatie. Dus hoeft er eigenlijk geen onderzoek plaats te vinden naar een stuk dat niet in het beleid staat. Eemnes staat er wel in en als je dan kijkt naar het PlanMER blijkt er nog net een postzegelstukje te zijn dat in Baarn ligt.

De provincie kiest voor de oksel tussen de A1 en de A27 en dat is eigenlijk een plek waar het niet kan want dit gebied is door de provincie zelf aangewezen als overgangsgebied tussen de Utrechtse Heuvelrug en de Eempolder wat het gebied uniek maakt voor flora en fauna en het dierenrijk. Daarnaast staat er een zorgaanbieder met zeer complexe zorgvragers die bijzonder kunnen reageren op geluiden als wiekslag of schaduwen en deze lijkt zelfs binnen de gestelde afstandsnormen te liggen. De huidige bedrijvigheid en de toekomstige welness en woonlocaties zijn maar even buiten beschouwing gelaten maar ook daar moet kritisch naar gekeken worden. Op zich is het goed om mee te werken aan zo’n onderzoek maar is het niet beter om samen met Eemnes te gaan kijken welke alternatieven er zijn waarbij ook buiten het kader van wind en zon gekeken zou moeten worden? In 2020 was dit misschien de enige mogelijkheid binnen de RES maar inmiddels hebben zich verschillende technieken bewezen en daarom is het verstandig om samen met Eemnes en het waterschap te gaan kijken naar welke mogelijkheden er zijn om energie uit de stroming van de Eem te halen. Deze techniek heeft inmiddels een vogelvlucht genomen en er wordt in het land uitgebreid mee geëxperimenteerd en het wordt in het buitenland zelfs al toegepast.

De Eem stroomt altijd terwijl wind en zon nog wel eens afwezig zijn en dus kan een eventuele waterbron meer opleveren dan een windmolen. In hoeverre kan de provincie de gemeente verplichten iets te doen? Wat is het daadwerkelijke mandaat van de provincie en van de gemeente in deze? Hoe staat de wethouder tegenover het zoeken naar alternatieven samen met buurgemeenten?

16

De heer SCHOUTEN is van mening dat een dergelijke windmolen te veel bij bebouwing staat. Dat is maar waar je woont want in Denemarken is de regel dat de bebouwing op minimaal 10 maal van de masthoogte moet staan. Het gaat om de mensen die daar wonen, soms generaties lang, maar ook om bedrijven die daar vaak al generaties lang gevestigd zijn. Ineens staat het voortbestaan van je bedrijf door een besluit van een buurgemeente op losse schroeven. Natuurlijk is er een opgave om duurzame energie op te wekken maar dan moet het wel getransporteerd worden via het overvolle net. Als de raad negatief besluit zijn de regiopartners verdrietig en de provincie misschien wel boos maar weten ze wel waar Baarn ligt en hoe de omgeving is, omringd door polders en bos. Hoe kan dan worden voldaan aan de wensen zonder daarvoor wetten te overtreden? Doe dan een reëel bod en niet eentje voor de bühne met een onzekere uitkomst waardoor omwonenden en ondernemers slechte nachten hebben totdat het duidelijk is. Hij zal tegen het voorstel stemmen. Wethouder DE VRIES zegt dat er veel redenen zijn om voor dit raadsvoorstel te stemmen zoals het tegengaan van de klimaatcrisis, het oplossen van netcongestie, de enorme stijging van de vraag naar duurzame elektriciteit, regionale afspraken en een duidelijke opdracht van de provincie. In de gemeente Amersfoort is de reactie naar de provincie inmiddels goedgekeurd.

In Eemnes wordt 25-35 ha zon op land gelegd. Het gaat om een flink aantal windmolens in de gemeente Leusden, Amersfoort en Soest. In Baarn gaat het slechts om een onderzoek naar de mogelijkheid van één windmolen. Er is maar één kans voor de plaatsing van een windmolen in Baarn en dat blijkt uit de provinciale PlanMER. Dit is ook nog maar een theoretische mogelijkheid en het is niet zeker dat het na het gedane onderzoek daadwerkelijk een haalbare kaart blijkt te zijn. Het is dus verder heel ingewikkeld om nog op andere plekken in Baarn met windenergie aan de gang te gaan tenzij er een breed draagvlak is in de raad om naar andere locaties te zoeken. Spreker ziet ze echter op voorhand niet. Tot nu toe heeft de provincie in dit project gebruikgemaakt van zeer gerenommeerde onderzoekadviesbureaus die een goede naam hoog te houden hebben. In de provinciale onderzoeken die tot nu toe zijn gedaan zijn er ook locaties afgevallen waarvan de provincie had gehoopt dat die kansrijk zouden zijn. Na de zomer zal een moment worden georganiseerd waar de provincie of de onderzoekers hun onderzoekopzet presenteren aan de gemeenteraad en de raadsleden dan kritische vragen kunnen stellen om een vinger aan de pols te kunnen houden om die onafhankelijkheid te waarborgen. Dat is ook een goed moment om bepaalde thema’s die zouden moeten worden meegenomen in de onderzoeken op tafel te leggen.

Natuurlijk moet er participatie met omwonenden, bedrijven en andere belanghebbenden plaatsvinden. In de afgelopen jaren is de vraag naar elektriciteit sterk toegenomen en dit veroorzaakt zelfs netcongestie maar binnen de komende 20 jaar zal een moment aanbreken dat de piek in de energievraag weer naar beneden gaat. Wellicht zou dan kunnen worden overgegaan tot het afbreken van windmolens, zeker als die aan het einde zijn van hun economische of technische levensduur. Er ligt al een aantal jaren een zonnepark in Eemnes en daar wordt nu al het gesprek over gevoerd of de bestaande zonnepanelen die daar liggen niet kunnen worden vervangen door veel efficiëntere zonnepanelen om de opwek te maximaliseren. Het college is zeker bereid om buiten zon en wind te kijken. Op dit moment wordt bijvoorbeeld gekeken naar wat verder kan worden gedaan met de opbrengst van water uit de Eem en de rioolwaterzuiveringsinstallatie wordt samen met Soest bekeken. Dit is geen vervanger van het RESbod want de provincie vraagt nu naar de bijdrage van de gemeenten ten aanzien van wind en dat kun je afkopen door middel van zon zoals Eemnes heeft gedaan maar de provincie vraagt nu niet om geothermie of aquathermie.

De provincie heeft aangekondigd dat wanneer de RES-bodem niet gestand wordt gedaan met de reële invulling daarvan, dus de gezamenlijke reactie van alle regiogemeenten, de provincie daar met projectbesluiten zal ingrijpen om ervoor te zorgen dat de oorspronkelijke biedingen van de RESbodem gehaald worden. De tekeningen zijn nu dat met dit gezamenlijke bod vanuit de regio 17

Amersfoort wordt voldaan aan de vraag van de provincie. Alle gemeenteraden buiten die van Amersfoort vergaderen er nog over deze maand. De heer BRUINS herhaalt de vraag of de provincie het mandaat heeft om binnen de gemeentegrenzen van Baarn te beslissen of daar wel of niet een windmolen komt of dat dit mandaat bij de gemeenteraad ligt. Bij Paleis Soestdijk heeft de overheid ooit gezegd dat er gebouwd mag worden in het Borrebos maar dit mag toch lekker niet. Wethouder DE VRIES geeft aan dat het een provinciale verantwoordelijkheid is maar dat is bij het aangaan van de regionale energiestrategieën gedelegeerd aan alle gemeenten in de provincie Utrecht. Echter, de provincie zegt nu als jullie niet leveren, dan nemen wij die verantwoordelijkheid terug. Iets op de beoogde locatie ligt zeker op de loer. Daarom moet goed contact worden gehouden met de omwonenden en de provincie, ondanks dat de omwonenden en spreker het niet met elkaar eens zijn. De overheid heeft nu eenmaal morele plichten en door nu snel tot onderzoek over te gaan kunnen ook snel suggesties over de invulling van die locatie uit de lucht worden gehaald als het bijvoorbeeld niet kansrijk blijkt en als het wel kansrijk blijkt dient het gesprek met elkaar te worden gevoerd over hoe je omgaat met de onzekerheid die er is bij omwonenden en bedrijven.

De heer BRUINS vraagt of de provincie mag beslissen dat daar een molen komt of dat die beslissing aan de raad is. Wethouder DE VRIES legt uit dat de provincie een inpassingsbesluit kan nemen. Mevrouw OORTMAN GERLINGS geeft aan dat de VVD tegen de windturbines is vanwege de natuur in Baarn. Daar is ook die motie voor aangenomen en er zijn partijen die daar nu een beetje op terugkomen en dat is heel jammer. Naast de natuur gaat het ook om omwonenden, dat mensen daar geen last van hebben en zeker niet als het heel dichtbij is. De wethouder stapt heel makkelijk heen over de dreigementen van de provincie en gaat praten met omwonenden maar wat lost het op? Er wordt steeds maar over één locatie gesproken maar zijn er überhaupt locaties in Baarn? Wat voor onderzoek gaat er gebeuren als de gemeente al bij voorbaat zegt dat er geen locaties zijn? De heer SCHOUTEN zegt dat die locaties er niet zijn en dat is ook al eerder uitgesproken na een vorig onderzoek. De heer VAN WIJK is ook van mening dat er geen locaties zijn in Baarn en de uitslag van het onderzoek is dus al bekend. De heer BRUINS geeft aan dat in de nota van de provincie zelfs staat dat de plek in Baarn te klein is en niet wordt meegenomen. De heer SCHOUTEN vindt dat dit bevestigt dat het voor de bühne is. Mevrouw STRUIJK denkt dat het eerder is voor de onderhandelingspositie.