240410 Verslag Debat in de Raad 10 april 2024 getekend

De heer VAN LOON vindt dat als er een project is daar geld aan mag worden verdiend maar ook bij het verdienen zijn er sociale grenzen en de gemeente moet kijken naar alles wat kan worden gedaan om het betaalbaar te houden want daar is een hele grote behoefte aan. Het is niet alleen voor de ouderen maar ook voor starters et cetera. Iedereen moet daar terecht kunnen. De heer VAN DER LINDEN is tegenstander van het morrelen aan de duurzaamheidseisen. Het is bovendien haast onmogelijk wanneer je kijkt naar het Bouwbesluit. De heer BOSMAN sluit zich aan bij de woorden van mevrouw Struijk en de heer Van der Linden in deze. Bovendien is de gezondheid daar een issue vanwege de uitstoot van de A1 en daar moet de gemeente wat aan doen. De heer SCHOUTEN stelt dat duurzaam bouwen iets anders is dan de ambitie te hebben om de meest duurzame wijk van Nederland te worden. Daar zit namelijk een kostencomponent aan en aan die knop zou je kunnen draaien en dan nog steeds duurzaam bouwen. Mevrouw KOENDERS merkt op dat de raad heeft ingezet op duurzaamheidseisen die gelden in brede zin. Niet alleen wat betreft zonnepanelen en isolatie maar ze gelden ook voor het welzijn van de burgers om dat langs de snelweg te bevorderen. Daarom is daar expliciet op ingezet, namelijk de meest gezonde wijk om straks in te wonen.

De heer VAN DER LINDEN vraagt of de raad ook van mening is dat altijd de instrumentenkoffer moet worden ingezet. Dan kan worden gedacht aan anti-speculatiebeding, zelfbewoningsplicht, voorrang bij toewijzing aan eigen inwoners en aan mensen met een beroep in het onderwijs of in de zorg voor zover zij in Baarn wonen. De heer SCHOUTEN stelt dat dit nu niet voorligt. De heer BRUINS zegt dat dit zonder betaalbare woningen geen enkele zin heeft. 19

De heer VAN LOON is het met de PvdA eens. Mevrouw STRUIJK zegt dat je uit de koffer moet kunnen kiezen en dat betekent niet dat de gemeente altijd alles moet inzetten. De heer BOSMAN is het met vorige spreker eens maar de instrumentenkoffer is voor wat je op dat moment wilt regelen. Mevrouw KOENDERS zegt dat het college de instrumentenkoffer naar eigen inzicht kan gebruiken. De heer VAN DER PADT is het eens met de heren Schouten, Bruins en Van der Linden. De heer VAN DER LINDEN heeft niet gezegd dat alles tegelijkertijd moet worden ingezet maar de instrumentenkoffer moet altijd ingezet worden en dan kan gekozen worden uit een aantal componenten. Conclusie: De VOORZITTER concludeert dat het voorstel als bespreekstuk naar de raad gaat. 7. Handelingsperspectief Buitengebied Regio Amersfoort (876777) De VOORZITTER meldt dat vandaag een concept amendement uit Leusden is toegevoegd in het raadsinformatiesysteem. De heer SCHOUTEN zegt dat hij tegen het voorliggende voorstel zal stemmen. Hij heeft moeite met de provincie die meent zich te moeten bemoeien met de Baarnse aangelegenheden. Het samenwerkingsverband Regio Amersfoort heeft geen enige democratische legitimiteit en dat is een brug te ver. Waarom zou iemand uit Woudenberg kunnen bepalen wat we in Baarn wel of niet mogen? Al de bewering over stikstof zou voldoende zijn om tegen dit voorstel te stemmen.

De heer BRUINS merkt op dat transitie transformatie inhoudt en de transitie van het buitengebied betekent dat het buitengebied in de toekomst er dus fundamenteel anders uit zal gaan zien maar dat staat niet in de leidraad. Men zoomt juist in op behoud en herstel van bestaande vormen en functies van een ecosysteem, een sociaal-ecologisch systeem en stedelijke systemen. De vraag van wat een toekomstbestendig vitaal buitengebied is wordt niet beantwoord. De vraag van wat doen we met de verandering van het klimaat en het stijgen van de waterspiegels in de komende 50 jaar wordt niet beantwoord. Het dilemma tussen grondwaterbeheer en boeren wordt niet behandeld. Het stijgen van de zeespiegel en daarmee het stijgen van de binnenwateren zoals het IJsselmeer of de Eem wordt niet behandeld. De Eemdelta zou dan nodig kunnen zijn voor het bergen van water. Het heeft alleen zin als men in het buitengebied bestaande functies en vormen zou willen opgeven en dat zijn geen keuzes die gemaakt worden. Er worden juist dingen toegevoegd, zie de stapelkaart. In Lucas 14, 28, 33 zegt Jezus ‘wie laat nu een toren bouwen zonder eerst een prijsopgaaf. Hij moet weten of hij genoeg geld heeft om alle rekeningen te betalen, anders komt hij misschien niet verder dan een fundering en zullen ze hem bespotten’. Dit stuk heeft geen financiële onderbouwing, net zoals de energietransitie.

Zonder deugdelijke kaders en financiële afwegingen hebben dergelijke grote stukken geen enkele zin. De heer VAN HARDEVELD vraagt zich af of bij dit inventariserende document niet te veel sprake is van bestuurlijke drukte en royale besteding van tijd en geld zonder dat duidelijk is wie of wat hiermee 20

gediend is. Als dit een hoepel is waar de gemeente doorheen moet springen om in de regio geen grote subsidies te missen, het zij zo maar het is wel bijzonder. Mevrouw BRUIJSTENS waardeert de wijze waarop het college de raad heeft meegenomen in dit traject en hopelijk blijft het college dat ook doen in het vervolg. De fractie zal volgende week instemmen met het raadsvoorstel. De heer GENUIT vindt dat dit stuk de problemen, uitdagingen en mogelijkheden van het buitengebied op een evenwichtige manier in kaart brengt en dat het daarmee een leidraad is voor een duurzame ontwikkeling van het buitengebied. Mevrouw KOENDERS zegt dat dit handelingsperspectief zou moeten gelden als een vertrekpunt voor de ontwikkeling van het buitengebied van de Regio Amersfoort. Een heldere richting in te maken keuzes staat echter niet in het document. Wel het doel, namelijk het verkrijgen van de benodigde financiering uit het landelijke transitiefonds maar de onderliggende stukken en het raadsvoorstel overtuigen de fractie vooralsnog niet om nu al te zeggen dat er mee kan worden ingestemd. Ook de afwezigheid van insprekers, de concreetheid van de beslispunten die zich lastig verhoudt tot de complexe maar vage inhoud maken het niet eenvoudiger.

Hoe denken de collega-fracties over dit raadsvoorstel en voelen zij voor een amendement zoals in de gemeenteraad van Leusden zal worden ingediend waarmee meer ruimte wordt gegeven om ook toekomstige ontwikkelingen die relevant zijn voor het buitengebied mee te nemen bij de besluitvorming in de toekomst? Hebben raadsleden voldoende kennis kunnen nemen van het amendement? Het amendement geeft iets meer flexibiliteit en beleidsruimte voor te maken keuzes in de toekomst. Voelt de raad ervoor om een dergelijk amendement ook in de gemeente Baarn in te brengen? De heer VAN HARDEVELD verbaasde zich erover dat zo’n concept amendement bij de raadstukken zit want het is een amendement van enkele raadsfracties in Leusden en het is daar ook nog niet aangenomen. In het amendement wordt alleen maar gevraagd om rekening te houden met ontwikkelingen die al plaatsgevonden hebben en nog zullen plaatsvinden, want dit is feitelijk een momentopname, en dat is zo evident dat de vraag is of je daar nog woorden aan vuil moet maken. De heer GENUIT is ook van mening dat dit amendement niets toevoegt aan de beslispunten zoals die op papier staan. GroenLinks heeft geen behoefte aan een amendement. Mevrouw STRUIJK sluit zich daarbij aan. Mevrouw BRUIJSTENS sluit zich aan bij vorige sprekers.

De heer BRUINS sluit zich aan bij VoorBaarn gezien de stellingen die in het stuk staan zoals water en ecologie worden uitgangspunten. Het is nogal wat om dat nu even zo te beslissen. Conclusie: De VOORZITTER concludeert dat het voorstel als bespreekpunt naar de raad gaat. 8. Verordening Werk en Participatie 2024 gemeente Baarn (882440) De VOORZITTER meldt dat de raad vandaag kennis heeft kunnen nemen van de reactie van het college op het memo van de Adviesraad sociaal domein.

21

De heer MASCINI constateert een duidelijke balans in de verordening tussen rechten enerzijds maar ook plichten en eventuele consequenties anderzijds. De VVD heeft moeite met de gestelde vragen door GroenLinks en met het antwoord van de wethouder. De vragen luiden of deze verordening is getoetst aan het VN-verdrag voor personen met een handicap en waarom hiernaar niet wordt verwezen in het raadsvoorstel of de verordening. Dit lijkt op enorm overbodige vragen. In 2016 werd in Nederland het VN-verdrag inzake de rechten van personen met een handicap van kracht en om dit verdrag te ratificeren heeft het Nederlandse parlement 2 wetswijzigingen aangenomen, namelijk de Wet gelijke behandeling voor mensen met een handicap of een chronische ziekte is aangepast en de Kieswet is gewijzigd. Gemeenten zijn sindsdien verplicht om een lokale inclusieagenda op te stellen. Het is dus allemaal al bij wet geregeld. Het is dan ook totaal overbodig dat in verordeningen door de gemeente Baarn expliciet naar bestaande wet- en regelgeving wordt verwezen. Iedereen is daar namelijk in Nederland aan gehouden.

Zijn de andere fracties het met de VVD eens dat de wethouder de volgende keren niet gaat kijken en afstemmen of het VN-verdrag expliciet kan worden benoemd in beleidsstukken om daarmee onnodige belasting en verspilling van kostbare tijd van het ambtelijk apparaat te voorkomen? Mevrouw SLUIJS zegt dat de uitgangspunten van de verordening goed zijn maar hoe werkt het uit in de praktijk. Daarvoor is evaluatie samen met inwoners voor wie dit beleid bedoeld is essentieel. Volgens de verordening zal het college jaarlijks aan de gemeenteraad een verslag sturen over de doeltreffendheid en de effecten van de re-integratie in de praktijk maar daarbij wordt gemist de verslaglegging over de ervaringen van inwoners. Is de raad ook van mening dat bij de evaluatie inwoners over wie het gaat meer betrokken moeten worden en dat het college een stap extra moet zetten als blijkt dat een cliëntenraad daarvoor niet de juiste vorm is? In Den Haag wordt deze week gesproken over de interpretatie van het VN-verdrag inzake mensen met een handicap. Gemeenten spelen een hele belangrijke rol en zijn zelfs verplicht in beleidsplannen voor onder andere de Participatiewet te melden hoe het VN-bedrag vorm krijgt.

Kan de wethouder toezeggen dat dit inderdaad gebeurt zodra deze verordening wordt uitgewerkt in een beleidsplan en om een evaluatie op te nemen in hoeverre in de gemeente inwoners met een beperking volwaardig kunnen meedoen op de arbeidsmarkt? Dat is geen formaliteit. De heer BRINKMAN is van mening dat dit voorstel een belangrijke stap is om te bevorderen gelijke kansen op de arbeidsmarkt voor alle burgers inclusief degenen met een arbeidsbeperking. De verordening streeft naar transparante voorzieningen en verbetert het aanvraagproces. Door deze maatregelen wordt het voor werkgevers eenvoudiger om mensen uit de doelgroep van de Participatiewet aan te nemen en te behouden. Goed is dat de verordening ruimte biedt voor maatwerk omdat re-integratie een individueel traject is. Bovendien is de afstemming met alle gemeenten in de Regio Amersfoort een verstandige stap om rechtsongelijkheid te voorkomen en een consistent beleid te waarborgen voor regionale uitvoerende organisaties. Wethouder EIJBAARD zal ervoor zorgen dat de complimenten worden overgebracht aan de ambtelijke organisaties, zowel bij de eigen organisatie en de ambtenaren die in de regio hebben meegeschreven aan dit stuk. Zo wordt ervoor gezorgd dat mensen in de regio op de juiste plek terechtkomen in het Werkbedrijf maar ook bijvoorbeeld binnen RWA.

Het is ongelooflijk belangrijk dat inwoners met een beperking kunnen meedoen aan de samenleving. Daarom wil het college extra inzetten op beschutte werkplekken en ervoor zorgen dat mensen die op dit moment nog niet aan het werk zijn zoveel mogelijk geholpen moeten worden om op een juiste manier wel aan het werk te kunnen. Dat kan in een beschutte werkplek zijn maar soms ook op een andere manier via loonkostensubsidie. Werkgevers worden ook opgeroepen om dit mogelijk te maken en dat betekent dat spreker samen met wethouder Veldhuizen het komende jaar een aantal keren naar werkgevers zal gaan waar ze kansen zien om die mensen aan het werk te krijgen. De toezegging die GroenLinks 22

vraagt staat in de brief. Dat hoeft geen verspilling van tijd te zijn maar het kan in een regulier overleg met elkaar worden besproken en dat hoeft niet veel tijd te kosten. De heer MASCINI verduidelijkt dat vragen aan hem gesteld werden van wanneer houdt die gekkigheid een keer op. Zijn de andere fracties het met de VVD eens dat de wethouder de volgende keren niet gaat kijken en afstemmen of het VN-bedrag expliciet kan worden benoemd in beleidsstukken om daarmee onnodige belasting en verspilling van kostbare tijd van het ambtelijk apparaat te voorkomen? Voorts moeten ze hun regelingen ook niet meer toetsen aan het Klimaatakkoord van Parijs, Wegenverkeerswet of Wetboek van Strafrecht of wat dan ook van toepassing is. Immers, iedereen moet zich aan de wet houden. Mevrouw SLUIS-HOOGERWERF zegt dat het niet per definitie zo is dat wanneer een wet wordt aangenomen deze ook wordt uitgevoerd in de geest van de wet en dat dient bij uitstek het geval te zijn als het gaat over mensen met een beperking. Het zal helaas nodig blijven om aandacht te vragen voor deze lastige situatie voor mensen met een beperking. Mevrouw STRUIJK sluit zich hier graag bij aan. Gemeenten moeten zich houden aan wet- en regelgeving maar de raad heeft ook een toezichthoudende rol en dient de toetsen of het college zich ook houdt aan bepaalde wet- en regelgeving.

Als daar twijfels over zijn mag je die vraag stellen en dat is hier heel legitiem gebeurt. De heer SCHOUTEN zegt dat het het recht van een raadslid is om elke vraag te stellen en het recht van een wethouder om daar wel of niet op te antwoorden. Dit is dus ook een non-discussie. Mevrouw SLUIJS merkt op dat de wethouder op de vraag van GroenLinks antwoordde dat ervaringsdeskundigen worden betrokken bij het opstellen en evalueren van dit beleid maar dat dit wel ingewikkeld en moeilijk is. Dat kan zo zijn maar dat is geen excuus om het niet te doen. Als een cliëntenraad niet werkt moet op zoek worden gegaan naar een andere vorm. Is de raad het met GroenLinks eens dat bij de evaluatie inwoners over wie het gaat meer betrokken moeten worden en dat het college een stap extra zou kunnen zetten als blijkt dat de huidige vorm niet de juiste is? De heer BRINKMAN vindt dat een tussen- of eindevaluatie goed is voor iemand die in zo’n traject zit om te kijken wat de verbeterpunten kunnen zijn. De heer BRUINS wijst erop dat de gemeente op hoofdlijnen stuurt en een uitvoeringsorganisatie heeft die dit doet. Daar wordt de informatie opgehaald en als een cliëntenraad niet voldoet wordt nogal wat gezegd maar dat is ook iets waar de gemeente niet over oordeelt.

Het ligt aan de uitvoeringsorganisatie of de cliëntenraad wel of niet voldoet want dat zijn gekozen cliënten en vertegenwoordigen dus de organisatie en dus is dat waarschijnlijk de gesprekspartner van de gemeente in deze. Het is de vraag of de gemeente zomaar op individueel niveau een enquête mag doen. De uitvoeringsorganisatie moet dat doen en die kan die antwoorden al dan niet delen met de gemeente. Mevrouw SLUIJS zegt dat het er niet om gaat of de cliëntenraad zijn werk wel of niet goed doet maar zij heeft gehoord dat het lastig is om die raad te vullen. Dat ligt misschien aan de doelgroep. Wellicht is dat een lastige vorm voor sommige mensen en zouden tijdens of na het proces vragen kunnen worden gesteld aan de mensen of bij steekproef een aantal mensen bellen. Zo kan de raad controleren of het beleid goed wordt uitgevoerd voor de inwoners en dat gaat niet alleen om cijfers maar ook om dat zij het ervaren hebben als een goed proces dat hen verder heeft gebracht.

23

De heer BRUINS wijst erop dat de uitvoeringsorganisatie de gesprekspartner van de gemeente is. Als de uitvoeringsorganisatie de cliëntenraad niet gevuld krijgt is dat niet een gemeentelijk probleem maar hun probleem. Mevrouw SLUIJS legt uit dat de gemeente niet zelf de cliëntenraad gaat vullen maar GroenLinks wil aandacht vragen voor het belang van de evaluatie en om creatief te zijn met een andere vorm als blijkt dat de cliëntenraad daar niet het middel voor is zodat de raad zo goed mogelijk zijn controlerende taak kan uitvoeren. Er zal hierover een motie of amendement worden ingediend. Conclusie: De VOORZITTER concludeert dat het voorstel als bespreekstuk naar de raad gaat. 9. Kadernota 2025 en begrotingswijziging 2024-1 BBS (888378) De heer BOSMAN geeft als raadsrapporteur aan dat er een nieuwe uitvoeringsorganisatie BBS komt die zal zorgen voor een nog betere dienstverlening aan de inwoners. Er is een toename van het aantal statushouders en dat zorgt voor extra werk als het gaat om aanspraak op uitkeringen en minimaregelingen maar ook integratietrajecten. BBS houdt rekening met die verschillende ontwikkelingen, zowel landelijk als lokaal, en de raadsrapporteurs concluderen dat een zienswijze niet nodig is. Als raadslid van GroenLinks zegt hij dat de fractie verwacht met het voorstel te kunnen instemmen.

Conclusie: De VOORZITTER concludeert dat het voorstel als hamerstuk naar de raad gaat. 10. Ontwerp wijzigingsbesluit Gemeenschappelijke regeling Uitvoeringsorganisatie BBS (882458) De heer BOSMAN meldt dat het de raadsrapporteurs om agenda-technische redenen nog niet is gelukt om een gezamenlijk standpunt te formuleren. Er zal voor worden gezorgd dat dit volgende week alsnog het geval is. Als raadslid van GroenLinks zegt hij te verwachten dat de fractie met het voorstel kan instemmen. Conclusie: De VOORZITTER concludeert dat het voorstel als hamerstuk naar de raad gaat. 11. Ontwerp wijzigingsbesluit Wet Gemeenschappelijke Regeling RWA (883946) De heer BOSMAN geeft als raadsrapporteur aan dat het college voorstelt om een zienswijze voor te stellen met betrekking tot de periodieke evaluatie van RWA en het toevoegen van bevoegdheden van de rekenkamer. De raadsrapporteurs zijn van mening dat beide voorstellen een zinvolle bijdrage zijn. De fractie van GroenLinks verwacht hiermee te kunnen instemmen. Conclusie: De VOORZITTER concludeert dat het voorstel als hamerstuk naar de raad gaat. 12. Ontwerp wijzigingsbesluit Gemeenschappelijke regeling GGD regio Utrecht (883958) De heer VAN HARDEVELD meldt dat de raadsrapporteurs van harte kunnen instemmen met de voorgestelde zienswijze. 24

Conclusie: De VOORZITTER concludeert dat het voorstel als hamerstuk naar de raad gaat. 13. Begrotingswijziging AVU 2024 (883281) De heer VAN WIJK vraagt wat een Baarnaar moet doen wanneer die een lachgascilinder op straat of in de natuur vindt en dat netjes wil opruimen zonder een strafbaar feit te begaan. Is het niet mogelijk om een legitimatievrij inzamelpunt te creëren waar het verzameld kan worden? Wethouder EIJBAARD adviseert om dit niet te doen want straks krijgt de gemeente lachgascilinders die ze ook nergens kwijt kan en het is de vraag waar de RMN die lachgascilinders kwijt kan want het mag niet zomaar bij het restafval en het kan nergens anders worden ingeleverd want die zitten met hetzelfde probleem. Dit moet op een andere manier worden opgelost. De heer VAN WIJK vraagt wat een Baarnaar er dan mee moet? Het gewoon laten liggen? Zijn er geen andere suggesties? Wethouder EIJBAARD zegt dat ze technisch gezien bij het oud ijzer horen maar het mooiste zou zijn als ze helemaal niet worden verkocht maar dat is heel ingewikkeld. Op het moment dat ze in het restafval terecht komen en daarna in de verbrandingsoven kunnen er wanneer er nog wat restjes lachgas in zit en ze langs de wanden liggen grote schades ontstaan. Dan vliegen de afvalinstallaties in brand en zijn voor langere tijd onbruikbaar.

Dan kan ook nascheiding voor een langere termijn niet gebeuren en wordt dat ingewikkelder gemaakt. De heer VAN WIJK is het helemaal met de wethouder eens maar het blijft een dilemma wat je ermee moet als je zo’n cilinder in de tuin hebt liggen met mogelijk explosiegevaar. Wat vindt de raad hiervan? De heer BRINKMAN vraagt of er sprake is van veel overlast door lachgascilinders in Baarn. Mevrouw KOENDERS deelt de zorg omdat je die cilinders wel vaak vindt waar je ermee naartoe moet. De heer JONKERS merkt op dat het doel is van het voorstel om een zienswijze in te dienen over een begrotingswijziging. Er zijn andere stukken waar op dit onderwerp verder kan worden ingegaan. Conclusie: De VOORZITTER concludeert dat het voorstel als hamerstuk naar de raad gaat. 14. Ontwerpbegroting 2025 AVU (886344) De heer BRUINS vraagt een toezegging aan de wethouder dat de volgende keer de bedragen weer worden opgenomen in het raadsvoorstel want dat scheelt een hoop zoekwerk. Wethouder EIJBAARD zegt dat toe. Conclusie: De VOORZITTER concludeert dat het voorstel als hamerstuk naar de raad gaat.

25

15. Budgetoverhevelingen 2023-2024 De heer KORKMAZ stelt dat er sommige projecten worden voorgesteld waarbij er geen goed onderbouwde planning aanwezig is, bijvoorbeeld het project Baarn Buurt Mee. De VVD ziet liever het bedrag andersom. Meer geld voor de inwoners dan aan projectbegeleiding. Het gaat immers om gemeenschapsgeld. Is de wethouder ook van mening dat deze bedragen andersom zouden moeten zijn? Zo ja, ziet hij de mogelijkheid om dit te realiseren en zo nee, kan hij toelichten waarom dit niet mogelijk is? Er kan efficiënter worden omgegaan met projecten door sommigen te combineren met overlappende doelen zoals bijvoorbeeld duurzaamheid. Er zijn 3 projecten waarbij ongeveer 300 k hieraan worden toegekend. Vorige week is deze vraag al gesteld aan de portefeuillehouder maar toch nog een keer om dit te verduidelijken. Ziet hij geen enkele mogelijkheid om deze projecten te combineren en efficiënter op te pakken om het bedrag te realiseren? Mevrouw STRUIJK stelt dat het uitgangspunt moet zijn dat de gemeente met het geld in 2023 iets had willen bereiken. Een aantal overhevelingen zag de fractie al aankomen omdat het geld pas later in het jaar beschikbaar kwam en daar geen problemen mee maar er zijn ook overhevelingen die nu meerjarig terugkomen zoals bijvoorbeeld de integrale toegang en duurzaamheidsbudgetten.

Wat betreft PIT gaat D66 er toch echt vanuit dat het volgend jaar dit niet meer terugkomt. De gemeente krijgt veel geld voor duurzaamheid van de rijksoverheid met de bedoeling om dit uit te geven. Dat betekent ook dat als iets ingewikkeld is, bijvoorbeeld de solar carports, er opgeschaald moet worden. Trek mensen aan die hier projectmatig aan gaan werken. Hopelijk ziet het er volgend jaar wat betreft duurzaamheidsmaatregelen anders uit. De fractie zal wel instemmen met het voorstel. De heer VAN DER DONK constateert dat het college zelf heeft besloten om een aantal activiteiten te schrappen maar het is niet helder welke dat precies zijn. De raad moet inzicht krijgen in voor welke zaken het college op voorhand heeft besloten om dat niet meer uit te voeren. Het is helemaal niet correct dat het college zonder besluit vaststelt wat wel en niet wordt overgeheveld. Het is immers aan de raad om te besluiten welk beleid wordt geschrapt, zeker als het gaat over beleid waar de raad eerder vorm aan heeft gegeven. Dit moet dan ook integraal onderdeel uitmaken van het akkoord voor overheveling bij dit besluit met een lijst van zaken waarvan het college vindt dat het van de lijst af mag. Niet als bijhangsel ergens in de perspectiefnota want dan is het geen onderdeel meer van de besluitvorming. De keuze met betrekking tot het schrappen van beleid is aan de raad.

Wil het college daarom de raad voor de aanstaande besluitenraad informeren over welke zaken het college heeft besloten dat deze niet meer uitgevoerd worden en dus niet van overheveling zijn uitgesloten? Wethouder PRAKKE legt uit dat het verspreiden van de buurtbudgetten per post gaat. Als dat voor 11.000 inwoners is, is er dus € 11.000 nodig en dat zit hierin. Als dat niet wordt gedaan heeft dat effect op de inzet van de vouchers en als de VVD die kosten naar beneden wil hebben zijn dat maatregelen die kunnen worden ingezet. Wat betreft de inwisseling van de cheques zal Baarn in het eerste jaar al hoger dan andere gemeenten en er zit ook een stijging in. De enige knop waaraan je kunt draaien zijn de kosten en dat zou verspreiding via de post kunnen zijn maar het college is daar niet voor. Bij de jaarrekening worden de niet voorgestelde overhevelingen zichtbaar gemaakt. Als dat overzicht nu al klaar is, is er niets op tegen om dat vooraf aan de raad toe te sturen maar dat zal worden gecheckt en daar wordt op teruggekomen.

26

Wethouder DE VRIES merkt op dat voor de isolatieaanpak de rijksoverheid een SPUK ter beschikking heeft gesteld. Die beschikking kwam pas in december en dat is wel een heel korte termijn om dat geld nog uit te kunnen geven. Het geld dat nu wordt overgeheveld wordt zo efficiënt mogelijk ingezet en het komt ook grotendeels ten goede aan de inwoners waaraan de gemeente veel vraagt als het gaat om verduurzaming. Geprobeerd wordt om zoveel mogelijk goede combinaties te maken om een efficiëntieslag te boeken. De heer KORKMAZ constateert dat er 11.000 cheques via de post worden verstuurd. Is het in het kader van duurzaamheid niet mogelijk om dat per mail te doen? Wethouder PRAKKE zegt dat het probleem is dat de gemeente niet over 11.000 mailadressen van de huishoudens beschikt en daarom is dat geen optie. Conclusie: De VOORZITTER concludeert dat het voorstel als bespreekstuk naar de raad gaat. Wil de raad gezien het tijdstip doorgaan met de vergadering? De raad stemt in met het afronden van de vergadering. 16. Raadsinformatiebrief Beleidsregels bed en breakfast (893908) Dit agendapunt is vervallen. 17. Raadsinformatiebrief Stand van zaken netcongestie (903041) De heer VAN LOON merkt op dat netcongestie een landelijk probleem is en veel invloed heeft op grote ontwikkelingen.

Ook Baarn krijgt hiermee te maken en de consequentie zal zijn dat zeker tot 2029 geen grote aansluitingen meer op het elektriciteitsnet worden gedaan. Voor 2026 wordt ook netcongestie verwacht op het midden- en laagspanningsnet en dan krijgen ook inwoners last van netcongestie. Dit wordt een groot probleem voor onder andere de Baarnsche Zoom maar ook kleinere projecten krijgen hiermee te maken. Wanneer een batterij de piekbelasting van het net verhoogd door te laden of te ontladen draagt dit bij aan het oplossen of voorkomen van netcongestie. Dat kost geld maar er is ook geld mee te verdienen door mee te werken aan de onbalans op het netwerk. Het zonneweideproject bij de ijsbaan lijkt niet van de grond te komen en daar zou zo’n batterij een mooie oplossing kunnen zijn. Dat verdient zich dan in 5 jaar terug. Hoe denken de andere raadsleden over het gebruikmaken van batterijen als oplossing voor de netcongestie en de onbalans voor diverse projecten? Mevrouw SLUIS-HOOGERWERF zegt dat een batterij inzetten zeker een voor de hand liggende oplossing is maar als het gaat om netcongestie en wat je er lokaal aan kan doen is de inzet van batterijen slechts een van de mogelijkheden. Er moet voor worden gezorgd dat meerdere oplossingen slim worden ingezet en dat er in deze ook goed met de inwoners wordt samengewerkt.

De portefeuillehouder zou de situatie per buurt inzichtelijk moeten maken want er is veel meer kennis dan in deze raadsinformatiebrief staat. Niet voor niets koopt Stedin nu al stukjes Baarnse grond om laagspannings- en middenspanningsstations te plaatsen. Stedin weet dus in welke buurt en wijken van Baarn de grootste knelpunten te verwachten zijn. Maak dat inzichtelijk, nodig inwoners buurtgewijs uit om daar kennis van te nemen en om samen naar oplossingen te zoeken. Daag projectontwikkelaars uit om te komen met creatieve oplossingen voor inbreidingsprojecten waar de hele buurt plezier van kan hebben. Zet dus de focus op concrete risico’s en knelpunten en ga daar samen met inwoners en lokale deskundigen allerlei slimme oplossingen voor verzinnen.

27

De heer VAN WIJK onderschrijft de 2 voorstellen maar kijk ook naar bedrijventerreinen en woonwijken waar wisselend gebruikgemaakt wordt van de elektriciteit op hetzelfde moment voor een synergie met een batterij als back-up. De heer BRUINS vindt dit een uitgelezen mogelijkheid om de batterij op te nemen in de gemeentelijke duurzaamheidsubsidie. Mevrouw STRUIJK is er ook voor om batterijen meer in te gaan zetten maar het moet wat breder worden gezien. Kijk hoe lokale energiecoöperaties beter kunnen worden ingezet door het verbinden van bedrijven en scholen met veel zonnepanelen aan omliggende huizen zonder daar de grotere energieleveranciers tussen te zetten. Dat kan nu niet want daarvoor moet de komende Energiewet aangepast worden. De VNG heeft een amendement aangekondigd om lokale energiecoöperaties mogelijk te maken en het college zou dit van harte moeten ondersteunen. De heer MASCINI lijkt het voorstel van de heer Van Loon een goed idee, zeker als dit technisch en economisch haalbaar is. Sinds het bespreken van het LES-document zijn er alweer nieuwe technieken ontwikkeld en dit gaat dus heel snel. De heer GENUIT zegt dat GroenLinks zeker geen tegenstander is van de inzet van batterijopslag maar sommige aanbieders van thuisbatterijen lijken zich rijk te rekenen met veel te korte terugverdientijden.

Een recente studie van het onafhankelijke onderzoeksbureau CE Delft maakt aannemelijk dat thuisbatterijen die zijn aangeschaft om geld te verdienen aan een fluctuerend energietarief juist een negatief effect heeft op netcongestie omdat deze batterijen extra energie gaan leveren op het moment dat de vraag groot is en de prijs dus hoog en zij verhogen daarmee de piekbelasting van het net. Deze onderzoekers zien wel kansen voor de inzet van buurtbatterijen in gebieden met netcongestie waardoor aanbod en vraag lokaal beter gebalanceerd kunnen worden en zo wellicht nieuwbouwontwikkelingen mogelijk kunnen worden gemaakt die zonder zo’n lokale energieopslag voorlopig anders niet gerealiseerd zouden kunnen worden. Het college moet in overleg met Baarn Duurzaam nagaan of dit voor de Baarnsche Zoom perspectieven zou bieden of voor andere projecten die anders on hold zouden komen te staan. 18. Raadsinformatiebrief Voortgang aanpassingen werkomgeving gemeentehuis (907828) De heer VAN HARDEVELD is geschrokken van de omvang van de overschrijding van de kosten voor de verbouwing van het gemeentehuis als van de ogenschijnlijke nonchalance daarover van het college. De portefeuillehouder weet niet hoe destijds aan het bedrag van 1 miljoen is gekomen. Extra geld uittrekken voor de verbouwing zou volgens de wethouder een bevoegdheid van het college zijn.

Aan de raad wordt geen extra krediet gevraagd en hoe dit opgelost gaat worden zal de gemeenteraad te zijner tijd wel zien in de perspectiefnota. Zeker in het licht van de komende moeilijke financiële jaren is dat een zorgelijke opstelling. Was deze overschrijding van vooralsnog een half miljoen euro een verrassing voor het college en waarom is de gemeenteraad hier niet tijdig over geïnformeerd? Hoe kan het dat er zo’n enorm bedrag nodig is terwijl in 2020 een nog ingrijpender renovatie en herinrichting van de nieuwbouw van het gemeentehuis heeft plaatsgevonden? Is het mogelijk om de plannen voor de aanpassing in het gemeentehuis zodanig te versoberen dat het begrote bedrag van 1 miljoen niet overschreden hoeft te worden? De heer BRUINS vraagt welk budget juist is, de 1 miljoen of de € 800.000. Een van de kostenstijgers zou in 2021 niet zijn geïndexeerd terwijl daar bij de begroting 2023 wel over gesproken is. Gezien de 28

€ 800.000 die de raad vorig jaar beschikbaar heeft gesteld lijkt indexering niet helemaal aan de orde. Kan de wethouder aangeven hoe deze onduidelijkheid is ontstaan? Hoeveel procent van de budgetoverschrijding komt op meerwerk of ander werk dan was voorzien? Is de wethouder het met de fractie eens dat dit project financieel on hold moet worden gezet tot duidelijk is welke financiële stromen moeten worden gehanteerd? Een budgetoverschrijding van 49% bij 1 miljoen of 85% wanneer wordt uitgegaan van € 800.000 is onacceptabel. Kan de wethouder aangeven welke stappen hij gaat ondernemen zodat dit in de toekomst wordt voorkomen? Wethouder PRAKKE memoreert dat de raad in april 2021 het besluit over de integrale toegang sociaal domein heeft genomen. In dat raadsvoorstel staat dat de huisvestingskosten nog niet kunnen worden ingeschat omdat er nog diverse opties zijn als Hoofdstraat 1, gemeentehuis, Eemnesserweg en Koningsweg. In het plan maatschappelijk vastgoed in november 2021 wordt voor het gemeentehuis gesproken over mogelijke extra bestemmingen maar dan is ook nog Hoofdstraat 1 in beeld voor de integrale toegang. Over het gemeentehuis wordt gesteld integrale toegang uitbreiding van het Lokaal Team en een aantal functies van PIT Welzijn Baarn en delen van het pand beschikbaar stellen aan maatschappelijke initiatiefnemers.

Na november 2021 wordt de knoop doorgehakt over de locatie van de integrale toegang en wordt in het MIP in de Perspectiefnota 2023-2026, die in juni 2022 in de gemeenteraad is behandeld, de geschatte investeringen voor Hoofdstraat 1 en het gemeentehuis opgenomen, namelijk 3,5 miljoen voor de ontwikkeling van Hoofdstraat 1 tot Brinkhuis. Dus de keuze is gemaakt om de integrale toegang in het gemeentehuis te doen en daarnaast een aparte investering van 1 miljoen voor de integrale toegang in het gemeentehuis. In deze perspectiefnota staat dat in 2022 een onderzoek plaatsvindt naar de mogelijkheden om efficiënter gebruik te maken van het gemeentehuis en tegelijkertijd maatschappelijke organisaties een plek te geven in het pand. De mogelijkheden in het pand om digitaal te vergaderen zijn beperkt en de herindeling vergt op basis van de huidige inschattingen een bedrag van 1 miljoen euro en in het MIP is dat verdeeld in € 200.000 voor 2023 en € 800.000 voor 2024. De investering zorgt voor extra kapitaalslasten van € 50.000 vanaf 2025 en de verhuur van het pand aan maatschappelijke organisaties genereert naar verwachting structureel € 30.000 per jaar uit inkomsten vanaf 2025. Helaas is er verwarring ontstaan vorige week over de herkomst van die 1 miljoen euro. Het ging spreker om de onderbouwing van die 1 miljoen euro in de Perspectiefnota 2023-2026.

Dat was een inschatting en dat was niet meer en minder dan de eerste inschatting. Op pagina 138 van de begroting 2023 staat de waarschuwing ‘Het MIP geeft de aanschaf en vervanging van investeringen weer over de periode 2023-2026. Door de huidige prijsstijgingen en de inflatie staan de meerjarige investeringen in het MIP onder druk. Het risico op overschrijding van deze bedragen is groot’. In 2022 is aan de slag gegaan met de planontwikkeling en de afstemming met PIT Baarn. Omdat in het voorjaar in 2023 de inschatting was dat eind 2023 kon worden gestart met de aanpassingen in het gemeentehuis heeft de raad in september 2023 unaniem besloten om een bedrag van € 800.000 naar voren te halen. Achteraf is het college te optimistisch geweest, zowel over de planning als over het benodigde budget met name vanwege de inflatie. De aanvullende investeringen voor duurzaamheid en onderhoud zijn pas in de laatste maanden van vorig jaar en de eerste maanden van dit jaar, toen met de aannemer werd gekeken naar alle details voor het definitieve ontwerp, naar voren gekomen. Toen in maart 2024 duidelijk werd dat niet werd uitgekomen met het voorliggende budget is de raadsinformatiebrief gestuurd met de onderbouwing.

In de financiële spelregels die de raad in februari 2024 heeft vastgesteld staat onder andere “Uitgaven voor nieuwe initiatieven of onvoorziene kosten tijdens de uitvoering van de begroting worden gedekt binnen het toegewezen programmabudget. Als de middelen binnen het programmabudget niet toereikend zijn wordt door het college een afweging gemaakt binnen het hele begrotingskader.” Dus conform deze financiële spelregels is binnen de huidige begroting bekeken of de extra kapitaallasten van € 25.000 per jaar kunnen worden opgevangen en dat is gelukt. Met het oog op de duurzame langjarige opbrengsten is dit extra budget te verantwoorden. 29

Een investering kan hoger of lager uitvallen. Op basis van deze schatting worden ook de kapitaalslasten geraamd waarvan een klein deel is opgenomen in de stelpost kapitaallasten in de begroting. Indien een investering hoger of lager uitvalt wordt het verschil verrekend met deze stelpost. Bij het opstellen van de jaarrekening wordt bekeken of een deel van die stelpost dan weer kan vrijvallen. Bij de tussenrapportage wordt vervolgens een nieuwe inschatting gemaakt. Vorige maand heeft de raad de nota Investeren, activeren en afschrijven vastgesteld en daarin staat opgenomen “Bij de tussenrapportage wordt op hoofdlijnen de voortgang van lopende investeringen gepresenteerd, ook eventuele verwachte overschrijdingen of dreigende tegenvallers of bijdragen van derden die als dekking voor het krediet waren voorzien, aangegeven. Dus eigenlijk had het college de raad hierover bij de tussenrapportage moeten informeren maar gezien het belang en de hoogte was het noodzakelijk om de raad al via deze RIB te informeren. Natuurlijk zijn er hogere kosten maar die kunnen worden gedekt binnen de huidige begroting maar er is ook een financieel voordeel want de beoogde huuropbrengsten, die waren geschat op € 30.000, zullen hoger uitvallen omdat zowel de huur aan PIT en aan VluchtelingenWerk tot een hoger bedrag leidt en hopelijk ook de afronding van de huurovereenkomst met Omthuis.

Dan de vragen van het CDA. In de afgelopen maanden heeft het college beter inzicht gekregen in het project en de benodigde investeringen. Recentelijk is pas de afweging gemaakt over de extra investeringen in onderhoud en duurzaamheid. Achteraf bleek dat het beter was geweest om in september 2023 bij de bespreking over het naar voren halen van het budget explicieter te benoemen dat de 1 miljoen euro in het MIP niet is geïndexeerd en dat daarmee de kans op kostenstijging vanwege inflatie reëel zou zijn. Op het moment dat dat inzicht er was is niet gewacht op de tussenrapportage en de RIB naar de raad gestuurd. De ingrijpende renovatie in 2020 betrof alleen het gedeelte van de ingang, de balie van het gemeentehuis is toen enorm vernieuwd. De investering die nu wordt gedaan heeft betrekking op de invulling van de werkruimte die staat in het raadsvoorstel van september 2023. Dat betreft een andere indeling van het gemeentehuis om ruimte te maken voor PIT en de maatschappelijke organisaties. Natuurlijk is gekeken waar in het programma van eisen kan worden versoberd. De stijging van de kosten komt voor de helft door de inflatie in de afgelopen jaren en daarnaast worden bewuste investeringen gedaan in duurzaamheid en bijvoorbeeld het luchtklimaatsysteem.

Bepaalde investeringen in duurzaamheid betalen zich ook terug en uitstel van achterstallig onderhoud leidt op termijn tot alleen maar grotere bedragen. Dan de vragen van de ChristenUnie. Het gaat nu om de investering van 1 miljoen euro die in de Perspectiefnota 2023-2026 was opgedeeld in € 200.000 voor 2023 en € 800.000 voor 2024. Met het raadsvoorstel van afgelopen september heeft de raad die € 800.000 naar voren gehaald. In het MIP wordt nooit gedaan aan indexeringen. De investering voor de Brink staat bijvoorbeeld al jarenlang voor € 300.000 daarin omdat er geen nieuwe inschatting is. Dat geldt ook voor de 3,5 miljoen voor Hoofdstraat 1. In de ogen van het college is er geen sprake van slordigheden of fouten. Het college heeft zich gehouden aan de eigen financiële spelregels zoals die in februari door de raad zijn vastgesteld. Hooguit had in september 2023 meer expliciet kunnen worden gemaakt dat de inflatie zou kunnen leiden tot een hoger benodigd budget. Wat betreft vraag 4: € 250.000 is voor inflatie, ruim € 100.000 voor duurzaamheid en ruim € 100.000 voor achterstallig onderhoud van onder andere het luchtklimaatsysteem zoals in de RIB aangegeven. Wanneer er behoefte is aan een technische sessie zal nader uitleg worden gegeven over de werkzaamheden die gedaan gaan worden aan het gemeentehuis en de verdere onderbouwing daarvan.

Eind april beginnen de werkzaamheden en per afgelopen 1 april is PIT Baarn al verhuisd vanuit De Leuning naar het gemeentehuis.

30

Het P&C-proces zou scherper kunnen. Dat had het college al eerder geconstateerd want hierover staat in de nieuwe nota Investeren en afschrijven die vorige maand is vastgesteld een nieuw proces. “Met de realisatie van een investering kan de nodige tijd zijn gemoeid en jaargrenzen overstijgend zijn. Dit is geen bezwaar maar vraagt wel om kaders om realistische planning vooraf en scherpte in uitvoering te stimuleren. Ook wordt hiermee het ontstaan van een stuwmeer aan openstaande kredieten en een onduidelijk beeld van het budgetbeslag tegengegaan. Dit maakt de spelregel dat kredieten in principe maximaal 2 jaar na de kredietverlening open blijven staan, te beoordelen aan het eind van het boekjaar. Beargumenteerde verzoeken worden hiervoor ingediend bij het jaarrekeningproces.” Dat betekent dat met de raad strakker wordt gestuurd op het MIP en elke 2 jaar na de investeringen die daar zijn genoemd is het verstandig om te kijken of ze nog nodig zijn, of het reëel is en moet er misschien een ander bedrag worden opgenomen. De heer VAN HARDEVELD begrijpt dat bij een lopend project het de bevoegdheid is van het college om daar extra geld voor vrij te maken. Hoe verhoudt zich dat tot het budgetrecht van de gemeenteraad? Wethouder PRAKKE zegt dat het hier gaat het over een half miljoen met kapitaallasten van € 35.000 per jaar.

Als dat volgens de financiële spelregels kan worden opgevangen binnen het programma of binnen de gehele begroting hoeft het college daarvoor niet naar de raad te komen. De heer BRUINS is blij met de uitvoerige beantwoording van de vragen door het college want dat was nodig bij deze raadsinformatiebrief. De heer SCHOUTEN verbaast zich over de hogere opbrengst van de huur die de wethouder noemt bij PIT Baarn want daar gaat ook subsidie naartoe. Wethouder PRAKKE memoreert dat de inschatting was € 30.000 huur voor het gemeentehuis en dat gaat meer worden omdat ook dat niet was geïndexeerd. Aan de andere kant wordt dat in de subsidie meegenomen. Het consultatiebureau is in het gebouw van De Leuning gedaan en daarmee is een enorme kostenbesparing bereikt. Mevrouw DEURLOO hoopt dat toch samen met de wethouder kan worden gekeken waar nog financieel kan worden geknepen qua kosten. Er wordt bijvoorbeeld voorgesteld om te kiezen voor recyclebare materialen maar er zou ook kunnen worden gekozen voor de gewone opties die veel goedkoper zijn. Bij het achterstallig onderhoud gaat het om de vervanging van het luchtklimaatsysteem. De VOORZITTER merkt op dat het nu over nieuwe vragen gaat en dat had dan eerder moeten worden geagendeerd. De heer STOLK memoreert dat in het raadsvoorstel van vorig jaar stond dat de huidige duurzaamheid van het gebouw in orde was met energielabel A.

De technische levensduur loopt tot 2035 maar nu wordt het wel meegenomen. De VOORZITTER stelt voor dat mevrouw Deurloo en de heer Stolk hun vragen schriftelijk moeten stellen. De heer VAN HARDEVELD geeft aan dat hij de debatpunten niet meer inbrengt want de wethouder heeft uitvoerig geantwoord.

31

De heer BRUINS ziet ook af van de debatpunten maar hij heeft wel een onbehaaglijk gevoel dat de gemeenteraad door alle financiële verordeningen behoorlijk buitenspel is gezet. De VOORZITTER vraagt of er behoefte is aan een technische sessie over dit onderwerp op een ander moment en ziet veel instemmend geknik. De heer JONKERS denkt dat dat alleen zin heeft als het op een hele korte termijn zou kunnen. 19. Sluiting De VOORZITTER sluit de vergadering om 23.48 uur. Aldus vastgesteld in de openbare bijeenkomst "Debat in de Raad" van 22 mei 2024. De griffier,

De voorzitter, mevrouw S.H.B. Oortman G

i gs-van Hal

y

\iv

vr

32