240327 Verslag Besluit in de Raad 27 maart 2024

We hebben veel gesprekken gehad met verenigingen en stichtingen en die hebben niet alleen maar advies met de handen op de rug nodig, die hebben ook gewoon concrete hulp nodig. Samen dingen invullen, samen dingen maken. lk heb gesproken met de cobrdinator Vrijwillige inzet van PIT. Die geeft aan dat dit voorstel vrijwel geen overlap heeft met functies zoals zij die op dit moment bekleedt, dus dat dit een aanvulling zou zijn. Dit even ter aanvulling op de vragen of opmerkingen van zojuist. De heer BOSMAN: dank u voorzitter. lk hoor de wethouder zeggen dat de voorgestelde financiering wellicht niet passend zou zijn. lk noemde de Brede SPUK-regelingen. Daar heeft de wethouder ons vorig jaar ook zelf over geïnformeerd. Wat zou het probleem kunnen zijn dat die bijvoorbeeld niet passend zijn of is dat te technisch? Wethouder DE VRIES: dank u voorzitter. lk zit even na te denken over die vraag want misschien ben ik niet helder genoeg geweest. lk heb gezegd dat wij heel graag voortvarend met deze motie aan de slag willen gaan. Dus ik heb naar mijn idee heel enthousiast op het voorstel gereageerd. Naar de dekking gaan we op zoek.

Het punt waarom de SPUK waarschijnlijk niet passend is in dit geval is omdat daar al plannen voor ontwikkeld zijn met de samenleving en met betrokken organisaties en die al ingediend zijn en die voorzien niet in dit specifieke doel voor zover ik nu kan overzien maar dat maakt ons niet uit want we willen graag met deze motie aan de slag.

18

De VOORZITTER: dan denk ik dat ik de motie in stemming ga brengen. Wenst u stemming over de motie is mijn eerste vraag. Dan ga ik dat doen. Na stemming blijkt dat de motie is aangenomen met 14 stemmen voor en 5 stemmen tegen. Tegen de motie stemt de fractie van de VVD. C.

Motie Onderzoek invoering DIFTAR

De heer GENUIT: dank u voorzitter. Deze motie wordt mede ingediend namens D66 en PvdA. Het is weliswaar een motie over een niet geagendeerd onderwerp maar in de debatvergadering hebben we naar aanleiding van de raadsinformatiebrief over het afvalbeleid al uitvoerig gesproken over het onderwerp van deze motie. Deze luidt als volgt: De gemeenteraad van Baarn, in vergadering bijeen op 27 maart 2024, Gehoord de beraadslaging, Overwegende dat: •

Het verminderen van afval en stimuleren van hergebruik van groot belang is voor het leefbaar houden van deze wereld;

•

De kosten van het inzamelen en verwerken van huishoudelijk restafval steeds hoger worden;

•

De raad in de vergadering van 3 I mei 2023 het college heeft gevraagd om een onderzoek uit te voeren en met voorstellen te komen die meer in lijn zijn met het principe van 'de vervuiler betaalt';

•

Het college op 28 februari van dit jaar over de voortgang van het onderzoek heeft gerapporteerd in een RIB waaruit geconcludeerd wordt dat invoering van DIFTAR meer invloed zal hebben dan de reeds lopende initiatieven en dat de effecten van DIFTAR voor een gemeente zoals Baarn verder onderzocht zouden kunnen worden;

•

Het wenselijk is dat dit verdere onderzoek daadwerkelijk wordt uitgevoerd waarbij ook mogelijke neveneffecten van de invoering van DIFTAR zoals afvaldumping en vervuiling van GFT en PMD grondstofstromen door restafval worden meegenomen;

•

Het belangrijk is dat de RMN als uitvoerder van de afvalinzameling nauw bij dit onderzoek betrokken wordt;

Verzoekt het college: •

Een onderzoek uit te voeren naar de te verwachten effecten van de invoering van DIFTAR op de grootte van de huishoudelijke afvalstromen en de hoogte van de afvaltarieven;

•

Bij dit onderzoek ook mogelijke negatieve neveneffecten van de invoering van DIFTAR te betrekken;

•

Dit onderzoek uit te voeren in nauwe samenwerking met RMN en met eventuele andere RMN-gemeenten die invoering van DIFTAR overwegen.

En gaat over tot de orde van de dag. Toelichting In de raadsvergadering van 31 mei 2023 heeft de raad per motie aan het college gevraagd om een onderzoek uit te voeren naar de factoren die van invloed zijn op de hoogte van de afvalstoffenheffing in Baarn en met voorstellen te komen die meer in lijn zijn met het principe van 'de vervuiler betaalt'. Het college heeft op 28 februari van dit jaar over de voortgang van het onderzoek gerapporteerd in een RIB waarin wordt geconcludeerd: "Er zijn al lopende initiatieven vanuit de gemeente gericht op het optimaliseren van afvalinzameling, het verbeteren van afvalscheiding en het verminderen van beheerskosten. De impact van deze initiatieven zal echter niet van vergelijkbare omvang zijn als 19

bijvoorbeeld de implementatie van DIFTAR. De effecten van DIFTAR voor een gemeente zoals Baarn zouden verder kunnen worden onderzocht." GroenLinks

Wim Genuit

PvdA

Sandra Bruijstens

D66

Hanneke Struijk-Cramer

De heer BRUINS: dank u voorzitter. lk zou eerst een wedervraag willen stellen aan de heer Genuit en die vraag is wat deed u op 27 oktober 2010. lk zal het antwoord niet afwachten. U diende namelijk die avond een motie in namens GroenLinks over het onderzoeken van DIFTAR en precies 14 jaar later op een paar maanden na doet u dat weer maar er is in die tijd wel wat gebeurd. Zo is er namelijk al een onderzoek naar DIFTAR gedaan en wel in 2020. Daar heeft de RMN zelf het advies gegeven om in 2022/2023 over te stappen naar een vorm van DIFTAR, een vast basistarief met een klein stukje flexibel tarief op basis van het gewicht van de kliko. Dat heeft eigenlijk nooit deze raad gehaald en dat maakt mij een beetje bedroefd want hier, 14 jaar later, ligt de motie er weer van onderzoek DIFTAR. Het kan toch niet zo zijn dat ik nu weer 14 jaar moet wachten op een onderzoek dat er eigenlijk al ligt. Dus ik zou graag aan de wethouder willen vragen wat is er met dat onderzoek gebeurd en wat gaan we ermee doen. Mevrouw STRUIJK: dank u voorzitter. lk val in herhaling. Ook deze motie dienen wij mede in, dus wij staan volledig achter wat de heer Genuit allemaal gezegd heeft maar ik heb de heer Bruins hier eerder over gesproken en ik was eerlijk gezegd ook een klein beetje geschokt over deze historische woorden.

Het enige wat ik daaraan toe te voegen heb is naast de vraag aan de wethouder: wat ons betreft is nu het moment om daadwerkelijk dit onderzoek goed uit te voeren en hopelijk uiteindelijk ook over te kunnen stappen op DIFTAR. De heer SCHOUTEN: dank u voorzitter. Zoals aangegeven tijdens het debat ben ik geen voorstander van DIFTAR en om dan toch maar weer eens een onderzoek naar de effecten van deze vorm van afvalverwerking c.q. scheiding te doen waar in het land al voldoende over bekend is. Dat gaat mij dus logischerwijs te ver. Daarom zal ik deze motie niet steunen. De heer VAN WIJK: dank u voorzitter. Wij zijn voor DIFTAR en, zoals gezegd, onderzoek is al gedaan en hoeft van ons niet nog een keer te gebeuren. Wij zijn ervan overtuigd dat DIFTAR een prima basis is voor de reductie van het restafval. Wij zeggen doen, niet weer onderzoeken. Wat is de mening van de wethouder daarin? Om even terug te komen op RMN zelf. Als RMN aangeeft DIFTAR niet of nog niet te kunnen of te willen, dan zullen we daar ook naar moeten luisteren. Dat horen we graag van de RMN, die moet het tenslotte uitvoeren en dragen. Als CDA-Baarn zijn wij voor universele regels en werkmethodes van gemeenschappelijke regelingen. Dus nu ook voor de RMN.

Daarbij komt ook dat RMN een zware tijd van reorganisatie, herstructureren, nieuwe directeur en nog niet zo lang geleden grote boven budgettaire uitgaven heeft gedaan en we horen graag van de wethouder of RMN een DIFTAR-proces wel aankan. Tevens vernemen wij ook graag van de wethouder of hij zich wil inzetten voor de universele werkmethode bij gemeenschappelijke regelingen en met name bij de RMN in alle gemeenten met of zonder DIFTAR. Ook ligt hier een schone taak voor de RMN voor de raadsrapporteurs om binnen het RMN-raadsrapporteursoverleg dit met andere raadsrapporteurs te bespreken en vanuit de raden een gemeenschappelijkheid te stimuleren of dit wel of niet DIFTAR zou kunnen zijn. Mevrouw DEURLOO: dank u voorzitter. Er zijn zoveel onderzoeken naar DIFTAR en in een kleine 50% van deze onderzoeken staat inderdaad vast dat er juist in niet-stedelijke gebieden een vorm van

20

DIFTAR is ingevoerd met ook wisselend resultaat. VoorBaarn vindt dus een onderzoek naar DIFTAR niet wenselijk en we vinden het ook niet wenselijk om de verantwoordelijkheid neer te leggen bij inwoners om afval te verminderen. Het is in onze ogen namelijk een proces omkeren. lmmers, er wordt veel te veel allerlei groenten en fruit bijvoorbeeld per stuk tegenwoordig verpakt in plastic en waarom wordt dat niet eerst landelijk aangepakt dat dat veel meer verminderd moet worden of dat het in karton of papier wordt gegoten? De verantwoordelijkheid voor deze gigantische hoeveelheid belachelijke, onnodige verpakkingen zou dus eerst landelijk moeten worden aangepakt en de verantwoordelijkheid voor de afvalreductie niet bij de consument of onze inwoners neerleggen. Wij zijn tegen. De heer VAN LOON: dank u voorzitter. Ons motto is en blijft 'de vervuiler betaalt'. Betere scheiding en minder afval levert een lagere variabele afvalstoffenheffing op maar het vastrecht blijft hetzelfde. Wij vragen ons af of ook voor het vastrecht de mogelijkheid van een-, twee- en driepersoonhuishoudens meegenomen kan worden in dit onderzoek om helemaal een eerlijker verdeling te krijgen. De heer VAN DER PADT: dank u voorzitter. Wij sluiten ons helemaal aan bij de woorden van de heer Schouten. DIFTAR, één middagje internetten, dan kun je er honderden rapporten over vinden.

Daar hoeven we niet een apart onderzoek naar te doen, weer het zoveelste onderzoek. Op basis van al deze onderzoeken en de mening van de raadsrapporteurs die we hebben zijn wij tegen DIFTAR en we zullen ook tegen dit voorstel stemmen. Wethouder EIJBAARD: dank u voorzitter. Historische woorden van de heer Bruins. De heer Bruins en ik hadden afgelopen maandag een goed gesprek en we kwamen tot de conclusie dat dit een onderzoek is waarvan ik ook het bestaan niet afwist. Dus niet helemaal goed gezocht in dit dossier, nog los van dat dit onderzoek gedaan is voor het moment dat er veel gebeurd is bij de RMN, dat je discussie kunt hebben over de manier die daar gekozen is of dat nou juist de beste is. Het lijkt mij in ieder geval goed dat mochten we overgaan tot dit onderzoek, dat we dit onderzoek er in ieder geval bij betrekken zodat we niet zaken opnieuw gaan doen. Dat lijkt mij in ieder geval niet verstandig. De heer Van Wijk vroeg nog een aantal zaken met betrekking tot RMN. Binnen de RMN-gemeenten is in ieder geval afgesproken dat op het moment dat er gekozen wordt binnen RMN voor DIFTAR, dat alle gemeenten op dezelfde manier het DIFTAR-systeem invoeren en dat het niet zo is dat 6 gemeenten elk op een individuele wijze een DIFTAR-systeem eventueel kunnen gaan invoeren.

De heer Van Wijk vroeg mij om ervoor zorg te dragen dat alle gemeenschappelijke regelingen op een uniforme werkwijze gaan werken. Die belofte kan ik niet doen want ik ga niet over alle gemeenschappelijke regelingen en ik wil dat ook niet op mij nemen want voor ik het weet ben ik alleen maar daar druk mee en dat wil ik voorkomen. Los daarvan ligt er natuurlijk ook wel iets bij u als raad daarvoor want we hebben het hier vaak ook over de couleur locale die er dan moet zijn om ook lokaal dingen in te kunnen vullen. Dat laat je dan wel los en daar moet je dus goed over nadenken. De heer Van Loon had het over het vastrecht of we daar ook naar kunnen kijken. Volgens mij is het nou juist bij DIFTAR zo dat je dat loslaat en dat het echt gaat om hoe vaak bied je je bak nu aan en daar betaal je op. Dus dat zit daar zeker in en mevrouw Deurloo heeft het over de verpakkingsindustrie, of we niet daar eerst moeten beginnen. Ook daar zou ik zeggen, begin bij jezelf want het beste signaal wat je kunt geven is op het moment dat je geen artikelen wilt hebben die in plastic zitten, koop ze dan niet. Voor de rest kunnen we de motie ondersteunen. De VOORZITTER: dan ga ik de motie in stemming brengen. Na stemming blijkt dat de motie is verworpen met I I stemmen tegen en 8 stemmen voor. Voor de motie stemmen de fracties van GroenLinks, PvdA, D66, SOPLUS en de ChristenUnie.

21

Motie Oproep gemeenteraad Baarn aan het nieuw te vormen kabinet: zonder geld geen

D.

gemeenten Mevrouw KOENDERS: dank u voorzitter. In deze raadszaal spreken we regelmatig over het ravijnjaar 2026. Vanaf dat jaar zou de gemeente flink minder geld gaan krijgen van het Rijk. We praten erover alsof er niets aan te doen is maar feit is dat er nog geen beslissingen zijn genomen in Den Haag en feit is ook dat de Vereniging Nederlandse Gemeenten en vele gemeenten zich luid en duidelijk laten horen want het is simpel, zonder voldoende rijksfinanciering verliezen gemeenten hun waarde voor de samenleving. Daarom heeft VoorBaarn het initiatief genomen tot deze motie Zonder geld geen gemeenten. Het is een motie die al eerder in vele andere gemeenten unaniem is aangenomen. Een motie waarin we het college oproepen om de informateurs en het toekomstige kabinet ook de stem van Baarn te laten horen. De reden voor VoorBaarn is simpel. Zonder afdoende financiering wordt de gemeente Baarn niet meer dan een lokaal uitvoeringsorgaan van de rijksoverheid waarbij er nauwelijks nog ruimte is om wat inwoners in Baarn belangrijk vinden te realiseren en dat willen we niet. Vooral ook omdat de realiteit ondertussen is dat het Rijk en de provincie met zeer omvangrijke incidentele geldstromen de gemeenten keihard rechts inhalen. Voor alle duidelijkheid het gaat landelijk om miljarden.

Miljarden voor de energietransitie, miljarden voor de transitie in de ouderenzorg, miljarden voor gebiedsontwikkeling. De inzet van al deze miljarden wordt bepaald door provincies en regionale verbanden. Het is van groot belang dat de gemeente Baarn daar slim op aanhaakt en alert haar invloed laat gelden en dat is onmogelijk als onze gemeente financieel uitgekleed wordt. Kortom, onzes inziens is er alle reden om breed een oproep te doen voor adequate financiering van de taken die wij als gemeente uitvoeren en de voorzieningen die van belang zijn voor onze inwoners. De motie luidt als volgt: De gemeenteraad van Baarn, in vergadering bijeen op 27 maart 2024, Overwegende dat: •

de houdbaarheid van de financiële situatie van de gemeenten in Nederland aanleiding geeft tot grote zorg. Vanaf 2026 dreigen heel veel gemeenten niet in staat hun begrotingen structureel sluitend te krijgen. Door de structurele korting vanuit het Rijk van € 3 miljard zullen gemeenten onvermijdelijk zeer ingrijpende en zichtbare bezuinigingen moeten opleggen;

•

naast verschraling in de lokale voorzieningen dit ook grote gevolgen zal hebben voor de aanpak van grote maatschappelijke opgaven als woningbouw, criminaliteitsbestrijding, zorg voor jongeren en ouderen, klimaat en energietransitie;

•

daarvoor een goede en gelijkwaardige samenwerking tussen de gemeenten en het Rijk noodzakelijk is zoals in de Code Interbestuurlijke Verhoudingen is vastgelegd;

•

van een dergelijke gelijkwaardige samenwerking nu geen sprake is. Eenzijdige ingrepen van de zijde van het Rijk zijn voor gemeenten niet alleen onbegrijpelijk maar vooral onredelijk en onhoudbaar;

•

daarmee democratische stabiliteit dreigt te verdwijnen uit gemeenten;

Constaterende dat: •

uit de ondertekening van het manifest `Zonder geld geen gemeente' door meer dan 1100 raads- en commissieleden uit ruim 300 gemeenten blijkt dat in het hele land deze raads- en commissieleden zich grote zorgen maken;

•

de democratische stabiliteit dreigt te verdwijnen uit gemeenten. Onder druk van de financiële problematiek door de 2026-bezuinigingen luiden raadsleden de noodklok: 'We zijn raadslid

22

geworden omdat we het allerbeste willen voor onze gemeente. Niet om de gemeente kapot te bezuinigen.'; Roept het nieuw te vormen kabinet op in het regeerakkoord te regelen dat: •

gemeenten de belangrijke maatschappelijke opgaven kunnen realiseren door hiervoor

•

gemeenten structureel over voldoende middelen beschikken via het gemeentefonds door bijvoorbeeld afschaffing van de opschalingskorting, voortzetten van de bestaande

voldoende geld beschikbaar te stellen;

financieringssystematiek en indexering van de fondsen passend bij echte (stijgende) kosten op wettelijke (zorg)taken; •

gemeenten sturingsmogelijkheden en bevoegdheden krijgen die bij hun taken en

•

gemeenten nooit meer in een situatie terecht kunnen komen waarbij wel de taken maar niet

verantwoordelijkheden passen; de benodigde middelen bij de gemeenten terechtkomen; •

de interbestuurlijke (financiële) verhoudingen op basis van gelijkwaardigheid en samenwerking worden hersteld en verankerd;

Verzoekt het college: •

deze motie ter kennis te brengen van de informateurs en onderhandelende partijen namens de gemeente Baarn;

•

deze motie ter kennis te brengen van de vaste Tweede Kamercommissie voor Binnenlandse Zaken;

•

deze motie in kopie te sturen aan het actiecomité Raden in Verzet via radeninverzetagmail.com.

En gaat over tot de orde van de dag. VoorBaarn

Maike Koenders (indiener) en Lieke Sluis-Hoogerwerf (initiatiefnemer)

GroenLinks

Jeroen Bosman

PvdA

Sandra Bruijstens

50PLUS

John van Loon Tino Schouten

Lijst Schouten

De heer BOSMAN: dank u voorzitter. Het Rijk is nog steeds van plan om jaarlijks 3 miljard te korten op het gemeentefonds en dat betekent voor Baarn dat we vanaf 2026 jaarlijks miljoenen minder te besteden hebben. Als die korting doorgaat zullen we in Baarn de tering naar de nering moeten zetten en hoewel we allemaal hopen dat het zover niet komt bereidt het college zich daar al op voor. GroenLinks vindt het belangrijk dat gemeenten in het hele land luid en duidelijk aan de onderhandelaars laten weten dat minder geld van het Rijk leidt tot grote gevolgen voor lokale gemeenschappen en zeker voor de mensen die het niet cadeau krijgen en afhankelijk zijn van voorzieningen van de gemeente. De heer SCHOUTEN: dank u voorzitter. Elke vorm van aandacht voor het korten van gemeenten door middel van een andere verdeling van het gemeentefonds is winst. Vanwege bovenstaande heb ik destijds het actiecomité Raden in Verzet geïntroduceerd in deze raad en daarom zal ik voor deze motie stemmen en ben ik mede-indiener. Wethouder PRAKKE: dank u voorzitter. Formeel is het een motie van de raad en gaat u er zelf over of u die gaat ondersteunen of niet. Feitelijk kan het college in ieder geval de motie uitvoeren. Dus het 23

verzoek dat u aan het college doet, dat kunnen wij doen maar ik zie het wel breder. lk zie het als steun in de rug voor de lobby die wij ook al in het college voeren als het gaat om vertegenwoordigende organen binnen de VNG maar ook als het gaat om samen met instellingen en gemeenten op te trekken. Dus ik denk het geluid richting de landelijke partijen, richting de formerende partijen, hoe luider dat klinkt in alle gremia, hoe beter dat is en ik hoop dat er geluisterd wordt. De VOORZITTER: is er behoefte aan stemming? Dan breng ik hem in stemming. De heer VAN HARDEVELD: wij stemmen voor deze motie. In zijn algemeenheid zijn wij tegen wat ik maar even pamfletpolitiek noem. lk weet niet of het woord bestaat. De gevolgen voor de Baarnaars zijn zo groot dat wij even dat principe, zo gaat het soms met principes, aan de kant schuiven. De VOORZITTER: na stemming blijkt dat de motie is aangenomen met 14 stemmen voor en 5 stemmen tegen. Tegen de motie stemt de fractie van de VVD. Daarmee komen wij aan het einde van deze vergadering die ik dan ook ga sluiten en ik nodig u uit om nog even een hapje en een drankje te doen en even nader kennis te maken met alle mensen, voor zover ze er nog zijn, van de cursus Politiek actief. lk sluit de vergadering. l 7. Sluiting De VOORZITTER sluit de vergadering om 21.45 uur.

Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van Besluit in de Raad van 24 april 2024. De griffier

24