240214 Verslag Debat in de Raad 14 februari 2024

Die discussie moet echter breder gevoerd worden en de gemeente dient actief op zoek te gaan naar locaties waar woningbouw kan worden gerealiseerd. De locatie Zandheuvelweg zou een van die ontwikkellocaties kunnen zijn. Door middel van deze peilnota wil spreker peilen hoe college en raad aankijken tegen het voorstel om een plan van aanpak te ontwikkelen om binnen het volkshuisvestingsprogramma 450 nieuwe starterswoningen te realiseren. Kan het college aangeven wat de status is van het woningbouwproject aan de Zandheuvelweg? Is er inmiddels overleg geweest met de provincie en wat was de uitkomst daarvan? Heeft het college voldoende ruimte, tijd en capaciteit om de ambitie van 450 starterswoningen voor 2030 te omarmen? Is het college bereid om in gesprek te gaan met gemeenten als Soest en Eemnes om zo grondposities te verkrijgen voor grootschalige woningbouw? Denk aan het gebied tussen de Eem en het spoor of tussen de Eem en de snelweg maar ook te onderzoeken of woningbouw in de polder aan de andere kant van de Eem mogelijk is? Wat heeft het college nodig om een project zoals beoogd aan de Zandheuvelweg (bomencentrum) te omarmen en actief te gaan ontwikkelen? Is het college bereid om voor de zomer van 2024 met een plan van aanpak te komen om actief de gestelde woningschaarste aan te pakken? Zijn de andere fracties het met de ChristenUnie eens dat de gemeente de ambitie moet

hebben om 450 starterswoningen of meer binnen 6 jaar (2030) te realiseren? Hoe kijken de andere fracties aan tegen het bouwen van flexwoningen op de rand van Baarn op het terrein van het bomencentrum? Vinden zij ook dat deze locatie gezien het gebrek aan betaalbare woningen verder onderzocht dient te worden? Wethouder VELDHUIZEN meldt dat een vooroverleg met de provincie is gehouden over het initiatief aan de Zandheuvelweg maar het is even tijdelijk on hold gezet in verband met de strijdigheid met de provinciale verordening en het niet voldoen aan de mogelijkheden om van die verordening af te wijken. Daarom is er met de provincie overleg geweest over dit initiatief. Gedurende het overleg met de provincie bleek dat in voorbereiding zijn mogelijkheden om van die verordening af te wijken. De provincie gaat de verordening aanpassen en de beperking van het maximale aantal wordt daarbij opgeheven. Daarmee kan veel beter per initiatief en per locatie worden bekeken wat de mogelijkheden en onmogelijkheden zijn. De provincie heeft ook aangegeven dat na effectuering van deze aanpassingen (in maart 2024) door de gemeente een verzoek om afwijking van de provinciale verordening kan worden ingediend. Een inhoudelijke beoordeling volgt pas nadat het verzoek door de gemeente is ingediend. Het college volgt het volkshuisvestingsprogramma zoals dat is vastgesteld door de raad in november 2023.

Zo is spreker vanochtend op een bijeenkomst geweest met de provincie die ging over woonzorg. Daarop gaat een visie komen van de provincie en het college zal ook aandacht moeten 19

geven aan de verplichtingen die daaruit voortvloeien voor de gemeente. Waar het kan zal worden gedaan maar er kan geen uitspraak worden gedaan of er ruimte is om die 450 woningen aan te pakken. Momenteel is de omgevingsvisie in voorbereiding. Een aantal keuzes die hiervoor moeten worden gemaakt gaat over welke groei past binnen de identiteit van Baarn en in welke richting moet de groei plaats gaan vinden. Om woningbouw in het buitengebied mogelijk te maken zal altijd goedkeuring van de provincie moeten komen. Daarover wordt ook overleg gevoerd met de provincie op basis van concrete initiatieven en maatschappelijke ontwikkelingen. Om zoveel mogelijk grip te hebben op de woningvoorraad heeft de raad recent het volkshuisvestingsprogramma vastgesteld met de daarbij behorende instrumentenkoffer. Daarnaast gaat er een locatieonderzoek plaatsvinden om de overgebleven mogelijkheden voor woningbouw in kaart te brengen. De gemeente blijft afhankelijk van particuliere initiatieven voor het realiseren van nieuwe woningen. Het college zal initiatieven faciliteren en wanneer er zich kansen en mogelijkheden voordoen zal actief het gesprek worden aangegaan met betrokken partijen. Echter, na zeker de inwerkingtreding van de Omgevingswet, bevatten de ruimtelijke vraagstukken meer factoren dan enkel de woningbouw. Het gaat dan om factoren als verkeer, gezondheid, participatie en milieuaspecten.

Met de toekomstige realisatie van de Baarnsche Zoom wordt voor een groot deel voorzien in de woningbehoefte in Baarn. Momenteel wordt hard gewerkt om de woningvoorraad in Baarn aan te vullen. De heer BRUINS vraagt of het college ervan op de hoogte is dat de initiatiefnemer het project wil downsizen zodat het binnen de gestelde kaders van de provincie valt. Wethouder VELDHUIZEN is het bekend dat de initiatiefnemer naarstig op zoek is naar een pilot en het college wil daarbij ook helpen maar wel dient eerst de aanpassing van de provinciale verordening te worden afgewacht. Oorspronkelijk was het de bedoeling om meer te gaan bouwen en in overleg met de provincie wordt bekeken of een afwijking daarop mogelijk is. De heer JONKERS vraagt waar de strijdigheid van het voorgenomen plan met de provinciale verordening uit bestaat. Wethouder VELDHUIZEN geeft aan dat er sprake is van een maximering van 50 woningen. Daarnaast zijn er aangescherpte milieueisen omdat het naast een NNN-gebied ligt. Dat zit in die verordening en die wordt in maart 2024 herzien. Mevrouw STRUIJK vraagt hoe de grondhouding van de provincie was ten aanzien van het plan. Wethouder VELDHUIZEN meldt dat de provincie in eerste instantie akkoord was en in tweede instantie niet. Nu wordt gewacht op hoe de provincie op basis van de nieuwe verordening straks het plan gaat beoordelen.

De heer BRUINS vraagt of de andere raadsleden het met de ChristenUnie eens zijn dat de gemeente de ambitie moet hebben om 450 starterswoningen binnen 6 jaar te realiseren. De heer VAN LOON is voor bouwen en ook voor het bouwen van flexwoningen. De ambitie dient inderdaad te zijn om 450 woningen te bouwen tot 2030 maar naast starters zijn er misschien ook andere mensen gerealiseerd in een flexwoning. Goed is dat wordt ingezet op betaalbare woningen. De locatie bomencentrum is zeker geschikt voor duurzame woningen. De heer GENUIT merkt op dat in het nieuw vastgestelde volkshuisvestingsprogramma onder meer staat dat dient te worden ingezet op toekomstbestendige, beschikbare en betaalbare woningen voor 20

huishoudens met middeninkomens zodat de doorstroming weer op gang kan komen. Aan die ambities wil GroenLinks vooralsnog vasthouden. De heer SCHOUTEN vindt dat de gemeente moet streven naar een significant aantal starterswoningen of op een andere manier ruimte moet geven aan starters om te wonen. De heer BRINKMAN is van mening dat de gemeente vol ambitie moet zijn om starterswoningen te realiseren maar het is gevaarlijk om daar tegelijk een getal aan vast te plakken. Het is verstandig om meer de focus te leggen op vaste bouw in plaats van vooral de richting op te gaan van flexwoningen. De heer VAN HARDEVELD memoreert dat de raad in 2018 de ambitie heeft uitgesproken om tot 2030 1.000 woningen te bouwen. Die zijn nodig om tot 2030 het inwonertal van Baarn op peil te houden want de huishoudens worden steeds kleiner. Van die beoogde 1000 woningen zijn er nog maar een paar honderd gerealiseerd. Het is niet goed om nu ambitie op ambitie te stapelen en dan eindigt de gemeente straks met heel veel ambitie en weinig woningen. Daarom vol gas om de eerder geuite ambitie te halen. Mevrouw STRUIJK deelt de mening van vorige spreker dat er een ambitie staat maar daarbij zijn starterswoningen ook heel belangrijk. Dus daarop focussen kan nooit kwaad binnen de gestelde ambitie en het volkshuisvestingsprogramma.

Bedoelt de heer Bruins met die 450 starterswoningen flexwoningen? De heer BRUINS bedoelt 450 starterswoningen en daar kunnen ook flexwoningen bij zijn. Mevrouw STRUIJK wil vasthouden aan de verdeling zoals die is bedacht in het volkshuisvestingsprogramma en de percentages die daarin zijn benoemd. De heer JONKERS zegt dat dit initiatief van de ChristenUnie een kans is om woningen te creëren. Natuurlijk zijn er altijd maars bij zo’n programma maar de VVD zal een positieve grondhouding innemen. Mevrouw KOENDERS merkt op dat de wethouder uitermate ambitieus te werk gaat in de uitvoering van het net vastgestelde volkshuisvestingsprogramma. Het ambitieniveau is hoog, er komt veel uit en vooralsnog moet worden vastgehouden aan het ambitieniveau dat is uitgezet. De heer BRUINS zegt dat het bij die 450 woningen gaat om de woningen die mogelijk zijn op het bomencentrum in combinatie met de Baarnsche Zoom en de Tolweg. Van deze projecten lopen er nog twee en de gemeente had dit aantal woningen dus kunnen realiseren. Hoe kijken de andere raadsleden aan tegen flexwoningen op het bomencentrum? De heer VAN HARDEVELD vraagt of de discussie nu moet gaan over gemiste kansen of over kansen. De heer BRUINS antwoordt dat hij het heeft over kansen. De heer VAN HARDEVELD vindt het niet zo’n gek idee om naar de locatie bomencentrum te kijken voor woningbouw.

In de bijlage wordt gesproken over tijdelijke woningbouw maar daar gelooft het CDA niet zo in want in de praktijk blijft de meeste tijdelijke woningbouw in Nederland altijd staan maar het gaat hier om een combinatie van nieuwe natuur en een kwekerij en daarom is de locatie geschikt.

21

Mevrouw STRUIJK kan zich goed vinden in het voorstel om daar flexwoningen te realiseren. Er zit ook een nieuwe gedachtegang achter van modulair bouwen, kleinschalig, gedeelde ruimtes en vervoersmogelijkheden et cetera. Er zit een mooie duurzaamheidsambitie in dit plan en daar is D66 een groot voorstander van. De heer BRINKMAN stelt dat wanneer de kernrandvisie van 2015 erbij wordt gehaald niet anders kan worden geconcludeerd dan dat het een erg lastig verhaal gaat worden. In 6.11 staat dat het landelijke karakter achteruit zal gaan en het parkeren op eigen terrein zelf opgelost dient te worden. Het mag ook de kernkwaliteiten van het gebied niet aantasten. Voordat daar uiteindelijk wordt uitgekomen ben je al een heel eind verder en gaat het hele idee van snel bouwen niet op. De heer GENUIT is voorstander van flexibel aanpasbaar bouwen en het gebruik van herbruikbare bouwmaterialen met een lage CO2-footprint zoals hout maar GroenLinks is geen voorstander van een nader onderzoek van de locatie bomencentrum. Het terrein ligt in een landschappelijk en ecologisch kwetsbaar overgangsgebied tussen de Utrechtse Heuvelrug en de Eemvallei. Het terrein grenst aan het gebied rond Kasteel Groeneveld dat deel uitmaakt van het Natuurnetwerk Nederland.

Er mogen geen nieuwe ontwikkelingen in het buitengebied worden toegestaan voordat er een samenhangende omgevingsvisie ligt waarin duidelijke keuzes gemaakt worden over enerzijds waar ruimte wordt gezien voor nieuwe ontwikkelingen en anderzijds welke gebieden absoluut beschermd moeten worden tegen verdere aantasting. Dit terrein heeft ruimtelijk gezien geen enkele relatie met de bebouwde kom van Baarn. Dit is wonen op een verlaten plek ergens tussen Baarn en Hilversum. Het bouwen van een woonwijk op zo’n plek genereert een vraag naar winkels en andere voorzieningen die op hun beurt weer zullen streven naar schaalvergroting voor een rendabele exploitatie. Voor de bouw van een nieuwe wijk met flexwoningen zal eenzelfde infrastructuur nodig zijn als voor elke andere nieuwe wijk. Het is een illusie dat die infrastructuur met riolering, elektriciteitskabels, wegen et cetera in een periode van 15-20 jaar kan worden afgeschreven en dat de wijk daarna kostendekkend kan worden afgebroken en verplaatst. De bewoners zullen ook niet allemaal geherhuisvest kunnen worden als de wijk wordt opgedoekt. In de praktijk zal de woonwijk dus hoogstwaarschijnlijk permanent blijken te zijn. Mevrouw KOENDERS merkt op dat het buitengebied kwetsbaar is en dat je daar integraal naar moet kijken. De omgevingsvisie zal daar eerst een uitspraak over moeten doen.

De fractie is zeker enthousiast over het concept maar er zal toch behoedzaam moeten worden geopereerd. Wellicht is het een mogelijkheid voor de toekomst maar de vraag is of dit snel tot resultaten zou kunnen leiden. De heer SCHOUTEN vindt het op zich een prima locatie voor deze flexwoningen en daarom moet worden onderzocht wat er mogelijk is. Er zijn echter ook andere ontwikkelingen in dit gebied zoals de plannen voor het wellnesscentrum, de uitvoering van de plannen bij de Amerpoort, de plannen bij de Wildenburg en hoe verhoudt zich dat tot elkaar? De huidige eigenaar van het perceel heeft in de krant gezegd dat die tijdelijkheid waarschijnlijk permanent gaat worden. Dat kan maar dan wel graag hier helderheid over. De heer BRUINS concludeert dat het plan leeft in de raad maar uiteindelijk zal het college dit moeten oppakken. 11. Raadsinformatiebrief Stand van zaken diverse ruimtelijke ontwikkelingen (883797) De heer BRINKMAN vraagt of de raad het met de PvdA eens dat waar mogelijk moet worden versneld met lopende projecten. Snellere vooruitgang kan immers leiden tot efficiënte en betere resultaten voor de gemeenschap. Is de raad het met de PvdA eens dat er behoefte is aan een 22

prioriteitenlijst waarbij een vraag- en aanbodlijst wordt overwogen? Is de raad het met de PvdA eens dat de locatie De Geerenweg een prioritair agendapunt moet worden zodra de gebiedsvisie is gepresenteerd? De ontwikkeling van deze locatie is van groot belang voor de gemeente omdat het een van de weinige locaties is waar eventueel in volume gebouwd kan worden, misschien wel 200300 woningen. De heer SCHOUTEN zegt dat als er een mogelijkheid is tot versnellen dit moet worden opgepakt. De prioriteitenlijst heeft te maken met vraag- en aanbod en hoever een ontwikkelaar is. De vraag over de locatie De Geerenweg is een brug te ver want de raad heeft nog niet gesproken over de gebiedsvisie, over wat de raad wil met die locatie, hoe moet worden omgegaan met de sportvelden et cetera. Mevrouw STRUIJK heeft de indruk dat op dit moment ook wordt versneld waar het kan. Als de raad duidelijk maakt waar de prioriteiten liggen kan dat helpen bij bepaalde besluiten hoewel dit natuurlijk uiteindelijk afhankelijk is van de ontwikkelaar. De locatie De Geerenweg moet heel snel worden verkend om te kijken wat daar mogelijk is. De heer BRUINS is van mening dat moet worden versneld met de huidige projecten. Het is goed om als raad met elkaar af te spreken dat bijvoorbeeld projecten voor lage en middeninkomens voorrang krijgen in de behandeling dan projecten voor de wat hogere inkomens.

De gebiedsvisie De Geerenweg is waarschijnlijk niet haalbaar, gezien ook de kosten die gepaard gaan met het verhuizen van de sportvelden. De heer GENUIT is voor het versnellen van projecten waar mogelijk. Het vaststellen van een prioriteitenlijst is een goed idee maar bij projecten is er vaak een koppeling tussen dure en goedkope woningen en die zijn niet makkelijk uit elkaar te trekken. De raad kan wel prioriteit geven aan betaalbare woningen maar ontwikkelaars moeten daar wel in meegaan. Wat betreft De Geerenweg wil GroenLinks ook wachten op de gebiedsvisie voordat er beslissingen worden genomen over wat daar mogelijk is. Mevrouw KOENDERS sluit zich aan bij de woorden van de heer Schouten. De heer VAN HARDEVELD is altijd voor snelheid maar er zijn al een heleboel plannen en waar het ene versneld wordt vertraagt vaak het andere. De gemeente heeft al een lijstje dat verzilverd moet worden en daar moet de focus op liggen. De prioriteiten moeten aan het college worden overgelaten want daar doet de markt zijn werk. Wat betreft De Geerenweg moet je oppassen dan niet de nieuwste ideeën worden gestapeld op de nog niet uitgewerkte ideeën zodat die vervolgens niet uitgewerkt worden. Bovendien lijkt het beoogde resultaat hier wel erg naar boven afgerond. De heer VAN LOON is het eens met de stellingen 1 en 2.

Wat betreft De Geerenweg moet eerst worden gezorgd dat de rest voor elkaar is en daarna kan verder worden gekeken. De heer JONKERS is waar mogelijk voor versnelling. Alles moet worden gedaan wat mogelijk is om in iedere prijscategorie zo snel mogelijk vorderingen te maken. Er zijn immers vaak dure woningen nodig om het plan te kunnen laten renderen. De heer VAN LOON stelt dat in de projecten die behandeld zijn wordt gezien dat na participatie met omwonenden het aantal te bouwen woningen afneemt. Bijvoorbeeld bij de Van Galenlaan waar 8 woningen gepland stonden en er nu uiteindelijk 5 komen met als gevolg dat de woningen alleen maar duurder worden. Er dient wat gedaan te worden aan de doorstroming op de woningmarkt en 23

50PLUS zal niet meer instemmen als projecten niet voldoen aan de grote behoefte aan betaalbare huur- en koopwoningen tot € 350.000. Prioriteit moet worden gegeven aan de bouw van betaalbare woningen. De heer SCHOUTEN vraagt of 50PLUS ook bereid is om te investeren om dit voor elkaar te krijgen. Een ontwikkelaar zal altijd roepen dat dit financieel niet kan en als de gemeente financieel bij zou passen zou het misschien wel kunnen. De heer VAN LOON zegt dat vooraf bekend moet zijn bij de initiatiefnemers dat de gemeente aan de behoefte wil voldoen en dat zij niet met een project kunnen komen waar de gemeente helemaal niet achter staat. De heer JONKERS wijst erop dat de gemeente op deze wijze de hele woningmarkt op slot zet want als een project financieel hierdoor niet haalbaar is zal het niet doorgaan. De heer VAN HARDEVELD merkt op dat dit juist recent in het volkshuisvestingsprogramma is geregeld en het kan dus langs die lat worden gelegd. De heer BRUINS begrijpt dat het gaat om 40 projecten met ongeveer 450 woningen. Die vallen onder de oude woonvisie en dus dient minstens 30% ervan te vallen binnen het betaalbare segment, uitgesmeerd over Baarn want het gaat om meer dan 10 woningen. Gelet op het feit dat de meeste projecten in de maand december zijn ingediend dient overzicht te worden gehouden dat deze norm wordt nageleefd zodat de raad eventueel tijdig kan bijsturen.

De wethouder gaf in zijn beantwoording aan dat de cijfers pas beschikbaar zouden zijn bij de perspectiefnota. Waarom kan de wethouder geen overzichtslijstje aanleveren? Er lopen namelijk heel veel vergunningen en die zijn niet nieuw voor de gemeente. Wensen en plannen zijn reeds eerder besproken en waarom heeft het college geen overzicht op de 30% doelstelling? De ChristenUnie gaat er niet mee akkoord dat het overzicht pas wordt aangeleverd bij de perspectiefnota en zou het graag willen hebben voor 26 februari. Is de raad het met de ChristenUnie eens dat vroegtijdig over een overzicht van de geplande woningen per project moet worden beschikt om de controlerende taak goed uit te kunnen voeren op het gebied van woningbouw? Wethouder VELDHUIZEN geeft aan dat de voortgang van de woningbouwprojecten en de programmering op een aantal momenten, zoals onder andere in de P&C-cyclus, aan de hand van de door de raad vastgestelde kaders inzichtelijk wordt gemaakt en op basis van de woondeal in de regio. Verdere monitoring zal een extra beslag leggen op de capaciteit die om bekende redenen al onder druk staat en geen extra sturing uitoefenen aangezien de mogelijkheden daartoe aan de orde komen bij de besluitvorming in de raad over ruimtelijke ontwikkelingen. De heer BRUINS herhaalt dat hij zo snel mogelijk een lijstje wil ontvangen.

Wethouder VELDHUIZEN stelt dat de heer Bruins heeft gezien hoeveel aanvragen er liggen op dit moment bij RO en vergunningverlening. Dit zal dus niet gaan gebeuren op de termijn die de heer Bruins stelt. De heer BRUINS zal zich beraden op andere mogelijkheden. De heer JONKERS merkt op dat het vorige college veel projecten in gang heeft gezet en het is goed om te zien dat het huidige college deze weg voortzet. Het vorige overzicht was van 10 november 24

202 I en er wordt nu gezien dat daar grotendeels dezelfde projecten op staan. Het was wel bijzonder dat de raad op de vraag van de ChristenUnie zo lang heeft moeten wachten op een update en de VVD is verbaasd over de antwoorden die de wethouder net heeft gegeven omdat de informatie gewoon beschikbaar was. De heer VAN HARDEVELD beantwoordt de vraag van de ChristenUnie met ja. De heer SCHOUTEN zegt dat zo'n lijstje zeer wenselijk is, al is het maar om vroegtijdig bij te kunnen sturen op bepaalde projecten die nu misschien geen of weinig betaalbare woningen hebben. Daar hoef je dan ook niet veel energie in te steken als college. De heer BRINKMAN hoort van de wethouder dat er veel druk ligt op de ambtelijke capaciteit. Het is wenselijk dat er zo'n lijst komt maar dan moet de wethouder eerst intern overleggen wanneer dat mogelijk is. Mevrouw STRUIJK zegt dat het af en toe prettig is om een totaalplaatje te hebben en dat ontbreekt nu. Natuurlijk zitten de ambtenaren op dit moment vol met werk maar tegelijkertijd is er de behoefte aan dat totaalplaatje. Daarom moet het college kijken of het toch niet mogelijk is om voor de perspectiefnota alvast met een lijstje te komen en wanneer er weer zo'n overzicht komt dient er standaard een tabel in te worden opgenomen om hoeveel woningen in welke categorie het gaat.

Wethouder VELDHUIZEN merkt op dat voor alle initiatieven die er gaan komen het volkshuisvestingsprogramma is vastgesteld en daar staat exact in hoe het werkt. Als niet wordt uitgekomen in betaalbaarheid is er een vereveningsfonds waarmee uiteindelijk bij andere projecten van de woningcorporaties de onrendabele top gefinancierd kan worden. De afwijkingen komen dus vanzelf naar voren. Het is mogelijk om ruim voor de perspectiefnota zo'n lijstje te presenteren maar eind februari wordt niet gehaald en dat heeft ook te maken met afwezigheid van medewerkers door privéomstandigheden en de druk er nog verder opleggen is onverantwoord. Er zal voor worden gezorgd dat het lijstje wordt geleverd maar de termijn waarop kan nu niet worden gezegd. De heer JONKERS vraagt wanneer het lijstje dan komt wanneer het eind februari niet mogelijk is. De heer BRUINS zegt dat voor hem de datum van 26 februari overeind blijft staan. Als iemand er even 2 uur voor gaat zitten is het lijstje al aardig compleet. Wellicht helpt het als de portefeuillehouder de 40 voorstellen naar hem stuurt want dan kan die het zelf maken. De VOORZITTER sluit het agendapunt af en geef vervolgens nog het woord aan de heer Brinkman. De heer BRINKMAN meldt dat er een hele leuke Raad op Pad op 5 maart is. ledereen mag ook zijn buurman of buurvrouw meenemen.

Er wordt nog gezocht naar spelleiders en ook een oproep aan de mensen thuis: kom alle langs. l 2. Sluiting De VOORZITTER sluit de vergadering om 23. I 7 uur. Aldus vastgesteld in de openbare bijeenkomst "Debat in de Raad" van I 3 maaAt 2024. De griffier,

De voorzitter, de he

ers

25