240117 Verslag Debat in de Raad 17 januari 2024

De heer VAN DER LINDEN vindt dat niet uit het oog mag worden verloren dat in september 2022 een motie is ingediend waarin dit heel duidelijk geregeld wordt. Als dat nu wordt losgelaten is het indienen van moties eigenlijk zinloos. 17

Wethouder VELDHUIZEN zegt dat pas achteraf kan worden geconstateerd welke risico’s over het hoofd worden gezien. Als de norm wordt verruimd kan dat ook betekenen dat er meerdere gezinnen in één huis komen. De vraag is of dat wenselijk is. De ruimte is er wel om af te wijken van deze norm. Het college is van mening dat ze wel invulling heeft gegeven aan de motie maar het is de bevoegdheid van de raad om de norm ruimer te maken. Daar zal het college dan met een antwoord op komen. Mevrouw KOENDERS geeft aan dat een voorstel voor een amendement zal worden gedaan waarbij wensen en suggesties van andere fracties kunnen worden meegenomen. Conclusie: De VOORZITTER concludeert dat het voorstel als bespreekstuk naar de raad gaat. 6. Verordening maatschappelijk ondersteuning en jeugdhulp Baarn 2024 (867709) De heer VAN DER DONK merkt op dat Baarn maar liefst gemiddeld € 250 kwijt is voor de huishoudelijke hulpbijdrage per aanvrager terwijl de gebruiker € 19 voor de Wmo betaalt, onafhankelijk van de financiële situatie van de aanvrager. De gemeente probeert mensen met een hoger inkomen te overtuigen om zelf hulp in te schakelen maar een aanvraag wordt niet afgewezen. Door de stijging van de Wmo-kosten voor huishoudelijke hulp kan minder worden geïnvesteerd in nieuwe projecten en ambities op het sociaal domein en nieuwe projecten stagneren omdat er simpelweg geen geld voor is.

Daarbij loopt de wachttijd op voor deze zorg en vooral voor de mensen die het echt nodig hebben. Eemnes, Leusden en Utrecht hebben een inkomenstoets ingevoerd. Dat mag eigenlijk niet maar het is toch gedaan omdat men het niet sociaal vindt, de kosten uit de pan rijzen en de wachtlijst overbodig zwaar oploopt. Zouden college en raad deze ontwikkeling ook niet willen stoppen door middel van de invoering van een inkomenstoets? Mevrouw SLUIJS begrijpt dat het bij dit raadsvoorstel echt om een juridisch document gaat en dat er in de beleidsregels een concrete uitwerking komt voor de inwoners. Graag tegen die tijd een terugkoppeling van de wethouder om te kunnen zien hoe de verordening in de praktijk uitwerkt en op welke manier de informatie gecommuniceerd wordt naar inwoners. Het uitgangspunt is dat de reikwijdte van de jeugdhulp beperkt moet worden om ervoor te zorgen dat er hulp beschikbaar blijft voor de meest kwetsbare jongeren en gezinnen. Zij moeten sneller ondersteuning krijgen om te voorkomen dat problemen groter worden en zwaardere hulp nodig is. GroenLinks is daarom blij dat het Lokaal Team is uitgebreid om die snelle ondersteuning te kunnen bieden. De gemeente moet wel alert blijven of ook met deze hervormingen het budget dat de gemeente van het Rijk krijgt voldoende is om de jeugd die hulp te bieden die zij nodig heeft.

Als dat niet zo is moet de raad zich daarover uitspreken. Mevrouw BRUIJSTENS ziet de noodzaak om de jeugdhulp betaalbaar te houden maar een van de leidende uitgangspunten is dat de inzet van de hulp en ondersteuning zo kortdurend mogelijk is. Dit moet volgens het college worden opgevat als normalisering van de ondersteuning en zeker niet als een beknibbeling en hierdoor blijft de hulp en ondersteuning beschikbaar voor wie dat echt nodig heeft. Er wordt op deze wijze wel onbedoeld een sturingsmechanisme gecreëerd waarbij kort leidend is. Het uitgangspunt zou moeten zijn dat inwoners passende ondersteuning krijgen voor zo lang als nodig en daarbij is de juiste taal in de verordening zeer belangrijk. In april 2023 is al eens aan de wethouder gevraagd of die inkomenstoets ook niet in Baarn zou kunnen worden ingevoerd. Daar werd toen een negatief antwoord op gegeven en de fractie is heel benieuwd hoe dit bijna een jaar later ervoor staat. 18

Ziet de raad ook het risico zoals juist geschetst in de term van zo kort mogelijk in plaats van zo lang als nodig en kan de raad zich vinden in de toevoeging van een tekst zoals bijvoorbeeld ‘zo kortdurend maar zo lang als mogelijk’? Mevrouw STRUIJK merkt op dat mensen zo lang mogelijk zelfstandig willen blijven en D66 gelooft in de kracht van mensen maar er is ook sprake van een openlijke besparing op de kosten door minder specialistische hulp. Oorspronkelijk werd in de uitwerking van de wet veel over maatwerk gesproken maar nu zie je een steeds verdergaande verschuiving naar algemene en collectieve voorzieningen. Oorspronkelijk was het de bedoeling dat de zorg dichter bij de inwoners werd geregeld door de verschuiving van het Rijk naar de gemeenten maar nu lijkt ook de gemeente een terugtrekkende beweging te maken door standaardisatie. De gemeente krijgt immers vanaf 2026 € 800.000 minder van het Rijk. Gelukkig bleek vorige week in de presentatie dat de mens nog steeds centraal staat en de verordening is een juridisch instrument dat ondersteunt in de zoektocht naar maatwerk voor de cliënt. Tijdens de presentatie werd ook duidelijk dat de lokale uitvoeringsregels een Baarns sausje over de verordening moeten gaan gieten.

Kan het college toezeggen dat in deze lokale uitvoeringsregels meer naar voren komt dat de inwoners centraal staan en niet de financiën, dat er kwalitatieve afwegingen gemaakt worden bij de toewijzing van hulp en geen puur financiële? Mocht dat niet het geval zijn, dan moet het college ervoor uitkomen dat er bezuinigd moet worden en waar het pijn gaat doen. Er zit immers op dit moment een grote kloof tussen de toon van de verordening en de ideeën achter de integrale toegang en taal doet ertoe. Mevrouw OORTMAN GERLINGS vindt dat de nieuwe verordening toegankelijker is, beter aansluit bij de praktijk en nog meer geïntegreerd is in de bestaande voorzieningen van inwoners. Het is met de integrale toegang een verbetering binnen het sociaal domein. De VVD kan zich vinden in het uitgangspunt ondersteuning zo kort mogelijk en zo lang als nodig. De heer KORKMAZ kan zich bijna vinden in de woorden van de VVD en van D66 over de financiën. Wat betreft het PGB heeft het college voorgesteld om van 100 naar 90% te gaan. Wat is hiervan de reden? Ambtelijk werd aangegeven dat dit kostenbesparend is. Waarop is dit kostenbesparend en waarom is dit ingevoerd? Wethouder DE VRIES zal de complimenten aan de ambtelijke organisatie overbrengen. Taal in de verordening doet ertoe maar nog belangrijker zijn de uitgangspunten die in artikel 1 van deze verordening zijn opgenomen.

Een belangrijk uitgangspunt is dat de gemeente doet wat nodig is. Eerst wordt gekeken naar wat de inwoner nodig heeft en niet naar wat de regels zijn. Maatwerk wordt geboden in aanvulling op en in samenwerking met de inzet van het eigen netwerk. Het klopt dat de beleidsregels een stap zijn van het juridisch document naar de uitvoering. Als de beleidsregels zijn opgesteld zal daarvan een terugkoppeling worden gegeven in een raadsinformatiebrief en dan zal ook specifiek worden ingegaan op de zorg die geuit is. Het behandelen van PGB-aanvragen kost geld waaronder herindicering. Getoetst wordt of de aanvrager PGB-vaardig is en of die in staat is, al dan niet met hulp van een ander, met het PGB om te gaan. Dat brengt kosten met zich mee. Daarnaast wordt met de 90% aangesloten bij wat in de regio de praktijk is. Het ontbreken van een inkomenstoets is ook voor het college een grote steen des aanstoots. Voor de kerstvakantie heeft spreker een oproep gedaan aan inwoners van Baarn die het zelf kunnen betalen om niet meteen een beroep te doen op de door de gemeente gefinancierde huishoudelijke hulp maar het staat in de wet dat dit kan en mag en er zijn inderdaad gemeenten die het opnemen in de verordening maar die kunnen dat niet overeind houden bij de rechter. Het zou dus een symbolische maatregel zijn.

Het Rijk heeft zich voorgenomen dat het op 1 januari 2026 voor gemeenten mogelijk is om weer inkomensafhankelijke bijdragen voor de huishoudelijke hulp te gaan 19

vragen. Het college zal dan niet aarzelen om een dergelijke wijziging van de verordening aan de raad voor te stellen. De heer VAN DER DONK stelt dat toch steeds meer gemeenten ervoor kiezen om zo’n inkomenstoets in te voeren. Dat werkt ook wel bij een aantal gemeenten omdat er niet zoveel mensen zijn die dan naar de rechter gaan. De gemeenten wachten al lange tijd op de invoering van een inkomenstoets. De heer KORKMAZ begrijpt dat de gemeente een vergoeding krijgt van 100% uit het gemeentefonds naar de gemeente houdt dan 10% in voor de kosten die gemaakt worden voor het beoordelen van de PGB-aanvraag. Wethouder DE VRIES geeft aan dat deze vraag schriftelijk zal worden beantwoord. Mevrouw SLUIJS vraagt wanneer de raadsinformatiebrief komt. Wethouder DE VRIES zegt dat zodra de beleidsregels zijn opgesteld de raad daarover wordt geïnformeerd maar op dit moment kan niet worden ingeschat wanneer dat proces is afgelopen. De heer KORKMAZ begrijpt het uitgangspunt van het CDA maar de burgers hebben recht op huishoudelijke hulp en daarom dient de inkomenstoets nu niet te worden ingevoerd. Mevrouw SLUIJS is in de veronderstelling dat de gemeente niet veel meer kan doen dan het voeren van een goed gesprek aan de keukentafel en ondersteunt de oproep die wethouder De Vries in deze gedaan heeft.

Enerzijds is belangrijk dat de hulp terechtkomt bij de mensen die het het hardst nodig hebben maar een inkomen is niet het enige criterium dat je kunt wegen als het erom gaat of mensen hulp nodig hebben. Dat kunnen mensen vaak het beste zelf bepalen en of ze daar aanspraak op willen maken maar de fractie zal nog verder nadenken over de suggestie van het CDA. De heer VAN LOON staat er volledig achter om de huishoudelijke hulp inkomensafhankelijk te maken. Mevrouw SLUIJS zegt wat betreft de term ‘zo kort mogelijk’ dat het belangrijk is hoe het opgeschreven staat in de verordening. Mevrouw STRUIJK en mevrouw HOEKSTRA kunnen zich daarbij aansluiten. De heer KORKMAZ sluit zich daar ook bij aan. De VOORZITTER vraagt gezien het tijdstip of de agendapunten verder vanavond kunnen worden afgemaakt. Hiermee wordt ingestemd. Conclusie: De VOORZITTER concludeert dat het voorstel als bespreekstuk naar de raad gaat. 7. Benoeming leden Commissie Ruimtelijke Kwaliteit (864794) Mevrouw SLUIJS memoreert in een vorige vergadering te hebben gevraagd om een motivatie van MooiSticht waarom het nieuwe lid wordt voorgedragen omdat de raad eigenlijk niet weet waarover

20

nu wordt besloten. Helaas is nog geen document ontvangen en op dit moment kan de fractie zich dus geen oordeel vormen. Komt dat nog voor de aanstaande besluitenraad? De heer VAN WIJK zou die motivatie ook graag willen zien. Wethouder VELDHUIZEN zegt dat dit door ziekte nog niet is geregeld maar verwacht wordt dat dit ruim voor de aanstaande besluitenraad kan worden aangegeven. Conclusie: De VOORZITTER concludeert dat over het raadsbesluit een schriftelijke stemming zal plaatsvinden en dat het derhalve als bespreekstuk naar de raad gaat. 8. Kaders begroting 2025 en geactualiseerde begroting 2024 Veiligheidsregio Utrecht (864145) De VOORZITTER memoreert dat tijdens de informatieraad de raadsrapporteurs hier kort verslag over hebben gedaan en dat ze hebben gezegd geen zienswijze te willen indienen. Het voorstel gaat zonder discussie als hamerstuk naar de raad. 9. Ontwerp Kadernota RUD Utrecht 2025 (867805) De VOORZITTER meldt dat een kort verslag van de raadsrapporteurs is ontvangen en die hebben aangegeven dat ze in kunnen stemmen met het raadsvoorstel. Het voorstel gaat zonder discussie als hamerstuk naar de raad. 10. Beheersverordening Algemene Begraafplaats Baarn 2024 (857365) Mevrouw MARTENS is niet gelukkig met de voorgestelde verordening omdat daarin de naam van de Nieuwe Algemene Begraafplaats wordt veranderd. Nut en noodzaak daarvan ontgaat de fractie.

Als de redenering van het college dat het ‘Nieuw’ er eens af moet wordt doorgezet verwacht de VVD binnenkort voorstellen tot andere naamaanpassingen. Nieuw Baarnstraat en Nieuwstraat kregen hun naam omdat het dorp daar in de 19e eeuw een uitbreiding kreeg. Als deze systematiek wordt gevolgd zou de Nieuw Baarnstraat moeten worden omgedoopt tot Baarnstraat en de Nieuwstraat tot Straat. Wellicht kan het college de NBS adviseren om hun naam te veranderen in Baarnse School. Daarnaast is er al een algemene begraafplaats waarvan de ingang zich tegenwoordig aan de Berkenweg bevindt. De heer VAN DER LINDEN vindt de verandering van de naam van de begraafplaats een logische wijziging. Gelukkig wordt door een tijdslot aan een ieder de mogelijkheid gegeven om de begraafplaats binnen de verruimde openingstijden te bezoeken. Wat is de betekenis van het woord ‘nieuw’ eigenlijk? Nieuw is iets wat nog niet zo lang bestaat, bijvoorbeeld Hollandse nieuwe haring die in juni wordt verkocht en geserveerd. Een begraafplaats die 100 jaar oud is, is niet nieuw maar in de ogen van de fractie oud. Mevrouw DEURLOO kan niet instemmen met de voorgestelde naamswijziging. Het personeel van de begraafplaats gaf bovendien aan dat de nieuwe naam absoluut niet van hen uitging en ook niet wenselijk was.

Mede daarom kan de huidige naam prima blijven en er zal een amendement worden ingediend om dat voorstel te schrappen. Overigens is er in Baarn wel een oude begraafplaats. Met het nieuwe hek kan de veiligheid en de orde beter worden gegarandeerd. Op de website van de Nieuwe Algemene Begraafplaats staat geen specifieke vermelding dat ook moslims en joden daar hun dierbaren volgens hun eigen protocol kunnen begraven terwijl dat daar 21

mogelijk is. Wil de wethouder ervoor zorgen dat deze vermelding zowel in de geactualiseerde verordening als ook op de website van de Nieuwe Algemene Begraafplaats wordt opgenomen? De heer VAN WIJK meldt dat de fractie het amendement voor de oude naam zal steunen. Mevrouw HOEKVELD vraagt zich af wanneer de Nieuwe alleen maar algemeen is de Oude dan ineens niet meer algemeen is want taal doet ertoe. Wethouder EIJBAARD zegt dat hij bereid is om te vragen om dat te doen. Conclusie: De VOORZITTER concludeert dat het voorstel als bespreekstuk naar de raad gaat. l l . Actualisatie 5 financiële beleidsnota's (856506) Dit voorstel is vervallen. l 2. Vervanging Audiovisuele middelen raadszaal (864140) De VOORZITTER benadrukt dat de bijlage waarin de bedragen worden genoemd geheim is. Mevrouw SLUIJS wil de wethouder en de klankbordgroep meegeven dat de gemeente altijd over de data moet kunnen beschikken en dat dit ook goed wordt opgenomen in het contract met de leverancier. De heer VAN DER LINDEN heeft het volste vertrouwen in de projectgroep die een en ander heeft uitgewerkt en begeleid. De ambitieuze planning in het raadsvoorstel moet worden gehaald zoals leeftijden en het beschikbaar hebben van technisch personeel om een en ander te installeren. Wethouder PRAKKE zegt op de vraag van GroenLinks dat dit zal worden meegenomen in het contract.

Conclusie: De VOORZITTER concludeert dat het voorstel als hamerstuk naar de raad gaat. 14. Sluiting De VOORZITTER sluit de vergadering om 23.18 uur. Aldus vastgesteld in de openbare bijeenkomst "Debat i De griffier,

De v

de Raad van 14 februari 2024. e heer A.P. van der Padt

/ /

22