240117 Verslag Debat in de Raad 17 januari 2024

Gemeente Baarn Bijeenkomst “Debat in de Raad” Verslag van de openbare bijeenkomst, gehouden op woensdag 17 januari 2024 in de raadszaal van het gemeentehuis

Voorzitter:

de heer H.J. van Hardeveld

Griffier:

mevrouw C. Heusingveld

Aanwezig:

de heer J.J.G. Bosman (GL), de heer V.A. Brinkman-Koopal (PvdA), mevrouw S. Bruijstens (PvdA), mevrouw M.L. Deurloo (VoorBaarn), de heer M.J.P.M. van der Donk (CDA), de heer W.J.L. Genuit (GL), mevrouw G. Hoekveld-Meijer (CU), mevrouw E.M. Jacobson (50PLUS), de heer J.M. Jonkers (VVD), mevrouw M.J. Koenders-van de Vrugt (VoorBaarn), de heer D.D. Kolt (VoorBaarn), de heer M.R. Korkmaz (VoorBaarn), de heer A.F.M. van der Linden (PvdA), de heer J.C.A. van Loon (50PLUS), de heer M.R. Mascini (VVD), mevrouw A.M. Martens (VVD), mevrouw S.H.B. Oortman Gerlingsvan Hal (VVD), de heer A.P. van der Padt (VVD), mevrouw P.A.M. Patrick (PvdA), mevrouw J.A.M. Sluijs (GroenLinks), mevrouw E.C. Sluis-Hoogerwerf (VoorBaarn), de heer A.R. Stolk (VVD), mevrouw C.J. Struijk-Cramer (D66) en de heer R. van Wijk (CDA)

Overige aanwezigen:

de heer M. Eijbaard (wethouder), jhr. M.A. Röell (burgemeester), de heer M.R. Veldhuizen (wethouder) en de heer S. de Vries (wethouder)

1.

Opening, vaststelling agenda en mededelingen

De VOORZITTER heet iedereen om 20.00 uur van harte welkom. Mevrouw Oortman Gerlings wordt van harte gefeliciteerd met haar verjaardag. Met het niet stellen van technische vragen wordt ingestemd. De heer STOLK meldt ten aanzien van agendapunt 11 dat de auditcommissie van mening is dat er nog te veel vragen zijn en dat zich bij de beantwoording van technische vragen weer nieuwe vragen aandienen. Dit raadsvoorstel is volgens de auditcommissie nog niet rijp voor besluitvorming en hij stelt voor om dit agendapunt voor vandaag en de besluitvormende raad van de agenda te halen en om het in maart opnieuw in de raadcyclus te behandelen. In de tussentijd zal de auditcommissie samen met het college en de ambtelijke organisatie in gesprek gaan om tot een door de auditcommissie gedragen raadsvoorstel te komen. De VOORZITTER concludeert dat de raads- en steunfractieleden hiermee kunnen instemmen en dat betekent dat agendapunt 11 wordt geschrapt. De heer VAN WIJK stelt voor om agendapunt 13 te behandelen na agendapunt 3 omdat dit veel met elkaar te maken heeft.

1

De VOORZITTER concludeert dat de raad zich hierin kan vinden en derhalve wordt agendapunt 13 direct na agendapunt 3 behandeld. Er is bericht van verhindering ontvangen van de heer Van Grinsven, de heer Schouten en de heer Bruins. 2. Vaststellen verslag van Debat in de Raad van 13 december 2023 Het verslag wordt ongewijzigd vastgesteld. 3. Lokale Energie Strategie (LES) (867405) Mevrouw HOEKVELD merkt op dat ambitie en doel berusten op 2 pijlers, namelijk absorptie en uitstoot om het evenwicht te creëren in broeikasgassen. Wat er niet staat in de LES is dat tuinen en auto’s deel zijn van huishoudens. Auto’s stoten broeikasgassen uit en tuinen absorberen broeikasgassen mits goed aangelegd. Minder auto’s en verandering van mobiliteitsgedrag wordt niet meegenomen terwijl het stuk ook wel degelijk over gedrag gaat. De lokale strategie zoals die wordt voorgesteld is niet meer dan een druppel op een gloeiende plaat in de context van de Baarnse ambitie om de opwarming van de aarde tegen te gaan. Absorptie en gedragsverandering als oplossing ontbreekt terwijl dat nu al zou moeten want de tijd dringt. Natuurlijk helpen alle beetjes maar het liefst zoveel mogelijk tegelijk gezien de urgentie en de gedragsverandering die van lange adem is. Dat vereist meer dan één duurzaam bouwloket om het doel te bereiken. De creativiteit moet worden aangeboord bij de inwoners.

Geef die een platform om oplossingen te bedenken en een gezellige pleisterplaats om mentale energie bij te tanken. Zijn de andere fracties het met de ChristenUnie eens dat het doel en de ambitie zoals verwoord in de LES mede kan worden bereikt met een loket waar burgers informatie halen hoe zij hun huis duurzaam en comfortabel kunnen krijgen en een permanent platform dat burgers de gelegenheid biedt om samen na te denken over andere oplossingen die een bijdrage kunnen leveren om de impact van de klimaatverandering op te vangen, een vaste plek, een forum voor de inwoners? Zijn de andere fracties het met de ChristenUnie eens dat een pand als platform kan dienen waar de samenleving begint vorm te krijgen Duurzaam Baarn en het huis van Pippe waar gewerkt wordt aan gemeenschap gedreven aanpak voor een duurzame toekomst? De heer VAN LOON zegt dat als deze plannen worden ondersteund door informatieavonden voor de inwoners het moet lukken. Het is de meest goedkope manier om schillen te bepalen door het oude energielabel van voor 1 januari 2024 aan te houden en dit steekproefsgewijs te checken.

Wat betekent de netcongestie in Baarn voor de grote projecten zoals de gemeentewerf, ijsbaan enzovoort? Wordt dit verder uitgewerkt voor als er groen licht is gas kan worden gegeven of wordt gewacht op de verzwaring door Stedin langs de A1 in 2030? Geldt dit voor het laagspanningsnet, kleine zakelijke woningen of ook voor het midden- en hoogspanningsnet? Er dient grootschalige opslag van elektriciteit te komen door gebruik te maken van batterijen. Mevrouw STRUIJK merkt op dat er ook flinke kansen liggen bij de inwoners om de aarde leefbaar te houden. Zij moeten centraal staan in alle plannen en acties van de gemeente. Het moet begrijpelijk zijn voor hen wat de gemeente aan het doen is en wat het voor hen persoonlijk kan betekenen, hoe ze daaraan kunnen bijdragen en waar de winsten zitten. Goed is dat er eerst steeds breed gekeken wordt naar het Rijk en de provincie om vervolgens in te zoomen op de gemeente. De toonzetting van het stuk mag positiever, denk in kansen. Wat vindt de raad bijvoorbeeld van een platform waar Baarnse ondernemers, bijvoorbeeld aannemers die met duurzaamheid bezig zijn, gemeente, de netbeheerder en inwoners en andere

2

geïnteresseerden regelmatig van gedachten wisselen en kansen signaleren en aanjagen? Zo neemt de gemeente een aanjagende houding aan maar die ambitie wordt nu gemist. Het landelijk beleid zet in op 60% CO2-reductie in 2030 en Baarn moet daar minimaal op inzetten. Hoe ziet het college dit en hoe kijkt de raad hier tegenaan? In de technische vragen is gevraagd wat er nodig is om de route te verkorten tot 2040 in plaats van 2050. In het antwoord wordt alleen over de warmtetransitie gesproken maar over deze versnelling wil D66 graag met de raad in debat. Wat betekent dit raadsvoorstel concreet voor de inwoner die met de vraag zit of die de CV-ketel de komende 5 jaar wel of niet moet vervangen? Het waarom en het wat zijn beschreven in dit document maar niet het hoe. Schillabels zijn onbekend voor de meeste inwoners. Is het dan niet handiger om op korte termijn alleen met energielabels te werken? Wat vinden college en raad hiervan? Daarbij sluit zij zich aan bij het idee hierover van 50PLUS.

Hoe gaat het college invulling geven aan het hoe op een voor inwoners begrijpelijke en toepasbare manier zodat ze er echt wat mee kunnen? Hoe houdt de gemeenteraad het overzicht met alle verschillende plannen en documenten als de Transitievisie Warmte et cetera en de daarbij behorende uitvoeringsaanpak om de controlerende taak uit te kunnen voeren? De heer VAN WIJK merkt op nu er geen grote locaties voor windmolens door de provincie worden aangewezen en daarom zal er nog meer actie moeten komen op de mogelijkheden die Baarn wel heeft. Isoleren dient zoveel mogelijk naar voren te worden gehaald. Hoe eerder isolatie in een woonhuis is gerealiseerd hoe eerder daar comfort en besparing uit wordt gehaald. Door de koppeling van isoleren en warmte in stand te houden wordt het isoleren net zolang uitgesmeerd als de Transitie Warmte die jaren kan gaan duren, zeker als dat wijk voor wijk gaat gebeuren. Zon op dak moet zoveel mogelijk worden gestimuleerd. De wethouder heeft vorige week echter aangegeven dat dit geen prioriteit wordt gegeven. Het college moet actie houden op dit fenomeen. Beter is om energie te stoppen in het activeren van TenneT en Stedin om de netcapaciteit voor Baarn op orde te houden. Als te veel elektriciteit wordt geleverd is dat een luxeprobleem.

Een jaar geleden is een werkbezoek afgelegd aan een aquathermieproject in Amersfoort met mooie vooruitzichten als De Eem als warmtebron. Het college moet hier, ondanks de beperkte ambtelijke beschikbaarheid, optimaal mee aan de gang gaan want dit zijn lang durende projecten. Hoe kan de wethouder worden geholpen met snelheid houden om de kernpunten te realiseren als isoleren, urgentie, aquathermie zo spoedig mogelijk starten? Deelt de raad de mening dat wat betreft de uitvoering de prioriteit bij isoleren moet liggen en dat aan de wethouder suggesties moeten worden meegegeven als een duurzaam loket, meer bekendheid geven aan de bestaande duurzaamheidslening, het schrappen van 5.2 door 4, namelijk het realiseren van zon op dak naar maximaliseren van zon op dak en op het vergroten van de netwerkcapaciteit aandringen bij Stedin? Mevrouw BRUIJSTENS vindt dat het veel gaat vragen van de inwoners om mee te bewegen in deze ingrijpende transitie en daarom is het goed dat in de LES de inwoners centraal staan. Mooi is dat de motie over de zogenaamde Zutphense aanpak een plek heeft gekregen in de LES met het beschikbaar stellen van vouchers voor duurzaamheidsmaatregelen als vloer- en spouwisolatie en door inwoners ook in de uitvoering te ontzorgen wordt een groep inwoners echt geholpen voor wie de energietransitie een grote of zelfs onmogelijke financiële uitdaging betekent.

Het realiseren van warmtenetten lijkt meer wensdenken dan technisch haalbaar. Als deze er niet komen en het merendeel van de wijk op de warmtepomp moet overgaan zijn er nog veel technische en financiële hobbels te nemen voor de inwoners en daar maakt de fractie zich zorgen over. De heer GENUIT constateert dat de LES regelmatig zal moeten worden aangepast omdat er nieuwe ontwikkelingen zijn. Door de slimme koppeling van mobiliteit met de lokale opwek van duurzame 3

energie valt winst te behalen en zo kan een deel van het groeiende probleem van de netcongestie mogelijk omzeild worden. Daarom is het goed dat het college in de loop van het jaar met een uitvoeringsagenda duurzame mobiliteit gaat komen. Iedereen moet meegenomen worden in deze transitie. Niet kan worden geaccepteerd dat mensen straks in slecht geïsoleerde huizen achterblijven omdat ze zelf geen mogelijkheden hebben om er iets aan te verbeteren. Daarom is het goed te zien dat de woningcorporatie Omthuis wil samenwerken met de gemeente om hun woningbestand te verduurzamen. Samenwerken met groepen inwoners, ondernemers, lokale organisaties, de regio en de provincie is heel belangrijk. GroenLinks had hier en daar graag een hogere ambitie gezien om sneller tot resultaten te kunnen komen maar de fractie heeft de voorkeur voor een realistische planning die ook echt haalbaar is. Als zich onderweg mogelijkheden voordoen om de uitvoering te versnellen moet dat met beide handen worden aangegrepen. De heer MASCINI zegt dat de LES een hoop tekst is maar beslist geen strategie. Er wordt met hagel geschoten en we zien wel wat er uit de lucht komt vallen. Daarnaast laat de LES 44% van de Baarnse CO2-uitstoot, namelijk van transport en landbouw, buiten beschouwing en onbehandeld.

De wethouder gaf aan dat door capaciteitsgebrek in de organisatie het niet mogelijk was om een compleet plaatje te maken. Er ontbreekt dus veel in de LES, het is onduidelijk wanneer het wat oplevert en wat het kost. Enige indicatie moet toch mogelijk zijn? Hoe kan anders een realistische afweging worden gemaakt? De VVD heeft het gevoel dat de wethouder overzicht en de regie mist, onder meer blijkende uit de beantwoording van vragen. Zo zei de wethouder vorige week dat hij zelf ook wel zou willen weten wat het allemaal kost. Het CDA moet het antwoord op de vraag over warmtepompen bij appartementen maar zelf even googelen. Niet bekend is wat de schillabels zijn of hoeveel gas en elektriciteit nu wordt gebruikt. Er is dus geen nulmeting. Deze LES gaat miljoenen kosten. Het coalitieakkoord belooft op pagina 12 dat in deze raadsperiode voor alle woningen een warmteplan beschikbaar komt maar sommige wijken worden helemaal niet meegenomen in de planning. Zonnepanelen worden inmiddels ontraden maar in de LES wordt gegaan voor 3 projecten, namelijk het Laanplein, gemeentewerf en Beltgat. De wethouder geeft zelf aan dat de businesscases van Laanplein en gemeentewerf zich niet laten rond rekenen en bij het Beltgat is er sprake van een discutabele locatie wat betreft milieuaspecten en daar moeten aanvullende onderzoeken worden verricht.

De wethouder gaf vorige week aan dat de netcongestie een groot probleem is en dat de praktische gevolgen tot 2030 onbekend zijn waardoor het opnemen van een visie niet mogelijk is. Verder is de bron voor het warmtenet voor Baarn nog onbekend volgens de wethouder maar in de LES staat dat uit analyse van de bronnen blijkt dat De Eem een aanzienlijk vermogen heeft voor het leveren van warmte. Als dat maximaal wordt benut kunnen in Baarn 1500 woningen worden voorzien van aquathermie. De vraag is echter of de gemeente aan De Eem mag komen. De ChristenUnie heeft in de debatraad van 9 november 2022 aan de wethouder de suggestie gedaan om op korte termijn te bellen met het waterschap om te polsen hoe die in de wedstrijd staat. Raadslid Jonkers noemde het in dezelfde vergadering politieke kitsch voor de bühne want bijna de helft van de uitstoot wordt buiten beschouwing gelaten en in het plan ontbreken parameters. In de informatiebrief bij agendapunt 13 staat bij kosten van scenario 3 een simpele constructie kost bij benadering tussen de 1.750.000 en 3,5 miljoen. Dat is een enorm verschil maar hoe groot worden de verschillen bij benadering voor een ingewikkelde constructie? Er dient dus sprake te zijn van een zorgvuldige kostenindicatie voor de beeldvorming en een realistische afweging.

De tijd van 2 jaar pauze moet worden gebruikt voor het zorgvuldig opstellen van een samenhangende concrete strategie. Het team heeft dan meer tijd en de opslagcapaciteit van batterijen ontwikkelt zich in razend tempo en wellicht hebben grote gemeenten het wiel al uitgevonden.

4

Wat vinden de overige fracties van de vaagheid en incompleetheid van de LES? Heeft de wethouder na 9 november 2022 contact opgenomen met het waterschap om hen te polsen en zo nee, waarom niet? Vindt de wethouder ook dat deze LES nog lang niet rijp is voor besluitvorming en meer uitwerking, samenhang en compleetheid behoeft en zo nee, waarom niet? Mevrouw SLUIS-HOOGERWERF geeft aan dat de fractie nog geen eenduidig standpunt over de LES heeft. Goed is dat de inwoner centraal moet staan en dat het college aan inwoners duidelijkheid wil geven over de ‘inwonersreis’ voor de komende decennia. Duidelijk is dat elektriciteit een enorm belangrijke rol gaat spelen. De gemeente kan op eigen grondgebied daarvan minder opwekken dan nodig is maar dat hoeft geen probleem te zijn want er kan immers schone elektriciteit van elders worden gehaald maar hoe gaat die elektrificatie dan gedaan worden? Er is netcongestie. Als een woningeigenaar investeert in zonnepanelen wordt de terugverdientijd misschien wel verdubbeld tenzij groepen inwoners en bedrijven aan elkaar stroom gaan leveren, collectieve aansluitingen aanvragen, bufferen met slimme batterijen en desnoods in de zomer zonne-energie omzetten in warmte of in de grond opslaan voor de winter. De woningeigenaar heeft dus een reiskeuze maar dat wordt niet teruggezien in de LES en die is: ga je solo of ga je samen.

De LES zegt ook niets over de financiële afwegingen voor verschillende typen referentiewoningen die een woningeigenaar wel zou willen hebben. Kortom, je zoekt het zelf maar uit. De LES kiest voor collectieve warmtenetten. De LES zegt tegen de woningeigenaar van wacht u maar tot de gemeente langskomt om een wijkwarmteplan te maken maar wat als woningeigenaren zelf al meer willen doen vanuit hun groene hart of om investeringen te spreiden over een langere periode? Dan zegt de LES: dat mag je zelf weten. De gemeente gaat dit ook niet stimuleren. Wat betreft isoleren en besparen zorgt de LES terecht voor vouchers en andere tegemoetkomingen voor huishoudens met een laag inkomen maar er zijn ook huishoudens met een midden- of hoger inkomen die last hebben van de hoge kosten of zelfs energiearmoede omdat het bezit van het huis door de energietransitie onevenredig duur wordt en daar wordt weinig van teruggezien in de LES.

Vindt de raad ook dat de LES veel duidelijker zou moeten zijn over de reiskeuze voor woning- en pandeigenaren van ga je solo of ga je samen met bijvoorbeeld zonne-energie? Zou de LES niet veel duidelijk moeten maken met financiële plaatjes dat het voor woningeigenaren de moeite waard is om te wachten op het warmtenet en wat ze dan in de tussentijd nog zouden kunnen doen? Zou er in de LES niet veel meer concrete aandacht moeten zijn voor de vele investeringen voor woningeigenaren zodat de gemeente daarin actiever kan ontzorgen zoals ook in het coalitieakkoord is afgesproken? Op pagina 5 van de LES staat dat de gemeente niet stimuleert zonneweides op natuur- en agrarische gronden maar als er initiatieven vanuit de samenleving komen worden die individueel behandeld. In het coalitieakkoord staat echter iets anders op pagina 15, namelijk dat nader onderzoek als basis voor planvorming mogelijk is. De vraag is dan aan de portefeuillehouder of de tekst in het coalitieakkoord onverkort gehandhaafd kan worden om te voorkomen dat potentiële initiatiefnemers zich al te zeer uitgenodigd voelen om met voorstellen te komen voor zonneweides op natuur- en agrarische gronden? Wethouder DE VRIES legt uit dat de LES geen einddocument is waarna er niets meer gebeurt. Naar aanleiding van de LES volgen er allerlei concrete raadsvoorstellen en die ook van een financiële onderbouwing zijn voorzien.

Ook niet alleen is de gemeente de regievoerder op alle punten die in de LES staan en daar niet alleen de portemonnee voor trekt. Bijvoorbeeld het aantal woningen dat geïsoleerd wordt betreft ook corporatiewoningen en er zullen investeringen door particuliere huiseigenaren gemaakt worden. De inwoners kunnen van de gemeente verwachten dat zij heel gericht worden ontzorgd op minimaal wijkniveau en bijvoorbeeld vve’s. Natuurlijk hebben particulieren maar ook bedrijven hulp nodig bij de energietransitie. Dat kan van de gemeente zijn en van andere bedrijven en van burgers die verenigd zijn in bijvoorbeeld energiecoöperaties. Het idee van een platform waar burgers, bedrijven et cetera elkaar helpen en inspireren is heel interessant en 5

zal nader worden verkend. Als het gaat om simpele vragen als mijn CV-ketel gaat kapot en wat is de beste manier om die te vervangen. Er zijn gemeenten die daarvoor een vragen- en antwoordenlijst op hun website publiceren. Dat heeft Baarn ook maar het kan nog een stuk uitgebreider. De landelijke ambitie is hoger maar het landelijke percentage van 55% gaat uit van een aanpak over meerdere sectoren en deze LES zoemt in op de gebouwde omgeving. De landelijke aanpak gaat ook uit van een aanpak van de industrie, landbouw, mobiliteit en de energieopwekking. Vooral het laatste heeft een gigantische invloed op de vermindering van de uitstoot van CO2. Dit kwartaal wordt, als alles goed gaat, een Baarns klimaatdashboard gepubliceerd en dat maakt inzichtelijk wat in Baarn wordt gedaan. Het is nu niet gelukt om bijvoorbeeld mobiliteit onder de LES te brengen maar de LES wordt elke 2 jaar geëvalueerd en dan zou zo’n thema wel terug kunnen komen bij de doorontwikkeling van het plan. Schillabels is bedoeld voor de technische aanpak in deze strategie maar bij de communicatie wordt aangesloten op de belevingswereld van inwoners en ondernemers en dan is het logisch om uit te gaan van de normale energielabels die mensen kennen. Zo zullen ook bij de verdere communicatie technische termen uit de LES worden vermeden om het verhaal behapbaar te maken.

Als het klimaatdashboard is gepubliceerd wordt graag terug gehoord uit de samenleving en uit de gemeenteraad hoe het verder inzichtelijk kan worden gemaakt en die evaluatie zal worden benut om de raad een goed inzicht te geven en dan heeft de raad ook de mogelijkheid om te kunnen bijsturen. Wat betreft de netcongestie wordt gecommuniceerd over wat de gemeente wel weet maar wordt ook verteld wat er nog niet bekend is want er moet nog het een en ander worden uitgezocht. Dit kwartaal wordt hierover een brief gestuurd aan de raad en er zal een informatiemoment worden georganiseerd en over dit probleem zal ook informatie aan de inwoners en ondernemers worden gegeven. Bij de informatiebrief zullen goede suggesties van VoorBaarn worden betrokken die belangrijk zijn bij het oplossen van problemen op de korte termijn. Het is zeker niet het geval dat nu niets meer kan. Er zijn nu nog veel dingen mogelijk maar er is wel reden om de raad gecoördineerd goed te informeren. Het grootste belang is om goed te isoleren en daarnaast zouden maatregelen kunnen worden genomen voor inwoners die al wat verder zijn. Er is immers een snelgroeiende groep van inwoners en ondernemers die goed weet wat er aan de hand is en geïnformeerd wil worden over wat bij hun ambitie- en kennisniveau past.

Daarom moeten verschillende vormen van communicatie worden gezocht zodat iedereen handelingsperspectief krijgt om te begrijpen wat de volgende stap is die mensen zelf, met hulp van de gemeente en andere organisaties, kunnen zetten. Straks wordt aan de slag gegaan met de eerste wijk Eemdal Noord. De gemeente zal van die eerste aanpak leren en dat zou kunnen zorgen voor een versnelling. Als dingen worden geleerd die snel leiden tot aanpassing van het beleid wordt daar snel bij de raad op teruggekomen. In de prestatieafspraken met de woningcorporatie is onder andere vastgelegd dat samen met Omthuis wordt opgetrokken in de warmtetransitie en met het verder onderzoeken naar de mogelijkheden van aquathermie. Dan is er de massa om een snelle stap naar een businesscase te zetten en is er een belangrijke warmtebron voor de inwoners te pakken met water uit De Eem. Het waterschap is medeopdrachtgever voor de technische onderzoeken die uitgevoerd zijn naar de kansen voor De Eem als warmtebron. De financiële onderbouwing is heel belangrijk. De uitvoering is belegd in de bestaande begroting. Als het gaat om concrete maatregelen als bijvoorbeeld een warmtenet gaat het om enorme investeringen maar dat zijn niet per se investeringen die de gemeente gaat dragen maar bijvoorbeeld een warmtebedrijf. Nog niet bekend is of het ook geld van de gemeente vraagt.

Daar wordt op teruggekomen zodra daar meer informatie over is zodat de raad op dat moment een afweging daarover kan maken. Dit geldt natuurlijk overigens voor meer thema’s. De LES is rijp voor besluitvorming want het is een strategie maar het is moeilijk om een stip op de horizon te zetten wat betreft de verduurzaming van Baarn en zelfs van het hele land. De rijksoverheid legt aardgasvrij op. Grosso modo wordt geweten hoe daar naartoe kan worden gegaan 6

maar wat dit gaat kosten is nog niet achter de komma bekend. Met de LES wordt inzicht gegeven in de routekaart naar verduurzaming van Baarn. Het college houdt zich aan het coalitieakkoord. Als mensen plannen indienen in het kader van de ruimtelijke ordening moet de gemeente die altijd in behandeling nemen. In het coalitieakkoord staat ook dat plannen eventueel vanaf 2026 wel in uitvoering gebracht kunnen worden. Zodra er eventueel plannen komen in de raad die hiermee schuren moet daar met elkaar het eerlijke gesprek over worden gevoerd. Meerdere fracties hebben concrete voorstellen gedaan die het college goed heeft gehoord. Eigenlijk is niets gehoord wat onverstandig zou zijn en niet het uitzoeken waard is. Het platform dat genoemd is, is een interessant voorstel om nader te bekijken. Er zijn meerdere suggesties gedaan hoe de communicatie kan worden verbeterd en dat wil het college serieus meenemen. Het is misschien te praktisch voor de LES maar het is allemaal goed gehoord. Mevrouw STRUIJK vraagt of het paard niet achter de wagen wordt gespannen door te zeggen wij hebben geen industrie, dus we doen niet meer dan 55%. Het dashboard laat alleen zien wat de gemeente doet maar laat het ook zien of de ontwikkelingen op schema liggen? Daarvoor is een heldere stip op de horizon nodig en voor de CO2-reductie is die stip niet gevonden in de LES.

Zou in ieder raadsvoorstel benoemd kunnen worden uit welk document het voorstel voortkomt en hoe het zich tot andere aanpakken, voorstellen, verhoudt? Wanneer komen de uitkomsten van de onderzoeken naar aquathermie naar de raad, bijvoorbeeld in een plan voor Eemdal? Wethouder DE VRIES legt uit dat in het landelijke beleid sommige sectoren van het klimaatbeleid alleen maar meetellen voor de landelijke doelstelling en niet alleen voor de lokale doelstelling en dat maakt de vergelijking ingewikkeld. Natuurlijk is dat een zorg maar die moet misschien in de Tweede Kamer worden geadresseerd. De LES is een reële strategie naar een klimaatneutraal Baarn op basis van wat we allemaal weten en kunnen maar als er kansen zijn voor versnelling worden die aangepakt. Mevrouw STRUIJK gaat het erom dat de gemeente daadwerkelijk gaat zeggen welk percentage CO2reductie de gemeente gaat halen in 2050. Wethouder DE VRIES zegt dat dit nu niet benoemd is in de LES. De ambitie die in de begroting staat is zoveel mogelijk klimaatneutraal in 2030. Als de vraag zou zijn of het college bij de jaarstukken zou willen kijken of de ambities die er staan kunnen worden geactualiseerd en daar met een voorstel voor wil komen, wil spreker dat graag toezeggen. Eerst moet de raad instemmen met het vormen van een dashboard.

Daarna zal inzichtelijk worden gemaakt wat de eventuele wensen zijn voor verdere verbeteringen. Zo is het ook gecommuniceerd met de betrokken organisaties in Baarn. Er wordt al geprobeerd om zoveel mogelijk in raadsvoorstellen te linken aan andere raadsvoorstellen. Het technische onderzoek naar aquathermie is afgerond. De uitkomsten daarvan zijn gepresenteerd aan de raad in een college-informatieavond. De volgende stap is dat met Omthuis een businesscase wordt uitgewerkt. Als dat tot resultaten leidt zal dat aan de raad worden voorgelegd. De heer VAN WIJK vraagt of er een mogelijkheid is dat de gemeente Baarn bovenaan de lijst staat als het gaat om modificatie van het elektriciteitsnetwerk. Wethouder EIJBAARD meldt dat Stedin in kaart heeft gebracht wat er nodig is om in ieder geval in Baarn de problemen het hoofd te bieden maar dat heeft het bedrijf voor alle gemeenten gedaan. Het college doet haar stinkende best om te voorkomen dat de gemeente niet achteraan in de rij hoeft aan te sluiten. Hier wordt de raad in een informatiebrief dit kwartaal over geïnformeerd. 7

De heer MASCINI vraagt of het waterschap positief staat tegenover warmtewinning uit De Eem. Er hoeven geen cijfers achter de komma te worden gegeven maar het kan gaan om richtbedragen. Begrepen wordt dat het ook voor de wethouder onduidelijk is wat er precies bedoeld wordt in het coalitieakkoord met de zin dat Baarn in 2030 zoveel mogelijk energieneutraal moet zijn. Het college mist de regie op het geheel. Hoe gaat de wethouder meten, weten en het werk doen? Wethouder DE VRIES geeft aan dat het waterschap positief staat tegenover warmtewinning uit De Eem. Natuurlijk moet zo scherp mogelijk worden aangegeven wat de financiële gevolgen zijn van het klimaatbeleid. Als concrete raadsvoorstellen volgen uit de LES zullen die zijn voorzien van een deugdelijke financiële onderbouwing. Het gaat nu om een strategie, een routekaart. Elke 2 jaar staat de evaluatie en aanpassing van de LES op de rol om in een volgende versie een scherpere slag te maken in de financiële vertaling maar op dit moment is dit het meest reële wat haalbaar is. Het alternatief is minder opschrijven maar dan laat de gemeente niet zien welke stappen gaan worden gezet. De ambitie voor 2030 staat al een aantal jaren in de begroting maar het college staat ervoor open om die met elkaar aan te scherpen. Als de raad daarom vraagt zal een voorstel worden gedaan.

De heer MASCINI had de vraag dat als de wethouder al niet precies weet wat ermee bedoeld wordt, hoe die dan zijn werk kan doen. Mevrouw STRUIJK valt het op dat in het antwoord van het college op de technische vragen voornamelijk over de warmtetransitie gesproken wordt. Als de gemeente hiermee in 2040 klaar wil zijn moeten er in 2030 13 wijkwarmteplannen af zijn. Dan kan één projectleider tot 2030 10 plannen maken en 2 projectleiders moet dus ruim voldoende zijn voor 13 plannen. De gemeente krijgt jaarlijks structureel een half miljoen van het Rijk en dit moet dus mogelijk zijn maar de LES spreekt van 3 pijlers, namelijk ook energiebesparing en duurzame opwek. Er zou dus ook moeten kunnen worden versneld op het isoleren van huizen door meer personeel in te zetten. Tot slot wordt de oprichting van een lokaal warmtebedrijf als mogelijk financieel obstakel genoemd als het gaat om de warmtetransitie maar de gemeente moet dat sowieso gaan doen, dus waarom uitstellen? Hoe zien de andere partijen deze punten van de 3 pijlers? Mevrouw HOEKVELD vindt dat te eenzijdig wordt gekeken naar de CO2-reductie. Baarn heeft een enorme mogelijkheid tot absorptie via de aanwezige bossen en dat kan zelfs nog worden vergroot. Als alleen maar wordt gekeken naar hoe snel mogelijk het kan worden gerealiseerd laat de gemeente iets liggen.

Klimaatneutraal is het in balans brengen van de absorptie en de uitstoot. Dat is uiteindelijk de oplossing en dat moet lukken want Baarn heeft geen industrie en andere dingen die vieze dingen uitstoten maar wel wat absorptie en daar moet op worden ingezet. De heer VAN WIJK stelt dat klimaatneutraal heel moeilijk meetbaar is. Het zou goed zijn om in overleg met de provincie een Baarnse energiecoöperatie op te richten of om een bestaande te gebruiken voor de regulering van de warmte-energie. Daar zou nu al mee moeten worden begonnen en daar zijn ook gelden voor. De heer GENUIT is het eens met de suggestie om bossen mee te rekenen met klimaatneutraliteit. Omdat er hier veel bossen zijn, zijn er weinig mogelijkheden om windenergie op te wekken en dat is de start van compensatie om mee te rekenen in de CO2-absorptie. De wethouder heeft vorige week gezegd dat de planning die in de LES staat gehaald kan worden en als de raad een versnelling in de planning zou willen hebben kon die niet meer garanderen dat dit mogelijk was. Daarom is het beter om aan de slag te gaan met een planning die realistisch en haalbaar is. Wanneer door bijvoorbeeld uitbreiding van capaciteit het toch mogelijk is om bepaalde acties te versnellen is GroenLinks daar zeker geen tegenstander van. 8

Mevrouw STRUIJK zegt dat de uitbreiding van de capaciteit een belangrijke voorwaarde is en daar is de toelage van het Rijk voor van 500 miljoen per jaar (CDOKE) en er is dus best nog wel wat mogelijk. Mevrouw SLUIS-HOOGERWERF ziet met belangstelling uit naar andere voorstellen om klimaatneutraal te bereiken maar de LES wordt beperkt door te kiezen voor de bebouwde omgeving en de CO2-reductie. Als het gaat om versnelling wordt dus gesproken over meer gas geven terwijl je in de verkeerde versnelling staat. Derhalve dient niet te worden versneld op de reductie van CO2 maar wel op de doelstelling klimaatneutraal. Mevrouw STRUIJK vraagt hoe het versnellen op klimaatneutraal dan in zijn werk gaat en niet op CO2-reductie. Mevrouw SLUIS-HOOGERWERF zegt dat het bij klimaatneutraal gaat over de balans tussen absorptie en de uitstoot maar er zou ook nog naar heel andere dingen kunnen worden gekeken dan CO2 en dan wordt het steeds interessanter als je daarop gaat versnellen. Mevrouw HOEKVELD vindt dat de inwoner centraal moet staan en niet als consument maar als meedenker. Dan moet je mensen bij elkaar zetten en dat levert meer creativiteit op. Een platform betekent een fysieke plek waar mensen van allerlei slag bij elkaar kunnen komen die zich bezighouden met de CO2-reductie en klimaatneutraal.

Met hun enthousiasme en creatieve oplossingen kun je ze meenemen in het enorme proces van gedragsverandering in het kader van de energietransitie. Klimaatverandering heeft enorme effecten zoals hoe houden we droge voeten. Die mensen kunnen de gemeente helpen om met oplossingen te komen. Dan heb je een vaste plek nodig waar een expositie kan worden gehouden, een podium waar mensen kunnen laten zien wat ze met elkaar bedacht hebben. De heer GENUIT geeft aan dat samenwerken een sleutelwoord is in de energietransitie. Dat kan alleen als je elkaar tegenkomt en zo’n platform kan een heel goed middel zijn om mensen bij elkaar te brengen om samen plannen te maken. De heer VAN WIJK vraagt of dit dan een fysiek duurzaamheidsloket mag worden genoemd waar energiecoaches bij elkaar komen, waar mensen vragen kunnen stellen of ze wel of niet een warmtepomp moeten aanschaffen en wat ze moeten doen als de CV stuk is. Mevrouw HOEKVELD gaat het niet om een loket maar om een platform waar mensen samenkomen. Een loket moet er ook zijn en dat zou een onderdeel van dat platform kunnen zijn. Mevrouw BRUIJSTENS wijst erop dat er al het huis van Pippe is en Baarn Duurzaam. In veel gemeenten worden fysieke loketten ingericht waar mensen kunnen binnenstappen met vragen en problemen. Mevrouw STRUIJK vindt het heel goed als er een fysiek loket komt.

Er is al de wereld van Pippe waar dat misschien al gebeurt maar het moet wel kunnen. Bij zo’n platform moet worden gedacht aan het bij elkaar zetten van verschillende disciplines met verschillende invalshoeken, bijvoorbeeld een Baarnse aannemer die heel veel met duurzaamheid werkt, een aantal Baarnse inwoners, een woningcorporatie en misschien een netbeheerder. Zet die met elkaar aan tafel en laat ze tot slimme oplossingen komen. Er moet dus een gerichte kruisbestuiving worden gecreëerd.

9

Mevrouw SLUIS-HOOGERWERF wil het idee van een platform ondersteunen want zo kan een buurtgroep of een groep ondernemers op een goede manier uitzoeken of het überhaupt zin heeft om samen op reis te gaan en om dat avontuur tot een goed einde te brengen. In de LES wordt steeds gesproken over individuele bewoners waarvoor een aantal dingen geregeld moet worden maar voor woningeigenaren hangen toch een aantal keuzes een beetje in het midden. Daarom sprak zij eerder over een gebrek aan koersgevoel van wat moet je nou doen. Al die investeringen bij elkaar kosten een hoop geld en als buren met elkaar zonnepanelen willen leggen of een buurtwarmteproject willen beginnen is het knap ingewikkeld om daar goed uit te komen. Daar mag de LES dus ook aandacht aan besteden. Mevrouw STRUIJK is ook van mening dat het een heel goed plan is om niet alleen solo te gaan maar ook gezamenlijk. Een belangrijke doelgroep waar de gemeente zich dan ook op moet richten is een vve want daar zit een kans om snel tot verbeteringen te komen. De heer VAN LOON lijkt het een goede zaak om in zo’n platform kennis en ervaring te delen. Daar kan de gemeente zijn voordeel mee doen. Mevrouw HOEKVELD zegt dat zo’n platform een pleisterplaats kan zijn voor mensen die een beetje moe worden van hoe de energietransitie individueel en gezamenlijk moet worden aangepakt.

De heer GENUIT is het eens met meer de collectiviteit zoeken maar er is al behoorlijk wat aandacht hiervoor in de LES zoals bewonersinitiatieven, vormen van samenwerking van inwoners. De gemeente is ook van plan om dat soort initiatieven te ondersteunen. Mevrouw STRUIJK zegt dat in de LES staat dat het belangrijk is om inwoners te ondersteunen maar het gaat verder. Het gaat om aanjagen en om als gemeente een voedingsbodem te creëren waar dit soort initiatieven kunnen ontstaan en niet te wachten tot inwoners komen met initiatieven maar het uit de gemeenschap trekken. Collectieve oplossingen zijn behoorlijk complex en daar hebben inwoners hulp bij nodig. De heer MASCINI heeft er grote moeite mee dat de LES incompleet is. Er worden significante onderdelen gemist van een normaal plan of strategie. De gemeente moet de komende 2 jaar gebruiken om het compleet te maken en uit te diepen. Nederland heeft een doelstelling maar als dat wordt gedeeld door bijna 18 miljoen inwoners wordt gekomen op 0,0 met vele nullen daar achteraan per inwoner. Dat is een hele kleine bijdrage en dat kan best 2 jaar wachten als daardoor de gemeente welbeslagen ten ijs komt. Mevrouw HOEKVELD mist de helft van het probleem als je de opwarming wilt reduceren. Er ontbreekt absorptie maar het staat en valt allemaal met een gedragsverandering van de mensen.

De inwoners van Baarn moeten zich aanpassen aan een veranderend klimaat en dat betekent bijvoorbeeld minder auto’s. Juist omdat de LES wordt opgehangen aan de opwarming van de aarde is het nodig dat dit genoemd als een volgende stap. Mevrouw STRUIJK is ook van mening dat de LES scherper en completer kan maar op zich is het een goede zaak dat er een LES ligt waarmee aan de slag kan worden gegaan. Hopelijk komen er snel raadsvoorstellen waaruit dat gaat blijken. Jongeren roepen continu politici op om iets te doen aan het klimaat en ga niet 2 jaar wachten. Hopelijk komt er over 2 jaar ook een scherpere variant van de LES.

10

Mevrouw BRUIJSTENS stelt dat al heel lang wordt gewacht en dat nu aan de bak moet worden gegaan en dat kan iedereen voor zichzelf doen. Het zit ook echt in gedragsverandering en daar kan iedereen vandaag mee beginnen. De heer VAN WIJK vindt dat de gemeente aan het werk moet en over 2 jaar komt er misschien weer een LES waarin nieuwe dingen staan die niet compleet zijn maar het is een voortgaand proces. De heer GENUIT is ook van mening dat het een slecht plan is om een pas op de plaats te maken. De heer MASCINI zegt dat de VVD ook praat met kinderen en als ze op reis willen wordt aan hen gevraagd waar ga je heen, hoe ga je dat doen, wat neem je mee en wat gaat het kosten. Mevrouw SLUIS-HOOGERWERF wijst erop dat woningeigenaren met een reeks van investeringen te maken kunnen krijgen. Er bestaan referentiewoningen waardoor mensen meer inzicht kunnen krijgen waar je voor staat in 10-15 jaar wat betreft investeringen. Dat is relevant voor een gedragsverandering om je investeringsbeslissing te kunnen nemen. De LES zou daar meer aandacht aan mogen besteden. De heer GENUIT komt als energiecoach ook tegen dat mensen geen inzicht hebben in wat het kost om te verduurzamen. Dat is echter een aspect dat niet zozeer in de LES thuishoort maar wel in de volgende plannen.

Daarom heeft de fractie vorige week ook gevraagd of er een vertaling kan komen van de schillabels in concrete maatregelen die mensen moeten doen om op een schillabel B te kunnen uitkomen. Het antwoord was dat daaraan wordt gewerkt maar dat is een volgende stap na deze LES. Mevrouw HOEKVELD merkt op dat er al in de LES wordt gewezen op de gedragsverandering omdat klimaatverandering in toenemende mate invloed zal hebben op het algemene welzijn van de samenleving inclusief zaken als sociale rechtvaardigheid, welzijn en armoede. Dat is een haakje om in het volgend proces op door te gaan. Mevrouw SLUIS-HOOGERWERF ziet in de infographic die vanochtend is gestuurd een aantal mooie kleurige bollen, in het midden staat samenwerken en daar worden 6 thema’s genoemd. Daarbij ontbreekt het thema samen investeringsvraagstukken oplossen. Er moeten ook verschillende investeringsvraagstukken gedeeld worden. Er zal bijvoorbeeld iets gedaan moeten worden door het warmtebedrijf. Investeringsvraagstukken voor bijvoorbeeld woningeigenaren horen thuis in de LES als thema en in de groene bol van de infographic ‘samenwerken’. Mevrouw STRUIJK vindt dat dat er ook in thuishoort. Conclusie: De VOORZITTER concludeert dat het voorstel als bespreekstuk naar de raad gaat. Vervolgens wordt de vergadering geschorst. De VOORZITTER heropent de vergadering. 13.

Raadsinformatiebrief Resultaten haalbaarheidsstudie zonneoverkapping gemeentewerf (873145)

De heer VAN WIJK vraagt of het college 25 jaar terugverdientijd verantwoord vindt en of aanbesteding een optie is voor deze projecten. Waarom wordt er bij scenario 1 gerekend met € 0,07 11

per kilowattuur en bij scenario 2 met € 0,22 per kilowattuur? Vindt de raad een terugverdientijd van 25 jaar verantwoord? Wethouder DE VRIES legt uit dat een onderzoek is gedaan naar wat technisch mogelijk is op die locatie en dat is ook de vraag geweest in de motie. Het is logisch om bij de volgende stap, namelijk de aanbesteding, te kijken of daar een corporatie bij kan worden betrokken. Er is op dit moment één actieve coöperatie die al zonnepanelen heeft liggen op het dak van de zoutloods van Rijkswaterstaat en dat is een redelijk vergelijkbaar type gebouw. De gemeente maakt graag gebruik van de kennis en ervaring die daar is. De gemeentewerf heeft zelf ook elektriciteitsverbruik en de raad heeft ook aan het college gevraagd om de verduurzaming van het maatschappelijk vastgoed ter hand te nemen. Dan is het logisch dat allereerst wordt gekeken hoe de elektriciteit die te zijner tijd zou worden opgewekt op de gemeentewerf kan worden gebruikt voor de elektriciteitsbehoefte die er specifiek op de werf is maar er wordt al grotendeels met bewonersorganisaties opgetrokken op dit gebied. De 25 jaar is op dit moment de gemiddelde maximale leeftijd van zonnepanelen. In de verschillende scenario’s gaat het niet om stroomprijzen maar om de minimale besparingsopbrengst die nodig is om de investering eruit te halen in die 25 jaar. Scenario 1 vraagt om een kleinere investering.

De heer VAN WIJK vraagt of de conclusie juist is dat het bij € 0,7 en bij € 0,22 rendabel is over 25 jaar. Wethouder DE VRIES zegt dat dit in de volgende stap nog concreter wordt gemaakt. De heer MASCINI vindt een terugverdientijd van 25 jaar volstrekt onverantwoord. De netcongestie is een groot probleem. De praktische gevolgen zijn tot 2030 onderkend zei de wethouder vorige week en dat de businesscase op de gemeentewerf niet haalbaar is. De heer GENUIT is ook van mening dat een terugverdientijd van 25 jaar niet verantwoord is maar het gaat niet om een uitgebreid investeringsvoorstel maar om een globale haalbaarheidsstudie waarin verschillende scenario’s met elkaar vergeleken worden. In scenario 1 wordt gerekend met een gemiddelde elektriciteitsprijs van € 0,7 per kilowattuur terwijl de huidige tarieven voor particulieren eerder rond de € 0,30 liggen. Een reële terugverdientijd zal dan ook waarschijnlijk eerder in de buurt van 10 jaar liggen en het is dus zeker de moeite waard om het eerste scenario verder uit te werken. Mevrouw KOENDERS neemt het woordvoerderschap over van het steunfractielid mevrouw SluisHoogerwerf vanwege vermeende belangenverstrengeling. Het is nadelig voor de oordeelsvorming van het college en de raad dat lokale energiecoöperaties niet betrokken zijn geweest bij het onderzoek.

Het is belangrijk om het wel te hebben over de mogelijkheden van energiecollectieven en coöperaties van inwoners. Is de portefeuillehouder bereid om voor de gemeentewerf vanaf nu de samenwerking met de lokale energiecoöperaties actief aan te gaan om een optimaal zonneproject te realiseren en is de portefeuillehouder tot hetzelfde bereid als het gaat om het Laanplein en het Beltgat? Wethouder DE VRIES wijst erop dat in de motie de vraag was gesteld om een technische haalbaarheidsstudie uit te voeren en zo’n vraag moet bij een ingenieursbureau worden neergelegd. Natuurlijk is het logisch om in de volgende stap waarbij wordt toegewerkt naar bij wijze van spreken het concreet neerleggen van de zonnepanelen zoveel mogelijk gebruik te maken van de kennis en ervaring die er al is, onder andere bij de energiecoöperatie die betrokken is bij de zonnepanelen op de loods van Rijkswaterstaat.

12

Mevrouw KOENDERS vindt dat als ook wordt gekeken naar de technische haalbaarheid het goed zou zijn geweest als dat contact er nu al verkennend in eerste instantie was geweest maar de fractie is blij dat de wethouder aangeeft dat hij actief dat gesprek zal gaan voeren. Wethouder DE VRIES zegt dat hij vanzelfsprekend ook bereid is tot hetzelfde als het gaat om het Laanplein en het Beltgat. Mevrouw KOENDERS vraagt of de raad het met VoorBaarn eens is dat voortaan bij de uitvoering van de LES het uitgangspunt zou moeten gelden dat lokale deskundigen en lokale energiecoöperaties de kans krijgen om in een vroeg stadium mede sturing te geven en/of mede invulling te geven aan de uitvoering van een onderzoek door een onafhankelijk bureau. De heer GENUIT is in het algemeen een groot voorstander van het zoveel mogelijk betrekken van lokale organisaties bij de uitvoering van de LES. Dat geldt zeker in gevallen dat lokale coöperaties meer of andere mogelijkheden hebben dan de gemeente om tot een rendabele businesscase te komen.

In het geval van de gemeentewerf zal de gemeentewerf zelf verreweg de grootste afnemer zijn van de aldaar opgewekte energie en daarom ligt het betrekken van andere organisaties hier misschien wat minder voor de hand maar ook als het voordeel van zo’n betrokkenheid niet direct duidelijk is zegt GroenLinks baat het niet, het schaadt ook niet om nieuwe plannen voor energieopwek in een vroeg stadium te delen met een organisatie als Duurzaam Baarn. Mevrouw STRUIJK sluit zich aan bij vorige spreker en dit sluit ook mooi aan bij de platformgedachte die bij het vorige agendapunt werd benoemd. De heer MASCINI vraagt of het bij in een vroeg stadium mede sturing geven gaat om bezoldigde of onbezoldigde sturing. Mevrouw KOENDERS legt uit dat het hier gaat om lokale energiecoöperaties en voor zover bekend werken daar onbezoldigde krachten. Mevrouw HOEKVELD onderstreept de woorden van mevrouw Koenders. 4. Definitieve verklaring van geen bedenkingen Omgevingsvergunning Bouwplan Van Galenlaan 3b Baarn (858399) De heer BRINKMAN is van mening dat het voorliggende voorstel geen evenwichtige oplossing lijkt te bieden waarbij beide partijen optimaal bediend worden. Weer geen betaalbare woningen maar kasten van huizen. De buurt en de projectontwikkelaar komen er weer niet samen uit.

Het is pijnlijk dat tot op heden geen voorstel op tafel ligt waarin zowel de belangen van de omwonenden als van de projectontwikkelaar op goede wijze samenkomen. Natuurlijk moet de projectontwikkelaar zijn rendement halen op investeringen maar de raad moet ook oog hebben voor de zorgen en belangen van de omwonenden. De fractie heeft destijds een bezoek gebracht aan de betreffende locatie en geluisterd naar geluiden uit de gemeenschap. Het is duidelijk dat de inwoners van Baarn zich gehoord willen voelen en betrokken willen worden bij ontwikkelingen die hun directe leefomgeving beïnvloeden. Helaas is men het in het verleden ook bijna nooit met elkaar eens en er wordt weinig naar elkaar geluisterd. Is de raad het ermee eens dat in de toekomst voor nieuwe projecten misschien een participatiedraaiboek moet worden gemaakt of een checklist? Zo worden handvatten geboden en kan alles beter worden nagelopen voor zowel de bewoners als de projectontwikkelaar.

13

De heer BOSMAN blijft ook moeite houden met plannen die geen betaalbare woningen toevoegen. Hopelijk gaat dat met de instelling van het vereveningsfonds in de toekomst veranderen. Het is goed dat op initiatief van de gemeente nog een gesprek is geweest met de ontwikkelaar en de omwonenden. In het verslag staat dat volgens de projectontwikkelaar het door de bewoners aangedragen alternatief leidt tot een minder aantrekkelijk woonmilieu. GroenLinks is het met die conclusie eens en ziet geen aanleiding tot aanpassing van het plan. Mooi is dat de ontwikkelaar de suggestie overneemt om groen aan te brengen en geluiddempende voorzieningen te plaatsen. De heer VAN DER PADT vindt het een mooi plan. Er moet vanuit het college een participatiedraaiboek komen of op zijn minst een lijst van participatiepunten. Het college heeft participatie hoog in het vaandel maar ook gisteren bleek weer bij de bewonersbijeenkomst Zandvoortweg dat op dit moment participatie tot een wassen neus kan verworden omdat er geen duidelijkheid is over wat het precies inhoudt. Als de ontwikkelaar niets doet met inwonersadviezen heeft die op dit moment keurig aan participatie gedaan met als gevolg teleurgestelde omwonenden en belanghebbenden. Hopelijk komt er voor de inwoners op termijn een mooie invulling van dit terrein.

Mevrouw DEURLOO merkt op dat VoorBaarn eerst viel over de term levensloopbestendig maar de heer Van der Boom meldde in de pauze dat er naast de extra kamer die als slaapkamer dienst zou kunnen doen ook van aansluitingen en van een toekomstige badkamer sprake zou kunnen zijn. Die term klopt dus. Gaat de ontwikkelaar echt het gevraagde groen plaatsen en de geluiddempende maatregelen nemen zoals verlangd door de inwoners of is het een nog te onderzoeken iets? Mevrouw STRUIJK is blij dat er weer een bouwproject in de volgende fase is beland. Ook hier is de participatie helaas niet geslaagd. Er waren oorspronkelijk 10 woningen ingetekend en D66 had daar graag aan vast willen houden maar op de wens van de omwonenden is dit teruggebracht naar 5. Er is dus echt wel moeite gedaan voor de omwonenden maar het is jammer dat er desondanks geen overeenstemming is bereikt. De fractie zal de woningzoekenden zwaarder laten wegen dan de omwonenden en daarom in dit geval voor het raadsvoorstel stemmen. De heer VAN LOON is het eens met de vraag om een participatiedraaiboek. Algemeen is bekend dat er behoefte is aan een betaalbare koopwoning tot € 350.000 of een betaalbare huurwoning. Daar ligt het probleem en daar moet met z’n allen wat aan gedaan worden.

Zou er niet een brief naar de projectontwikkelaars moeten worden gestuurd door de gemeente dat moet worden voldaan aan de behoefte aan betaalbare koop- en huurwoningen? Wethouder VELDHUIZEN meldt dat de toezegging door de projectontwikkelaar is gedaan om groen en bomen aan te brengen en de akoestiek te verzorgen maar er is nog geen concrete invulling want de mensen kunnen zelf ook leibomen et cetera aanbrengen in hun eigen tuin. Bovendien hebben de mensen die er komen te wonen er ook nog wat over te zeggen of ze leilindes willen et cetera. De heer Van der Boom heeft in ieder geval toegezegd dat het gaat komen. De heer BRINKMAN zou het goed vinden als een checklist of een participatiedraaiboek wordt gemaakt voor toekomstige projecten. Wat vindt de raad daarvan? De heer VAN DER DONK memoreert dat het CDA naar aanleiding van onduidelijke inspraak al eerder heeft gepleit voor inkadering en richting op participatie. Dat is immers vaak een teleurstellend proces. De heer BOSMAN vindt dat een duidelijk onderscheid moet worden gemaakt in participatie die door de gemeente wordt geïnitieerd. Daar hoort een participatiedraaiboek absoluut bij maar hier gaat het 14

om participatie als een voortvloeisel uit de Omgevingswet waarbij een ontwikkelaar dat moet doen. Het zou wel goed zijn als de gemeente duidelijke criteria heeft waarop ze de kwaliteit van de participatie kan toetsen. Die is er wellicht al maar verdient misschien nog verbetering. Het beeld mag echter niet worden geschapen dat de gemeente hier in gebreke blijft want het is toch in eerste instantie de verantwoordelijkheid van de ontwikkelaar om dat te doen. Er spelen altijd verschillende belangen want een ontwikkelaar wil een rendabel project ontwikkelen, omwonenden willen niet te veel aantasting van hun woongenot en de gemeente wil dat er woningen worden gebouwd voor mensen die dat nodig hebben. Mevrouw STRUIJK vindt het op zich een goed idee om een soort handreiking te bieden aan initiatiefnemers om ze aan de hand te nemen en niet om de verantwoordelijkheid als gemeente over te nemen want dit is niet de verantwoordelijkheid van de gemeente. Biedt echter de Omgevingswet hier niet al tools voor? Mevrouw HOEKVELD denkt dat wanneer de kaders die de gemeente stelt aan de ontwikkelaars helder zijn en bekend zijn bij de burgers waar het om gaat de toetsing ook wat makkelijker is. Bij de Zandvoortweg waren die kaders bijvoorbeeld onduidelijk. De gemeente moet dus heldere kaders stellen voordat de projectontwikkelaar begint en dan kan de toetsing makkelijker plaatsvinden.

Mevrouw DEURLOO lijkt het een goed plan om een draaiboek te maken als een soort checklist waarbij zowel de gemeente als de projectontwikkelaar kunnen afvinken wat gedaan wordt. Omwonenden zijn natuurlijk altijd vrij om wensen en bemerkingen neer te leggen maar als het niet mogelijk is hoort nee zeggen daar ook bij. De heer BOSMAN merkt op dat het kader de Omgevingswet is en dat het daarin is geregeld. Zo’n handleiding moet zich beperken tot een voorlichtende rol en wellicht kan het worden gebruikt als een toetsingpunt voor het verslag waaruit blijkt of de participatie kwaliteit heeft gehad waardoor het geen enorme toestand wordt wanneer het plan in de raad wordt behandeld. Wethouder VELDHUIZEN legt uit dat de gemeente een draaiboek niet kan afdwingen want onder de Omgevingswet is het vormvrij om te bepalen hoe je de participatie invult. Bij de behandeling van de aanvraag komt wel naar voren of de participatie voldoende gedaan is. Participeren betekent niet dat degenen die daaraan deelnemen ook hun gelijk krijgen. Het gaat om plannen beter maken. Bij de Schoolstraat is dat bijvoorbeeld uitermate goed gelukt door in de participatie en de gesprekken met elkaar te komen tot een verbeterd plan. Participatie betekent niet dat de ontwikkelaar het plan moet aanpassen aan de eisen en wensen van de omwonenden.

Er is een format voor een participatieplan en dat zal naar de raad worden gestuurd en er is ook een format participatieverslag. Niet alleen een professionele ontwikkelaar maar ook een particulier ontwikkelaar dienen participatie vorm te geven en daar zitten verschillende vormen van participatie achter. De raad krijgt dit op korte termijn toegestuurd via de griffie. Mevrouw HOEKVELD merkt op dat in de Omgevingswet niet staat dat aan de Zandvoortweg niet 4 hoog gebouwd mag worden. Als de gemeente zegt dat in een wijk die er zo uitziet niet meer dan zoveel gebouwd mag worden is dat het kader en als de omwonenden dat weten is dat makkelijker om mee te spreken in het participatieproces. Conclusie: De VOORZITTER concludeert dat het voorstel als bespreekpunt naar de raad gaat. 5. Parapluplan Wonen en Parkeren (857618) 15

Mevrouw KOENDERS zegt dat het hier gaat over de mogelijkheid om inwonen of kamerbewoning of woningsplitsing laagdrempelig mogelijk te maken. Er moet dus gedacht worden vanuit een ja mits houding en daartoe is alle aanleiding gezien het forse tekort aan woningen en de ambitie in het coalitieakkoord om flexibele woonvormen mogelijk te maken. In het raadsvoorstel worden eigenlijk alleen maar beperkingen, voorwaarden, restricties gelezen en bevoegde organen mogen besluiten over eventuele uitzonderingen. Onder 2.3 staat bovendien dat inwoning maar in heel beperkte mate direct wordt toegelaten. Toegestaan is slechts om één volwassene en 2 minderjarige kinderen te laten inwonen. Waarom zo restrictief en niet conform de oproep die is gedaan in de motie? Is de raad ook van mening dat in dit voorliggende parapluplan meer ruimte moet worden gegeven aan inwoning c.q. kamerbewoning conform de oproep van de motie? In 2.5 staat ‘want in bijzondere gebieden of situaties kan worden afgeweken van de parkeernorm’. Als laatste staat de zin ‘het college krijgt de bevoegdheid om hierop in te spelen’.

Hoe denken de collegafracties erover om besluitvorming over afwijkingen op de parkeernorm over te laten aan het college of vindt de raad dat dit een aangelegenheid moet zijn voor de raad? De heer VAN DER LINDEN vindt het goed om te lezen in de beantwoording van de technische vragen dat de volgende dag direct contact is opgenomen met de inspreker en een en ander is toegelicht en ook opgehelderd. Het doel van het parapluplan is het evenwichtig benutten van de woningvoorraad met oog voor de omgeving en het creëren van een dynamischer koppeling met het parkeerbeleid wat nog verder zal worden uitgewerkt in de parkeernota. Ook voorziet het parapluplan in de ontstane leemte in de stedenbouwkundige voorwaarden inzake de toepassing van de parkeernormen bij nieuwe aanvragen dat uit het Bouwbesluit is gehaald. Met het voorstel kan worden ingestemd. De heer VAN WIJK denk dat hier en daar en zeker ook in de fractie enig misverstand is over de status van dit parapluplan. Uit de brief van het college van vandaag kan worden opgemaakt dat het een formalisering zou moeten zijn van de uitvoering en continuering van bestaand beleid mobiliteitsvisie, de nota parkeernormen 2015 in combinatie met de woonvisie c.q. de nieuwe volkshuisvestingsnota. Mogelijk kan de wethouder nog aanvullende informatie geven.

Wellicht kan de doorstroming van woningzoekenden worden bevorderd door een lagere norm vast te stellen voor een mogelijk toe te voegen functietype in tabel 2.2 van de parkeernorm. Wat vindt de raad het belangrijkste in Baarn, wonen of parkeren? Mevrouw HOEKVELD vraagt naar aanleiding van de vraag van de heer Van Hardeveld in de informatieraad over het afwijken van de parkeernorm of de raad het met de ChristenUnie eens is dat het een beetje voorbarig is dat de Omgevingswet wordt gebruikt om een bevoegdheid af te staan. Verder is het prima dat het niet wordt gespecificeerd op één of twee inwonende kinderen want dat zou een beetje treurig zijn. Wethouder VELDHUIZEN zegt dat hij de vraag van het CDA over de parkeernorm niet direct paraat heeft en daar zal later op worden teruggekomen. De heer VAN WIJK memoreert dat het college vanmiddag een brief aan de raad heeft doen toekomen waarin de formulering van de paraplu beter wordt uitgelegd. Een aantal mensen hebben die brief waarschijnlijk nog niet gelezen en daarom de vraag of die nader kan worden toegelicht vanavond. Wethouder VELDHUIZEN is van mening dat de memo duidelijk is en vraagt wat de heer Van Wijk daarin mist.

16

De VOORZITTER stelt voor dat de vraag schriftelijk wordt ingediend en dan worden de vraag en het antwoord met de rest van de raad gedeeld. De heer VAN DER PADT begrijpt uit de vraagstelling dat VoorBaarn een besluit over de afwijking van de parkeernorm niet in handen wil geven van het college en daar is de VVD het mee eens. De heer VAN DER LINDEN merkt op dat in de parkeernormennota uit 2014 deze bevoegdheid nadrukkelijk aan het college is gegeven. Als de raad dat eruit wil halen moet het gebeuren bij de behandeling van de nieuwe parkeernormennota. De heer VAN LOON vindt dat bij ieder bouwplan de raad geïnformeerd moet worden over het aantal parkeerplaatsen dat er moet komen. Ook bij afwijking in de besluitvorming. De heer GENUIT merkt op dat later dit jaar gaat worden gepraat over het parkeerbeleid en dan kan dit punt worden meegenomen. Voor GroenLinks kunnen incidentele afwijkingen van de parkeernorm aan het college worden overgelaten. De heer VAN WIJK vraagt of de raad wil parkeren of wonen. De heer VAN LOON zegt dat die twee onlosmakelijk met elkaar zijn verbonden. De heer GENUIT stelt dat er alternatieven zijn voor de auto en het is belangrijk dat daar meer gebruik van wordt gemaakt. Dat zou kunnen betekenen dat de parkeernorm kan worden aangepast als meer mensen met de fiets of het OV reizen.

Mevrouw HOEKVELD is van mening dat parkeren iets te maken heeft met gedragsverandering en dat is minder auto’s. Dan lost de parkeerproblematiek zich vanzelf op. De heer VAN DER LINDEN sluit zich aan bij de mening van de ChristenUnie. Bij het plan aan de Nieuw Baarnstraat is bijvoorbeeld al een behoorlijk afwijking geweest van de parkeernorm waarbij de deelauto voor een fors aantal minder parkeerplaatsen heeft gezorgd. Mevrouw STRUIJK deelt het inzicht van mevrouw Koenders dat dit niet helemaal is opgeschreven zoals de motie bedoeld was. Daar stond bijvoorbeeld heel duidelijk schoonouders en dat zijn 2 volwassenen. De heer GENUIT heeft geen inzicht in wat er misgaat als er ruimere normen worden gesteld voor het inwonen. Misschien kan de portefeuillehouder daar nog iets over zeggen. Wat GroenLinks betreft zouden die normen best wat ruimer kunnen mits daar geen problemen door ontstaan. Mevrouw KOENDERS memoreert dat de fractie al in september 2022 expliciet de vraag heeft gesteld of er ooit overlast is gemeld en geconstateerd maar er was geen enkele melding van. Nu worden hele restrictieve regels gemaakt voor niet-bestaande overlast terwijl er juist meer noodzaak is om te kijken naar meer flexibeler vormen van wonen waarbij bijvoorbeeld ook het tegengaan van eenzaamheid en ouderen meer zorg in huis kunnen hebben. Dan is het niet gepast om zo restrictief te zijn.