230222 Verslag Besluit in de Raad 22 februari 2023
Tekst van het document
Gemeente Baarn Bijeenkomst “Besluit in de Raad” Verslag van de openbare bijeenkomst, gehouden op 22 februari 2023 in de raadzaal van het gemeentehuis
Aanwezig: Voorzitter
de heer jhr. M,A. Röell
Raadsgriffier
mevrouw C. Heusingveld
VoorBaarn
mevrouw M.L Deurloo, de heer MAC. van Grinsven, mevrouw M.J. Koenders-van de Vrugt, de heer M.R. Korkmaz, de heer M.R.N. Schouten mevrouw A.M. Martens, mevrouw S.H.B. Oortman Gerlings-van Hal, de heer A.P. van der Padt de heer J.J.G. Bosman, de heer W.J.L. Genuit, mevrouw J.A.M. Sluijs mevrouw C.J. Struijk-Cramer de heer H.J. van Hardeveld, de heer R. van Wijk de heer V.A. Brinkman-Koopal, mevrouw S. Bruijstens de heer J.C.A. van Loon de heer R.M. Bruins de heer J.M. Jonkers
VVD Groenlinks D66 CDA PvdA 50PLUS ChristenUnie De heer Jonkers
Wethouders
de heer M. Eijbaard, de heer H.B. Prakke, de heer M.R. Veldhuizen, de heer S. de Vries
I. Opening De VOORZITTER: dames en heren. Ik open de vergadering van de gemeenteraad van Baarn, Besluit in de Raad. Ik wil als eerste constateren dat we een quorum hebben. Dus we kunnen de vergadering starten. Iedereen is aanwezig. We hebben geen afmeldingen, dus we zijn compleet. Dames en heren op de publieke tribune welkom. Dames en heren thuis, raadsleden. Ik wil als mededeling beginnen en stilstaan bij het overlijden van oud-raadslid en wethouder Tinus Snyders. Ik zal dat kort doen en daarna zal ik het woord geven aan de heer Schouten die als oudpartijgenoot ook nog een aantal woorden wil spreken. Vandaag bereikte mij het verdrietige bericht van het overlijden van Tinus Snyders. Een kleurrijk en flamboyant raadslid, wethouder en ook nog Statenlid in de provincie Utrecht. Ik heb Tinus tijdens mijn burgemeesterschap een aantal jaren als raadslid en als nestor van de raad meegemaakt tot hij afscheid nam in 2018 en het was met Tinus nooit saai in de gemeenteraad. Hij zei altijd ik zie het leven als een soort toneelstuk waar wij allemaal onze rol in hebben. Het was een enorme creatieve man waar de overige raadsleden en ook ikzelf af en toe moeilijk vat op kregen. De door hem zo vaak gebezigde termen ‘aanmoedigingsprijs, integraal naar oplossingen kijken’ en ik hoorde net nog ‘pas op de plaats’. Dat zijn ook nu nog termen van
1
mensen die hem mee hebben gemaakt en die nog in de raad worden gebezigd. Dus dat is ook wel heel mooi. Ik wens zijn nabestaanden heel veel sterkte met dit verlies. Baarn gaat er een bijzonder inwoner aan missen en bij zijn afscheid in 2018 zei ik Tinus, je kan nu vanaf een andere kant naar een toneelstuk kijken en dat is nu ook zo. De heer SCHOUTEN: dank u voorzitter. In memoriam Tinus Snyders, mijn leermeester. Vanaf deze plaats in zijn geliefde raadzaal van de gemeente Baarn wil ik een moment stilstaan bij het overlijden van Tinus Snyders. Tinus die samen met een paar bondgenoten in 2002 de partij Hart voor Baarn oprichtte en direct met 7 zetels in de gemeenteraad kwam. Een bevlogen man die alles anders wilde gaan doen en zeker op het gebied van ruimtelijke ordening een uitgesproken visie had. Hij werd wethouder maar door onervarenheid, onderlinge onenigheden en zijn pertinente weigering om mee te doen aan het politieke spel al na een paar jaar op een zijspoor gezet. Hoe navrant deze avond maar hij kwam als wethouder, als groot cultuurliefhebber, als eerste met het idee om het theater in het centrum te plaatsen om zo te zorgen voor een betere toegankelijkheid voor iedereen. Hij bleef doorgaan in de politiek met het geloof dat het veranderen van de leefomgeving een positieve verandering geeft aan de samenleving.
Samen met zijn vriend Steve tekende hij onuitputtelijk aan plannen voor wonen, leven en recreëren in de gemeente Baarn waarbij één woord centraal stond ‘integrale visie'. Ruim 8 jaar geleden werd ik door Edwin en Tinus gevraagd om mij bij zijn partij, de LTS lijst Tinus Snyders, aan te komen sluiten. Na een kort gesprek heb ik eigenlijk direct ja gezegd en uiteraard omdat het een politieke lokale partij was maar ook door zijn enorme bevlogenheid voor het dorp en zijn mensen. Na de gemeenteraadsverkiezingen van 2014 werd ik direct in het diepe gegooid en zat als steunfractielid bij de info- en debatvergaderingen. In de vele gesprekken die wij met z’n drieën voerden over de diverse dossiers, vaak onder het genot van een goed glas, heeft hij mij ontzettend veel geleerd over het politieke wel en wee van de gemeentepolitiek. Zijn dossierkennis was onnavolgbaar. Hij kon je precies vertellen wie wat en wanneer had gezegd, soms tot jaren terug. Een van die dingen die hij mij heeft meegegeven is dat je je dossiers van haver tot gort moet kennen voordat je je mond open doet in de vergadering.
Teruglezen wat eerder was beweerd, alle rapporten nakijken, eerdere besluiten erop naslaan, met derden erover praten om zo tot een objectief standpunt te komen en deze instelling heb ik tot de dag van vandaag nog steeds maar misschien wel het belangrijkste: blijft altijd eerlijk tegenover jezelf en tegenover anderen. In deze raad heeft hij altijd gestreden voor het recht van de burger en wees keer op keer de diverse colleges op het maken van vaak onherstelbare fouten. Denk hierbij aan het plaatsen van een gasstation, het Laanplein et cetera. Onderbouwde waarschuwingen werden in de wind geslagen en we weten allemaal waarop het eindigde. Tinus had toch gelijk. Als een raadslid tijdens een vergadering een plan lanceerde waar hij zwaar zijn twijfels bij had maar niet direct wilde afschieten sprak hij de inmiddels legendarische woorden ‘ach, laat ik het zo zeggen, het verdient een aanmoedigingsprijs.’ Als raadslid wist je dan eigenlijk al genoeg en natuurlijk was Tinus af en toe ongenuanceerd, een bohémien, een liefhebber, een geniale gek maar bovenal een mooi, warm en sociaal lief mens. Ik wil afsluiten met de woorden die hij sprak tijdens een condoleance: ‘Het verdriet, misschien veel verdriet maar bovenal vier het leven’. Dank Edwin voor deze mooie woorden.
De VOORZITTER: ik wil vragen om even een moment stilte in acht te nemen en dat doen wij dan staande. De VOORZITTER: het is altijd wat bijzonder om weer over te gaan tot de orde van de dag na een dergelijk moment maar Tinus indachtig denk ik dat hij dat ook zou doen vol enthousiasme en vol energie.
2
2. Mededelingen De VOORZITTER.: ik deel nog mee dat wij na ongeveer 1,5 uur een korte pauze zullen hebben en dat moties en amendementen na het indienen worden gepubliceerd op de website.
3. Vragenhalfuur De VOORZITTER: er heeft ons één vraag bereikt van de fractie van het CDA over Koningsdag en de aansprakelijkheid. De heer VAN HARDEVELD: dank u voorzitter. Bezorgd hebben wij kennisgenomen van de mededeling van het bestuur van Oranjevereniging Baarn en Oranje dat zij de feestelijkheden met Koningsdag niet meer wil organiseren. Vooral de kwestie rond het risico op persoonlijke aansprakelijkheid ligt hieraan ten grondslag en dit speelde ook een jaar geleden al in februari 2022, reden voor het CDA-Baarn om hier mondelinge vragen over te stellen. Wettelijke regels maken het besturen van verenigingen en stichtingen steeds complexer. Baarnse verenigingen en stichtingen moeten kunnen rekenen op ondersteuning van de gemeente. Vrijwilligerswerk levert immers een enorme bijdrage aan het culturele en sociaal maatschappelijk leven in Baarn en bij die ondersteuning hoort vanzelfsprekend ook het geven van duidelijkheid over de verantwoordelijkheden en verplichtingen van verenigingen en stichtingen zelf. Wij maken ons om verschillende redenen zorgen. I. Koningsdag is een volksfeest. Wat ons betreft een feest voor het volk en door het volk en wij kunnen en willen ons niet voorstellen dat wij in Vorstelijk Baarn geen of nauwelijks Koningsdag vieren. 2. Verenigingen en stichtingen hebben het moeilijk en wij vinden het belangrijk dat zij ontzorgd en ondersteund worden. 3.
De kwestie die nu speelt met het bestuur van Baarn en Oranje en inmiddels ook met de organisatie van Midsummer Celebration mag geen negatieve invloed krijgen op de bereidheid van vrijwilligers om zich in te zetten voor het bestuur van een stichting of vereniging. Daarom hebben wij de volgende vragen. I. In februari 2022 dreigde Koningsdag niet door de Oranjevereniging georganiseerd te zullen worden. De belangrijkste reden toen was de zorg bij het bestuur van de Oranjevereniging Baarn en Oranje om in geval van een calamiteit persoonlijk aansprakelijk gesteld te kunnen worden. Hoewel deze kwestie destijds met een eenmalige toezegging van het college opgelost kon worden speelt nu, een jaar later, diezelfde kwestie nog steeds. Wat heeft de gemeente in de tussentijd gedaan om een herhaling te voorkomen? 2. De verhouding tussen het college en het bestuur van Baarn en Oranje lijkt zich op dit moment te kenmerken door korzeligheid en verwijten over en weer. Geen goede voedingsbodem voor een oplossing. Zijn er nog gesprekken gaande tussen het college en Baarn en Oranje en zo nee, bent u bereid om met inachtneming van eikaars verantwoordelijkheden weer met elkaar in gesprek te gaan en proberen tot een oplossing te komen? 3. We hebben nog negen weken te gaan tot Koningsdag 2023.
Het bestuur van Baarn en Oranje heeft te kennen gegeven geen feestelijkheden op Koningsdag te zullen organiseren. Is er een plan B en zo ja, hoe ziet dat er ruwweg uit? 4. Zeker gezien de invoering van de WBTR, de Wet Bestuur en Toezicht Rechtspersonen, in 2021 worstelen veel stichtingen en verenigingen met onduidelijkheid en zorgen over persoonlijke aansprakelijkheid als bestuurders van verenigingen of stichtingen. Verschillende gemeenten bieden hun lokale verenigingen en stichtingen hulp bij het voldoen aan de WBTR, bijvoorbeeld door workshops te organiseren, spreekuren met deskundigen te bieden of digitale toetsen aan te bieden met als titel “maak jouw vereniging of stichting WBTR-bestendig”. Bent u bereid dergelijke ondersteuning te bieden aan Baarnse stichtingen en verenigingen?
3
Wethouder VELDHUIZEN: dank u voorzitter. Alvorens op de vragen van het CDA in te gaan wil ik vooraf mijn waardering uitspreken voor de wijze waarop de Oranjevereniging Baarn gezorgd heeft voor alle mooie Koningsdagen tot op heden. Dat geldt niet alleen voor de Oranjevereniging maar voor alle vrijwilligers die kunst en cultuurinitiatieven uitdragen. Dan om op uw vragen terug te komen. Vraag I het college hechtte veel waarde aan het vieren van Koningsdag. De Oranjevereniging ontvangt daartoe jaarlijks een subsidie van de gemeente. Het college heeft begrip voor de zorgen die bij de Oranjevereniging leven over eventuele aansprakelijkheid en in het geval van een calamiteit. Daarover hebben wij verschillende gesprekken gevoerd met de Oranjevereniging. De vrijwaring die in 2022 werd verleend was eenmalig ingegeven door de specifieke omstandigheden kort volgend op de coronacrisis. De eenmaligheid is duidelijk gecommuniceerd naar de Oranjevereniging. Op 29 maart 2022 heeft de gemeente een bijeenkomst georganiseerd voor vrijwillige evenementenorganisatoren over evenementenvergunningen. Die bijeenkomst werd goed bezocht. De gemeente heeft de evenementenorganisatoren die daar behoefte aan hadden in contact gebracht met de contactpersoon bij Centraal Beheer die de verzekeringen heeft voor vrijwilligers en voor evenementen om vragen te stellen over de risico’s van het verzekeren.
Daarnaast heeft de gemeente, op verzoek van de deelnemers aan deze bijeenkomst, een zogenaamde ‘Veel gestelde vragen’ op de website geplaatst over waar men rekening mee moet houden bij het aanvragen van een vergunning. Die link kan ik u nog toesturen maar die is gewoon, als u op de website gaat kijken, te vinden. Overigens, de vrijwilligersverzekering geldt niet alleen voor de Oranjevereniging maar ook voor sportverenigingen, collectanten, mantelzorgers et cetera. Die vallen allemaal onder die verzekering. Misschien moeten we daar inderdaad als gemeente wat meer aandacht aan geven zodat dat bekender wordt. Ook heeft de gemeente in aanvulling op de vrijwilligersverzekering, die hier al jaren loopt, geconstateerd dat er geen evenementenverzekering was afgesloten. Dat is nu wel geregeld en dat is voor evenementen tot 2500 bezoekers. Voor grotere evenementen als Koningsdag zijn die verzekeringen niet toereikend. Dan moet er een aanvullende verzekering worden afgesloten voor bestuurdersaansprakelijkheid en voor evenementen wat overigens ook door de Oranjevereniging is gedaan en dat is ook meegenomen in hun begroting. Ik zal even kort toelichten een evenementenverzekering om hier ook duidelijkheid te geven. Als je een sportdag organiseert of een feest, je doet er alles aan om een evenement goed te laten verlopen maar er kan uiteraard altijd iets misgaan.
Een springkussen dat lek raakt, iemand die struikelt over snoeren, zijn arm breekt, een ongeluk. Schade kun je niet altijd voorkomen maar je kan je er wel tegen verzekeren met bijvoorbeeld een evenementenverzekering. Wat is er dan verzekerd bij een evenement? De organisatoren van het evenement en de medewerkers van het evenement. Wat een evenement dan is wordt weer heel technisch. Daar kan ik na afloop eventueel een toelichting op geven. De vrijwilligersverzekering. Of je nu klaar-over bent of vrijwilliger bij een sportvereniging of bij een Oranjevereniging. Gemeenten vinden het belangrijk dat die verzekerd zijn en daarom heeft ook Centraal Beheer met de VNG een verzekering in elkaar gezet waarin de meest voorkomende schades zijn gedekt. Verzekerde vrijwilligers, mantelzorgers, maatschappelijke stagiaires, jongeren die deelnemen aan projecten. Vrijwillige politie en brandweer hebben overigens geen dekking. Voorleesmoeder op een basisschool, collectant voor een goed doel. Er is echt een heleboel wat onder een vrijwilligersverzekering valt. Dan de tweede vraag of wij bereid zijn met inachtneming van eikaars verantwoordelijkheden weer met elkaar in gesprek te gaan. Het college en de Oranjevereniging zijn constructief met elkaar in gesprek.
Er heeft de vorige week ook een gesprek plaatsgevonden en vanavond vergadert de Oranjevereniging ook over hoe zij haar toekomst ziet en daar hebben we goed contact met een aantal leden van de Oranjevereniging en naar het zich laat aanzien komen we daar ook constructief uit. Negen weken tot Koningsdag. Het college en de Oranjevereniging bespreken momenteel vanuit
4
die positieve grondhouding die ik net meldde of en in welke vorm Koningsdag 2023 georganiseerd kan worden. Dus daar zijn gesprekken zonder meer over gaande. Dan de vraag over de Wet Bestuur en Toezicht Rechtspersonen, hoe zich dat verhoudt en of wij bereid zijn een dergelijke ondersteuning te bieden aan Baarnse stichtingen en verenigingen. Uiteraard zijn we daartoe bereid. Ik heb wel een kleine toelichting op de WBTR want dat is misschien ook wel goed in het verduidelijken. Die wet is 2 jaar geleden ingegaan. In de wet is geregeld dat als je een bestuurder van een NV of een BV bent en onbehoorlijk bestuur pleegt, dat je daar privé op aangesproken kan worden. Dat betekent dus dat de deurwaarder bij jou thuis kan komen en de televisie kan weghalen maar dat is ook gaan gelden voor bestuurders en toezichthouders van verenigingen, stichtingen, coöperaties et cetera en dat betekent dat in geval van onbehoorlijk bestuur je in principe eigenlijk al aansprakelijk bent. Dus het is omgekeerd. Je moet dan bewijzen dat je het niet bent. Echter, in de wet wordt wel een onderscheid gemaakt tussen grote commerciële verenigingen en stichtingen en verenigingen en stichtingen die ideële en sociale doelen nastreven. Dat is wel een heel duidelijk onderscheid en dat is juist om te voorkomen dat niemand nog bestuurder of toezichthouder van een kleine vereniging wil zijn.
Dus daar is in de wet heel duidelijk een onderscheid in gemaakt. Het wordt als iets heel zwaars gezien maar als je het terugbrengt valt het eigenlijk wel mee. Het speelt met name als je onbehoorlijk je taak vervult, grove nalatigheid of opzet in het spel. Dan is het logisch dat je je daarvoor niet kan vrijwaren en als je niet handelt volgens je eigen statuten. In het vervolg daarop zullen we meer kenbaar maken wat het inhoudt en ook de suggestie van het CDA volgen om informatiebijeenkomsten te gaan beleggen voor geïnteresseerden van vrijwilligersorganisaties om informatie op te halen van wat houdt die wet in en hoe kunnen we zaken voorkomen en wat heeft de gemeente voor ons geregeld. De heer VAN HARDEVELD: dank u voorzitter. Erg blij om te vernemen dat de meeste kou inmiddels uit de lucht is. Dat vernemen we nu niet alleen van de wethouder maar dat heb ik ook van het bestuur van de Oranjevereniging begrepen. Eigenlijk zou ik het liefst een aanvullende vraag willen stellen van hoe schat u de kans in dat wij nog een fatsoenlijk Koningsdagfeest kunnen vieren maar ik begrijp dat dat ook lastig is om dit in percentages uit te drukken. Het hangt ook van de Oranjevereniging af die vanavond inderdaad bij elkaar komt maar dank ook voor de beantwoording en dank voor de toezeggingen. De heer JONKERS: dank u voorzitter.
De wethouder gaf aan dat voor de vrijwaring in het verleden een bijzondere specifieke omstandigheid was. Wat was die omstandigheid precies en waarom is die nu niet meer van toepassing? Waarom kan de vergunning niet gewoon op naam van de gemeente?
Wethouder VELDHUIZEN: dank u voorzitter. De omstandigheid was de onduidelijkheid die er bestond over aansprakelijkheid in privé. Het kon blijkbaar niet duidelijk goed voor het voetlicht worden gebracht dat daar normale verzekeringen voor zijn en normale oplossingen en toen is er besloten onder de druk waarin dingen moesten gebeuren om wel een vrijwaring te geven maar dat was een eenmalige vrijwaring om echt onder die druk van het weer georganiseerd krijgen omdat het weer kon deze vrijwaring, en dat was een ruime vrijwaring, te verlenen. De vergunning op naam van de gemeente. Daarover zijn we ook in gesprek met de Oranjevereniging van hoe gaan we dit voor de toekomst ook structureel oplossen. Ik heb ook wat rondgebeld met andere Oranjeverenigingen. Hilversum is een voorbeeld waar de gemeente het initiatief neemt en vervolgens met vrijwilligers het organiseert. Ik heb gesproken met Bergen Noord-Holland, vergelijkbaar met Baarn, waar de Oranjevereniging alles organiseert inclusief de podia, de bands, de contracten, oldtimer-tochten en dat volledig zelf doet onder vergunning van de gemeente en die zegt wij hebben daarvoor onze bestuurdersaansprakelijkheid- en evenementenverzekering. Dus wij kijken naar welke opties er zijn en we gaan ook met de Oranjevereniging zoeken naar de meest passende oplossing voor de komende jaren.
5
De heer JONKERS: dank u voorzitter. Kan het college misschien vanavond toezeggen dat ze bereid is om die vergunning op naam van de gemeente te zetten want dan hebben ze die op tijd voor de komende Koningsdag? Wethouder VELDHUIZEN: dank u voorzitter. Dat ga ik niet doen want ik wil eerst in overleg met de Oranjevereniging om te kijken welke constructie wij gezamenlijk het beste vinden. Dat vind ik te vroeg om daar een toezegging over te doen.
4. Vaststellen agenda De VOORZITTER.: kan iedereen zich vinden in de agenda zoals die voorligt? Dan is die vastgesteld.
5. Bepalen van het trekkingsnummer De VOORZITTER: het bepalen van het trekkingsnummer bij hoofdelijke stemming. Dan starten wij de stemming bij de naam bij nummer 15 en dat is de heer Van der Padt.
6. Vaststellen verslag en besluitenlijst van Besluit in de Raad van 25 januari 2023 + actiepuntenlijst. Jaarplanning ter kennisname. Mevrouw OORTMAN GERLINGS: dank u voorzitter. Het gaat om de actiepuntenlijst en om de jaarplanning. Allereerst de actiepuntenlijst over actiepunt nummer 7. Ik wil wel even in herinnering brengen dat wij samen met de ChristenUnie in september vorig jaar een motie wilden indienen over een onderzoek naar de Brede Taalklas. Die motie hebben wij toen ingetrokken omdat de wethouder toen heeft toegezegd dat hij daar sowieso mee aan de slag ging bij De Uitkijck en dat hij daar een gesprek zou hebben. Volgens mij hebben die gesprekken al plaatsgevonden en wij zijn even benieuwd hoe de gesprekken verlopen zijn. Wethouder PRAKKE: dank u voorzitter. De gesprekken zijn inderdaad geweest. Vorige week hebben we Bestuurlijk Overleg Baarn gehad met de schoolbesturen uit Baarn. Daar is een conceptdocument gedeeld over hoe we dat willen doen in Baarn. Daar wordt nu door alle schoolbesturen nog naar gekeken. Ik heb een concept collegevoorstel voorbereid dat op 7 maart wordt behandeld in het college. Dus hopelijk kan het daarna. We zijn al druk bezig met de werving van een docent en dat het in De Uitkijck ook kan plaatsvinden. We hopen dus zo snel mogelijk na 7 maart, als dat allemaal goed is, te kunnen starten met de taalklas in Baarn.
Mevrouw OORTMAN GERLINGS: dank u voorzitter. Daar kijken we naar uit. Dan zal ik meteen mijn volgende vraag stellen over de jaarplanning. Dat is een vraag die wij graag willen stellen aan wethouder De Vries want dat gaat over de planning van het paraplubestemmingsplan Parkeren en wonen. Dat stond al eerder op de agenda. Eerst was dat in mei 2022 verwacht. Dat is toen verschoven naar januari, toen naar juli en nu zien wij dat het naar oktober is verschoven. Dus wij wilden wat opheldering graag. Wethouder VELDHUIZEN: dank u voorzitter. Het heeft ook te maken met de datum van invoering van de Omgevingswet, dat we ook de capaciteit moeten hebben om dingen af te maken en daarin meenemen. Dus we komen daar absoluut nog op terug maar we hebben het vooruit moeten schuiven, ook vanwege capaciteit.
Mevrouw OORTMAN GERLINGS: voorzitter, dat begrijp ik maar het is wel zorgelijk. Dus we houden het graag in de gaten.
6
De VOORZITTER.: dan worden de eerder door mij genoemde stukken allemaal vastgesteld.
7. Lijst ingekomen stukken De VOORZITTER: kan deze met de voorgestelde wijze van afhandeling worden vastgesteld? Dan is dat ook hierbij gedaan.
8. Verhoging krediet gezamenlijke huisvesting bibliotheek en theater (607658) De VOORZITTER: het doel van dit voorstel is dat aan de raad wordt gevraagd een aanvullend krediet van € 1.984.382 beschikbaar te stellen voor de realisatie van de gezamenlijke huisvesting van theater en bibliotheek aan de Rembrandtlaan 35. Het is een onderwerp dat regelmatig voorbij is gekomen, wat iedereen bezighoudt, waar iedereen betrokkenheid bij heeft zowel hier in deze zaal als in de samenleving en ik hoop dat we met elkaar tot een goede discussie kunnen komen en tot een goed debat kunnen komen in de raadzaal. De heer VAN HARDEVELD: dank u voorzitter. Waarom stemt de fractie van het CDA tegen het raadsvoorstel? Dat is namelijk wat wij zullen gaan doen. In december 2021 is door de gemeenteraad het besluit genomen 9,8 miljoen euro uit te trekken voor de vernieuwbouw van het theater en de samenvoeging met de bibliotheek aan de Rembrandtlaan. Wij hebben toen aangegeven dat die 9,8 miljoen wat ons betreft echt de limiet was. Zouden de kosten verder stijgen, dan zou de tering naar de nering gezet moeten worden. Letterlijk heb ik toen gezegd de uitgaven zullen aangepast moeten worden aan het budget en niet omgekeerd.
Inmiddels zien wij dat de kosten minimaal 12,5-14 miljoen euro zullen bedragen en in het nu voorliggende raadsvoorstel geen woord over aanpassing van de uitgaven maar simpelweg het verhogen van het budget met enkele miljoenen. Het CDA vindt dit niet verstandig. Wij zijn beslist voorstander van een bescheiden theater en bibliotheek in Baarn maar wij willen ook op langere termijn de voorzieningen in Baarn in stand houden, kunnen blijven zorgen voor kwetsbare Baarnaars en zorgen voor de aantrekkelijkheid en de leefbaarheid in Baarn. Als dit raadsvoorstel afgewezen wordt zonder dat er een alternatief geboden wordt staan De Speeldoos, de bibliotheek en de inwoners van Baarn met lege handen. Samen met VoorBaarn, GroenLinks en De heer Jonkers hebben wij een motie opgesteld. Over de motivatie voor deze motie zijn tussen de indieners wat accentverschillen maar ik ga ervan uit dat die wel door de partijen zelf toegelicht zullen worden en ik lees graag de motie voor: De gemeenteraad van Baarn, bijeen op 22 februari 2023, Constaterende dat: de huisvesting van zowel Theater De Speeldoos (Rembrandtlaan) als de Bibliotheek (Hoofdstraat) lijdt onder achterstallig onderhoud en suboptimale gebruiksmogelijkheden; beide panden in eigendom zijn van de gemeente Baarn; Theater De Speeldoos en de Bibliotheek behoefte hebben aan spoedige duidelijkheid over hun huisvesting;
Overwegende dat: het raadsvoorstel ‘Verhoging krediet gezamenlijke huisvestingbibliotheek en theater’ (zaaknummer 607658) bij indieners van deze motie niet op steun kan rekenen vanwege het daarin opgenomen vertrek van de Bibliotheek uit het centrum van Baarn in combinatie met de daarmee gemoeide kosten voor vernieuwbouw van het pand aan de Rembrandtlaan; Verzoekt het college:
7
I.
2.
3.
4.
5.
6.
De planvorming voor het gezamenlijk huisvesten van Theater De Speeldoos en de Bibliotheek te staken en uit te gaan van separate huisvesting aan respectievelijk de Rembrandtlaan (Theater De Speeldoos) en de Hoofdstraat (Bibliotheek); De reeds beschikbare middelen in de reserve groot onderhoud (€ 43 1.000) per direct in te zetten voor het zo snel mogelijk wegwerken van achterstallig onderhoud in/aan het pand aan de Rembrandtlaan. Hiertoe het bedrag van € 43 1.000 voor onderhoud uit 2022 over te hevelen naar 2023 zodat het direct aangewend kan worden om achterstallig onderhoud weg te werken; Een krediet van € 3.569.000 beschikbaar te stellen om in samenspraak met het bestuur van Theater De Speeldoos noodzakelijk groot onderhoud uit te voeren en noodzakelijke investeringen te doen ten behoeve van een gezonde exploitatie gedurende minimaal 10 jaar; Het Plan Maatschappelijk Vastgoed te actualiseren en het reeds in de meerjarenbegroting onder de noemer ‘Brinkhuis’ opgenomen budget van € 3,7 miljoen in te zetten voor het opknappen van de locatie Hoofdstraat I en het herhuisvesten van de culturele en maatschappelijke organisaties; Om vóór het einde van deze raadsperiode een kunst- en cultuurvisie op te stellen en aan de raad voor te leggen waarmee voor langere tijd richting gegeven wordt aan de culturele ambities voor de gemeente en de inzet van de daarbij behorende faciliteiten; Voor
een aantal jaren van de hiervoor genoemde punten zullen mogelijk aanvullende raadsbesluiten nodig zijn. Wij verzoeken daarom het college, indien dit aan de orde is, deze voor te bereiden.
En gaat over tot de orde van de dag.
VoorBaarn Groenlinks CDA De heer Jonkers
Tino Schouten Jeroen Bosman Rik van Hardeveld Jelle Jonkers
Tot slot nog 2 zinnen. Het onderwerp theater en bibliotheek roept veel emotie en controverse op en dat is prima maar ik citeer graag de woorden die wethouder Eijbaard, toen nog raadslid Eijbaard, in 2019 uitsprak toen wij het ook over het theater en de bibliotheek hadden en die woorden waren: ‘Democratische politiek is alleen zinvol als ook de ander gelijk kan hebben’ en zo is het. De heer BRUINS: dank u voorzitter. Vorige week was ik een weekje in Londen en ik bezocht daar een oud theater met een roemrijke geschiedenis. Het theater zelfwas meer dan 200 jaar oud, twee keer afgebrand, gebombardeerd in de oorlog maar elke keer weer met liefde en passie opgebouwd. Na de voorstelling even gesproken met een van de managers. Hij schetste het theater als een lichaam. Het pand was het lijf, het kloppende hart waren de gepassioneerde gebruikers en toen moest ik ineens denken aan onze eigen Speeldoos en vooral aan de manier waarop wij hierover praten als een stapel stenen die vooral niet te veel mag kosten maar waarom praten we hier niet over de bedoeling van dit culturele lichaam en wat we voor die bedoeling over hebben aan herinneringen die dit lichaam voortbrengt? Ik denk bijvoorbeeld aan mijn vader die in De Speeldoos een lintje kreeg of aan mijn dochter toen zij 6 jaar oud voor het eerst optrad met Marut of mijn zoon op een valse blokfluit een optreden voor Crescendo.
Zo hebben vele Baarnaars onbetaalbare herinneringen. Dus laten we ons theater niet zien als een stenen stelpost maar als een bron van mooie belevenissen. Nu snap ik heel goed dat we in deze raad emotie moeten scheiden van rationele vraagstukken maar niet altijd en ik ga u wat verklappen, dat gaat me vanavond ook niet lukken want als ik alleen maar kijk naar de stenen en daarover spreek verdwijnt de passie van de gebruiker niet. De Speeldoos verandert niet ineens in een dure stenen
8
schuur als je de betekenis daarvan probeert weg te denken. Als je zo denkt verklein je Baarn tot een verzameling mensen die niks met elkaar hebben en ik weiger zo te denken. Baarn is een gemeenschap. Een gemeenschap die zekerheid verdient van een kloppend cultureel hart voor de lange termijn, waar de passie van gebruikers en bezoekers nog jaren voortleeft en zodat we over 40 jaar allemaal de 100e verjaardag van de heer Van Loon daar kunnen vieren. Om daarvoor te zorgen dienen wij samen met de WD en de 50PLUS een motie in om de toekomst van De Speeldoos te garanderen en deze motie is helaas nodig omdat de meerderheid van de raad naar verwachting tegen het raadsvoorstel stemt en erger nog, niet verder durft te kijken dan 10 jaar. Wij willen de toekomst van De Speeldoos veiligstellen. De motie luidt als volgt:
De gemeenteraad van Baarn, in vergadering bijeen op 22 februari 2023, Constaterende dat: •
De verhoging van de aanvraag voor krediet aanleiding geeft voor sommige partijen om zich te heroriënteren op de vernieuwbouw of verbouw van het pand van De Speeldoos op de Rembrandtlaan;
•
leder ander voorstel dan het collegevoorstel tot verdere vertraging zal leiden;
•
Een meerderheid van de raad de bibliotheek op de Hoofdstraat wil behouden;
•
De Speeldoos aangeeft dat voor een duurzame bedrijfsvoering in de toekomst vernieuwbouw op de Rembrandtlaan met of zonder bibliotheek noodzakelijk is;
Overwegende dat:
De gemeenteraad volstaat voor de waardevolle theater- en cultureel-maatschappelijke functie die De Speeldoos in Baarn vervult; De eisen aan de bedrijfsvoering van theaters de afgelopen 50 jaar sterk zijn verhoogd, met name op het gebied van beleving, veiligheid, arbeidsomstandigheden en duurzaamheid;
Een investering om het huidige pand op te lappen voor een termijn van 5-10 jaar tot kapitaalvernietiging leidt omdat die investering het pand niet toekomstbestendig gemaakt en deze discussie over een paar jaar in de raad weer opnieuw begint; De gemeenteraad de bibliotheek waardeert om de bijdrage die zij levert aan gelijke kansen voor iedereen en verbinding binnen onze gemeenschap;
Nieuwe wetgeving per 2025 de gemeentelijke zorgplicht voor bibliotheken in de toekomst verder versterkt;
Het belangrijk is dat een bibliotheek toegankelijk is om lezen te stimuleren en een ontmoetingsfunctie heeft. In Baarn kan die toegankelijkheid gestimuleerd worden door bibliotheek en eventueel maatschappelijke organisaties centraal en dicht bij elkaar te organiseren op de Hoofdstraat I ; Verzoekt het college: I. Het proces om te komen tot gezamenlijke huisvesting van theater De Speeldoos en de Bibliotheek te beëindigen; 2. Het mogelijk te maken dat het hoognodige onderhoud per direct aangepakt kan worden in het huidige pand op de Rembrandtlaan op basis van de volgende uitgangspunten:
•
Het reserveerde budget van 43 1.000 euro voor onderhoud wordt direct beschikbaar gesteld;
Vervolgens wordt het jaarlijkse onderhoudsbudget tot aan de vernieuwbouw verleend; Voor De Speeldoos een plan uit te werken om tot vernieuwbouw aan de Rembrandtlaan te komen op basis van de volgende uitgangspunten:
•
3.
9
Het startpunt voor de vernieuwbouw zijn de eisen van De Speeldoos minus de bibliotheek die in het huidige programma van eisen zijn gespecificeerd;
De volgende drie scenario’s uit te werken: a. Volledig energieneutraal; b. Bijna energieneutraal; c. Conventionele bouw zonder extra duurzaamheidsmaatregelen; De daarbij behorende financiële onderbouw en kapitaal lasten aan te geven bij afschrijvingstermijnen van 10, 20 en 40 jaar;
•
4.
5.
Voor het zomerreces een aangescherpt plan en tijdlijn aan de raad voor te leggen; Een plan voor de Hoofdstraat I te ontwikkelen met als doel: het ontwikkelen van een bibliotheek van de toekomst en centrum voor ontmoeting en maatschappelijke ondersteuning; Uiterlijk eind 2023 de plannen voor een vernieuwde bibliotheek te presenteren.
En gaat over tot de orde van de dag. Motivatie: Het behoud van een bibliotheek dan wel centrum voor ontmoeting op De Brink is voor veel inwoners van Baarn van meerwaarde gebleken. Om deze plek te kunnen behouden en het verder te realiseren kunnen we niet anders dan de bestaande plannen ontvlechten. Helaas zal dit opnieuw vertraging in het proces veroorzaken doordat zowel De Speeldoos als de bibliotheek gedwongen worden om opnieuw te kijken naar hun bedrijfsvoering en verbouwplannen. Wij als indieners vinden het ongepast hier op dit moment bedragen en tijdspaden aan te hangen. Wij willen beide organisaties behouden voor onze gemeenschap. Door niet te denken in grenzen willen wij beide organisaties de ruimte geven te werken aan hun “nieuwe” toekomst. Wel willen wij oproepen om vooral te kijken naar de reeds bestaande onderzoeken/uitkomsten zodat het proces niet nodeloos wordt vertraagd.
VVD 50PLUS ChristenUnie
André van der Padt John van Loon Roy Bruins
Beide moties liggen vrij dicht bij elkaar en ik wou graag na de eerste termijn en voor de beantwoording van de wethouder een moment willen schorsen om te kijken of wij als verschillende partijen toch nog een stap tot elkander kunnen zetten. De VOORZITTER: dan schorsen we daar op uw verzoek.
Mevrouw STRUIJK: dank u voorzitter. In mijn betoog 2 weken geleden tijdens de debatraad heb ik uitgelegd waarom D66 Baarn voor het huidige raadsvoorstel zal stemmen. Is het een perfect plan? Nee. Is er wat te zeggen voor een bibliotheek in het centrum? Ja en zijn al deze afwegingen al meerdere keren in de raad behandeld? Ja. Wat ons betreft is er geen nieuwe informatie op tafel gekomen naar aanleiding van de 2 recent uitgevoerde onderzoeken behalve een financiële component als gevolg van economische ontwikkelingen en toch lijkt het erop dat de meerderheid van de raad gaat kiezen voor een compleet nieuw en een uitgekleed plan en u mag best weten. In de afgelopen week hebben wij met een aantal andere partijen gestreden voor wat we waard zijn om een gedragen alternatief te vinden. Een alternatief waarbij De Speeldoos wel voor de lange termijn verzekerd is van een goed gebouw en een betere exploitatie die aansluit bij de wensen van de organisatie en van onze inwoners en een alternatief dat meer perspectief biedt voor de bibliotheek en maatschappelijke
10
organisaties maar het lijkt erop dat dit alternatieve plan het niet gaat halen en waar ik normaal probeer om echt de positieve toon te vinden lukt mij dat nu niet. Dat doet me verdriet. Ik ben verdrietig dat wij het als gemeenteraad niet voor elkaar hebben gekregen om echt toekomstperspectief te bieden aan de bibliotheek en De Speeldoos. Ik ben verdrietig dat we als raad en alle betrokkenen eigenlijk weer terug bij afzijn in dit dossier. Ik ben verdrietig omdat ik het gewoon even niet meer weet. Hoe moeten we hier nu mee verder, nu en in de toekomst? Laat ik dan toch eindigen met hoop. Ik hoop dat het bestuur en de directie van De Speeldoos en de bibliotheek de kracht en moed vinden om opnieuw de schouders eronder te zetten en ik hoop dat we samen op termijn tot goede nieuwe afspraken gaan komen over de huisvesting van maatschappelijke organisaties. Als D66 Baarn zullen we de komende jaren bij de besluiten die nog in het dossier genomen moeten worden blijven strijden voor betere perspectieven voor theater, bibliotheek en betrokken organisaties in Baarn. De heer SCHOUTEN: dank u voorzitter. Toen ik gisteravond nog eens de vele berichten van de afgelopen jaren over dit onderwerp doorliep was er een duidelijke rode draad te zien.
Namelijk VoorBaarn heeft altijd klip en klaar aangegeven geen geloof te hebben in het samengaan van bibliotheek en theater en zeker niet op de locatie Rembrandtlaan. Daar liggen diverse redenen aan ten grondslag maar toch vooral de grote wens van de Baarnse inwoners om de bibliotheek in het centrum te houden, daar waar deze hoort. Dat vonden we al in 2016, 2017, 2019 en zo verder en dus mag het geen verrassing zijn dat VoorBaarn tegen het voorliggende raadsvoorstel gaat stemmen. We nemen dus vanavond een besluit daar waar de afgelopen periode telkens om gevraagd is door directie en bestuur van vooral De Speeldoos maar wat VoorBaarn betreft laten we ze niet met lege handen staan en stellen we een fors bedrag beschikbaar voor uiteraard het broodnodige onderhoud maar ook voor de significante investeringen in de toekomst van het theater maar ook om een gezonde exploitatie te realiseren. Dat dit besluit niet geheel het gewenste besluit voor betrokkenen is laat zich raden en ik snap de in de media genoemde boosheid, teleurstelling, onbegrip en zelfs verdriet. Ik snap het als geen ander want ik had vergelijkbare gevoelens bij eerder genomen besluiten of vergaderingen over hetzelfde onderwerp maar ik zit hier niet voor mezelf of voor de bestuurders van De Speeldoos of de bibliotheek. Wij zitten hier voor onze Baarnse inwoners en die hebben een heel duidelijk signaal afgegeven.
Daarnaast vindt VoorBaarn een investering van vele miljoenen euro’s in een oude doos onverantwoord en niet wenselijk. Als VoorBaarn hebben wij met overtuiging meegeschreven aan de motie die geïnitieerd is door het CDA waarvoor dank. In deze motie wordt niet alleen gesproken over geld maar ook over hoe gaan we straks verder met kunst en cultuur en het faciliteren daarvan. Het stopt niet met geld wat ons betreft. Het is vooral geen eenakter geworden maar ook dit keer zijn wij als VoorBaarn niet over één nacht ijs gegaan. Het besluit wordt straks genomen maar of dat het laatste is?
De heer VAN DER. PADT: dank u voorzitter. Wij zullen voor het raadsvoorstel stemmen en tegen de motie van het CDA en wel vanwege het volgende. Met flinke teleurstelling hebben wij de huidige gang van zaken gevolgd rondom De Speeldoos. Er lag een uitgewerkt plan, een investeringsplaatje, een dekkende exploitatie op de lange termijn. Verder was de financiering opgenomen in de begroting. Mocht het raadsvoorstel het niet halen en de CDA-motie worden ingebracht lijkt het vanavond te komen tot een niet doorgerekende kortetermijnoplossing om niet te spreken van een kluitje in het riet voor De Speeldoos, de bibliotheek en alle andere betrokken maatschappelijke instellingen zoals Lokaal-O en PIT. Immers, de aangekondigde motie van een merkwaardige combinatie van partijen om 4 miljoen uit te trekken voor De Speeldoos zonder naar de exploitatielasten op de lange termijn te kijken voor zowel De Speeldoos en de bibliotheek is dit niet anders dan kortetermijnbeleid te
11
noemen. Blijkbaar hebben wij in dit college, vorige week nog door een van ons zelf als leken op bouwgebied omschreven, ineens een aantal bouw- en theaterexperts zitten. Als dit in het bedrijfsleven zou gebeuren, een onderbouwd plan indienen voor 10 miljoen met bijbehorende oplossing voor de exploitatie en door getreuzel boven mij in de tijd opgelopen tot 12 miljoen, ik hetzelfde plan vervolgens terugkrijg met de opmerking je krijgt 4 miljoen van de benodigde 12 en daar doe je het maar mee, zou ik persoonlijk de opdracht als niet haalbaar teruggeven. Mission impossible. Met 4 miljoen krijgt de Speeldoos de exploitatie op geen enkele manier rond. Na een paar jaar zijn we allemaal vergeten dat De Speeldoos maar een fractie van de investering kreeg maar De Speeldoos wordt overigens wel aangekeken op ernstige tekorten. Hoe kan dat nou zullen we met z’n allen roepen. Indirect, de genoemde mission impossible geeft de directie van De Speeldoos ook aan, de niet haalbaarheid van deze opdracht, zie Baarnsche Courant en de Gooi- en Eemlander, door te stellen dat ze met 4 miljoen eigenlijk niets kan en op korte termijn weer bij ons aan zal aankloppen. Ook wij hadden graag een goudomrand theater op de Brink gewild, een diamanten bibliotheek in de Hoofdstraat maar helaas zijn we daar als Baarn financieel te klein voor.
Daarom is een paar jaar geleden democratisch besloten tot vernieuwbouw aan de Rembrandtlaan. Er werd ons toen verweten met een kleine meerderheid maar nu gaan we vanavond met een kleine meerderheid waarschijnlijk kiezen voor een goedkopere en niet-duurzame oplossing en staan we hier over 5 jaar weer. Daar kan de WD niet mee instemmen. We hebben op het theater altijd een consistent en duidelijk beleid gevoerd. Wij denken wel graag op de lange termijn voor ons mooie Baarn, voor onze inwoners. Overigens zullen wij bij alle stemmingen vanavond hoofdelijke stemming aanvragen om duidelijk te krijgen wie een hart voor cultuur heeft, wie een financieel geweten heeft, wie het beste met duurzaamheid voor heeft. Ook wij hebben onder de inwoners gesproken over de bibliotheek. Allemaal gaven ze aan dat de bibliotheek in de Hoofdstraat moest blijven. Dat is inderdaad iets wat de heer Bosman al eerder aangaf. Alleen wij zijn verder gaan vragen, namelijk 2 vervolgvragen: wanneer bent u voor het laatst in de bibliotheek geweest. Daar moesten de mensen iets langer over nadenken en de tweede vraag wist u dat de gemeente indirect middels subsidie elke bezoek van de bibliotheek tussen de 5 en 10 euro betaalt om daar een kop koffie te drinken of een boek te lenen. Bij de bezwaren tegen het verplaatsen van de bibliotheek hoor en lees ik veel over krantje lezen en een kopje koffie drinken.
Ik gun ieder zijn krantje en zeker ook de sociale contacten maar dat is niet waarom de gemeente aan de bibliotheek € 400.000 per jaar geeft. Daar zijn toch andere voorzieningen voor. Je zou denken dat het onze tekst is maar nee, dit is een tekst die we van een website hebben gehaald, de website van het CDA om precies te zijn. De tekst gaat dan nog even door op de website van het CDA over slechts 500 m verplaatsen enzovoort. Waarom het CDA dan ineens 180° gedraaid is, is voor ons een raadsel. Als na één fietstocht op zaterdagochtend het jarenlange consistente beleid van het CDA 180° draait en ineens geen vernieuwbouw aan de Rembrandtlaan, dan kan je het CDA veel verwijten maar niet consistent beleid. VoorBaarn is wel altijd consistent geweest zoals net door de heer Schouten aangegeven ten aanzien van De Speeldoos. Altijd recht door zee op dit dossier. Geen enkel verwijt maar dan Groenlinks. De zelf gepretendeerde duurzaamheidspartij die nu kiest voor de minst duurzame oplossing. Immers, voor 4 miljoen zal er amper geld over zijn voor enige verduurzaming en wordt het 5 jaar doormodderen in De Speeldoos. Deze 4 miljoen moet je bijna wel in 5 jaar afschrijven want je kan er niet veel mee. Laat staan de tekorten in de dagelijkse exploitatie opvangen oftewel een weinig duurzame investering.
Waarom kiest Groenlinks hier dan voor? Immers, een sociale ontmoetingsplek zou ook gecreëerd kunnen worden middels leestafels, koffiehoek en dergelijke wanneer diverse maatschappelijke instellingen zoals gepland hun intrek hadden kunnen nemen in het pand aan de Hoofdstraat. Het raadsvoorstel wegstemmen en opnieuw een fase van onzekerheid ingaan is ronduit slecht voor Baarn. Uit de beantwoording van de technische vragen, die wij maandag ontvingen van wethouder
12
Veldhuizen, kan niet anders worden geconcludeerd dan dat het college de motie van het CDA zal ontraden. Als wij het optellen gaan we nu dus 4 miljoen aan De Speeldoos uitgeven, 3,7 aan de bibliotheek, vooraf overigens al ongeveer een half miljoen aan aanvullende onderzoeken. Verder lopen wij 2,5 miljoen mis door het niet bouwen van broodnodige woningen aan de Kerkstraat. Daar bovenop komen er exploitatietekorten van De Speeldoos in de komende jaren. Dan is er nog steeds geen oplossing voor de diverse maatschappelijke instellingen. Het pand aan de Kerkstraat heeft ook een behoorlijke opknapbeurt nodig en dat zal ook gauw in de miljoenen lopen. Als ik het optel kom ik met de motie van het CDA dus waarschijnlijk een paar miljoen duurder uit. Dan kan ik het niet mooier zeggen dan wat het CDA op de eigen website schrijft ‘is dat het kopje koffie en een krantje lezen waard?’
De heer BOSMAN: dank u voorzitter. Om te beginnen, een beslissing als deze behoort tot de moeilijkste die je als lokaal politicus op je bord krijgt want hoe je ook besluit, er zal straks teleurstelling zijn, onbegrip wellicht en kritiek. In de aanloop naar deze avond hebben we als Groen Li nks-fractie ervaren met hoeveel passie en betrokkenheid inwoners van Baarn zich hard maken voor kunst en cultuur. Dat verdient alle waardering en respect. Dat maakt ook dat de knopen die we vanavond moeten doorhakken mij persoonlijk niet in de koude kleren gaat zitten. Twee jaar geleden koos de raad met een nipte meerderheid voor het plan om theater en bibliotheek te huisvesten op de locatie Rembrandtlaan. Een plan dat was ingegeven door het idee dat je samen sterker staat maar het was ook een plan dat van meet af aan kon rekenen op veel weerstand in de gemeenschap. Er kwam een actiecomité en duizenden inwoners spraken zich uit om de bibliotheek in het centrum te houden en ze kregen daarbij steun van de mensen die bezig zijn met het bouwen aan een levendig centrum. Een centrum met als middelpunt een plek waar inwoners elkaar ontmoeten en deelnemen aan onze rijke culturele, sociale en maatschappelijke leven. In de contacten van onze fractie met inwoners stond de kwestie bibliotheek de afgelopen jaren met stip op I.
Daarnaast hamerden allerlei deskundigen op het gebied van gemeenschapsontwikkeling die wij spraken er voortdurend op dat je basisvoorzieningen als een bibliotheek niet uit het centrum moet halen. Deze geluiden verwoordden wij als volgt in ons verkiezingsprogramma: ‘Groenlinks staat voor een levendig en bruisend centrum in Baarn met vitale winkels en horeca en aantrekkingskracht voor klanten en bezoekers uit de regio met ruimte voor kunst, cultuur en ontmoeting in het centrum, gedragen door de inwoners zelf, zeker ook voor de jongeren. Ooit is er gekozen voor een actief beleid om dat te realiseren maar door de bibliotheek uit het centrum te laten verdwijnen en het Arcadeplan af te wijzen is deze ambitie helaas verder achterop geraakt. Nieuwe creativiteit en energie zijn nodig om alsnog het doel te bereiken.’ In het coalitieakkoord is vervolgens vastgelegd dat heroverweging van het besluit mogelijk zou worden zodra de kosten substantieel hoger zouden zijn dan waaraan de raad in december 2020 goedkeuring heeft gegeven en nu is het zover. De inhoud van het plan is niet veranderd maar het is wel bijna 2 miljoen duurder geworden en dan hebben we het nog niet over het treffen van duurzaamheidsmaatregelen. De vragen van inwoners en bedrijven dat ze van het aardgas afgaan. Wat ons betreft terecht en pas het begin.
We kunnen dan ook niet gaan marchanderen als het om ons eigen vastgoed gaat. Dit alles overziende kan de conclusie niet anders zijn dan dat de fractie van Groenlinks niet kan instemmen met het voorliggende raadsvoorstel. Dat konden we in december 2020 niet en nu al helemaal niet. Als de raad vanavond bij meerderheid besluit dat de bibliotheek in het centrum blijft verandert de grondslag voor het plan Rembrandtlaan volledig. Bij onze fractie leidde dat tot de vraag moeten we als gemeente op deze weg doorgaan? Moeten we koste wat het kost vasthouden aan de complete vernieuwbouw van een pand dat in het begin van de jaren zeventig is neergezet inclusief de noodzakelijke duurzaamheidsmaatregelen in een woonwijk. Is dat een verstandige investering? Als raad hebben we de taak om gemeenschapsgeld zo in te zetten dat het onze inwoners maximaal ten goede komt. Wat onze fractie betreft spelen kunst en cultuur daarin een belangrijke rol en ik heb
13
tot nu toe geen enkele fractie anders horen beweren. De vraag wordt dan wat is er nodig om kunst en cultuur in brede zin te laten bloeien inclusief bibliotheek, inclusief theater maar denk bijvoorbeeld ook aan jongeren die de bestaande orde ter discussie stellen en nieuwe uitingen van kunst en cultuur op de kaart zetten? Dat gesprek gaat verder dan een discussie over nieuwbouw, vernieuwbouw van één pand. Het gaat over het herschikken van al ons maatschappelijk vastgoed en daarbij moeten we de organisaties die nu al naar Hoofdstraat I zouden verhuizen zoals Lokaal-O zeker niet vergeten. Tegelijkertijd kunnen we onze ogen niet sluiten voor de toestand van het pand aan de Rembrandtlaan. Daar moet echt iets gebeuren. Wat de fractie van Groenlinks betreft geven we zo snel mogelijk het al opgebouwde onderhoudsbudget vrij om een aantal acute gebreken met spoed te verhelpen. Daarnaast heeft het bestuur van De Speeldoos duidelijk gemaakt dat naast budget voor regulier onderhoud investeringen nodig zijn voor een gezonde exploitatie. Denk aan de omloop achter het podium, betere kleedkamers en toiletten, afscheiding tussen artiestenfoyer en de laad/losdeur en een opgang voor artiesten met een beperking maar eventueel ook aan de keuken en de gebruiksmogelijkheden voor de kleine zaal. Daar moeten we iets aan doen.
Wat Groenlinks betreft heeft de motie die wij mede indienen tot doel om snel verder te kunnen. We willen opgeteld nu 4 miljoen vrij maken voor acuut en regulier groot onderhoud en een beperkt aantal investeringen waarmee De Speeldoos vooruit kan. Daarmee geven we als eigenaar van het pand een financieel kader voor de komende 10 jaar maar dat bedrag is voor onze fractie niet het belangrijkste punt. Het gaat ons erom dat we het gesprek over de toekomst van kunst en cultuur niet verengen tot een discussie over een gebouw. Het vraagt om een visie die wordt gedragen door het veld en door onze Baarnse gemeenschap. Dan krijgen we grond onder de voeten om voor de langere termijn keuzes te maken. Mevrouw BRUIJSTENS: dank u voorzitter. Cultuur is niet elitair. Het wordt soms helaas elitair gemaakt maar cultuur wordt gecreëerd door mensen voor mensen. Het helpt bij het vinden van je eigen identiteit om de wereld om je heen te leren kennen en om je te kunnen uiten op een andere manier als spreken even niet lukt. Je kunt er dus wat ons betreft niet jong genoeg mee beginnen. Cultuur zorgt voor verbinding in de samenleving en raakt het sociaal domein als het gaat om het verbeteren van de kwaliteit van de levens van onze inwoners. Cultuur is niet elitair. Het is voor iedereen en het is aan de gemeente om dit betaalbaar en toegankelijk te maken en te houden voor al onze inwoners.
Dit is voor de Partij van de Arbeid een belangrijk uitgangspunt geweest om in 2020 voor de gezamenlijke huisvesting van bibliotheek en het theater te kiezen. Scenario B waarmee het gebouw van De Speeldoos zou transformeren naar een prachtig toegankelijk cultuurhuis aan de Rembrandtlaan midden in een woonwijk onder de mensen en eigenlijk is er geen betere locatie dan daar te verzinnen. Een plek waar je naar binnen kunt lopen voor een kop koffie en ontmoeting, waar je een taalles volgt of informatie haalt en kan ontdekken dat een theater er niet alleen is voor de happy few maar voor iedereen. Wij zijn er nog steeds van overtuigd dat de gezamenlijke huisvesting, die synergie op die plek het beste besluit is voor de exploitatie en voortbestaan van beide organisaties en dat het een verstandige keuze is voor de financiën van onze gemeente voor de lange termijn maar inmiddels is duidelijk dat er voor scenario B geen meerderheid meer bestaat in de raad, voornamelijk ingegeven door de wens om de bibliotheek in het centrum te houden en voor die wens hebben wij begrip en we hebben respect voor ieders mening daarover. Het is de realiteit waar we met z’n allen in zitten.
De realiteit is ook dat ieder ander scenario dan het voorliggende raadsvoorstel uiteindelijk meer geld en tijd zal kosten en weer zorgt voor vertraging van de toekomstplannen niet alleen voor het theater en de bibliotheek maar ook voor de organisaties die betrokken zijn bij de huisvesting aan de Hoofdstraat I. Het is eigenlijk allemaal wat je niet wilt na het traject dat al 8 kostbare jaren heeft geduurd. We hebben in de debatraad aangegeven dat voor ons het belangrijkste is dat wij De Speeldoos en de bibliotheek een gezond perspectief voor de toekomst bieden voor korte en lange termijn en wij
14
balen oprecht dat de raad vanavond de synergie van de gezamenlijke huisvesting loslaat. Een synergie die nu op andere manieren gevonden zal moeten worden maar pragmatisch als wij zijn zal de Partij van de Arbeid ook in de nieuwe werkelijkheid weer een bijdrage leveren aan de gesprekken in de raad en daarbuiten over een duurzame toekomst voor het theater en de bibliotheek in ons dorp. De heer VAN LOON: dank u voorzitter. Theater of geen theater? Vandaag valt de beslissing over het raadsvoorstel om extra krediet vrij te maken voor nieuwbouw van ons theater De Speeldoos. Voor het theater is het erop of eronder. 50PLUS is nieuw in de raad en heeft geen oud zeer, frustraties of sentiment met dit beladen dossier. We kunnen dan ook met een frisse, eerlijke maar vooral verstandige blik hiernaar kijken. We hebben ons goed ingelezen en diverse gesprekken gehad met betrokkenen. Tijdens een werkbezoek hebben we met een grote delegatie van de raadsleden met eigen ogen kunnen zien dat De Speeldoos aan het einde van zijn leven is. De directie vertaalde dit heel mooi met de woorden ‘het theater mag, moet met pensioen’. Tevens hebben we met onze fractie persoonlijk met mensen van De Speeldoos en bibliotheek gesproken en hier werd door beiden duidelijk de wens uitgesproken om voor het definitieve ontwerp van De Kroon op de Rembrandtlaan te gaan.
Al jaren wordt er maar geen beslissing genomen wat we nu met het theater willen. Ondertussen wordt de situatie van De Speeldoos er niet beter op. Er wordt al lange tijd geen onderhoud gepleegd omdat er misschien wel een nieuw theater gebouwd gaat worden. Geld erin pompen voor achterstallig onderhoud zou dan ook zonde zijn. Dat is voor iedereen duidelijk. Het theater kampt met lekkage, gevels die aangepakt moeten worden, de lichtbrug in de grote zaal die aan vervanging toe is, kleedkamers, toiletten zwaar verouderd, gedateerde elektrische installaties en zo kunnen we nog even doorgaan. Opknappen is als dweilen met de kraan open. Als we alle mankementen op een rijtje zetten mag je jezelf afvragen of het überhaupt nog wel verantwoord is om het theater nu open te houden als we kijken naar veiligheid en Arbo-normen. Conclusie: er moet zoveel gebeuren om het theater veilig en werkbaar te maken dat het veel verstandiger is om een nieuw theater/bibliotheek De Kroon te bouwen waar we weer 40 jaar mee vooruit kunnen. In december 2020 heeft de toenmalige gemeenteraad besloten dat de bibliotheek samengaat met het theater op de Rembrandtlaan. Inmiddels zijn we weer 2 jaar verder en moet er over dit onderwerp opnieuw een besluit worden genomen terwijl zowel De Speeldoos als de bibliotheek zelf aangeven graag samen te gaan.
Exploitatie en onderhoud kan dan samen gedaan worden en de gemeentesubsidie kan worden afgebouwd, een win-winsituatie zou je denken. Dit wordt ook aangegeven en bevestigd door beide directies. Het is vijf voor twaalf en het lijkt er toch op dat we in de toekomst ons theater kwijt gaan raken omdat oplappen en/of loskoppelen van de bibliotheek het begin van het einde is voor het theater. Laten we alstublieft ook rekening houden met de belofte die gedaan is aan Lokaal-O. De initiatiefnemers achter Lokaal-O zijn niet gerust over al deze ontwikkelingen. Ze staat namelijk in de wacht om naar de Hoofdstraat I te verhuizen om een nieuw ontmoetingscentrum te creëren. Het lijkt erop dat al deze kleinschalige maar noodzakelijke sociaalculturele en maatschappelijke initiatieven niet meer van belang zijn. Lokaal-O heeft een reminder gestuurd naar de raad met de mededeling met welk besluit er ook genomen wordt rekening te houden met de belofte die gemaakt is. 50PLUS is heel duidelijk en neemt zijn verantwoording. Wij zijn voor nieuwbouw van theater/bibliotheek omdat wij het theater en de bibliotheek willen behouden voor Baarn en niet alleen in woorden maar ook in daden. Wij zijn daarom voor het raadsvoorstel. Hopelijk gaan collegaraadsleden ook inzien dat oplappen een sterfhuisconstructie is en dat anders over niet al te lange tijd er geen theater meer is in Baarn.
Dat mag gewoon niet gebeuren. Laat je droom geen nachtmerrie worden. Het belangrijkste is dat Baarn een prachtig Vorstelijk theater/bibliotheek krijgt voor haar inwoners en mensen vanuit de omgeving voor de komende 40 jaar.
15
De heer JONKERS: dank u voorzitter. Wat ik vanavond constateer is dat deze raad in ieder geval bereid is om ook naar de toekomst toe een flink bedrag per jaar te betalen voor het theater, ongeveer I miljoen, namelijk subsidie, het reguliere onderhoud en eens in de zoveel tijd een verbouwing erbij en dan kom je makkelijk aan I miljoen. Reken voor de lol is uit wat dat per inwoner is of per huishouden en dat is een vorstelijk bedrag kan ik u zeggen en dat is mooi. De gemeente heeft de verantwoordelijkheid bij verbouw of bij nieuwbouw om een goed voorbeeld te geven en dat betekent heel simpel dat je energieneutraal moet gaan bouwen of in ieder geval zoveel mogelijk daarnaar moet streven. Dat betekent ook dat dit project circa 14 miljoen gaat kosten en dan is er nog niet één steen gemetseld en zit er nog niet één spijker in de muur en u begrijpt heel goed wat ik daarmee bedoel. Dat vind ik te duur en daarom stem ik tegen het voorstel. De VOORZITTER: dan komen we aan het einde van de eerste termijn vanuit de raad en heeft de heer Bruins gevraagd om te schorsen. De heer BRUINS: voorzitter, ik denk dat we een kwartier nodig hebben. De VOORZITTER: ik geef u een kwartier en dan kijken we hoe ver u bent. Ik schors de vergadering. De VOORZITTER: ik heropen de vergadering. De heer VAN HARDEVELD: dank u voorzitter.
We zijn met alle partijen gezamenlijk, als het goed is, gekomen tot één voorstel waar wij ons allemaal in kunnen vinden. Dat wordt op dit moment ook fysiek verspreid. Ik begrijp dat het college waarschijnlijk zo meteen nog even wil schorsen. Een aantal mensen hebben ook nog niet ondertekend. Mijn voorstel is nu om voor de duidelijkheid de hele motie voor te lezen: De gemeenteraad van Baarn, bijeen op 22 februari 2023,
Constaterende dat: de huisvesting van zowel Theater De Speeldoos (Rembrandtlaan als de Bibliotheek (Hoofdstraat) lijdt onder achterstallig onderhoud en suboptimale gebruiksmogelijkheden; beide panden in eigendom zijn van de gemeente Baarn; Theater De Speeldoos en de Bibliotheek behoefte hebben aan spoedige duidelijkheid over hun huisvesting; Overwegende dat: het raadsvoorstel ‘Verhoging krediet gezamenlijke huisvesting bibliotheek en theater’(zaaknummer 607658) bij indieners van deze motie niet op steun kan rekenen vanwege het daarin opgenomen vertrek van de Bibliotheek uit het centrum van Baarn in combinatie met de daarmee gemoeide kosten voor vernieuwbouw van het pand aan de Rembrandtlaan;
Verzoekt het college: 1. De planvorming voor het gezamenlijk huisvesten van Theater De Speeldoos en de Bibliotheek te staken en uit te gaan van separate huisvesting aan respectievelijk de Rembrandtlaan (Theater De Speeldoos) en de Hoofdstraat (Bibliotheek); 2. De reeds beschikbare middelen in de reserve Groot onderhoud (€ 431.000) per direct in te zetten voor het zo snel mogelijk wegwerken van achterstallig onderhoud in/aan het pand aan de Rembrandtlaan. Hiertoe het bedrag van € 43 1.000 voor onderhoud uit 2022 over te hevelen naar 2023 zodat het direct aangewend kan worden om achterstallig onderhoud weg
16
te werken. Tevens wordt gedurende de looptijd van de uitwerking van deze motie het begrote bedrag voor onderhoud ook daadwerkelijk daarvoor aangewend; 3. A. Ondersteund door een onafhankelijke partij te onderzoeken of een krediet van 4 miljoen euro kan leiden tot een gezonde exploitatie voor het theater gedurende tien jaar; B. Door een onafhankelijke partij te laten onderzoeken wat de benodigde kosten zijn voor een gezonde exploitatie voor het theater voor een termijn van respectievelijk twintig en veertig jaar; 4. Het Plan Maatschappelijk Vastgoed te actualiseren en het reeds in de meerjarenbegroting onder de noemer ‘Brinkhuis’ opgenomen budget van € 3,7 miljoen in te zetten voor het opknappen van de locatie Hoofdstraat I en het herhuisvesten van de culturele en maatschappelijke organisaties; 5. Om zo spoedig mogelijk, maar in ieder geval voor het einde van deze raadsperiode, een kunst- en cultuurvisie op te stellen en aan de raad voor te leggen waarmee voor langere tijd richting gegeven wordt aan de culturele ambities voor de gemeente en de inzet van de daarbij behorende faciliteiten; 6. Voor een aantal van de hiervoor genoemde punten zullen mogelijk aanvullende raadsbesluiten nodig zijn. Wij verzoeken daarom het college, indien dit aan de orde is, deze voor te bereiden. En gaat over tot de orde van de dag.