221012 Verslag Debat in de Raad 12 oktober 2022

Gemeente Baarn Bijeenkomst “Debat in de Raad” Verslag van de openbare bijeenkomst, gehouden op woensdag 12 oktober 2022 in de raadszaal van het gemeentehuis

Voorzitter:

de heer W.J.L. Genuit

Griffier:

mevrouw C. Heusingveld

Aanwezig:

de heer J.J.G. Bosman (GL), de heer V.A. Brinkman (PvdA), mevrouw S. Bruijstens (PvdA), de heer R.M. Bruins (CU), mevrouw M.L. Deurloo (VoorBaarn), de heer M.A.C. van Grinsven (VoorBaarn), de heer H.J. van Hardeveld (CDA), de heer D.D. Kolt (VoorBaarn), de heer M.R. Korkmaz (VoorBaarn), de heer J.C.A. van Loon (50PLUS), mevrouw A.M. Martens (VVD), mevrouw S.H.B. Oortman Gerlingsvan Hal (VVD), de heer M.R.N. Schouten (VoorBaarn), mevrouw J.A.M. Sluijs (GL), de heer A.R. Stolk (VVD), mevrouw C.J. StruijkCramer (D66) en de heer R. van Wijk (CDA)

Overige aanwezigen:

de heer M. Eijbaard (wethouder), de heer H.B. Prakke (wethouder), jonkheer M.A. Röell (burgemeester), de heer M.R. Veldhuizen (wethouder) en de heer S. de Vries (wethouder)

1.

Opening, vaststelling agenda en mededelingen

De VOORZITTER heet iedereen om 20.00 uur van harte welkom. Mevrouw Koenders die vanavond zou voorzitten is helaas ziek geworden en spreker wenst haar van harte beterschap. De raad stemt ermee in dat vanavond geen technische vragen kunnen worden gesteld. De agenda wordt ongewijzigd vastgesteld. Er is bericht van verhindering ontvangen van mevrouw Koenders, de heer Van der Padt en de heer Jonkers. Dat betekent dat de fractie De heer Jonkers vanavond geen algemene beschouwingen zal uitspreken en de heer Jonkers zal dat mogelijk bij Besluit in de Raad doen. Gelukkig is vanavond de heer Van Grinsven weer aanwezig. 2. Vaststellen verslag van de openbare en besloten vergadering van het Debat in de Raad van 14 september 2022 De heer SCHOUTEN vraagt waarom het verslag van de besloten vergadering nog achter een slotje zit terwijl is afgesproken dat dit openbaar zou worden. De VOORZITTER merkt op dat wanneer de raad vanavond dit verslag vaststelt het slotje er af kan want dan is het verslag officieel geworden. Het verslag van de besloten vergadering wordt ongewijzigd vastgesteld en het zal hierna worden gepubliceerd. 3. Algemene beschouwingen en Programmabegroting 2023 en meerjarenraming 20232025 (479618)

1

De VOORZITTER geeft aan dat aan het eind van de algemene beschouwingen nog even een kort rondje wordt gedaan met de debatpunten van iedere fractie. Hiermee wordt ingestemd. Normaal gesproken is er één woordvoerder per fractie per agendapunt. Aangezien de begroting uit heel veel onderwerpen bestaat wordt voorgesteld dat per debatpunt één woordvoerder per fractie wordt toegestaan. Hiermee wordt ingestemd. Mevrouw OORTMAN GERLINGS: Geacht college, collega-raadsleden, en iedereen die deze vergadering volgt via de televisie. Vorig jaar dachten wij allemaal dat het niet gekker werd door alle corona-problemen. 1 jaar verder blijkt het toch anders uit te pakken. Oekraïne en alle gevolgen, energie- en stikstofcrisis, migratieproblemen, en de ongelooflijke inflatie die ons allen raakt. Na lang wachten dan nu eindelijk de algemene beschouwingen. Het nieuwe college zou sneller en transparanter worden, helaas zien we daar nog weinig van. Kostenbewust zou de nieuwe coalitie worden, maar voorlopig is er een extra wethouder toegevoegd. Kostenbewust, maar wel interen op de algemene reserves, oftewel potverteren. Dan ligt na de Perspectiefnota nu de begroting 2023 voor, inclusief de kaders tot 2026.

Niet gebaseerd op een college-akkoord, maar wel op veel opportunisme, inclusief de ogen sluiten voor het financieel ravijnjaar 2026, wanneer de bijdrage vanuit Den Haag naar Baarn drastisch zal verminderen. Wij gaan ervan uit dat naar goed gebruik de nieuwe coalitie niet alle democratisch genomen besluiten opnieuw ter discussie gaat stellen. Dat leidt namelijk maar tot 1 ding; uitstellen van alles wat al democratisch besloten was, iedere 4 jaar weer. Genomen besluiten zijn genomen besluiten. De afgelopen 4 jaar is er nu eenmaal veel bereikt, lastige dossiers aangepakt waaronder Soestdijk en de Speeldoos. Met Baarnsche Zoom een mooi perspectief voor woningbouw, plus de kaders voor de zo nodige energietransitie. Dat alles onderbouwd met solide financieel beleid, waarbij er niet werd ingeteerd op de zorgvuldig opgebouwde reserves ondanks de financieel uitdagende tijden als financiële krimpgemeente. Helaas zien we de nieuwe coalitie hier anders mee omgaan. 10% van de zorgvuldig opgebouwde reserves wordt de komende jaren uitgegeven. “Investeren” noemt wethouder Prakke dat, terwijl erbij staat dat deze 10% voor eenmalige uitgaven gebruikt gaat worden. Consumeren dus, ouderwets links potverteren. Los hiervan staat in de begroting al omschreven dat ook nog als groot risico moet worden gezien dat externe inzet en grondstoffen qua budgetoverschrijding al minimaal 1 miljoen zal bedragen.

Daarnaast wordt bijna op de laatste bladzijde van de begroting nog even een niet onderbouwde taakstelling van 300k bezuiniging opgevoerd. Gemeente Baarn blijft uitbreiden, waar de VVD dat op sommige punten meer dan begrijpelijk vindt, zoals de extra BOA of ondermijning, stellen wij dit graag ter discussie in het sociale domein of de extra bijdragen aan BBS en RMN. Waar wij zeker achterstaan zijn alle investeringen in onderwijs, of dit nu schoolgebouwen betreft of het aantrekken van extra leerkrachten. Onderwijs is de toekomst van iedereen. Om dit te compenseren zouden wij graag gekeken hebben naar termen als bemoeizorg, en de stijging van de kosten huishoudelijke hulp door de vergrijzing en zelfstandig wonen. De huidige coalitie wil echter van alles een beetje en overal wat geld bij. Zich weinig zorgen makend over hoe e.e.a. te financieren, laat staan over het jaar 2026, want dat is toch na hun zittingstermijn. Naast onderwijs kijken wij altijd vol enthousiasme naar sport en de mogelijkheden voor eenieder. Waarom de coalitie wenst te kijken naar een nieuwe subsidieregeling is niet geheel duidelijk. Deze is immers voor 10 jaar afgesproken en loopt nog tot minimaal 2026. Wij zijn verheugd dat de coalitie aangeeft veel voor de ondernemers te willen doen, verbetering ondernemersklimaat genoemd.

De uitvoering hiervan wordt helaas niet onderbouwd buiten nadruk op acties die ondernemers helpen robuust te maken. Ons is niet duidelijk hoe ambtenaren, per definitie geen ondernemers, dan ondernemers daarin gaan helpen. Een “eerlijke” beloning voor 2

culturele ondernemers roept bij ons nog meer vragen op. Wat is eerlijk en wat is een culturele ondernemer. Een ondernemer onderneemt, investeert, maakt omzet en hopelijk winst, omdat er vraag is naar zijn of haar product of dienst. Maar elke gewenste ondersteuning voor ondernemers juichen wij toe. Voortbordurend op cultuur blijft het onderwerp de Speeldoos de raad bezighouden. Er ligt een raadsbesluit wat wij gaan doen, toch stelt de coalitie “het project voor huisvesting Speeldoos wordt in 2023 voortgezet”. Als daarmee bedoeld wordt uitvoering geven aan het genomen raadsbesluit, dan staan wij daarachter. Als het wederom luchtkastelen op de Brink worden, dan zijn wij uiteraard zeer kritisch. De bezoekers, de vrijwilligers, de artiesten en zeker de medewerkers van de Speeldoos hebben recht op duidelijkheid, waar de huidige coalitie alles in onduidelijkheid laat. Hoe gaat het college de komende tijd de exploitatie waarborgen met achterstallig en alsmaar uitgesteld noodzakelijk onderhoud in toiletgroepen en verlichting. Over huisvesting gesproken, wonen, wonen en woningen. Die moeten en zullen er komen. Ieder woonproject roept weer zijn eigen zorgen op, dat is iedereen duidelijk. Maar de coalitie stelt nu dat zij “de regierol nemen om te zorgen dat er toch woningen komen”. Is het niet zo dat de markt, de projectontwikkelaar, de bouwer, bepaalt hoeveel een woning gaat kosten.

Het is onduidelijk hoe de coalitie denkt deze regierol op zich te gaan nemen in de huidige woningmarkt. VVD hoopt dat er vele woningen bij gaan komen, elke woning is er één. Qua energietransitie is de mening en houding van de VVD niet veranderd. Hou het simpel en blijf nuchter. Maar met wethouder De Vries, die zichzelf op internet “klimaatextremist” noemt, willen wij waken voor het doorslaan in de transitie, het moet simpel zijn, betaalbaar en uit te leggen. De begroting staat vol met “onderzoeken”. We gaan komend jaar bijvoorbeeld 275k euro uitgeven aan onduidelijk geformuleerde onderzoeken naar energietransitie. In plaats van onderzoeken zouden wij liever zien dat we praktische problemen zouden oplossen, zoals zonne-energie terugleveren aan Tennet, wat vooralsnog de komende jaren niet mogelijk is. Tenslotte, zoals eerder aangegeven gaan wij ervan uit dat deze coalitie het goede van de afgelopen jaren voortzet, en haar accenten verlegt, maar daarbij een gedegen financieel beleid blijft handhaven en niet terugkomt op genomen democratische besluiten. Wij blijven pleiten voor terughoudend financieel beleid, je kunt het gemeenschapsgeld, oftewel het geld van onze inwoners, maar één keer uitgeven, zeker gezien het jaar 2026. Interen, oftewel potverteren op de algemene reserves vinden wij niet passend.

Tekorten heeft de VVD nooit geaccepteerd en zal daar in de toekomst ook voor gaan liggen. Tekorten is het geld uitgeven van de volgende generatie en hen opschepen met een probleem. Voorzitter, ik rond af. Wij wensen de nieuwe coalitie veel wijsheid en succes in haar raadsperiode, met behoud van het goede en een mooie aanzet voor de beloftes die de coalitie gedaan heeft tijdens de verkiezingen, waaronder transparantie, snelheid en dichtbij de inwoner. De heer SCHOUTEN: Geacht college, geachte gemeenteraad, geachte ambtelijke organisatie, maar bovenal zeer geachte inwoners van Baarn. In 2014 sprak ik mijn eerste algemene beschouwingen uit als steunfractielid van LTS Baarn. Dat was best bijzonder, want zover ik weet had nog niet eerder een niet-fractievoorzitter dit gedaan in Baarn. Inmiddels ruim 8 jaar verder sta ik hier voor u, als fractievoorzitter van de grootste politieke partij van Baarn, VoorBaarn. Tijdens mijn voorbereiding voor deze algemene beschouwingen, heb ik een aantal oude nog eens terug gelezen en als er iets van een rode of zo u wilt paarse draad te vinden is, dan is dat de telkens constructieve houding, het komen met oplossingen en kritisch als het echt moet.

Daarom wil ik u een zin uit mijn eerste Algemene beschouwingen in 2018 die ik uitsprak namens VoorBaarn niet onthouden “Ik sta hier niet om zuur te zijn, daarvoor is Baarn te leuk en u heeft daar niets aan. Wij moeten het tenslotte samen doen.” 3

Een aantal weken geleden was ik bij het afscheidsconcert van De Dijk, ik heb deze band vaak live gezien en ook nu viel mij weer op wat een geweldige teksten zij in hun liedjes verwerken, over klare taal gesproken. Aan de hand van wat soms verbasterde citaten neem ik u mee in de gedachten van VoorBaarn. Citaat 1: “Wakker in een vreemde wereld wat gebeurt hier allemaal?” Deze tekst kan je makkelijk hanteren als je kijkt naar de geopolitieke problematieken, of in gewone mensentaal, kijkend naar de puinhoop in de wereld. Maar, plak het op de Baarnse politiek en het klopt ook, want ik kan me niet aan de indruk onttrekken dat de gemiddelde inwoner van Baarn denkt “wat een gelul allemaal” of wat zie ik er nou van? Of erger nog ga eens wat doen. Zoals inmiddels ook onze collega’s zeggen die overigens zelf jaren aan het roer hebben gestaan en nou moeten wij binnen een half jaar leveren? Zoals gezegd een vreemde wereld. Citaat 2: “Wij zijn overal voor te porren, in voor ieder goed idee. Als de geest er is, de hartstocht, doen wij niets liever dan mee.” Dat zou u op kunnen vatten als een oproep aan u, maar niet u als raadslid per definitie, of u als oppositie, of coalitie, of college, maar vooral aan u als inwoners en ondernemers.

Ideeën hebben wij als VoorBaarn natuurlijk ook, soms berucht om het grote, zoals De Speeldoos, De Trits, Creatief met het Maarschalksbos zonder het verleden uit het oog te verliezen, maar ook bekend om het oog voor het kleine, maar niet minder groots, altijd bereid tot een luisterend oor te bieden of het 1 op 1 gesprek. Fijn om al na een paar maanden vanuit het dorp te horen dat het nieuwe college dit ook uitdraagt. Hoewel de inkt van het coalitieakkoord pas net droog is, blijft er natuurlijk altijd iets te wensen over, de grootste wens die wij waarschijnlijk met z’n allen delen is dat de wereld weer normaal gaat doen, daar kunnen we als VoorBaarn slechts een beetje aan bijdragen. Toch hebben wij gemeend om volgende week een aantal moties in te dienen. 1. Deze had u misschien al zien aankomen, maar wij halen onze motie voor een Fixie app van de plank, omdat wij ervan overtuigd zijn dat dit stukje digitale gereedschap bijdraagt aan het welzijn van onze inwoners, omdat je bijvoorbeeld makkelijk die uitgelopen populieren kan melden, maar ook omdat het werkdruk verlichtend zal werken voor de ambtelijke organisatie. 2. Een inhaalslag bij verduurzaming van de sociale woningvoorraad, of als dit niet mogelijk is, een compenserende huurverlaging ten behoeve van de stijgende energielasten. 3. Een subsidieregeling ten aanzien van de aanschaf van een regenton.

In navolging van veel andere gemeenten. Past in het afkoppelen van het riool ten behoeve van regenwater en de watertekorten in de zomer. 4. Een kleine subsidie voor een heus Baarns schaaktoernooi vernoemd naar de helaas ons te vroeg ontvallen Baarns schaakjournalist, Baarns historicus en fervent volger van de Baarnse politiek, Johan Hut. Wat juist hier in deze raadszaal bekrachtigd wordt en zichtbaar zal zijn door middel van een messing bordje op 1 van de schaaktafels in de Pekingtuin. Natuurlijk heeft VoorBaarn ook grootse en wilde plannen in de maak, zoals onder andere, eindelijk een eigen osso voor de jeugd en da’s wat ons betreft geen fattoe, of spreiding van het recreatieaanbod over meerdere plekken binnen Baarn, om zo drukte te verdelen, of toch die reclamemast? Citaat 3: “ik k-kan het niet alleen” Laat ook dat helder zijn, daarom dank aan mijn eigen fractie van VoorBaarn, dank aan coalitiegenoten GroenLinks, PvdA en D66, maar hopelijk ook dank aan VVD, CDA, 50plus, Christen Unie en dhr. Jonkers. We moeten het samen doen. Niemand kan het alleen. Maar ik kan niet anders dan eindigen met waar het ooit om begonnen is Citaat 4: “Kan ik iets voor je doen? Kan ik iets voor je zijn?” Dat geldt voor Baarn in het algemeen, maar voor Baarnaars en Barinezen in het bijzonder en dat moet altijd het uitgangspunt zijn van welke politieke stroming dan ook. De heer VAN HARDEVELD: 4

Dames en heren, De werkwijze tot nu toe van dit college bekijkend, deed mij denken aan een column, die ik een jaar of wat geleden las. De titel van die column: “De-roept-u maar-democratie.” De column opent als volgt: “Geen partij durft meer verantwoordelijkheid te nemen. Voor ieder wissewasje moet de bevolking worden geraadpleegd. Zelf een beslissing nemen en die verdedigen ten overstaan van de inwoners, en dus kiezers, is er niet meer bij. Een garantie voor waterige compromissen en halfslachtige besluiten.” Ook dit college is druk bezig met vragenlijsten, met locatiebezoeken, druk met huis-aan-huisbezoeken en met inloopavonden. De eventuele uitslag, als daar al brood van te bakken valt, wordt dan, zoals men stelt, in ieder geval “breed gedragen onder de inwoners”. Zo probeert men de eigen visieverschillen, besluiteloosheid en het gebrek aan lef, als bestuurlijke vernieuwing en democratie te verkopen. Groot risico van dit soort inspraak-inspanningen is dat de mensen die hebben meegepraat teleurgesteld raken. In de slappe compromissen, gepresenteerd als ‘de wil van de inwoners’, zien deze inwoners niets van hun eigen inspanningen en inbreng terug. Inspraak als recept voor frustratie.

De column waar ik zojuist uit citeerde sluit af met een paar zinnen die mij uit het hart gegrepen zijn: “Het zou fijn zijn als de dames en heren politici in de diverse gemeenteraden zichzelf een schop onder de kont geven en zelf weer eens een besluit durven nemen. Het is namelijk onmogelijk om het altijd maar iedereen naar de zin te maken. Toon lef.” De Baarnsche Courant kopte afgelopen vrijdag met: “Participatie burgers leidt nog niet tot concreet plan”. Wij helpen het college een handje, en noemen enkele punten waarop de Baarnse inwoners graag daadkracht zien. Laat ik mij beperken tot deze drie: woningbouw, de openbare ruimte en het verenigingsleven. Woningbouw. Alle partijen hebben bij de verkiezingen woningbouw als speerpunt genoemd. Dat schept verplichtingen. Het realiseren van nieuwe woningen verloopt traag, stroperig. Wij hebben daar onlangs vragen over gesteld aan het college. Maar, ook als gemeenteraad moeten wij het ons aantrekken dat wij niet erg opschieten met onze ambities. Over ieder te bebouwen perceel ontstaat veel en vooral lang discussie. “Goed idee, maar niet op deze plek.” Door nu keuzes te maken, zullen toekomstige generaties ons dankbaar zijn. De huisvestingswet van minister Hugo de Jonge is in september naar de Kamer gegaan. De nieuwe wet biedt vanaf komend jaar gemeenten meer ruimte om huizen toe te wijzen aan eigen inwoners.

Dit geldt voor zowel huur- als koopwoningen. De huidige wet geeft gemeenten slechts de mogelijkheid een kwart van het aanbod te reserveren voor inwoners van de eigen gemeente. Dat wordt straks de helft. CDA Baarn wil graag dat het college nu al naar de mogelijkheden gaat kijken en plannen gaat maken, zodat de gemeente in de startblokken staat zodra de wet van kracht is en dan direct in kan spelen op de nieuwe mogelijkheden. Graag een reactie van het college of wij zo’n plan tegemoet kunnen zien. Wij zien bij ieder woningbouwproject graag een multidisciplinair samengesteld ondersteuningsteam, bestaande uit bijvoorbeeld een stedenbouwkundige, een milieukundige, een verkeerskundige en een welstands-deskundige, onder leiding van een coördinator met een kort lijntje naar het college. Dit om het ‘kastje-naar-de-muur’ en onnodige vertraging te voorkomen. Hoe denken het college en de raad hierover? Openbare ruimte. Wat betreft het onderhoud van de openbare ruimte is de titel ‘Vorstelijk’ helaas te vaak misplaatst. In de begroting schrijft het college dat het doel is vanaf 2028 de beheerachterstanden weggewerkt te hebben. Wij juichen dat van harte toe. Uitstel van onderhoud is in de praktijk vaak een te gemakkelijke manier om te bezuinigingen gebleken.

Om de vinger goed aan de pols te kunnen houden, vragen wij van het college een jaarlijks verslag over de voortgang van de realisatie van deze belangrijke ambitie. Verenigingen en vrijwilligers. Verenigingen zijn het kloppend hart van onze gemeenschap. Zonder vrijwilligers rolt de bal niet en kleurt het land op Koningsdag niet Oranje. Maar verenigingen hebben

5

het moeilijk. Ze komen uit de coronacrisis, kampen met een tekort aan vrijwilligers en bestuursleden, ervaren regeldruk en maken hoge kosten voor energie. Met als risico dat ze omvallen. Helaas zien wij in de begroting geen passage over vrijwilligers of het verenigingsleven. Wij roepen het college op verenigingen en vrijwilligers te ontzorgen en te ondersteunen. Bijvoorbeeld door overbodige regels af te schaffen. Maar ook door verenigingen die door de stijgende energieprijzen in financiële nood dreigen te komen te ondersteunen en door mee te denken met verenigingen bij energiebesparingsplannen of het verduurzamen van hun accommodaties. Is het college hiertoe bereid? Wij wensen het college daadkracht, lef en Gods zegen toe. De heer BOSMAN: Geachte raad, geachte college, geachte inwoners van Baarn en ook de organisatie, die moeten we zeker niet vergeten. Afgelopen weekend had ik een gesprek met een jonge man over wat jongeren bezighoudt. Hij deelde mooie verhalen, maar kwam ook met zorgen. Hoe je aan woonruimte komt. Hoe je de energierekening kunt blijven betalen. En hoe je omgaat met de druk om voortdurend te presteren. Dat het leven als twintiger helemaal niet zo onbezorgd is. Hij stipte ook de toestand in de wereld aan. De klimaatverandering. En de oorlog in Oekraïne. Wat dat gaat betekenen voor hun toekomst. En hij wierp een vraag op die me raakte.

Waarom leert de mensheid maar niet van het verleden. Die vraag bleef de rest van het weekend rondspoken in mijn hoofd. Ik vind dat we een plicht tot optimisme hebben: om te blijven geloven in vooruitgang en ontwikkeling naar meer bewustzijn. En daarnaar te handelen. Maar is dat wel reëel? We struikelen van crisis naar crisis. En het lijkt er soms op alsof we niet meer de veerkracht hebben om er met zijn allen de schouders onder te zetten. Overal zien we verharding in het onderlinge contact. Denken in tegenstellingen. In tweedelingen. Op wereldschaal, maar net zo goed om de hoek. Oost tegenover west. Noord tegenover zuid. Wappies tegenover schapen. Den Haag tegenover Brussel. Het platteland tegenover de stad. Straight tegenover queer. Eigen volk tegenover asielzoekers. De gemeente tegenover de provincie. Het volk tegenover de elite waarbij het volk goed is en de elite slecht. En last but not least: de burger tegenover de overheid. Het meest verontrustende? Dat ik dat laatste begrijp. De overheid heeft zich de laatste jaren niet altijd van haar beste kant laten zien. Sterker nog: zij heeft - bewust of onbewust - haar aandeel geleverd in het versterken van tegenstellingen. Door maatregelen te treffen die de huizenprijzen hebben opgejaagd, waardoor mensen met een laag inkomen geen betaalbare woning meer kunnen vinden.

Door mensen met een niet-Nederlandse achternaam die een foutje maakten bij het aanvragen van kinderopvangtoeslag meedogenloos aan te pakken. En door mensen die die een andere oorlog zijn ontvlucht gewoon maar in het veld te laten slapen. Bepaald geen voorbeelden van het tegengaan van tweedeling. We struikelen van crisis naar crisis. Er liggen grote uitdagingen op ons pad. En steeds meer van die uitdagingen moeten door de gemeenten worden opgepakt. Hoe zorgen we voor betaalbare woningen? Waar wekken we duurzaam energie op? Hoe bieden we passende zorg voor jongeren en ouderen? Hoe bieden we ruimte aan nieuwkomers in onze gemeenschap? Als je moet beslissen over zulke belangrijke vragen, is het van levensbelang dat je weet wat er onder de mensen leeft. Dat je luistert naar je inwoners. En daarom is onze fractie er zo gelukkig mee dat dit college werk maakt van het betrekken van inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties bij het vormgeven van Baarn. Werk maakt van het benutten van de kennis, ervaring en energie die overal in ons dorp aanwezig is. Werk maakt van een gemeente van de gemeenschap. En Baarn heeft van zich laten horen. De respons van inwoners op de enquête overtreft alle verwachtingen. En ook de andere participatiemogelijkheden van de afgelopen maand zijn goed benut. Een gemeente voor de gemeenschap. Dat is hard nodig.

Zeker nu één van die vele uitdagingen die op ons bord liggen heel urgent is geworden. De Russische inval in Oekraïne heeft ons doen beseffen hoe afhankelijk we zijn van fossiele brandstoffen. 6

We weten al jaren dat we niet kunnen doorgaan op de oude weg. Dat we daarmee hard op weg zijn de aarde onleefbaar te maken voor de mens. Maar voor velen was dat nog een ver-van-mijnbedshow. Een sluipende crisis. Nu de gasprijzen door het dak gaan komt het ineens heel dichtbij. We voelen het allemaal in onze portemonnee. Ineens is het zonneklaar: we moeten ons energieverbruik drastisch terugschroeven en zo veel mogelijk zelf grip krijgen op onze energieopwekking. En daarbij moet de focus veel meer naar warmte. Want zo'n 85 procent van onze energiebehoefte gaat over het verwarmen van onze huizen en gebouwen. Ik verwacht dat meerdere partijen vanavond in gesprek willen over de vraag hoe we energiearmoede gaan aanpakken. Terecht, want de nood is hoog. Maar wat GroenLinks betreft trekken we die vraag ook breder: hoe gaan we er voor zorgen dat we onze afhankelijkheid van fossiele brandstoffen zo snel mogelijk gaan terugdringen? En hoe betrekken we de Baarnse gemeenschap daarbij, zodat het een gezamenlijk project wordt? De komende drie jaar hebben we een flink overschot op de begroting. Graag gaan we met de andere fracties in debat over de vraag of we bereid zijn om een deel van dat overschot in te zetten voor een extra impuls aan de verduurzaming van woningen, bedrijven en maatschappelijk vastgoed. Een investering, geen potverteren.

Dan kwam nog uit de enquête naar voren dat veel inwoners groot belang hechten aan natuur. Afgelopen week bleek nog maar eens hoe geliefd de bossen van Lage Vuursche zijn. Maar we lopen daar wel tegen de grens aan van wat het gebied aan kan. GroenLinks wil graag in debat over de vraag of we daar nu iets aan moeten doen. De heer VAN LOON: Geacht college, raadsleden en alle mensen in de zaal en thuis voor de buis. In de voorbereiding van het coalitieakkoord werd ons gevraagd of 50PLUS onderwerpen had die wij in het akkoord wilden hebben. Die kans hebben we natuurlijk met beide handen aangepakt. 50PLUS is zeer content over de speerpunten in de Beleidsbegroting 2023, omdat er een aantal punten ook in ons partijprogramma stonden. Graag willen we een paar speerpunten extra belichten. Naast armoede, criminaliteit, sport en cultuur is voor ons o.a. de aandacht voor participatie goed. Het is belangrijk dat inwoners beter en meer betrokken zijn bij de ontwikkelingen in onze gemeente. Ook het buurtbudget is een mooi initiatief en we hopen dat dat ook een vorm krijgt. Vernieuwen van de woonvisie is broodnodig en van cruciaal belang. De zelfbewoningsplicht en anti speculatiebeding juichen wij toe. 50PLUS zou ook graag zien dat inwoners van Baarn voorrang krijgen en bij nieuwbouw geen casinowoningen. Wij willen dat er vooral adequate seniorenwoningen worden gebouwd.

In onze ogen is dit de manier om de overspannen woningmarkt in beweging te krijgen. Veel ouderen willen graag hun te groot geworden eengezinswoning inruilen voor wat kleiner en gelijkvloers. Verder zijn we natuurlijk voor het verduurzamen van huizen en willen we meer groen in de wijken terug zien. Ons motto is voor iedere gekapte boom een nieuwe ervoor terug. Bij het RMN moeten we rekening houden met een 100% kostendekkingsgraad maar kan er wel gekeken worden naar de verdeling van de kosten. Het is duidelijk dat de afvalstoffenheffing op dit moment niet eerlijk is verdeeld over de inwoners van Baarn. Naast de 1VE (vervuilingseenheid voor 1 persoonshuishouden) is er nog 3VE voor twee of meer persoonshuishouden. Beter en eerlijker zou het zijn als de tarieven anders verdeeld zouden worden. 50PLUS denkt aan een 2VE voor twee persoonshuishouden. Zij produceren namelijk minder afval dan een 3 of meerpersoonshuishouden. Dit moet beloond worden, zeker in deze zware tijden. Als de vervuiler betaalt zullen de kosten anders en eerlijker verdeeld worden en komen de 2VE daar beter uit. 50PLUS overweegt rond dit punt een motie in te dienen. We ervaren op allerlei fronten het tekort aan personeel en dat daarom in bepaalde gevallen mensen ingehuurd moeten worden om het werk te doen, wat extra kosten met zich meebrengt.

Ons idee is om te kijken naar senioren die graag hun steentje willen bijdragen aan de maatschappij en hun kennis 7

en ervaring willen delen en in praktijk willen brengen. Vandaar onze motie om vrijwilligers te genereren. Wie weet vinden we ook een klimaatburgemeester, las ik in de krant. Daar zijn we naar op zoek. De Vorstelijk Interessant Persoon pas is de mogelijkheid om mensen enthousiast te krijgen om vrijwilligerswerk te gaan doen, deze mensen te behouden, te waarderen en te bedanken. VIP pas moet voor nog meer verbinding gaan zorgen in ons prachtige dorp. Vrijwilligers zijn de kurk waarop iedere organisatie, vereniging of club drijft en waar een grote behoefte aan is. We zullen aandacht vragen op social media en in de Baarnsche Courant om bekendheid te geven aan deze pas. Hopelijk zullen we, door campagne te voeren, nieuwe vrijwilligers en natuurlijk ook de Baarnse ondernemers enthousiast maken. We hebben ondertussen diverse plannen om de vrijwilligers te belonen en of te waarderen. Hierbij worden we reeds geholpen door collega-raadsleden, waarvoor dank. Veiligheid is voor 50PLUS ook een essentieel punt en vindt het belangrijk om extra aandacht te vragen voor een betere conditie van stoepen en wegen en voor de digitale veiligheid waar steeds vaker senioren slachtoffer van worden. Een levendig en bruisend centrum past en is zeker gewenst in ons dorp. Het moet het middelpunt zijn van activiteiten en gezelligheid.

Als inwoner en toerist van Baarn moet je je fijn, veilig en welkom voelen. Dus laten we er met z’n allen voor zorgen dat we ons echt Vorstelijk kunnen voelen in Baarn. Mevrouw BRUIJSTENS: Voorzitter, De programmabegroting geeft inzicht in de financiën van onze gemeente in 2023 en volgende jaren. Maar in de kern gaat een programmabegroting natuurlijk vooral over welke samenleving je wilt zijn en waar je de beperkte middelen aan uitgeeft. Wat de Partij van de Arbeid betreft is Baarn een gemeente die naast haar inwoners staat en niet er tegenover. Die niet praat over inwoners maar met inwoners. Een gemeente waarin mensen zich gezien én gehoord voelen. De manier waarop, dat gaan we de komende vier jaar concreet maken. De centrale vraag voor de fractie van de Partij van de Arbeid in deze coalitietermijn zal zijn of de nieuwe programmabegroting bijdraagt aan de ambitie om een gemeente te zijn waarin inwoners daadwerkelijk gezien worden. En of het college zich houdt aan de belofte van de politiek van de nabijheid, een belangrijk thema voor de Partij van de Arbeid. De eerste zomertour van het college en de speerpunten die zijn gekozen voor 2023 stemmen ons in ieder geval hoopvol. En hoop hebben we nodig, in een tijd waar oorlog en corona nooit ver weg zijn.

Dat je met constructieve oppositie veel voor elkaar kunt krijgen, blijkt uit het feit dat ons initiatief van een aantal jaar geleden voor de aanpak tegen eenzaamheid, de komende vier jaar structureel wordt voortgezet. En dat is nodig, want eenzaamheid is een ingewikkeld probleem. En is vaak nauw verbonden met andere ingrijpende gebeurtenissen in de levens van onze inwoners, bijvoorbeeld met een ziekte als Alzheimer, met rouw en verlies, met depressie of met armoede. De Partij van de Arbeid is trots op Latifa Souidi, onze armoederegisseur, die met hart en ziel naast inwoners staat die financieel het meest kwetsbaar zijn. Maar we maken ons ook zorgen. Want we zien een nieuwe, financieel kwetsbare groep ontstaan: mensen met een fatsoenlijk inkomen die het hoofd altijd boven water wisten te houden, maar nu door de energieprijzen en hoge inflatie de eindjes niet meer aan elkaar kunnen knopen. En de eindafrekening van hun energieleverancier met angst tegemoet zien. Welke mogelijkheden ziet de wethouder om bestaande regelingen en fondsen ook voor deze groep inwoners toegankelijk te maken? Voorzitter, wonen in een warm en energiezuinig huis wordt voor een groeiende groep inwoners van Baarn onbetaalbaar. Dat geldt ook voor de kosten voor zwemles of andere sportactiviteiten voor de kinderen.

Ziet de wethouder mogelijkheden om vergoedingen uit het declaratiefonds te verhogen met 10% of misschien wel 20%?

8

Zorgen hebben we over inwoners die hun oudere koopwoning willen isoleren maar het geld dat daarvoor nodig is, niet op hun bankrekening hebben staan. De duurzaamheidsleningen die de gemeente in het leven heeft geroepen zijn geen oplossing, als het terugbetalen van een lening bovenop je maandelijkse lasten er gewoon niet meer bij kan. Ook de landelijke subsidieregelingen zijn daarvoor ontoereikend. Een voorbeeld: als je in een jaren 30 huis je enkelglas slaapkamerraam vervangt door goed kozijn met HR+++ glas, krijg je via subsidie 180 euro terug op een investering van ruim 4.000 euro. Dat is nog geen 5%. Dit is niet alleen slecht nieuws voor mensen die willen investeren in hun huis, maar ook slecht nieuws voor het klimaat.

Wat gaat het college doen om deze groep inwoners beter te helpen? Is het college bijvoorbeeld bereid om binnen de VNG, de Vereniging van Nederlandse Gemeenten, het voortouw te nemen, om met andere gemeenten gezamenlijk voor betere financiële regelingen te pleiten, zodat deze groep inwoners kan meewerken aan de energietransitie? En kunt u een voorstel uitwerken naar voorbeeld van de regeling in de gemeente Zutphen, waarbij mensen met een klein inkomen, die in een slecht geïsoleerd koophuis wonen, een bedrag ontvangen dat toereikend is voor een toekomstbestendige aanpassing zoals spouw- of dakisolatie? En wat gaat het college doen voor inwoners die voor het verduurzamen van hun woning afhankelijk zijn van investeringen door Eemland Wonen? Als voorbeeld noem ik het Rode Dorp, waar doorploeteren met tochtstrips en radiatorfolie echt niet langer kan. Gaat de wethouder afspraken maken met Eemland Wonen om hun woningvoorraad sneller te verduurzamen? Voorzitter, wij vragen het college om zo snel mogelijk met concrete plannen te komen om deze uitdagingen het hoofd te bieden. Dat is wat wij verwachten van een gemeente die inwoners ziet en naast hen gaat staan. Dat voorzitter, is de politiek van de nabijheid die onze inwoners nu heel hard nodig hebben.

De heer BRUINS: Voorzitter, oppositie zijn, dat heeft wel iets want van in de afgelopen 7 jaar in slapende raadsvormen naar halverwege, naar een raad die een beetje geprikkeld zit te kijken naar wat ik hier ga vertellen en dat stemt mij positief. De toon van mijn inbreng van vorige maand was voor sommige partijen wat ingewikkeld. Gelukkig vraagt de inhoud van deze maand om een iets positievere toon. Maar zeker niet zonder zorgen. We sluiten dit jaar waarschijnlijk positief af en ook de vooruitzichten voor volgend jaar zijn goed. Baarn krijgt iets meer reserves - en dat terwijl de opbrengsten van twee bouwprojecten nog niet eens zijn meegerekend. Complimenten aan het college voor deze cijfers. En tegelijk mag je je afvragen hoeveel deze cijfers waard zijn. Want er zijn zoveel onzekerheden: groeiende inflatie, stijgende energieprijzen, oplopende personeelstekorten, een groeiend huizentekort, steeds meer stille armoede - ook in Vorstelijk Baarn. Ik maak me daar zorgen over - en ik weet dat ik ook in deze raad niet de enige ben. Maar misschien ben ik wel de enige die dan aan Jozef moet denken. Die uit de Bijbel, om precies te zijn. De man die onderkoning was in Egypte in een periode van hongersnood en armoede. En hoe bereidde hij zich daarop voor? Door in goede tijden de reserves te laten groeien. En flink ook. Zodat er in slechte tijden genoeg was voor iedereen.

Voorzitter, die slechte tijden, daar zitten steeds meer Baarnaars middenin. En dit is het moment om als eerste overheid - want dat zijn we als gemeente - naast mensen te staan. Ook al kijken we voor grote steunmaatregelen graag (en terecht) naar het Rijk. Toch kunnen we als gemeente ook veel doen. Te beginnen met een menselijke houding: openheid, luisteren, bereikbaar zijn voor mensen in nood. Het zijn dezelfde woorden waarmee dit college hoge ambities voor zichzelf heeft gesteld. Het coalitieakkoord zou in deze begroting worden uitgewerkt, was de belofte. Een coalitieagenda werd het, en samen met de inbreng uit de verschillende participatietrajecten zou het de grondslag zijn voor deze nieuwe begroting. Nu vraag ik me toch af hoe dat mogelijk is, aangezien wij pas na de begroting hier over een RIB hebben gekregen, Volgend jaar beter dan maar. Wonen, duurzaamheid, armoede

9

zomaar wat woorden die u belangrijk vindt, maar mijn inziens niet of nauwelijks in concrete plannen worden uitgedrukt. Daarom is deze begroting ook het moment om daden bij die - terecht - ambitieuze woorden te voegen. Dit is het moment om - net als Jozef - onze reserves in te zetten om mensen te helpen: de Baarnaars die de woningnood aan den lijve ervaren. De mensen die zich zorgen maken of ze het einde van de maand financieel halen. En de Baarnse bakkers en andere ondernemers, die zich zorgen maken of ze de energierekening deze winter kunnen blijven betalen. Daarom wil de ChristenUnie 4 accenten leggen in de begroting. Ik dien volgende week bij Besluit in de Raad 4 moties in: Een motie om 250 flexwoningen te realiseren op het terrein van de Baarnsche zoom / of de locatie van de lang geplande Wellness - om snel iets te doen aan de woningnood.2. Een motie voor meer ondersteuning van de lage middeninkomens, de Baarnaars die net naast de extra regelingen vallen en lijden onder stille armoede. Dit willen we doen door het minimabeleid over de gehele linie naar de 130% te brengen. Een motie om als gemeente voor 300 woningen zonnepanelen aan te schaffen en te laten plaatsen, waarna de bewoners de kosten via een collectieve (liefst renteloze) lening terugbetalen aan de gemeente.

Een motie om directe financiële ondersteuning mogelijk te maken voor Baarnse mkb’ers die in financiële nood komen door de stijgende energiekosten en dat willen we doen door het corona-overschot beschikbaar te stellen in afwachting van het Rijk. Voorzitter, het financiële beleid van de afgelopen jaren maakt het mogelijk om nu iets extra’s te doen. Laat Jozef voor het college en voor de collega’s in de raad een inspiratie zijn, net zoals hij dat voor mij is. En laten we samen klaarstaan om onze inwoners te ondersteunen, en waar het kan angst, zorgen en wanhoop weg te nemen. En uiteraard wensen we het college, de ambtenaren en alle andere betrokkenen wijsheid en Gods zegen toe. Mevrouw STRUIJK: Voorzitter, geachte leden van de raad en college, geachte publiek, Voor mij is dit de eerste keer dat ik de algemene beschouwingen mag uitspreken. Daarom wil ik jullie graag uitleggen hoe ik hier gekomen ben. We gaan terug naar 2016. Trump was net verkozen tot president van Amerika en een groot deel van de wereld was in shock. In november 2016 verscheen een artikel van Rutger Bregman genaamd “2016 is het 1933 van mijn generatie. Tijd om op te staan”. Een artikel dat heel goed uitdrukking gaf aan mijn emoties en gedachten van toen, tot de dag van vandaag.

Daarom zal ik ook een aantal parallellen trekken met de politieke vraagstukken die nu spelen bij de zorg, het onderwijs en de energietransitie. In het artikel schrijft Bregman: “Een nieuw verhaal - dat is wat we nodig hebben. Het begint met een andere taal. Hoe kunnen we in vredesnaam een land veranderen als 95 procent van onze landgenoten geen idee heeft waar we het over hebben?” Einde citaat. De spijker op z’n kop wat D66 Baarn betreft. De gemeente moet in begrijpelijke taal schrijven en praten. En de dienstverlening mag geen doolhof zijn. In de begroting staat bij het programma Dienstverlening: “Onze dienstverlening kenmerkt zich door een positieve grondhouding en is open, veilig en transparant”. Wat ons betreft vervangen we transparant daar door begrijpelijk. Naast andere taal roept het artikel van Bregman ook op tot een positief verhaal. Veel partijen zijn vooral tegen: anti-bezuinigingen, anti-establishment, anti-racisme – maar waar zijn ze eigenlijk voor? Maak een verhaal van vertrouwen en hoop, dat is zoveel krachtiger dan betutteling. Een belangrijke kernwaarde van D66 is: “Vertrouw op de eigen kracht van mensen”. Deze kernwaarde zien we mooi terug in de begroting. Bij programma 6, Meedoen, is één van de doelen: “De inwoners van Baarn ondersteunen om volwaardig mee te kunnen doen aan de Baarnse samenleving”. Een manier om daarvoor te zorgen is het declaratiefonds.

Omdat het kabinet het minimumloon met 10% gaat verhogen vanaf 2023, moeten wat ons betreft ook het declaratiefonds verhoogd worden met 10%. Naast een goed vangnet is ook een goede basis in de vorm van onderwijs nodig. Dat begint al bij de kinderopvang. Helaas is ook daar een enorm tekort aan personeel. Wij roepen het college op om 10

ook hier te denken in kansen. Kunnen we het voor personeel in de kinderopvang aantrekkelijk maken om in Baarn te komen wonen en werken? De Baarnse basisscholen zijn mooi verdeeld over de wijken. En veel scholen hebben een eigen karakter, geloofsovertuiging of onderwijsaanpak. Er valt wat te kiezen. Helaas blijkt dit in de praktijk tegen te vallen. We hebben een klein onderzoek gedaan onder 31 ouders van verschillende scholen. Daaruit blijkt dat veel ouders hun kinderen veel te vroeg en op meerdere basisscholen inschrijven. Wettelijk mag een kind niet voor het drie jaar oud is ingeschreven worden. Veel scholen in Baarn houden zich daar niet aan. Dit is vooral voor ouders die uit andere gemeenten verhuizen naar Baarn een probleem. Wil het college in overleg gaan met de scholen om dit probleem te bespreken en tot oplossingen te komen? Met daarbij de minimale inzet dat scholen zich aan de wettelijke inschrijftermijn houden. We moeten ook vertrouwen houden dat er een uitweg is uit de klimaatcrisis. Niet blijven doemdenken over de aanstaande apocalyps, om Bregman te citeren, maar over kansen en mogelijkheden. Dat brengt ons bij programma 8 Duurzaamheid. Na 8 jaar analyse en planvorming is het tijd om in actie te komen. Wij steunen daarom van harte de oproep van Baarn Duurzaam om liefst dit jaar nog duidelijk te maken wat de beste duurzame warmteoplossingen zijn voor iedere wijk.

Om vervolgens door te pakken en het participatieproces te starten om snel en gezamenlijk van de warmtetransitie echt werk te maken. Daarnaast willen wij vragen aan het college om voor 2023 een voorstel uit te werken voor een extra investering in energieopwek of -besparing van overheidsgebouwen. Wij denken bijvoorbeeld aan het overkappen van de Gemeentewerf met zonnepanelen of het vervangen van de verlichting in De Speeldoos. Hoe denkt de raad hierover? Bregman beëindigt zijn pleidooi als volgt: “Stel jezelf de vraag: als historici over dertig, veertig jaar terugkijken op onze tijd, hoe willen we dan herinnerd worden? Als apathische hipsters die zichzelf in slaap susten terwijl de planeet gefrituurd werd, de Europese Unie uiteenviel en het fascisme de kop opstak? Of als generatie die in verzet kwam, nieuwe dromen formuleerde en het onrealistische onvermijdelijk maakte? In het laatste geval: laten wij nu het verschil maken. Er is geen tijd te verliezen.” Ik was wakker en stond op! En nu sta ik hier. Met een ambitieuze, positieve en open blik op de toekomst. De VOORZITTER zegt dat het nu tijd is om de debatpunten te formuleren en vervolgens wordt aan het college de gelegenheid gegeven om een reactie voor te bereiden. De heer SCHOUTEN heeft een debatpunt over de coronagelden en de verdeling daarvan.

De heer VAN HARDEVELD heeft een vraag gesteld aan het college en de raad, namelijk dat het CDA bij ieder woningbouwproject graag een multidisciplinair samengesteld team ziet, bestaande uit verschillende deskundigen, om het tempo te versnellen en het kastje naar de muureffect tegen te gaan. De heer BOSMAN heeft als debatpunt of de raad bereid is om een overschot op de begroting te investeren in een versnelling van de verduurzaming en wat gaan we doen met de drukte op de Lage Vuursche. Wachten we tot de gebiedsvisie er is of nemen we meteen maatregelen? Mevrouw BRUIJSTENS heeft 3 debatpunten. Vindt de raad het belangrijk dat regelingen en fondsen voor een bredere groep inwoners bereikbaar wordt gemaakt? Moet het declaratiefonds realistisch meegroeien met de stijgende kosten voor de kwetsbare inwoners en een verhoging van de vergoeding uit het fonds met 10-20% rechtvaardigen? Huizenbezitters met een laag inkomen moeten financieel beter geholpen worden bij echte verduurzaming van hun woning. 11

De heer BRUINS heeft een vraag aan de wethouder of het mogelijk is om het minimabeleid over de hele linie naar 130% te trekken. Als debatpunt de realisatie van flexwoningen. Mevrouw STRUIJK heeft 3 debatpunten. In het programma Dienstverlening ‘transparant’ door ‘begrijpelijk’ vervangen. De verhoging van het declaratiefonds met 10% en een door het college uitgewerkt concreet voorstel om in 2023 met een extra investering in energieopwek- of besparing van overheidsgebouwen te komen. Is er bereidheid bij het college om inzicht te geven in de beste warmteoplossingen per wijk en om het initiatief te nemen tot een zorgvuldig participatieproces? Wil het college met de scholen in overleg om in gesprek te gaan over de te vroege inschrijvingen? De VOORZITTER schorst de vergadering. De VOORZITTER heropent de vergadering. Wethouder PRAKKE merkt op dat de begroting is neergezet als waarderend vernieuwen en iedereen heeft gekeken met de blik hoe het nog mooier en beter kan voor Baarn en hoe met een aantal voorstellen de begroting nog beter kan worden gemaakt. Het college deelt de zorgen over de mensen die nu steeds meer in financiële problemen komen en het woningvraagstuk waarop wordt gevraagd of de taakstelling niet meer kan worden versneld, de zorgen over het klimaat en of de opgaven die voor ons liggen niet kunnen worden versneld.

Het saldo voor de komende 3 jaar nodigt natuurlijk uit om met allerlei mooie voorstellen te komen maar dan zal steeds de vraag worden gesteld hoe de raad dit denkt te dekken. Er komen onzekere tijden aan gezien de inflatie en de donkere wolken vanaf 2026. Er is al een gesprek gaande met de scholen over het aanmeldsysteem maar de vraag van D66 wordt gezien als een aansporing om het nu nog steviger op te pakken en om met de scholen te komen tot een andere aanpak. Duidelijk is dat ouders hun kinderen bij veel scholen inschrijven en dat is niet transparant en wachtlijsten kunnen door de AVG niet met elkaar gedeeld worden. Daardoor blijkt in de praktijk dat wachtlijsten soms heel anders kunnen zijn. Wethouder VELDHUIZEN geeft aan dat de organisatie al multidisciplinair werkt want er wordt al vooruitgelopen op de Omgevingswet en op verkeer, stedenbouw, wonen, economische zaken en ruimtelijke omgeving wordt al multidisciplinair samengewerkt op elk project. De RUD doet het milieu en MooiSticht bepaalt uiteindelijk de ruimtelijke kwaliteit. Wat de zaken vaak vertraagt zijn mondige inwoners die bezwaar maken maar zo werkt het dat als met elkaar moet worden gekomen tot mooie plannen. Er wordt een instrumentenkoffer gemaakt voor de herijking van de Woonvisie en daarin komen elementen die door het CDA genoemd zijn terug.

Er komt een doelgroepenverordening voor leraren et cetera voorrang geven en in de instrumentenkoffer zit ook toewijzing met voorrang aan eigen inwoners gelet op de 50% regeling. Ook het anti-speculatiebeding en zelfbewoningsplicht worden meegenomen om ervoor te zorgen dat de huizen beschikbaar blijven voor eigen inwoners. Het zit in de planning om het Rode Dorp integraal aan te gaan pakken. Daar zijn gesprekken over gaande met Eemland Wonen en er worden gesprekken gevoerd over nieuwe prestatieafspraken. Daar komt aandacht voor duurzaamheid, isolatie en alles wat daarmee samenhangt. Wethouder DE VRIES deelt de zorgen met de raad over de stijgende energieprijzen voor bewoners, verenigingen en bedrijven. Het college gaat haar uiterste best doen en buiten de paden lopen maar de vraag is of het voldoende is want het gaat hier over beleidssectoren waar de gemeente maar beperkt zeggenschap over heeft. De bestaande duurzaamheidsleningen, de inzet van budgetcoaches en in november wordt gestart met de energiefixers helpen hierbij en daarnaast is er, onder andere via de 12

VNG, een intensieve lobby gaande bij de rijksoverheid om gebouwgebonden financiering eenvoudiger te maken. Op die manier wordt een lening voor de verduurzaming van een huis niet op naam van de inwoner gezet maar gekoppeld aan het huis zelf en verhuist het niet mee met de bewoner. Enkele gemeenten experimenteren ermee of ze dit binnen bestaande kaders kunnen doen van wet- en regelgeving. Het college is daar sceptisch over maar als het toch mogelijk is wordt daarop teruggekomen bij de gemeenteraad. D66 vraagt om extra te investeren in energieopwekking, op besparing op gebouwen en om de gemeentewerf te overkappen en om hiervoor voor 2023 met een voorstel te komen. Dit vraagt de nodige analyse en inzet en die ruimte is er op dit moment niet in de organisatie, zeker niet voor 2023 en ook de financiële dekking wordt bij deze vraag gemist. De indruk is dat de Zutphense aanpak met hetzelfde budget gebeurt dat Baarn van de rijksoverheid heeft gekregen en dat wordt ingezet voor de energiefixers. In Zutphen kunnen er 100 woningen mee worden bereikt. Op dit moment worden verenigingen en stichtingen bevraagd op wat het effect is van hun energierekening op de exploitatie. Dan kan beter worden ingeschat wat er mogelijk en haalbaar is en in ieder geval kan het probleem zichtbaar worden gemaakt voor de rijksoverheid.

De inschatting is echter dat dit probleem ruimschoots de financiële middelen van de gemeente Baarn overstijgt. In ieder geval wordt bij de raad teruggekomen als de uitvraag iets heeft opgeleverd. Gisteren heeft het college een aanvulling op de Transitie warmte vastgesteld en dat komt morgen naar de raad. In het stuk worden kaders aan de raad voorgelegd voor de wijze waarop in Baarn van het gas wordt afgegaan en dan gaat het om het tempo, de volgorde van de buurten en de te verwachten warmteoplossing zodat inwoners hiermee rekening kunnen houden als het einde van hun cv-installatie in zicht is en weten ze welke investeringen ze beter wel en niet kunnen doen. Wethouder EIJBAARD zegt dat in de bestaande P&C-cyclus een beeld zal worden gegeven van de voortgang in het verbeteren van de beeldkwaliteit van de openbare ruimte. Het college heeft korte lijntjes met de armoederegisseur en krijgt zo gevoel bij de uitdagingen die er spelen in het veld en er zijn ook gesprekken over in het college wat daaraan gedaan kan worden. Het college kijkt wat er extra kan worden gedaan dit jaar en volgend jaar met de regelingen en hopelijk is daar eind oktober duidelijkheid over. In 2023 is er best wel ruimte om een verhoging van het declaratiefonds in te zetten.

Het is goed als de raad de komende weken meedenkt over hoe dit het beste kan worden ingevuld en welke andere opties er zijn in de bestaande regelingen die hier niet onder vallen. De gemeente moet wel voorzichtig zijn met het ophogen van de regelingen want dit betekent voor inwoners dat hun inkomen omhoog gaat en dat betekent wat voor de toeslagen die ze krijgen waardoor ze uiteindelijk veel slechter af kunnen zijn. Mevrouw STRUIJK vraagt of het college er rekening mee kan houden in de advisering van ambtenaren dat er bij verhoging van de regelingen sprake kan zijn van een verslechtering van de inkomenssituatie van inwoners doordat toeslagen wegvallen. Mevrouw BRUIJSTENS wijst erop dat de Zutphense regeling alleen over koopwoningen gaat en een structurele toekomstbestendige verduurzaming echt iets anders is dan een borstel in de brievenbus en het toepassen van radiatorfolie in een woning die eigenlijk door Eemland Wonen verduurzaamd had moeten worden. Wethouder DE VRIES snapt het verschil. De aanpak met de fixbrigade wordt uitgevoerd op basis van rijksmiddelen en Zutphen doet hun aanpak met hetzelfde geld. Op dit moment is er geen budget om de Zutphense aanpak te kopiëren. Het is beslist geen slechte aanpak maar er wordt een andere doelgroep mee bereikt, namelijk de goedkopere koopwoningen. In Baarn is tot nu toe voor een andere aanpak gekozen.

De aanbesteding is al afgerond en daarmee is het geld al uitgegeven.

13

Wethouder EIJBAARD wijst erop dat als het declaratiefonds wordt verhoogd het gevolg kan zijn dat inwoners vervolgens toeslagen moeten terugbetalen. Dan gaat het wel om individuele regelingen per inwoner. Het college ziet de ruimte voor verhoging in 2023 en dat betekent dat volgend jaar moet worden geëvalueerd of dit kan worden doorgezet in volgende begrotingen en dan moet ook worden bekeken wat de effectiviteit van de maatregel is en hiermee het doel wordt bereikt dat de raad voor ogen had. Mevrouw STRUIJK vraagt of de raad wordt geholpen bij het bedenken van maatregelen. Wethouder EIJBAARD is in de komende weken bereid om daarover mee te denken. Het eerlijke verhaal is wel dat het komende jaar zal moeten blijken of de maatregel het beoogde doel bereikt. De heer BOSMAN verwacht dat met ‘transparant’ in het programma Dienstverlening begrijpelijk wordt bedoeld en dan is het prima. De heer VAN HARDEVELD memoreert dat in de vorige raad de motie Klare taal is aangenomen maar het bewustzijn neemt wat af. We moeten elkaar gewoon aanspreken met wat bedoel je eigenlijk als mensen rare taal gaan gebruiken. Mevrouw BRUIJSTENS is ook erg voor de motie Klare taal maar mensen moeten ook niet worden onderschat. De heer SCHOUTEN zegt dat ‘doorzichtigheid van’ wat anders is dan begrijpelijk.

Mevrouw STRUIJK geeft aan dat open en transparant heel dicht bij elkaar zitten en daarom kan een van die termen best worden vervangen door begrijpelijk. Open is wat we willen zijn, van binnen naar buiten en van buiten naar binnen en transparant kan dan worden vervangen door begrijpelijk. De heer BRUINS haakt af als wordt gezegd dat de begroting begrijpelijk is. Als wordt gezegd dat die transparant is kan hij daar wel doorheen kijken maar de begroting is nog steeds niet begrijpelijk hoewel daar ieder jaar hard aan wordt gewerkt. Ieder jaar gaat het beter maar het is nog niet goed. Het minimabeleid moet worden opgetrokken naar 130%. Hij was eigenlijk al in de veronderstelling dat dat over alle regelingen was uitgewerkt. De energietoeslag staat op 130 maar over het algemeen is het minimabeleid nog geijkt op 120% maar mensen die iets boven de bijstand verdienen vallen nu ook buiten de boot. Vandaar de oproep om het plafond iets te verhogen. Mevrouw STRUIJK merkt op dat mensen in organisaties kunnen pleiten voor meer loon maar dat geldt minder voor de minima en het declaratiefonds staat al een hele tijd stil. Daarom pleit de fractie voor een verhoging met 10%. Het declaratiefonds wordt ook gebruikt voor het lidmaatschap van sportclubs en de sportclubs hebben al aangegeven dat wellicht de contributie moet worden verhoogd vanwege de verhoging van de energieprijzen.

De heer SCHOUTEN geeft aan dat ook mensen die flink boven het minimumloon verdienen problemen krijgen als hun energienota van 340 naar € 1000 per maand gaat. Hoe moet daar dan mee worden omgegaan want je wilt niet dat die mensen hun huis moeten verkopen? Dat is een hele lastige en daarom moet breder worden gekeken hoe met de grote groep middeninkomens wordt omgegaan. De heer BRUINS heeft ook geen oplossing voor de grote middengroep die met stijgende energiekosten wordt geconfronteerd. De groep met lagere inkomens wordt nog eens extra getroffen 14

door de hoge inflatie en stijgende brandstofkosten. Daarom moet het minimabeleid omhoog worden getrokken naar 130%. Daar moet wel een evaluatie of monitoring aan worden gekoppeld richting volgend jaar in de perspectiefnota en dan kunnen college en raad bekijken of het betaalbaar blijft. Mevrouw SLUIJS sluit zich aan bij de oproep om de minimaregelingen te verhogen naar 130% en om daarbij goed te kijken naar de samenhang met andere regelingen zoals toeslagen want dit mag niet verkeerd uitpakken. Mevrouw STRUIJK wijst erop dat er 2 voorstellen op tafel liggen, namelijk alle minimaregelingen verhogen naar 130% en anderzijds 10% op het huidige declaratiefonds en de 120% grens aanhouden. Met het ene bereik je meer mensen met minder geld en met het andere de meer schrijnende gevallen met iets meer geld dan ze nu krijgen. Hoe kijken de andere raadsleden aan tegen het verschil tussen die twee? De heer VAN HARDEVELD constateert dat er veel mensen in de problemen zitten of in de problemen komen maar de gemeente moet zich afvragen op welke groepen ze zich richt. De gemeente moet geen actieve inkomenspolitiek gaan voeren. Bij alle voorstellen moet je ook kijken of er een dekking voor is en het makkelijkste antwoord is dan een graai uit de algemene middelen maar het CDA wil de problemen ook niet doorschuiven naar volgende generaties.

Daarom is het niet zo eenvoudig om zo maar te zeggen doe er maar 10% bij. Het is wel belangrijk dat mensen actief aan de samenleving kunnen deelnemen. Mevrouw BRUIJSTENS wijst erop dat het probleem is dat het vaak om kinderen gaat die niet meer naar zwemles of sporten kunnen. Het probleem ligt al bij de volgende generatie en er is niets ergers dan het moeten opgroeien in armoede. De heer VAN HARDEVELD is het daarmee eens. Het gaat over deze generatie maar ook over volgende generaties. Er worden veel voorstellen gehoord waarbij geen dekking wordt aangegeven en daarom de terughoudendheid hiermee. De heer SCHOUTEN zegt dat als er niets wordt geregeld voor de middeninkomens het risico wordt gelopen dat die middeninkomens ook in de bijstand komen omdat ze hun huis worden uitgezet of anderzijds. Uiteindelijk moet de gemeente dat weer betalen. Natuurlijk moet de gemeente de minima ondersteunen. Het is een immens dilemma hoe deze problematiek moet worden opgelost. Mevrouw SLUIJS stelt dat het verhogen naar 130% de middeninkomens niet in de weg zit. Dat vraagt dus nog om een extra oplossing. De heer BRUINS verwacht dat dit niet kan worden opgelost voor alle inkomensgroepen maar mensen met een hoger middeninkomen kunnen misschien wat makkelijker keuzes maken. Daarom moet de gemeente zich focussen op mensen op bijstandsniveau en iets daarboven.

Mevrouw STRUIJK is van mening dat er ook moet worden gekeken naar hoe de gemeente een rol kan spelen wat betreft de middeninkomens. Wellicht kan dit worden meegenomen bij bestaande regelingen die niet inkomensafhankelijk zijn voor mensen die het even zwaar hebben, hoe dit beter onder de aandacht kan worden gebracht of iets anders creatief maar met elkaar moet worden nagedacht hoe deze groep kan worden meegenomen. Er dient een plan te komen in het jaar 2023 hoe overheidsgebouwen duurzamer kunnen worden middels energieopwekking en besparing. Bij De Speeldoos zou bijvoorbeeld de verlichting kunnen

15

worden vervangen. Dat is niet veel werk voor het ambtelijk apparaat. Daarnaast kan worden gedacht aan het overkappen van de gemeentewerf. De heer BRUINS vindt het een goed idee om de verlichting bij De Speeldoos te vervangen. Het overkappen van de gemeentewerf is wat uitdagender maar de fractie staat open voor plannen hieromtrent. Bij de middeninkomens zijn investeringen in duurzaamheid het eerste wat niet doorgaat terwijl door het plaatsen van zonnepanelen op het dak de energiekosten kunnen worden gedrukt en er daardoor aan het eind van de maand meer ruimte is voor andere uitgaven. Als de gemeente een investering doet in die doelgroep snijdt het mes aan 2 kanten. De heer BOSMAN is het met de laatste woorden van de heer Bruins eens want die investering moet toch een keer gedaan worden. Als de gasrekening hoog blijft kan niet worden voorkomen dat deze groep mensen later op een andere manier toch de gemeente geld gaat kosten. Mevrouw BRUIJSTENS zegt dat daarom het Zutphense plan juist zo goed is. De heer VAN WIJK merkt op dat de duurzaamheidslening is bedoeld voor het plaatsen van zonnepanelen et cetera. Met de lage rentelast en de lange afschrijving wordt juist bespaard. De overkapping van de gemeentewerf is een hele uitdaging maar als het gaat gebeuren moeten er wel zonnepanelen op het dak komen en niet in het veld.

Ledverlichting in De Speeldoos is een investering die naar voren wordt gehaald en dat zijn dus geen extra kosten. Bovendien is het uitgesteld geld dat al uitgegeven had moeten worden. Er dient ook te worden gedacht aan de verduurzaming van de straatverlichting door nu al ledverlichting te plaatsen in de lantaarnpalen en niet pas over 2 jaar. De heer SCHOUTEN verwacht dat de transportkosten omhoog gaan van energiebedrijven omdat ze minder gaan verdienen door de aanleg van zonnepanelen op daken. Daarom willen ze liever zonneweides. Je zou als gemeente kunnen denken van 10 zonnepanelen op het dak en 5 zonnepanelen extra en in die extra zonnepanelen zou de gemeente dan kunnen investeren. Als daar geen afspraken over worden gemaakt met bedrijven en misschien in Baarn om zonnepanelen te leveren wordt het een hele lastige uitdaging. De vraag is of de discussie in Den Haag hierover op microniveau in Baarn moet worden opgelost. De heer BRUINS zegt dat de gemeente dat op microniveau niet kan oplossen. De gemeente zou kunnen nadenken over een accu want de meeste mensen gebruiken elektriciteit ‘s avonds als de zon niet schijnt. De heer BOSMAN merkt op dat op de gemeentesite staat dat op dit moment een duurzaamheidslening niet kan worden verkregen vanwege het succes. Het budget is dus op en misschien moet dit worden verhoogd.