211110 Verslag Debat in de Raad 10 november 2021

Gemeente Baarn Bijeenkomst “Debat in de Raad” Verslag van de openbare bijeenkomst, gehouden op woensdag 10 november 2021 in de raadszaal van het gemeentehuis/digitaal

Voorzitter:

de heer M. Eijbaard

Raadsgriffier:

mevrouw C. Heusingveld

Aanwezig:

de heer A.B. Bentura (D66), de heer P.A.H. Blokker (Voor Baarn), de heer J.J.G. Bosman (GL), de heer R.M. Bruins (CU-SGP), mevrouw S. Bruijstens (PvdA), de heer M.J.P.M. van der Donk (CDA), de heer M.A.C. van Grinsven (Voor Baarn), de heer H.J. van Hardeveld (CDA), mevrouw M.J. Koenders-van de Vrugt (VVD), de heer C. Koudstaal (BOP), de heer A.F.M. van der Linden (PvdA), mevrouw A.M. Martens (VVD), mevrouw S.H.B. Oortman Gerlings-van Hal (VVD), de heer P.S.P. Schilder (D66), de heer M.R.N. Schouten (Voor Baarn), mevrouw M.J. Stam (Voor Baarn), de heer A.R. Stolk (VVD), mevrouw C.J. Struijk-Cramer (D66), mevrouw E.G.L. VisserEschauzier (Voor Baarn) en de heer R. van Wijk (CDA)

Overige aanwezigen:

de heer T.G.W. Jansma (wethouder), de heer H.B. Prakke (wethouder) en mevrouw J.L. Vissers (wethouder)

1.

Opening, vaststelling agenda en mededelingen

De VOORZITTER heet iedereen om 20.00 uur van harte welkom. Vanavond wordt voor het eerst tijdens de debatraad hybride vergaderd. Dat wil zeggen dat een deel vanuit huis deelneemt via Teams. Daarnaast is een deel fysiek aanwezig in de raadzaal. De burgemeester heeft besloten dat in verband met de aangescherpte coronarichtlijnen de afstand van 1,5 m wordt gehanteerd. Mogelijk wordt na elk agendapunt een korte schorsing gehouden voor wisseling van woordvoerders. Na ongeveer 1,5 uur vergaderen wordt een pauze ingelast. De agenda wordt ongewijzigd vastgesteld. De heer Jonkers en mevrouw Van Otten hebben zich afgemeld. 2. Vaststellen verslag van Debat in de Raad van 13 oktober 2021 De VOORZITTER meldt dat een verzoek om wijziging is ontvangen van de heer Bosman en die is doorgevoerd. Het verslag wordt gewijzigd vastgesteld. 3. Uitnodigingskader zonne- en windenergie (322439) Mevrouw KOENDERS zegt dat het goed is om te merken dat voor- en tegenstanders zich inhoudelijk uitspreken over de maatregelen die het beste kunnen worden genomen in het kader van de energietransitie. De VVD houdt vast aan een aantal uitgangspunten zoals geen grootschalige opwek van duurzame energie. Daarom is de fractie blij met de constatering in het bijgaande rapport 1

dat voor grote windmolens (hoger dan 20 m of met een groter vermogen dan 1 megawatt) geen ruimte is in Baarn. Er moet wel maximaal worden ingezet op het stimuleren van energiebesparing. Begin met het stimuleren van zonnepanelen op geschikte daken. Geef prioriteit aan de kansrijke mogelijkheid van zonnepanelen bij de ijsbaan en langs de infrastructuur van de A1. De brief van TenneT over de opstopping op het elektriciteitsnet onderstreept dat deze maatregelen eerst uitgevoerd moeten worden voordat wordt overgegaan op grootschaliger plannen om duurzame energie op te wekken maar die ook negatieve invloed op de natuur kunnen hebben. Terwijl TenneT in de periode 2026-2029 zich richt op vergroting van de capaciteit van het netwerk kan Baarn zich volop richten op voorgenoemde acties. In deze periode zullen ook de technische ontwikkelingen niet stilstaan en rond geothermie en aquathermie zal meer duidelijkheid komen en de doelstellingen op regionaal en landelijk niveau worden concreter. Ontzie de prachtige en kwetsbare natuurgebieden en landschappen, niet alleen om boeren de ruimte te geven om duurzaam en milieubewust te kunnen werken maar zeker ook voor het behoud en verhogen van de biodiversiteit en de rust en recreatie voor eigen inwoners en die uit de regio. Het is van groot belang dat de energietransitie wordt gedragen door de eigen inwoners.

Minimaal 50% lokaal eigendom in het uitnodigingskader wordt daarom toegejuicht maar er dient gedegen participatie plaats te vinden en initiatiefnemers moeten samen met omwonenden hun plannen uitwerken. De heer VAN GRINSVEN geeft aan dat Voor Baarn zeer geïnteresseerd is in alternatieve opwekking als aquathermie en geothermie en kernenergie is een toekomstige optie. In het uitnodigingskader wordt gevraagd om 77 ha voor zonneweides te realiseren. Dat staat gelijk aan 110 voetbalvelden. Daarnaast wordt voor 2050 een verdubbeling van de elektriciteitsvraag verwacht en dat is nog eens 110 voetbalvelden of via windturbines. De fractie is er nog niet van overtuigd dat het noodzakelijk is om zoveel hectare voor zonneweiden te realiseren. In de presentatie staat dat er 3 opties zijn om de doelen te realiseren, namelijk 4 windmolens of 77 ha zonneweides of een combinatie van 2 windmolens en 38 ha zonneweides. Is de derde optie nog relevant en haalbaar? De doelstelling voor elektrische energie is voor de regio Amersfoort ongeveer 45% van het huidige gebruik. Dat is al meer dan voor het hele land, namelijk 33%, maar Baarn heeft als doelstelling 100% van de huidige elektrische energiebehoefte.

Heeft dit te maken met de doelstelling voor Baarn om in 2030 zoveel mogelijk energieneutraal te worden? Is dat dan niet vooral een symbolische bijdrage van Baarn en gaat de extra 35% niet gewoon af van de besparingen van de andere gemeenten in de regio of wordt de regiodoelstelling met het overschot verhoogd? In de Klimaatkrant wordt gesuggereerd dat voor 50% van de woningen en 75% van de bedrijven met zonnepanelen dit 18 gigawattuur extra energie oplevert. Dat is 24% van de totale doelstelling voor Baarn. Hoe is deze factor meegewogen in de 77 ha behoefte aan zonneweides en is het niet zo dat wanneer de laatste 2 vragen worden gecombineerd kan worden volstaan met circa 20 ha zonneweides? De heer SCHILDER vindt 1% lokale energieproductie een onacceptabel laag aandeel in het totaal. Daar moet aan gesleuteld worden. Gezamenlijk dient aan de slag te worden gegaan om de gezamenlijke ambitie te realiseren maar wel concreet en haalbaar. De VOB is bezig om de eigen bedrijfspanden te onderzoeken om te kijken wat nodig is om de businesscase positief te krijgen. Daarin worden ze ook externe ondersteund en de gemeente kijkt zelf naar alternatieve constructies zoals bijvoorbeeld het overkappen van een deel van de gemeentewerf en solar carports boven de openbare parkeerterreinen. Ook daarvoor is het lastig om de financiering rond te krijgen vanwege extra kosten.

De gemeente dient zo mogelijk zelf te versnellen omdat de bedrijfsdaken en de boerendaken niet in het bezit zijn, bijvoorbeeld het parkeerterrein bij de ijsbaan.

2

De gemeente heeft een voorbeeldfunctie en er is een enorme verbetering mogelijk met zonnepanelen op daken van publieke gebouwen zoals De Trits en De Speeldoos, politie, scholen et cetera. Hier is een versnelling nodig om onbegrip in de samenleving te voorkomen. De gemeente zou de daken ook beschikbaar kunnen stellen aan private investeerders via een soort leaseconstructie. Is dit eerder overwogen? Zou dit ook een constructie kunnen zijn om versnelling op daken van bedrijfspanden te realiseren? Hoe denkt de raad erover om een versnelling te bewerkstelligen via private investeerders? De heer VAN WIJK is niet echt een voorstander van grondgebonden zonneweides. De schaarse gronden in Baarn moeten zo optimaal mogelijk worden benut voor bebouwing. Eerst moet worden gekozen voor zonnepanelen op daken. Naast wind en zon dient er ook aandacht te zijn voor alternatieven zoals geothermie en aquathermie en er kunnen langs de A1 zonnepanelen worden geplaatst. Prioritering van de mogelijkheden is zeer gewenst, mede omdat de capaciteit van het elektriciteitsnetwerk achterblijft en daar nog even op moet worden gewacht.

Wat verwacht de wethouder van de raad om als opdracht mee te krijgen wanneer de raad niet met het voorliggende voorstel instemt? Ziet de wethouder mogelijkheden om andere vormen van opwek van energie mee te nemen in het plan? Welke voorstellen wil de raad aan de wethouder meegeven en welke alternatieven ziet de raad voor opwek in Baarn en in de regio? De heer BOSMAN zegt dat natuurlijk nog veel is te winnen door het besparen van energie, door het isoleren van woningen, bedrijfspanden en maatschappelijk vastgoed. De gemeente moet veel intensiever aan de slag om inwoners en ondernemersverenigingen te verleiden om hun daken vol te leggen met zonnepanelen. Het is zeker niet zo dat het met 4 ha is bekeken. Dat getal dient veel hoger te liggen. Natuurlijk moet de gemeente ook kijken naar nieuwe technieken als geothermie en aquathermie en wat er in de komende jaren nog verder wordt ontwikkeld. Toch zal altijd nog aanvullende opwek nodig zijn maar windturbines is in Baarn op dit moment geen reële optie, dus moet het met zonneweides en 77 ha is 154 voetbalvelden. Er is een spanningsveld tussen voortvarende energietransitie en de risico’s voor biodiversiteit en kwetsbare natuurgebieden. Het zou fantastisch zijn als van de leefgebieden van weidevogels kan worden afgebleven. Dat lukt alleen wanneer wordt doorgepakt.

Veel inwoners en bedrijven zijn daar al lang mee bezig en de politiek moet er niet achteraan lopen maar het voortouw nemen door vol te gaan voor energiebesparing, door het voor inwoners en bedrijven veel aantrekkelijker te maken om te verduurzamen, door nieuwe technieken te omarmen en door vol in te zetten op een werkelijk uitnodigend kader voor coöperaties die zonneweides willen ontwikkelen waarbij de inwoners natuurlijk meedelen in de opbrengsten. Daarbij dient te worden ingezet op de groen gearceerde zoekgebieden in het kader. Die beslaan met elkaar 131 ha en dat is meer dan genoeg om in te zetten op die 77 ha. Hopelijk zullen het er uiteindelijk minder worden. Als de schouders eronder worden gezet hoeft misschien helemaal niet te worden gekomen aan het groene zoekgebied langs de Praamgracht en al helemaal niet aan de oranje zoekgebieden en dan kunnen de weidevogels opgelucht ademhalen.

Vinden de andere fracties ook dat nu echt moet worden doorgepakt met de transitie, ook als het zeer gaat doen? Hoe en op welk moment wordt de raad meegenomen in de besluitvorming over de concrete aanleg van zonneweides en hoe omwonenden daarin worden betrokken en kan de wethouder toezeggen dat eerst de groene zoekgebieden worden ingevuld alvorens aan de oranje gearceerde zoekgebieden wordt begonnen wanneer dat nodig zou zijn? Kan de wethouder toezeggen dat hij bij de beoordeling van de aanvraag van initiatiefnemers geen aanvullende eisen stelt maar volstaat met de toets aan de eisen van Rijk en investeerder? Mevrouw STAM geeft aan dat opwekking van duurzame energie een deel van de oplossing is om de temperatuurstijging tegen te gaan. Het gaat nu om de doelstelling om in 2030 minstens de huidige 3

elektriciteitsvraag duurzaam op te wekken op eigen grond. Het gevolg van de gekozen strategie is dat elk dorp en elke stad in Nederland kiest voor zoveel mogelijk lokale duurzame opwek en dat elk dorp in Nederland worstelt met het ruimtebeslag die zonneparken gaan leggen op schaarse ruimte en er uitgeweken moet worden naar beschermde natuurgebieden of daaraan grenzende gebieden. Dat blijkt ook uit dit uitnodigingskader waar voor het groene zoekgebied onder andere wordt voorgesteld zonneweides in de Eempolder en langs de Praamgracht aan te wijzen. Deze opties liggen dicht tegen het NNN-gebied en het weidevogelkerngebied aan. Veel insprekers hebben gewezen op de waarde van het unieke open landschap en op de impact van zonneweides op de biodiversiteit en weidevogels, met name de grutto. De waarden van deze gebieden is te groot om hier zonneweides in de voorgestelde groene en oranjegebieden mogelijk te maken. Wat betreft de overige zoekgebieden die niet in het polderlandschap liggen: die zullen en kunnen te zijner tijd per voorstel beoordeeld worden. Mevrouw BRUIJSTENS zegt dat ook Baarn moet meehelpen aan het oplossen van de klimaatcrisis maar wel in samenhang met het oplossen van de biodiversiteitcrisis en met voldoende draagvlak onder de inwoners.

De Partij van de Arbeid voelt niets voor het plaatsen van zonnepanelen langs de Praamgracht, een belangrijke corridor tussen 2 kwetsbare natuurgebieden. Ook het openstellen van het NNN- en weidevogelkerngebied voor zonneweides is onbespreekbaar. Eerst zon op dak van woningen en bedrijven, overkappen van parkeerplaatsen en het plaatsen van schermen langs snelwegen en bestaande infrastructuur. Dat de recente aanscherping van de WHO-richtlijnen voor de luchtkwaliteit consequenties gaat hebben voor bouwprojecten in Nederlandse gemeenten valt niet uit te sluiten. Hoe kan de Baarnsche Zoom worden gehandhaafd als zoekgebied voor zonneweides in het geval woningbouw op deze locatie niet doorgaat? Bestaat de mogelijkheid om het gebied tijdelijk in te richten als zonnepark totdat woningbouw werkelijk plaatsvindt? De heer BRUINS stelt dat met 4 windmolens en 77 ha zonneweides de gemeente het niet gaat redden. Er is te weinig ruimte in Baarn om aan de eigen energiebehoefte te kunnen voldoen of de gemeente moet bereid zijn om een groter gedeelte van het open landschap op te offeren. Er zijn echter genoeg ontwikkelingen zoals geothermie en aquathermie om andere technieken te gaan omarmen. Er moet dus worden gezocht naar additionele middelen om te kunnen voldoen aan de eigen klimaatvraagstukken.

Het college moet met Eemnes gaan kijken naar geothermie en aanhaken waar het mogelijk is om het te versnellen en zo snel mogelijk beschikbaar te hebben. Zonneweides zijn leuk maar zon schijnt overdag en ‘s avonds is de meeste energie nodig. Daarom is het een gemiste kans dat zaken als opslag niet in het stuk staan. Mevrouw KOENDERS wil graag uitleg hebben van de wethouder over de verbijzondering dat in 2030 de gemeente in zijn huidige eigen elektriciteitsbehoefte moet kunnen voorzien op eigen grond tegen de achtergrond van het Baarns Klimaat Akkoord en de RES. Waarom is de Praamgracht in 2 delen, namelijk een groen zoekgebied en een oranje zoekgebied, opgenomen? Dit lijkt namelijk niet samen te hangen met het NNN-gebied en weidevogelkerngebied. Afhankelijk van het antwoord van de wethouder zal op dit punt in de volgende vergadering met een amendement worden gekomen. In hoeverre deelt de raad het streven om de huidige eigen elektriciteitsbehoefte duurzaam op te wekken op eigen grond of ziet de raad dit als een gezamenlijke opgave in regionaal of landelijk verband? Hoe denken de andere fracties over participatie tussen toekomstige initiatiefnemers en omwonenden? Wethouder PRAKKE meldt dat wanneer de raad het voorstel aanneemt eerst met de groene gebieden aan de slag wordt gegaan. Over een jaar wordt de balans opgemaakt hoeveel initiatieven er 4

dan liggen en dan kan worden doorgegaan naar de oranje gebieden maar wellicht zegt de raad dan dat windmolens een optie is als het dan sneller gaat. Het Baarns Klimaat Akkoord houdt in dat wat hier wordt gebruikt ook dient te worden opgewekt. In de regio wordt gewerkt aan een programma dat gaat over 49% CO2-reductie in 2030 en 95% CO2-reductie in 2050. Baarn loopt daarop vooruit met een grotere bijdrage in de regio. Als Europa zegt 55% in 2030 zal daar ook naar door worden gegaan. De derde vraag zal schriftelijk worden beantwoord als die nog even schriftelijk wordt gesteld. Zonnepanelen op bedrijfsdaken, boerendaken en boven parkeerplaatsen wordt bekeken met de huidige eigenaren om te bezien of de businesscase rond kan worden gekregen. Dan wordt bezien hoe de gemeente daar een rol in kan spelen. Als uiteindelijk blijkt dat daar een externe investeringsmaatschappij voor nodig is, is dat een optie want uiteindelijk is het doel om het voor elkaar te krijgen en dan wordt naar alles gekeken wat daarin kan helpen. Als de raad het voorstel niet aanneemt zal het college aan de raad vragen wat dan wel de opdracht aan het college wordt. Door het college is aangegeven welke kansen worden gezien. Alle andere technieken als aquathermie en geothermie gaan echt niet lukken voor 2030. Er zijn dus niet veel andere mogelijkheden.

Met zonnepanelen langs de A1 en op daken gaat Baarn het niet redden. Het huidige plan is opgesteld binnen de kaders die de raad heeft gesteld. Begin volgend jaar krijgt de raad een procesvoorstel op basis waarvan initiatieven worden beoordeeld. BKA heeft een goede oproep gedaan om geen extra eisen te stellen om het niet extra moeilijk te maken. Daarin worden dus de landelijke eisen gevolgd en dan wordt de raad ook meegenomen in hoe dit aansluit bij de omgevingsvisie. Eerst worden de groene gebieden opengesteld waarvoor initiatiefnemers voorstellen kunnen doen en die komen dan in de raad aan de orde. Over een jaar is het moment om te kijken hoeveel initiatieven er zijn voor de groene gebieden. Dan is waarschijnlijk ook meer bekend over de WHO-normen in relatie tot hoe dit uitpakt voor de Baarnsche Zoom. Op de vraag over tijdelijk wordt nog terugkomen maar over het algemeen is het zo dat er een langere termijn nodig is om zoiets aan te leggen en de businesscase rond te krijgen. Het streven is om in 2030 evenveel elektriciteit op te wekken als nu wordt gebruikt. Het is onmogelijk om alle huizen voor 2030 van het gas af te krijgen en daarom is ook de term zoveel mogelijk gebruikt. Wat betreft de elektriciteitsopwekking in 2030 is geen sprake van een verbijzondering. Wat betreft de Praamgracht: een gedeelte is nog groen wat nu de bestemming Landbouw heeft.

Een ander deel is oranje gemaakt omdat het in een proces zit om er een NNNgebied van te maken. De VOORZITTER verzoekt de fracties van PvdA en Voor Baarn om de vragen die nog schriftelijk worden beantwoord ook even schriftelijk alsnog in te dienen. De heer VAN WIJK constateert dat nog geen antwoord is gegeven op de vraag van ChristenUnie/SGP over zon schijnt overdag terwijl ‘s avonds de meeste energie wordt gebruikt. De wethouder geeft aan dat over een jaar wordt gekeken hoe verder wordt gegaan maar gezien de aansluitcapaciteit wordt het eerste jaar nog helemaal niets aangesloten en zal dat later plaatsvinden. Mevrouw KOENDERS vraagt hoe na een jaar de evaluatie plaatsvindt en of dat ook aan de raad wordt voorgelegd. Wethouder PRAKKE hoopt dat het net wordt aangepast in de periode 2026-2029. Dan zijn er oplossingen om energie op te slaan en het later te gebruiken en om de auto als batterij te gebruiken. Het zou inderdaad zeer voortvarend zijn als er binnen een jaar een zonneveld is. Over een jaar kan de balans worden opgemaakt hoeveel initiatieven/aanvragen zijn ingediend voor hoeveel hectare. De werkelijke realisering duurt dan nog wel enige jaren en dat kan dan gelijk optrekken met de uitbreiding van het net. In de RES is afgesproken dat alle concrete aanvragen voor 1 januari 2025 ingediend moeten zijn om mee te tellen in de uitvoering voor 2030. 5

Over een jaar wordt dus terugkomen bij de raad met dit is wat er ligt en dan is de vraag aan de raad gaan we door, zijn de groene gebieden misschien voldoende, zo niet, dan gaan we naar oranje of liggen er nog andere opties op tafel. De heer SCHILDER constateert dat allerlei bedrijven aanbiedingen doen om zonnepanelen op het dak te plaatsen, ook in leaseconstructies. Vandaar de gedachte dat dit ook collectief zou kunnen gebeuren op bijvoorbeeld gemeentelijke gebouwen. Dan worden ze vaak gratis geplaatst en is er aan beide kanten een win-winsituatie. De heer BOSMAN zegt dat hiermee zo snel mogelijk aan de gang moet worden gegaan en dit idee kan worden meegenomen in het vanavond nog te behandelen Plan maatschappelijk vastgoed. Mevrouw STAM is ook van mening dat elke mogelijkheid om het te versnellen moet worden aangegrepen. De heer VAN WIJK wijst erop dat gratis niet bestaat maar eens dat er spoed moet worden betracht. Mevrouw KOENDERS ziet zon op dak als heel kansrijk en daar moet snel mee worden doorgepakt, nog afgezien van welke financiering daaronder ligt. De heer SCHILDER zegt dat ook de mogelijkheid bestaat om het inkopen van elektriciteit op gemeentelijk niveau te doen. De heer BRUINS is van mening dat ook moet worden gekeken naar inwoners met een kleine beurs die zouden kunnen meeliften in het plaatsen van zonnepanelen.

De heer VAN WIJK stelt dat wanneer de raad negatief besluit op dit voorstel de raad een andere opdracht moet meegeven aan het college. Zijn daar ideeën over in de raad? De heer VAN GRINSVEN ziet kernenergie als een potentiële optie maar dit moet wel goed worden onderzocht. Mevrouw STAM stelt dat een discussie over kernenergie niet in de raad maar landelijk moet worden gevoerd. De heer BOSMAN zou het heel zorgelijk vinden als de raad het voorstel niet aanneemt. Als er gaande het proces nieuwe ontwikkelingen zijn moeten die daarin worden gevlochten. Het is zeer onwaarschijnlijk dat er voor 2030 een kernenergiecentrale in de buurt zou kunnen komen gelet op de lange voorbereidingstijd. Mevrouw BRUIJSTENS kan zich niet voorstellen dat de raad tegen het voorstel zal stemmen. Waar in Baarn zou een kernenergiecentrale moeten komen te staan volgens Voor Baarn? In zijn algemeenheid is de PvdA niet voor kernenergie gelet op het hiermee gepaard gaande afvalprobleem. De heer VAN GRINSVEN legt uit dat dit eerst verder moet worden onderzocht en dat als er een kerncentrale komt die voor verschillende regio’s zal functioneren en niet in Baarn zal terechtkomen. Mevrouw KOENDERS vraagt in hoeverre Baarn de eigen energie ook op eigen grond moet opwekken.

Er wordt niet voor niets samengewerkt in een regio en Baarn staat voor natuur en recreatie en er zijn andere geschikte plekken voor het opwekken van duurzame energie. De 6

gemeente zou zich eerst moeten beperken tot de belangrijkste winstpunten die haalbaar zijn als zon op dak en isoleren, de ijsbaan, kijken hoe zonneweides langs infrastructuur gerealiseerd kunnen worden. Kijk hoe aquathermie en geothermie zich ontwikkelen. Daar neemt Eemnes het voortouw in en daarvan moet gebruik worden gemaakt. Kernenergie zou een landelijk vraagstuk moeten zijn. Dat zal zich op den duur uitkristalliseren en dan wordt duidelijk wat de opgave voor Baarn nog moet zijn. De heer BOSMAN vraagt of mevrouw Koenders voorbeelden heeft van gemeenten die wel wat meer willen doen dan aan hen is toegewezen. Het is de vraag of met de ontwikkeling van aquathermie en geothermie energieneutraal over 8 jaar wordt bereikt. Mevrouw KOENDERS wijst erop dat toen alle biedingen van de RES-gemeenten verzameld waren er sprake was van een duidelijke overcapaciteit aan duurzame energie-opwek. De ontwikkelingen in Eemnes moeten heel nauwgezet worden gevolgd want die gemeente heeft heel hoge ambities.

De heer BOSMAN hoopt dat aquathermie en geothermie snel tot ontwikkeling komen maar denkt mevrouw Koenders werkelijk dat dit allemaal binnen 8 jaar rond is en dat Baarn dan in de eigen elektriciteitsbehoefte kan voorzien? De heer VAN WIJK zegt dat in ieder geval de flexibiliteit moet worden ingebouwd dat als er zaken zijn die kunnen worden gebruikt die moeten worden geïncorporeerd en de gemeente niet moet vasthouden aan het huidige plan. De heer BRUINS stelt dat er sprake moet zijn van een energiemix om te kunnen voorzien in de eigen energiebehoefte. Vanuit Baarns perspectief is kernenergie geen optie maar landelijk natuurlijk wel. Het is wat gemakkelijk om bij voorhand het energievraagstuk naar andere gemeenten af te schuiven. De ambitie is immers om in 2030 zoveel mogelijk energieneutraal te zijn en dat moet worden nagestreefd. Mevrouw STAM geeft aan dat wanneer elke gemeente maximaal probeert om de eigen ambities te halen en zoekt naar gebieden hiervoor het heel goed is om toch in de regio te kijken of er nog ruimte is, liever dan het opofferen van natuur en vogelweidegebieden. Wacht niet met het zoeken naar alternatieven voordat dit plan is gerealiseerd want anders blijven andere oplossingen dan zonen windenergie misschien te lang liggen. De heer BOSMAN gaat ervan uit dat de komende 10 jaar cruciaal zijn omdat anders boven de 2,5 °C of nog verder wordt uitgekomen.

Er zijn echter nog veel fracties in de raad die denken van we komen er mee weg met zon op dak en technieken die nog niet uitontwikkeld zijn. Wellicht ligt er wel 40 ha aan potentieel op daken. Al zou het de helft zijn, graag. Dan kan dit worden afgetrokken van de zonne-energie die grootschalig moet worden opgewekt. Natuurlijk is de flexibiliteit in het plan belangrijk. Gaat de raad ervoor, ook als het pijn doet, of gaan we keuzes uitstellen? De heer VAN GRINSVEN is het daarmee eens maar de juiste invulling daarvan is nog een discussiepunt. Mevrouw BRUIJSTENS is ook voor doorpakken, ook als het misschien pijn doet. Daarnaast liggen de zonneweides er niet voor eeuwig. Als die kunnen worden opgeheven omdat er andere energiebronnen zijn moeten ze netjes worden achtergelaten en wellicht er mooier uitzien dan toen ze werden gerealiseerd. De wereld heeft er lang op los geleefd maar dat gaat niet meer. De heer BOSMAN blijft met de vraag zitten wat reële alternatieven zijn voor de komende 8 jaar. 7

De heer VAN WIJK zegt dat een beetje pijn mag maar het mag niet te veel pijn doen want er dient wel met respect te worden omgegaan met veel zaken die essentieel zijn. De heer VAN GRINSVEN herhaalt dat er tempo moet worden gemaakt maar dat de juiste invulling nog een discussiepunt is. De heer BOSMAN wijst erop dat er een concreet plan ligt om de komende 8 jaar te investeren in de zonneweides. Voor Baarn komt met een aantal technieken aan waarvan nu nog niet bekend is of die in de komende 8 jaar kunnen worden ontwikkeld. Wil Voor Baarn helemaal geen zonneparken en misschien toch een windmolen? De heer VAN GRINSVEN zegt dat de fractie hier nog niet over uit is. De heer VAN WIJK heeft juist begrepen dat Voor Baarn toch de optie van 2 windmolens aan de randen van de gemeente wil openhouden waardoor er minder zonneweides hoeven te worden aangelegd. De heer BRUINS stelt dat de wethouder ook zei dat wordt begonnen met zonneweides en dat na een jaar wordt gekeken welke opties en tekorten er voor liggen en dat kan natuurlijk opnieuw over windmolens of andere hernieuwbare energie worden gesproken. Pijn kan zijn de opoffering van natuurgebieden en andere ruimtes maar ook financiële pijn, of de raad bereid is om daar geld voor vrij te maken en de lasten wellicht door te schuiven naar de inwoners.

Mevrouw BRUIJSTENS vraagt om een toelichting op de opmerking dat de financiële lasten wellicht worden doorgeschoven naar de inwoners. De heer BRUINS zegt dat wanneer de gemeente een zonneweide wil neerleggen dat geld kost en de vraag is of de raad bereid is om dat prijskaartje te dragen. Is de raad bijvoorbeeld bereid om 1 miljoen vrij te maken en dat door te berekenen in de lasten voor de inwoners? De heer VAN WIJK merkt op dat investeren in zonneweides eenmalig geld kost maar het levert ook wat op en de opbrengsten kunnen dan weer worden teruggegeven aan de inwoners. Daarnaast zijn er zonnerozen en andere projecten waar iedereen profijt van zou kunnen hebben. Mensen zouden bijvoorbeeld via de gemeente een duurzaamheidslening kunnen afsluiten tegen een lage rente en de participanten in de zonneroos hebben daar dan ook de opbrengsten van. Mevrouw STAM vraagt of het voorstel van de heer Bruins behelst dat de gemeente eerst investeert in de aanleg van zonnevelden en waar die dan zouden komen te liggen. De gemeente beschikt niet over gronden. De heer BRUINS vraagt of de raad bereid is om te investeren in grond, in zonneweides om de zelf gestelde klimaatdoelen te behalen. Dit gaat de komende tijd zeker spelen. De heer BOSMAN zegt dat de eerste stap is dat vooral coöperaties worden uitgenodigd en dat daarbij inwonersparticipatie van belang is.

Het draagvlak wordt zeker vergroot als omwonenden kunnen meedelen in de opbrengsten van zo’n park. De gedachte dat de gemeente ook zelf moet investeren is interessant en daar zal over worden nagedacht.

8

Mevrouw KOENDERS zou graag zien dat er sprake is van een goede participatie tussen initiatiefnemers en omwonenden als het gaat om initiatieven in de groene gebieden in eerste instantie. Er werd in de inspraak gesproken over dijkjes die kunnen worden aangelegd en groenschermen. De heer BOSMAN zegt dat participatie vooral in de beginfase heel belangrijk is zodat mensen ook wennen aan het idee. Wil je inwoners over hun koudwatervrees heen helpen, dan moet je ze uitnodigen om te participeren, zowel financieel als meepraten over hoe gaat het precies vorm worden gegeven. De heer VAN GRINSVEN geeft aan dat participatie belangrijk is, zeker voor het draagvlak. Mevrouw STAM memoreert dat voor haar fractie een aantal zoekgebieden afvallen maar bij de projecten die gerealiseerd gaan worden is participatie daar een belangrijk onderdeel van. Conclusie: De VOORZITTER concludeert dat het voorstel als bespreekstuk naar de raad gaat. Vervolgens wordt de vergadering geschorst. De VOORZITTER heropent de vergadering. 4. Actualisatie IHP Onderwijs Baarn (320921) Mevrouw OORTMAN GERLINGS constateert dat een duidelijk beeld worden gegeven over de stand van zaken met betrekking tot schoolgebouwen en het is heel goed dat de schoolbesturen betrokken zijn geweest bij de totstandkoming van het plan. Het is logisch dat er gedacht wordt aan de scholen die er wat minder duurzaam bij zitten.

De heer BENTURA begrijpt dat het met de voortdurende pandemie lastig is om scholen een buurtfunctie te geven maar het zou wel fijn zijn als de schoolpleinen ook na schooltijd toegankelijk blijven. Zijn de andere fracties deze mening ook toegedaan? De heer BOSMAN vindt het fijn dat grootschalige renovatie en nieuwbouw als gelijkwaardig worden gezien en op een eerlijke manier met elkaar worden vergeleken. Behoud van bestaande gebouwen is altijd te prefereren boven sloop en nieuwbouw, ook als het gaat om duurzaam materiaalgebruik. Voorwaarde is dan wel dat de bestaande gebouwen na renovatie weer up-to-date zijn en een prettig binnenklimaat hebben. Het opnemen van de budgetten in de meerjarenbegroting laat zien dat de gemeente goede onderwijshuisvesting belangrijk vindt. Onderwijshuisvesting hoort bij maatschappelijk vastgoed. Hoe mooi zou het zijn als scholen niet alleen een onderwijsfunctie hebben maar ook een wijkfunctie. De Uitkijck en de Noorderbreedte zijn al gebouwd met de insteek van huis van de buurt. Dit moet bij de renovatie of nieuwbouw van andere scholen ook als uitgangspunt worden genomen en samen met de scholen kan worden gekeken hoe dit concreet kan worden ingevuld. Locaties die vrijkomen dienen te worden ingevuld met betaalbare woningen en dat moet worden vastgelegd. De gemeente mag zich niet rijk rekenen met hoge opbrengsten van vrijkomende locaties.

Die fout is gemaakt bij de nieuwbouw van de Gaspard en de Montini. Mevrouw BRUIJSTENS vindt dat de samenwerking met de schoolbesturen een breed gedragen huisvestingsplan heeft opgeleverd. In de scenariostudies dient de clustering van scholen serieus te worden onderzocht als het gaat om nieuwbouw. Het gebruik van elkaars faciliteiten en deskundigheid 9

biedt kansen en verrijking. De scenario’s liggen nog ver uit elkaar en dan wordt het moeilijk om dat te realiseren. Mevrouw VISSER vindt het erg fijn dat de vragen van de fractie over infrastructuur rondom de scholen worden meegenomen in dit plan en is benieuwd naar de financiering hiervan omdat meerdere partijen hier hun financiële inbreng in krijgen. Naar de deelplannen wordt uitgezien. De heer KOUDSTAAL zegt dat het een goed plan is en dat hiermee akkoord zal worden gegaan. De heer BRUINS geeft aan dat kan worden ingestemd met het integrale huisvestingsplan. Er wordt € 100.000 gevraagd voor de renovatie van de basisschool maar bij het wegvallen van het Poorthuis kan ook worden gesproken over een nieuw te vormen centrumschool waar meerdere scholen geclusterd in zouden kunnen zitten. Wordt dat met dit bedrag gedekt? De heer VAN HARDEVELD valt het op dat voor de scholen die als verouderd worden gekwalificeerd, met uitzondering van de St. Aloysiusschool, met enig gemak de optie van vervangende nieuwbouw genoemd wordt. Zo wordt gesteld dat de capaciteit van een aantal scholen ontoereikend zou zijn maar dat fluctueert nogal snel, zie bijvoorbeeld De Uitkijck. Een aantal scholen voldoet niet aan de duurzaamheidseisen maar het slopen van gebouwen en vervangen door nieuwbouw is zeker niet duurzaam.

Als er vanuit wordt gegaan dat de gebouwen minimaal 40 jaar mee moeten gaan kan ervan worden uitgegaan dat dat meestal langer is dan de betreffende onderwijsconcepten. Dat mag dus nooit een leidend motief zijn. Bij in ieder geval 3 van de 4 genoemde verouderde scholen is sprake van beeldbepalend vastgoed en in 2 gevallen zelfs van een monumentale status. Nieuwbouw mag niet te snel gelden als voorkeurscenario voor de aanpak van verouderde schoolgebouwen. Het voorkeurscenario voor het CDA is het transformeren van de gebouwen naar de eisen van de moderne tijd met behoud van het unieke authentieke karakter van het historische pand. Het bestuur van de St. Aloysiusschool wil graag renovatie in plaats van vervangende nieuwbouw. Die kant gaat het gezien het raadsvoorstel waarschijnlijk op. Is de opvatting van het schoolbestuur hierin doorslaggevend? Hoe denken de andere fracties over de stelling dat het voorkeurscenario voor de aanpak van verouderde scholen steeds renovatie of transformatie is en pas wanneer het echt niet mogelijk blijkt nieuwbouw? Wethouder PRAKKE schat nu in dat de renovatie van de Aloysiusschool 1,5 miljoen gaat kosten. Daarvoor zijn de voorbereidingskosten van € 100.000 nodig. Dit is puur alleen voor het huidige schoolgebouw bestemd.

Wat met de 3 lokalen in het Poorthuis gedaan gaat worden is afhankelijk van de studie die gedaan gaat worden voor de KWS want als de toekomst van de KWS is op de locatie van het Poorthuis kan een mooie integratie worden gemaakt en clustering van de scholen daar. Als dat niet past wordt het een terrein voor woningbouw en moet worden bekeken hoe de 3 lokalen alsnog ergens worden neergezet, geïntegreerd rondom de Aloysiusschool. Er zijn een aantal gesprekken geweest met de Aloysiusschool, mede omdat het een gemeentelijk monument is en er is gekeken over wat wel of niet mogelijk is met betrekking tot de nieuwe onderwijsvorm. Dit is echt hun voorkeur om het zo te gaan doen. De heer VAN HARDEVELD zegt dat ook het geval zou kunnen zijn dat een schoolbestuur graag nieuwbouw wil. Het lijkt een beetje op u vraagt en wij draaien maar dat kan niet zo zijn. Wethouder PRAKKE is het daarmee eens maar de gemeente moet ook goed luisteren naar wat een school nodig heeft en wat het beste is voor de kinderen want dat is het uitgangspunt. Dat is een hele moeilijke afweging en daarom zijn ook 4 scenario’s naast elkaar gezet. 10

De heer BENTURA stelt dat er afspraken zijn gemaakt over de openstelling van schoolpleinen maar dit wordt niet door alle scholen gedaan. Daarom de vraag of de raad ook van mening is dat alle schoolpleinen moeten worden opengesteld, ook na schooltijd. Mevrouw OORTMAN GERLINGS zegt dat dit een heel mooi streven is maar het gaat ook om het toezicht. Het kan zijn dat er kinderen van andere scholen maar ook van dezelfde school daar ‘s middags gaan spelen en dan is er helemaal geen toezicht. Bovendien is het dan lastig om uit te zoeken wie bijvoorbeeld vandalisme heeft gepleegd maar als een afspraak is gemaakt dat de scholen de schoolpleinen moeten openstellen dient iedere school zich daar ook aan te houden. De heer BOSMAN stelt dat scholen ook een wijkfunctie moeten hebben en daar past het openstellen van schoolpleinen na schooltijd in. Dit kan echter wel eens op gespannen voet staan met vandalisme. Kan de wethouder aangeven wat de reden is waarom niet alle scholen de afspraak nakomen maar in beginsel ziet GroenLinks graag dat de schoolpleinen opengesteld worden. De heer VAN HARDEVELD is er in principe voor dat de schoolpleinen moeten worden opengesteld voor de buurt om daar te spelen tenzij de veiligheid niet is te handhaven of vandalisme slecht kan worden beteugeld. Recent zijn er bijvoorbeeld bij de Astroschool een aantal incidenten geweest waarbij veel is vernield.

Dan dient de school met de gemeente te bekijken of hier oplossingen voor te vinden zijn. De heer KOUDSTAAL deelt de mening van vorige spreker. De heer BENTURA meldt aan dat de Montini het schoolplein openstelt en daar een camera heeft hangen waardoor de veiligheid en vandalisme et cetera kunnen worden gemonitord. De heer BRUIJSTENS constateert dat in de rapportage staat dat de scholen er in principe positief tegenover staan maar ze kunnen natuurlijk wel te maken krijgen met de ellende die het CDA aangaf en de scholen moeten daarmee dealen. Daar moet met elkaar over worden gesproken. De heer KOUDSTAAL is het ten principale eens met het standpunt van D66 hierin. Als er zich problemen voordoen dient het college of de ambtelijke organisatie in contact te treden met de schoolleiding om te kijken hoe dat eventueel kan worden opgelost. Bij De Uitkijck wordt druk gebruikgemaakt van het schoolplein na schooltijd en voor zover bekend loopt dat daar prima. Als er zich incidenten voordoen is het dus goed om te kijken waar de oplossingen liggen want het is van de zotte dat zo’n speelplek niet wordt gebruikt tijdens de schooluren maar de wethouder knikt bij de opmerking dat het goed is om in overleg te treden met de schoolleiders wanneer zich dit soort incidenten voordoen. Mevrouw VISSER is ook van mening dat de schoolpleinen moeten worden opengesteld omdat ze een buurtfunctie hebben.

Dan moet er wel goed gekeken worden of daar geen vandalisme plaatsvindt. De heer BENTURA heeft genoeg input gekregen om mee te nemen naar de fractie en wellicht zal er wat worden voorbereid. De heer VAN HARDEVELD merkt op dat het recente verleden leert dat de gemeente bij oude schoolgebouwen makkelijk kiest voor de reflex van vervangende nieuwbouw. Bij deze 4 scholen gaat het om tenminste 3 zeer beeldbepalende scholen. Is de raad ook van mening dat renovatie de voorkeur heeft tenzij dat echt onmogelijk blijkt? 11

De heer KOUDSTAAL is het daarmee eens. De schoolgebouwen waar het om gaat mogen best blijven staan qua uitstraling en historie maar het is wel van belang dat in die gebouwen op een adequate wijze onderwijs kan worden gegeven volgens het model dat nu gangbaar is of in de toekomst mogelijk wordt. Het is wel goed dat daarbij wordt geluisterd naar de schoolleiders en de schoolbesturen. Als in een schoolgebouw met gemeentelijke monumentenstatus of historische uitstraling geen onderwijs meer kan worden gegeven en er uitgeweken moet worden naar een andere plek voor nieuwbouw is het belangrijk dat de oude locatie wel intact wordt gehouden. De voormalige Julianaschool op de Eemnesserweg is daar een goed voorbeeld van hoe zo’n schoolgebouw kan worden hergebruikt en dat het toch als monument blijft staan in de omgeving. De heer BOSMAN ziet ook liever renoveren dan slopen en nieuwbouw onder voorwaarde dat het dan functioneel weer up-to-date is en dat het een prettig binnenklimaat heeft waarbij kan worden gedacht aan een goede ventilatie. Mevrouw BRUIJSTENS vindt dat het uitgangspunt moet zijn dat er in zo’n gebouw goed kwalitatief onderwijs kan worden gegeven. Voor de rest sluit zij zich aan bij het betoog van de heer Koudstaal. Mevrouw OORTMAN GERLINGS is ook van mening dat wanneer het een gemeentelijk monument is het gebouw sowieso in stand moet worden gehouden.

Mevrouw VISSER zegt dat de schoolgebouwen zoveel mogelijk moeten worden behouden, zeker als het een historische waarde heeft. Goed moet worden gekeken hoe het gebouw kan worden aangepast aan toekomstbestendig en kindgericht onderwijs. De heer BENTURA geeft aan dat kwalitatief onderwijs voorop moet staan en de locatie is daaraan ondergeschikt. De heer VAN HARDEVELD vindt de mening van de schoolbesturen buitengewoon belangrijk maar het is niet u vraagt en wij draaien. Er moet heel goed bouwkundig worden gekeken wat de mogelijkheden zijn en niet alleen naar wat zou u graag willen. Conclusie: De VOORZITTER concludeert dat het voorstel als bespreekstuk naar de raad gaat. Vervolgens wordt de vergadering geschorst. De VOORZITTER heropent de vergadering. 5. Plan maatschappelijk vastgoed (309074) De heer KOUDSTAAL merkt op dat vooral het Poorthuis zich heeft gemanifesteerd als een maatschappelijk vastgoed. Lokaal-O heeft zich bewezen als een maatschappelijke beweging pur sang. Het is een collectief van initiatieven en dat alles kan voor een kleine bijdrage aan de huisvestingskosten die met z’n allen wordt betaald. Er is nog een belangwekkende organisatie actief in het Poorthuis en dat is FrontaalKunst en dat is actief voor mensen met een beperking. Het cliëntenbestand is gebaat bij een ruimte in een rustige omgeving met weinig externe prikkels.

Het Poorthuis dient behouden te blijven als maatschappelijk vastgoed. Zijn de andere raadsfracties ook van mening dat het Poorthuis behouden moet blijven als onderdak voor Lokaal-O en FrontaalKunst en mogelijk ook andere initiatieven zoals bijvoorbeeld de weggeefwinkel? Als het Poorthuis zijn huidige functie verliest is de kans dat er iets dergelijks voor in de plaats komt vrijwel uitgesloten. 12

De heer BOSMAN is van mening dat het hier gaat om plaatsen waar mensen samenkomen. Daarom moet er verder worden gekeken dan stenen, het aantal vierkante meters dat noodzakelijk is voor bestaande organisaties. Hoe wordt omgegaan met maatschappelijk zeer relevante initiatieven die van onderop zijn ontstaan zoals Lokaal-O en de weggeefwinkel? Zorg voor flexibele ruimte, plaatsen waar maatschappelijke initiatieven kunnen landen, broedplaatsen waar mooie nieuwe ideeën ontstaan, ruimte voor creatieve geesten. Zoek naar rafelrandjes in de samenleving waar niet alles strak volgens de regels hoeft te worden verantwoord. Bewaar wat stenen voor organisaties die nog niet zo goed georganiseerd zijn als PIT of RTV Baarn en voor initiatieven die over 2 jaar ontstaan, een flexibele schil.

Vinden de overige fracties eveneens dat de herontwikkeling van gemeentelijke gronden altijd een breed maatschappelijk doel moet dienen en zo ja, welke voorwaarden worden meegegeven voor het afstoten van panden? Kan de wethouder toezeggen dat er ruimte blijft voor initiatieven als de weggeefwinkel en Lokaal-O, passend bij hun specifieke behoefte en welke mogelijkheden ziet de wethouder voor nog niet bestaande initiatieven die geen commerciële huurprijs kunnen betalen? Kan de wethouder toelichten wat de concrete plannen zijn voor het creëren van ambachts- en atelierruimte? De heer VAN HARDEVELD stemt in met de door het college uitgesproken voorkeur voor scenario 2 waarbij voor Hoofdstraat 1 de nadruk komt te liggen op ontmoeting. Het CDA is zeer voor laagdrempelige ontmoeting en Hoofdstraat 1 kan een buurtkamer van formaat worden. De heer SCHOUTEN mist het menselijke in het voorgestelde plan maar hij is blij dat hij er 7 jaar geleden voor heeft gezorgd dat het Poorthuis open is gebleven. Dat heeft de gemeente een hoop geld bespaard maar nog belangrijker een hoop goeds geleverd.

Juist daar zie je dat de functies prima samen gaan en waarom dan nu weer zo in hokjes denken onderwijs hier, maatschappelijke verbinding daar et cetera? Hoeveel voorstellen krijgt de raad nog die reppen over achterstallig onderhoud, technisch in slechte staat van onderhoud en weer een paar ton extra krediet vragen aan de raad voor het zoveelste MJOP en vervolgens gaat het plan in een diepe la en gebeurt er weer niks. In een ander voorstel is gehoord dat de kosten van de verbouwing van Hoofdstraat 1 ongeveer 1 miljoen gaat kosten maar inmiddels wordt op 3,5 miljoen gezeten. Dan vreest de fractie voor het andere stukje vastgoed dat later nog terugkomt. Voor Baarn ziet de noodzaak van initiatieven als Lokaal-O, de weggeefwinkel maar ook een dam- en schaakvereniging. Ga in gesprek met al deze organisaties en niet over hen. Mevrouw STRUIJK begrijpt de keuze van het college voor scenario 2. Mooi dat het gemeentehuis hopelijk onderdak gaat bieden aan PIT Baarn, dat Hoofdstraat 1 de centrale plek voor ontmoeting wordt en dat voor het Poorthuis onderzocht gaat worden wat de mogelijkheden voor woningbouw of een school zijn. Het is wel belangrijk dat voordat het Poorthuis wordt vervangen er een oplossing is gevonden voor de huidige bewoners.

Moet echter niet een grotere stap voorwaarts worden gezet en meer ruimte worden geboden voor ook nieuwe organisaties in Baarn om ontmoeting te faciliteren op Hoofdstraat 1? Daarmee kan een grotere bijdrage worden geleverd aan een levendig centrum. De inspreker van Lokaal-O had het over een vastgoedbuffer voor maatschappelijke initiatieven. Het zou mooi zijn als op die locatie ook ruimte kan worden gecreëerd voor jongeren met misschien wel een klein podium voor optredens en meer ruimte voor het biljart en de bijeenkomsten voor ouderen die nu nog in de Leuning plaatsvinden. Misschien kan dan ook extra geld worden gegenereerd door de verkoop van de Leuning, extra ruimte voor de kunstenaars van het Kunsthuis en meer ruimte voor dans et cetera, los van de indeling in categorieën. Zo’n ambitie kan alleen ingevuld worden met scenario 3.

13

Hoe denken de andere fracties hierover? Scenario 2 betekent een keuze voor een investering van 3,5 miljoen in Hoofdstraat 1 zodat weer 20 jaar vooruit kan worden gegaan. Scenario 3 is echt een grote stap vooruit met een keuze voor zeker 40 jaar maar dan wel voor circa 10 miljoen. Dat vraagt extra middelen maar biedt ook veel extra waarde. Mevrouw OORTMAN GERLINGS kan zich vinden in de stelling van het college dat het gemeentelijk vastgoed ondersteunend is en geen doel op zich. Er wordt een link gelegd met het vorige raadsvoorstel over het integraal huisvestingsplan. De fractie gaat ook akkoord met een dotatie vanuit de algemene reserve aan de voorziening Groot onderhoud gebouwen. Het noemen van de koppeling van de verkoop van de verschillende gebouwen is echter geen goede beslissing. Er is immers al jaren lang geleden afgesproken dat de verkoopopbrengst van gemeentelijke eigendommen, panden en gronden, altijd terugvloeit naar de algemene reserve. Dus die zin zou uit beslispunt 4 kunnen. Afhankelijk van de reactie van de wethouder wordt mogelijk met een amendement gekomen. Verder wordt uitgekeken naar de verdere uitwerking van scenario 2.

Is de wethouder het met de VVD ineens dat eerder is afgesproken dat de verkoopopbrengst van gemeentelijke eigendommen altijd terug moet vloeien naar de algemene reserve en dat om die reden in beslispunt 4 het tweede deel van de zin kan worden weggelaten? De heer BRUINS zegt dat maatschappelijk vastgoed ondersteunend is. Uiteindelijk gaat het om de gebruikers van het vastgoed en daarin bestaat een risico in het plan dat nu voorligt. De heer VAN DER LINDEN kan zich grotendeels vinden in het plan voor de toekomst maar er dient aan een aantal voorwaarden te worden voldaan voordat de PvdA kan instemmen met dit plan. Op pagina 8 van het rapport staat dat 3 woningen aan de Drakenburgerweg en de Penstraat in leegstandbeheer zijn bij Camelot in afwachting van sloop en planvorming. Zeker bij de woningen aan de Drakenburgerweg is er geen sprake van leegstandbeheer maar van een normaal huurcontract. Alvorens tot sloop wordt overgegaan dient er een goede oplossing te komen voor de huidige bewoners. In het begin van dit jaar is al over de huisvesting van de bewoners gesproken maar er is nog niets bereikt. Eerder is beloofd dat de raad op de hoogte zou worden gehouden van de vorderingen van de gesprekken met de bewoners maar dat moet nog gebeuren.

Hoe staat het met de uitwerking van de praktische zaken? Zijn de bewoners bij de woningbouwvereniging ingeschreven, hoeveel woningen zijn er inmiddels aangeboden? Het Poorthuis staat op de nominatie om gesloopt te worden en woningbouw is natuurlijk belangrijk maar er dient ook ruimte in de gemeente te zijn voor laagdrempelige ontmoetingsplekken en een plek voor creatieve denkers en doeners uit heel Baarn. De sloop kan alleen maar worden ingezet als er voor Lokaal-O, de weggeefwinkel en FrontaalKunst een passende definitieve plek in Baarn wordt gevonden en in gebruik kan worden genomen en dan bij voorkeur in de directe omgeving van de huidige plek. Zeker voor Lokaal-O en de weggeefwinkel op de begane grond. Deze mogelijkheden voor ontmoeting moeten behouden blijven. De huisvestingskosten van deze instellingen mogen in de toekomst niet hoger zijn dan hun huidige lasten. Als er geen vervangende ruimte kan worden gevonden mag het Poorthuis niet worden gesloopt maar dient het te worden opgeknapt. Wat betreft voorwaarde 1 wordt een aanpassing van het rapport verwacht en wat betreft de voorwaarde 2 wordt een harde toezegging van het college verwacht betreffende de huisvesting en de kosten van de huisvesting.

Wethouder PRAKKE zegt dat het college er alles aan gaat doen om voor de huidige gebruikers van het Poorthuis alternatieve huisvesting te zoeken maar niet kan worden voorzien wat het financiële plaatje daarvan is. Het college stelt Hoofdstraat 1 als centrum van ontmoeting centraal en wil daarna pas naar de organisaties toe. Natuurlijk is er een inspanningsverplichting richting de huidige bewoners van het Poorthuis. In 2019 zaten ze in categorie 3 en was er eigenlijk helemaal geen verplichting. De 14

gemeente heeft niet de verplichting om Lokaal-O huisvesting te bieden maar als ze niet in Hoofdstraat 1 passen wordt in gesprek gegaan met particuliere vastgoedeigenaren om te kijken of daar nog ruimte is want de gemeente heeft zelf geen panden meer in bezit die deze organisaties kunnen opvangen. Daar hangt wel een kostenplaatje aan en het is dan aan de raad om te zeggen van daar hebben we wel of geen geld voor over. Er zijn 2 sessies geweest met organisaties die nu of in de toekomst graag gebruik willen maken van gemeentelijk vastgoed. Daarbij was de ambachtsruimte ook een initiatief. Dat is opgeschreven omdat het een wens is vanuit het veld. Wellicht zou dat kunnen in de woning bij het Bosbad. Daar wonen nu mensen maar als dat vrijkomt is een wens om daarnaar te kijken. De opbrengsten gaan inderdaad naar de algemene reserve en als daarna investeringen worden gedaan komt de dekking daarvan ook weer uit de algemene reserve. Door de verkoop komt er geld binnen en er is weer geld nodig voor bijvoorbeeld het vernieuwen van het Poorthuis. Dat loopt boekhoudkundig via de algemene reserve. Op de vraag over de 2 woningen van de PvdA wordt schriftelijk teruggekomen. Het moet in ieder geval worden aangepast want het klopt dat ze niet in leegstandsbeheer zijn maar als huurder.

De VOORZITTER vraagt aan de heer Van der Linden om de vraag met betrekking tot de woningen nog even schriftelijk te stellen. De heer KOUDSTAAL constateert dat steeds wordt gezegd dat Hoofdstraat 1 de plek gaat worden voor ontmoeting maar die ruimte is beperkt. Je kunt er niet alles in stoppen waarvan je denkt dat daar kunnen mensen elkaar ontmoeten. Het Poorthuis moet in stand blijven voor de functie die het nu biedt, enerzijds onderwijs en anderzijds voor de maatschappelijke organisaties die daar nu actief zijn. Als RTV Baarn daaruit is vertrokken kan er nog meer aan worden toegevoegd. In de jaren 70 had de gemeente de mond vol over buurthuizen maar dat is niets geworden. Het CDA kwam met het initiatief van de buurtkamer. Het Poorthuis is een uitstekende plek om daar een buurtkamer van te maken en ook Hoofdstraat 1 maar met 25.000 inwoners heeft Baarn echt niet genoeg aan alleen Hoofdstraat 1 om daar maatschappelijke activiteiten in onder te brengen. In het voorstel staat nu bij het Poorthuis onderwijshuisvesting en/of woningbouw. Maak daarvan onderwijshuisvesting en een maatschappelijke invulling/ontmoetingsruimte. Hoe denken de andere fracties hierover? De heer SCHOUTEN is van mening dat het Poorthuis zoals het nu gebruikt wordt moet worden behouden en inclusief FrontaalKunst.

Bovendien heeft de wethouder toegezegd dat de verhuiskosten ad 1,5 ton voor RTV Baarn niet meer in de boeken staat. Dat scheelt ook weer kosten. De heer KOUDSTAAL vraagt of dit betekent in de visie van Voor Baarn dat ook RTV Baarn daar behouden moet blijven. De heer SCHOUTEN heeft begrepen dat RTV Baarn een soort clubhuis wil houden voor de radio, een soort studio, en dat zou dan prima kunnen worden gecombineerd. Dat scheelt ook een hoop gesleep met apparatuur. Mevrouw STRUIJK is van mening dat het Poorthuis zoals het nu bestaat verouderd is en niet meer duurzaam is te krijgen. Daarom is het beter als dat gebouw wordt vervangen. Zou je meer investeren in Hoofdstraat 1, dan kan er een grotere oppervlakte van gemaakt worden en kan daar een echte ontmoetingsplaats van worden gemaakt waar wat meer initiatieven in samen kunnen komen. Ook scenario 2 voldoet daar al enigszins aan omdat die verschillende maatschappelijke initiatieven met elkaar in gesprek gaan om te kijken hoe ze tot synergie kunnen komen. Dan is de mogelijkheid om de

15

locatie van het Poorthuis voor woningbouw, wat ook heel erg nodig is, of voor huisvesting van een school te gebruiken. De heer BOSMAN vindt het gebouw zelf niet van wezenlijk belang. Het gaat erom dat die organisaties onderdak vinden maar het wordt heel ingewikkeld om het Poorthuis af te stoten want er is niet heel veel maatschappelijk vastgoed her en der. Het is interessant om het straks ook te hebben over scenario 3 van kunnen we Hoofdstraat 1 niet zodanig uitbreiden dat maar daar hangt een prijskaartje aan. De heer VAN DER LINDEN kan zich grotendeels vinden in het voorstel van de heer Koudstaal. Hoewel het een verouderd pand is kan het nog steeds verduurzaamd worden maar daar hangt wel een bepaald prijskaartje aan. De gemeente moet dan maar de portemonnee trekken om dit soort belangrijke initiatieven in stand te houden. Initiatieven als FrontaalKunst moeten behouden worden. De heer VAN HARDEVELD heeft geen duidelijk antwoord op de vraag van de heer Koudstaal want slecht kan worden overzien wat de financiële consequenties zijn van het Poorthuis op die locatie laten staan. Daar zou eerst meer duidelijkheid over moeten komen. De heer KOUDSTAAL zegt dat het gaat om keuzes maken. Als de raad het van belang vindt dat er in Baarn plekken zijn waar dit soort activiteiten zich kunnen ontwikkelen of voort kunnen blijven gaan, dan moet daar misschien wel in worden geïnvesteerd.

De heer VAN HARDEVELD geeft aan dat keuzes worden gemaakt op basis van feiten en het gaat te ver om op voorhand te zeggen van we kiezen voor dit zonder de feiten op een rijtje te hebben. De heer KOUDSTAAL merkt op dat de realiteit is dat het Poorthuis nu een uitstekende functie vervult en die functie kan nooit worden samengebracht met alle andere ontmoetingsfuncties in het pand Hoofdstraat 1. Je kan het dieper maken maar verder zijn er weinig mogelijkheden om het te verruimen. Dit is een heel gevoelige plek, zeker voor de mensen die nu al wonen in de woningen boven het pand. Het is onmogelijk om alle maatschappelijke functies die nog gaan ontstaan, bijvoorbeeld in het kader van eenzaamheid, daar een plek te bieden. Als de raad het college de opdracht geeft om op zoek te gaan naar mogelijkheden om het Poorthuis te behouden is dat een zinnige invulling voor de komende tijd in de werkzaamheden van het college. Mevrouw STRUIJK is van mening dat er niet moet worden geïnvesteerd in het Poorthuis. Die locatie is daarvoor ongeschikt. Het is beter om in Hoofdstraat 1 te investeren. Begrepen is dat daarachter nog plekken zijn die mogelijk bij het gebouw kunnen worden betrokken. De heer KOUDSTAAL stelt dat de plek van het Poorthuis juist uitstekend geschikt is voor FrontaalKunst en Lokaal-O en er kunnen nog wel andere invullingen worden bedacht.

Het mag dan niet duurzaam zijn maar slopen is ook niet duurzaam. Mevrouw STRUIJK herhaalt dat in het pand Hoofdstraat 1 wel degelijk uitbreiding mogelijk is. Het zal nooit mogelijk zijn om alle maatschappelijke initiatieven een plek te geven maar er moet naar worden gestreefd om zoveel mogelijk maatschappelijke initiatieven met elkaar in gesprek te brengen zodat ze met elkaar een plek kunnen creëren. De heer VAN DER LINDEN zegt dat het hier gaat om bestaande maatschappelijke initiatieven die zich al bewezen hebben en die hebben zeker recht op een plek. Wat er in de toekomst komt, daar kan nu niets over worden gezegd. 16

Mevrouw STRUIJK stelt dat als wordt gekeken naar de scenario’s er nu één plek is voor ontmoeting en dat is heel goed in het kader van de buurtkamer, in een levendig centrum. Daar zou het juist moeten worden gefocust in plaats van het te verspreiden. De heer SCHOUTEN vraagt of de BOP met een motie gaat komen voor het openhouden van het Poorthuis. De heer KOUDSTAAL zegt dat dit een motie of een amendement wordt. De heer BOSMAN vraagt wanneer gemeentelijke gronden worden herontwikkeld of ze in de verkoop worden gezet of vindt de raad juist dat er dan een breed maatschappelijk doel aan moet worden gehangen en voorwaarden dienen te worden meegegeven voordat een pand kan worden afgestoten. De heer SCHOUTEN kan zich voorstellen dat het maatschappelijke doel ook sociale woningbouw zou kunnen zijn. Vaak worden juist dit soort gronden gebruikt voor een stuk dekking van wat anders dat ontwikkeld is en daar gaat het dan weer schuren. Dat is gezien bij de Caspard-gronden en dergelijke. Hoe ziet de heer Bosman dat of gaat het nu uitsluitend om het maatschappelijk huisvesten van? De heer BOSMAN stelt dat als op een gegeven moment organisaties uit een maatschappelijk vastgoed gaan de fractie bang is dat daarvoor dan een bestemming in de plaats komt waardoor de maatschappelijke organisaties in de knel komen zoals nu wordt gezien bij het Poorthuis.

De heer SCHOUTEN gaat er vanuit dat als maatschappelijke organisaties weggaan ze een andere plek hebben en dan is het een vrijkomende locatie. De heer BOSMAN zegt dat wat nu gebeurt het tegendeel bewijst want er wordt een pand afgestoten en er zijn een aantal maatschappelijke initiatieven die daardoor wellicht geen plek meer hebben. De heer SCHOUTEN stelt wat voor ligt is dat de gemeente gaat kijken of die maatschappelijke organisaties ergens anders kunnen worden gehuisvest of de boer wordt opgegaan richting commerciële partijen. Er mag van worden uitgegaan dat voor die maatschappelijke organisaties andere ruimten zijn gevonden want anders kan het Poorthuis niet worden gesloten. Mevrouw STRUIJK geeft aan dat de ambitie in scenario 2 beperkt is. Er is meer ruimte nodig voor maatschappelijke initiatieven en daarom zou beter kunnen worden ingezet op scenario 3. Dan wordt meer geïnvesteerd en is er voor een langere termijn een oplossing en wordt ook meer ruimte geboden aan maatschappelijke initiatieven. Hoe denkt de raad hierover? De heer BOSMAN zou de verschillende scenario’s, ook het behoud van het Poorthuis, naast elkaar willen zien om te kijken of op korte termijn iets handhaven wellicht verstandiger is dan op langere termijn in iets investeren.

De heer SCHOUTEN memoreert dat het cultuurhuis in het centrum is afgeschoten waar diverse maatschappelijke organisaties in hadden kunnen worden gehuisvest. Destijds is dat afgeschoten op een aantal miljoenen terwijl nu zomaar wordt gesproken over 10 miljoen investering. De fractie loopt daar dus niet warm voor.

17

De heer VAN HARDEVELD vindt het gat tussen 3 en 10 miljoen wel erg groot. Er moet wel voor worden gezorgd dat het ook kan worden betaald als de raad wat wil. De heer VAN DER LINDEN voelt niet veel voor scenario 3 omdat het een duur plan is met een zeer lange looptijd van 40 jaar en dat in een maatschappij die voortdurend verandert. Dadelijk wordt over 20 jaar gezegd dat die investering van 10 miljoen eigenlijk niet meer nodig is en dan is de gemeente 6,5 miljoen kwijtgeraakt. Een scope van maximaal 20 jaar is verstandiger en daarom is de fractie in principe een groot voorstander van scenario 2 maar wel behoud van het Poorthuis of een goede plek voor de huidige gebruikers van het Poorthuis waarbij hun huisvestingskosten gelijk blijven. Ze zitten er nu praktisch voor niks, dus er zal iets geregeld moeten worden. De heer BRUINS zegt dat het belangrijkste is om alle maatschappelijke organisaties te behouden in een geschikt pand. Het is dan aan de gemeente om een plan te ontwikkelen waar elke organisatie de juiste plek vindt en dat kan op Hoofdstraat 1 zijn of in het Poorthuis of ergens anders maar door alleen maar in scenario 2 of 3 te denken beperkt de raad zich teveel. Misschien moet worden gegaan naar een scenario 2,5 van kijken wat hebben we aan organisaties en waarin zouden die kunnen passen. Dan kom je uiteindelijk op een plan uit waar iedereen zijn eigen plekje heeft.