210922 Deelname pilot The Tiny Experiences Series (325998)

Ga het ook eens ervaren in het schaatsmuseum in IJlst! Er komt zelfs een medewerker van firma Nooitgedagt aan het woord; wist je dat in 1940 een heuse Elfstedenschaats werd ontwikkeld door Nooitgedagt? Ongelooflijk! De bezoeker probeert nog een deurtje uit en hier komt een Kypmantsje naar buiten die de hele uitrusting van een Elfstedentocht schaatser uit zijn korf tovert en hier kleurrijk over vertelt. En wist de bezoeker dat IJlsters ook wel Kypmantsjes worden genoemd? Hoe dat komt? Kom erachter in deze Tino.. 34 ▪ IJlst

Naast het verleden wordt de bezoeker ook geïnformeerd over wat je absoluut moet zien als je hier straks naar buiten loopt. Het betonnen beeld van het Kypmantsje bij de prachtige Overtuinen kun je nu natuurlijk echt niet missen! De bezoeker kan zich helemaal laten gaan en zelf bepalen wat hij wil ontdekken.

Aansluiting bij IJlst Het subthema Schaatsen / Materiaal laat zich prima beleven in Houtstad IJlst. Er wordt in deze Tino immers verwezen naar firma Nooitgedagt; dat zijn oorsprong vond in IJlst en bekend is geworden door het produceren van schaatsen. De firma werd echter opgericht voor het maken van gereedschappen voor houtbewerking. In dat kader kan er middels de Tino’s App bijvoorbeeld doorverwezen worden naar de Houtzaagmolen de Rat en Museum en Werkplaats Houtstad IJlst, aangezien dat goed past bij hoe IJlst zich wil profileren: als Houtstad. Als de bezoeker de ruimte verlaat, krijg hij via deze de app direct suggesties die voor een deel ook te vinden zijn in de Tino zelf. Denk bijvoorbeeld aan de tip om vooral eens een cursus Fierljeppen te boeken voor jou en je kinderen, bij de spannende Fierljep schans. Ook een suggestie voor een mooie wandeling; zoals de 11 fonteinen stadswandeling langs de fontein 'Onsterfelijke bloemen', past hierbij. Van alles komt voorbij, zodat de bezoeker na de Tino nog lang niet klaar is om IJlst te verlaten.

IJlst ▪ 35

IMPRESSIE RENDER EXPLORE WALL KEXCOM

IMPRESSIE RENDER EXPLORE WALL KEXCOM

Het subthema Zonder ijs geen Elfstedentocht. Maar dat dit ijs er daadwerkelijk komt, is lang niet meer zo vanzelfsprekend als vroeger. Elk jaar wanneer de vorst ook maar een klein beetje doorzet, begint het te kriebelen en bestaat de droom dat de tocht eindelijk weer een keer georganiseerd kan worden. De vorming van goed ijs blijkt elke keer weer een heet hangijzer. Door ijstransplantatie kan er soms een slecht stuk ijs opgevuld worden. Maar wat is het ijs toch prachtig als de Elfstedentocht plaatsvindt. De tekeningen op het ijs, het krakende geluid, het ijs lijkt te fluiten als de schaatsers eroverheen glijden. En tegelijkertijd kan het juist magisch stil zijn. En wat een kou. Het is bijna niet voor te stellen hoe koud de schaatsers het moeten hebben tijdens deze barre tocht. De snijdende wind maakt het vaak een nog grotere uitdaging. Hoe houden ze dat vol? Al met al een unieke ervaring die de bezoeker echt eens meegemaakt moet hebben! In de Omniversum Show kan het.

SLOTEN IJs / Kou

Tino’s beleefformat ‘Omniversum Show’

SLOTEN  ▪ 39

De beleving  

Aansluiting bij Sloten (en Joure en Balk)

Dit subthema is bij uitstek geschikt om aan bezoekers over te brengen door in te spelen op de zintuigen. Ga liggen en ontspan, geniet van een prachtig verhaal dat zich boven je ontvouwt. In de Tino Omniversum Show ziet de bezoeker overal om zich heen prachtige beelden en lijkt het alsof de bezoeker onderdeel is van het decor. De bezoeker zal bij binnenkomst verrast zijn door de futuristische indeling van deze Tino. Een koepel met daaronder een aantal ligstoelen trekt direct de aandacht. Liggend in de stoelen zal de bezoeker zich laten verrassen, inspireren en zich verwonderen over de thematiek die zich boven zijn hoofd ontvouwt. Imponerend geluid zal deze prachtige beelden kracht bijzetten, om er een onvergetelijke ervaring van te maken.

Als kleinste stadje van de elf steden, is afgesproken in deze Tino niet alleen te verwijzen naar Sloten, maar ook naar de nabijgelegen steden Joure en Balk. In de wachtruimte of pre-show van deze Tino is ruimte om kennis te maken met diverse wetenswaardigheden over deze steden. Wellicht wordt de bezoeker wel virtueel verwelkomd door de actieve stadsomroeper Pieter Haringsma. En wist je bijvoorbeeld al dat Sloten een vestingstad is; ook wel Sipelstêd genoemd? Letterlijk: uistad, vanwege de vorm die Sloten heeft. Of dat de ijstransplantatie in Balk plaatsvindt en Joure ook wel Balloon City wordt genoemd, vanwege zijn vele ballonvluchten die elk jaar weer opstijgen? Als de bezoeker na de Tino beleving de ruimte verlaat, raadpleegt hij de Tino’s App om een café te vinden waar hij wellicht even op kan warmen na deze koude Tino. Bij het openen van de app wordt de bezoeker ook gewezen op 'De Kievit' fontein en de daarbij behorende stadswandeling. Daarbij kan de bezoeker het kanonschieten natuurlijk echt niet missen, dat traditiegetrouw nog steeds plaatsvindt in de vestingstad Sloten.

De bezoeker ziet prachtige beelden van schaatsers die over het ijs scheren. Mooie vergezichten over het ijs wisselen elkaar in hoog tempo af. Hij is overdonderd door hoe bijzonder dit natuurverschijnsel eigenlijk is, de beelden weten ijs bijna tot een kunstvorm te verheven. De bezoeker ziet de zon achter de schaatsers opkomen, wat een geweldig gezicht! Dat de zon opkomt, betekent dat de schaatsers inmiddels bij Sloten zijn aanbeland. De bezoeker ziet boven zich mooie beelden van Sloten en omgeving, waarbij de steden Joure en Balk ook de revue passeren. De schaatsers banen zich nu een weg door hoge boomtoppen, uniek voor dit deel van de route door de regio Gaasterland. De bezoeker krijgt niet alleen kippenvel door de bijzondere beelden, maar ook doordat de temperatuur in deze Tino plotseling onder het nulpunt verdwijnt. Brrr.. Is het echt zo koud als de schaatsers de Tocht der Tochten schaatsen? De bezoeker krijgt ineens heel veel respect voor elke schaatser die zich waagt aan de start van de Elfstedentocht. De audio zet al deze ervaringen kracht bij. Meeslepende audio wordt opgevolgd door het fluitende en bijna fluisterende ijs ten gehore te brengen. Een compleet zintuigelijke ervaring! 40 ▪ SLOTEN

SLOTEN ▪ 41

IMPRESSIE RENDER OMNIVERSUM SHOW KEXCOM

IMPRESSIE RENDER OMNIVERSUM SHOW KEXCOM

Het subthema Het subthema Route heeft de bezoeker tijdens deze Tino serie al eerder voorbij zien komen in de Elevator / City Flight. Tijdens deze Balloon Flight maakt de bezoeker behalve een mooie serene ballonvlucht over de Elfstedentocht route, ook kennis met de bewoners uit de verschillende steden die vertellen hoe bijzonder het was dat de schaatsers van de Elfstedentocht door hun stad kwamen. Heel Nederland, en eigenlijk de hele wereld, keek op dat moment naar hun stad, dat doet wel wat met je! Niet alleen bewoners komen aan het woord, maar ook een Elfstedentocht schaatser die ons vertelt welk deel van de route hem het best is bijgebleven. Door af en toe laag over de grond te vliegen, is er tijdens de Balloon Flight alle ruimte om aan de bezoeker over te brengen wat voor mooie persoonlijke verhalen er allemaal op de route verscholen liggen. Wat een veelzijdige route, doorspekt van allerlei unieke herinneringen!

STAVOREN Route

Tino’s beleefformat ‘Balloon Flight’

STAVOREN  ▪ 45

De beleving  

Aansluiting bij Stavoren

De bezoeker stapt de Tino Balloon Flight in en ziet vier echte ballonmanden staan, compleet met de onderkant van een grote luchtballon (die door het plafond aan het zicht wordt onttrokken), een griezelige vlam en alle kabels en attributen die een luchtballon normaliter heeft. Per mand stappen er vier bezoekers in, waarna zij de gereedhangende en gereinigde VR-bril pakken en opzetten. Houd het mandje maar goed vast, want de show start! De bezoeker staat in de mand (zo ziet en ervaart hij het ook), midden in een weiland. De vlam ontsteekt, de passagiers voelen de warmte en het trillen van de enorme vuurbal; deze zien zij in de ballon terwijl de ballon zich vult. De mand trilt en stijgt op. Prachtige beelden van het opstijgen en later van het hangen boven de omgeving maken de beleving nog sterker. En het geluid, of eigenlijk de stilte, met wat stemmen van beneden maken de beleving af. De ballon daalt her en der zodat de bezoeker even kan luisteren naar de verhalen die bewoners en schaatsers te vertellen hebben over hun ervaringen met de Elfstedentocht. Één van de schaatsers weet te vertellen dat Stavoren voor hem het breekpunt in de route was: doordat Stavoren op een uitstulping in het IJsselmeer ligt, vliegt de wind je hier om de oren en was het ijs er slecht. Wat een ontberingen waren dat! Hou je vast! De ballon gaat alle kanten op en raakt even uit koers.

Dan vliegt de ballon ineens verder en volgt deze de route van de Elfstedentocht, we volgen de schaatsers en nemen een kijkje boven alle elf steden, totdat de ballon weer bij Stavoren is. Onderweg wordt gezwaaid naar bewoners en schaatsers en luistert de bezoeker geboeid naar de aansprekende verhalen. Ondertussen krijgt de bezoeker ook weetjes te horen over wat er allemaal te doen is in Stavoren en in de omgeving. Wel of geen hoogtevrees, deze vlucht is voor iedereen leuk!

Helemaal voldaan en onder de indruk verlaat de bezoeker deze Tino; was ik nou echt aan het vliegen? In de Balloon Flight vliegt de bezoeker over Stavoren en omgeving en wordt hij uitgenodigd om andere plekken in en buiten de stad te ontdekken. Deze reis over Stavoren en de Elfstedentocht route was een ware belevenis en smaakt naar meer. Via de Tino’s App krijgt de bezoeker allemaal tips voor leuke plekken. Zo moet je bijvoorbeeld echt even langs de historische haven en kun je Stavoren eigenlijk niet verlaten voordat je Museum 't Ponthús en Het Blokhuis een bezoekje hebt gebracht. Vergeet je de fontein 'de Vis voor Stavoren' en de bijbehorende stadswandeling niet? Er wordt ook actief aangespoord om naar de rest van de elf steden te reizen en de Elfstedentocht Tino’s daar ook te bezoeken! En wordt er natuurlijk gewezen op het feit dat Stavoren een Hanzestad is, waar toevallig ook een Tino's Serie over gemaakt is die je kunt bezoeken: de Hanzesteden Tino’s.

46 ▪ STAVOREN

STAVOREN ▪ 47

IMPRESSIE RENDER BALLOON FLIGHT KEXCOM

IMPRESSIE RENDER BALLOON FLIGHT KEXCOM FOTO © NEDERLANDS INSTITUUT VOOR MILITAIRE HISTORIE

Het subthema Het subthema Schaatsers kan natuurlijk niet ontbreken in deze Elfstedentocht Tino's Serie. Wat voor voorbereiding treffen schaatsers voordat ze de Elfstedentocht schaatsen? Wat voor techniek gebruiken de schaatsers, en zit er een verschil tussen de toertocht schaatsers en de wedstrijd schaatsers? Wat is het eigenlijk bijzonder om met zo’n grote groep schaatsers tegelijk op het ijs te staan en deze Tocht te schaatsen. Wat maakt dat de kopgroep zich snel lostrekt van de rest van de deelnemers? Ervaar het door in deze Tino te ervaren hoe het is om zelf mee te schaatsen.

HINDELOOPEN Schaatsers

Tino’s beleefformat 'Interactive Wall'

Hindeloopen ▪ 51

De beleving  

Aansluiting bij Hindeloopen

De Interactive Wall trekt de aandacht van bezoekers op een prikkelende manier. Op het eerste oog lijkt er in deze Tino niet zoveel aan de hand, maar zodra de bezoeker deze ruimte binnenstapt, verandert dit. De Interactive Wall neemt de bezoeker niet alleen mee naar een andere wereld, maar geeft ook de mogelijkheid om zelf te bepalen wat er gebeurt en wat je te weten komt! De digitale interactieve (display)wand maakt gebruik van projectoren en een bewegings- of aanraaksensor om één grote display te creëren, die reageert op de aanraking en/of beweging van bezoekers. Door een beweging te maken, een virtuele knop in te drukken of een triggerpoint te activeren, zorgt de bezoeker ervoor dat de situatie verandert. In deze Tino kan de bezoeker interacteren met de schaatsers om hem heen. Je staat als bezoeker plotseling tussen de schaatsers, en zodra jij een beweging maakt, zie je dat de schaatser op het scherm je volgt. Dat smaakt naar meer! De bezoeker maakt een aantal schaatsbewegingen, en heeft het gevoel de Elfstedentocht zelf mee te schaatsen. De bezoeker observeert de bewegingen en technieken die hij naast zich op het scherm ziet en maakt ze snel eigen. Hij wordt zo fanatiek, dat hij zelf in de kopgroep belandt! Eenmaal bij Hindeloopen aanbeland, wordt de bezoeker opgewacht door stempeldrukkers, verkleed in echte Hindeloopers klederdracht.

Door een virtuele knop aan te tikken, komt de bezoeker meer te weten over deze bijzonderheden van Hindeloopen. Krijg jij het voor elkaar om een stempeldrukker een verhaal te laten vertellen in de Hindelooper taal? Loop nog wat rond en probeer het één en ander, want jij bent de sleutel tot succes in deze Tino.

Tijdens deze Tino beleving komen diverse weetjes over Hindeloopen naar voren. De bezoeker is nieuwsgierig geworden naar deze bijzondere, kleinschalige stad en activeert de Tino’s App, waarin verwezen kan worden naar het Schaatsmuseum, waar de grootste schaatsencollectie ter wereld te vinden is en de geschiedenis van de Elfstedentocht. Dat is zeker een bezoekje waard! Kijk dan ook eens bij het oude pijlhuisje op de Zeedijk en vergeet het Cultureel Historisch Museum niet, waarin meer te ontdekken valt over de Hindelooper schilderkunst. Het bezoek aan Hindeloopen kan wellicht afgesloten worden met een mooi boottochtje of de 11 fonteinen wandelroute langs de 'Flora en Fauna' fontein. Breng je daarna een bezoekje aan de andere Elfstedentocht Tino’s?

52 ▪ Hindeloopen

Hindeloopen ▪ 53

IMPRESSIE RENDER INTERACTIVE WALL KEXCOM

IMPRESSIE RENDER INTERACTIVE WALL KEXCOM

Het subthema De eerste Elfstedentocht vond plaats in 1909. Hoeveel zijn er sindsdien gereden? De laatste vond plaats in 1997. Zijn dat er echt maar 15? In dit subthema komt de bezoeker achter bijzonderheden van enkele edities van de Elfstedentocht. Er zijn bijvoorbeeld in de loop der tijd een aantal aanpassingen gedaan op de route. Hoe wordt de Elfstedentocht in de toekomst georganiseerd? Zijn er dan een aantal alternatieve routes, om bepaalde steden te ontlasten? Uiteraard is er aandacht voor de hel van ’63, waarin de omstandigheden zo slecht waren dat deelnemen aan deze tocht niet voor iedereen was weggelegd. Dit wordt ondersteund door mooie video- en geluidsfragmenten.

WORKUM

Jaartallen / Toekomst Tino’s beleefformat ‘Funny Guide’

WORKUM  ▪ 57

De beleving  

Aansluiting bij Workum

Wanneer de bezoeker deze Tino binnenkomt, valt de veelheid aan visuals op. Stuk voor stuk roepen deze visuals op zichzelf al associaties op: er is van alles te zien en te ontdekken. Er is op het oog geen rode draad in te ontdekken en die is er ook niet. De bezoeker wordt even ondergedompeld in een wirwar van anekdotes en verhalen over de Elfstedentocht van vroeger en nu. De visuals hebben betrekking op het verleden, heden en de toekomst van de Elfstedentocht. Maar hé, wat gebeurt er nu?! Uit één van de visuals komt een grappig kereltje tot leven, dat met een luide voice-over de aandacht trekt. Deze Funny Guide vindt gemakkelijk zijn weg over de geëtaleerde content en weet overal een leuke anekdote bij te vertellen. Zo weet hij kinderen te betoveren met zijn kennis over de oudste schaatsvereniging van Nederland en houdt hij de aandacht van de wat oudere bezoeker vast met zijn verhalen over de ontberingen tijdens de tocht in ‘63. Ook weet de Funny Guide de bezoeker te vertellen dat deze Tino zich in de mooie stad Workum bevindt en dat ze echt eens bij de jaarlijkse strontrace moeten gaan kijken. Kinderen vertellen hun ouders giechelend dat dit niet is wat het lijkt, maar een race is met een bruine vloot die zeilend een zak mest vervoert. Er worden diverse filmpjes afgespeeld en de bezoeker hoort geluidsfragmenten van juichend publiek tijdens de Elfstedentocht.

In deze Tino is van alles te beleven in de vorm van aansprekende verhalen, verhalen van vroeger, van nu én natuurlijk ook van de toekomst. Met de Funny Guide komen de mooiste verhalen samen, die stuk voor stuk getuigen van het unieke karakter van de Elfstedentocht. Maar de bezoeker leert ook op een vrolijke manier meer over Workum en haar inwoners en raakt hij geïnspireerd om er meer over te ontdekken. Hangt daar een schilderij uit het Jopie Huisman Museum, dat tot leven lijkt te komen? Het nabeeld is: wat een veelzijdig thema en een aansprekende stad! Grinnikend én geïnspireerd verlaten bezoekers deze Tino, met een bucketlist vol ‘must explore’ in en om deze stad!

Een beleving interessant voor jong en oud, door de combinatie van visuals, animaties, leuke weetjes en verhalen. Wist de bezoeker bijvoorbeeld dat de eerste fiets in Nederland uit Workum lijkt te komen? De bezoeker krijgt naderhand alle ‘must explore’ suggesties direct te zien in de Tino’s App en navigeert er gemakkelijk naartoe. Ook wordt in de app verwezen naar de kunst in het Jopie Huisman Museum; waar de bezoeker net een animatie van voorbij zag komen. De bezoeker wordt ook gewezen op 'De Woeste Leeuwen van Workum' fontein en de daarbij behorende stadswandeling.

58 ▪ WORKUM

WORKUM ▪ 59

IMPRESSIE RENDER FUNNY GUIDE KEXCOM

IMPRESSIE RENDER FUNNY GUIDE KEXCOM

Het subthema Dat de Elfstedentocht geschaatst kan worden, weet natuurlijk iedereen. De Elfstedenkoorts die ontstaat zodra de vorst lang aanhoudt, ontgaat niemand in Nederland. Weinig mensen weten echter dat de Tocht der Tochten ook gewandeld, gefietst, gevaren en zelfs gesupt kan worden. Maarten van der Weijden heeft zelfs bewezen dat de Elfstedentocht ook gezwommen kan worden! Het hele land leefde mee, weer een bewijs dat de tocht springlevend is. Recent bleek ook nog dat de tocht met F-16’s gevlogen kan worden. Waar of niet waar? Beleef het in deze Tino en raak geïnspireerd om de tocht ook eens te volbrengen, op wat voor manier dan ook!

BOLSWARD Elfstedenvarianten

Tino’s beleefformat ‘Augmented Panorama'

Bolsward  ▪ 63

De beleving  

Aansluiting bij Bolsward

Stap in deze prachtige muurschildering/print en ontdek! Niet alleen met je ogen maar ook met slimme devices die vooralsnog onzichtbare informatie zichtbaar maken. Bezoekers worden in deze Tino verrast en overdonderd door een enorme wand met een prachtige visual in relatie tot een Elfstedentochtvariant. Wanneer de bezoekers hun (leen)device langs de wand laten gaan, valt er ineens van alles te ontdekken. Hij krijgt bijvoorbeeld van een fietser te horen dat de fietselfstedentocht waar Bolsward om bekend staat, bijna net zo leuk is als de schaatstocht! Deze tocht start en finisht traditiegetrouw in Bolsward. Er zijn verschillende triggerpoints die informatie over dat ‘belichte’ onderdeel van de visual bevatten, bijvoorbeeld in de vorm van een voice-over of een leuk filmpje. Onderzoekend loopt de bezoeker met het device langs de muur totdat er ineens wat gebeurt: er wordt een animatie afgespeeld over de plek op de muur-visual. Deze verdiepende informatie geeft de bezoeker een kijkje in de veelzijdigheid van alle Elfstedentochten, maar ook krijgt de bezoeker leuke tips en weetjes over Bolsward. Een triggerpoint op het stadhuis vertelt de bezoeker dat Bolsward ook een Hanzestad is. De bezoeker ontdekt zo vele weetjes, die aansporen om (buiten) nog meer te ontdekken.

Ga jij alle Tino’s verzamelen, op één van de Elfstedentochten die je vast gaat ondernemen na het verlaten van deze Tino? Neem je daarna een kijkje bij de Hanzesteden Tino's Serie?

Als de bezoeker de Tino verlaat, krijgt hij via de Tino's app alle tips en suggesties op een rijtje - er is zoveel te doen, dat kun je niet allemaal onthouden! De bezoeker wordt middels de Tino’s App ook geattendeerd op de 11 fonteinenroute langs 'De Vleermuis' en de prachtige kerken die Bolsward rijk is. Er zijn ook tips voor een hapje en drankje, al die nieuwe informatie moet even verwerkt worden. Misschien even bij Sonnema Berenburg?

64 ▪ Bolsward

Bolsward ▪ 65

IMPRESSIE RENDER AUGMENTED PANORAMA KEXCOM

IMPRESSIE RENDER AUGMENTED PANORAMA KEXCOM

Het subthema Het organiseren van de Elfstedentocht vergt veel werk, flexibiliteit en doorzettingsvermogen. De weken vooraf blijft het ontzettend spannend. Zet de vorst door? Kan de tocht plaatsvinden en wanneer? Bijzonder is dat de organisatie uit vele vrijwilligers bestaat en dat de tocht niet wordt gesponsord. Op sommige plekken, zoals ook bij Harlingen, is het water brak, wat een breekpunt kan zijn voor de organisatie. Bevriezen alle plekken op tijd en is de ijskwaliteit ook goed? Is het nog nodig om ijstransplantatie toe te passen op de plekken waar wakken liggen? De ijsmeesters in Fryslân draaien overuren en het hele land wacht gespannen op de figuurlijke ‘witte rook’. Horen we binnenkort weer: it giet oan? Zonder 'Organisatie & Vrijwilligers' geen Elfstedentocht, daarom kan dit subthema ook niet ontbreken in deze Elfstedentocht Tino's Serie.

HARLINGEN

Organisatie & Vrijwilligers Tino’s beleefformat ‘Show Ride’

Harlingen  ▪ 69