Document · PDF

210922 Deelname pilot The Tiny Experiences Series (325998)

Informatie in de Raad 6 oktober 2021, gemeente BaarnBij agendapunt: Deelname pilot The Tiny Experiences Series13.099 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

inlichtingen bij

doorkiesnummer

Caroline van der Lee

06 18205739

uw kenmerk ons kenmerk

320789 / 325998

datum

22 september 2021

portefeuillehouder(s)

Wethouder Jansma

onderwerp

Aan de raadsleden en steunfractieleden van de gemeente Baarn

Deelname pilot The Tiny Experiences Series

Geachte leden van de raad en steunfractieleden, De gemeente Baarn heeft een voorstel gekregen om deel te nemen aan een pilot voor The Tiny Experience Series. The Tiny Experience Series is een innovatief concept om stads- en dorpscentra levendig te houden en leegstand te bestrijden. Het concept is bedacht door Kranendonk Experience Company. Tiny experiences zijn kleine en betaalbare attracties/belevenissen die worden gevestigd in leeggekomen winkelpanden en andere beschikbare ruimten. Inhoudelijk passen de belevingen bij het karakter en recreatieve aanbod van het dorp /de stad waar ze zijn gevestigd. Door ze te verbinden met de kleine attracties in andere steden en dorpen ontstaat een reeks van kleine belevenissen, The Tiny Experience Series, verspreid over het land. Hiermee sluit The Tiny Experience Series concept aan op Perspectief Bestemming Nederland 2030, de landelijke visie op toerisme in Nederland. De pilot betreft de ontwikkeling van 35 tiny experiences. Deze eerste 35 experiences worden medegefinancierd door het Nederlands Bureau voor Toerisme en het Ministerie van Economische Zaken. Het streven is om ze in het voorjaar van 2022 te openen. Behalve Baarn zijn onder andere Breda, de Hanzesteden en Friese steden van de Elfstedentocht bij de pilot betrokken. Voor Baarn worden vier attracties ontworpen en ontwikkeld.

Mogelijke onderwerpen zijn optische illusies, de koninklijke familie, geschiedenis van Baarn en de Utrechtse Heuvelrug, kastelen en buitenplaatsen. Vertegenwoordigers van gemeente Baarn, lokale ondernemers en andere organisaties worden betrokken bij de conceptontwikkeling. De Gouden Driehoek van het centrum (gemeente, ondernemers en vastgoedeigenaren) is van mening dat The Tiny Experience Series past binnen het scenario Levendig centrum en ziet meerwaarde voor Baarn: · Door Vorstelijk Baarn als rode draad te gebruiken, dragen deze attracties bij aan de versterking van het merk Vorstelijk Baarn.

Stationsweg 18 Postbus 1003 3740 BA Baarn t (035) 548 16 11 e gemeente@baarn.nl I Voor ons privacybeleid zie www.baarn.nl Bank Nederlandse Gemeenten NL28BNGH0285000594. Bij beantwoording graag datum en kenmerk brief vermelden

· Tiny experiences dragen bij aan een levendig centrum en de lokale economie: bezoekers worden verleid het centrum te bezoeken en / of er langer te verblijven, wat leidt tot meer bestedingen. · Tiny experiences worden eens per jaar inhoudelijk geüpdatet binnen het gekozen thema en blijven zo ook interessant voor de eigen inwoners. · Tiny experiences zijn leerzaam en leuk voor jong en oud. · Tiny experiences sluiten aan bij het project Kunst tegen leegstand: verlevendiging van het centrum door een cultureel aanbod in leegstaande panden. · Het gaat specifiek om kleine belevingen. Het centrum wordt beleefbaar, maar blijft tegelijk leefbaar voor de bewoners. · Tiny experiences bieden de mogelijkheid om het historisch erfgoed van Baarn en de regio uit te lichten, bijvoorbeeld in samenwerking met de Historische Kring. · Tiny experiences dragen bij aan toerisme en recreatie. Door met thema’s aan te sluiten bij het bestaande toeristische aanbod kan het centrum meeliften op het succes van de toeristische trekkers in het buitengebied. · Door aan te sluiten bij de landelijke series wordt meegelift op toerisme aan andere steden/dorpen en regio’s. De Gouden Driehoek bewaakt gedurende het proces de samenhang tussen de diverse tiny experiences en het overige (recreatieve) aanbod in het centrum en toetst de inhoud van de attracties aan de waarden van Vorstelijk Baarn..

De kosten voor het ontwikkelen van tiny experiences zijn € 5.000,00 exclusief btw per experience, dus € 20.000,- voor vier concepten. Mede dankzij de bijdrage van het ministerie van Economische Zaken en het Nederlands Bureau voor Toerisme zijn de kosten in de pilot beperkt tot €10.000,00 exclusief btw voor vier concepten. Dit is een korting van 50%. Bovendien zijn aan de uitwerking van de concepten en het produceren en het exploiteren van de vier experiences, voor Baarn verder geen kosten verbonden. De Gouden Driehoek beschikt over een gezamenlijk budget voor onderzoek en pilotprojecten, waaruit de tiny experiences gefinancierd kunnen worden.

Met vriendelijke groet, burgemeester en wethouders van Baarn,

drs. C.E. Creveld gemeentesecretaris

M.A. Röell burgemeester

Bijlagen: 320789 Bijlage Breda The Tiny Experiences Inspiratieboek 320789 Bijlage Elfstedentocht The Tiny Experiences Inspiratieboek 320789 Bijlage Hanzesteden The Tiny Experiences

THE TINY EXPERIENCE SERIES

www.tinoseries.nl alleen voor intern gebruik

INHOUD Introductie Bredase thema’s in Tino’s • Koninklijk • Food • Cultuur en Erfgoed • Breda Stadsambassade • Breda Wat is er te doen • Vertier en Vermaak • Breda en Buiten Locaties

4 10 14 20 26 32 38 44 50 56

INTRODUCTIE

INTRODUCTIE Dit inspiratieboek laat zien wat de Tino’s zijn en hoe de verhalen van Breda hierin verwerkt kunnen worden. De inzichten in dit document vloeien voort uit de verschillende ‘Inspiratiesessies’ die Kranendonk Experience Company organiseerde in de eerste maanden van 2021 met werkgroep-leden uit Breda.

WERKWIJZE KRANENDONK EXPERIENCE COMPANY (KEXCOM) (ZELF-ONTDEKKEND-LEREN) Hoe neem je bezoekers zodanig mee in een verhaal dat het ze boeit, bijblijft en dat ze er iets mee doen? Dit effect kan heel goed bereikt worden door hen het thema te laten beleven en door hen langs deze weg het verhaal zelf te laten ontdekken. Wat iemand zelf beleeft en zelf ontdekt, accepteert, begrijpt en onthoudt, maakt hij zich eigen, past hij toe en geeft hij met enthousiasme door als een ware ambassadeur. Dat is de kracht van zelf ontdekken en ervaren; een beproefd didactisch beginsel. Didactiek en creativiteit vormen tezamen de basis voor de ontwikkeling van een totaalbeleving. Deze is leuk en leerzaam tegelijk en bereiken we met behulp van interactie en spelelementen met een educatieve ondertoon.

INTRODUCTIE ▪ 5

TINO’S – THE TINY EXPERIENCE SERIES©1 Tino’s - The Tiny Experience Series - is een innovatief belevingsconcept om leegstand in winkelgebieden terug te dringen, de levendigheid ervan te behouden en toeristische bezoekers te spreiden over Nederland. Tino’s zijn kleine en betaalbare attracties die relevante beleving toevoegen in leeggekomen winkelpanden en andere beschikbare ruimten in binnensteden. Hierdoor ontstaat een landelijke keten van belevingen, passend bij het DNA en de beleefidentiteit van de stad en de regio. Hiermee sluit het Tino’s concept aan op Perspectief Bestemming Nederland 2030 – de landelijke visie op toerisme in Nederland. Het concept wordt dan ook ondersteund door het Nederlands Bureau voor Toerisme en Congressen (NBTC).

COLLECT THEM ALL Door in te spelen op het ‘collect them all’ principe, worden bezoekers aangespoord zich te spreiden over de stad, de regio en uiteindelijk het land. Tino’s fungeren hierbij eigenlijk als de moderne VVV2; letters die wat ons betreft staan voor Verrassen, Verbinden en Verblijven. Tino’s versterken de lokale economie, want bezoekers willen ook koffiedrinken, eten, slapen, cadeautjes kopen en andere bezienswaardigheden bezoeken. Tino’s concurreren niet met het bestaande aanbod, maar verleiden bezoekers om naar een stad te komen, om ze vervolgens te verbinden met de lokale economie. Tino’s richt zich hierbij op smart tourism in plaats van mass tourism3: unieke belevingen die zorgen voor duurzaam toerisme door toeristen te verspreiden over de regio en daardoor ook waarde creëren voor bewoners. © Tino’s – The Tiny Experience Series is een initiatief van Kranendonk Experience Company en Dutch Experience Group 2 © Kranendonk Experience Company (KexCom) 1

6 ▪ INTRODUCTIE

BREDA EN TINO’S Introductie Breda wil zich sterk en duidelijk positioneren. Dit gebeurt aan de hand van drie lijnen: Groen, Gastvrij en Grenzeloos (Economische Visie Breda).

Groen In een onderzoek naar de 150 meest groene steden ter wereld, eindigt Breda op plek 30! Binnen Nederland staat Breda op de derde plek. Breda wil een groene stad zijn en daarmee een voorbeeldstad op het gebied van groen en duurzaamheid.

Gastvrij In verschillende onderzoeken komt naar voren dat de inwoners van Breda vriendelijk en gastvrij zijn; bezoekers voelen zich welkom. Bredanaars zijn trots op hun stad. Breda is toegankelijk voor iedereen, dit geldt voor alle typen bezoekers, maar ook specifiek voor mensen met een beperking. Gastvrijheid komt terug in het bourgondische en gezellige leven dat zich veelal op straat afspeelt.

Grenzeloos Breda is internationaal, ligt letterlijk dicht aan de grens en heeft goede verbindingen met omliggende landen en luchthavens als Schiphol en Brussels Airport. De stad heeft een grenzeloze mindset, staat open voor creatieve startups en internationale studenten. Breda wil de drie hoofdlijnen Groen, Gastvrij en Grenzeloos op een verrassende manier uitwerken en invullen voor de stad. Meer mensen moeten worden 3

INTRODUCTIE ▪ 7

geprikkeld en verleid om te komen of langer te blijven. Er wordt onderscheid gemaakt in drie doelgroepen: de Stijlzoeker, de Plezierzoeker en de Rustzoeker. De doelgroep ‘Stijlzoeker’ krijgt daarbij speciale aandacht, maar de ‘Plezierzoeker’ en de ‘Rustzoeker’ worden niet vergeten. Iedereen is welkom en Breda wil laten zien dat er meer is dan de Grote Markt en de gezelligheid daaromheen. Breda wil ook het licht laten schijnen op al die andere interessante thema’s, die met name ook de Stijl- en Rustzoekers zullen waarderen, zoals de rijke historie, de gevarieerde natuur, de verschillende sfeergebieden en het inclusieve en internationale karakter. De ambities van Breda sluiten naadloos aan op wat de Tino’s willen bereiken, namelijk: Verrassen, Verbinden en Verblijven. Deze kernwaarden zullen dan ook in de Tino Serie Breda doorklinken. Specifiek voor Breda: Verrassen – met wat er allemaal te doen is in Breda. Verbinden: de oude met de nieuwe stad verbinden en de binnenstad met de groene buitengebieden. Verblijven: bezoekers verleiden te komen en langer te willen blijven; met speciale aandacht voor de Stijlzoeker. De bezoeker krijgt na een bezoek aan een Tino door middel van de Tino’s app suggesties voor activiteiten en aanbod in Breda, die aansluiten op de thematiek van de zojuist bezochte Tino.

8 ▪ INTRODUCTIE

“De ambities van Breda sluiten naadloos aan op wat de Tino’s willen bereiken, namelijk: Verrassen, Verbinden en Verblijven.”

INTRODUCTIE ▪ 9

BREDASE THEMA’S IN TINO’S

BREDASE THEMA'S IN TINO'S In samenspel met de werkgroep is voor de Tino Serie Breda een selectie van thema’s gemaakt. Dat deze hier en daar overlappen, is bewust en gunstig, omdat hiermee het concept van een Tino Serie wordt onderstreept: ben je getriggerd door de één, dan wil je de andere ook zien - collect them all! Er is gekozen 7 thema’s te belichten. Op de volgende pagina's geven we deze 7 thema’s weer met bijpassende voorbeeldonderwerpen inclusief een Tino beleefformat waarin het thema gegoten wordt. Hierbij is de zogeheten ‘Beleefbril’ opgezet: wat is voor de bezoeker leuk en leerzaam om te beleven? En niet geheel onbelangrijk: waar is de bezoeker bereid een kaartje voor te kopen? NB: een bezoek aan een Tino kost de bezoeker gemiddeld €3,75.

BREDASE THEMA'S IN TINO'S ▪ 11

THEMA'S + FORMATS

12 ▪ BREDASE THEMA'S IN TINO'S

KONINKLIJK SHOW RIDE

FOOD

OMNIVERSUM

CULTUUR EN ERFGOED IMMERSIVE ROOM

BREDA STADSAMBASSADE

AUGMENTED PANORAMA

BREDA WAT IS ER TE DOEN FUNNY GUIDE

VERTIER EN VERMAAK INTERACTIVE WALL

BREDA EN BUITEN BALLOON FLIGHT

BREDASE THEMA'S IN TINO'S ▪ 13

KONINKLIJK SHOW RIDE

INTRO Breda is de bakermat van de Nassau familielijn door een huwelijk dat 600 jaar geleden plaatsvond tussen de Bredase Johanna van Polanen en graaf Engelbrecht I van Nassau. De verbinding met Breda werd bestendigd toen het stel het kasteel van Breda op 24 augustus 1404 betrok. Hun zoon bouwde in de 13e eeuw ‘De Grote Kerk’. Dit was het begin van de pracht en praal, de uitzinnige feestjes die door de jaren heen werden gegeven, de beeldhouwwerken voor in de Grote Kerk en de bijzondere band die de Oranjes hebben met de stad Breda.

TYPISCH BREDA Genius loci is wat bepaalde onderwerpen op bepaalde plekken boeiend maakt voor de bezoeker. Als je op die ene, bepaalde plek staat voel je de geschiedenis: de plek ademt het onderwerp. Dit maakt dat in Breda het thema Koninklijk niet kan ontbreken in de reeks voorgestelde Tino belevingen. Hoe herkenbaarder en tastbaarder de thematiek en de verpakking, hoe aannemelijker het voor de bezoeker is om informatie op te slaan en met enthousiasme door te vertellen aan potentiële nieuwe bezoekers. Pakkende en afgebakende onderwerpen zijn hierin essentieel. Uit het thema Koninklijk vloeien de volgende onderwerpen voort: 1. 2. 3. 4.

Het ontstaan van de familielijn ‘Oranje-Nassau’ in Breda Architectuur: Kasteel & Kerk Pracht en praal: ‘Alles achter de deuren van het kasteel’ De invloed van Oranje op Breda en Nederland – Koningsdag, voetbal e.d.

BREDASE THEMA'S IN TINO'S - KONINKLIJK ▪ 15

DE BELEVING Het onderwerp Koninklijk is diepgeworteld in de geschiedenis, maar is ook een belangrijk onderwerp in het heden. Het heeft de charmes voor een prachtig decor en is tevens van informatieve waarde. De bezoeker beleeft dit onderwerp passend in de Tino Show Ride. In de ‘wachtruimte’ van de Show Ride krijgt de bezoeker een eerste kennismaking met de show. Vervolgens neemt de bezoeker plaats in een karretje en de reis door een volwassen sprookje kan beginnen! De bezoeker rijdt door vier verrassende decors met bijpassende voice-overs: 1. 2. 3. 4.

Het ontstaan van de familielijn ‘Oranje-Nassau’ in Breda Architectuur: Kasteel & Kerk Pracht en praal ‘Alles achter de deuren van het kasteel’ De invloed van Oranje op Breda – Koningsdag, voetbal e.d. a. Oranje in voetbal, start van Oranjes in Nederland, knipoog naar influencers (bijvoorbeeld Eloise van Oranje) b. Koningin Beatrix vierde haar eerste Koninginnedag in Breda c. Maxima bezocht de stad Breda als eerste op haar kennismakingstour door Nederland

16 ▪ BREDASE THEMA'S IN TINO'S - KONINKLIJK

AANSLUITING OP HET TINO BELEEFFORMAT Tijdens de Show Ride neemt de bezoeker plaats in een karretje, dat een ritje zal maken langs de verschillende taferelen. Deze taferelen kunnen volledig decormatig of deels digitaal opgezet zijn. De decors zorgen altijd voor verwondering en verrijken de bezoeker op een verrassende manier met een nieuw verhaal. Conceptbeschrijving van de Koninklijke Lijn ‘De Kleur van een Sprookje’ kan als inspiratie dienen voor de verschillende taferelen.

BREDASE THEMA'S IN TINO'S - KONINKLIJK ▪ 17

IMPRESSIE RENDERS KONINKLIJK SHOW RIDE KEXCOM

FOOD

OMNIVERSUM

INTRO Breda en Food zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Bredanaars zijn echte gastvrije Bourgondiërs die houden van goed eten en drinken. Dit zie je direct terug in het straatbeeld: de Bredase horeca strekt zich ver uit tot buiten de binnenstad. Bij een bezoek aan Breda moet je dan ook de lokale specialiteiten geproefd hebben! Kenmerkend voor de stad zijn de bierbrouwerijen. Breda is van oudsher een grote brouwstad en mede door de rijke historie van brouwerijen speelt bier nog steeds een belangrijke rol. Naast bier, staat Breda ook bekend om haar zoetwaren. De bekende zoetwarenfabrikant Lonka bijvoorbeeld, heeft haar wortels in Breda. Ook buiten het centrum neemt eten een belangrijke plaats in. Een bekende onderneming is de ‘Boerschappen’: een maaltijdboxenbedrijf in Breda, dat samen met ruim 100 kleinschalige makers en boeren in West-Brabant verschillende soorten verse maaltijdboxen levert, zonder tussenkomst van een veiling of winkelbedrijf. Tot slot kenmerkt Breda zich door de vele tuinderijen en veilingen. Rond 1900 vond de afzet van tuinbouwproducten in de Baronie voornamelijk plaats rond het ‘Duitenhuis’ aan de Haagweg, alwaar zich regelmatig een markt ontwikkelde. Later werd door de tuinders gezocht naar manieren om een betere prijs voor producten te krijgen en ontstonden er veilingen.

TYPISCH BREDA Ben jij ontzettend nieuwsgierig naar wat ze in het zuiden voor lekkers eten? Dan moet je zeker deze Tino bezoeken. De Tino over Food biedt een eerste kennismaking met voedsel en drinkwaren die van oudsher typerend zijn voor Breda en omstreken. Het thema is veelzijdig: buiten de stad wordt land- en tuinbouw bedreven en hier kunnen we Food vooral associëren met groen en gezondheid. Het biedt BREDASE THEMA'S IN TINO'S - FOOD ▪ 21

een aanknopingspunt om de bezoekers te stimuleren deze manier van leven te ontdekken. In de stad zelf kunnen bezoekers de typische Bredase bourgondische gastvrijheid ontdekken: genieten van het leven en lekker eten en drinken. Thema's die bij de veelzijdigheid aansluiten zijn: 1. 2. 3. 4. 5. 6.

Geuren van vroeger: fruit, snoep, suikerbiet en biergeuren Bierbrouwerijen Combinatie van heden en verleden Het leven vieren: bourgondisch genieten Verhalen achter de producten De keten in beeld

DE BELEVING Het onderwerp Food is bij uitstek een onderwerp waar je een combinatie tussen het heden en verleden kunt maken: er is een sterke verandering gaande met hoe er nu met eten wordt omgegaan, tegelijkertijd zit de gastvrijheid en de bourgondische levensstijl historisch diepgeworteld. Het thema biedt de mogelijkheid om bezoekers dit te laten ervaren door in te spelen op de zintuigen. In de Tino Omniversum ziet de bezoeker overal om zich heen beelden en wordt de neus geprikkeld door de geur van iconische producten; alsof de bezoeker onderdeel is van het decor. We volgen de stappen van de korte keten van het land tot in de stad; daar zien we mensen buiten eten van de producten van het land.

22 ▪ BREDASE THEMA'S IN TINO'S - FOOD

AANSLUITING OP HET TINO BELEEFFORMAT De bezoeker zal bij binnenkomst verrast zijn door de futuristische indeling van deze Tino Omniversum. Een koepel met daaronder een aantal ligstoelen, trekt direct de aandacht. Liggend in de stoelen zal de bezoeker zich laten informeren, inspireren en zich verwonderen over de thematiek die zich boven zijn hoofd ontvouwt. Imponerend geluid zal deze prachtige beelden kracht bijzetten, om er een onvergetelijke ervaring van te maken. De bezoeker wordt zelfs verrast door een geur die af en toe zijn neus binnen kringelt…

BREDASE THEMA'S IN TINO'S - FOOD ▪ 23

IMPRESSIE RENDERS FOOD OMNIVERSUM KEXCOM

CULTUUR & ERFGOED IMMERSIVE ROOM

INTRO Breda is een historische stad, waarin het erfgoed gestalte kreeg dankzij haar inwoners door de eeuwen heen. Voor veel bezoekers (en inwoners) herbergt de stad een nog onontdekte goudmijn aan geheimen. Door haar Nassauverleden is Breda geworden tot wat het nu is; alle grote monumenten dateren uit de vijftiende en zestiende eeuw. Maar ook de periodes daarvoor zijn interessant en bevatten legio aansprekende verhalen, getuige de vele vondsten en bronnen. Deze tastbare sporen van cultuur en erfgoed stellen ons in staat om de bezoeker een aansprekend tijdsbeeld van de stad te bieden. In een overzicht van Bredaas cultuur en erfgoed mag Vincent van Gogh (in zijn West-Brabantse periode) niet ontbreken. De familie heeft banden met de stad, zo heeft Vincents moeder er gewoond. Ook interessant om te belichten is de band van Breda met ons militaire heden en verleden. Breda is van oudsher een garnizoensstad en nog altijd heeft iedere land- en luchtmachtofficier in Breda gestudeerd. Cultuur en erfgoed is niet alleen historisch, maar ook hedendaags. Ook die uitingen krijgen nadrukkelijk een plek in deze Tino. Een aansprekend voorbeeld is de Blind Walls Gallery in Breda, het museum op straat4.

zie ook de website www.blindwalls.gallery BREDASE THEMA'S IN TINO'S - CULTUUR & ERFGOED ▪ 27

TYPISCH BREDA Voor de bezoeker wordt het thema Cultuur en Erfgoed belicht op een verrassende en toegankelijke manier. Bezoekers maken kennis met monumenten in Breda, waar je niet zomaar naar binnen kan. Denk hierbij aan het Oude Weeshuis, de Koepel, het Kasteel van Breda, de Grafkelder met de oudste Oranjes van Nederland. Of ga op zoek naar de werken van Vincent van Gogh. Zien we dat goed, rekent die man op de markt een biertje af met een echte Van Gogh? Ontdek het in deze Tino, in de Immersive Room.

DE BELEVING De Immersive Room prikkelt de zintuigen. Leren doe je door te ervaren: door te zien, te horen en te bewegen. Bezoekers worden ondergedompeld in een typische Bredase omgeving, terwijl ze worden meegenomen op een tijdreis naar de belangrijkste gebeurtenissen en uitingen van toen. Ontdekking en verhaal zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden.

AANSLUITING OP HET TINO BELEEFFORMAT De Immersive Room zal de bezoeker onderdompelen in prachtige beelden, vergezeld van meeslepende audio. Op alle wanden en de vloer worden bijzondere beelden geprojecteerd, de bezoeker staat er middenin en maakt er deel van uit. Langzaam veranderen de beelden en nietsvermoedend staat de bezoeker, zonder zich te verplaatsen, in een compleet andere setting. Ongelooflijk! Behalve dat dit de bezoeker in één klap kan meenemen naar een andere wereld, is het ook een prachtig fotomoment. 28 ▪ BREDASE THEMA'S IN TINO'S - CULTUUR & ERFGOED

BREDASE THEMA'S IN TINO'S - CULTUUR & ERFGOED ▪ 29

IMPRESSIE RENDER CULTUUR & ERFGOED IMMERSIVE ROOM KEXCOM

BREDA STADSAMBASSADE AUGMENTED PANORAMA

INTRO De Breda Stadsambassade is een fysiek inspiratiepunt passend bij deze tijd. Het dient als een eerste kennismaking met Breda, waarbij beleving centraal staat. Zoals de naam doet vermoeden, is het meer dan alleen een plek waar bezoekers informatie over Breda kunnen krijgen. Het is als het ware het uithangbord én de gastvrije ‘huiskamer’ van de stad, een plek waar mensen worden samengebracht en waar verbinding ontstaat tussen de oude en de nieuwe stad.

TYPISCH BREDA De Breda Stadsambassade visualiseert op een moderne manier de identiteit van Breda. Het is een plek waar bezoekers informatie kunnen vinden, en inspiratie kunnen opdoen om nog méér van Breda te ontdekken. Het is een ontmoetingsplek voor bewoners, bezoekers, bedrijven en talenten (op zoek naar een geschikte bestemming om te studeren en te werken).

BREDASE THEMA'S IN TINO'S - BREDA STADSAMBASSADE ▪ 33

DE BELEVING In de Breda Stadsambassade worden bezoekers meegenomen in drie werelden. In het eerste gedeelte komen bezoekers in aanraking met de typische Bredaase gastvrijheid; hier worden bezoekers gastvrij ontvangen terwijl ze ontdekken wat Breda voor stad is en wat je er zoal kunt bezoeken en beleven. Het tweede deel is een ruimte waarin ‘de stad in het park’ wordt gevisualiseerd en het groene karakter van de stad en omgeving onder de aandacht wordt gebracht. Deze ruimte heeft tevens een wisselfunctie, waar met wisselende content gewerkt kan worden. Zo kan per aangewezen tijdslot een ander thema worden getoond, passend bij de tijd van het jaar, zoals bijvoorbeeld carnaval of andere (maatschappelijke) thema's die laten zien wat er allemaal in de stad gaande is. De laatste ruimte is een creatieve ruimte. Dit dient als expositie- en ontvangstruimte voor externe partijen. Deze Tino biedt een combinatie van informatie, activatie en verdieping, een wens die uit de betreffende inspiratiesessie duidelijk naar voren kwam. Omdat deze Tino de identiteit van Breda weergeeft, is het niet ondenkbaar dat deze Tino op een voor Breda unieke (en centrale) plek wordt gevestigd; zoals op de Grote Markt. Ook hiervoor werd een suggestie gedaan in de inspiratiesessie.

34 ▪ BREDASE THEMA'S IN TINO'S - BREDA STADSAMBASSADE

AANSLUITING OP HET TINO BELEEFFORMAT Bezoekers worden in de Augmented Panorama verrast en overdonderd door een enorme wand met een prachtige visual i.r.t. Breda. Wanneer de bezoekers hun (leen)device langs de wand laten gaan, valt er ineens van alles te ontdekken. Er zijn namelijk verschillende triggerpoints die informatie over dat ‘belichte’ onderdeel van de visual bevatten. Bijvoorbeeld in de vorm van een voice-over of een leuk filmpje! De bezoeker ontdekt zo vele weetjes die aansporen om (buiten) nog meer te ontdekken!

BREDASE THEMA'S IN TINO'S - BREDA STADSAMBASSADE ▪ 35

IMPRESSIE RENDER BREDA STADSAMBASSADE AUGMENTED PANORAMA FOTO WILLEM VLIJM KEXCOM

BREDA WAT IS ER TE DOEN FUNNY GUIDE

INTRO In deze Tino met de Funny Guide zijn het de stadbewoners zelf die het woord krijgen. Door bijzondere Bredanaars in de spotlight te zetten, krijgen de bezoekers een levendig beeld van de diversiteit van de stad, waar Breda zo trots op is. NB: de content van deze Tino leent zich om gecombineerd te worden met een andere Tino; bijvoorbeeld de Breda Stadsambassade in de Augmented Panorama. Ook kan de informatie over activiteiten gekoppeld worden aan de website 'Welkom in Breda'.

TYPISCH BREDA Net zoals in andere historische steden, zijn ook in Breda tastbare sporen van cultuur en erfgoed verloren gegaan. Maar gelukkig is er ook nog veel bewaard gebleven. Niet alleen in de vorm van voorwerpen, maar ook en vooral in de vorm van aansprekende verhalen; verhalen van vroeger, van nu én natuurlijk ook van de toekomst (denk aan wonen, leren, werken)! Met de Funny Guide komen de mooiste verhalen samen die stuk voor stuk getuigen van het unieke karakter van Breda: authentiek en historisch, innovatief, groen, gastvrij en grenzeloos. Op een vrolijke manier leert de bezoeker zo meer over de stad en haar inwoners en raakt hij/zij geïnspireerd om er meer over te weten te komen en om plekken in en om de stad nader te verkennen.

BREDASE THEMA'S IN TINO'S - BREDA WAT IS ER TE DOEN ▪ 39

DE BELEVING De bezoeker komt in deze Tino in een Bredase wereld vol taferelen terecht. De taferelen zijn in de vorm van visuals, die de gehele wand (of wanden) bedekken. De visuals hebben betrekking op het verleden, heden en de toekomst van de stad. Er is op het oog geen rode draad in te ontdekken en die is er ook niet; de bezoeker wordt even ondergedompeld in een wirwar van Bredase anekdotes en verhalen van vandaag en morgen. Het nabeeld is: ‘Wat een veelzijdige geschiedenis, een veelzijdige stad en een aansprekende toekomst! Dit smaakt naar meer!’.

AANSLUITING OP HET TINO BELEEFFORMAT Wanneer de bezoeker deze Tino binnenkomt, valt de veelheid aan visuals op. Stuk voor stuk roepen deze visuals uit zichzelf al associaties op; er is al van alles te zien en te ontdekken. Maar hé, wat gebeurt er nu?! Uit één van de visuals komt een grappig kereltje tot leven dat met een luide voice-over de aandacht trekt. Deze ‘Funny Guide’ vindt gemakkelijk zijn weg over de geëtaleerde content en weet overal een leuke anekdote bij te vertellen. Grinnikend én geïnspireerd verlaten bezoekers deze Tino met een bucketlist vol ‘must explore’ in en om deze stad! Door middel van de Tino’s app krijgt de bezoeker deze suggesties direct te zien en navigeert er gemakkelijk naartoe.

40 ▪ BREDASE THEMA'S IN TINO'S - BREDA WAT IS ER TE DOEN

BREDASE THEMA'S IN TINO'S - BREDA WAT IS ER TE DOEN ▪ 41

IMPRESSIE RENDER BREDA WAT IS ER TE DOEN FUNNY GUIDE KEXCOM

VERTIER EN VERMAAK INTERACTIVE WALL

INTRO Het zuiden des lands is bij velen geliefd vanwege zijn bourgondische gezelligheid. Breda staat bekend om haar gezellige binnenstad, mede door de aaneenschakeling van restaurants en cafés. In de zomer kunnen bezoekers genieten van de vele terrassen en binnentuinen, in de winter kan men genieten van alle gezellige restaurants en cafés. Hoppen van kroeg naar kroeg is dan ook typisch voor Breda. Een gebruik dat tot een hoogtepunt komt in de dagen van Carnaval. Tijdens dit iconische katholieke evenement wordt de stad omgetoverd tot Kielegat. Op het moment dat de sleutel van de stad wordt overgedragen aan Prins Carnaval, begint het Carnaval officieel. Bekende tradities zijn het Brakkenbal, het Gulden Bal, Vrouwkes Ballen en de Klûntocht langs kroegen. Maar Breda is wat vertier en vermaak betreft meer dan Carnaval alleen. Door het jaar heen, kunnen bezoekers bijvoorbeeld genieten van de vele Jazzevenementen en dancefestivals. Ook is Breda als ‘DJ-stad’ alom bekend. Wereldwijd bekende DJ’s hebben hun roots in Breda.

BREDASE THEMA'S IN TINO'S - VERTIER EN VERMAAK ▪ 45

TYPISCH BREDA In deze Tino krijgt de bezoeker mee wat er allemaal te beleven is in Breda en wat er achter vele typisch Bredase of zuidelijke gebruiken schuil gaat. Zo is Carnaval een gekoesterd evenement voor de bewoners en de aantrekkingskracht voor buitenstaanders en toeristen is enorm (niet onverdeeld tot vreugde van de bewoners). Bezoekers kunnen in deze Tino jaarrond meer leren over Carnaval, de achtergrond, de aanloop tot en de gebruiken van het feest. Geniet in deze Tino ook van de gezelligheid, de kroegen en de muziekcultuur van de stad! En natuurlijk van Breda als DJ-stad.

DE BELEVING De Interactive Wall trekt de aandacht van bezoekers op een prikkelende manier. De digitale interactieve (display)wand maakt gebruik van projectoren en een bewegings- of aanraaksensor om één grote display te creëren die reageert op de aanraking en/of beweging van bezoekers. Uit één van de café’s klinkt gezellige jazzmuziek. De Interactive Wall registreert dit en neemt de bezoeker mee naar een Jazzevent. Een andere bezoeker danst ineens op muziek van een bekende Bredase DJ en ziet zijn bewegingen terugkomen op het scherm. Zo krijgt de bezoeker op een speelse manier meer informatie over het Vertier en Vermaak van Breda passend bij de interesse van de bezoeker.

46 ▪ BREDASE THEMA'S IN TINO'S - VERTIER EN VERMAAK

AANSLUITING OP HET TINO BELEEFFORMAT Op het eerste oog lijkt deze Tino niet zo spannend, maar zodra de bezoeker binnenstapt, verandert dit. De bezoeker blijkt invloed op de ruimte te hebben! Door slimme sensoren kan de bezoeker visuals triggeren en te gekke beelden maken. Een andere bezoeker weet de projectie opeens van een dag-situatie naar een avond-situatie om te zetten, door op de klok de tijd te veranderen. Loop nog wat rond en probeer het één en ander, want jij bent de sleutel tot succes in deze ruimte...

BREDASE THEMA'S IN TINO'S - VERTIER EN VERMAAK ▪ 47

IMPRESSIE RENDER VERTIER EN VERMAAK INTERACTIVE WALL KEXCOM

BREDA EN BUITEN BALLOON FLIGHT

INTRO Breda wordt gekenmerkt door groen, niet alleen buiten de stad, maar zeker ook binnen de stadsgrenzen. De singels met haar oevers, het Valkenbergpark en Wilhelminiapark zijn prachtige rustplekken. De bosrijke omgeving is geliefd onder wandelaars en sportverenigingen. Ten zuiden van de stad ligt zelfs het oudste cultuurbos van Nederland: het Mastbos. Maar ook het Liesbos is belangrijk in deze; eeuwenlang is het Liesbos in bezit geweest van de Heer van Breda (later de Graven van Nassau/familie van Oranje Nassau). In 2030 wil Breda tevens de eerste Europese stad zijn die in een groen park ligt. Dit onderstreept de stad als groene metropool.

TYPISCH BREDA In de Balloon Flight krijgt de bezoeker sneak peeks naar andere plekken in de stad en worden ze uitgenodigd om andere groene plekken in en buiten de stad te ontdekken. Vanuit dit fenomenale uitzicht hoog boven Breda, worden de oude en de nieuwe stad op aansprekende wijze voor de bezoeker samengebracht.

DE BELEVING De bezoeker stapt de Tino Balloon Flight in en ziet vier echte ballonmanden staan, compleet met de onderkant van een grote luchtballon (die door het plafond aan het zicht wordt onttrokken), een griezelige vlam en alle kabels en attributen die een luchtballon normaliter heeft. Per mand stappen er vier bezoekers in, waarna zij de gereedhangende en gereinigde VR-bril pakken en opzetten. De show BREDASE THEMA'S IN TINO'S - BREDA EN BUITEN ▪ 51

start, de bezoeker staat in de mand (zo ziet en ervaart hij het ook), midden in een weiland. De vlam ontsteekt, de passagiers voelen de warmte en het trillen van de enorme vuurbal; deze zien zij in de ballon, terwijl de ballon zich vult. De mand trilt en stijgt op. Eenmaal op hoogte vliegen we over Breda en omstreken, we zien de verschillende natuurgebieden en dieren. We volgen de vogels richting de stad. Af en toe vliegen we door een wolk en als we daaruit komen, zien we een nieuwe omgeving: het stadsgroen. Het is een prachtig gezicht, bezoekers genieten van de variëteit van het landschap en van de levendigheid van de stad.

AANSLUITING OP HET TINO BELEEFFORMAT Wel of geen hoogtevrees, deze vlucht is voor iedereen leuk. De bezoekers stappen rustig in één van de vier mandjes en zetten de VR-bril op. Houd het mandje maar goed vast, want we stijgen op! De bezoeker voelt de warmte boven zich, van de ballon die gevuld wordt met hete lucht. De trilling in de bodem van de mand geeft de sensatie van het loskomen van de grond. Prachtige beelden van het opstijgen en later van het hangen boven de omgeving maken de beleving nog sterker. En het geluid, of eigenlijk de stilte, met wat stemmen van beneden maken de beleving af. Mag ik alsjeblieft nog één rondje meevliegen?!

52 ▪ BREDASE THEMA'S IN TINO'S - BREDA EN BUITEN

BREDASE THEMA'S IN TINO'S - BREDA EN BUITEN ▪ 53

IMPRESSIE RENDER BREDA EN BUITEN BALLOON FLIGHT KEXCOM

LOCATIES

LOCATIES In de afgelopen tijd zijn er diverse mogelijke locaties bekeken in Breda voor de 7 toekomstige Tino’s. Er is in het bijzonder gelet op de ligging van de beschikbare panden, de benodigde ruimte, gekenmerkt door de vierkante meters en vrije werkhoogte. Tino’s hebben een vloeroppervlak van 100 - 160 m2 nodig. Daarnaast is het belangrijk dat een locatie zichtbaar is en bij voorkeur aan een winkelstraat ligt met veel voorbijgaand winkelend publiek. Een ander belangrijk punt is de demografische ligging van een locatie en de loopafstanden van Tino tot Tino. Uit de eerste scan kwamen ruim 15 mogelijke locaties naar voren. Op basis van ligging en benodigde meters is dit aantal teruggebracht tot 9 kansrijke locaties. Een belangrijk vertrekpunt in Breda is het NS-station, waar tevens parkeermogelijkheden zijn. Het station zou daarom een goede Tino locatie kunnen zijn. Momenteel worden er gesprekken gevoerd met makelaars en pandeigenaren. De reacties op het initiatief zijn over het algemeen positief en betrokken partijen zijn meedenkend. De mogelijkheden voor een zogeheten Tino Special (een Tino op een verrassende plek, zoals bijvoorbeeld boven op een parkeergarage of midden in een bos) worden ook onderzocht.

LOCATIES ▪ 57

“Toen ik Kranendonk Experience Company voor de eerste keer hoorde vertellen over de Tino’s was ik meteen enthousiast. Hoe mooi zou het zijn als we het bestaande aanbod Breda kunnen verbinden en verrijken met deze nieuwe, innovatieve en eigentijdse belevingen. En daarmee ook de eerste in Nederland kunnen zijn! Het is een fantastische kans die we dankzij de samenwerking met het NBTC hebben om te onderzoeken of we dit in Breda van de grond kunnen krijgen. Het zou écht een mooie aanwinst zijn voor de stad.”

Boaz Adank

wethouder Economie en Binnenstad

Wij vinden het fantastisch dat u mee wilt doen! Hoe? Mail mij op emma@tinoseries.nl

www.tinoseries.nl

www.kexcom.nl

©Tino’s – The Tiny Experience Series is een initiatief van Kranendonk Experience Company (KexCom) en Dutch Experience Group.

www.tinoseries.nl alleen voor intern gebruik

Inspiratieboek Fryslân

INHOUD Introductie Leeuwarden Sneek IJlst Sloten Stavoren Hindeloopen Workum Bolsward Harlingen Franeker Dokkum Vervolgstappen

www.tinoseries.nl alleen voor intern gebruik

4 16 24 32 38 44 50 56 62 68 74 80 88

Dit inspiratieboek biedt een overzicht wat de Tino’s zijn en hoe het overkoepelende thema ‘de Elfstedentocht’ hierin geïmplementeerd kan worden. De inzichten in dit document vloeien voort uit de verschillende ‘Inspiratiesessies’ die Kranendonk Experience Company georganiseerd heeft met stakeholders in de elf steden van Fryslân.  

1. WERKWIJZE KRANENDONK EXPERIENCE COMPANY (KEXCOM) (ZELF-ONTDEKKEND-LEREN) Hoe neem je bezoekers mee in een verhaal, zodanig dat het ze boeit, bijblijft en dat ze er iets mee doen? Dit effect kan alleen bereikt worden door hen het thema te laten beleven en door hen langs deze weg het verhaal zelf te laten ontdekken. Wat iemand zelf beleeft en zelf ontdekt, accepteert, begrijpt en onthoudt hij, maakt hij zich eigen, past hij toe en geeft hij met enthousiasme door, als een ware ambassadeur. Dat is de kracht van zelf ontdekken en ervaren, een beproefd didactisch beginsel. Didactiek en creativiteit vormen tezamen de basis voor de ontwikkeling van een totaalbeleving. Deze is leuk en leerzaam tegelijk en bereiken we met behulp van interactie en spelelementen met een educatieve ondertoon.  

INTRODUCTIE INTRODUCTIE ▪ 5

2. TINO’S – THE TINY EXPERIENCE SERIES©1

Tino's facts

Tino’s - The Tiny Experience Series, is een innovatief belevingsconcept om de levendigheid in winkelgebieden te behouden, daarmee leegstand in winkelgebieden tegen te gaan en bezoekers te spreiden over Nederland. Tino’s zijn kleine en betaalbare attracties die relevante beleving toevoegen in leeggekomen winkelpanden en andere beschikbare ruimten, in steden en regio’s. Hierdoor ontstaat een landelijke keten van belevingen, passend bij het DNA en de beleefidentiteit van de stad en de regio. Hiermee sluit het Tino’s concept aan op Perspectief Bestemming Nederland 2030 – de landelijke visie op toerisme in Nederland. Het concept wordt dan ook ondersteund door het NBTC.

•

Collect them all

• • • • • •

• • • • •

Door in te spelen op het ‘collect them all’ principe, worden bezoekers aangespoord zich te spreiden over de stad, de regio, en uiteindelijk het land. Tino’s fungeren hierbij eigenlijk als de moderne VVV2; welke letters wat ons betreft staan voor Verrassen, Verbinden en Verblijven. Tino’s versterken de lokale economie, want bezoekers willen ook koffiedrinken, eten, slapen, cadeautjes kopen en andere bezienswaardigheden bezoeken. Tino’s concurreren niet met het bestaande aanbod, maar verleiden bezoekers te komen, om ze vervolgens te verbinden met de lokale economie. Tino’s richt zich hierbij op smart tourism in plaats van mass tourism3: unieke belevingen die zorgen voor duurzaam toerisme en daardoor ook waarde creëren voor bewoners. © Tino’s – The Tiny Experience Series is een initiatief van Kranendonk Experience Company en Dutch Experience Group. www.kexcom.nl 1

6 ▪ INTRODUCTIE

2 3

Worden ontwikkeld per serie van minimaal 7 – de benodigde kritische massa om spreiding te garanderen Zijn er in oppervlaktes van 100 m2 tot 160 m2 Inhoud wordt bepaald in samenwerking met stakeholders van de stad of regio Passend Tino’s beleefformat wordt gematcht met de inhoud Huurovereenkomsten worden zelf gesloten met pandeigenaren, met voorkeur voor een langere termijn Hebben een flexibele invulling die makkelijk op en af te bouwen is op een locatie ('box-in-box') Zijn makkelijk toegankelijk en draaien in beginsel zonder personeel Een bezoek aan een Tino kost gemiddeld €3,75 Centrale organisatie, marketing en techniek Lokale exploitatie Klein vast team per serie, aangevuld met vrijwilligers Lokale ondernemers worden ook betrokken in de organisatie

3. FRYSLÂN EN DE ELFSTEDENTOCHT TINO’S Dokkum

Franeker

Leeuwarden

Harlingen Bolsward

Sneek IJlst

Workum

Introductie De Elfstedentocht leeft. Ondanks dat de laatste (schaats) Elfstedentocht in 1997 plaatsvond, laait de schaatskoorts elke keer weer op als de temperaturen gestaag onder het nulpunt glijden. Een recent voorbeeld is februari 2021, toen door de lage temperaturen heel Nederland in de ban was van de Elfstedentocht. Zouden we eindelijk ‘it giet oan’ weer horen? Het bleef toen bij een mooie droom, maar het werd duidelijk dat het Elfstedentocht thema nog steeds een groot publiek interesseert, ook al heeft het grootste gedeelte er nog nooit één meegemaakt. Het idee voor een Tino's Serie was geboren; om de Elfstedentocht beleefbaar te maken, jaarrond en niet afhankelijk van de onvoorspelbare temperaturen in Nederland. Tino’s zijn zeer geschikt voor het invullen van landelijke of regionale themalijnen. De bezoeker ervaart door de Elfstedentocht Tino's Serie een rode themadraad waarlangs hij of zij alle elf steden zal willen bezoeken. De Provincie Fryslân en de Gemeenten van de Friesche elf steden zijn launching partner geworden van de Tino’s – in het specifiek de Elfstedentocht Tino’s. Na dit heuglijke moment kon de planvorming voor de Elfstedentocht Tino’s worden opgestart en werden er inspiratiesessies gepland met betrokkenen uit alle deelnemende steden.

Hindeloopen Stavoren

8 ▪ INTRODUCTIE

Sloten

INTRODUCTIE ▪ 9

Vragenlijsten en inspiratiesessies

Voor jong en oud

Elke stad heeft een vragenlijst ingevuld met informatie over de betreffende stad. Door het organiseren van inspiratiesessies is deze informatie verrijkt en was er ruimte om aan te geven wat belangrijk was voor de betreffende stad. In de inspiratiesessies die gevoerd zijn, kwam het enthousiasme over het initiatief goed naar voren. Deelnemers van de sessies gaven aan blij te zijn dat het Elfstedentocht thema jaarrond beleefbaar gemaakt wordt, omdat het thema springlevend is in Fryslân en de rest van Nederland. Men vond het goed dat dit aan de hand van innovatieve beleefprojecten gedaan zal worden. Over het algemeen leeft de wens in Fryslân om het seizoen te verlengen en te spreiden over tijd en gebied, waarbij meer focus wordt gelegd op cultuur. De elf steden houden hun steden graag ‘belevend’ en zijn van mening dat de Elfstedentocht Tino’s aan deze totaalbeleving zullen bijdragen. De content van de Tino’s werd op basis van de inspiratiesessies bepaald, passend bij het DNA en de beleefidentiteit van de stad en provincie.

Belevingen ontwikkeld door Kranendonk Experience Company zijn leuk en leerzaam; bewondering, verwondering en verrassing met educatie op de bagagedrager. Leren doe je door te ervaren: door te zien, te horen, en te bewegen. Door gelaagd informatie aan te bieden, is er voor ieder wat wils te ervaren. Desgewenst kunnen bezoekers zich verdiepen in het thema, doordat in de Elfstedentocht Tino’s allerlei weetjes op een leuke manier gepresenteerd worden. Zo voelt niet alleen één specifieke doelgroep zich bediend, maar kunnen meerdere doelgroepen iets van hun gading vinden. Er wordt rekening gehouden met nationale en internationale bezoekers, door op meertaligheid in te spelen.

Bewoners Naast het feit dat de Tino’s een leuke ervaring moeten zijn voor bezoekers, werd er meermaals benadrukt dat het wenselijk is dat de Tino’s ook een toegevoegde waarde hebben voor de bewoners van de elf steden. Dit kan bewerkstelligd worden door de content in de Tino’s regelmatig te vervangen – waardoor de Tino verrassend blijft voor de bewoners. Tevens mogen bewoners natuurlijk als eerste de Tino bezoeken zodra deze geopend wordt. Maar in de Tino zelf is het ook mogelijk om bewoners te betrekken: wat is er leuker dan in de wachtruimte van de Tino beleving, virtueel verwelkomd te worden door één van de bewoners van de betreffende stad? Als laatste is het idee ontstaan om zogeheten ‘Tino Tours’ aan te bieden: een rondleiding van een bewoner als add-on bij een Tino toegangsticket. Bovengenoemde ideeën zijn nog in ontwikkeling. 10 ▪ INTRODUCTIE

Over het algemeen gaven de deelnemers van de inspiratiesessies aan dat de elf steden op dit moment de wat oudere bezoeker trekken, maar dat ze ook graag jongere bezoekers willen verwelkomen. In het bijzonder jonge gezinnen met kinderen. Tino’s speelt daarop in door op een speelse en veelal digitale manier kennis over de stad, regio en het Elfstedentocht thema over te brengen. De belevingen worden zo ontworpen, dat alle leeftijdsgroepen verrast zullen zijn door wat zij ervaren in de Tino’s. Leuk voor jong en oud! De ambities van de elf steden sluiten naadloos aan op wat de Tino’s willen bewerkstellingen, namelijk: Verrassen, Verbinden en Verblijven. Deze kernwaarden zullen dan ook in de Elfstedentocht Tino's Serie doorklinken. Specifiek voor de elf steden: Verrassen – met wat er allemaal te doen is in de elf steden. Verbinden: de elf steden met elkaar verbinden door het Elfstedentocht thema te laten beleven. Maar ook verbinden met de lokale economieën. Verblijven: bezoekers verleiden te komen en langer te willen blijven; met speciale aandacht voor de Stijlzoeker. INTRODUCTIE ▪ 11

Tino’s App Zoals eerder omschreven, hebben de Tino’s onder andere de ambitie om te verbinden. Om dit in de praktijk te brengen, wordt er op dit moment een Tino’s App ontwikkeld. De bezoeker krijgt na een bezoek aan een Tino door middel van de Tino’s App suggesties voor activiteiten en aanbod in de elf steden, die aansluiten op het Elfstedentocht thema maar ook op de betreffende stad. De verwijzing naar de 11 Fonteinen en de wandelroutes kunnen bijvoorbeeld niet ontbreken; het nieuwe culturele erfgoed van Fryslân die de Elfstedentocht opnieuw hebben uitgevonden. Ook wordt de bezoeker aangespoord om alle Elfstedentocht Tino’s te bezoeken, door bijvoorbeeld badges die te behalen zijn; collect them all!

Door het ‘collect them all’ principe, worden bezoekers aangespoord zich te spreiden over de stad, de regio, en uiteindelijk het land. VVV 4: welke letters wat ons betreft staan voor Verrassen, Verbinden en Verblijven.

De bezoeker wordt niet alleen gestimuleerd de Elfstedentocht Tino's Serie te ervaren, maar ook om andere Tino’s in het land te bezoeken. Zo ontwikkelt Kranendonk Experience Company bijvoorbeeld ook een Tino's Serie rondom Breda en een Hanzesteden Tino's Serie. Dat laatste thema laat zich bijzonder goed koppelen aan twee van de elf steden, namelijk Bolsward en Stavoren die ook een Hanzestad zijn. NB: een Tino bezoek is niet afhankelijk van het gebruik van de app. Op deze manier is de Tino ook toegankelijk voor publiek dat niet zo behendig is met moderne techniek. Wel wordt bezoek gestimuleerd de App te downloaden, om de Tino ervaring rijker te maken.

12 ▪ INTRODUCTIE

Content voor Elfstedentocht Tino’s Om ervoor te zorgen dat elke stad een unieke Tino beleving rondom het Elfstedentocht thema krijgt, is voor de Elfstedentocht Tino's Serie een aantal subthema’s gedefinieerd, naar aanleiding van de geleverde input van de deelnemende steden. Dat deze subthema’s hier en daar overlappen, is bewust en gunstig, omdat hiermee het concept van een Tino's Serie wordt onderstreept: ben je getriggerd door de één, dan wil je de andere ook zien (collect them all)! Het beleven van deze Tino's Serie mag natuurlijk op volgorde van de Elfstedenroute, maar dat hoeft niet; de inhoud van de Tino is ook leuk zonder de route te volgen. Het maakt niet uit hoe je de themadraad ontdekt, welke routes je volgt en in welke volgorde je de verschillende onderdelen bezoekt. Het geheel is altijd meer dan de som der delen. Behalve het Elfstedentocht thema te laten beleven, wordt de bezoeker ook verrast met wat voor leuke activiteiten er te doen zijn in de betreffende stad.

NB: een bezoek aan een Tino kost de bezoeker gemiddeld €3,75 aan zogeheten Tino Points – prijs afhankelijk van de grootte en technische complexiteit van de Tino. Door de aanschaf van een passe partout kan de bezoeker een combinatiekorting krijgen. maar ook om andere Tino’s in het land te bezoeken.

Hieronder geven we de 11 subthema’s weer, met bijpassende voorbeeldonderwerpen per thema, inclusief een Tino beleefformat waarin het thema gegoten wordt. Ook wordt aangegeven in welke stad welke Tino we voornemens zijn te ontwikkelen. Tijdens dit proces is de zogeheten ‘Beleefbril’ opgezet: wat is voor de bezoeker leuk en leerzaam om te beleven? Wat is leuk voor jong en oud? In welke stad past welk sub thema? Genius loci is wat bepaalde onderwerpen op bepaalde plekken boeiend maakt voor de bezoeker. Als je op die ene, bepaalde plek staat voel je de geschiedenis of thematiek: de plek ademt het onderwerp. Hoe herkenbaarder en tastbaarder de thematiek en de verpakking, hoe aannemelijker het voor de bezoeker is om informatie op te slaan en met enthousiasme door te vertellen aan potentiële nieuwe bezoekers. Pakkende en afgebakende onderwerpen of sub thema’s zijn hierin essentieel. En niet geheel onbelangrijk: waar is de bezoeker bereid een kaartje voor te kopen? 14 ▪ INTRODUCTIE

INTRODUCTIE ▪ 15

Het subthema De Start en Finish van de Elfstedentocht zijn een waar spektakel. De spanning is om te snijden, de schaatsers staan in drommen om elkaar heen. De Elfstedenkoorts is al lange tijd opgelaaid en eindelijk is het moment daar! De rayonhoofden hebben hun zegen gegeven en de Elfstedentocht staat op het punt om te beginnen. Media uit binnen- en buitenland hebben zich verzameld om dit unieke moment vast te leggen. Daar is het startschot! De schaatsers rennen in het donker naar het ijs en binden de schaatsen onder. Na een barre tocht doemt daar de finishboog op de Bonkevaart op. Het gejuich van het publiek zwelt aan, nog even doorzetten! Wat een tocht, kippenvel..

LEEUWARDEN

Finish / Elfstedenkoorts / Media binnen- en buitenland Tino’s beleefformat ‘Immersive Room’

LEEUWARDEN ▪ 17

De beleving De subthema’s Start - Finish / Elfstedenkoorts / Media binnen- en buitenland zijn doorspekt van opgebouwde spanning en spektakel. De bezoeker beleeft dit thema passend in de Tino ‘Immersive Room’. De bezoeker laat zich verwonderen en betoveren door prachtige beelden. De Immersive Room zal de bezoeker onderdompelen in een virtuele wereld, vergezeld van meeslepende audio. Op alle wanden en de vloer worden bijzondere beelden geprojecteerd, de bezoeker staat er middenin en maakt er deel van uit. Langzaam veranderen de beelden en nietsvermoedend staat de bezoeker, zonder zich te verplaatsen, in een compleet andere setting. Ongelooflijk! Behalve dat dit de bezoeker in één klap kan meenemen naar een andere wereld, is het ook een prachtig fotomoment. De bezoeker stapt nietsvermoedend een donkere ruimte binnen. Wat staat er te gebeuren? Hij hoort enkel geroezemoes en de spanning is voelbaar. Ineens beseft de bezoeker dat hij temidden van de schaatsers aan de start van de Elfstedentocht is beland! Maar voordat hij zich dit goed en wel realiseert, hoort hij plotsklaps een startschot klinken. Daar gaan de schaatsers, rennend en elkaar haast verdringend, richting het ijs. De bezoeker is geneigd zelf ook een sprintje te trekken. Hij wordt kort verblind door de flitsen van de vele fotografen die zich hebben verzameld.

De bezoeker wordt vervolgens meegevoerd door prachtige beelden van de schaatsers op het ijs tegen een fabelachtig decor van sneeuwwitte weidse vergezichten; die om hem heen en zelfs onder hem door voorbijvliegen. De beelden wisselen elkaar af en de bezoeker ziet hoe het hele land in rep en roer is en meeleeft met wat er in Fryslân gebeurt. Hij ziet op nieuwsitems dat het spektakel op regionale, nationale en zelfs internationale televisie te volgen is. Zit hij nu in een live uitzending?!

18 ▪ LEEUWARDEN

Inmiddels is de zon doorgebroken. Daar in de verte ziet hij de finishboog opdoemen op de Bonkevaart. Nog even de tanden op elkaar! Onder luid gejuich worden de schaatsers onthaald en schiet de finishboog bovenlangs. De bezoeker ziet enkele schaatsers omvallen van vermoeidheid. Wat een uithoudingsvermogen. De bezoeker maakt in deze Immersive Room mee wat een spanning het met zich meebrengt om aan de start van de Elfstedentocht te staan. En wat een ontlading er vrijkomt bij het behalen van de finish, na de vele ontberingen tijdens de 200 kilometer die de Elfstedentocht kent. De bezoeker heeft het gevoel zelf mee geschaatst te hebben en kan niet wachten er ooit zelf één mee te maken! Ontdekking en verhaal zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Bij het verlaten van de Tino wordt de bezoeker gefeliciteerd met het volbrengen van deze unieke ervaring.

LEEUWARDEN ▪ 19

Aansluiting bij Leeuwarden De Elfstedentocht start en eindigt in Leeuwarden. Dit maakt dat in Leeuwarden de sub thema’s Start - Finish / Elfstedenkoorts / Media binnen- en buitenland niet kunnen ontbreken in de reeks voorgestelde Tino belevingen. In de wachtruimte of pre-show van deze Tino maakt de bezoeker al kennis met de Nacht van Leeuwarden waarin hij ervaart hoe bijzonder het is om deze Elfstedentocht te mogen meemaken! Alles in de stad draait om de Tocht der Tochten en het gemeenschapsgevoel; waarbij de toertocht minstens zo belangrijk is als de wedstrijdtocht. In de Tino beleving komen ook diverse weetjes over Leeuwarden naar voren; kent de bezoeker het verhaal van de Bier Oproer bijvoorbeeld al? Bij het verlaten van de Tino wordt de bezoeker uitgenodigd om deze bijzondere stad verder te ontdekken en krijgt hij middels de Tino’s App suggesties voor allerlei activiteiten. Er kan bijvoorbeeld, geheel in thema, gewezen worden op de Musical de Tocht. Maar ook het feit dat Leeuwarden Culturele Hoofdstad was in 2018, krijgt aandacht. In dat kader kan bijvoorbeeld ook naar de fontein ‘Love’ verwezen worden en de daarbij horende wandelroute om Leeuwarden als hidden gem beter te leren kennen. Tijdens deze stadswandeling maakt de bezoeker onder andere kennis met het Natuurmuseum Fryslân.

En natuurlijk wordt de bezoeker ook aangespoord de rest van de Elfstedentocht Tino’s te bezoeken!

20 ▪ LEEUWARDEN

LEEUWARDEN ▪ 21

Het subthema Sneek is de eerste stad die de schaatsers zien na gestart te zijn in Leeuwarden. De schaatsers zijn nog maar net begonnen en barsten nog van de energie. Ze merken door de adrenaline haast niet dat het om hen heen nog steeds donker is. De grote groep verdringt elkaar op het ijs, waardoor er bijna geen plaats is om grote halen te maken. Het is nu nog vooral sprinten, de grote halen komen straks wel. Zal het ijs het houden? En wat staat de schaatsers allemaal nog te wachten op de route? Welke steden komen er nog voorbij en welke ontberingen horen daarbij?

SNEEK Route

Tino’s beleefformat ‘Elevator / City Flight’

SNEEK ▪ 25

De beleving In de Elevator/City Flight ontdekt de bezoeker van alles over het subthema Route en Sneek op een wel heel bijzondere manier: vanuit een echte lift die lijkt op te stijgen! Niet op het bovenste knopje drukken... toch gedaan?! Dan zal verbazing en verwondering in een wilde vlucht het gevolg zijn. De bewegende vloer zorgt ervoor dat het lijkt alsof de lift omhooggaat en daarna door de lucht zweeft. De lift stijgt op vanuit Sneek en vliegt langs alle steden op de Elfstedentocht route. Ondertussen wordt de bezoeker overweldigd door de visuals die hem omringen; het is nét alsof hij echt naar buiten kijkt. De Elevator/City Flight geeft de bezoeker een unieke kijk op Sneek en de route die de schaatsers afleggen en is bij uitstek een uitje voor jong en oud.

In Sneek zelf vliegt de bezoeker over allerlei bijzonderheden van Sneek. Zo vliegen we ineens over het Sneekermeer en raakt de lift bijna verstrikt in één van de zeilen van de vele zeilboten die zich hebben verzameld tijdens de Sneekweek. Allerlei mensen hebben zich verzameld om te genieten van de watersport. Er vindt zelfs een wedstrijd plaats met Sneeker skûtsjes. Maar hoe kan dat? We waren toch in de winter beland waarin er ijs lag op het Sneekermeer? Niets is wat het lijkt tijdens deze doldwaze rit… Als het tijd is om weer terug te gaan, vliegt de lift naar het gebouw waar die uit is gekomen en landt deze weer veilig op de begane grond. Zo, dat was me het ritje wel!

Plotseling neemt de lift een duik naar beneden en vliegt de bezoeker vanuit Leeuwarden onder de Waterpoort Sneek binnen. Wat een sensatie! De bezoeker ziet eerst geen hand voor ogen, maar langzaamaan begint de lucht te verkleuren en kan de bezoeker plaatsen wat er allemaal gebeurt. Daar zijn de schaatsers al! De lift vliegt laag over de rits schaatsers en zoomt in op de verbeten gezichten. Wat een wind moeten ze doorstaan, de lift schommelt gevaarlijk heen en weer. Het ijs kraakt ondertussen oorverdovend... Er zal toch geen schaatser door het ijs zakken? De bezoeker denkt koortsachtig na wat te doen bij onderkoeling. De bezoeker ziet plotseling dat de groep schaatsers zich opsplitst! De ene groep gaat door de stad, de andere groep neemt de afslag om de stad heen. Dit alles om in de toekomst de ijskwaliteit te ontlasten, om te voorkomen dat zo’n grote groep tegelijk op het ijs ervoor zal zorgen dat het ijs het daadwerkelijk begeeft.

26 ▪ SNEEK

SNEEK ▪ 27

Aansluiting bij Sneek De bezoeker krijgt in deze Tino beleving een goed beeld van wat voor route de schaatsers afleggen en hoeveel kilometer dit eigenlijk is. Wat een eind! Op deze manier kan er in de Tino’s App verwezen worden naar de Tino’s in de andere steden. Maar ook maakt de bezoeker kennis met allerlei leuke weetjes over Sneek en wat er allemaal te beleven is. Eventueel wordt dit verwerkt in de wachtruimte van de Tino. Wist de bezoeker bijvoorbeeld al waarom de klok van de Sneeker Waterpoort die we hoorden tikken tijdens de Tino beleving, vijf minuten voorloopt? Voor mensen die vroeger buiten de Stadspoort werkten, werd de klok van deze prachtige poort vijf minuten eerder gezet zodat ze genoeg tijd hadden om op tijd weer naar huis te snellen. De bezoeker stapt uit de lift met het gevoel echt over Sneek en de route te hebben gevlogen. Wat een indrukken allemaal, weet jij het nog? Gelukkig kan de Tino’s App gedownload worden waarin alle bezienswaardigheden en tips verzameld worden, zodat je niet vergeet een sup- of boottochtje te maken over de grachten van Sneek. De bezoeker wordt ook gewezen op de Fontein van Fortuna en de bijbehorende stadswandeling, een absolute must see voor jou en je kinderen.

Vergeet ook niet een kijkje te nemen in de Stadsbrouwerij van Sneek, waar je je eigen biertje kunt brouwen! Meteen een goed moment om de ervaringen van vandaag eens met elkaar door te nemen.

28 ▪ SNEEK

SNEEK ▪ 29

IMPRESSIE RENDER ELEVATOR / CITY FLIGHT KEXCOM

Het subthema De kwaliteit van de schaatsen die de schaatsers onderbinden tijdens de Elfstedentocht is van groot belang. Wat maakt de ene schaats beter dan de andere? En wat voor sokken kunnen het best gedragen worden om blaren te voorkomen? Welke onderkleding of bovenkleding kunnen de schaatsers het beste dragen om warm te blijven? Wordt er eigenlijk een helm gedragen? En wat wordt er gedaan als een schaatser door het ijs zakt? Er wordt door schaatsers soms zelfs bubbeltjesplastic gebruikt tegen de kou. Deze wetenswaardigheden maken dat dit sub thema niet kan ontbreken in deze Tino's Serie en in IJlst ontdekt kan worden in de Explore Walls.

IJLST

Schaatsen / Materiaal Tino’s beleefformat ‘Explore Wall’

IJlst ▪ 33

De beleving In de Tino beleving Explore Wall bepaalt de bezoeker zelf waar hij meer over te weten komt. Lekker analoog en ouderwets ontdekken; wat zit er achter dit mooie deurtje?! De bezoeker gaat op ontdekkingstocht bij de Explore Walls. De techniek van de Explore Walls is ondersteunend aan het decor. Door middel van hands-on toepassingen wordt er verschillende media gestart. Denk aan video’s, geluidsfragmenten, geuren. De bezoeker komt de ruimte binnen en ziet in eerste instantie alleen maar muren met gekke knopjes, deurtjes, touwtjes en wieltjes. De neiging om te kijken wat er gebeurt als je ergens aankomt is groot – zou er wat achter zitten? Ja! Een virtuele bewoner uit IJlst stapt naar buiten en vertelt een mooi verhaal over die ene keer dat hij een Elfstedentocht meemaakte. De bezoeker drukt op een ander knopje en krijgt een geluidsfragment te horen dat hij niet kan plaatsen. Zijn dat schaatsen die geslepen worden? Het draaien aan een wiel zorgt ervoor dat de bezoeker uitleg krijgt over het fragment. Dit smaakt naar meer en de bezoeker gaat door met zijn ontdekkingsreis. Wat gebeurt er als ik aan dit touwtje trek? Ineens verschijnt er een animatievideo in beeld waarop te zien is hoe een schaats wordt gemaakt en waar absoluut rekening mee gehouden moet worden bij het vervaardigen ervan.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/10571359/1