210624 Verslag Debat in de Raad 24 juni 2021

Gemeente Baarn Bijeenkomst “Debat in de Raad” Verslag van de openbare bijeenkomst, gehouden op donderdag 24 juni 2021

Voorzitter:

de heer A.R. Stolk

Raadsgriffier:

mevrouw C. Heusingveld

Aanwezig:

de heer A.B. Bentura (D66), de heer P.A.H. Blokker (Voor Baarn), de heer J.J.G. Bosman (GL), de heer R.M. Bruins (CU-SGP), mevrouw S. Bruijstens (PvdA), mevrouw S. Diemel-Dijkhuizen (GL), de heer M.J.P.M. van der Donk (CDA), de heer M. Eijbaard (PvdA), de heer M.A.C. van Grinsven (Voor Baarn), de heer H.J. van Hardeveld (CDA), mevrouw M.J. Koenders-van de Vrugt (VVD), de heer C. Koudstaal (BOP), de heer A.F.M. van der Linden (PvdA), mevrouw A.M. Martens (VVD), de heer A.L.W.G. van der Meij (VVD), mevrouw S.H.B. Oortman Gerlings-van Hal (VVD), mevrouw M.K.J. Papo-Schreuder (VVD), de heer P.S.P. Schilder (D66), de heer M.R.N. Schouten (Voor Baarn), mevrouw C.J. Struijk-Cramer (D66), mevrouw E.G.L. Visser-Eschauzier (Voor Baarn) en de heer R. van Wijk (CDA)

Overige aanwezigen:

de heer T.G.W. Jansma (wethouder), de heer H.B. Prakke (wethouder), de heer jhr. M.A. Röell (burgemeester), de heer A.B.A. van Roshum (wethouder) en mevrouw J.L. Vissers (wethouder)

1.

Opening, vaststelling agenda en mededelingen

De VOORZITTER heet iedereen om 20.00 uur van harte welkom. De agenda wordt ongewijzigd vastgesteld. Bericht van afwezigheid is ontvangen van mevrouw Stam en de heer Jonkers. 2. Vaststellen verslag van Debat in de Raad van 26 mei 2021 Het verslag wordt ongewijzigd vastgesteld. 3. Regionale Energie Strategie regio Amersfoort 1.0 (270234) Mevrouw KOENDERS stelt dat er geen grootschalige zonneweiden en windparken in de kwetsbare natuurgebieden en landschappen mogen komen. Er is wel ruimte voor initiatiefnemers om met concrete kleinschalige voorstellen te komen die in lijn zijn met het eerder genoemde uitgangspunt en waarover vooraf met omwonenden is overlegd en waarvoor ook draagvlak is gevonden. Vele maatschappelijke organisaties hebben waardevol werk verzet in deze. Ze denken mee om voortvarend en verantwoord werk te maken van de energietransitie rekening houdend met de belangen van mens, natuur, landschap en lokale energie-initiatieven. Ze geven hierbij input voor bijvoorbeeld samenwerkingsverbanden waardoor sturing en belangenafweging voor de raad mogelijk wordt.

Door de gemeenteraad van Eemnes is een motie aangenomen waarbij een losse windmolen of 2 windmolens langs de A27 op het grondgebied van Eemnes niet wenselijk zijn vanwege de nabijheid van woningen en bebouwde kommen en vanwege het open landschap. Dit betreft het gebied langs de A27 ten zuiden van Eemnes waarin 2 windmolens kansrijk worden geacht. Het is dan wel verbazingwekkend dat dezelfde raad van Eemnes geen bezwaar heeft gemaakt tegen de plaatsing van 1 of 3 grootschalige windmolens langs de A1, formeel op het grondgebied van Eemnes maar wel pal ten noorden van Baarn terwijl ook hier sprake is van een mogelijk project met een grote impact op het landschap. Natuurorganisaties hebben grote zorgen over deze zoeklocatie aan de randen van Eemland en Arkenheem. Dit kan door verkeerde keuzes voor zowel het landschap als de vogels zeer negatief uitpakken. Vinden de andere fracties dat deze zoeklocatie in de RES opgenomen kan blijven? Bij de energietransitie moet de handschoen worden opgepakt met bewoners, maatschappelijke organisaties en ondernemers want alleen breed gedragen RES’sen met aandacht voor mens, natuur en landschap zijn toekomstbestendig. De heer VAN GRINSVEN constateert dat in de voorliggende RES 1.0 alle moties en amendementen zijn meegenomen en dat dit voor Baarn betekent dat er geen wind- en zonneparken in kwetsbare gebieden zijn opgenomen in dit onderzoek.

Ook wordt in het vervolgtraject naar de RES 2.0 gekeken naar het gebruik van warmtebronnen als aquathermie en geothermie als potentiële regionale infrastructuur. De fractie zal dit met veel interesse volgen en gaat akkoord met het raadsvoorstel. De heer VAN WIJK stelt dat de gemeente haar verplichtingen moet nakomen. Of over 2 weken de raad nu wel of niet instemt met dit voorstel, de RES gaat er toch komen. Het is zaak om dit zo te doen als Baarn dat het beste weet en kan invullen. Helaas beperkt de RES zich tot zon en wind. Niemand wil zonneparken en windmolens in zijn achtertuin maar het zal wel moeten. Daarom heeft de fractie ook niet voor de motie voor windmolens in natuurgebieden gestemd. Nee zeggen is makkelijk maar wat dan wel is veel moeilijker. Helaas stellen zonnepanelen op particuliere daken niet mee voor de RES maar toch is het belangrijk dat er meer zonnepanelen op particuliere daken en bedrijfsdaken komen, zoveel mogelijk op openbare ruimte, grote taken met collectiviteit waarbij de Baarnaar tenminste voor 50% mede-eigenaar moet zijn. De inwoners moeten worden gemotiveerd en erbij worden betrokken, ook als die geen mogelijkheden hebben om zonnepanelen op het eigen dak te leggen.

Naast dit zoveel mogelijk promoten, met de beperkte mogelijkheden van Stedin die een beperkte capaciteit heeft, dient de gemeente te stimuleren dat zoveel mogelijk woningen en bedrijven worden geïsoleerd. Het gaat ook om de lokale energiestrategie. Onderzocht moet worden hoe van de lokale mogelijkheden gebruik kan worden gemaakt, als regio, wat kan er met de Eem gebeuren, met geothermie en allerlei andere technieken die er zijn en nog gaan komen. Welke uitgangspunten hebben andere fracties ten aanzien van lokale initiatieven met de buurgemeenten, met zonnepanelen, crowdfunding-projecten, optimalisatie van isolatie, beperking van het gebruik van fossiele brandstoffen, lokale klimaatadaptatie, lokale warmtecentrales, het gebruik van waterstof en de nieuwbouw van de Baarnsche Zoom et cetera? Kan de wethouder aangeven ondersteuning te willen bieden bij de lokale energiestrategie van bovengenoemde geschetste mogelijkheden? Het CDA heeft het voornemen om in te stemmen met het raadsvoorstel. De heer KOUDSTAAL zegt dat het aanleggen van zonnevelden en het plaatsen van windmolens op of langs de natuurgebieden van de gemeente onbespreekbaar is. Er moet wel meer worden ingezet op het plaatsen van zonnepanelen op daken van woningen en bedrijven. Windturbines plaatsen op het land in de buurt van woningen en natuurgebieden is ongepast en ook niet nodig.

Vandaag zegt de klimaatorganisatie Urgenda dat er al voldoende zonnepanelen en windmolens op het land aanwezig zijn. Tegenover NU.nl zegt de Urgenda-directeur mevrouw Minnesma vandaag dat er genoeg andere

plekken zijn waar dat kan en dat er op het land al genoeg windmolens zijn om de klimaatdoelstellingen te halen. Urgenda kiest voor andere plekken dan voor weilanden en andere kwetsbare gebieden om de klimaatdoelstellingen te halen. Wat vindt de wethouder van het idee om het parkeerterrein Laanstraat en ook bijvoorbeeld het parkeerterrein van Nijhoff door middel van met zonnepanelen belegde carports te overkappen? De heer BOSMAN geeft aan dat de mogelijkheden voor grote windturbines beperkt zijn want dat is aan heel wat regels verbonden. De raad heeft ook uitgesproken dat er geen windturbines en zonnepanelen in kwetsbare natuurgebieden mogen komen en GroenLinks onderschrijft de inspraak van de natuur- en landschapsorganisaties over het ontzien van weidevogelgebieden en het Eemmeer. Daarom moet de nadruk worden gelegd op wat er wel kan en daarbij is creativiteit gewenst, bijvoorbeeld door het combineren van functies. Zonnepanelen op geluidswallen langs snelwegen, zonnepanelen in middenbermen of op overkappingen op parkeerterreinen. Misschien zijn mini windmolens in de middenberm mogelijk of zonnepanelen als onderdeel van een constructie om geluid en fijnstof van de A1 te weren. Wellicht kan ook wat worden gedaan met gronden die weer worden teruggegeven aan de natuur, bijvoorbeeld in combinatie met beplanting die de biodiversiteit bevordert.

De ontwikkeling van verduurzaming gaat zo snel dat er vast systemen komen die relatief eenvoudig weer te demonteren zijn als de stand van de techniek voortschrijdt. Dan kan bijvoorbeeld worden gedacht over tijdelijke opstellingen op gronden waarop wellicht over een jaar of 10 wordt gebouwd. Daarnaast blijft besparing van energie heel belangrijk. De energiecoaches van Baarn staat klaar om mensen te instrueren hoe ze kunnen isoleren. Verwacht wordt dat kan worden ingestemd met het raadsvoorstel. De heer BRUINS kan instemmen met het voorliggende voorstel maar dit ontslaat de gemeente niet van de lokale verplichting. Hopelijk blijft het college hier aandacht voor houden en komt zij met een mooi plan voor een lokale energiestrategie. Mevrouw BRUIJSTENS wijst erop dat Baarn geluk heeft met alle natuur in de omgeving en de weidsheid die ervaren wordt in de Eempolder, zelfs met een flinke rij windmolens in de verte. De kern van de RES is niet om een zo breed mogelijk draagvlak te creëren voor zoveel mogelijk windturbines maar het is een urgente en realistische zoektocht naar plekken in de regio waar wind en zon echt passen in het landschap en de leefomgeving. Tijdens de laatste informatieraad zijn onder meer door mevrouw Stam zorgen uitgesproken over de verkenning van de mogelijkheid van zonnepanelen in het Eemmeer en windturbines in de Eempolder.

De wethouder gaf aan dat het bijzonder zou zijn wanneer een motie zou worden ingediend die gaat over het gebied van een andere gemeente maar dat die mogelijkheid er wel is. Delen de andere fracties ook die zorg en hoe denken zij over het indienen van een motie die de grenzen van de gemeente overschrijdt? Het vol leggen van bedrijfsdaken met zonnepanelen en het isoleren van huizen dient op alle mogelijke manieren te worden gestimuleerd. Voor een deel van de inwoners zijn deze kosten echter niet of nauwelijks op te brengen, ook niet met de bestaande subsidieregelingen of een waardebon van € 60. Welke mogelijkheden ziet het college om het verduurzamen en isoleren van de eigen woning ook voor die groep inwoners bereikbaar te maken? Wethouder PRAKKE zegt wat betreft de lokale energiestrategie dat hiervoor het uitnodigingskader wordt gebruikt, bijvoorbeeld via de borden langs de weg waarop inwoners worden opgeroepen om mee te denken over de kansen van wat kunnen we wel doen. Die informatie wordt opgehaald en dat komt in november in de raad waar met name kansen worden gezien voor zonnevelden. Daarin wordt samen met BKA, Energiek Baarn en ook het platform Ondernemend Baarn Duurzaam gekeken naar

wat hier kan worden gerealiseerd, waar is draagvlak voor en kunnen inwoners dat ondersteunen. De raad heeft hier vorig jaar extra geld voor in de begroting structureel opgenomen om te kijken hoe uiteindelijk invulling kan worden gegeven aan het Baarns Klimaatakkoord. Dat betekent dat in 2030 evenveel worden opgewekt als wordt gebruikt. Natuurlijk moeten de daken zoveel mogelijk worden vol gelegd maar als alleen met zonnepanelen wordt gewerkt is er 77 ha nodig en bij de daken gaat het om 6-7 ha en daarmee lukt het dus beslist niet om de doelstelling te halen. Er is een inventarisatie geweest met luchtfoto’s welke parkeerterreinen zouden kunnen worden benut. Er is bekeken of aansluitend op het zonneveld op de ijsbaan het op dat parkeerterrein zou kunnen. Echter, de businesscase om het rond te krijgen is niet makkelijk te maken omdat het parkeerterrein daarvoor eigenlijk te klein is. Er dient een partij te zijn die daar geld in wil investeren en het kost teveel of het brengt te weinig op. Daarom wordt ook in de RES gevraagd of daar landelijk in geïnvesteerd kan worden om ook dat soort kleine oppervlaktes interessant te maken voor investeerders want dat zijn op zich fantastische plekken om met zonnepanelen te overkappen. Wethouder VISSERS meldt dat de gemeente de RREW-subsidie heeft aangevraagd wat een voorloper is op de voorgaande RRE-subsidie.

Het nadeel van de eerste regeling was dat er geen huurders in aanmerking kwamen voor die subsidie en de RREW-subsidie stelt ook huurders in de gelegenheid om subsidie aan te vragen. Daarnaast is er een subsidieregeling op projectmatige basis en dat kan oplopen tot een bedrag van € 2000 maar daarvoor is vereist dat je samen met de buren een project opstart voor het verduurzamen dat gericht is op energiebesparing. Onder het kopje Duurzaamheid op de gemeentelijke website staat vermeld welke duurzaamheidsmaatregelen mensen kunnen treffen. Mensen die een beperkt budget hebben kunnen ook gebruik maken van de energiecoaches want die zijn gratis. Mevrouw BRUIJSTENS zegt dat het probleem vaak is dat mensen 2 dingen tegelijk moeten doen terwijl ze maar geld hebben voor 1 maatregel. Dit is geen oplossing voor mensen die echt graag aan de slag willen. Wethouder VISSERS legt uit dat dan wordt verwezen naar de energiecoaches die kunnen meedenken over maatwerk in een bepaalde situatie en zij kunnen meedenken over de mogelijkheden om een duurzaamheidslening aan te vragen want er zijn allerlei mogelijkheden voor mensen met een smalle beurs om toch voorzieningen te treffen. De € 65 is een kleine bijdrage waarmee toch een heleboel kan worden gedaan. Bijvoorbeeld het anders af regelen van de thermostaat kan in de praktijk al veel zoden aan de dijk zetten.

Die subsidie is helemaal opgesoupeerd en er is dus wel degelijk behoefte aan. De heer KOUDSTAAL wijst erop dat Urgenda zegt dat er in Nederland nog genoeg daken en lelijke plekken zijn om er eventueel ook nog windmolens te kunnen plaatsen waardoor de klimaatdoelstellingen toch ruimschoots kunnen worden gehaald. Baarn is een hele mooie gemeente met heel veel natuur maar er zijn andere gemeenten die wat minder mooi zijn dan Baarn en waar zogenaamde lelijke plekken zijn, bijvoorbeeld hele grote industrieterreinen. In de directe omgeving zijn er dat soort plekken waar windmolens wel inpasbaar zouden zijn. De vraag is of Baarn niet teveel wil. De heer VAN WIJK zegt dat in het kader van de lokale energiestrategie de mogelijkheid van zonneweides kan worden bekeken maar de gemeente moet zich meer concentreren op de mogelijke aanvullende maatregelen in de regio. De zonneweides moeten al in de RES en de bedoeling is juist om niet RES-gebonden zaken nu al te bekijken en om daar profijt van te hebben voor de volgende stap. Wellicht zijn daardoor die zonneweides en windmolens minder nodig. Niet-commerciële partijen zouden met crowdfunding en 50% eigenaarschap van Baarnaars kleine terreinen voor

zonneweiden kunnen exploiteren. Mensen die bijvoorbeeld in een flat wonen en geen mogelijkheid hebben voor het plaatsen van zonnepanelen zouden daaraan kunnen deelnemen. Wethouder PRAKKE memoreert dat de gemeente met alle organisaties heeft gezegd dat Baarn in 2030 klimaatneutraal moet zijn. Dit zit niet in de bijdrage van alle regio’s in het land waarvan de regio Amersfoort met een bijdrage van 0,5 TWu de kleinste is. Er is al een verdeling want bijvoorbeeld Flevoland doet 13 keer zoveel. Het gaat hier om de eigen ambitie van wat Baarn kan doen om de klimaatneutraliteit te gaan halen en dan zijn alle technieken nodig. De heer KOUDSTAAL is van mening dat de klimaatdoelstelling voor Baarn is bepaald in een tijd dat nog niet bekend was van wat we nu weten. Nu die kennis er wel is kan ook worden gesproken over een gewijzigd inzicht. Als de landelijke doelstelling van 49% CO2-reductie wordt gehaald door de lelijke plekken in het land in te vullen met windmolens en zonneweides kan dit betekenen dat Baarn of de RES zegt van we moeten het misschien herschikken hoe we het invullen in het land. Wethouder PRAKKE geeft aan dat in de gemeentelijke begroting staat zoveel mogelijk klimaatneutraal. Dat is aangepast omdat het heel moeilijk is om aardgasvrij in 2030 te bereiken maar als partijen in de nieuwe raad zeggen van dat laten we los, dan wordt de ambitie anders neergelegd.

Als de hele wereld zegt van het kan wel ergens anders, dan pak je niet je eigen verantwoordelijkheid. De VOORZITTER legt uit dat in de informatieraad iedereen het woord mag voeren maar afgesproken is dat in de debatraad er één woordvoerder per fractie is tenzij de raad anders besluit. De heer KOUDSTAAL vraagt of de heer Van der Meij het woord mag voeren. De VOORZITTER legt aan de raad voor of meerdere woordvoerders per fractie het woord mogen voeren. Mevrouw STRUIJK heeft daar geen probleem mee. De heer SCHOUTEN zegt dat er een mail is gekomen waarin dit ook is benoemd. Daar had ook op gereageerd kunnen worden. De heer VAN HARDEVELD stelt voor dat de raad zich houdt aan het reglement van orde. De heer BOSMAN is ook van mening dat de raad zich moet houden aan het reglement van orde. De heer KOUDSTAAL stelt dat reglementen er zijn om daar incidenteel van af te wijken. Mevrouw BRUIJSTENS vindt dat zo moet worden gehandeld als is afgesproken. De heer BRUINS heeft op zich geen bezwaar maar afspraak is afspraak. De VOORZITTER concludeert dat het wordt gehouden op één woordvoerder per fractie. Wethouder PRAKKE zegt wat betreft het parkeerterrein bij de ijsbaan dat dit een project is wat BKA al probeert te doen. Dus in lokaal eigendom in samenwerking met BKA. Dat is de eerste voorkeur als wordt gekeken naar bijvoorbeeld het Laanplein of Nijhoff.

Ook BKA moet dan wel wat geld kunnen genereren en de businesscase rond zien te krijgen en dan is het lastig om het voor iedereen interessant te maken maar de suggestie wordt in ieder geval meegenomen. In de subsidie

aan BKA gaat ook onderzoek gedaan worden naar aquathermie langs de Eem. Dat is echter een techniek voor na 2030 maar het is absoluut een kans. Daarnaast is er contact met Eemnes die aan de slag wil met ultradiepe geothermie want dat zou ook voor Baarn interessant kunnen zijn. Mevrouw KOENDERS memoreert de reactie van de gemeente Eemnes op de lichtmast maar blijkbaar wil die gemeente windmolens niet dicht bij de eigen bebouwing en als dat wordt voorzien richting Baarn stuit dat op minder problemen en dat is bevreemdend. In de motie van Eemnes staat dat windmolens niet acceptabel zijn dicht bij hun bebouwing en voor het open vogelgebied. Dezelfde uitgangspunten zouden kunnen worden gehanteerd als wordt gesproken over windmolens ten noorden van de A1 tegenover Baarn. Is dat voor de andere fracties een belemmering voor het goedkeuren van de RES 1.0? De heer KOUDSTAAL vindt dat daar met z’n allen een punt van moet worden gemaakt voor de raadsvergadering van 7 juli. De heer VAN WIJK zegt dat er inderdaad een tendens is bij veel gemeenten om de niet gewenste dingen aan de grens met de buren te zetten. Daarnaast bestaat het risico dat de provincie NoordHolland aan de andere kant van Eemnes op het eigen grondgebied dingen gaat neerzetten die niet gewenst zijn. De gemeenteraad moet een front vormen om dat niet zomaar te laten gebeuren.

De heer VAN GRINSVEN is het daar absoluut mee eens maar de wethouder heeft op de informatieavond al aangegeven dat deze gemeente geen invloed heeft op wat er bij andere gemeenten gebeurt. De heer KOUDSTAAL stelt dat de gemeenteraad wel een krachtig signaal kan doen uitgaan naar een andere gemeente en dat zou best indruk kunnen maken. De heer VAN WIJK deelt die mening want stil zijn is geen optie. Mevrouw BRUIJSTENS zou graag de overweging van de gemeente Eemnes willen weten voordat de raad dit van te voren afschiet. In de brief van de natuurorganisaties staat namelijk dat windmolens op die plek wel kunnen maar dat er een goede afweging moet worden gemaakt om het gebied niet te omsingelen. Dit laat ook de achilleshiel van de RES zien. Het wordt geacht een regionaal iets te zijn maar misschien is er wel te weinig overleg tussen de verschillende gemeenten en dat mag Baarn zich misschien dan ook zelf aantrekken. Na informatie van de gemeente Eemnes kan er nog eens met z’n allen goed over worden nagedacht. De heer BOSMAN is ook benieuwd naar de motivatie van de gemeente Eemnes en de natuurorganisaties wat de aanleiding is geweest. De heer VAN WIJK verzoekt de wethouder om contact op te nemen met de buurgemeente. Gezien het feit dat de vragen aan de wethouder al zijn geweest zal dit verzoek in een motie worden verwoord.

Hoe denkt de raad over alternatieven voor zon en wind? Welke druk kan er worden uitgeoefend om te versnellen dat naar alternatieven wordt gezocht? De heer BOSMAN is van mening dat alle creativiteit in de samenleving hiervoor moet worden aangewend. Als met name windenergie kan worden teruggedrongen omdat daar weinig draagvlak voor is mag dat niet worden gelaten. Zeker gezien de ambitie van Baarn moet krachtig worden ingezet op alternatieven.

Mevrouw KOENDERS vindt het goed dat het CDA al vanaf begin op zoek is naar alternatieve mogelijkheden die wellicht minder ingrijpend zijn voor mens en natuur om duurzame energie op te wekken. Het is bijzonder dat om de businesscase rond te krijgen voor zonnepanelen op parkeerterreinen de hulp van de rijksoverheid wordt gezocht terwijl op particulieren druk wordt gezet om te zoeken naar mogelijkheden voor verduurzaming. Daar zit enige disbalans in. Mevrouw BRUIJSTENS sluit zich aan bij de woorden van GroenLinks. Hoe eerder je daarmee begint, hoe groter de kans dat er minder ingrepen in het landschap hoeven te worden gedaan die misschien helemaal niet nodig waren. Tijdens de informatieraad zijn onder meer door de BOP zorgen uitgesproken over de verkenning van de mogelijkheid van zonnepanelen in het Eemmeer en windturbines in de Eempolder bij 2e 4. De PvdA deelt die zorg maar de wethouder gaf aan dat het bijzonder zou zijn om een motie in te dienen als het gaat om het grondgebied van een andere gemeente maar dat die mogelijkheid er wel is. Delen de andere raadsleden de zorg over het Eemmeer en de Eempolder en hoe denken zij over het indienen van een motie? Dat kan met een positieve insteek van dit is wat wij ervan vinden en dat andere mensen zich hierdoor gesteund voelen.

Mevrouw KOENDERS vraagt zich ook af in hoeverre de gemeenteraad een uitspraak kan doen over het grondgebied van een andere gemeente. Kan de wethouder hieraan richting geven voordat een dergelijke motie wordt opgesteld? De VOORZITTER concludeert dat de raad ermee akkoord gaat dat de wethouder op dit verzoek reageert. Wethouder PRAKKE zegt dat de raad over zijn eigen uitspraken gaat. De kans bestaat natuurlijk wel dat andere gemeenten gaan vinden dat Baarn wat meer moet doen en dat daarover moties worden aangenomen et cetera. Dit geeft een dynamiek in de regio als elke gemeente wat vindt over wat er op een ander grondgebied gaat gebeuren. De gemeente Eemnes heeft overigens die locatie niet bedacht. Dat komt uit de natuurorganisaties zelf omdat ze geen windmolens langs de A28 op de Leusterheide willen. Zij zien een alternatief ten noorden van de A1. De heer BOSMAN wijst erop dat de natuurorganisaties de ontwikkelingen op het Eemmeer en in de Eempolder niet willen en daar sluit GroenLinks zich bij aan. Conclusie: De VOORZITTER concludeert dat het voorstel als bespreekstuk naar de raad gaat. 4. Voorbereidingsbesluit paraplubestemmingsplan ‘Wonen’ (270761) De heer KOUDSTAAL vraagt wanneer iemand een etage van zijn woning verhuurt aan een gezin bestaande uit 3 leden, dat gezin verhuist en de hoofdbewoner wil de etage opnieuw verhuren aan een soortgelijk gezin van 3 personen.

Is het dan zo dat de gevraagde ontheffing automatisch wordt gegeven? Zo nee, is het dan handig om daarvoor een regel op te nemen in het voorstel zodat wanneer een gelijke situatie zich na wijziging voordoet dit automatisch leidt tot het afgeven van zo’n ontheffing? De heer SCHOUTEN steunt het voorstel, mede gezien het feit dat het een voorbereidingsbesluit is. Daarnaast is het essentieel dat het college om moverende redenen kan afwijken van het verbod. De heer De Fluiter legt in een ingezonden brief duidelijk uit waar de schoen wringt. Wellicht kan het

college dit als tip meenemen om voortaan bij dergelijke raadsvoorstellen een als dan niet bestaande casus als voorbeeld mee te nemen. De heer BOSMAN snapt de doelstelling van het voorstel dat in de wijken commerciële huisjesmelkers kleine kamers gaan verhuren aan studenten of arbeidsmigranten maar er is in Baarn wel een enorme vraag naar betaalbare woonruimte. Denk aan het echtpaar waarvan de kinderen het huis uit zijn en die een tijdelijk vrijgekomen kamer willen verhuren aan een student of stagiair en er een keukenblok bij willen zetten of iemand die zijn oude moeder in huis wil halen. Wat doen we met vitale senioren die samen een pand willen kopen om onbezorgd oud te worden? Is de wethouder ook van mening dat het voorliggende voorstel een belemmering vormt voor dergelijke initiatieven? Afhankelijk van het antwoord van de wethouder is er misschien nog een debatpunt. De heer VAN HARDEVELD memoreert dat een aantal jaar geleden de CDA-fractie de motie Klare taal heeft ingediend die met algemene stemmen is aangenomen. In het raadsvoorstel staat: “Het huisvesten van meerdere huishoudens in één woning zonder nadere toetsing of plafond kan leiden tot onwenselijke situaties. Denk hierbij aan overbewoning, geluidsoverlast, parkeerdruk et cetera.” Dat is de kern van het raadsvoorstel. Onlangs werd er een brief ontvangen van bewoners van de Torenhof waar zo’n situatie speelt.

Die illustreerde goed waarom dit raadsvoorstel nodig is. Mevrouw STRUIJK kan zich de woorden van de heer Van Hardeveld heel goed voorstellen want de materie werd na 3 keer lezen en raadpleging van de huisjurist et cetera pas duidelijk. De fractie kan instemmen met het raadsvoorstel maar met een nipte voldoende. Wethouder JANSMA zegt dat het ingewikkeld is omdat het om juridische wetgeving gaat. De casus in de brief van de heer De Fluiter was voor het college de trigger om met dit raadsvoorstel te komen. Er is gekeken of deze casus meer voorkomt en dat is eigenlijk niet bekend. Er wordt nu een gebonden beschikking afgegeven waardoor het mogelijk is dat mensen kamertjes maken omdat het begrip Wonen niet duidelijk is omschreven als één huishouden. Als iemand na 8 juli als het raadsbesluit wordt aangenomen opnieuw wil verhuren wordt er niet automatisch een ontheffing gegeven. Dan wordt er gekeken of het overlast geeft in de buurt, parkeeroverlast, druk op de woonomgeving et cetera. Als zo’n gezin daar jaren zonder problemen heeft gewoond wordt gekeken of de omgeving er last van heeft gehad en dan zou het heel goed kunnen zijn dat betrokkene die ontheffing krijgt maar het is geen automatisme. Er kunnen prachtige initiatieven komen die wel mogelijk zijn maar dan gaat het via het gewone ruimtelijke ordeningsprincipe.

Het gaat erom dat als één huishouden de norm is en er komen in de straat 6 huizen naast elkaar waarvan er in 2 huizen meer huishoudens wonen, dan is dat een impact op de omgeving naar totdat het nieuwe bestemmingsplan er is kijkt het college naar de individuele situatie en daarom de afwijkingsbevoegdheid. De heer BOSMAN vraagt wat dit betekent voor de leges. Wethouder JANSMA zal deze vraag schriftelijk beantwoorden. De heer BOSMAN vraagt of de andere raadsleden dergelijke initiatieven onder een vergunningsplicht willen brengen. De heer SCHOUTEN vindt dat wenselijk want het is niet gewenst dat er verschillende huishoudens in huizen wonen of in een schuurtje achteraf waardoor er meerdere auto’s, huisdieren et cetera in

de straat komen. Het is goed om dit te reguleren waardoor er wetgeving is waaraan dit kan worden getoetst. Mevrouw STRUIJK is voorstander van het zo SMART mogelijk toetsen van dit soort initiatieven maar ook wordt begrepen dat het niet helemaal is dicht te timmeren. Wanneer er een verzoek wordt gedaan tot bewoning anders dan hier voorgesteld dient daar met piëteit naar te worden gekeken, dat het niet bij voorbaat afketst wanneer bijvoorbeeld je moeder tijdelijk in het huis komt te wonen en geen auto heeft. Onder die voorwaarden is dat geen enkel probleem. Conclusie: De VOORZITTER concludeert dat het voorstel als hamerstuk naar de raad gaat. 5. Openbare Verlichting Gemeente Baarn (272883) De heer EIJBAARD memoreert dat zijn fractie in 2019 vragen heeft gesteld over de openbare verlichting maar 1,5 jaar later voelt het alsof de raad een beslissing krijgt opgedrongen omdat het huidige contract eind 2021 afloopt en er anders per 1 januari een probleem is met het onderhouden van de openbare verlichting. Waarom heeft de wethouder de raad in de afgelopen tijd niet meegenomen in de keuzes en in de overwegingen die het college heeft gemaakt? Nu ligt er een voorstel om te beslissen over een collegebevoegdheid en kan in de raadsinformatiebrief worden gelezen dat het college een besluit heeft genomen over het antennebeleid.

Zijn de andere fracties ook van mening dat dit raadsvoorstel buiten de bevoegdheid van de raad ligt en dat het niet aan de raad is om hierover een besluit te nemen? Hoe denken de andere fracties erover dat het college nu het antennebeleid gaat vaststellen terwijl dat een bevoegdheid is van de raad? De raad stelt de kaders en het college voert uit. Er is op dit moment veel gaande over het plaatsen van zogenaamde small cells in de openbare ruimte. Vanuit Europese regelgeving is de gemeente verplicht om hieraan mee te werken. Het is goed dat in gezamenlijkheid wordt geprobeerd om dit beleid te stroomlijnen. Het ministerie en de VNG werken hierin goed samen met de telecomaanbieders. Het opgerichte Antennebureau heeft zelfs een voorbeeld antennenota opgesteld voor de gemeenten. Daarin wordt meegegeven om het antennebeleid nog niet vast te stellen zolang de nieuwe Telecomwet nog niet door de Tweede Kamer is vastgesteld en dat gebeurt pas na de zomer. Is de wethouder bekend met dit advies van het Antennebureau en zo ja, waarom heeft het college dan toch besloten om dit beleid nu vast te stellen? Daarnaast worden in het voorstel gemist de gevolgen van de small cells en de potentie die het mogelijk maakt. Baarn als slimme stad waar de straatverlichting aangaat als er beweging is van mensen gebaseerd op de locatie van je telefoon.

Wat gebeurt er met die data en wie mag ervan gebruikmaken? Zijn daar afspraken over gemaakt en is geregeld dat deze data niet leiden tot ongewenst gebruik door partijen? Het is vooral teleurstellend dat er nu 1,5 jaar wordt gewerkt aan iets en dat de raad nu onder grote druk een beslissing moet nemen. Zo wordt de raad niet serieus genomen. Dit moet echt beter. De heer BLOKKER heeft ook vragen over de status van het voorstel. Het plan ziet er heel innovatief uit en er zijn allerlei mogelijkheden maar dat wordt niet teruggezien in het verdienmodel. Hoeveel investeringskosten worden er gemaakt? Wanneer is het break even, wanneer gaat de gemeente het terugverdienen? Waar wordt straks over onderhandeld? Wat wordt vastgelegd? Krijgt de raad inzicht in het contract en de meerjarendoorrekening inclusief de exploitatiemogelijkheden en de inkomsten die dat kan genereren? Het gaat in dit voorstel wel om € 350.000 en dan kan de raad niet zomaar bij het kruisje tekenen. Het college moet de raad meenemen in dit proces en het is goed als er een mooi verdienmodel uitkomt. Er zijn verschillende mogelijkheden zoals het gebruiken van de

lantaarnpalen voor 5G, oplaadpalen voor elektrische auto’s et cetera. Dat past in de klimaatdoelstellingen maar daar wordt in dit stuk nog geen duidelijkheid over gegeven. Mevrouw STRUIJK zit ook met de vraag hoe dit onderwerp nu ineens opkomt op deze manier. Waarom wordt voor dit contract gekozen en niet voor zoals het was. Wat was daar mis mee? Het verdienmodel van Primevest lijkt te mooi om waar te zijn. Het is 20% van de opbrengst van de verhuur van de masten en als er minder verhuurd wordt is het risico volledig voor Primevest en als er goed verhuurd wordt gaat de gemeente minder betalen aan Primevest. Dat is bijna te mooi om waar te zijn en de vraag is of dat klopt. De heer VAN WIJK is vooral benieuwd naar het antwoord van de wethouder op de constatering van geen risico en alleen de opbrengsten. Is deze combinatie van lantaarnpalen met antenne en oplaadmogelijkheden toekomstproof of kunnen er nog meer SMART city mogelijkheden worden verwacht naast databeheer? Worden er controles gedaan, wordt crowdmanagement erop losgelaten? De heer BRUINS is van mening dat ook na de gestelde schriftelijke vragen de financiën wazig blijven van hoe gaat de gemeente dit terugbetalen. De dienstverleningsovereenkomst ontbreekt terwijl er wel belangrijke keuzes gemaakt kunnen worden.

De raad wordt gevraagd in te stemmen met C2 maar de andere mogelijke keuzes worden niet uitgebreid in de stukken toegelicht. Voorts is onduidelijk of het antennebeleid door de raad dient te worden vastgesteld of dat dit een collegebesluit is. Daarnaast zullen nog een aantal technische vragen worden gesteld. Wethouder VISSERS zegt dat het inderdaad een ingewikkeld verhaal is en dat de raad daar eerder in had kunnen worden meegenomen. Ook uit de vragen die zijn gesteld blijkt dat een aantal raadsleden vinden dat het wordt opgedrongen en dat het tekenen is bij het kruisje. Nu moet worden geconcludeerd dat de raad inderdaad te weinig is meegenomen en wellicht had er al een keer een aparte avond aan moeten worden gewijd. Ook het college vond het een ingewikkelde materie want toen spreker dit de eerste keer had gepresenteerd was ook de gedachte van dit is te mooi om waar te zijn. Vandaar dat het college er ook een tijd aan heeft gewijd om door te vragen hoe het precies in elkaar zit. Er is ook een uitvoerige presentatie geweest en het was wellicht handig geweest als die presentatie ook bij de raad was gegeven. Als de raad na de uitleg die gegeven wordt nog aanvullende vragen heeft zullen die zo snel mogelijk worden beantwoord. De vraag aan de raad is of die zich kan vinden in de financieringsvorm en de vorm van beheer van de openbare verlichting.

Wat betreft het antennebeleid geeft de VNG aan dat dit uitvoeringsregels zijn en het is niet zozeer een nieuw antennebeleid dat wordt vastgesteld. Dat is een bevoegdheid van het college. Er is heel weinig beleidsvrijheid. Op 1 juli is de nieuwe Telecomwet van kracht en vanaf dat moment kunnen vergunningsvrij allerlei small cells geplaatst worden in de gemeente. Het enige waar de gemeente nog wat over kan vinden is in de plaatsingsgesprekken locaties en zaken van wat willen we combineren. Er zijn een heleboel 5G mogelijkheden en daar moet nog een beslissing over genomen maar het gaat heel ver. Het varieert van laadpalen die je kunt combineren tot allerlei constructen als het doorgeven aan de gemeente op het moment dat de prullenbakken vol zijn. Er moet nog een dienstverleningsovereenkomst worden gesloten en dan wordt bekeken wat we precies willen. Het college wil zo min mogelijk vervuiling in de openbare ruimte en daarom is het college er voorstander van om zoveel mogelijk te combineren. Immers, niet gewenst is straks allerlei straatmeubilair. Waarschijnlijk is het straks nog niet geschikt voor 5G en zal bekeken moeten worden of bijvoorbeeld de bedrading moet worden vervangen. Het is bijvoorbeeld heel goed mogelijk dat straks glasvezel nodig is voor de infrastructuur van de small cells.

Dus straks moet blijken in de uitvoering of de infrastructuur geschikt is voor die mogelijkheden maar daar gaat de beslissing aan vooraf van wat willen we überhaupt met 5G.

In het raadsvoorstel is ook aangegeven van we kunnen het weer zelf doen. De huidige constructie is dat de lantaarnpalen van CityTec zijn en dat de gemeente deze van CityTec leased. De juridische constructie dat het beheer en onderhoud bij dit bedrijf is liep eigenlijk stilzwijgend steeds door. Dat is tegen de aanbestedingsregels en daarom moet het ook nu worden aanbesteed. Om het per 1 januari 2022 opnieuw te kunnen aanbesteden is het contract een jaar van tevoren opgezegd. In het raadsvoorstel zijn kort en bondig de mogelijkheden aangegeven van zelf doen en daarbij zijn ook de nadelen benoemd. Baarn is een kleine gemeente en zal dan zelf expertise en kennis in huis moeten halen. Na het raadsbesluit moet nog een dienstverleningsovereenkomst worden gesloten over het beheer en onderhoud. Uiteindelijk heeft de gemeente zeggenschap over wat ze wil met de lantaarnpalen en dat kan dus nooit worden opgedrongen. De gemeente houdt het eigendom. Als er bijvoorbeeld lichtreclames aan worden opgehangen, alles moet aan de gemeente worden voorgelegd. Mevrouw STRUIJK begrijpt dat de lantaarnpalen op dit moment in beheer zijn bij CityTec.

Straks komen de palen in eigen beheer maar is het niet mogelijk om de lantaarnpalen bij een ander bedrijf in beheer te laten zijn? Waarom wordt afgestapt van het huidige model? Waarom is de wethouder er nu van overtuigd dat het niet te mooi is om waar te zijn? De heer EIJBAARD vindt het opmerkelijk om te zien dat de fractie 1,5 jaar lang vragen heeft gesteld en dan wordt er een presentatie gegeven aan het college maar de raad wordt daarin niet meegenomen. Dat is toch wel frappant en het niet serieus nemen van de raad in dit dossier. Wat betreft de overeenkomst die wordt aangegaan met dit bedrijf liggen daar een heleboel keuzes aan ten grondslag. 20% van de opbrengst gaan naar Primevest. Gaat dat over alle data die zij krijgt of hoe is dat voor de rest geregeld? De raad heeft daar geen idee van. Als er straks beperkingen worden opgelegd, heeft dat gevolgen voor de inkomsten van Primevest? Er is een minimaal bedrag en wanneer die 20% niet wordt gehaald, kan het dan 30-60% worden? Die onderhandelingen lopen nog maar de raad moet nu een besluit nemen. Daarna wordt pas met elkaar bepaald aan welke richtlijnen voldaan gaat worden en wat de gemeente wel of niet gaat toestaan. Dat heeft invloed op de inkomsten die de gemeente straks gaat krijgen en voor je het weet gaat er veel meer naar Primevest dan die 20%.

Wat gebeurt er wanneer de raad met het voorgestelde besluit niet instemt? De heer VAN WIJK vraagt of dan alle lantaarnpalen worden weggehaald. Wat wil Baarn over 10 jaar? Een SMART city zijn met toekomstbestendige lantaarnpalen of gaan er gewoon lantaarnpalen worden neergezet waar licht uitkomt? De heer BRUINS stemt niet in met de huidige financieringsvorm. Daarnaast is nog niet nagedacht over wat we willen met de lantaarnpalen. De gemeente moet eerst nadenken over wat ze wil en dan naar de uitingsvorm gaan kijken en wellicht wordt dan tot andere keuzes gekomen dan SMART lantaarnpalen. Eerst moet de discussie worden gevoerd over wat willen we en hoe gaan we om met de dataveiligheid. Zolang die vragen niet beantwoord zijn is het zinloos om over slimme lantaarnpalen te praten. De heer BLOKKER stelt dat de antwoorden van de wethouder nog geen volledige duidelijkheid hebben gegeven. Nogmaals de vraag hoe het verdienmodel eruitziet en waar wordt ja tegen gezegd in het voorstel. Over een aantal maanden zou de raad kunnen concluderen dat het toch niet zo is geworden zoals ze wilde maar dan is hier wel een akkoord aan gegeven. De heer BOSMAN is eveneens van mening dat hier sprake is van de verkeerde volgorde. Eerst wordt een leverancier gekozen en daarna wordt bekeken wat de gemeente gaat afnemen.

Begrepen wordt dat de gemeente derden mag inhuren om allerlei moois aan de lantaarnpalen te hangen en dat

Primevest als aandeelhouder zijn gang kan gaan op kosten van de gemeente. Klopt deze redenering en zo ja, is er dan niet sprake van een constructie met enorme risico’s waarbij de winst voor PrimeVest enorm kan oplopen? Wethouder VISSERS gaat bekijken of een aparte bijeenkomst kan worden gelegd waarbij raadsleden kunnen aanschuiven om ook vragen te kunnen stellen aan externe deskundigen die het college hierin hebben begeleid en als de raad daar prijs op stelt kan ook nog een verhelderende presentatie worden gegeven met name over de punten die aan de orde zijn gekomen zoals de financieringsconstructie. De heer KOUDSTAAL vraagt of dit betekent dat het voorstel van de agenda wordt afgevoerd. Wethouder VISSERS zegt dat zij zoekt naar een mogelijkheid om de raad alsnog de informatie te verschaffen waar behoefte aan is. De heer EIJBAARD constateert dat er in de raad behoefte is aan discussie over hoe gaan we om met de mogelijkheden die er zijn, hoe gaan de small cells worden ingezet en welke gevolgen dat heeft voor PrimeVest, nog los van de financiering die eraan vastzit. Dat zal niet lukken voor 7 juli. Wethouder VISSERS stelt dat in principe een dergelijke discussie nog op een later moment kan worden gevoerd.

De Telecomwet wordt per 1 juli van kracht en ondanks de geringe beleidsvrijheid die de gemeente heeft wil het college een vergoeding hebben voor als small cells worden geplaatst en iets kunnen zeggen over waar we ze willen hebben. Daarvan heeft het college gezegd dat het belangrijk is dat aan de raad wordt voorgelegd dat deze zaken geregeld worden. Nu zijn de lantaarnpalen alleen geschikt voor openbare verlichting en als ze in de toekomst ook op een andere manier ingezet kunnen worden is de discussie die nog met elkaar gevoerd kan worden van hoe ver willen we daarin gaan. De heer BRUINS kan er in meegaan dat de gemeente zicht wil hebben op waar de SMART cells komen en dat de gemeente daarvoor een vergoeding wil hebben maar dat is niet wat in het stuk staat want dan gaat het over lichtmasten. De heer EIJBAARD wijst erop dat de telecombedrijven nog niet zover zijn dat kan worden verwacht dat per 1 januari SMART cells in de lichtmasten hangen. Er is zelfs gevraagd aan de organisatie die dat beheert van kom met een plan waar je de SMART cells wilt zien. Het is wel een beetje flauw dat de wethouder de druk bij de raad legt van we moeten dat besluit snel nemen. Al 1,5 jaar geleden heeft de fractie die vragen gesteld en het heeft de wethouder 1,5 jaar gekost om met beleid te komen. Nu moet maar worden bekeken wat de gevolgen zijn als de raad het voorgestelde besluit niet neemt.

Mevrouw STRUIJK vraagt welk risico de gemeente loopt wanneer de raad hierover nu geen besluit neemt. Op basis daarvan kan worden besloten of het voorstel wel of niet van de agenda kan. Wethouder VISSERS geeft aan dat in principe is toegerekend naar het opnieuw aanbesteden per 1 januari 2022 maar met de afdeling kan worden bekeken of een construct kan worden gevonden dat de gemeente eventueel wat langer met CityTec doorgaat als dat niet in strijd is met de aanbestedingsregels en of op die manier wat meer tijd kan worden gekocht. Het is belangrijk dat de raad zich in dit belangrijke onderwerp voldoende meegenomen voelt. Er gaat ook veel geld in om. Dit zal direct worden uitgezocht en vervolgens worden gedeeld met het college. Dan wordt terugkomen bij de raad met wat de mogelijkheden zijn.

De VOORZITTER wijst erop dat het aan de raad is om het onderwerp van de agenda te halen op 7 juli wanneer dat noodzakelijk zou zijn. Mevrouw STRUIJK vraagt of de wethouder ook zeer snel uitzoekt wat de risico’s zijn bij het nu niet nemen van het besluit door de raad. De heer EIJBAARD had nog wat vragen gesteld aan de wethouder en is benieuwd of hij daar antwoord op krijgt. Er is afgesproken dat 20% van de inkomsten voor PrimeVest zijn maar daar zit een bodembedrag in en op het moment dat dat bedrag niet wordt gehaald wordt die 20% meer. Hoe zit het met die afspraken? Welk percentage kan het dan maximaal worden? Hoe hebben afspraken die later worden gemaakt over het gebruik van SMART cells et cetera invloed op het contract met PrimeVest? Wethouder VISSERS legt uit dat de constructie die wordt voorgestaan is dat 20% van de opbrengsten naar PrimeVest gaat en 80% naar de gemeente maar er moet nog een overeenkomst met het bedrijf worden gesloten waarin dit exact wordt vastgelegd. Deze verdeling ligt dus nog niet zo hard vast als in het voorstel staat. De heer EIJBAARD zou dan willen weten wat het bedrag is, hoe reëel het bedrag is, wat de gemeente daarvoor moet doen, hoe reëel dan die 20% is en welke keuzes die de gemeente later gaat maken bepaalt of het straks 30-60% wordt. Dat bepaalt ook of iets kan worden gezegd over of deze constructie ook wenselijk is op de lange termijn.

Mevrouw STRUIJK vraagt wanneer iets van de wethouder kan worden verwacht op papier. Wethouder VISSERS zegt dat zij het morgen gaat uitzoeken met de afdeling en vervolgens wordt het eerst bij het college teruggelegd in de reguliere vergadering van aanstaande dinsdag. Daarna wordt er op teruggekomen. De heer EIJBAARD stelt dat er nog heel wat open eindjes zijn over de financiering. Het is geen raadsbevoegdheid om iets over het antennebeleid te vinden maar de raad stelt de kaders. Het is aan het college om te kijken hoe dit moet worden gefinancierd. Hoe staan de andere raadsfracties hierin en ook de opmaat hoe daarmee naar de raadsvergadering wordt gegaan? De heer BOSMAN vindt het heel moeilijk te beantwoorden of dit aan het college of aan de raad is. De heer BLOKKER is verheugd dat de zorgen die de raad heeft over dit onderwerp door het college worden gedeeld. In hoeverre de informatie vanuit het college naar de raad gaat over dit onderwerp wordt de komende weken gezien. Het agendapunt moet van de agenda en dan kan de raad zich eerst laten informeren over alle mogelijkheden en onmogelijkheden qua uitvoering en financiën over dit onderwerp. Mevrouw STRUIJK sluit zich bij de vorige sprekers aan. Bovendien ligt deze materie gevoelig, zeker als het gaat om 5G. Daarom is het goed dat het aan de raad wordt voorgelegd.

De heer VAN WIJK wil ook graag meer informatie over de voor- en nadelen en de consequenties van een en ander zodat de raad vooraf aan een eventueel besluit over voldoende informatie beschikt. Daarnaast is de continuïteit van een fatsoenlijke openbare verlichting belangrijk. De VOORZITTER schorst de vergadering.

De VOORZITTER heropent de vergadering. 6. Uitgangspunten aanpak transitie Omgevingsplan (271322) De heer SCHOUTEN (als voorzitter raadscommissie Omgevingswet) meldt dat de raadscommissie zich kan vinden in de uitgangspunten van het voorliggende voorstel maar het staat uiteraard ieder lid van deze commissie vrij om andere of aangescherpte politieke uitgangspunten te formuleren. Voor Baarn heeft niets toevoegen aan de geformuleerde uitgangspunten. De heer VAN DER LINDEN zegt dat de fractie zich kan vinden in de uitgangspuntennotitie. Wel zijn er zorgen over het voortdurend uitstellen van de ingangsdatum door de rijksoverheid. Dat heeft te maken met het nog niet op orde zijn van de ICT-omgeving. Gemeenten en andere overheden hebben meer tijd nodig om het digitaal stelsel in werking te krijgen. Daarnaast is er de Wet kwaliteitsborging. De ambitie van de minister van BZK is om 180 proefprojecten op te zetten en er is op dit moment nog geen pilot met een gedegen evaluatie afgerond. Kan de wethouder de raad informeren over dit stroperige proces en over de huidige stand van zaken? Wethouder JANSMA deelt die zorg wel enigszins want er zijn 2 data waarover kan worden besloten voor de definitieve invoering. Dat zou 1 juli 2022 of 1 januari 2023 zijn.

Vertegenwoordigers van de VNG hebben hier uitgebreid over gesproken met het ministerie want de gemeenten kunnen zich geen 5e uitstel veroorloven. Daaruit is geconcludeerd dat 1 juli 2022 de definitieve ingangsdatum moet zijn maar de gemeente heeft er weinig invloed op of dan alles naar behoren werkt. De Baarnse projectleider is ook heel actief in de regio en er worden ook van andere gemeenten zaken afgetapt, ook betreffende het digitaal stelsel. Allen pakken een deel om te kijken wat wel en niet werkt. Het digitaal stelsel is de bottleneck. Als er informatie is wordt dat met de raad gedeeld. De inspanningen blijven gericht op 1 januari 2022 en dat geeft de raad meer tijd in het besluitvormingstraject. Anders zouden 4 besluiten in oktober aanstaande genomen moeten worden. Het college heeft de samenwerking met de raadscommissie als uiterst plezierig ervaren. Conclusie: De VOORZITTER concludeert dat het voorstel als hamerstuk naar de raad gaat. 7. Kadernota Uitvoeringsorganisatie BBS 2022 en begroting BBS 2022 (274063) De heer VAN DER DONK constateert dat er weer sprake is van een gemeenschappelijke regeling die overschotten gebruikt om bij te plussen. In mei is de motie over de bestemming van overschotten GGD aangenomen. Het gaat deze keer over niet bestede TOZO gelden maar er is ook nog een bestuurlijke en ethische vraagstelling.

De BBS heeft de TOZO voor minder geld kunnen uitvoeren dan de rijksoverheid ervoor heeft overgemaakt en vraagt toestemming om deze gelden maar tegelijk voor de eigen organisatie te gebruiken want hoe meer gerealiseerd kan worden uit de TOZO gelden, des te minder een beroep hoeft te worden gedaan op extra middelen. Het geld kan zelfs worden gebruikt voor nieuwe nog niet begrote taken maar er wordt wel een stevige verhoging van de bijdrage van de gemeente Baarn met € 30.000 voor volgend jaar gevraagd. We zitten nog midden in coronatijd en de balans is nog niet opgemaakt maar de gelden worden al verdeeld. Daarbij is de vraag of die gelden wel te verdelen zijn door de BBS want die komen van de rijksoverheid en worden gebruikt voor de uitvoering van een rijksregeling. Deze gelden kunnen waarschijnlijk teruggevorderd worden. Als ze al van de BBS zouden zijn is de vraag of wij daar de beschikking over willen hebben. Heel Nederland valt terecht over bedrijven die coronasteun niet

terugbetalen omdat ze toch winst maken. Is het dan niet vreemd dat een overheidsorganisatie teveel betaalde steun in eigen zak wil steken? Het gemak waarmee dit gebeurt is pijnlijk maar het toont ook weer aan dat de gemeente veel kritischer moet zijn op de besteding van overschotten bij gemeenschappelijke regelingen. Los van dit specifieke punt zal het CDA op 7 juli met een motie komen over hoe om te gaan met overschotten bij gemeenschappelijke regelingen. Is de wethouder het met het CDA eens dat de BBS zich wel heel erg snel de uitstaande TOZO gelden toe-eigent en dat er sowieso nog even gewacht moet worden op de lopende ontwikkelingen om de balans op te maken en dat deze gelden eigenlijk helemaal niet toebehoren aan de BBS? Vinden de andere fracties het toe-eigenen van de TOZO gelden ook een vreemd verzoek? Zijn deze gelden van de BBS en is het wel kies om ze in de eigen zak te steken? Op basis van voorgaande wil het CDA een zienswijze indienen en daarvoor is dan een amendement nodig. Staan de andere fracties daar open voor? De heer BOSMAN zegt dat bij een organisatie als BBS de wens van GroenLinks concreet kan worden gemaakt dat een overheidsorganisatie mensen niet ziet als een dossier of geval maar als mensen zoals jij en ik. De deelnemende gemeenten moeten daar dan wel de opdracht voor geven.

Dat is niet iets voor nu maar daar wil de fractie het in een later stadium nog wel eens over hebben. Het ziet ernaar uit dat de verwachte toestroom in de bijstand wel eens zou kunnen meevallen en dat zou fijn zijn want dan kunnen de extra kosten worden beperkt. Kan de wethouder garanderen dat zelfstandige ondernemers die alsnog voor ondersteuning bij de BBS aankloppen door de bestemming van de niet bestede TOZO gelden niet achter het net gaan vissen? De heer VAN DER LINDEN leest in de kadernota dat BBS hoopt in 2021 een extra inspanning te leveren op het gebied van terugvordering en verhaal. Als dat lukt volgens plan zijn er geen budgettaire consequenties in 2022 en dan is er niet opnieuw extra inzet nodig. Kan de wethouder aangeven hoe deze inspanning geleverd wordt? De heer BLOKKER waardeert dat er bij BBS een aantal verbeterslagen zijn gemaakt. In de begroting 2022 worden duidelijke doelen beschreven inclusief prestatie-indicatoren. Voor financiële tekorten worden achteraf bij de gemeenten de rekening gelegd. Heeft BBS geen algemene reserve en weerstandsvermogen? Is er een reden waarom dat niet is opgebouwd of opgebouwd gaat worden? In het besluit dat de raad heeft genomen over integrale toegang is ook een rol voor de Stichting Welzijn Baarn weggelegd.

In de presentatie Stip aan de horizon werden een aantal nieuwe taken genoemd waarvan het de bedoeling is om die bij de BBS onder te brengen. Dan moet worden gedacht aan het zorgloket, schuldhulpverlening, leerplicht, inburgering per 1 januari. Wat is de toekomst van BBS in dit verhaal? Stel dat dit per 1 januari aanstaande geëffectueerd gaat worden, is BBS dan op dit moment voldoende geëquipeerd om de nieuwe taken, ook rekening houdend met de verbeterslagen die nog gemaakt moeten worden, adequaat uit te kunnen voeren? De heer BENTURA meldt dat de fractie nog geen standpunt heeft bepaald en dat op basis van de antwoorden van de wethouder en de discussie vanavond een mening zal worden geformuleerd. Wethouder JANSMA zegt dat al enige malen aan de orde is geweest dat kosten moeten worden gemaakt voor de verbeterslag. In de zomerrapportage is al aangegeven dat voor de onbenutte TOZO gelden een mooie besteding wordt gezien en dat wordt geëffectueerd met dit besluit. De TOZO gelden zijn van de gemeenten. In het bestuur van BBS is ook de discussie geweest om die gelden toe te voegen aan de gemeentelijke begroting en dan vraagt BBS aan de gemeenten een extra bijdrage. De uitvoeringsorganisatie heeft de overgebleven TOZO gelden zelf verdiend doordat met man en macht en op een goede manier het werk is geleverd. Deze organisatie is in transitie en neemt heel

veel stappen, dan is het goed om dat terug te geven aan de organisatie om die organisatie nog beter te laten functioneren dan dat die al doet voor de inwoners. De gelden worden niet teruggevorderd. Het ethische vraagstuk moeten de raadsleden zelf afwegen. In de hele maand juni tot nu toe zijn slechts 2 TONK aanvragen ingediend. Vorige maand waren het er 12 en in de maand april 18. Dit is ontzettend laag. Deze maand zijn 13 TOZO aanvragen ingediend, 65 in mei en 169 in april. Ook daar een gestage daling. De economie herstelt zich sneller dan gedacht. Een deel van het geld wordt achter de hand gehouden en daarom is niet de verwachting dat zelfstandige ondernemers straks achter het net vissen. BBS is op veel fronten beter dan het landelijk gemiddelde maar de organisatie loopt een beetje achter met de terugvordering en daar wordt extra inzet op gepleegd en dat kost dus capaciteit. Het is dus ook herverdeling in de organisatie om daar beter op te sturen. BBS is een pure uitvoeringsorganisatie en dat betekent dat die geen eigen vermogen heeft en geen eigen vermogen opbouwt. Het is uurtje factuurtje. De directie van BBS zou heel graag wat handgeld willen hebben om niet iedere keer bij de gemeenten te hoeven aankloppen. Een verzoek om toch wat eigen vermogen op te bouwen zou daar in goede aarde vallen.

Jarenlang zijn opleidingsbudgetten structureel te laag begroot met 0,5% van de loonsom terwijl dat in alle gemeenten vele malen hoger is en dat wordt nu opgeplust. In de presentatie is de bandbreedte gegeven zoals Twijnstra & Gudde die ziet. Daar moet elk college nog een besluit over nemen en het liefst in gezamenlijkheid. Dat wordt nog een flinke inspanning om dat de komende maanden te doen en daar is de afweging of bijvoorbeeld de één loket gedachte past in de systematiek. Wethouder VAN ROSHUM meldt dat een aantal scenario’s zijn uitgewerkt met betrekking tot de integrale toegang, met name voor wat betreft het lokaal team. Die scenario’s mogen niet ten koste gaan van de ontwikkeling bij BBS. Dus integrale toegang is het uitgangspunt. BBS staat wat op afstand in Soest en eigenlijk moet de omgekeerde beweging worden gemaakt dat BBS wat naar Baarn toekomt en dan wordt het plaatje ook een stuk duidelijker. Wethouder JANSMA stelt dat als meer zaken aan BBS worden overgelaten er meer mensen, ook vanuit de gemeenten, naar BBS gaan bijvoorbeeld wat betreft leerplicht. Er moet echter ook wat worden georganiseerd om een goede koppeling met de gemeenten en de inwoners te houden. Het is een uitdaging om de schaalgrootte zo te organiseren dat er geen extra managementlaag of wat dan ook wordt gekregen.

Het college kijkt ook wat dit betekent voor de gemeente Baarn want die heeft ook een bepaalde schaalgrootte nodig om goed te kunnen functioneren op alle beleidsterreinen die belangrijk zijn. Zo krijgen de mensen in de organisatie ook de kansen om zich te kunnen ontwikkelen. Dit zijn veel ontwikkelingen die gemaakt moeten worden en ook samen met de gemeentesecretaris. De heer VAN DER DONK begrijpt dat de wethouder geen enkel risico ziet dat de gelden die van de TOZO-regeling over zijn weer teruggevorderd worden. Wethouder JANSMA zegt dat die veronderstelling correct is. De heer BLOKKER geeft aan dat wanneer toch de TOZO gelden worden ingezet het wellicht een aanbeveling is om die te gebruiken om het weerstandsvermogen en een reserve op te bouwen. De opmerking van de wethouder dat de BBS-organisatie het zelf had verdiend was wat vergezocht. De verdere ontwikkelingen met betrekking tot de integrale toegang en de toekomst van BBS worden met belangstelling afgewacht want als de kant opgaat dat de BBS-organisatie formatief steeds groter wordt, wordt BBS groter dan de gemeente Baarn zelf. Conclusie:

De VOORZITTER concludeert dat het voorstel als hamerstuk naar de raad gaat. 8. Herziening programma-indeling begroting (274315) De VOORZITTER concludeert dat het voorstel zonder discussie als hamerstuk naar de raad gaat. 9. Raadsinformatiebrief Onderzoeksrapport tekort jaarrekening RMN (278087) De heer SCHOUTEN komt alles gelezen hebbende tot een simpele conclusie, namelijk dat het een zooitje is bij RMN. Daar is vooral het dagelijks bestuur en de directie verantwoordelijk voor. Er mag worden verwacht dat het niet alleen blijft bij extra overleggen en aansturing en zeker niet bij alleen misschien de noodzakelijke uitbreiding in fte. Als daar geen consequenties zijn voor deze jarenlange wanprestatie moet je je als Baarn afvragen of je hier onderdeel van wilt zijn, laat staan eigenaar. Gisteren heeft de fractie een aantal documenten gedeeld met de collega’s die uit Zeist zijn ontvangen. Een van die documenten is een verontrustende brief van de provincie gericht aan de RMN omdat ook hier inzage wordt verlangd in de incidentele baten en lasten en deze blijkbaar ook niet is gegeven in het voorgaande jaar. Was de portefeuillehouder op de hoogte van deze brief van de provincie? Zo ja, waarom is deze brief niet gedeeld met de raad, zeker gezien de huidige discussie? Vandaag werd ook een mail ontvangen over 2 aangenomen moties in IJsselstein.

In de meest verstrekkende motie wordt opgeroepen om te onderzoeken wat het kost om uit de RMN te treden. Mocht er in gezamenlijkheid besloten worden om de RMN op te heffen, hoe zit het dan met de kosten? Is dat een andere uitkomst dan het reeds voorgerekende model dat de wethouder met de raad heeft gedeeld? De heer KOUDSTAAL maakt uit het onderzoek op dat het een financiële janboel is bij deze gemeenschappelijke regeling. Enerzijds moet dit de directie en het bestuur van RMN kwalijk worden genomen maar de gemeenteraad moet ook de hand in eigen boezem steken. Met het ophalen en verwerken van afval is veel geld gemoeid en de vraag is of de gemeente daar wel genoeg voor wil betalen. Het is gemeentelijk beleid om de kosten van de afvalverwerking een op een door te berekenen aan de inwoners. Het telkens achteraf aanvullen van de bij de RMN ontstane tekorten en de rekening daarvan te presenteren bij de inwoners betekent steeds stijgende lasten van de afvalstoffenheffing. Het is dan heel makkelijk om met een boze vinger te wijzen richting RMN. Een eerder door de rekenkamer ingesteld onderzoek laat zien dat het logistieke werk door de RMN wel goed wordt uitgevoerd en dat is een pluim voor de medewerkers in het veld. Kennelijk om de begroting jaarlijks vriendelijker te kunnen presenteren wordt die rooskleuriger voorgesteld dan feitelijk het geval zou moeten zijn.

Is de raad überhaupt wel bereid om meer geld uit te geven aan deze gemeenschappelijke regeling? Als er wel een realistische begroting door de RMN wordt opgesteld betekent dit dat de gemeente vooraf te maken krijgt met een hogere bijdrage. Wordt dat juist gezien? Uit het rapport van de onderzoekscommissie blijkt bijvoorbeeld dat het ziekteverzuim steeds te rooskleurig wordt weergegeven. Als dat goed zou worden ingevoerd in de begroting zou dus op voorhand meer geld moeten worden gevraagd van de deelnemende gemeenten. Kan de wethouder aangeven of hier een grond van waarheid in zit? De heer EIJBAARD memoreert dat de afgelopen tijd een hoop onderzoeken zijn gedaan. In 2015 kwam uit het K+V onderzoek dat de RMN een prima afvalverwerker is maar dat de financiële organisatie moet worden versterkt. In 2018 kwam uit het accountantsonderzoek dat de financiële organisatie moet worden versterkt. In 2019 deed de accountant nogmaals onderzoek en die zei nogmaals versterk je financiële organisatie. Uit het onderzoek van de gezamenlijke rekenkamers in 2019 kwam dat de RMN een prima afvalverwerker is maar dat de financiële organisatie moest