1004351 Programmabegroting 2025 bijlage 1 Programmabegroting 2025 OUD

Grondslagen bestemmingsheffing

Verordening rioolheffing*

Op basis van de hoeveelheid afvalwater dat per aansluiting op de wordt riolering geloosd. Hiervoor gebruikt de gemeente de verbruiksgegevens van het waterleidingbedrijf.

Verordening afvalstoffenheffing*

Een vast bedrag gebaseerd op de gezinssamenstelling. De categorieën die gebruikt worden, zijn één- en meerpersoonshuishouden.

*jaarlijks (in het vierde kwartaal) wordt de nieuwe verordening voor het komende jaar vastgesteld. Inkomsten uit belastingen

Rekening Begroting

Begroting

Meerjarig perspectief

2023

2024

2025

2026

2027

2028

Afvalstoffenheffing

-4.239

-4.740

-5.474

-5.474

-5.474

-5.474

Rioolheffing

-3.104

-2.940

-3.555

-3.626

-3.698

-3.772

Rioolaansluitrecht

-28

-3

-21

-21

-21

-21

Totaal heffingen

-7.371

-7.684

-9.050

-9.120

-9.193

-9.267

Gemeente Baarn – Begroting 2025

93

Gesloten systemen In de onderstaande tabel worden de lasten en baten van de gesloten systemen zijnde riool, afval en begraven gepresenteerd. 'Gesloten systemen' houdt in dat de geraamde opbrengsten niet hoger mogen zijn dan de geraamde lasten. Het vastgesteld kader binnen de gemeente Baarn is 100% kostendekkendheid voor de gesloten systemen. Riolering Kostenopbouw

Afval

Begraven

Rekening Begroting Begroting Rekening Begroting Begroting Rekening Begroting Begroting 2023

2024

2025

1.210

804

1.205

2023

2024

2025

2.800

3.504

4.204

2023

2024

2025

477

431

440

59

0

10

536

431

450

Kosten Taakveld 7.2 Riolering Taakveld 7.3 Afval Taakveld 7.5 Begraafplaatsen en Crematoria Taakveld 5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie

378

420

244

213

206

205

Taakveld 6.3 Inkomensregelingen

123

122

122

173

135

135

Taakveld 0.64 Belastingen

131

Mutatie voorzieningen egalisatie baten en lasten riolering

-565

0

-142

Toevoeging voorziening toekomstige vervanging riolering

1.235

1.235

1.235

Mutatie voorzieningen egalisatie baten en lasten afval

131

662

0

0

Mutatie voorziening afkoop onderhoud begraafplaats Subtotaal primaire kosten

2.381

2.581

2.795

3.848

3.845

4.675

Netto kosten Overhead (gemeentelijke organisatie)

184

94

170

34

97

117

67

63

63

2.565

2.675

2.965

3.882

3.942

4.792

603

494

513

Aandeel leegstand

158

159

55

102

117

82

Aandeel oninbare debiteuren

19

20

18

30

35

27

BTW

362

321

516

564

920

902

Netto kosten + overhead Toe te rekenen kosten

Totaal toe te rekenen kosten Totaal kosten Opbrengst heffing

539

500

590

696

1.072

1.011

0

0

0

3.104

3.175

3.555

4.578

5.014

5.803

603

494

513

3.104

3.175

3.555

4.239

4.740

5.475

437

494

511

338

316

328

100%

100%

100%

72%

100%

99,5%

Opbrengst medegebruik afvalbrengstation Eemnes BTW is algemeen dekkingsmiddel (notitie lokale heffingen 2021 cie BBV) Dekkingspercentage

100%

100%

100%

Bedragen x € 1.000,-

Afvalstoffenheffing De afvalstoffenheffing is een gesloten systeem met 100% kostendekkendheid. De kosten bestaan grotendeels uit lasten die de gemeente heeft voor de inzameling (RMN) en verwerking (AVU) van huishoudelijk afval. In 2022 en 2023 waren de kosten van verwerking van afval lager dan begroot. In 2024 is sprake van een toename van de kosten. Stijgende energie-, loon- en verwerkingskosten zorgen voor een toename van de lasten voor de inzameling en verwerking van afval voor 2025. Dit Gemeente Baarn – Begroting 2025

94

zorgt voor een hogere afvalstoffenheffing. We onderzoeken of er aanpassing van een gedifferentieerde tariefsystematiek van de afvalstoffenheffing wenselijk is (diftar). Op basis van de lasten in 2025 dient de opbrengst afvalstoffenheffing in 2025 met totaal € 735.000 toe te nemen om een kostendekkingspercentage van 100% te behouden. Hiervan betreft een deel het toepassen van de prijsindexering (3,1%) en de uitwerking van het besluit in de Perspectiefnota 2025 om de kosten van heffen en innen in de tarieven door te gaan berekenen (3,22%), samen totaal 6,32%. Een toename van de opbrengstraming met € 735.000 betekent een toename met 12,6% die in de tarieven afvalstoffenheffing 2025 moet worden verwerkt. Na verwerking van de hogere lasten in begrotingswijziging 2024-1 van RMN in de gemeentebegroting 2024, waarbij het nadelige saldo ten laste van de egalisatievoorziening Afvalverwerking is gebracht, bedraagt de stand van de voorziening Afvalverwerking € 639.000. Rioolheffing In september 2024 is het kostendekkingsplan Riolering geactualiseerd waarin de ontwikkeling van de hoogte van de rioolheffing is aangegeven. Uitgangspunt hierbij is dat de rioolheffing 100% kostendekkend is. In het Kostendekkingsplan Riolering is sprake van structureel hogere jaarlasten en vanaf 2027 een hogere jaarlijkse toevoeging aan de voorziening toekomstige vervanging riolering.

Om het uitgangspunt van 100% dekking te kunnen blijven halen, is in het Kostendekkingsplan bovenop de jaarlijkse verhoging van de opbrengst rioolheffing met de prijsindex (3,1%) in 2025, een extra verhoging van 4,5% voorzien. Totale verhoging van de opbrengstraming 2025, die doorwerkt in de tarieven rioolheffing 2025, bedraagt derhalve circa 7,7%. Vanaf 2026 is jaarlijks sprake van een extra (boven de prijsindex) verhoging met 2% per jaar. De eerste jaren is daarnaast ook een onttrekking uit de egalisatievoorziening Riolering nodig. Ook dit is in het kostendekkingsplan voorzien. De stand van de egalisatievoorziening Riolering bedraagt op 1-12024 € 1,16 miljoen. Toelichting op leges De inkomsten uit leges bestaan uit leges die geheven wordt voor diensten aan een individuele aanvrager, zoals een paspoort, rijbewijs of omgevingsvergunning. Bij het heffen van leges mag geen winst gemaakt worden. Het uitgangspunt voor leges is 100% kostendekking. Voor een aantal tarieven, zoals paspoort en rijbewijs, heeft het Rijk een maximumtarief bepaald. Leges worden geheven op basis van de Verordening op heffing en invordering van leges 2025. De opbrengsten van leges voor 2025 zijn begroot op € 1.078.000. Het definitieve tarief voor 2025 wordt in het vierde kwartaal gepubliceerd in de Verordening heffing invordering leges 2025.

Leges algemene dienstverlening In verband met de inwerkingtreding van de Omgevingswet per 1 januari 2024 is een geheel nieuwe legesverordening en tarieventabel opgesteld. Door de vele wijzigingen en nieuwe artikelen is het ondoenlijk een was-wordt tabel te presenteren. De legestarieven worden conform de begrotingsrichtlijn verhoogd. Als uitzondering hierop zijn een aantal tarieven uit titel 1 van de tarieventabel niet verhoogd. De reden is dat voor deze tarieven een Gemeente Baarn – Begroting 2025

95

maximum geldt en het tarief reeds gelijk is aan dit maximum. Het betreft hier met name de leges voor reisdocumenten (hoofdstuk 2) en rijbewijzen (hoofdstuk 3). Alle tarieven zijn naar beneden afgerond op vijf eurocenten. Leges leefomgeving omgevingsvergunningen De verordening en tarieventabel 2025 is gebaseerd op de modelverordening van de VNG. Er is van de gelegenheid gebruik gemaakt om de huidige tabel te actualiseren. De grootste verschillen doen zich voor in het onderdeel dat betrekking heeft op de omgevingsvergunning. Nieuw was de splitsing van de huidige activiteit Bouwen in Bouwactiviteiten en een Ruimtelijke toets. Deze splitsing is noodzakelijk door de inwerkingtreding van de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen, die gelijktijdig met de Omgevingswet in werking treedt. Deze Wet zorgt voor een indeling van bouwwerken in gevolgklassen. Voor bouwwerken in gevolgklasse 2 is het tarief gelijk aan het tarief in 2023. Voor bouwwerken in gevolgklasse 0 en 1 geldt wettelijk alleen nog het tarief voor de Ruimtelijke toets. De huidige tarieven worden naar rato van de verlaging van de verhaalbare lasten verlaagd. Vanaf de inwerkingtreding van de Omgevingswet ontstaat de mogelijkheid leges te heffen voor milieubelastende activiteiten. Ambtelijk is besproken gebruik te gaan maken van deze heffingsmogelijkheid. Ook de provincies hebben besloten hiervoor leges te gaan heffen.

De tarieven zijn afgeleid vanuit de kosten die Omgevingsdienst in rekening brengt voor de milieubelastende activiteiten. Deze kosten zijn als tarief in de tarieventabel 2025 opgenomen. Begraafplaatsenrechten Jaarlijks worden de tarieven voor begraafplaatsrechten geactualiseerd. De tarieven zijn opgenomen in de tarieventabel van de Verordening begraafplaatsrechten. Uitgangspunt is dat de tarieven 100% kostendekkend zijn. Met de opbrengst worden de exploitatielasten van de Algemene Begraafplaats aan de Wijkamplaan in Baarn gedekt. In Baarn worden rechten geheven voor het gebruik van de begraafplaats en voor het verlenen van diensten voor het begraven of het onderhouden van graven. De tarieven zijn in deze paragraaf niet opgenomen, omdat het om circa 50 tarieven gaat. Om het uitgangspunt van 100% kostendekkendheid te kunnen handhaven, is de opbrengstraming in 2025 verhoogd met € 28.000. Dit komt neer op een toename van 5,92% die wordt doorbelast in de tarieven 2025. Naast indexering van prijsgevoelige budgetten met 3,1%, zijn ook de salarislasten gestegen. Marktgelden Op basis van de Marktgeldverordening worden er marktgelden geheven. Met de opbrengst worden de gemeentelijke lasten van het houden van de weekmarkt op de Brink gedekt. Het marktgeld bestaat uit twee gedeelten.

Het belangrijkste deel is het staangeld dat wordt geheven voor het innemen van de standplaats op de weekmarkt. Ook is er een tarief voor de afname van elektriciteit tijdens de weekmarkt. In onderstaande tabel is vanaf 2027 een daling van de geraamde opbrengst leges te zien. Vanaf 2027 dalen de opbrengsten leges paspoorten en identiteitskaarten als gevolg van de afname van de piek die zich in de jaren daarvoor voor heeft gedaan.

Gemeente Baarn – Begroting 2025

96

Inkomsten uit leges

Rekening Begroting

Begroting

Meerjarig perspectief

(X 1000)

2023

2024

2025

2026

2027

2028

Leges

-1.012

-731

-1.078

-1.078

-996

-996

Begraafplaatsrechten

-466

-481

-507

-507

-507

-507

Marktgelden

-22

-30

-25

-25

-25

-25

Totaal leges

-1.500

-1.242

-1.610

-1.610

-1.528

-1.528

Ontwikkeling lokale lastendruk De totale lastendruk in 2025 stijgt naar € 1.339 voor een gemiddeld voor meerpersoonshuishoudens (dit was in 2024 € 1.228). Voor de bepaling van de lastendruk wordt uitgegaan van de OZB-eigenaar woning en de riool- en afvalstoffenheffing van een standaard meerpersoonshuishouden. In onderstaande tabel is de ontwikkeling van de lastendruk weergegeven. Gemeentelijke woonlasten (x € 1,00) Gemiddelde WOZ waarde woningen

Rekening

Begroting)

Begroting

2023

2024

2025

493.087

580.206

nnb

5.670.296

6.906.192

nnb

OZB eigenaren (gemiddeld)

466,26

473,28

487,95

Afvalstoffenheffing (mph)

433,05

485,80

561,10

Rioolheffing

248,40

269,41

290,15

1.147,71

1.228,49

1.339,21

Totale WOZ waarde woningen (*€1.000)

Gemiddelde gemeentelijke woonlasten

Gemeente Baarn – Begroting 2025

97

Weerstandsvermogen en Risicobeheersing Beleid gemeente Baarn Als gemeente ontwikkelen we activiteiten waar mogelijk risico's aan verbonden zijn. Ook worden we soms geconfronteerd met autonome ontwikkelingen die gepaard gaan met risico's. Onder een risico verstaan wij de kans dat een gebeurtenis zich voordoet die (de hoeveelheid beschikbare financiële middelen voor) het realiseren van doelstellingen in positief of negatief opzicht beïnvloedt. Deze risico's kunnen van juridische, financiële, maatschappelijke of inhoudelijke aard zijn. Belangrijk onderdeel van managementverantwoordelijkheid is daarom het risicomanagement. Het risicomanagement binnen de gemeente Baarn wordt uitgevoerd op basis van de nota Risicomanagement 2024. Hierin is ook opgenomen naar welk weerstandsvermogen Baarn streeft. Het weerstandsvermogen is het vermogen van de gemeente om (incidentele) financiële tegenvallers op te kunnen vangen. De noodzakelijke omvang van het weerstandsvermogen volgt uit de relatie tussen de beschikbare weerstandscapaciteit (algemene reserve en bestemmingsreserve) en de risico's waarvoor geen voorzieningen zijn getroffen of verzekeringen zijn afgesloten. De gemeente Baarn streeft naar een ratio weerstandsvermogen voor de programma’s van 1,0. Risico (x 1000)

Omschreven als

Geschatte kans van Rekenpercentage

Klein

Onwaarschijnlijk

0% - 20%

10%

Gemiddeld

Aannemelijk

21% - 50%

35%

Groot

Waarschijnlijk

51% - 90%

70%

Benodigde weerstandscapaciteit Het weerstandsvermogen is het verhoudingsgetal tussen de beschikbare weerstandscapaciteit en de benodigde weerstandscapaciteit. De beschikbare weerstandscapaciteit gaat over de algemene reserve. De totale omvang van de risico’s bedraagt bij het opstellen van de Begroting 2025 € 23 miljoen. Wanneer de maximale financiële impact maal de kans wordt berekend, ontstaat een benodigde weerstandscapaciteit van € 8,5 miljoen om de incidentele risico’s op te vangen. Beschikbare capaciteit van de gemeente Baarn is € 14 miljoen. De ratio weerstandsvermogen is 1,66.

Weerstandcapaciteit

Jaarrekening 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Bruto risico

23.293

15.676

23.293

Benodigde weerstandscapaciteit

8.020

5.631

8.514

Beschikbaar weerstandsvermogen

17.460

15.674

14.095

2,18

2,78

1,66

Ratio weerstandsvermogen Bedragen x € 1.000,-

Weerstandscapaciteit exploitatie De weerstandscapaciteit die in de in de exploitatie beschikbaar is, dient vooral voor het opvangen van structurele financiële restrisco’s. De aanwezige weerstandscapaciteit bestaat uit: 1. raming voor onvoorzien 2. onbenutte belastingcapaciteit.

Gemeente Baarn – Begroting 2025

98

1. Onvoorzien In de begroting wordt een post onvoorzien opgenomen van 0,2% van de totale lasten. Het benutten van de post voor onvoorzien vergt een collegebesluit. Gebruik van de post onvoorzien kan alleen voor incidentele uitgaven die als onvoorzien, onuitstelbaar en onvermijdbaar worden aangemerkt 2. Onbenutte belastingcapaciteit De onbenutte belastingcapaciteit richt zich op financiële ruimte bij de onroerendezakenbelasting en de bestemmingsheffingen Afval en Riolering. Het verschil tussen het gemiddelde OZB-tarief van de gemeente en het normtarief dat door het Rijk wordt gehanteerd, geeft de financiële ruimte bij de OZB weer. De onbenutte belastingcapaciteit op basis van OZB-tarieven 2024 en de WOZ van 2023 is ca 2,3% (€ 1.7 miljoen). Bij de heffingen Riolering en Afval gaat het om de financiële ruimte tot aan het niveau van 100% kostendekking. Inventarisatie weerstandscapaciteit Het weerstandsvermogen wordt gedefinieerd als “het vermogen van de gemeente Baarn om nietstructurele financiële risico’s op te kunnen vangen teneinde zijn taken te kunnen voortzetten”. Het weerstandsvermogen bestaat uit die middelen die de gemeente Baarn heeft om niet-begrote kosten te dekken en die risico’s waarvoor geen voorzieningen zijn getroffen of verzekeringen zijn afgesloten. Dit gaat alleen om de incidentele risico’s.

Voor de vaststelling van het weerstandsvermogen neemt de gemeente Baarn alleen de algemene reserve als uitgangspunt. De onbenutte belastingcapaciteit en de post voor onvoorzien worden niet meegenomen in de berekening. Deze zijn een reserve om mogelijke structurele risico’s op te vangen binnen de begroting wanneer dit nodig blijkt. Risico

Benodigde capaciteit jaarrekening 2023

Begroting 2025

Bedrijfsrisico's

4.097

4.447

Beleidsrisico

3.118

3.262

805

805

8.020

8.514

Aansprakelijkheidsrisico Totaal Bedragen x € 1.000,-

Financiële vertaling van de risico’s Op basis van het risicobeleid is het gewenste weerstandsvermogen bepaald door de risico’s in cijfers vast te stellen naar hun maximale financiële impact maal de kans dat het risico zich voor kan doen. De in deze paragraaf opgenomen risico’s zijn niet volledig. Risico’s met weinig financiële impact of risico’s waarvan het financiële effect niet bekend is, zijn buiten beschouwing gelaten. Hierbij zijn alleen risico’s meegenomen: • die een maximale financiële impact hebben van € 100.000 of meer; • waarvan de kans dat het risico zich in werkelijkheid voordoet groter is dan 10%; • waarvan de kans maal de financiële impact minimaal € 10.000 bedraagt. De risicoanalyse vindt tweemaal per jaar plaats, waardoor deze paragraaf (Begroting 2025) aansluit op de risicoanalyse van de Jaarrekening 2023. Totaaloverzicht De benodigde weerstandscapaciteit bij de begroting is in omvang is met € 3 miljoen toegenomen ten opzichte van de risicoanalyse in de begroting van 2024, omdat een aantal risico-inschattingen zijn Gemeente Baarn – Begroting 2025

99

geactualiseerd. In de onderstaande tabel zijn de veranderingen ten opzichte van de Jaarrekening 2023 en Begroting 2025 zichtbaar. In het overzicht met benoemde risico's zijn er twee wijzigingen. Toegevoegd is het risico van personeelstekort. Afgelopen jaren hebben wij geconstateerd dat vanwege de krappe arbeidsmarkt lastig is om voldoende nieuwe medewerkers aan te trekken en te behouden. Het niet kunnen invullen van vacatures met gekwalificeerd personeel leidt niet alleen tot stagnatie in de uitvoering van beleid, maar ook tot onderuitputting van budgetten enerzijds en anderzijds tot overschrijding van personeelskosten. We zetten in op goede arbeidsmarktcommunicatie en strategisch personeelsbeleid. Het risicobedrag voor het Sociaal Domein is opgehoogd van € 1,3 naar € 1,6 miljoen. De grootste structurele risico’s zijn kortingen voor de jeugdzorg n.a.v. de Hervormingsagenda en de toename van kosten bij samenwerkingspartners door een hogere toestroom van cliënten en stijgende personeelskosten. Een groot incidenteel risico betreft de hoog-specialistische zorg voor enkele jeugdigen. Mutatie

Aantal

Bedrag

Ongewijzigd

15

7.044

Vermeerdering

1

1.120

Vermindering

0

0

Nieuw

1

350

Totaal

17

8.514

Bedragen x € 1.000,-

Gemeente Baarn – Begroting 2025

100