Programmabegroting 2023

Dat doen we in samenhang met de voorbereidingen van het nieuwe CCB. Natuur en openbaar groen Het ecologisch bermbeheer is ingevoerd. Samen met regiogemeenten en het waterschap maaien we bermen en sloten. Het beleid voor een bij-vriendelijke gemeente zetten we voort. Verder gaan we door met de kwaliteitsimpuls groen in de openbare ruimte. We willen het hier niet bij houden. Ook in het buitengebied streven we een kwaliteitsimpuls na.

DOELSTELLINGEN 2023 5.1 Bevorderen deelname aan sport en bewegen In 2023 ontwikkelen we een realistisch perspectief voor sportpark Ulicoten. We doen dat in samenhang met het Meerjaren Onderhoudsplan voor de sportaccommodaties en houden hierbij rekening met de (toekomstige) behoefte van inwoners.

Programmabegroting 2023 Baarle-Nassau

39

5.2 Zichtbaar maken cultuurhistorie We willen cultuurhistorie in de gemeente in beeld laten brengen, als basis voor bescherming, borging en verdere ruimtelijke planvorming, maar ook om in te zetten voor toeristisch-recreatieve doeleinden. Hiertoe wordt in 2023 een cultuurhistorische waardenkaart opgesteld. 5.3 Afronden groenrenovatie wijk De Akkers Zoals aangegeven in de vastgestelde groenvisie grenzeloos groen is voor het toekomstbestendig houden van het groen tijdige vervanging van het groen noodzakelijk. In 2022 is in overleg met de bewoners een renovatieplan voor woonwijk de Akkers opgesteld. De uitvoering zal meerjarig gefaseerd plaatsvinden. 5.4 Vervangen schuilhut bij visvijver Goordonk De openbare schuilhut bij de visvijver Goordonk is aan vervanging toe. Bij het maken van een ontwerp bekijken we de wens van de visvereniging om een eigen afgesloten gedeelte voor de vereniging te implementeren in het ontwerp van de schuilhut. 5.5 Kerkenvisie Ook in 2023 werken we aan de kerkenvisie. In samenwerking met een extern bureau worden gesprekken gevoerd met stakeholders (eigenaar, kerkbestuur, gebruikers, omwonenden, erfgoedorganisaties en andere betrokkenen). De kerkenvisie is een zorgvuldig proces, dat over meerdere jaren zal lopen. Het project wordt volledig gedekt door de decentralisatie-uitkering van het ministerie van OCW.

Wat gaan we ervoor doen? Nr. 5.1

Doelstelling Bevorderen deelname aan sport en bewegen

5.2

Zichtbaar maken cultuurhistorie

5.3

Bevorderen kwaliteit van het openbaar groen

5.4 5.5

Vervangen openbare schuilhut bij visvijver Goordonk Kerkenvisie

Specifieke activiteit Ontwikkeling van een realistisch toekomstperspectief voor sportpark Ulicoten Opstellen cultuurhistorische waardenkaart Afronden groenrenovatie in woonwijk De Akkers Vervangen schuilhut opstellen Kerkenvisie

REGULIERE TAKEN (GOING CONCERN) 5.6 Sport en bewegen We gaan door met uitvoering van ons sport(accommodatie)beleid 'Baarle Beweegt'. Dat doen we in samenhang met doelen en activiteiten in het brede sociale domein (programma 6) en gezondheidsbeleid (programma 7). Actuele ontwikkelingen kunnen aanleiding zijn om het MJOP op onderdelen aan te passen. 5.7 Cultuur We bevorderen deelname aan culturele activiteiten. Dat doen we in samenhang met voorbereiding van het nieuwe CCB. Om cultuureducatie voor jongeren te bevorderen verkennen we mogelijke samenwerking tussen onderwijs, CCB, verenigingen en het jongerenwerk (zie programma 6.3). In 2023 bereiden we ook de nieuwe afspraken met Theek 5 voor.

40

Programmabegroting 2023 Baarle-Nassau

5.8 Bestrijding eikenprocessierups Het bestrijden van de eikenprocessierups blijft de komende jaren een belangrijk aandachtspunt. We willen minder gaan spuiten omdat het middel steeds meer in twijfel wordt getrokken en bovendien geen duurzame oplossing is. We bestrijden de eikenprocessierups zo goed als mogelijk, maar er dient rekening gehouden te worden met extra overlast. We gaan meer inzetten op natuurlijke beheersing met natuurlijke vijanden. 5.9 Ecologisch maaibeheer/ beheerplan bermen en sloten Vanaf 2021 werken we in samenwerking met Waterschap Brabantse Delta, 14 West-Brabantse gemeenten en Staatsbosbeheer met een nieuw bestek en beheerplan "maaionderhoud bermen en watergangen- kwaliteit en ecologie". Het huidige contract voor het ecologisch berm- en sloot beheer loopt, inclusief de verlengingsoptie van twee jaar, tot en met 2024. 5.10 Onderhoud groen conform de opgenomen beeldkwaliteit in de groenvisie "Grenzeloos Groen" We willen het reguliere onderhoud op orde hebben zodat het zoveel als mogelijk voldoet aan de gewenste beeldkwaliteit. Met een nieuwe aanbesteding voor 2023 in het vooruitzicht verwachten we dat deze, ten opzichte van de kosten in 2022, hoger uitvalt.

Enerzijds vanwege de huidige marktomstandigheden en anderzijds omdat we bij het aanbesteden niet alleen kijken naar de prijs maar ook naar de kwaliteit (EMVI: Economisch Meest Voordelige Inschrijving, de huidige aanbesteding is alleen op prijs). Voor reguliere prijsstijgingen hebben we bij de 1e Turap 2022 extra middelen opgenomen. We verwachten om die redenen het extra bedrag hard nodig te hebben.

Wat gaat het kosten? Bedragen X € 1.000 Code

Omschrijving taakveld

Rekening Begroting Begroting 2021

2022

2023

Meerjarenbegroting 2024

2025

2026

Totaal lasten programma 5

1.657

1.902

1.802

1.765

1.745

1.718

Totaal baten programma 5

171

168

164

167

168

131

-1.486

-1.734

-1.639

-1.598

-1.576

-1.587

Saldo lasten en baten programma 5

Programmabegroting 2023 Baarle-Nassau

41

Toelichting budgetverschillen De belangrijkste verschillen tussen de ramingen in de begroting 2023 en de begroting 2022 zijn: Bedragen x € 1.000 1 2 3 4 5

6 7 8 9 10

11 12

42

Omschrijving De te betalen bijdrage aan de GR ABG is toegenomen. De investering in de sportaccommodatie van Gloria Atletiek (2007) is in 2022 volledig afgeschreven. Als gevolg van inflatie is het onderhoudsbudget voor "sloten, waterlopen en bermen" geïndexeerd. Met ingang van 2023 wordt de subsidie aan Theek 5 verlaagd. In 2022 is een eenmalig budget geraamd t.b.v. het project "Kunst in de openbare ruimte"(kunstwerk De Harende boer). Hierdoor zijn de kosten in 2023 lager dan in 2022. In 2022 is een eenmalig budget geraamd t.b.v. het project "Opstellen kerkenvisie". Hierdoor zijn de kosten in 2023 lager dan in 2022. In 2023 is een eenmalig budget geraamd voor het opstellen van een cultuurhistorische waardenkaart. Met ingang van 2023 is een structureel budget opgenomen voor het onderhouden van landschapselementen. In 2022 is een eenmalig budget geraamd t.b.v. het landschapsverbeteringsplan. Hierdoor zijn de kosten in 2023 lager dan in 2022. In 2022 is een eenmalig budget geraamd t.b.v. achterstallig onderhoud en bijvriendelijk beheer (Bels Lijntje) en herplant van een bosperceel nabij de visvijver. Hierdoor zijn de kosten in 2023 lager dan in 2022. Het budget ten behoeve van het project "Stimuleringsregeling Landschap" is in 2023 komen te vervallen. Diverse kleine verschillen Totaal

Programmabegroting 2023 Baarle-Nassau

L/B L L

Bedrag -55 42

V/N N V

L

-15

N

L L

32 7

V V

L

25

V

L

-35

N

L

-10

N

L

75

V

L

15

V

L

16

V

L/B

-2 95

N V

Sociaal domein

Sociaal domein Wat willen we bereiken? Algemeen In ons zorg- en welzijnsbeleid ‘Baarle BRUIST! Met elkaar, voor elkaar' dat we in 2020 vaststelden, hebben we onze ambities voor het sociaal domein bepaald. We willen bereiken dat onze inwoners mee kunnen doen én we willen de kostenstijging in het sociaal domein afremmen. Om te zorgen dat onze inwoners mee kunnen (blijven) doen versterken we de sociale basis, het gewone, alledaagse leven en zorgen we voor (professionele) hulp en ondersteuning als dat nodig is. Samen met inwoners en maatschappelijke partners werken we daaraan. We doen dat door maatwerk te bieden en actief netwerken in de samenleving (informeel en professioneel) te versterken. 'Meedoen' krijgt vorm op 5 leefgebieden. Concreet streven we ernaar dat inwoners: -

Prettig wonen in hun buurt; Financieel kunnen rondkomen; Thuis veilig en kansrijk zijn; Zinnig hun dag in kunnen vullen; Fit en veerkrachtig zijn;

Voor veel ontwikkelingen en ambities is de afgelopen jaren de basis gelegd. Daar bouwen op door. Tegelijkertijd zien we ook dat maatschappelijke ontwikkelingen andere prioriteiten en andere werkwijzen van ons vragen. Maatschappelijke ontwikkelingen De afnemende koopkracht, het tekort aan woningen en de personeelskrapte brengen voor veel inwoners onzekerheden met zich mee. Daarnaast heeft de coronacrisis een grote impact gehad op onze samenleving. Niet iedereen heeft voldoende veerkracht (meer) om met de uitdagingen in het leven om te kunnen gaan. Op de groep die wel veerkrachtig is, en kan bijdragen aan oplossingen, wordt een steeds groter beroep gedaan. Door vergrijzing zal de druk op de schouders van 20 - 65 jarigen de komende jaren verder toenemen. Ook voor de opvang van vluchtelingen staan we voor grote uitdagingen. De hogere taakstellingen voor de huisvesting van statushouders en het meewerken aan noodopvang om de overbelasting van de asielzoekerscentra te beperken vraagt ook van onze gemeente in 2023 stevige inspanningen.

Programmabegroting 2023 Baarle-Nassau

43

Nieuwe werkwijzen In 2023 gaan we op een aantal onderdelen van het sociaal domein starten met andere werkwijzen: We gaan voor het hele sociaal domein en onderdelen van het veiligheidsdomein samenwerken in de regio Hart van Brabant. Ook hebben we zowel met ons dorpsteam als met zorgaanbieders andere subsidie- en inkoopafspraken gemaakt. Samen met onze partners monitoren we, leren we en sturen zo nodig bij. Zeker de eerste helft van het nieuwe jaar zal dit alles extra aandacht vragen van medewerkers.

DOELSTELLINGEN 2023 6.1 We willen bereiken dat onze inwoners mee kunnen doen op een manier die bij hen past iedereen mee kan doen Jaarlijks maken we in overleg met inwoners en maatschappelijke partners een uitvoeringsagenda Baarle BRUIST!. Hierin brengen we focus en prioriteiten aan op basis van de actuele ontwikkelingen en (financiële) kaders. De uitvoeringsagenda is daarmee een nadere uitwerking van de programmabegroting. Voor een efficiënte uitvoering streven we naar zo veel mogelijk afstemming met Alphen-Chaam en Gilze en Rijen. 6.2 Bevorderen van een inclusieve samenleving We willen dat alle inwoners volwaardig mee kunnen doen, ongeacht hun afkomst, voorkeuren, beperkingen, etc. We gaan verder met de in 2022 bepaalde aanpak en stellen een praktische inclusieagenda vast. 6.3 Bevorderen van ontwikkelkansen voor jongeren We willen jongeren een plek geven waar zij zich thuis voelen, gezien worden en zich kunnen ontwikkelen. We willen daarom een structurele ontmoetingsplek voor jongeren realiseren en meer (culturele) activiteiten mogelijk maken. We doen dat in samenwerking met de jongeren zelf, het onderwijs, het cultuurcentrum en het jongerenwerk. We verbinden dit met een aanpak om jeugdoverlast te voorkomen. 6.4 Bevorderen van (bestaans)zekerheid.

Om financiële bestaanszekerheid te bevorderen doen we in 2023 onderzoek naar het bereik en effectiviteit van het armoede/ minima beleid en naar de kansen voor verbetering van het beleid. 6.5 We stimuleren inwonersinitiatieven op maat Het goede ideeënfonds waarmee we inwonersinitiatieven faciliteren loopt, als onderdeel van het corona herstartplan, in de eerste maanden van 2023 nog door. Daarna evalueren we de opbrengsten en gaan na hoe en of we succesvolle onderdelen kunnen continueren. 6.6 Verbreding aanbod reintegratiemogelijkheden voor kwetsbaarste groep Vanuit onze visie ('werk is de beste zorg') bevorderen we dat onze inwoners met een grotere afstand tot de arbeidsmarkt deel kunnen nemen aan activiteiten die bijdragen leveren aan hun welzijn en hun ontwikkeling. 6.7 Bieden van passende hulp en ondersteuning op maat 6.7.1 Ondersteunen van (jonge) mantelzorgers op maat Als gevolg van de vergrijzing zien we een toename van het aantal mantelzorgers in onze gemeente. Ook zijn we ons steeds meer bewust van het risico op overbelasting van mantelzorgers dat zeker bij jonge mantelzorgers langdurig effect heeft. Omdat de huidige mogelijkheden voor mantelzorgondersteuning in onze gemeente zijn nog beperkt zijn breiden we de mogelijkheden hiervoor uit. We doen dat in samenhang met bestaande welzijnsinitiatieven en verenigingen. 44

Programmabegroting 2023 Baarle-Nassau

6.7.2 Leren van ervaringen van inwoners Om beter te kunnen leren van de ervaringen van inwoners, ontwikkelen we onze cliëntervaringsonderzoeken door. Zo geven die ons meer inhoudelijke inzichten waarmee we onze beleid en uitvoering kunnen verbeteren. 6.7.3 Versterken zorg- en veiligheidsketen We versterken onze regiefunctie om voldoende toegerust te zijn op de toename van complexe casuïstiek. We geven daarmee invulling aan de opdracht van de rijksoverheid om wijkteams beter te faciliteren in coördinatie van deze complexe casuïstiek en zijn daarmee voorbereid op het verscherpte inspectietoezicht hierop. De hiervoor ontvangen rijksmiddelen zijn niet toereikend voor deze opgave. Zowel in aantallen als in complexiteit zien we een toename. Mede als gevolg van de regio-overgang en de behoefte aan een betere samenwerkingsstructuur in Gilze en Rijen / Hart van Brabant is het noodzakelijk dat er formatie uitbreiding komt om deze regierol op een goede manier in te kunnen vullen en de zorg- en veiligheidsketen te versterken. Hiervoor bouwen we aan nieuwe, ABG brede, samenwerking- en overlegstructuren. 6.8 Burgerparticipatie Extra inzet op het vergroten van de betrokkenheid van onze gemeenschap bij beleid en uitvoering in onze gemeente.

Wat gaan we ervoor doen? Nr. 6.1

6.2 6.3.1 6.3.2 6.4 6.5

6.6

6.7.1

6.7.2 6.7.3

Doelstelling Bevorderen dat onze inwoners mee kunnen doen en op een manier die bij hen past Bevorderen van een inclusieve samenleving Bevorderen van ontwikkelkansen voor jongeren Bevorderen van ontwikkelkansen voor jongeren Stimuleren inwonersinitiatieven op maat Bevorderen van meedoen bestaanszekerheid Verbreding aanbod voor reintegratiemogelijkheden voor de kwetsbaarste groep Bieden van passende ondersteuning op maat

Bieden van passende ondersteuning op maat Bieden van passende ondersteuning op maat

Programmabegroting 2023 Baarle-Nassau

Specifieke activiteit Uitvoeringsagenda Baarle- BRUIST! 2023 uitvoeren Ontwikkelen en vaststellen van de inclusieagenda Realiseren structurele jongerenontmoetingsplek Uitbreiden cultureel (educatie) aanbod voor jongeren Corona herstart-fonds evalueren en het doen van aanbevelingen Onderzoek naar bereik en effectiviteit van minima/armoedebeleid en kansen voor verbeteringen Pilot uitbreiding mogelijkheden voor laagdrempelige (arbeidsmatige) daginvulling Uitbreiden van mogelijkheden voor ondersteuning van (jonge) mantelzorgers)

Cliëntervaringsonderzoek nieuwe stijl uitvoeren Versterken van de regiefunctie bij complexe (veiligheids)casuïstiek

45

Nr. 6.8

Doelstelling Extra inzet op het vergroten van de betrokkenheid van onze gemeenschap bij beleid en uitvoering in onze gemeente.

Specifieke activiteit • Uniforme werkwijze abg-breed • Passende instrumenten rekening houdend met doelgroepen (jongeren, zwijgende meerderheid etc.) • Revitalisering jeugdgemeenteraad

REGULIERE TAKEN (GOING CONCERN) 6.9 Prettig wonen in je wijk Meedoen aan het gewone, alledaagse leven is niet voor iedereen vanzelfsprekend. We willen belemmeringen die inwoners ervaren zoveel mogelijk wegnemen. Samen met inwoners ontwikkelen we een inclusie agenda. We willen de onderlinge betrokkenheid van inwoners vergroten. Daarvoor borgen we de inzet van de dorpsverbinders als onderdeel van de opdracht aan het Dorpsteam, faciliteren en stimuleren we het gebruik van platform Bijzonder Baarle, en ondersteuning we verenigingen op basis van hun behoeften. In 2023 gaan we na of en hoe we samenwerking met Baarle-Hartog kunnen versterken Daarnaast monitoren we de effecten van het nieuw subsidiebeleid en stellen dat bij als daar aanleiding voor is. Het nieuwe Cultuurcentrum wordt in 2025 geopend. In 2023-2024 bereiden we ons hierop voor door met organisaties en verenigingen nieuwe samenwerkingsafspraken te maken. 6.10 Veilige en kansrijke thuissituatie wonen In het Programma Wonen+Plus (zie programma 8) werken we integraal aan opgaven op gebied van wonen. Vanuit sociaal domein zijn hier de activiteiten rondom passende huisvesting voor bijzondere doelgroepen (aandachtsgroepen) en rondom wonen met zorg in opgenomen.

Met de ontwikkeling van een woon(zorg) visie zorgen we bepalen we samen met inwoners, partners en regiogemeenten hoe we op de langere termijn voldoende woonzorg mogelijkheden realiseren. Voorkomen huiselijk geweld en kindermishandeling. Geweld hoort nergens thuis. We blijven investeren in het bestrijden van huiselijk geweld en kindermishandeling. We voeren daarbij de landelijke richtlijnen uit, waarbij we eerst inzetten op het borgen van de veiligheid en daarna op hulp om het geweld structureel te stoppen. (zie ook doelstelling 6.7.) 6.11 Zinnige daginvulling We ronden de implementatie van de (regionale) inkoop arbeidsmatige dagbesteding af. In het kader van het 'taalakkoord' voeren we activiteiten uit die basisvaardigheden (lezen, schrijven, rekenen, digitale vaardigheden) van inwoners bevorderen. 6.12 Fit en veerkrachtig We voeren de uitvoeringsagenda van het in 2021 vastgestelde sport en beweegbeleid uit. Ook voeren we ons aandeel in het lokale Sportakkoord en het lokale Fitakkoord uit. (Zie ook programma 5 en 7)

46

Programmabegroting 2023 Baarle-Nassau

6.13 Passende hulp en ondersteuning Maatwerk Hulp en ondersteuning is het meest effectief als deze aansluit bij de persoonlijke omstandigheden van een inwoner en zijn sociale netwerk. We blijven investeren in het verbeteren van onze werkwijze om meer maatwerk te bieden. Dat doen we onder andere door aan te sluiten bij de regionale pact/ doorbraak methode Decentralisatie beschermd wonen Vanwege uitstel van de wet gaan we door met de voorbereiding op de decentralisatie beschermd wonen. In 2023 worden de wettelijke en financiële kaders voor de decentralisatie van beschermd wonen duidelijk. We werken deze uit in onze regionale samenwerkingsafspraken binnen Hart van Brabant. Samenwerking medisch domein Op regionaal niveau ontwikkelen gemeenten en zorgverzekeraars aan een samenwerkingsagenda. De bedoeling is om het (preventieve) aanbod van medisch domein en sociaal domein beter op elkaar af te stemmen. In 2023 versterken we lokale samenwerking met de huisartsen in onze gemeente. Transformatie basisondersteuning In 2022 maakten we nieuwe afspraken over de transformatie van de basisondersteuning. In 2023 pakken we de uitvoering daarvan verder op met het dorpsteam en stemmen daarvoor af met Alphen-Chaam en Gilze en Rijen.

Nieuwe inkoop sociaal domein In 2022 hebben we de aanbesteding van Jeugdhulp, Wmo Begeleiding en Beschermd Wonen en Ontwikkelgerichte Arbeidsmatige Dagbesteding (OAD) afgerond. In 2023 richten we de uitvoering van de contracten verder in en geven we vorm aan de samenwerking tussen het dorpsteam, de gemeentelijke toegangsteams en de contractpartners Jeugdhulp, Wmo begeleiding en Beschermd Wonen en OAD. Samenwerking in de regio Hart van Brabant Vanaf 2023 werken we voor het hele sociaal domein en de daaraan verbonden onderdelen van het veiligheidsdomein samen in de regio Hart van Brabant. We nemen zowel bestuurlijk als ambtelijk actief deel aan deze samenwerking. We monitoren de werking van de afspraken in de praktijk en stellen bij als dat nodig is.

Programmabegroting 2023 Baarle-Nassau

47

Wat gaat het kosten? Bedragen X € 1.000 Code

Omschrijving taakveld

Rekening Begroting Begroting 2021

2022

2023

Meerjarenbegroting 2024

2025

2026

Totaal lasten programma 6

7.069

7.175

6.921

6.876

6.811

6.882

Totaal baten programma 6

1.376

1.071

1.213

1.214

1.250

1.252

Saldo lasten en baten programma 6

-5.692

-6.103

-5.707

-5.662

-5.561

-5.630

48

Programmabegroting 2023 Baarle-Nassau

Toelichting budgetverschillen De belangrijkste verschillen tussen de ramingen in de begroting 2023 en de begroting 2022 zijn: Bedragen x € 1.000 1 2 3

4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21

22 23 24 25

Omschrijving De te betalen bijdrage aan de GR ABG is toegenomen. In 2023 wordt voor het eerst afgeschreven op het project "Verbouwing Bremerpoort". De gebundelde uitkering (BUIG), die de gemeente ontvangt van het Rijk voor het bekostigen van de uitkeringen in het kader van de Participatiewet, IOAW, IOAZ en Bbz (levensonderhoud startende ondernemers), is verhoogd op basis van de werkelijk ontvangen uitkering in 2022. Het budget voor de uit te betalen uitkeringen is met hetzelfde bedrag verhoogd. In 2022 is een eenmalig budget opgenomen voor het op orde brengen van de basis voor integrale dienstverlening (impuls integraal werken). In 2022 is eenmalig een budget opgenomen i.v.m. de uit te betalen energietoeslag. In 2022 is eenmalig een budget opgenomen t.b.v. uitvoering van de regeling Tijdelijke Ondersteuning Noodzakelijke Kosten. In 2022 is eenmalig een budget opgenomen t.b.v. het project "Aanpak vroegsignalering schulden". In 2023 is een eenmalig budget opgenomen voor onderzoek van het minimabeleid en de implementatie van eventuele aanpassingen n.a.v. dit onderzoek. Voor 2022 is de specifieke uitkering voor inburgeringsvoorzieningen toegekend en verwerkt in de begroting. Voor 2023 is deze nog niet toegekend en begroot. Septembercirculaire 2022: Extra middelen asiel (inburgering) In 2023 is een eenmalig bedrag geraamd voor "Verbreding aanbod reintegratiemogelijkheden".

De budgetten voor de WMO zijn in 2023 verhoogd a.g.v. prijsstijgingen en een toename van het aantal inwoners dat gebruik maakt van betreffende voorzieningen. In 2022 is een eenmalig budget geraamd t.b.v. de financiële bijdrage aan Janshove. Hierdoor zijn de kosten in 2023 lager dan in 2022. In 2022 is een eenmalig budget geraamd t.b.v. de brede aanpak van dak- en thuisloosheid. Hierdoor zijn de kosten in 2023 lager dan in 2022. De bijdrage beschermd wonen is voor 2022 incidenteel komen te vervallen. In 2022 is een eenmalig budget opgenomen voor het herstartplan corona (dorpshuizen) In 2022 is van het CCB een deel van de uitbetaalde subsidie voor 2021 terug ontvangen. In 2022 is een eenmalig budget opgenomen t.b.v. het project "visie sociaal domein". In 2022 is eenmalig een budget opgenomen voor het versterken van de ondersteuning aan wijkteams. In 2022 is een eenmalig budget geraamd t.b.v. het project "Koploper gemeente cliëntondersteuning". Hierdoor zijn de kosten in 2023 lager dan in 2022. In 2022 is een eenmalig budget opgenomen voor het herstartplan corona (algemene deel). De ontvangen middelen vanuit de specifieke uitkering Sportakkoord 2021 worden ingezet als dekking voor een deel van de kosten. In 2022 (eens in de twee jaar) is een budget geraamd voor een burgerpeiling. In 2022 is een eenmalig budget geraamd t.b.v. implementatiekosten a.g.v. toetreding tot de GR HvB.

Hierdoor zijn de kosten in 2023 lager dan in 2022. De uitvoeringskosten van de jeugdzorg zijn toegenomen t.o.v. 2022. In 2022 is een eenmalig budget opgenomen voor het project "Evaluatie pilot wijkGGD-er". Totaal

Programmabegroting 2023 Baarle-Nassau

49

L/B L L L B

Bedrag -82 -7 -221 221

V/N N N N V

L

10

V

L L

161 9

V V

L

12

V

L

-15

N

L B L L

47 -47 -17 -15

V N N N

L

-81

N

L

292

V

L

26

V

L L

-30 9

N V

L

-17

N

L L

73 12

V V

L

59

V

L B

144 -33

V N

L L

8 27

V V

L L

-157 8

N V

396

V

Volksgezondheid en milieu

Volksgezondheid en milieu Wat willen we bereiken? Fit en veerkrachtig. Een goede lichamelijke en mentale gezondheid biedt meer kansen om volwaardig mee te kunnen doen aan onze samenleving. We willen daarom bereiken dat onze inwoners 'fit en veerkrachtig zijn'. Wij gaan hierbij uit van het concept 'positieve gezondheid' Met ons gezondheidsbeleid spelen we hierop in en verbinden ons gezondheidsbeleid steeds meer aan opgaven in het sociale domein en het sportbeleid. We willen daarom ook belangrijk om (preventieve) zorg vanuit het medisch domein beter te verbinden aan ondersteuning, voorzieningen en activiteiten vanuit het gemeentelijk domein. Riolering Het beleid en het beheer van de riolering is vastgelegd in het verbreed Gemeentelijk Rioleringsplan (vGRP) voor de periode 2021-2025. Hierin zijn activiteiten benoemd om de riolering te onderhouden en te verbeteren. Belangrijke aandachtspunten hierin zijn niet alleen de gevolgen van de klimaatomslag, maar ook die van energietransitie en circulaire economie. Met de hiervoor benodigde kosten/ investeringen hebben we binnen de exploitatie rekening gehouden. Afvalinzameling In 2020 is het nieuwe afval- en grondstoffenbeleid voor Baarle-Nassau vastgesteld. Per 1 januari 2022 doen we de inzameling van het huishoudelijk afval samen met Baarle-Hertog. IOK Afvalbeheer draagt zorg voor de inzameling.

De gemeenten Baarle-Nassau en Baarle-Hertog zijn middels de BGTS aangesloten bij IOK Afvalbeheer. Zwerfafval Per 1 januari 2023 stopt de zwerfafval vergoeding van Nedvang. Als gevolg hiervan zal de gemeente zelf financiële middelen beschikbaar moeten stellen voor zowel capaciteit als het uitvoeren van activiteiten uit het uitvoeringsplan zwerfafval. De kosten hiervan worden geraamd op € 1.200 en zijn opgenomen in de gesloten exploitatie afval. Duurzaamheid We geven uitvoering aan het Nationale Klimaatakkoord. Het uiteindelijke doel is om in 2050 een energie-neutrale en klimaatbestendige gemeente zijn.

Programmabegroting 2023 Baarle-Nassau

51

DOELSTELLINGEN 2023 7.1 Samenwerking met het medisch domein. We intensiveren we de samenwerking met onze huisartsen. De druk op de huisartsenzorg in onze gemeente vergroot de urgentie hiervan. We doen dat door invulling en uitvoering te geven aan de samenwerkingsagenda die we in 2022 samen opstelden. 7.2 Reduceren CO2-uitstoot en het tegengaan van effecten van klimaatverandering. Het Nationale Klimaatakkoord is gericht op een vermindering van de CO2-uitstoot van 49 % in 2030 en 95 % in 2050 en realiseren van duurzame energie opwek. In onze duurzaamheidsvisie leggen we de nadruk op de volgende doelen uit het klimaatakkoord: Energie, Circulaire economie, Klimaat en Biodiversiteit. In 2023 gaan we verder met de uitvoering om de doelstellingen te realiseren en borgen we ook klimaatadaptatie nadrukkelijk in de hernieuwde duurzaamheidsvisie. 7.3 Verminderen restafval en meer gescheiden afval inzamelen Verdere uitvoering van het afvalbeleid met als doel het nastreven van de VANG (Van Afval Naar Grondstof)-doelstellingen. 7.4 Onderhoud en verbetermaatregelen riolering Om te anticiperen op de gevolgen voor klimaatverandering onderzoeken we de mogelijkheden om een zogenaamde "blauwe ader" aan te leggen. Dit is een "hoofd" infiltratieriool waarin het hemelwater kan worden geïnfiltreerd en/of worden afgevoerd. We onderzoeken welke maatregelen voor het centrumplan toegepast kunnen worden.

7.5 Schone Lucht Akkoord (SLA) In het coalitieakkoord 2022-2026 is opgenomen dat we verder invulling geven aan het Schone Lucht Akkoord. Voor deze opgave zetten we vooral in op communicatie en stimuleringsmaatregelen. Op dit moment zijn we bezig met een regionale verkenning om dit met meerdere gemeenten in de regio Hart van Brabant (incl. AC en GR) te organiseren met de Provincie.

Wat gaan we ervoor doen? Nr. Doelstelling 7.1 Samenwerking medisch domein 7.2.1 De duurzaamheidsvisie wordt vernieuwd 7.2.2 Meer handvatten over duurzaam bouwen 7.2.3 Effecten van klimaatverandering (hittestress, wateroverlast, droogte, overstroming) verminderen of voorkomen. 7.2.4 Uitvoering geven aan de energietransitie

7.2.5 Uitvoering geven aan de Transitievisie Warmte (TVW) 7.2.6 Aanpak voor energiearmoede uitvoeren

52

Specifieke activiteit Uitvoeren samenwerkingsagenda huisartsen Klimaatadaptatie borgen in nieuw duurzaamheidsbeleid De handreiking duurzaam bouwen wordt opgesteld Voortzetten van de subsidieregeling en informatiecampagne die het voor de bewoners en bedrijven aantrekkelijk maakt om regenwater niet af te voeren naar het riool, maar te infiltreren of op te vangen en te hergebruiken • In regionaal verband werken aan de herijking van de RES richting RES 2.0 • Lokale maatregelen en communicatie stimuleren voor duurzame opwek kleinschalig kader Bewoners stimuleren en faciliteren om de spijtvrije maatregelen te treffen (stap 1 TVW) Samen met onze partners voeren we de aanpak Energiearmoede uit

Programmabegroting 2023 Baarle-Nassau

Nr. 7.3. 7.4. 7.5

Doelstelling Verminderen restafval en meer gescheiden afvalinzameling Onderhoud riolering en verbetermaatregelen riolering Schone Luchtakkoord

Specifieke activiteit Monitoren VANG-doelstellingen en evalueren nieuw afvalbeleid Onderzoek en planvorming afkoppeling regenwater Centrum Baarle inclusief blauwe ader • Verbeteren communicatie en stimuleringsmaatregelen • Onderzoek verdere samenwerking regionaal en met provincie

REGULIERE TAKEN (GOING CONCERN) 7.6 Bevorderen mentale en fysieke gezondheid. In 2023 gaan we samen met maatschappelijke partners w.o. de GGD door met de uitvoering van ons lokaal fit-akkoord. Dat doen we in samenhang met ons sportbeleid. (zie programma 5) Samen met regiogemeenten, GGD en verzekeraars werken we verder aan de regionale samenwerkingsagenda tussen het medisch en sociaal domein. 7.7 Uitvoering wettelijke taken milieu Omgevingsdienst Midden- en West Brabant (OMWB) De Gemeenschappelijke regeling OMWB voert de taken uit voor de gemeente op het gebied van milieu. Jaarlijks stellen we een uitvoeringsprogramma op, op basis van de begroting van de OMWB. De kaderbrief en de begroting van de OMWB leggen we ieder jaar voor aan de raad, met de mogelijkheid om een zienswijze in te dienen. 7.8 Riolering en Water In 2023 leggen we de focus op het verder op orde brengen van het planmatig beheer van de riolering. We brengen voor het reguliere onderhoud in beeld waar de komende jaren kleine onderhoudsmaatregelen nodig zijn voor de riolering, gemalen en drukriolering. Uiteindelijk streven we ook naar het in beeld brengen van het groot onderhoud/vervanging. Ook leggen we de focus op klimaatadaptatie. Bij de reconstructies van wegen in het centrum worden, waar nodig, ook verbeteringen aan het rioolstelsel aangebracht (zie hiervoor programma Verkeer en vervoer).

Programmabegroting 2023 Baarle-Nassau

53

Wat gaat het kosten? Bedragen X € 1.000 Code

Omschrijving taakveld

Rekening Begroting Begroting 2021

2022

2023

Meerjarenbegroting 2024

2025

2026

Totaal lasten programma 7

2.038

2.199

2.126

2.148

2.204

2.262

Totaal baten programma 7

1.588

1.623

1.612

1.636

1.682

1.728

Saldo lasten en baten programma 7

-450

-575

-514

-513

-523

-534

Toelichting budgetverschillen De belangrijkste verschillen tussen de ramingen in de begroting 2023 en de begroting 2022 zijn: Bedragen x € 1.000 1

2

3 4 5 6

54

Omschrijving In verband met de overgang naar IOK wordt minder btw toegerekend aan de exploitatie afvalstoffenheffing. Per saldo leidt dit tot een nadeel op de reguliere exploitatie van € 52.000. Aan de exploitatie riolering wordt in 2023 meer rente toegerekend a.g.v. een toename van de boekwaarde t.o.v. 2022 en een verhoging van het rentepercentage. Daarnaast wordt iets minder btw toegerekend. Per saldo leidt dit tot een voordeel op de reguliere exploitatie van € 18.000. De te betalen bijdrage aan de GR ABG is toegenomen. De bijdrage aan de GGD is toegenomen t.o.v. 2022. De bijdrage aan de Omgevingsdienst is toegenomen t.o.v. 2022 In 2022 is eenmalig een budget geraamd voor uitvoering van het klimaatakkoord. Totaal

Programmabegroting 2023 Baarle-Nassau

L/B L B

Bedrag -101 49

V/N N V

L B

27 -9

V N

L L L L

-7 -5 -20 127 61

N N N V V

Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing

Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing Wat willen we bereiken? De gemeente Baarle-Nassau is een aantrekkelijke gemeente met vitale kernen en een aantrekkelijk buitengebied. We willen deze positie behouden en versterken. In onze toekomstvisie Baarle BRUIST en onze omgevingsvisie hebben we vastgelegd welke doelen we willen bereiken. We doen dit samen met onze partners, inwoners en ondernemers.

DOELSTELLINGEN 2023 8.1 Omgevingsvisie Het is wettelijk verplicht om voor 2024 door de gemeenteraad één Omgevingsvisie te hebben vastgesteld. In de Omgevingsvisie legt de gemeente haar ambities en beleidsdoelen voor de fysieke leefomgeving voor de lange termijn vast. Op 26 juni 2019 stelde de gemeenteraad de huidige Omgevingsvisie vast. In 2023 zullen we waar nodig deze huidige omgevingsvisie actualiseren, zodat deze voldoet aan de vereisten van de Omgevingswet. De plattelandsontwikkeling verdient expliciete aandacht in de geactualiseerde Omgevingsvisie. 8.2 Omgevingsplan Buitengebied Voor het buitengebied van Baarle-Nassau wordt een omgevingsplan voorbereid. Het omgevingsplan is de opvolger van het bestemmingsplan. De Omgevingswet is enkele keren uitgesteld en gaat nu vermoedelijk in werking treden op 1 januari 2023. We verwachten dat in 2023 de formele procedure voor het omgevingsplan start. Hiervan maken participatie met inwoners, bedrijven en organisaties onderdeel uit. 8.3 Programma Wonen+Plus Wonen vormt een van de belangrijkste thema’s in de huidige raadsperiode. Dat geldt in de afzonderlijke gemeenten maar ook ABG-breed. In de dagelijkse praktijk zien we dat het woonvraagstuk verder gaat dan het toevoegen van woningen.

Onderwerpen als flexibele woonvormen, energiearmoede, huisvesting spoedzoekers en statushouders, woonzorgaanbod, sociale woningbouw, veilige woonomgeving en “van het gas af” staan op de agenda in alle drie de gemeenten. Naast de veelheid aan woonvraagstukken bestaan er de nodige ambities, zo is bijv. in het coalitieakkoord van Baarle-Nassau te lezen: We streven naar vergroting van het aantal sociale huurwoningen met een focus op starters, senioren en bijzondere doelgroepen. Tel daarbij op de

Programmabegroting 2023 Baarle-Nassau

55

urgentie van het woonvraagstuk en duidelijk wordt dat we voor een enorme opgave staan die meerdere domeinen raakt, waaronder het Sociaal Domein. Tegelijkertijd hebben we te maken met andere ontwikkelingen op het terrein van het fysieke domein en een beperkte capaciteit. Ambtelijke inzet moeten we dus zo effectief mogelijk inzetten. Dat vraagt om structuur, prioritering en afstemming. Met het Programma Wonen+Plus willen we de zaken zo goed mogelijk op elkaar afstemmen. Alle onderwerpen die te maken hebben met Wonen krijgen een plek in het programma op basis van prioriteit. Binnen het programma ontwikkelen we een woonvisie waarin de beleidskeuzes op elkaar worden afgestemd. Met andere woorden: de woonvisie geeft de kaders voor keuzes die we maken over bijvoorbeeld flexwonen, de huisvesting van aandachtsgroepen etc. Vervolgens is de woonvisie een belangrijke bouwsteen voor de te ontwikkelen omgevingsvisie. 8.4 Ontwikkeling woningbouwplan Loveren fase 2 Baarle-Nassau (toekomstige grondexploitatie) In 2020 is een krediet beschikbaar gesteld voor de planvorming van de gemeentelijke woningbouwlocatie Loveren fase 2. In 2022 hebben we de kansen en belemmeringen van het plangebied in beeld gebracht en starten we met het opstellen van het stedenbouwkundig plan en met de planologische onderzoeken ten behoeve van de planologische procedure.

In 2023 worden de (stedenbouwkundige) plannen en onderzoeken afgerond en zal de planologische procedure worden gestart. De realisatie van de eerste woningen is vanaf 2024 voorzien. 8.5 Uitbreiding bedrijventerrein Baarle-Nassau (private ontwikkeling) Eind 2019 hebben we een positieve principe-uitspraak gedaan voor de uitbreiding van het bedrijventerrein, ten noorden van de Kapel van Nijhoven. Daarbij zijn ruimtelijke randvoorwaarden meegegeven, maar ook de voorwaarde dat regionale afstemming moet plaatsvinden. Het plan moet passen binnen de voorwaarden voor vraaggerichte lokale MKB ontwikkelingen. Wanneer het plan passend is kan de initiatiefnemer de stukken ten behoeve van een planologische procedure voorbereiden. Dit betreft een private ontwikkeling. 8.6 Gebiedsvisie transformatiegebieden Baarle-Nassau In 2021 werkten we aan een gebiedsvisie voor de transformatiegebieden, zoals opgenomen in de omgevingsvisie, tussen het dorp Baarle-Nassau en de randweg Baarle. Deze visie is in 2022 aan de raad aangeboden ter kennisname. De visie zal begin 2023 ter vaststelling worden voorgelegd. De resultaten van de gebiedsvisie Transformatiegebieden zullen worden geïncorporeerd in de aangepaste Omgevingsvisie van de gemeente.

8.7 Vervolg woningbouwplan Maaijkant Ulicoten (gemeentelijke grondexploitatie) Het resterende bouwvolume (vijf rijwoningen en drie patiowoningen) wordt waarschijnlijk in 2022 verkocht aan een ontwikkelaar. De bouwwerkzaamheden vinden in 2023 plaats, waarna het woonrijp maken naar verwachting eind 2024/begin 2025 wordt afgerond. 8.8 Parapluplan Naar verwachting treedt op 1 januari 2023 de Omgevingswet in werking. Om de overgang naar het omgevingsplan beter te laten verlopen willen we nog een aantal zaken regelen met een paraplubestemmingsplan. Het betreft gewijzigde wet- en regelgeving en gewijzigd beleid zoals regels voor het parkeren, archeologie, etc. Eind 2022 leggen we een ‘ontwerp parapluplan(nen)’ ter inzage nog voordat de Omgevingswet in werking treedt. Zo zorgen we ervoor dat wet- en regelgeving en nieuw beleid tijdig worden geïmplementeerd. Het parapluplan leggen we in 2023 ter vaststelling voor aan de raad. 56

Programmabegroting 2023 Baarle-Nassau

Wat gaan we ervoor doen? Nr. 8.1 8.2

Doelstelling Actualiseren Omgevingsvisie Omgevingsplan

8.3.1

Ontwikkelen Programma Wonen+Plus

8.3.2

Ontwikkelen Programma Wonen+Plus

8.3.3

Ontwikkelen Programma Wonen+Plus

8.4

Ontwikkeling woningbouwplan Loveren fase 2

8.5

Uitbreiding bedrijventerrein Baarle-Nassau

8.6 8.7

Gebiedsvisie transformatiegebieden Baarle-Nassau Vervolg woningbouwplan Maaijkant Ulicoten

8.8

Parapluplan

Specifieke activiteit Actualiseren omgevingsvisie Starten van de formele procedure Opstellen en vaststellen woonvisie Opstellen actieprogramma en uitvoeringsagenda (parallel en volgend aan/uit woonvisie) Onderzoek en indien mogelijk definitieve planvorming/realisatie flexwoningen tbv spoedzoekers Vaststellen stedenbouwkundig plan en start planologische procedure Start met planologische procedure, mits locatie in regionale afstemming op 'groen' gaat. Vaststellen gebiedsvisie Herhalen fase 1 bestaand programma (gronduitgifte uitgezonderd) Vaststellen parapluplan

REGULIERE TAKEN (GOING CONCERN) 8.9 Vergunningverlening. Toezicht en Handhaving (VTH) Op grond van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht dient iedere gemeente te beschikken over de volgende documenten: 1. een actueel beleidsplan VTH; 2. een uitvoeringsprogramma VTH (jaarlijks vóór 1 februari); 3. een jaarverslag VTH (jaarlijks vóór 1 mei). De provincie houdt hier toezicht op. Eind 2019 is het beleidsplan 2020-2024 vastgesteld. Het beleidsplan en het jaarlijkse uitvoeringsplan vormen de basis voor de activiteiten op het gebied van vergunningverlening, toezicht en handhaving. Wij starten in 2023 met het opzetten van het beleidsplan voor de jaren 2024 en verder. 8.10 Aanpassing werkwijze Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving aan Omgevingswet De Omgevingswet stelt andere eisen aan de werkwijze bij de vergunningverlening. In 2023 gaan we dit verder toepassen en gebruikmaken van het nieuwe softwarepakket maar houden "de winkel open" en zorgen dat de inwoner zo goed mogelijk wordt geholpen bij het (aan)vragen.

Programmabegroting 2023 Baarle-Nassau

57

8.11 Voorbereiding invoering Wet kwaliteitsborging voor het bouwen Vooralsnog treedt per 1 januari 2023 de Wet kwaliteitsborging, tegelijk met de Omgevingswet, voor het bouwen in werking. Kern van de wet is de privatisering van het toezicht op de kwaliteit van de nieuwbouw. De rol van de gemeente verandert hierdoor. In 2022 hebben we, voor zover mogelijk, de consequenties van de wet voor de vergunningverlening en het (bouw-)toezicht in beeld gebracht en de systemen aangepast. In 2023 gaan we echt werken met de nieuwe wet en zorgen dat de inwoners en ondernemers de juiste dienstverlening krijgen. 8.12 Omgevingswet 8.12.1 Uitvoering implementatiestrategie Omgevingswet De inwerkingtreding van de Omgevingswet is uitgesteld en treedt naar verwachting in werking op 1 januari 2023. Uitgaande van deze datum, werken we in 2023 conform de minimale vereisten voor de invoering van de Omgevingswet. Dit houdt onder andere in een werkend digitaal stelstel, werken met het Omgevingsplan en met Omgevingsvergunningen. In 2023 werken we verder aan de Omgevingsvisie, die volgens de Wet voor het eind van 2024 moet worden vastgesteld. De implementatiestrategie is door u op 6 februari 2020 voor kennisgeving aangenomen.

8.12.2 Structurele financiële effecten Omgevingswet De Omgevingswet beoogt een actueel, integraal, dynamisch, gebiedsgericht en samenhangend stelsel van kerninstrumenten, zoals de Omgevingsvisie, Programma’s en Omgevingsplan. Om dit te bereiken gaan we ons structureel anders organiseren en de structurele financiële gevolgen van de Omgevingswet in kaart brengen inclusief het effect op de leges. 8.13 Vervolg aanpak recreatieparken 8.13.1 Onderzoek naar permanente bewoning Voor recreatiepark L'air Pur gaat in 2023 een onderzoek naar de (on)mogelijkheden en wenselijkheid met betrekking tot permanente bewoning plaatsvinden. 8.13.2 Uitbreiden stappenplan Voor recreatiepark De Kievit zal het bestaande stappenplan uitgebreid worden. Uiteraard wordt hier rekening gehouden met de bijbehorende (on)mogelijkheden en wenselijkheid.

Wat gaat het kosten? Bedragen X € 1.000 Code

Omschrijving taakveld

Rekening Begroting Begroting 2021

2022

2023

Meerjarenbegroting 2024

2025

2026

Totaal lasten programma 8

1.491

1.673

1.125

1.209

1.282

965

Totaal baten programma 8

1.088

1.132

685

744

769

419

Saldo lasten en baten programma 8

-403

-541

-440

-466

-512

-545

58

Programmabegroting 2023 Baarle-Nassau

Toelichting budgetverschillen De belangrijkste verschillen tussen de ramingen in de begroting 2023 en de begroting 2022 zijn: Bedragen x € 1.000 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12

13

Omschrijving De te betalen bijdrage aan de GR ABG is toegenomen. In 2022 is eenmalig een budget geraamd ten behoeve van de aanpak van "Vrijkomende Agrarische Bebouwing", hierdoor zijn de kosten in 2023 lager. In 2022 is een eenmalig budget geraamd voor het actualiseren van het bestemmingsplan buitengebied, hierdoor zijn de kosten in 2023 lager. In 2022 is een eenmalig budget geraamd voor het opstellen van de gebiedsvisie transformatiegebieden, hierdoor zijn de kosten in 2023 lager. In 2022 zijn eenmalige budgetten geraamd voor het opstellen van woonwagenbeleid, het paraplu bestemmingsplan en een woonvisie, hierdoor zijn de kosten in 2023 lager. In 2022 is een eenmalig budget geraamd voor het actualiseren van de omgevingsvisie en het opstellen van de programma's, hierdoor zijn de kosten in 2023 lager. In 2022 is een eenmalig budget geraamd ten behoeve van implementatie van de Omgevingswet, hierdoor zijn de kosten in 2023 lager. In 2022 is een eenmalig budget opgenomen t.b.v. het project "kwaliteitsborging bouw en woningtoezicht". Septembercirculaire 2022: Extra middelen t.b.v. Wet kwaliteitsborging bouw In 2022 is een eenmalig budget opgenomen ten behoeve van extra beleidscapaciteit wonen. Hierdoor zijn de kosten in 2023 lager. In 2022 is een groot bedrag aan incidentele leges ontvangen, hierdoor zijn de geraamde opbrengsten in 2023 naar beneden toe bijgesteld.

Bouwgrondexploitaties (De lasten en de baten op de grondexploitaties verschillen van jaar tot jaar. Per saldo zijn deze in het jaar, inclusief de winstnemingen, aan elkaar gelijk) (winstneming in 2022 € 30.000 - winstneming in 2023 € 7.000). Diverse kleine verschillen Totaal

Programmabegroting 2023 Baarle-Nassau

59

L/B L L

Bedrag -63 8

V/N N V

L

140

V

L

13

V

L

50

V

L

25

V

L

78

V

L

7

V

L L

-12 10

N V

B

-136

N

L B

289 -312

V N

L

4 101

V V

Algemeen

Algemeen Algemene Dekkingsmiddelen Algemeen Binnen de begroting onderscheiden we algemene en specifieke dekkingsmiddelen. Specifieke dekkingsmiddelen zijn de inkomsten die direct samenhangen met een bepaald programma. Dat kunnen de inkomsten zijn van het Rijk met een specifiek bestedingsdoel, de opbrengsten van gronden of opbrengsten uit verleende diensten zoals het verstrekken van een paspoort. Ook de rioolheffing en afvalstoffenheffing zijn specifieke dekkingsmiddelen. De specifieke dekkingsmiddelen verantwoorden we steeds binnen het betreffende programma. De algemene dekkingsmiddelen zijn dekkingsmiddelen die we vrij kunnen aanwenden. Dit geld is op voorhand dus niet gebonden aan een bepaald programma of doel, maar zetten we in om tekorten op de programma's te dekken. De dekking bestaat voor het grootste gedeelte uit de algemene uitkering uit het gemeentefonds en de lokale heffingen die niet bestedingsgebonden zijn. De overige dekkingsmiddelen bestaan uit rentebaten en dividend. Treasury De uitvoering van treasury is geregeld in de wet Financiering Decentrale Overheden (wet Fido). Het doel van deze wet is onder andere om op een verantwoorde, prudente en professionele wijze de inrichting en uitvoering van de treasuryfunctie (financieringsactiviteiten) van de gemeente middels een statuut te regelen. Voor meer informatie wordt verwezen naar de paragraaf Financiering.

Belastingen Voor nadere informatie over de belastingen wordt ook verwezen naar de paragraaf Lokale heffingen. Onroerende zaakbelasting De geraamde opbrengsten onroerende zaakbelasting nemen in de begroting 2023 toe met 3%. Voor de jaren 2024 en 2025 is jaarlijks een opbrengstenstijging geraamd van telkens 3%. De geraamde opbrengsten voor 2026 zijn gelijk aan die van 2025. Forensenbelasting De geraamde opbrengsten forensenbelasting nemen in de begroting 2023 toe met 3%. Toeristenbelasting De geraamde opbrengsten toeristenbelasting nemen in de begroting 2023 toe met 3%.

Programmabegroting 2023 Baarle-Nassau

61

Reclamebelasting De geraamde opbrengsten reclamebelasting nemen in de begroting 2023 toe met 3%. Precariobelasting De geraamde opbrengsten precariobelasting nemen in de begroting 2022 toe met 3%. Algemene uitkering De ramingen van de algemene uitkering zijn gebaseerd op de septembercirculaire gemeentefonds 2022. Stelpost inflatie Deze stelpost kan gedurende het jaar aangewend worden ten behoeve van lastenstijgingen, als gevolg van inflatie, waarmee in het geraamde budget nog geen rekening gehouden is. Tabel: stelpost inflatie Omschrijving stelpost inflatie meerjarenraming 2023-2026

2023 71.199

2024 411.199

2025 2026 922.903 1.044.287

Saldo

71.199

411.199

922.903 1.044.287

Alle budgetten in de begroting 2023 zijn, voor zover noodzakelijk, geïndexeerd. Voor een deel van de budgetten gelden prijsafspraken die één op één zijn overgenomen (o.a. Gemeenschappelijke Regelingen en meerjarige contracten). Een deel van de budgetten (+/- € 9 mln.) is m.i.v. 2024 nog niet geïndexeerd. Hiervoor is bovengenoemde stelpost bedoeld. Gemiddeld houden we rekening met een prijsstijging van ongeveer 4,5% voor de jaren 2024 en 2025 en met ongeveer 1,5% voor 2026.

Overhead Alle kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces worden gerekend tot de overhead. Overhead bestaat in elk geval uit: 1. Leidinggevenden in het primaire proces. 2. Financiën, toezicht en controle gericht op de eigen organisatie. 3. P&O/HRM. 4. Inkoop (inclusief aanbesteding en contractmanagement). 5. Interne en externe communicatie met uitzondering van communicatie met de klant. 6. Juridische zaken. 7. Bestuurszaken en bestuursondersteuning 8. Informatievoorziening en automatisering (ICT). 9. Facilitaire zaken en huisvesting. 10. Documentaire Informatie Voorziening (DIV). 11. Managementondersteuning in het primair proces. De totale overheadkosten van de gemeente Baarle-Nassau worden in 2023 geraamd op een bedrag van ongeveer € 3.421.000 (zie tabel 1). Een groot deel van deze kosten wordt gemaakt en verantwoord in de ABG-organisatie. Op basis van de in het verleden vastgestelde verdeelsleutel wordt ongeveer 21,6% van de begrote kosten door de ABG-organisatie in rekening gebracht bij de gemeente Baarle-Nassau. Daadwerkelijke afrekening vindt plaats op basis van het kostenverdeelmodel “Betalen en Genieten”.

62

Programmabegroting 2023 Baarle-Nassau

Tabel 1 2021 2022 2023 2024 2025 2026 (werk.) (begr.) (begr.) (begr.) (begr.) (begr.) Aandeel overheadkosten in bijdrage ABG 2.753.362 2.849.051 3.109.134 3.167.218 3.234.642 3.307.580 Nog niet aan taakvelden toegerekende bijdrage aan de ABG 0 139.000 119.000 79.000 79.000 Kap.last. Materieel/huisvesting + onderhoud huisvesting 243.411 252.389 240.036 240.036 240.036 237.297 Salariskosten secretaris (100%) 132.339 156.000 130.000 130.000 130.000 130.000 Overige kosten secretaris 7.175 3.000 3.000 3.000 3.000 3.000 Robuust rechtbeschermingssysteem 18.614 9.222 9.359 9.614 9.893 VNG 12.011 12.474 12.474 12.474 12.474 12.474 P&C (art. 213a, betalingsverkeer, begroting en jaarrekening) 4.238 18.200 18.200 18.200 18.200 18.200 Archief 68.614 90.910 44.200 39.900 39.900 39.900 Verzekeringen 13.119 12.276 12.276 12.276 12.276 12.276 Juridische advieskosten 6.355 3.500 3.500 3.500 3.500 3.500 Diverse kosten gemeentehuis 0 23.250 179.000 Vergoeding salariskosten secretaris (40% i.v.m. directie ABG) -55.076 -52.000 -52.000 -52.000 -52.000 -52.000 Opgelegde kosten dwangbevelen en aanmaningen -7.180 -8.100 -8.100 -8.100 -8.100 -8.100 Huuropbrengst ABG (materieel/huisvesting) -243.411 -252.389 -240.036 -240.036 -240.036 -237.297 Meeropbrengst verhuur gemeentehuis t.o.v. kosten -12.235 Totale overheadkosten 2.922.722 3.127.175 3.420.906 3.454.827 3.482.506 3.734.723 Omschrijving

Vennootschapsbelasting Met ingang van 2016 zijn publiekrechtelijke rechtspersonen, zoals Gemeenschappelijke Regelingen en Gemeenten, Vennootschapsbelasting (VpB) plichtig indien, en voor zover, zij een onderneming drijven. Er is sprake van een onderneming indien cumulatief voldaan wordt aan de volgende voorwaarden: • • •

Een duurzame organisatie van kapitaal en arbeid; die deelneemt aan het economische verkeer; met het oogmerk om winst te behalen.

Wanneer aan alle bovenstaande voorwaarden wordt voldaan dan wordt de betreffende activiteit aangemerkt als een onderneming. Het gevolg daarvan is dat de onderneming (lees: gemeente) een aangifte VpB moet indienen bij de belastingdienst. Wij zijn tot de conclusie gekomen dat van alle activiteiten 'slechts' het grondbedrijf aangemerkt wordt als winstgevende onderneming. Om te kunnen bepalen wat de daadwerkelijke belastingdruk op het grondbedrijf wordt, dient het BBV resultaat gecorrigeerd te worden naar het fiscale resultaat. In het oog springende verschillen tussen beide winstbepalingen zijn: • • • •

Slechts de werkelijk betaalde rente mag als kosten opgevoerd worden; grondbedrijf vreemde activiteiten moeten geëlimineerd worden; toekomstige prijsstijgingen mogen niet opgevoerd worden als kosten/baten; kapitaalstortingen en onttrekkingen moeten geëlimineerd worden.

Programmabegroting 2023 Baarle-Nassau

63

Het belastingtarief van de VpB is als volgt: Belastbaar bedrag 2022

Tarief 2022

Belastbaar bedrag (voornemen 2023)

Tarief (voornemen 2023

t/m € 395.000

15%

t/m € 200.000

19%

meer dan € 395.000

25,8%

meer dan € 200.000

25,8%

Onderstaande tabel laat de geprognosticeerde fiscale resultaten en de bijbehorende belastingbedragen zien. Voor de te betalen belasting vanaf fiscaal jaar 2023 wordt gebruik gemaakt van de tarieven en schijfgrens van 2022. Fiscaal jaar 2021 2022 2023 2024 2025 2026

Fiscaal resultaat - € 63.000 € 168.000 € 201.000 € 76.000 € 0 € 6.000

Belasting €0 €0 €0 €0 €0 €0

Vanwege verrekenbare verliezen uit het verleden zal er de komende jaren naar verwachting geen sprake zijn van betaling van vennootschapsbelasting.

Onvoorzien Wettelijk is voorgeschreven dat in de programmabegroting een post voor onvoorziene uitgaven is geraamd. Er zijn geen voorschriften, of normen, over de omvang van deze post. Het is aan de raad om aan te geven welke omvang zij nodig acht. De raming voor 2023 bedraagt € 28.000. Dit is het totaalbedrag dat beschikbaar is voor alle programma's tezamen. Bij aanwending moet worden voldaan aan de volgende criteria (de drie O’s): Onvoorzien, Onontkoombaar en Onuitstelbaar.

64

Programmabegroting 2023 Baarle-Nassau

Wat gaat het kosten? Bedragen X € 1.000 Code

Omschrijving taakveld

Rekening Begroting Begroting 2021

9A

2023

2024

2025

2026

L

275

314

393

809

1.355

1.489

B

14.016

15.394

15.901

16.684

17.272

16.798

L

3.241

3.440

3.721

3.755

3.783

4.053

B

318

312

300

300

300

297

L

0

28

28

28

28

28

B

0

0

0

0

0

0

Totaal lasten programma 9 Algemeen

3.516

3.781

4.141

4.592

5.165

5.570

Totaal baten programma 9 Algemeen

14.334

15.707

16.201

16.984

17.572

17.095

Saldo lasten en baten programma 9 Algemeen

10.818

11.925

12.060

12.392

12.407

11.525

9B

9D

Algemene dekkingsmiddelen

2022

Meerjarenbegroting

Overhead

Onvoorzien

Programmabegroting 2023 Baarle-Nassau

65

Toelichting budgetverschillen De belangrijkste verschillen tussen de ramingen in de begroting 2023 en de begroting 2022 zijn: Bedragen x € 1.000 1 2 3 4 5

6

7

8 9 10 11 12 13

14

66

Omschrijving De te betalen bijdrage aan de GR ABG is toegenomen. Onder andere als gevolg van een rentestijging is het geraamde bedrag voor rentelasten op nieuw aan te trekken geldleningen toegenomen t.o.v. 2022. De algemene uitkering uit het gemeentefonds is ten opzichte van 2022 toegenomen. In 2022 is een eenmalige stelpost geraamd ter compensatie van de gevolgen van corona (de stelpost is opgebouwd uit de ontvangen rijksmiddelen) In de begroting 2023 is een stelpost opgenomen voor indexaties. Deze kan aangewend worden voor budgetten, waarbij gedurende het begrotingsjaar blijkt dat deze onvoldoende of niet geïndexeerd zijn bij het opstellen van de begroting. De opbrengsten Onroerende Zaakbelasting, Forensenbelasting, Toeristenbelasting, Reclamebelasting en Precariobelasting zijn ten opzichte van 2022 toegenomen, hoofdzakelijk als gevolg van prijsindexatie. De vrachtwagen van de buitendienst is in 2022 volledig afgeschreven. Hierdoor komen de kapitaallasten te vervallen. De huuropbrengsten die vanuit de ABG hiervoor worden ontvangen, komen ook te vervallen. In 2022 is een eenmalig budget geraamd i.v.m. tijdelijke vervanging van de gemeentesecretaris (o.a. door een externe). In 2022 is een eenmalig budget geraamd ten behoeve van een robuust rechtbeschermingssysteem. In 2022 is een eenmalig budget geraamd t.b.v. het project "digitaliseren vergunningen".

Hierdoor is het budget in 2023 lager. Voor de digitalisering van persoonskaarten is éénmalig een budget geraamd in 2023. In 2022 is een eenmalig budget geraamd voor een onderzoek naar het toekomstig gebruik van het gemeentehuis. Op basis van de 1e Turap 2022 van de ABG-organisatie wordt voor de jaren 2023-2026 een structureel nadeel voorzien t.o.v. de vastgestelde begroting 2023-2026 van de ABG-organisatie. Om dit nadeel op te kunnen vangen in de begroting van BaarleNassau is een stelpost opgenomen. Diverse kleine verschillen Totaal

Programmabegroting 2023 Baarle-Nassau

L/B L L

Bedrag -274 -98

V/N N N

B L

427 104

V V

L

-71

N

B

80

V

L B

12 -12

V N

L

26

V

L

9

V

L

59

V

L L

-7 20

N V

L

-139

N

L/B

-1 135

N V

Paragrafen

Programmabegroting 2023 Baarle-Nassau

67

A: Lokale heffingen

A: Lokale heffingen Inleiding De gemeentelijke heffingen zijn na de doeluitkeringen en de algemene uitkering uit het Gemeentefonds de belangrijkste bron van inkomsten. In de paragraaf Lokale heffingen doen wij verslag van: • de geraamde inkomsten; •

het beleid ten aanzien van de lokale heffingen;

•

de berekeningswijze van de gemeentelijke tarieven en welke beleidsuitgangspunten hieraan ten grondslag liggen;

•

de ontwikkeling van de lokale lastendruk;

•

het kwijtscheldingsbeleid.

Lokale heffingen De lokale heffingen zijn met € 4,2 miljoen goed voor 20% van de gemeentelijke inkomsten. In onderstaand overzicht zijn de inkomsten voor de jaren 2021 tot en met 2023 weergegeven. Hierbij is een onderverdeling gemaakt in gebonden heffingen (aan te wenden voor doel) en vrij besteedbare heffingen. De inkomsten uit lokale heffingen nemen in 2023 met € 116.000 af ten opzichte van 2022. Het verschil wordt hoofdzakelijk veroorzaakt door de incidenteel hogere opbrengst van bouwleges in 2022.

Programmabegroting 2023 Baarle-Nassau

69

Realisatie 2021

Begroot 2022

Begroot 2023

Gebonden heffingen Afvalstoffenheffing

718.611

726.000

690.000

Leges Markten en kermissen

621.883 15.433

737.259 31.391

602.150 25.812

Rioolheffing

585.440

678.000

659.000

1.941.367

2.172.650

1.976.962

Forensenbelasting OZB Niet-woningen eigenaren

310.467 405.041

303.515 426.919

320.415 439.519

OZB Niet-woningen gebruikers OZB Woningen eigenaren

247.406 954.747

259.107 950.369

266.707 978.269

Reclame en precariobelasting Toeristenbelasting

39.825 79.629

49.103 73.619

49.803 88.019

Totaal Vrij besteedbare heffingen

2.037.115

2.062.632

2.142.732

Totaal opbrengsten

3.978.482

4.235.282

4.119.694

Heffingen

Totaal Gebonden heffingen Vrij besteedbare heffingen

Gebonden heffingen Bij de gebonden heffingen is kostendekkendheid het uitgangspunt. De gebruiker betaalt in principe de integrale kosten van de geleverde producten en diensten. Een meer dan kostendekkende heffing is niet toegestaan; daarentegen kunnen bestuurlijke overwegingen aanleiding zijn tot het vaststellen van lagere tarieven. Het BBV schrijft voor dat gemeenten in de paragraaf lokale heffingen inzicht verschaffen in de berekeningswijze van de gemeentelijke tarieven. Naast de kosten op de betreffende taakvelden wordt namelijk nog een aantal posten extracomptabel toegerekend aan de tarieven, zoals overhead,

70

Programmabegroting 2023 Baarle-Nassau

rente en BTW. Hieronder wordt achtereenvolgens ingegaan op de tariefberekeningen van de afvalstoffenheffing, de rioolheffing en de gemeentelijke leges.

Afvalstoffenheffing De gemeente is verplicht om huishoudelijk afval op te halen. Van de opbrengst betaalt de gemeente de kosten voor het inzamelen en verwerken van restafval, gft-afval, plastic afval, klein chemisch afval, oud papier, glas en de exploitatie van de milieustraat. Met ingang van 2022 wordt de inzameling van het afval in Baarle-Nassau uitgevoerd door IOK Afvalbeheer. Als gevolg van de invoering van diftar, bestaat de heffing uit een vastrecht en een variabel tarief (per kilo restafval). Het uitgangspunt, bij vaststelling van de tarieven, is dat de totale opbrengsten ten opzichte van 2022 stijgen met 2%. De afvalstoffenheffing wordt geïncasseerd door Brabant Water. De afvalstoffenheffing is een bestemmingsheffing, dit houdt in dat de geïnde gelden aangewend moeten worden voor het doel. Uitgangspunt in Baarle-Nassau is een 100% kostendekkende afvalstoffenheffing: de tarieven bewegen mee met de ontwikkeling van de toerekenbare kosten. De voorziening Afvalstoffenheffing vormt de sluitpost van de exploitatie. De voorziening heeft een egaliserende functie, ze kan worden gebruikt om via het tarief te sparen voor grote uitgaven in de toekomst (onderhoud, vervanging) of om ongewenste schommelingen van het tarief op te vangen. In onderstaande tabel is de exploitatieopzet van de afvalstoffenheffing 2023 afgezet tegen die van 2022. 2022

2023

Kosten taakvelden Begroting gemeente Baarle-Nassau Begroting ABG (60%) Inkomsten taakvelden Netto kosten taakveld Afval

708.179 66.167 -199.534 574.812

712.698 64.367 -217.934 559.131

Toe te rekenen kosten: Overhead ABG (40%) incl. (omslag)rente BTW Totale kosten

44.111 122.375 741.298

42.911 71.130 673.172

Opbrengst heffingen

726.000

690.000

Dekking Mutatie voorziening (positief = toevoegen, negatief = onttrekken)

98% 15.298-

102% 16.828

De toerekenbare kosten voor de heffing zijn per saldo in 2023 met € 68.000 afgenomen ten opzichte van de gewijzigde begroting 2022, met name door het vervallen van de btw-component in de nieuwe inzamelingswijze via IOK. Daarnaast nemen de opbrengsten met € 36.000 af als gevolg van de invoering van diftar. De huidige stand van de egalisatievoorziening afvalstoffenheffing (saldo jaarrekening 2021) ligt met € 133.566 boven het gewenste niveau van € 100.000. In de begroting 2023 is rekening gehouden met een indexering van 2%. In onderstaande tabel is het tariefvoorstel 2023 afgezet tegen het tarief 2022.

Programmabegroting 2023 Baarle-Nassau

71

Vastrecht eenpersoonshuishouden Vastrecht meerpersoonshuishouden Tarief per kilo restafval

2022 € 169,08 € 219,00 € 0,24

2023 € 172,44 € 223,44 € 0,25

wijziging +2% +2% +2%

Rioolheffing Voor de afvoer van afvalwater en de zuivering daarvan, heeft de gemeente de plicht om voor een goed werkend rioleringsstelsel te zorgen. Ook heeft de gemeente de zorgplicht om de grondwaterstand en de afvoer van hemelwater (regenwater) te beheren. Om al deze watertaken te bekostigen wordt er één belasting geheven, de rioolheffing. De gemeentelijke watertaken gaan gepaard met relatief grote uitgaven en hebben een langjarige planning. In het verbreed gemeentelijk rioleringsplan (VGRP) is het onderhoud aan het rioleringsstelsel voor de komende jaren in kaart gebracht. Voor de rioolheffing geldt een vast tarief per kubieke meter water dat vanuit het perceel van de belastingplichtige wordt afgevoerd. De rioolheffing is, evenals de afvalstoffenheffing, een bestemmingsheffing. Ook hier is een 100% kostendekkende heffing het uitgangspunt in Baarle-Nassau. In onderstaande tabel is de exploitatieopzet van de rioolheffing 2023 afgezet tegen die van 2022. 2022