OMWB Kaderbrief 2023
Tekst van het document
Inkomsten
en
Kaderbrief 2023 19,4
6,8
miljoen
miljoen
Programma VTH-taken
1.350 Declarabele norm
283 1,7
miljoen
Advies en Projecten
Formatie
1,9
miljoen
Overig
per fte
Totaal aantal declarabele uren
228
55
Primair proces
Overhead
fte
Programma Collectieve taken
uur
fte
fte
308.000 uur
1 februari 2022
Uitgaven
Uitvoering taken 91%
en
20
9,6
0,2
miljoen
miljoen
miljoen
Uitvoering taken
Overhead
Onvoorzien
18,3
1%
0,2
2%
0,4
Overhead 6%
1,1
57%
5,4
9%
0,9
www.omwb.nl
0,2
27%
2,6
5%
0,5
miljoen
miljoen
miljoen
miljoen
miljoen
miljoen
miljoen
miljoen
miljoen
Personeelslasten
Rente en afschrijvingen
Huisvesting en organisatie
Overige kosten
Personeelslasten
Huisvestingskosten
Facilitaire kosten
ICTbudgetten
Overige kosten
Ontwikkelingen met impact op de begroting (toelichting vindt u in paragraaf 2.1.1 van de begroting)
sluit omgevingsrecht (Bor) ingang van 2019 volledig e menteerd in de regio - en West-Brabant.
2%
Energie en duurzaamheid Energiebesparing bij bedrijven, en dus toezicht en handhaving vanuit de OMWB, krijgt steeds meer aandacht.
MWB-norm Vanaf 2019 werken we volgens de MWB-norm. Het doel: de kwaliteit van onze producten en diensten verbeteren. Daarnaast wordt de norm grondslag voor een duurzame
Zorgvuldige veehouderij en volksgezondheid De Provincie Noord-Brabant streeft ernaar in 2020 tot de meest innovatieve, duurzame en slimme agrofoodregio’s van Europa te behoren. Dit heeft invloed op onze VTH-taken.
Verbod op asbestdaken 2024 Asbestdaken die in contact staan met de buitenlucht zijn vanaf 2024 verboden. Om de doelstellingen te behalen is meer saneringscapaciteit nodig én moeten eigenaren gestimuleerd worden om te gaan saneren.
Omgevingswet De OMWB bereidt zich samen met deelnemers voor op de Omgevingswet door middel van pilots, proactieve consultaties en samenwerkingsverbanden. Dit vraagt ook om aanpassing van de werkprogramma’s en ontwikkeling van competenties van medewerkers.
Bestuurlijke ontwikkelingen De gemeenteraadsverkiezingen hebben plaatsgevonden. Dat betekent bestuurlijke wisselingen en het inwerken van de nieuwe bestuursleden.
ICT-budgetten De OMWB vernieuwt het ICT-landschap om te werken en klaar te zijn voor toekomstige ontwikkelingen. Dit zien we ook terug in de begrote uitgaven voor 2019. Meer informatie vindt u in paragraaf 2.2.3 van de begroting.
>
Inhoudsopgave 1. Inleiding 2. Over de Kaderbrief 2023
3 5
3. Beleidsmatige ontwikkelingen
6
3.1 Waar gaan we voor de komende jaren?
6
3.2 Landelijke ontwikkelingen
4. Bedrijfsvoering
19
4.1 Programma ‘Van goed naar beter’
19
4.2 Informatievoorziening
19
4.2.1 Informatie gestuurd werken/databeheer
19
4.2.2 Aansluiting bij landelijke standaarden en systemen
20
4.3 HRM-beleid
20
7
4.3.1 HR-instrumenten, impuls 2023
20
3.2.1 Hoofdlijnennotitie Staatssecretaris
7
4.3.2 CAO-ontwikkelingen
20
3.2.2 Rapport Algemene Rekenkamer
7
3.2.3 Regeerakkoord 2022-2025
7
3.2.5 Energie en Klimaat
21
5. Financiële uitgangspunten
22
7
5.1 Algemene uitgangspunten
22
8
5.1.1 Indexering
22
5.2 Baten en tariefontwikkeling
23
3.2.4 I mplementatie Omgevingswet (milieunormen, gebiedsgericht beleid)
4.4 Wet Gemeenschappelijke Regelingen (WGR)
3.2.6 R egeling ‘CO2-normering werkgebonden personenmobiliteit’
9
5.2.1 Werkprogramma
23
3.2.7 Circulaire economie
9
5.2.2 Tarief
23
3.2.8 Gezondheid
10
5.2.3 MWB-norm
24
3.2.9 Externe Veiligheid
10
3.2.10 Cybercriminaliteit
11
5.3.1 Personeel in loondienst
25
3.3 Ontwikkelingen VTHKA
12
5.3.2 Personeel niet in loondienst
25
5.3.3 Overige (materiële) kosten
25
5.3 Lasten
25
3.3.1 Ontwikkelingen binnen VTH
12
3.3.2 Ontwikkelingen binnen vergunningverlening
13
5.4 Investeringen
25
3.3.3 Ontwikkelingen binnen toezicht
14
5.5 Weerstandsvermogen
26
3.3.4 Ontwikkelingen binnen handhaving
15
3.3.5 Ontwikkeling binnen specialistische taakuitvoering
15
3.3.6 Ontwikkelingen binnen natuurbescherming
16
3.3.7 Ontwikkelingen binnen de klachtenregeling
17
3.4 Ontwikkelingen in de regionale dienstverlening
17
3.4.1 Zeer Zorgwekkende Stoffen (ZZS)
17
3.4.2 P rovinciaal programma KOMPAS vertalen naar gemeenten 3.4.3 Transitie Zorgvuldige Veehouderij <
OMWB Kaderbrief 2023
18 18 2
>
1.
Inleiding De Omgevingsdienst Midden- en West-Brabant (OMWB) werkt aan een schone, gezonde, veilige en duurzame leefomgeving en is als gevolg van zowel externe als interne factoren volop in ontwikkeling. De kwaliteit van onze leefomgeving staat onder druk. Maatschappelijk en politiek-bestuurlijk is hier steeds meer aandacht voor. Of het nu gaat over de uitstoot van de industrie in de lucht of lozing op het water, de uitstoot van stikstof door de intensieve landbouw, of de onder druk staande kwaliteit van de natuur. Het zijn allemaal maatschappelijk actuele thema’s die impact hebben voor iedere inwoner en ondernemer. Als deskundige uitvoeringsorganisatie signaleren en agenderen we de voortdurende veranderingen in de fysieke leefom geving, en hebben we een belangrijke rol bij de aanpak van deze problemen. Dit betekent een doorlopende ontwikkeling en vernieuwing van ons werk. Bij deze doorontwikkeling past een organisatie die stuurt op de resultaten van het werk, oog houdt voor zowel kwaliteit als effectiviteit en goed samenwerkt met haar deelnemers. De OMWB is de afgelopen jaren door veel inspanningen hierin gegroeid, maar er is ruimte om nog beter te worden. Daarom investeert de OMWB in het borgen van de kwaliteit in de huidige werkprocessen en de doorontwikkeling van uitvoeringsdienst naar omgevingsdienst.
In deze Kaderbrief 2023 geven wij de hoofdlijnen van de beleidsmatige ontwikkelingen aan, evenals de financiële uitgangspunten. Een aantal gemeenten hebben richtlijnen ingediend voor de begroting 2023. Deze gemeenten ontvangen een reactie hierop. Een belangrijke ontwikkeling is de naderende Omgevingswet. In 2023 zijn de eerste ervaringen van het werken met de Omgevingswet vanuit 2022 bekend. In 2023 zullen we op basis hiervan zaken concretiseren en verder ontwikkelen. Ook zal in 2022 het programma ‘Van goed naar beter’ van start gaan. Dit pro-
<<
<
OMWB Kaderbrief 2023
3
>
gramma behelst het effectueren van het (financieel) potentieel van het onderzoek naar kosteneffectiviteit van december 2020. Het programma wordt in meerdere fasen uitgewerkt. In het faseplan van 2023 worden de activiteiten en hun effecten in detail uitgewerkt. Reeds in 2021 is gestart met de impuls Informatie gestuurd Werken (IGW). Het IGW vormt een steeds belangrijker fundament onder het handelen van de OMWB. Data en data-analyse zijn onmisbaar om ons werk goed en effectief te kunnen doen. We zullen de komende jaren dan ook moeten blijven investeren in de ontwikkeling van de juiste kennis, competenties en (ICT-)structuren. Een laatste ontwikkeling die hier wordt vermeld, is dat gemeenten verantwoordelijk worden voor de normerende regeling werkgebonden personenmobiliteit. Hierbij moet per werknemer worden bijgehouden hoe zijn reisgedrag is in verband met de CO2 uitstoot. De inwerkingtreding was aanvankelijk gepland op 1 januari 2022, maar de uiteindelijke besluitvorming wordt overgelaten aan het nieuwe kabinet. Het kan daarom zijn dat de regeling in de toekomst nog wordt aangepast. Voor 2023 heeft actualisatie van het tarief plaatsgevonden, waarbij rekening is gehouden met Cao-effecten, kostenindexering en kostenbesparingen. Het begrote gemiddelde uurtarief uit deze Kaderbrief is het vertrekpunt voor de begroting 2023 en bedraagt € 97,00.
Bovenstaand geeft een eerste inzicht in de belangrijkste ontwikkelingen waar de OMWB naar verwachting in 2023 mee te maken zal hebben. Door deze onderwerpen juist en tijdig aandacht te geven, zijn wij ervan overtuigd goed voorbereid te zijn voor nu en in de toekomst. We zien de komende jaren dan ook met vertrouwen tegemoet! Alfred Arbouw Directeur OMWB
<<
<
OMWB Kaderbrief 2023
4
>
2.
Over de Kaderbrief 2023 Deze Kaderbrief vormt het eerste product uit de Planning & Controlcyclus 2023 en is opgesteld om betrokkenen bij de dienst te informeren over nieuwe ontwikkelingen en de effecten hiervan op zowel bedrijfsvoering als financiën. De Kaderbrief is van belang voor het vormgeven van de Begroting 2023 en de meerjarenraming 2024-2026. De daadwerkelijke inzet voor 2023 wordt uiteindelijk geraamd in de werkprogramma’s en de provinciale opdracht. Niet alle ontwikkelingen worden benoemd in deze brief, slechts de meest belangrijke worden toegelicht. Hoofdthema’s De OMWB gaat zich de komende jaren richten op vijf hoofdthema’s. Deze thema’s werken door in een aantal overkoepelende onderwerpen, zoals: kosteneffectiviteit (programma ‘Van goed naar beter’), de Omgevingswet, het instrumentarium voor vergunningverlening, toezicht, handhaving, kwaliteit en advies (VTHKA), strategisch HRM-beleid en het verkennen van inhoudelijke onderwerpen. Deze overkoepelende onderwerpen vormen de rode draad in deze Kaderbrief 2023. Doorontwikkeling Gemeenschappelijk Uitvoeringskader In 2018 is het Gemeenschappelijk Uitvoeringskader (GUK) vastgesteld. Het GUK is onderdeel van de gezamenlijke beleidscyclus zoals wettelijk voor gemeenten, provincies en omgevingsdiensten is voorgeschreven in artikel 7.2 van het Besluit omgevingsrecht (Bor)1.
Het kader beschrijft de algemene uitgangspunten en de strategieën die door de OMWB worden gehanteerd bij de uitvoering van de VTH-milieutaak (vergunningverlening, toezicht en handhaving op milieugebied) voor de gemeenten in de regio Midden- en WestBrabant. In 2022 volgt een evaluatie van het GUK. Tegelijkertijd zal gestart worden met het maken van een nieuw GUK voor de periode 2023-2027. Hierbij worden de regionale en landelijke ontwikkelingen nauw betrokken.
1
Het (oorspronkelijke) GUK is gebaseerd op het Besluit Omgevingsrecht. Met de inwerkingtreding van de Omgevingswet zal het GUK hierop gebaseerd zijn.
<<
<
OMWB Kaderbrief 2023
5
>
3.
Beleidsmatige ontwikkelingen 3.1 Waar gaan we voor de komende jaren? Hieronder worden de missie, visie en strategische agenda van de OMWB in het kort toegelicht. Missie De OMWB werkt zichtbaar samen aan een schone, gezonde, veilige en duurzame leefomgeving. Visie De OMWB is voor de Provincie Noord-Brabant en de gemeenten in Midden- en West-Brabant een toegevoegde waarde, het kenniscentrum, de inspirator en de aanjager om hen, samen met ketenpartners, gevraagd en ongevraagd integraal te adviseren over omgevingsvraagstukken en de bevoegde gezagen uit te dagen en te ondersteunen om de verantwoordelijkheid te nemen voor een leefomgeving met toekomst voor ons nageslacht. Onze leefomgeving is divers en vormt een maatschappelijk actueel thema voor iedere inwoner en ondernemer. Als deskundige uitvoeringsorganisatie signaleren en agenderen we de voortdurende veranderingen in de fysieke leefomge ving. Dit betekent een doorlopende ontwikkeling en vernieuwing van ons werk. Onze deskundige medewerkers op het vlak van vergunningverlening, toezicht en handhaving (VTH) werken binnen de kaders van de wetten van milieu, natuurbescherming, bouwen en wonen. Zo kunnen we de gemeenten in Middenen West-Brabant en de Provincie Noord-Brabant professioneel en met kennis van zaken adviseren. Zowel op regionaal als landelijk niveau dragen we onze expertise uit.
Strategische Agenda De OMWB investeert in het borgen van de kwaliteit in de huidige werkprocessen en de doorontwikkeling van uitvoeringsdienst naar omgevingsdienst. Dit laatste door in overleg en afstemming met onze deelnemers de uitdagingen
<<
<
OMWB Kaderbrief 2023
6
>
van de Omgevingswet en de klimaatopgaven actief op te pakken. Daarvoor zijn
3.2.2 Rapport Algemene Rekenkamer
twee pijlers gedefinieerd:
In juli 2021 heeft de Algemene Rekenkamer het rapport ‘Handhaven in het
1. Een excellente uitvoering van onze kerntaken.
duister’ gepubliceerd. Het rapport kent een aantal waardevolle conclusies en
2. ( Nieuwe) ontwikkeltaken op goede wijze inhoud geven en daarvan leren
aanbevelingen die ook overeenkomen met de bevindingen van de commissie
(adaptieve organisatie).
Van Aartsen. Het rapport geeft aan dat er een wereld te winnen is in datahuishouding. Het groeiende belang van data en informatie – en de uitdagingen
In de volgende paragrafen worden de meest relevante ontwikkelingen ge-
die daarmee gepaard gaan – is een ontwikkeling die ons in 2023 zal raken.
schetst. In 2022 zal aandacht besteed worden aan een aantal thema’s en
Als OMWB zetten we de komende jaren in op informatie gestuurd werken, wat
ontwikkelingen. Mogelijk hebben die een doorloop of uitwerking in 2023.
van grote invloed zal zijn op al onze werkzaamheden. Deze ontwikkeling is al ingezet, maar blijft ook de komende jaren onverminderd relevant. Door data
3.2 Landelijke ontwikkelingen
slimmer in te zetten, kunnen we onze VTH-taken effectiever en efficiënter
Er is een aantal landelijke ontwikkelingen dat gevolgen gaat hebben voor
uitvoeren. We krijgen meer grip op onze leefomgeving en kunnen ook onze
de OMWB. Over die ontwikkelingen zijn aanbevelingen gedaan in een aantal
impact op de leefomgeving steeds beter in kaart brengen.
belangrijke stukken: het rapport ‘Om de leefomgeving, Omgevingsdiensten als gangmaker voor het bestuur’ van de commissie Van Aartsen, rapport Algemene
3.2.3 Regeerakkoord 2022-2025
Rekenkamer en het regeerakkoord. In veel gevallen gaat het om abstracte
Er worden investeringen op onderwerpen beoogd die de OMWB in haar werkveld
ontwikkelingen die in de loop van de tijd concrete invulling krijgen.
raken. Bijvoorbeeld klimaat en energie, inzet op stikstof en circulaire economie, maar ook de thema’s als veiligheid en wonen. Er zal van de OMWB verhoogde
3.2.1 Hoofdlijnennotitie Staatssecretaris
inzet gevraagd worden op met name de Ruimtelijke Ordening- en adviestaken.
De Staatssecretaris heeft in zijn brief aan de Tweede Kamer (10 december 2021) aangegeven hoe om te gaan met de aanbevelingen van de adviescom-
3.2.4 Implementatie Omgevingswet (milieunormen, gebiedsgericht beleid)
missie Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving (VTH) (commissie Van
De Omgevingswet nadert. Het VTH-kader zal bij de inwerkingtreding aangepast
Aartsen). De commissie Van Aartsen heeft advies gegeven over de mogelijk-
zijn aan de wet. De Omgevingswet wordt 1 juli 2022 van kracht. Het VTH-ka-
heden om milieuhandhaving, -toezicht en vergunningverlening in Nederland
der zal op deze datum zijn aangepast aan de nieuwe wet. Voor beleidsmatige
te versterken en het stelsel effectiever en slagvaardiger te maken. In haar
keuzes heeft de lokale overheid tot maximaal 2029 de tijd. Milieu, duurzaam-
rapport ‘Om de leefomgeving, Omgevingsdiensten als gangmaker voor het
heid en gezondheid maken integraal deel uit van de fysieke leefomgeving.
bestuur’ gaat de commissie in op de onafhankelijkheid en deskundigheid van
Deze thema’s krijgen een plaats in de Omgevingsvisie en het Omgevingsplan.
toezichthouders en de verdeling van rollen, taken en bevoegdheden in het
De gemeente heeft, na de inwerkingtreding van de Omgevingswet, nog enkele
stelsel. De commissie heeft een tiental aanbevelingen gedaan. Een aantal van
jaren de tijd om deze documenten samen met haar ketenpartners te vormen
deze aanbevelingen vergt inzet van de OMWB. De concrete uitwerking van die
en vast te stellen. De OMWB zal bij de vorming worden betrokken.
aanbevelingen krijgt grotendeels in 2022 haar beslag waarna verdere invulling
<<
<
in 2023 volgt. De OMWB zal in ieder geval zorgdragen dat mensen, middelen
Om de digitale samenwerking te bevorderen wordt bij de start van de Omge
en taken in balans zijn.
vingswet het Digitale Stelsel Omgevingswet (DSO) door het Rijk uitgerold.
OMWB Kaderbrief 2023
7
>
Het DSO bundelt en ontsluit informatie die bij de diverse partners aanwezig is.
3.2.5 Energie en Klimaat
Zowel omgevingsdiensten als hun deelnemers moeten tijdig zorgen dat hun
Energiebesparing is een grote maatschappelijke opgave. Onder de Omgevings-
systemen aansluiten bij het landelijke DSO. Via het DSO is straks (mogelijk deels
wet valt een deel van de energierelevante activiteiten onder decentrale regels.
na invoering van de Omgevingswet) informatie over een locatie beschikbaar
Voor deze activiteiten kunnen gemeenten in het omgevingsplan de energie-
die nodig is voor het verkrijgen van inzicht in de fysieke locatie, de vigerende
besparingsplicht wijzigen en zelf een informatieplicht instellen. Het Rijk werkt
omgevingsplannen, verordeningen en regels. Koppeling met andere openbare
aan standaardregels die gemeenten in het omgevingsplan kunnen overnemen.
informatie draagt bij aan het inzicht voor overheid en bedrijven in specifieke
Omdat uniformiteit van regelgeving in de regio belangrijk is voor de effectiviteit
locaties. Waardevolle informatie die gebruikt kan worden bij aanvragen en een
van het toezicht door de OMWB, is het aan te bevelen deze landelijke stan-
beeld schetst van de impact van initiatieven voor de leefomgeving. Het in kaart
daardregels te volgen en/of tot regionale afstemming van decentrale regels te
brengen van gebieden draagt bij aan de duurzaamheid, veiligheid en gezondheid
komen. De OMWB draagt met energietoezicht bij aan de energiebesparingsam-
van de leefomgeving.
bities van de gemeenten en provincie voor 2023. We richten ons met het energietoezicht op de naleving van wettelijke verplichtingen en bovenal de ener-
De Omgevingswet is bedoeld om tot een integrale manier van (samen)werken en
giebesparingsplicht en de informatieplicht. Daarbij wordt steeds meer gebruik
afwegen te komen. Samen met ketenpartners (waterschappen, GGD en Veilig-
gemaakt van opgebouwde data over naleefgedrag en energiebesparingspoten-
heidsregio) beschikt de OMWB over veel informatie. Die informatie zetten we in
tieel. Het Rijksprogramma ‘Versterkte Uitvoering Energiebesparings- en Infor-
bij de uitvoering van het VTH-takenpakket. Deze informatie kan ook relevant zijn
matieplicht’ (VUE) loopt door tot eind 2023. Dat betekent dat de OMWB net als
bij de ontwikkeling van Omgevingsvisies en –plannen door gemeenten en provin-
voorgaande jaren gebruik zal maken van extra toezichtcapaciteit die door het
cie. Denk hierbij aan data als milieu- en bedrijfsinformatie. Het omzetten van het
Rijk beschikbaar wordt gesteld. In 2023 wordt de energiebesparingsplicht ver-
huidige inrichtingenbestand naar een activiteitenbestand is een grote klus. Van de
breed. Naast de bestaande verplichte energiebesparende maatregelen, worden
40.000 inrichtingen die onze regio kent, moeten alle milieubelastende activiteiten
ook andere CO2-besparende maatregelen verplicht. Energievoorschriften in de
opgenomen worden in het activiteitenbestand. De omzetting zal enkele jaren in
vergunning worden voor de meeste vergunningsplichtige bedrijven overbodig.
beslag nemen. Dat is niet alleen een technische klus, maar ook één waarbij de juri-
Dat moet leiden tot meer besparing, betere uitvoerbaarheid en betere hand-
dische kwaliteit van de omzetting gewaarborgd moet worden. Hoe dit precies moet
haafbaarheid. De OMWB heeft de intentie om toe te zien op de naleving van
en welke impact deze omzetting ook landelijk heeft, is nog onvoldoende bekend.
deze nieuwe wettelijke verplichtingen en daarmee gemeenten te ontzorgen in
Feit is dat alle overheden met deze onduidelijkheid zitten, waarbij het erop lijkt dat
de realisatie van energiebesparing en CO2-reductie bij bedrijven. Wanneer dat
landelijk de benodigde werkzaamheden voor deze omzetting zijn onderschat.
leidt tot extra inzet, doet de OMWB hiervoor een voorstel. We verwachten dat de vraag naar inzet van de OMWB op energietaken zal toenemen. Uiterlijk 1 januari 2023 wordt de huidige energiebesparingsplicht gewijzigd.
Impact op de OMWB 2023 en verder: - In 2023 draagt de OMWB bij aan het concretiseren van een omgevingsvisie en omgevingsplan. Daarnaast zal diverse milieudata worden ontsloten in het DSO en zal het inrichtingenbestand gedurende een aantal jaren worden omgezet tot één of meerdere milieubelastende activiteiten (MBA) per bedrijf.
<<
<
OMWB Kaderbrief 2023
8
>
Na publicatie van de definitieve regeling brengen we de gevolgen voor de Impact op de OMWB 2023 en verder:
OMWB in kaart en wordt een voorstel voor de implementatie opgesteld.
- I n 2023 draagt de OMWB met het uitvoeren van energietoezicht bij aan
Hierover gaan we samen met onze deelnemers in gesprek.
de gemeentelijke energiebesparingsambities. De energiebesparingsplicht wordt in 2023 verbreed. De OMWB kan het toezicht op de verbrede energiebesparingsplicht uitvoeren. Afhankelijk van de rol die de gemeen-
Impact op de OMWB 2023 en verder:
ten opdragen aan de OMWB kan er een toename van uren zijn. Deze
- We brengen de gevolgen van deze regeling voor de OMWB in kaart.
opdracht wordt verwerkt in het Werkprogramma 2023.
Hierover gaan we samen met onze deelnemers in gesprek.
3.2.6 Regeling ‘CO2-normering werkgebonden personenmobiliteit’
3.2.7 Circulaire economie
De ‘normerende regeling werkgebonden personenmobiliteit’ geldt voor werkgevers
Een circulaire economie is gericht op het optimaal inzetten en hergebruiken
met honderd of meer werknemers en draagt bij aan het verduurzamen van zake-
van grondstoffen in de verschillende schakels van de productieketen: van de
lijke mobiliteit en woon-werkmobiliteit, zoals afgesproken in het Klimaatakkoord.
winning van grondstoffen tot consumptie. Grondstoffen dreigen schaars te worden door een groeiende bevolking en toenemende welvaart in de wereld.
Om de CO2-uitstoot op werkgebonden personenmobiliteit te reduceren, wordt
Hierdoor wordt het steeds belangrijker om de beschikbare grondstoffen zo
het voor werkgevers verplicht om jaarlijks te rapporteren over de zakelijke
efficiënt mogelijk te gebruiken. Het hergebruiken van secundaire grondstoffen
mobiliteit én de woon-werkmobiliteit. Het doel van de jaarlijkse rapportage is
wordt bemoeilijkt door de huidige afvalwetgeving. Zonder aanpassingen van
onder meer om vast te stellen of aan de norm wordt voldaan en data te ver-
wetgeving, (regionaal) beleid en pilots komt circulariteit onder druk te staan.
zamelen over de CO2-uitstoot. Er wordt – naar verwachting per 1 januari 2023
De OMWB zal de ontwikkelingen rond circulaire economie nauwlettend volgen
– een digitaal rapportagesysteem beschikbaar gesteld, met onder meer een
en haar kennis hierover inzetten indien gewenst.
online tool om de CO2-uitstoot te berekenen. Volgens de conceptregeling is er nog niet meteen de noodzaak voor werkge-
Impact OMWB 2023 en verder:
vers om actie te ondernemen. De belangrijkste verplichtingen voor een werk-
- Het volgen en vertalen van ontwikkelingen rondom circulaire economie
gever zijn na inwerkingtreding van de regeling het invullen van de jaarlijkse rapportage en het conformeren aan de norm voor zakelijke mobiliteit per
en hier de eigenaren over adviseren. - Waar mogelijk stimuleren van hergebruik van secundaire grondstoffen.
1 januari 2026. De inwerkingtreding was aanvankelijk gepland op 1 januari 2022, maar de uiteindelijke besluitvorming wordt overgelaten aan het nieuwe kabinet. Het kan daarom zo zijn dat de regeling in de toekomst nog wordt aangepast.
<<
<
OMWB Kaderbrief 2023
9
>
3.2.8 Gezondheid
3.2.9 Externe Veiligheid
In de Nationale Omgevingsvisie (NOVI) benadrukt het Rijk de relatie tussen
Met de inwerkingtreding van de Omgevingswet wordt het thema ‘externe vei-
milieuaspecten en gezondheid. Het verminderen van stank- en geluidoverlast
ligheid’ gemoderniseerd. Dit brengt diverse veranderingen teweeg, zoals een
en het verbeteren van de luchtkwaliteit heeft een positief effect op de gezond-
vernieuwde aanpak van het groepsrisico en een nieuwe database waarin de
heid. Het doel is dat een goede balans wordt bereikt voor 2050. Maatschap-
informatie over externe veiligheidsrisico’s (REV) verzameld wordt. Tot op heden
pelijke vraagstukken over gezondheidseffecten vergen vanuit de OMWB een
geldt het Risico Register Gevaarlijke Stoffen (RRGS) en Risicokaart als over-
goede afstemming met bijvoorbeeld de GGD.
zicht voor risicovolle activiteiten. In het kader van de Omgevingswet beoogt de wetgever een (geografisch) platform in te richten vanuit het VTH-systeem, waarin de meeste data over het omgevingsbeleid wordt verzameld, de Atlas
Impact OMWB 2023 en verder:
Leefomgeving. Daarin wordt ook de data van het RRGS opgenomen. Het RRGS
-H et volgen en vertalen van ontwikkelingen rondom gezondheid en hier
als platform gaat verdwijnen wanneer de gegevens zijn overgezet naar het
de eigenaren (samen met de GGD) over adviseren.
nieuwe Register Externe Veiligheid (REV). Het REV moet in 2024 operationeel zijn, op voorwaarde dat alle bronhouders van de data hun aansluiting op de juiste wijze hebben geordend en gekoppeld. Een belangrijke vraag is welke rol de omgevingsdiensten willen, kunnen en moeten spelen bij het inrichten en onderhouden van het REV. In het jaar 2023 wordt hier projectmatig verder vorm aan gegeven. Mocht de OMWB hier een rol in gaan spelen, dan zullen er aanvullende financiële middelen vanuit de gemeenten beschikbaar moeten komen.
Impact OMWB 2023 en verder: - Het REV moet met input van onder andere de OMWB worden beheerd en geactualiseerd.
<<
<
OMWB Kaderbrief 2023
10
>
3.2.10 Cybercriminaliteit Onder cybercriminaliteit verstaan we criminaliteit waarbij een computersysteem wordt aangevallen of wordt misbruikt voor criminele activiteiten. Tegenwoordig heeft criminaliteit steeds vaker een digitale component. Bij allerlei soorten misdrijven maken criminelen ook gebruik van computers en smart phones. De kans dat dit gebeurt bij bedrijven wordt steeds groter. Het gijzelen of manipuleren van de bedrijfscomputers kan in het meest extreme scenario leiden tot ongecontroleerde bedrijfsprocessen en uiteindelijk tot ernstige milieu schade. Ook kan diverse geheime data op straat komen te liggen of worden misbruikt. Er is helaas geen wondermiddel tegen cybercriminaliteit. Wel kunnen organisaties een set aan maatregelen treffen die de weerbaarheid tegen cybercrime vergroot en de impact van incidenten beperkt. Het is een algemene ontwikkeling die we als omgevingsdienst op ons af zien komen en nauwlettend volgen. In eerste instantie heeft de OMWB hierin een signalerende en meedelende functie. Wanneer de OMWB hierin een andere rol gaat spelen, dan zullen er aanvullende financiële middelen vanuit de gemeenten beschikbaar moeten komen.
Impact OMWB 2023 en verder: - De OMWB update continu de systemen tegen cybercriminaliteit. -D e OMWB gaat het gesprek aan met bedrijven waar cybercriminaliteit kan uitmonden in milieuschade.
<<
<
OMWB Kaderbrief 2023
11
>
3.3 Ontwikkelingen VTHKA Impact OMWB 2023 en verder: 3.3.1 Ontwikkelingen binnen VTH Vergunningverlening, (keten)toezicht en handhaving zijn onze kernactiviteiten. Als uitvoeringorganisatie gaat ook in 2023 onze aandacht primair uit naar de
- Bij een inwerkingtreding van de Omgevingswet in 2022 krijgen we binnen het VTH-domein in 2023 vooral te maken met de verdere doorontwikkeling en implementatie van deze wet.
uitvoering van deze taken. We staan aan de vooravond van grote verande-
- We zijn afhankelijk van het Rijk voor de ontwikkeling van het Digitaal
ringen in het VTH-stelsel. Alle ontwikkelingen in deze Kaderbrief hebben een
Stelsel Omgevingswet. Het is op dit moment nog niet duidelijk of het
relatie en effect op de uitvoering van deze taken. De naderende Omgevingswet
systeem (volledig) operationeel is halverwege 2022 en welke dooront-
is één van deze ontwikkelingen. Als organisatie zorgen we ervoor dat we klaar zijn voor de uitvoering van de VTH-taken, maar we zijn de komende jaren
wikkeling er plaatsvindt in 2023. - Het is goed mogelijk dat in de eerste periode waarin we ervaring opdoen
sterk afhankelijk van onze deelnemers als het gaat om de overige onderwerpen
met de Omgevingswet er uitvoeringsproblemen naar boven komen.
die van invloed zijn op onze taakuitvoering. Zo is nog onduidelijk wat deelne-
- We houden deelnemers individueel en via AO en DB/AB op de hoogte
mers (op termijn) gaan doen met de bruidsschat en de omgevingsvisies, en wat dat gaat betekenen voor de taken van de OMWB. De Omgevingswet vraagt
van de uitvoeringsconsequenties van de Omgevingswet. - Vanuit de bruidsschat (de tijdelijke set aan Rijksregels waarvoor
om een integrale afweging van alle belangen. Om deze integrale benadering te
gemeenten uiteindelijk zelf regels kunnen opstellen) zal er door de
bereiken is het essentieel dat de verschillende ketenpartners elkaar weten te
deelnemers een ontwikkeling naar een volledig omgevingsplan plaats
vinden en kennis hebben van elkaars standpunten. Door samen te werken kan
vinden, waaraan de OMWB vanuit haar inhoudelijke expertise een
er van elkaar worden geleerd en kunnen prioriteiten van de werkzaamheden
adviserende en ondersteunende bijdrage kan leveren.
gezamenlijk worden gevormd. Gezamenlijke prioriteiten zorgen voor meer focus en effectieve inzet van het VTH-instrument. Bij ketentoezicht is de samenwerking van groot belang.
- Door de bruidsschat kunnen lokale verschillen in de regelgeving ontstaan. We adviseren deelnemers oog te houden voor de uitvoerbaarheid en hier de OMWB en regio zo nodig bij te betrekken. - Informatie gestuurd werken krijgt in 2023 een grotere rol binnen het
In het ketentoezicht speelt de keten van aaneengesloten verzamelingen van handelingen m.b.t. verschillende stoffen, producten en afvalstoffen een belangrijke rol in de handhaving. Om goed te kunnen handhaven moet het denken
VTH-proces. - De meerjaren programmering van de ketenpartners wordt met elkaar besproken en waar mogelijk op elkaar afgestemd.
in ketens daarom centraal staan en is samenwerking tussen de verschillende handhavingspartners belangrijk. Verschillende bedrijven zijn vaak betrokken bij het uitvoeren van werkzaamheden en handelingen met stoffen en producten en daarnaast beschikken zij daartoe vaak over meerdere vergunningen, afgegeven door verschillende bevoegde bestuursorganen die ook bij de handhaving een rol spelen. Voor een goede samenwerking tussen de handhavingspartners speelt de bereidheid om informatie met elkaar te delen en om het eigen optreden af te stemmen met de partners een belangrijke rol.
<<
<
OMWB Kaderbrief 2023
12
>
3.3.2 Ontwikkelingen binnen vergunningverlening De belangrijkste ontwikkelingen binnen vergunningverlening zijn toe te schrij-
Impact OMWB 2023 en verder:
ven aan de Omgevingswet. De wijzigingen die volgen op de vraag in welke
- Het is op dit moment nog niet duidelijk welke impact de Omgevingswet
mate een activiteit vergunningsplichtig of meldingsplichtig is, hebben effect op de werkvoorraad van omgevingsdiensten. Momenteel is nog onduidelijk welke
gaat hebben op het aantal vergunningsaanvragen. Dit zal naar verwachting ook per type aanvraag variëren.
impact dat zal hebben. Een goede overdracht van vergunningverlening naar
- Er ligt een omvangrijke opgave om het inrichtingenbestand te transfor-
toezicht en handhaving is van belang om het toezicht effectief in te richten.
meren naar milieubelastende activiteiten en hiervoor de meldingen en
Vergunningen zullen geactualiseerd worden en er moet vastgelegd worden hoe
vergunningen op orde en (altijd) actueel te hebben.
om te gaan met overgangsrecht. Het ligt niet voor de hand dat we in 2023
- Het Omgevingsoverleg (de Omgevingstafel of het Vooroverleg) is be-
‘uitontwikkeld’ zijn. Samen met onze partners zullen we ons werk en onze
langrijk om te kunnen voldoen aan de gestelde behandelingstermijn van
processen steeds beter afstemmen op de gewijzigde regelgeving. In 2022 heeft
acht weken. Om dat in 2023 goed ingericht te hebben, is nauwe samen-
de Provincie Noord-Brabant daarmee samen met de drie Brabantse omge-
werking en afstemming met onze deelnemers van cruciaal belang.
vingsdiensten altijd een actueel digitaal toegang tot de (milieu)vergunning-
- Legesverordeningen wordt gemonitord en indien nodig geactualiseerd.
voorschriften die gelden voor de meest risicovolle bedrijven (Brzo-bedrijven).
- De milieuvergunningen zijn gedigitaliseerd en toegankelijk.
Digitalisering helpt om het hele proces van vergunningverlening sneller, efficiënter en transparanter te maken. Het programma AADV speelt in op de komst van de Omgevingswet. AADV staat voor ‘Altijd Actuele Digitale Vergunning’. Daarin verandert de wetgever zijn grondhouding van ‘Nee, mits..’ naar ‘Ja, tenzij..’. Dit idee is gericht op samenwerking en ruimte geven aan initiatieven vanuit de samenleving. Daarvoor is verandering nodig in de manier van werken van overheden, omgevingsdiensten en het bedrijfsleven. Binnen het programma AADV wordt een applicatie ontwikkeld die alle geldende voorschriften van bedrijven laat zien. In dit overzicht is in één oogopslag te zien welke regels gelden voor welke bedrijven en welke veranderingen zijn doorgevoerd. Met de komst van de Omgevingswet bestaat de mogelijkheid om milieuleges te heffen over milieubelastende vergunningsplichtige activiteiten. De hoogte van de legesbedragen moeten gelijke tred houden met de kosten die worden gemaakt. Bij de start van de Omgevingswet is de ervaring over de kosten-baten beperkt. De eerste evaluatie van de legesverordening vindt vanaf 2023 plaats.
<<
<
OMWB Kaderbrief 2023
13
>
3.3.3 Ontwikkelingen binnen toezicht Ook bij het toezicht is het Informatie gestuurd werken (IGW) een belangrijke (door)ontwikkeling. We willen immers effectiever toezicht houden en onze capaciteit dáár inzetten waar het milieurisico het hoogst is en/of het naleefgedrag laag is. Dat is een belangrijk argument om IGW te verstevigen. We verwachten veel van de opbrengsten van digitalisering en datagedreven werken. Mogelijk maakt de klassieke wijze van toezicht houden steeds meer plaats voor nieuwe werkwijzen. Te denken valt aan: toetsing op de borging van naleving, op basis van geavanceerde data analysetechnieken risicogericht prioriteren, het raadplegen van openbare bronnen, het uitvoeren van audits, het inzetten op bewustwording, gedragsverandering en communicatie als interventiemiddel om een omslag van reactief gedrag naar proactief gedrag te faciliteren en het (verder) inzetten van moderne technieken als bijvoorbeeld drones, satellieten, snuffelpalen en Fluid Liquid Infra Red (FLIR)-camera’s. We zetten in om te voorkomen in plaats van te repareren. Het gaat ons daarbij om de maatschappelijke effecten die we daarmee beter kunnen bereiken. We proberen op die wijze bij te dragen aan een VTH-stelsel dat toekomstbestendig is om een schone en veilige leefomgeving te borgen in relatie tot de uitdagingen waar we voor staan. Regelnaleving is een middel in plaats van een doel.
Tot slot houden we ook oog voor de keten. We zetten daarbij waar nodig in op diepgaand administratief toezicht. We maken gebruik van analyses en richten ons op trends.
Impact OMWB 2023 en verder: -O m het toezicht goed aan te laten sluiten bij vergunningverlening, onderzoeken we de rol die toezicht heeft in het vergunningverleningsproces en/of bij het Omgevingsoverleg. - Door de investering in IGW zetten we meer capaciteit in op data-analyse. Aan de ene kant verwachten we dat deze data-analyse stuurt op een effectievere inzet van toezicht in de leefomgeving. Aan de andere kant verwachten we dat we door data-analyse meer overtredingen tegen zullen komen die om inzet vragen van toezicht en mogelijk handhaving. Het exacte effect is op dit moment moeilijk in te schatten.
<<
<
OMWB Kaderbrief 2023
14
>
3.3.4 Ontwikkelingen binnen handhaving Handhaving ligt onder een vergrootglas, mede door de verschillende publicaties
Impact OMWB 2023 en verder:
over milieucriminaliteit en de toenemende maatschappelijke aandacht voor
- In 2023 verwachten we een toename van de inzet van strafrecht, door
een schone, gezonde en veilige leefomgeving. Hoewel handhaving nooit een
een adequate toepassing van de LHS.
opzichzelfstaand doel is, vormt het wel het cruciale sluitstuk wanneer toezicht
- Door het informatie gestuurd handhaven hebben we in 2023 een beter
alleen niet meer toereikend is. Net als voor toezicht geldt voor handhaving dat
beeld van de aard en omvang van de milieuovertredingen en -criminali-
de Omgevingswet minder houvast biedt in de vorm van duidelijke, strikt na te leven regels dan in het oude stelsel. Daarom zien we ook het belang van een
teit binnen ons werkgebied. - Deze rol is gecompliceerder dan voorheen, gegeven de afname in het
goede overdracht tussen en afstemming met vergunningverlening en toezicht.
aantal strikte middelvoorschriften en regionale verschillen in regelgeving
In het bijzonder voorzien we in 2023 een grotere rol voor het strafrecht om
en vergunningen.
veelplegers en milieucriminelen adequaat het hoofd te kunnen bieden. De OMWB streeft naar een geharmoniseerde inzet van bestuurs- en strafrecht. Het werken volgens de Landelijke Handhavingsstrategie (LHS) is daarbij on-
3.3.5 Ontwikkeling binnen specialistische taakuitvoering
ontbeerlijk. Door de LHS beter te borgen in de organisatie en dankzij de juiste
De afgelopen jaren zagen we de inzet van onze specialisten en juristen toene-
inzet van de strafrechtelijke handhavingscapaciteit zorgen we ervoor dat we
men. Dit komt onder andere door dossiers rondom stikstof, juridische onder-
het strafrechtelijke handhavingsinstrument optimaal kunnen benutten. Straf-
steuning bij de VTH-taakuitvoering en een toegenomen vraag vanuit onze
rechtelijke milieuzaken worden opgepakt door onze boa’s, die in samenspraak
deelnemers. Ook in 2023 zet deze trend door. Het stikstofdossier blijft in 2023
met het Openbaar Ministerie per zaak zoeken naar een passend juridisch ant-
door nieuwe uitspraken actueel en inzet van onze juristen vragen. Het vertalen
woord. Voor zwaardere milieuzaken geldt dat een beroep gedaan wordt op de
van bestuurlijke ambities naar de uitvoering, zoals het Schone Lucht Akkoord
politie om die zelfstandig of samen met de OMWB op te pakken. In 2023 zullen
en de energietransitie vragen om inzet van expertise van de OMWB. Het aan
we de ontwikkeling verder doorzetten. Het IGW is ook behulpzaam op handha-
de voorkant betrekken van deze kennis zorgt ervoor dat bestuurlijke ambities
ving. We verzamelen data, koppelen informatiestromen aan elkaar en krijgen
vertaald kunnen worden naar de VTH-uitvoering en daarmee ook resultaat
zo meer zicht op veelplegers en milieucriminelen binnen ons werkgebied. Door
bereikt kan worden. We zien en verwachten dat ook de toenemende zorgen in
informatiegericht te handhaven kunnen we ook efficiënt handhavend optreden
de samenleving over de leefomgeving, zoals de onrust rondom de asfaltcen-
en toezicht houden op zogenoemde ‘hotspots’. Daarbij maken we onder meer
trales in Nederland, vragen om inzet van specialisten en juristen. De rol van
gebruik van moderne technieken als camera’s en drones.
de specialist zal door de inwerkingtreding van de Omgevingswet veranderen. Het aan de voorkant betrekken van specialistische kennis vergroot de haalbaarheid van een initiatief. En in de totstandkoming van de Omgevingsplannen van onze deelnemers is het ontsluiten van onze kennis over de verschillende milieuaspecten noodzakelijk. Kortom, zowel de inhoudelijke ontwikkelingen als de maatschappelijke en bestuurlijke dossiers vragen om een brede inzet van onze specialisten en juristen. De daadwerkelijke inzet is echter door de sterk wisselende ontwikkelingen nog niet
<<
<
OMWB Kaderbrief 2023
15
>
te ramen. Daarnaast is deze inzet ook afhankelijk van de vraag van de deel-
veel inspanning vergen. De OMWB houdt samen met ODBN deze ontwikke-
nemers. Tot slot moeten we als OMWB ervoor zorgen dat onze specialistische
lingen nauwlettend in de gaten en vertaalt deze zo snel als mogelijk naar de
en juridische kennis op peil blijft en dat er voldoende capaciteit is voor het
uitvoering.
uitvoeren van deze taken. Naast stikstof verzorgt de OMWB ook zelfstandig de VTH-taken op het gebied van soortenbescherming. Mede door de komst van de Omgevingswet komt er Impact OMWB 2023 en verder:
steeds meer aandacht voor soortenbescherming. Anders dan bij de reguliere
-W e verwachten door verschillende ontwikkelingen een toename van de
VTH-regelgeving gaat de Omgevingswet voor het onderdeel natuur nog altijd
inzet van onze specialisten en juristen.
uit van ‘Nee, tenzij..’-wetgeving. De Omgevingswet heeft in die zin niet alleen
- Deze toename is op inhoudelijk vlak autonoom: we zijn hierbij afhankelijk
tot doel om de fysieke leefomgeving te ontwikkelen, maar ook om deze goed
van de effecten van nieuwe jurisprudentie en wijzigingen op (Rijks)beleid.
te beschermen. De afgelopen jaren is de maatschappelijke bewustwording en
-D e toename is ook afhankelijk van de vraag van onze deelnemers (aan-
betrokkenheid bij natuur versterkt en door Rijksbeleid gestimuleerd. Dit leidt
vullende verzoektaken) op het vlak van de Omgevingswet. -D e toename ramen we in overleg met onze deelnemers zo goed mogelijk in het Werkprogramma 2023.
tot een veranderende rol en taak van de OMWB. Zo is de gemeentelijke vraag voor het bieden van ondersteuning voor wat betreft de toepassing en uitvoering van de Wnb gegroeid. We verwachten dat deze vraag in 2023 verder toe zal nemen.
3.3.6 Ontwikkelingen binnen natuurbescherming
Impact OMWB 2023 en verder:
De ODBN verleent namens de provincie vergunningen en ontheffingen op het
- De OMWB houdt haar deelnemers op de hoogte van nieuwe ontwikkelin-
gebied van de Wet natuurbescherming (Wnb) voor geheel Noord-Brabant – waaronder ook het stikstofdossier valt – en verzorgt het toezicht en de handhaving daarop. Stikstof blijft ons dagelijkse werk beïnvloeden. Het ontbreekt aan landelijk beleid, de maatschappelijke discussie wordt steeds scherper gevoerd en we zien dat rechterlijke uitspraken grote invloed hebben op het beleid en onze uitvoering daarvan. We zien dat de juridische inzet in omvang
gen. - Ook in 2023 zal de inzet van de OMWB (in combinatie met ODBN) op het stikstofdossier groot zijn, de exacte omvang is door telkens nieuwe (juridische) ontwikkelingen moeilijk in te schatten. - We verwachten in 2023 wederom een stijging in de opdrachtwaarde voor soortenbescherming.
toeneemt. We verwachten dat er nieuwe uitspraken zullen komen met consequenties voor onze VTH-uitvoering. Daarom blijft de inzet van onze juristen en specialisten onverminderd van belang. Daarnaast verwachten we een toename aan handhavings- en intrekkingsverzoeken. Het stikstofdossier zal ook in 2023
<<
<
OMWB Kaderbrief 2023
16
>
3.3.7 Ontwikkelingen binnen de klachtenregeling
3.4 Ontwikkelingen in de regionale dienstverlening
De OMWB voert de klachtenregeling uit voor de deelnemers. De afgelopen ja-
Naast de individuele dienstverlening voert de OMWB regionale taken uit voor
ren zagen we een forse toename in het aantal milieuklachten. Daarmee zien we
het collectief van deelnemers. Deze taken vallen onder de regionale dienst-
onvermijdelijk ook een kostenstijging voor onze deelnemers. Er wordt een pilot
verlening. Daarnaast vallen ook thema’s die raken aan de inhoudelijke door-
uitgevoerd waarmee op basis van herziene werkprocessen en een gewijzigde
ontwikkeling van de VTH-taken en specialistische taken onder dit programma.
personele bezetting geprobeerd wordt om de klachtenafhandeling efficiënter
Een belangrijk onderdeel van de regionale dienstverlening is het jaarlijks op te
te laten verlopen. In 2022 wordt besloten of deze pilot een meer permanent
stellen collectieve takenprogramma. In het collectieve programma bundelen we
gevolg gaat krijgen binnen de OMWB. In dat geval zal 2023 in het teken staan
de meerjarige ontwikkelopgaven van de OMWB. Het programma 2023 wordt
van het verder bestendigen van dit afhandelingsproces. Vanaf 2023 werken we
eind 2022 opgesteld op basis van deze Kaderbrief, de strategische agenda, de
met een nieuw systeem voor de registratie van milieuklachten. Dit omdat het
begroting 2023 en de dan actuele ontwikkelingen. De werkzaamheden in het
huidige registratiesysteem -S@men- niet meer wordt ondersteund. In 2022
programma zijn gericht op productinnovatie- en ontwikkeling, kwaliteitsver-
gaan we met de twee andere Brabantse Omgevingsdiensten en RUD Zeeland
betering en het efficiënter uitvoeren van de primaire taken. Het Ontwikkelpro-
een traject in om te komen tot een nieuw registratiesysteem.
gramma en de daaruit volgende projecten vormen daarmee een vliegwiel voor noodzakelijke ontwikkelingen op het programma Individuele Dienstverlening. Het Ontwikkelprogramma wordt gedekt uit het budget Collectieve Taken (pro-
Impact OMWB 2023 en verder:
grammadeel 3). De druk op de Collectieve Taken en het Ontwikkelprogramma
-W e voorzien een kostenstijging in de klachtafhandeling gezien het al-
nemen verder toe. Steeds meer taken worden opgepakt voor het collectief van
maar toenemende aantal klachten. Om dat tegen te gaan, onderzoeken
deelnemers. Om vorm te kunnen blijven geven aan belangrijke nieuwe ont-
we een efficiëntere werkwijze.
wikkelingen, zoals IGW, is extra capaciteit nodig. Dit willen we onderbrengen
- A fhankelijk van de evaluatie van de nieuwe werkwijze werken we vanaf
onder de Collectieve Taken.
2022 met een nieuw afhandelingsproces dat we in 2023 verder zullen bestendigen. - I n 2023 werken we met een nieuw registratiesysteem.
3.4.1 Zeer Zorgwekkende Stoffen (ZZS) De aanwezigheid van Zeer Zorgwekkende Stoffen (ZZS) is een urgent thema dat de afgelopen jaren steeds meer aandacht kreeg. De aanwezigheid van ZZS speelt breed: in lucht, water en bodem. Deze stoffen zijn geclassificeerd als de gevaarlijkste stoffen voor mens en milieu en het streven is om deze stoffen uit de leefomgeving te weren. De drie Brabantse omgevingsdiensten zijn in opdracht van de provincie bezig met het vormen van een beeld van ZZS-emissies in Brabant. Door de aanwezigheid van grote industrie in Midden- en West-Brabant is de OMWB hiervan de trekker. Het vergroten van de kennis van ZZS bij onze toezichthouders (ook voor gemeentelijke taken) is een belangrijke stap om ZZS mee te nemen in onze taakuitvoering. Maar ook in de risicoanalyse bij de herijking van het Regionaal Kader
<<
<
OMWB Kaderbrief 2023
17
>
moet ZZS een plaats krijgen. Zo kunnen we inzoomen op branches met een
3.4.3 Transitie Zorgvuldige Veehouderij
hoog risiconiveau, door projectmatig en themagericht toezicht. Landelijk lopen
De transitie naar een Zorgvuldige Veehouderij is in Brabant in volle gang en
verschillende pilots die betrekking hebben op ZZS. Als OMWB volgen we de
blijft hoog op de maatschappelijke agenda staan. De OMWB focust zich voorna-
ontwikkelingen op de voet. Verkregen inzichten, onder meer op basis van de
melijk op de uitvoeringsconsequenties van het veranderende beleid, zodat de
resultaten van de eerdergenoemde pilots, kunnen invloed hebben op de inrich-
VTH-taken kwalitatief goed en efficiënt uitgevoerd kunnen worden. De afgelo-
ting van het werkprogramma 2023 en het ontwikkelprogramma 2023.
pen jaren is de Taskforce Veehouderij volop bezig geweest met het formuleren en implementeren van maatregelen om met behoud van het beleid de hoeveelheid werk die op de Brabantse omgevingsdiensten af komt, aan te kunnen.
Impact OMWB 2023 en verder:
Deze maatregelen zijn succesvol gebleken in het terugdringen van het capaci-
-H et volgen van ontwikkelingen rondom ZZS en het adviseren daarover
teitsvraagstuk, maar blijven een aandachtspunt vormen. Bij de laatste herijking
wordt in 2023 bekostigd vanuit het budget Collectieve taken. De omvang
van de Taskforce 2.0 is geen rekening gehouden met eventueel nieuw beleid.
van deze uren wordt bepaald in het Ontwikkelprogramma 2023.
Het Rijk heeft nog geen duidelijk en consistent beleid uitgezet voor veehouderij. Er wordt wel gesproken over zaken als onteigening, opkoopregelingen en het intrekken van vergunningen – zeker in relatie met het stikstofdossier – maar dit heeft zich nog niet vertaald naar duidelijke beleidsvorming. Dit alles zorgt voor
3.4.2 Provinciaal programma KOMPAS vertalen naar gemeenten
maatschappelijke onrust. Dat zien we ook terug in onze VTH-werkzaamheden.
In juni 2018 heeft Gedeputeerde Staten van Noord-Brabant ’Instrumenteel ka-
We volgen ontwikkelingen binnen de veehouderij en aanpalende onderwerpen
der vergunningverlening, toezicht en handhaving Omgevingsrecht. Een integra-
– zoals stikstof, stoppers en saldering – nauwgezet. Als OMWB blijven we het
le aanpak in de geest van de komende Omgevingswet’ vastgesteld. Dit kader
belang van een tijdige vertaling naar het VTH-instrumentarium benadrukken.
beschrijft de doorontwikkeling van VTH-taken, gericht op verdere professiona-
Tenslotte zien we ook het belang van het onderwerp gezondheidsrisico’s rond
lisering van de taakuitvoering en afgestemd op de manier van werken, zoals
veehouderijen toenemen. Met de komst van de Omgevingswet wordt het thema
de Omgevingswet bedoelt. De Provincie Noord-Brabant heeft de drie Brabantse
gezondheid nog belangrijker, omdat dit nu opgenomen is in de Wet zelf. Hierbij
omgevingsdiensten de opdracht gegeven om het VTH-kader verder uit werken.
werken we nauw samen met de GGD als kennisdrager en adviseur.
Dit is gebundeld in het meerjarige programma KOMPAS. Er is onder andere gewerkt aan uniforme werkwijzen, richtlijnen en protocollen met als doel een efficiënte en effectieve inzet van VTH-taken te bewerkstelligen. Het programma
Impact OMWB 2023 en verder:
KOMPAS is gericht op provinciale ‘inrichtingen’ en taken. Een fiks aantal ont-
- Als OMWB blijven we actief betrokken bij de ontwikkelingen. Naast het
wikkelde producten kunnen ook ingezet worden bij gemeentelijke ‘inrichtingen’
capaciteitsvraagstuk proberen we ook de gevolgen voor het VTH-beleid
en taken. Een verkenning van een uitrol over onze gemeentelijke deelnemers draagt bij aan het toewerken naar een ‘level playing field’ over heel Brabant.
en -strategie in kaart te brengen. - Gezondheid en veehouderij gaan door de invoering van de Omgevingswet en met het oog op het maatschappelijke debat een grotere rol spelen in de VTH-taken.
<<
<
OMWB Kaderbrief 2023
18
>
4.
Bedrijfsvoering In dit hoofdstuk wordt achtereenvolgens het Programma ‘Van goed naar beter’, informatievoorziening, het HRM-beleid en de Wet Gemeenschappelijke Regelingen toegelicht. 4.1 Programma ‘Van goed naar beter’ De OMWB is volop in ontwikkeling. Deels gedreven door externe factoren (Omgevingswet, Stikstofproblematiek en het rapport van de commissie Van Aartsen) en deels door interne ontwikkelingen (werken met nieuwe systemen en processen). Bij deze doorontwikkeling past een organisatie die stuurt op de resultaten van het werk, oog houdt voor zowel kwaliteit als effectiviteit en goed samenwerkt met haar deelnemers. De OMWB is de afgelopen jaren door vele inspanningen hierin gegroeid, maar er is ruimte om nog beter te worden. In 2022 zal het programma ‘Van goed naar beter’ van start gaan. Dit programma behelst het effectueren van het (financieel) potentieel van het onderzoek naar kosteneffectiviteit van december 2020. Het programma wordt in meerdere fasen uitgewerkt. In het faseplan van 2023 worden de activiteiten en hun effecten in detail uitgewerkt. Om de resultaten te realiseren is er in de begroting van 2023 een investering van € 450.000 opgenomen.
Hoofdactiviteiten in dit faseplan zijn; het borgen van procesmanagement in de organisatie, helder met elkaar definiëren wat kwaliteit is, meer aandacht geven aan de risicogerichte benadering, het aanpakken van verspilling en het verbeteren van de (digitale) samenwerking met deelnemers. De cumulatieve financiële effecten van de activiteiten van het programma worden in 2023 ingeschat op € 1.300.000. 4.2 Informatievoorziening 4.2.1 Informatie gestuurd werken/databeheer In 2021 is gestart met de impuls Informatie gestuurd Werken (IGW). Het IGW vormt een steeds belangrijker fundament onder het handelen van de OMWB. Hoe beter het ons lukt om data te vertalen naar waardevolle informatie en inzichten, hoe beter we kunnen bijdragen
<<
<
OMWB Kaderbrief 2023
19
>
aan een schone, veilige en duurzame leefomgeving. Er wordt een strategie
Het Register Externe Veiligheid (REV) (zie ook paragraaf 3.2.9) moet in 2024
gevolgd om data en data-analyse op te nemen in de kern van de organisatie.
operationeel zijn in de zin dat alle bronhouders van de data hun aansluiting op
Medewerkers in de organisatie moeten zich steeds meer bewust worden van
de juiste wijze hebben geordend en gekoppeld. Een belangrijke vraag is welke
het belang en de waarde van data. Bovendien gaan we deze data steeds beter
rol de omgevingsdiensten willen, kunnen en moeten spelen bij het inrichten
combineren met andere (externe) databronnen om de waarde van de data nog
en onderhouden van het REV. In het jaar 2023 wordt hier projectmatig verder
verder te vergroten. Onze vergunningverleners, toezichthouders en handhavers
vorm aan gegeven.
hebben op termijn beschikking over actuele en relevante informatie voor de uitvoering van hun taken. Hierbij wordt ook relevante contextuele informatie
In de loop van 2022 wordt duidelijk of de huidige budgetten voor informatie-
aangeboden, zoals milieu- of omgevingsinformatie. Op deze wijze wordt infor-
voorziening en Collectieve taken voldoende zijn om deze ontwikkelingen te
matie gecombineerd met menselijke denkkracht om te komen tot de best mo-
financieren.
gelijke beslissing. Analyse van deze data leidt dan tot inzicht in de effecten van onze inzet op de leefomgeving. Deze inzichten kunnen onze deelnemers helpen
4.3 HRM-beleid
en maken nieuwe - op de uitvoering gerichte - beleidsbeslissingen mogelijk.
In deze paragraaf worden de ontwikkelingen met betrekking tot het HRM-beleid
In de uitwerking van het programma IGW zijn voor 2023 concrete activiteiten
toegelicht.
beschreven. Hierdoor wordt de inzet van onze VTH-medewerkers efficiënter en effectiever. Dit betekent dat ook de wijze verandert waarop we vorm geven
4.3.1 HR-instrumenten, impuls 2023
aan opdrachten. De ontwikkeling van IGW is een voortdurende factor en vraagt
Eén van de pijlers van Strategisch HRM is het cultuur- en leiderschapstraject.
in de komende jaren een investering in de ontwikkeling van de juiste kennis,
In samenwerksessies heeft een groep van ongeveer veertig medewerkers de
competenties en (ICT-)structuren.
huidige en gewenste cultuur beschreven en zijn er drie kernthema’s voor de ontwikkeling van de OMWB geformuleerd. Voor de verdere concretisering is
4.2.2 Aansluiting bij landelijke standaarden en systemen
ondersteuning van een externe partij gewenst en uitgevraagd. De opdracht is
Eind 2021 is de aansluiting met Inspectieview Milieu gerealiseerd. Inspectie-
gegund aan Ardis. Dit traject is in 2023 afgerond. De organisatie heeft dan een
view is een webapplicatie die signaleert en informeert door gegevensdeling.
impuls gehad die helpt bij de uitdagingen die onder andere de Omgevingswet
Eigenaar is het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat. De budgetten voor
ons brengt. Voor 2023 betekent dit een incidentele uitgave van € 50.000,-, dit
de aansluiting en werking zijn reeds gereserveerd. We willen in 2023 aanhaken
is de laatste tranche van de gehele opdracht.
bij de mogelijke doorontwikkeling van Inspectieview. 4.3.2 CAO-ontwikkelingen De intrede van de Omgevingswet houdt in dat ook het Digitaal Stelstel Omge-
Op het moment dat deze Kaderbrief wordt opgesteld is er een principeakkoord
vingswet operationeel zal zijn. Naast deze landelijke voorziening moet ook ons
bereikt tussen de vakbonden FNV Overheid, CNV Overheid en FDO-MHA en de
eigen VTH-systeem gekoppeld worden. De update van Squit 20/20 naar Rx
werkgevers VNG en WSGO voor een nieuwe Cao SGO voor de periode tot en
Mission zal in 2022 plaatsvinden. De verdere doorontwikkeling van zowel de
met 2022. In deze Cao zijn afspraken gemaakt over een incidentele uitkering
landelijke voorziening DSO als Rx Mission zal na 2022 plaats gaan vinden.
in 2021, een structurele loonsverhoging voor 2021 en 2022 en extra verlof dagen vanaf 1 januari 2023. De loonsverhoging en extra verlofdagen werken
<<
<
OMWB Kaderbrief 2023
20
>
structureel door in het tarief van 2023. In december 2021 worden de lonen
4.4 Wet Gemeenschappelijke Regelingen (WGR)
structureel geïndexeerd met 1,5% en voor 2022 met een percentage van 2,4%
Op 14 december 2021 heeft de Eerste Kamer ingestemd met het wetsvoorstel
met ingang van april.
tot aanpassing van de Wet gemeenschappelijke regelingen (de Wet versterking legitimiteit gemeenschappelijke regelingen). De ingangsdatum is bepaald op
Aangezien de nieuwe Cao geen afspraken voor de indexering van de lonen voor
1 juli 2022, waarbij een implementatietermijn geldt van twee jaar. Deze wets-
2023 bevat, is voor het jaar 2023 de indexering gehanteerd, zoals die is op-
wijziging zal zeker gevolgen gaan hebben voor de gemeenschappelijke regeling
genomen in de Macro-economische verkenning van het CPB. In de versie van
(GR) van de OMWB. De jaren 2022 en 2023 zullen we benutten om in nauw
september 2021 (herziene versie van 27 september 2021) wordt uitgegaan
overleg met de deelnemers de wijzigingen door te voeren.
van een indexering van 2,3% voor 2023 (zie ook paragraaf 5.1.1 Indexering). Het wetsvoorstel introduceert nieuwe instrumenten waarmee gemeenteraden In het principeakkoord is daarnaast het toekennen van extra bovenwettelijke
en Provinciale Staten hun controlerende en kaderstellende taken beter kunnen
verlofdagen vastgelegd, waarbij lokale regelingen komen te vervallen. De uit-
uitvoeren. De veranderingen betreffen in het kort:
breiding van extra verlofdagen heeft financiële consequenties; het extra verlof
• Er komt een verruiming van de mogelijkheden om zienswijzen in te dienen.
gaat immers ten koste van de beschikbare productieve uren en daarmee dus
• De mogelijkheid komt om een regionale gemeenschappelijke adviescommis-
van de declarabiliteit.
sie in te stellen. • In de gemeenschappelijke regeling (GR) moet afgesproken worden hoe omgegaan wordt met participatie van bijvoorbeeld burgers, bedrijven of
Effecten 2023 en verder: -D e structurele effecten van de nieuwe Cao zijn verwerkt in het nieuwe tarief voor 2023. -D e extra verlofdagen hebben een verhogend effect voor het tarief, aangezien de totale kosten door minder productieve uren gedekt moeten
maatschappelijke organisaties. • Het bestuur van de GR krijgt een actieve informatieplicht over wat er speelt in de GR. • Voor het deelnemen aan de gemeenschappelijke adviescommissie komt een vergoeding voor raads- of PS-leden.
worden. Zie voor verdere toelichting paragraaf 5.2 ‘Baten en tariefont-
• De verplichting komt om afspraken te maken over evaluatie van de GR.
wikkeling’.
• Er komt een aanpassing van de regels over de gevolgen van uittreding. • Veranderingen in de termijnen van de begrotingscyclus (Kaderbrief 30 april (i.p.v. 15 april), de zienswijzetermijn voor de begroting wordt twaalf weken (i.p.v. acht weken), de begroting dient bij BZ te worden ingediend voor 15 september (i.p.v. 1 augustus). De nieuwe instrumenten worden veelal niet geïntroduceerd als harde inhou delijke verplichtingen, maar laat de inhoud van de afspraak over aan de betrokken partijen. Dit betekent dat in nauw overleg met alle betrokkenen tot nadere concrete afspraken voor de OMWB moet worden gekomen.
<<
<
OMWB Kaderbrief 2023
21
>
5.
Financiële uitgangspunten In voorgaande tekst is op thema’s een kwalitatieve doorkijk geschetst van verwachte en beoogde ontwikkelingen en trends voor de aanstaande planperiode. In deze paragraaf worden de financiële uitgangspunten benoemd voor de Begroting 2023 en de Meerjarenraming 2024-2026. 5.1 Algemene uitgangspunten De OMWB hanteert de volgende algemene financiële uitgangspunten bij het opstellen van de begrotingsdocumenten: • De Begroting 2023 gaat uit van het bestaande beleid, rekening houdend met de financiële effecten die betrekking hebben op de in deze Kaderbrief genoemde beleidsontwikkelingen. • De begroting 2023, inclusief de meerjarenraming 2024–2026, is structureel financieel sluitend. • Basis voor het financieringsmodel 2023 voor de deelnemende gemeenten is de MWB-norm. • Om mogelijke tegenvallers adequaat te kunnen opvangen, wordt rekening gehouden met een post ‘Onvoorzien’ van € 150.000. • De begroting 2023 wordt opgesteld met inachtneming van het Besluit Begroting en Verantwoording voor provincies en gemeenten (BBV). • De structurele effecten van het principeakkoord voor de Cao van 2021-2022 zijn verwerkt. 5.1.1 Indexering Voor de indexering wordt gebruik gemaakt van de indexen uit de Macro Economische Verkenningen, die zijn gepubliceerd in de septembercirculaire 2021 (herziene versie van 27 september 2021).
<<
<
OMWB Kaderbrief 2023
22
>
5.2 Baten en tariefontwikkeling 5.2.1 Werkprogramma De benodigde urencapaciteit voortvloeiend uit de werkprogramma’s heeft de laatste jaren een gestage groei gekend. Voor 2022 en 2023 wordt een werkpakket verwacht van ongeveer 338.500 uur. Qua tariefstelling geldt dat deze kostendekkend en gelijk voor deelnemers en niet-deelnemers is. Het begrote gemiddelde tarief uit deze Kaderbrief is het vertrekpunt voor de begroting 2023 en bedraagt € 97,00. In de volgende paragraaf wordt een verdere uiteenzetting van het tarief gegeven. 5.2.2 Tarief Cao-effecten Uitgangspunt voor de tariefbepaling voor 2023 is het uurtarief van € 95,00, zoals dat is vastgesteld in de begroting van 2022. Vanuit het principeakkoord De volgende indexen worden toegepast :