BLN Programmabegroting 2026 - definitief
Tekst van het document
Programmabegroting 2026
datum: 7 oktober 2025 Zaaknummer: 1121430 Gemeente Baarle-Nassau Postbus 105 5110 AC Baarle-Nassau Telefoonnummer 013-5075200 Email: info@baarle-nassau.nl website: www.baarle-nassau.nl
Voorwoord Het college van burgemeester en wethouders van Baarle-Nassau presenteert u de meerjarenbegroting 2026-2029. Om ook in de toekomst te kunnen zorgen voor goede gemeentelijke diensten en voorzieningen, moeten we inspelen op de veranderende financiële omstandigheden. Voor een sluitende begroting in 2026 gaat Baarle-Nassau daarom ruim € 900.000 ombuigen. Met de gemeenteraad spraken we over een maatregelenpakket en over wat we belangrijk vinden. Verder beoordeelden we de risico’s van de mogelijke besparingen en of ze uitvoerbaar zijn. Ook keken we noodgedwongen naar belastingmaatregelen om onze inkomsten te verhogen. Met het vaststellen van de perspectiefnota 2026 namen we de maatregelen waarbij het voorzieningenniveau zoveel mogelijk intact blijft. Sterker, eind 2026 wordt het nieuwe cultuurcentrum aan de Loswal in gebruik genomen. In 2026 gaan we verder met het vernieuwen van het centrum van Baarle en starten de werkzaamheden aan de Nieuwstraat, Singel en Molenstraat (B). De andere plannen die deel uit maken van het Centrumplan gaan we gefaseerd uitvoeren. Verder gaan we de onroerendezaakbelasting (OZB) voor niet-woningen gelijktrekken naar het gemiddelde in Nederland. Het verder verhogen van de OZB voor woningen doen we niet omdat die vorig jaar al op het gemiddelde Nederlandse niveau is gebracht.
Ook de toeristenbelasting is in Baarle-Nassau lager dan het landelijke gemiddelde. We gaan dit tarief in lijn brengen tot een niveau waarmee Baarle-Nassau nog wel onder het regionale gemiddelde blijft. Ondernemers mogen de toeristenbelasting doorberekenen aan hun gasten. Nieuwe investeringen in groen beperken we. Voor het onderhoud van openbaar groen maken we eveneens nieuwe keuzes. En de bloemenmanden in het centrum zal de gemeente niet langer betalen. Wel zorgen we ervoor dat er meer woningen geïsoleerd kunnen worden. Voor de jeugdzorg en de Wet maatschappelijke ondersteuning zullen we verder moeten veranderen. Dit om het haalbaar en betaalbaar te houden voor de mensen die dit het hardste nodig hebben. We zetten in op het versterken van de sociale basis en het juist organiseren van toegang tot de ondersteuning. We zien in onze gemeente een grote behoefte aan verschillende soorten betaalbare woningen voor starters, doorstromers, senioren en andere doelgroepen. Om aan deze vraag uitvoering te kunnen geven, zet de gemeente hier extra op in. De wereld ervaart grote onrust. Ook hier in Europa. Daarom zet de gemeente extra in op de weerbaarheid van onze inwoners. Veiligheid, met aandacht voor het beschermen van de gas-, wateren elektriciteitsvoorziening en de digitale netwerken, is daarbij de eerste prioriteit. De uitdaging is in Baarle-Nassau extra groot.
Dit komt omdat in onze enclavegemeenten de rijksgrenzen kriskras door straten en gebouwen lopen en wet- en regelgeving in Nederland en België verschillen. Daarom is het versterken van lokale en regionale samenwerking aan beide kanten van de grens noodzakelijk. Namens het college van B&W,
De wethouder Financiën, J.J.M. van Tilborg
Inhoudsopgave Voorwoord................................................................................................................................... 3 Inhoudsopgave............................................................................................................................. 5 Inleiding ....................................................................................................................................... 7 Beleidsbegroting .........................................................................................................................11 Programmaplan .................................................................................................................13 Bestuur en ondersteuning .......................................................................................................... 15 Veiligheid ..................................................................................................................................... 21 Verkeer, vervoer en waterstaat .................................................................................................. 25 Economie.....................................................................................................................................
29 Onderwijs .................................................................................................................................... 33 Sport, cultuur en recreatie .......................................................................................................... 37 Sociaal domein ............................................................................................................................ 43 Volksgezondheid en milieu ......................................................................................................... 51 Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing............................................. 57 Algemeen .................................................................................................................................... 63 Paragrafen .........................................................................................................................69 Lokale heffingen .......................................................................................................................... 71 Weerstandsvermogen en risicobeheersing ................................................................................ 79 Onderhoud kapitaalgoederen .....................................................................................................
85 Financiering ................................................................................................................................. 89 Bedrijfsvoering ............................................................................................................................ 91 Verbonden partijen ..................................................................................................................... 93 Grondbeleid ................................................................................................................................ 95 Enclavesituatie ............................................................................................................................ 99 Duurzaamheid ........................................................................................................................... 101 Wet Open Overheid .................................................................................................................. 105 Financiële begroting .................................................................................................................. 107 Overzicht van baten en lasten ..................................................................................................
109 Incidentele baten en lasten....................................................................................................... 111 Overzicht van reserves en voorzieningen ................................................................................. 115 Overzicht mutaties reserves ..................................................................................................... 121 Investeringsplan ........................................................................................................................ 123 Investerings- en financieringsstaat ........................................................................................... 125 Meerjarige balans ..................................................................................................................... 127 EMU-Saldo................................................................................................................................. 129 Taakveldindeling ....................................................................................................................... 131 Financiële beleidsuitgangspunten ............................................................................................ 139 Bijlagen .....................................................................................................................................
143 BBV Indicatoren......................................................................................................................... 145 Lijst van gebruikte afkortingen .................................................................................................. 151
Inleiding In deze inleiding geven wij een toelichting op de opzet van de begroting en op de aanpassingen van het financieel meerjarenperspectief na het vaststellen van de Perspectiefnota 2026-2029. Opzet begroting Ten opzichte van de begroting 2025 zijn geen noemenswaardige wijzigingen doorgevoerd. Per programma zijn de meest relevante beleidsmatige aandachtspunten voor 2026, zo concreet mogelijk vertaald in te realiseren doelstellingen en de daarbij behorende activiteiten. Daarnaast is per programma een apart onderdeel opgenomen waar wordt ingegaan op een aantal reguliere taken die binnen het betreffende programma plaatsvinden. Er is dus een duidelijk onderscheid gemaakt tussen te realiseren doelstellingen en reguliere taken. Om globaal inzicht te geven in, welke baten en lasten op een programma worden verantwoord en hoe deze baten en lasten zich verhouden tot de totale begroting, zijn per programma een viertal cirkeldiagrammen opgenomen. Per programma wordt een financiële toelichting gegeven op de budgetverschillen tussen de gewijzigde begroting 2025 en de begroting 2026, exclusief de 1e begrotingswijziging 2026. De budgetten die zijn opgenomen in de kolom "Begroting 2025", betreft telkens de primaire budgetten 2025, inclusief de wijzigingen tot en met de 1e tussentijdse rapportage 2025.
Achteraan in de begroting zijn de indicatoren opgenomen die vanuit het BBV verplicht zijn gesteld. Alleen de cijfers, zoals deze zijn opgenomen op de website "Waar staat je gemeente.nl", zijn opgenomen in de begroting. De cijfers van de gemeente Baarle-Nassau worden telkens vergeleken met de landelijke cijfers. Structureel sluitende begroting De provincie beoordeelt jaarlijks of het begrotingsjaar structureel en reëel in evenwicht is. De hiervoor geldende toezichtcriteria zijn vastgelegd in artikel 203 van de Gemeentewet. Het structureel begrotingssaldo wordt bepaald door het begrotingssaldo te zuiveren van incidentele baten en lasten. Omdat het in de begroting gepresenteerde begrotingssaldo, het saldo tussen zowel de incidentele als structurele lasten en baten betreft, is bij het hoofdstuk "Incidentele baten en lasten" een tabel opgenomen met het structurele begrotingssaldo. Het totale saldo (incidentele en structurele lasten en baten) van de begroting 2026 inclusief de 1e begrotingswijziging is € 129.900 positief (zie tabel 3 op blz. 9).
Programmabegroting 2026 Baarle-Nassau
7
Financieel meerjarenperspectief Het vertrekpunt voor de begroting 2026 is de perspectiefnota 2026-2029. Het financieel meerjarenperspectief zag er in de perspectiefnota, die in de raadsvergadering van 2 juli 2025 is vastgesteld, als volgt uit: Tabel 1 Omschrijving
2026
V/N
2027
V/N
2028
V/N
2029
V/N
Saldo vastgestelde PPN 2026-2029 d.d. 02.07.225
33.400 V
-213.200 N
-427.100 N
-343.700 N
33.400 V
-213.200 N
-427.100 N
-343.700 N
Bijgesteld financieel meerjarenperspectief 2026-2029 Bij het opstellen van de begroting 2026 hebben de volgende aanpassingen van het financieel meerjarenperspectief plaatsgevonden. Tabel 2 Omschrijving
2026
V/N
2027
V/N
2028
V/N
2029
V/N
Saldo vastgestelde PPN 2026-2029 d.d. 02.07.225
33.400 V
-213.200 N
-427.100 N
-343.700 N
Mutaties na vaststelling PPN 2026-2029 Exploitaties afval + riolering Werkelijke rente Burgerpeiling Diverse kleine verschillen
9.200 V 27.800 V N -200 N
2.500 V 27.100 V N 1.700 V
-5.500 N -8.500 N N 700 V
-1.900 -41.000 11.000 6.600
Saldo Meerjarenraming 2026-2029 (boekwerk)
70.200 V
-181.900 N
-440.400 N
-369.000 N
N N V V
Toelichting Hieronder volgt een toelichting op bovenstaande posten. Mutaties na vaststelling PPN 2026-2029 Exploitaties afval + riolering De verschillen ontstaan met name door de toerekening van rente en btw aan deze gesloten exploitaties. Rente langlopende geldleningen Het rentevoordeel in de jaren 2026 en 2027 ontstaat hoofdzakelijk doordat investeringen naar een later jaar zijn doorgeschoven. Het rentenadeel in de jaren 2028 en 2029 ontstaat doordat een aantal nieuwe investeringen zijn opgenomen in het investeringsplan. Burgerpeiling In het maatregelenpakket ten behoeve van de aanpak van de ravijnjaren is het budget, voor het uitvoeren van een burgerpeiling, opgenomen als bezuiniging. Deze was voor het jaar 2029 nog niet doorgevoerd. Diverse kleine verschillen Ten opzichte van de perspectiefnota 2026 zijn op een aantal budgetten wijzigingen doorgevoerd met een beperkte financiële impact.
8
Programmabegroting 2026 Baarle-Nassau
1e begrotingswijziging 2026-2029 Na de technische afronding van de financiële begroting heeft nog een aantal wijzigingen plaats gevonden welke niet meer tijdig in alle financiële tabellen die in deze programmabegroting zijn opgenomen, konden worden verwerkt. Deze wijzigingen nemen we daarom op in de 1e begrotingswijziging 2026 (tabel 3). Tabel 3 Omschrijving
2026
V/N
2027
V/N
2028
V/N
2029
V/N
Saldo Meerjarenraming 2026-2029 (boekwerk)
70.200 V
-181.900 N
-440.400 N
-369.000 N
1e begrotingswijziging MJR 2026-2029 2e turap 2025: 3e wethouder 2e turap 2025: weerbaarheid 2e turap 2025: weerbaarheid (dekking t.l.v. reserve) 2e turap 2025: septembercirculaire 2025 Effect 2e turap 2025 (overige posten)
-85.000 -25.000 25.000 161.900 -17.200
N N V V N
-143.000 N N N 143.400 V -48.100 N
-143.000 N N N 135.000 V -57.600 N
-143.000 N N N 133.200 V -59.000 N
Saldo Meerjarenraming 2026-2029 (incl. 1e BW)
129.900 V
-229.600 N
-506.000 N
-437.800 N
Structureel effect 2e turap 2025 Voor een toelichting op de diverse posten met een structureel effect vanuit 2025 wordt verwezen naar de 2e turap 2025. Septembercirculaire 2025 Voor een uitgebreide toelichting op de septembercirculaire 2025 wordt verwezen naar de 2e turap 2025.
Programmabegroting 2026 Baarle-Nassau
9
Beleidsbegroting
Programmabegroting 2026 Baarle-Nassau
11
Programmaplan
Programmabegroting 2026 Baarle-Nassau
13
Bestuur en ondersteuning
Bestuur en ondersteuning Wat willen we bereiken? Bestuur Samen met inwoners, ondernemers, bestuurlijke en maatschappelijke partners werken we als zelfstandige, zelfbewuste en unieke gemeente aan een gemeenschap waar het fijn wonen, werken, recreëren en leven is. Vanuit onze kernwaarden “Baarle BRUIST”, de keuzes in onze toekomstvisie 2030, het perspectief op onze bestuurlijke toekomst en het coalitieprogramma 2024-2026 “samen verder”, voeren we onze wettelijke taken uit en dragen bij aan het oplossen van maatschappelijke opgaven. Gezien onze bijzondere historische en geografische situatie zoeken we actief naar partnerschappen, zowel aan deze als aan de andere kant van de landsgrens, om (grens)knelpunten op te lossen en om de potentie van het (grens)gebied voor onze gemeenschap te vervullen. Dienstverlening Onze gemeente biedt producten en diensten aan inwoners, ondernemers en organisaties. In ons werk staan zij centraal. Daarbij werken we actief samen met onze partners. Onze servicenormen zijn leidend in onze dienstverlening. Dit betekent o.a. dat we begrijpelijk communiceren naar onze inwoners en ze op de hoogte houden van het verloop van hun (aan)vragen. Waar passend betrekken we inwoners bij ons beleid. Vanuit de Visie op dienstverlening ontwikkelen we onze dienstverlening continu door, organisatiebreed.
Beheer overige gebouwen en gronden De gemeente beschikt via eigendom over een aantal gebouwen om aan haar kerntaken uitvoering te (laten) geven. Het vastgoedbeheer willen we professioneel en efficiënt vormgeven.
DOELSTELLINGEN 2026 0.1 Vaststellen gezamenlijke agenda met Alphen-Chaam en Gilze en Rijen Het vaststellen van een gezamenlijke agenda met Alphen-Chaam en Gilze en Rijen moet bijdragen aan de ontwikkeling van het ABG-gebied. Ook draagt een gezamenlijke agenda bij aan het stellen van prioriteiten voor (regionale) samenwerkingsverbanden, zowel met betrekking tot onze samenwerking in West-Brabant als in Hart van Brabant, als met betrekking tot onze aanhaking op lobbyactiviteiten van de K80 en VNG. We kiezen de komende jaren voor een praktische werkagenda en geven ruimte om daar vanuit de verschillende portefeuilles aan te werken richting de volgende bestuursperiode.
Programmabegroting 2026 Baarle-Nassau
15
0.2 Uitvoeren van het programma Grensoverschrijdende Samenwerking Het programma Grensoverschrijdende Samenwerking 2022-2026 heeft als doel binnen alle vakgebieden de aandacht voor grensoverschrijdende samenwerking op een meer structurele manier vorm te geven. Een uitvoeringsprogramma is hierbij een extra instrument om bestuurlijke en ambtelijke prioriteiten te positioneren. 0.3 Doorontwikkeling van het Grensinfopunt Baarle In 2026 wordt verder ingezet op het zoeken naar alternatieve middelen voor het Grensinfopunt na 1 januari 2027 vanwege de financiële positie van de gemeente. Het convenant is opgezegd met ingang van 31 december 2026. Het Grensinfopunt in Baarle is succesvol ten opzichte van andere Grensinfopunten. Op basis van dit succes is de gemeente bereid met alternatieve financiering het Grensinfopunt te blijven faciliteren. Het Eures spreekuur wordt overigens voortgezet. 0.4 Samenwerking binnen de SRBT en Baronie De komst van de Stedelijke Regio Breda-Tilburg is een stimulans voor de versterking van de samenwerking binnen regio De Baronie. Tevens zorgt deze voor verschuivingen binnen het regionale speelveld. In dit verband is er in 2025 gewerkt aan een nieuwe gemeenschappelijke regeling van de tien Baroniegemeenten. Het uitgangspunt van de Baroniesamenwerking is om vanaf 1 januari 2026 te starten als gemeenschappelijke regeling.
Deze werkt dan, samen met evenknie Hart van Brabant, samen in SRBT-verband. Op die manier geven we invulling aan de dubbele regionale oriëntatie die onze inwoners ook hebben. 0.5 Centrale huisvesting ABG-organisatie In 2026 wordt de nieuwe locatie verbouwd en worden de voorbereidingen getroffen die het mogelijk maken te werken vanuit de nieuwe centrale locatie. Er zijn deelprojecten gestart ter voorbereiding van deze verhuizing (facilitair, ICT, mobiliteit en werkconcept). 0.6 Huisvesting bestuurszetel De bestuurszetel wordt voorzien in het huidige bestaande gemeentehuis in Baarle-Nassau. In 2025 is een plan van aanpak vastgesteld en dat is de basis voor de volgende stap. De volgende stap is de selectie van een marktpartij voor de herontwikkeling van het gebouw. In 2026 willen we met een geselecteerde marktpartij aan de slag voor de uitwerking van de plannen. 0.7 Uitvoering geven aan Visie op dienstverlening De Visie op dienstverlening is in 2025 vernieuwd en ter vaststelling voorgelegd aan de gemeenteraden. In 2026 gaan we aan de slag om de ambities uit de visie stap voor stap te realiseren. We maken hiervoor een uitvoeringsplan en zorgen dat we de voortgang kunnen monitoren en meten. Zo geven we toekomstgericht invulling aan een zo klantgericht en efficiënt mogelijke dienstverlening.
16
Programmabegroting 2026 Baarle-Nassau
Wat gaan we ervoor doen? Nr. 0.1
Doelstelling Opstellen gezamenlijke agenda met Alphen-Chaam en Gilze en Rijen
0.2
Uitvoeren van het programma Grensoverschrijdende Samenwerking
0.3
Doorontwikkeling van het Grensinfopunt Baarle
0.4
Samenwerking binnen de Baronie en SRBT
0.5
Centrale huisvesting ABG-organisatie
0.6
Realiseren huisvesting bestuurszetel
0.7
Uitvoering geven aan Visie op dienstverlening
Specifieke activiteit • Inrichten en doorlopen van een gedegen proces • Besluitvorming over het resultaat van het proces • Werken aan concrete projecten / knelpunten • De bestuurlijke en ambtelijke capaciteit planmatig inzetten • Verder inbedden van de grensoverschrijdende samenwerking in de organisatie Het zoeken naar externe financiering om GIP Baarle te versterken. • We bepalen welke onderwerpen voor ons prioriteit hebben binnen de verschillende samenwerkingsverbanden; • We werken mee aan de inrichting van een effectieve en efficiënte samenwerking van de nieuwe gemeenschappelijke regeling. • Opleveren ver-nieuwbouw centrale huisvesting • Voorbereiding verhuizing naar nieuwe locatie
Plan ontwikkelen/herontwikkeling gemeentehuis • We stellen een plan op voor uitvoering van de Visie op dienstverlening • We stellen instrumenten op waarmee we de doorontwikkeling van onze dienstverlening monitoren en meten. De rapportage hierover bedden we in, in de P&C-cyclus
REGULIERE TAKEN (GOING CONCERN) 0.8 Samenwerking met Baarle-Hertog We werken samen met Baarle-Hertog in de “BGTS Baarle”. In dit jaar verkennen we verder mogelijkheden van deze BGTS en lossen we eventuele onvoorziene knelpunten op. Daarnaast streven we er naar samen met Baarle-Hertog te bezien of en hoe het Cultuurcentrum Baarle een plaats kan krijgen in de BGTS. We werken samen verder aan het realiseren van het bestuursakkoord en een actualisatie van de verdeelsleutels die we met Baarle-Hertog gebruiken.
Programmabegroting 2026 Baarle-Nassau
17
0.9 Samenwerking ABG Naar aanleiding van de raadsbesluiten van de gemeenteraad van AC, BN en GR in 2021 om de ABGsamenwerking voort te zetten, investeren we in 2026 verder in de doorontwikkeling van de ABGorganisatie. 0.10 Informatie, Innovatie & ICT De afdeling Informatie, Innovatie en ICT ondersteunt het geïntegreerd gebruik van consistente gegevens voor dienstverlening, bedrijfsvoering en bestuurlijke advisering. In 2026 ligt de focus op veilig en hybride (samen)werken via het Microsoft-platform, verdere cloudmigratie, en de herstructurering van het Equalit-platform. Daarnaast worden transparantie en digitale ontsluiting versterkt in lijn met de wetgeving Open Overheid. Innovaties omvatten AI-ondersteunde processen, uitbreiding van datagedreven werken met voorspellende analyses, en opschaling van digitale veiligheid. De migratie naar cloudgebaseerde werkplekken zorgt voor meer flexibiliteit, standaardisatie en lagere kans op kwetsbaarheden. 0.11 Dienstverlening De afdeling dienstverlening verzorgt het eerstelijns klantcontact. Bij het Klantcontactcentrum helpen we inwoners zowel online als offline. Team burgerzaken richt zich op complexere burgerzakenproducten. Team klantcommunicatie adviseert over en organiseert pro-actieve communicatie in begrijpelijke taal.
De BRP-straat (gesitueerd in Gilze en Den Bosch), verzorgt de inschrijving van vreemdelingen in de basisregistratie persoonsgegevens (BRP) die zich in Nederland willen vestigen.
Wat gaat het kosten? Bedragen X € 1.000 Code
Omschrijving taakveld
Rekening Begroting Begroting 2024
2025
2026
Meerjarenbegroting 2027
2028
2029
Totaal lasten programma 0
1.782
1.771
1.686
1.619
1.633
1.650
Totaal baten programma 0
215
157
173
173
173
173
-1.567
-1.614
-1.513
-1.446
-1.460
-1.477
Saldo lasten en baten programma 0
18
Programmabegroting 2026 Baarle-Nassau
Toelichting budgetverschillen De belangrijkste verschillen tussen de ramingen in begroting 2026 en begroting 2025 zijn: Bedragen x € 1.000 1 2
3 4
5 6 7
8 9 10 11
12
Omschrijving De te betalen bijdrage aan de GR ABG is toegenomen. In de begroting 2026 is met ingang van de nieuwe bestuursperiode (na de verkiezingen) geen rekening gehouden met een derde wethouder, hierdoor nemen de kosten in 2026 af ten opzichte van 2025. In 2026 is eenmalig een budget opgenomen ten behoeve van de nieuwe gemeenteraad Voor 2025 is een bezuiniging doorgevoerd op het budget dat bestemd is voor het creëren van een veilige woonplek voor bestuurders. Voor 2026 is dit budget nog wel geraamd. In 2025 is eenmalig een budget opgenomen voor een pilot met als doel extra subsidies te verwerven. In 2025 is eenmalig een budget opgenomen voor de aanpak van de problematiek rondom het ravijnjaar. Met ingang van 2026 worden de legestarieven verhoogd zodat de legesopbrengsten de kosten voor 100% dekken (zie ook maatregelenpakket aanpak ravijnjaar PPN 2026). In 2025 is een bedrag terugontvangen van de RWB in verband met een positief rekeningresultaat over 2024. Hierdoor zijn de kosten in 2025 lager dan in 2026. In 2025 is eenmalig een budget geraamd ten behoeve van de afhandeling van bezwaren van veel vragende WOO-verzoekers. In 2025 stonden geen verkiezingen gepland waardoor er voor dat jaar ook geen budget geraamd is. Voor 2026 is wel een budget geraamd. In 2025 is een budget geraamd t.b.v. het project "Grensoverschrijdende Samenwerking Jongerenevenementen".
Hierdoor zijn de kosten in 2026 lager dan in 2025. Diverse kleine verschillen. Totaal
Programmabegroting 2026 Baarle-Nassau
L/B L L
Bedrag -9 85
V/N N V
L
-15
N
L
-7
N
L
20
V
L
15
V
B
16
V
L
-7
N
L
26
V
L
-29
N
L
12
V
L/B L/B
-6 101
N V
19
Veiligheid
Veiligheid Wat willen we bereiken? We streven naar een veilige leefomgeving voor alle inwoners, ondernemers en bezoekers van onze gemeente. We zetten in op het vergroten van de veiligheid en het veiligheidsgevoel van onze inwoners. Dit doen we door actief mee te werken aan oplossingen voor (grensoverschrijdende) ondermijnende criminaliteit en goed te kijken naar de wijze waarop onze BOA’s worden ingezet. Een van de kerntaken van de overheid is om adequaat te handelen bij noodsituaties. Wij willen daarom de preventie, voorbereiding en bestrijding van dergelijke situaties op peil houden. In regionaal verband zetten we in op een adequate organisatie voor de beheersing van rampen.
DOELSTELLINGEN 2026 1.1 Uitvoering geven aan het integraal veiligheidsbeleid 2022-2026 In 2022 is het integraal veiligheidsbeleid 2022-2026 voor de gemeente Baarle-Nassau vastgesteld. In dit beleidsplan staan de thema’s en onderwerpen waar we aandacht aan besteden. De specifieke doelen per jaar staan in het focusblad 2026. 1.2 Verbeteren grensoverschrijdende samenwerking In het door de raad vastgestelde programma GROS 2022-2026 zijn een aantal specifieke doelstellingen op het gebied van veiligheid als prioriteit aangemerkt. Op het gebied van veiligheid willen we o.a. de samenwerking met Baarle-Hertog verder optimaliseren. Dit betreft met name de samenwerking op het gebied van grensoverschrijdende criminaliteit, ondermijning en rampenbestrijding/crisisbeheersing. Daarnaast zetten we onze unieke positie als gemeente in om knelpunten op het gebied van grensoverschrijdende veiligheid op regionaal, provinciaal, landelijk en Europees niveau onder de aandacht te brengen. Vuurwerk blijft in dit kader en in districtelijk verband een expliciet thema waar Baarle-Nassau het voortouw in neemt. 1.3 Bluswatervoorzieningen aanleggen en onderhouden Door gewijzigd beleid van Brabant Water komt er op sommige plaatsen te weinig bluswater uit de brandkranen. Met minder bluswater via de drinkwaterleiding moeten we zoeken naar alternatieven voor het waarborgen van voldoende bluswater.
Het enige alternatief voor langdurige brandbestrijding is om extra grondwaterputten te boren en voorzieningen bij open water te optimaliseren. Het watertekort bij extreme droogte nemen we mee in de verdere aanpak. Het blijft de komende jaren noodzakelijk om structureel nieuwe voorzieningen aan te leggen en te onderhouden.
Programmabegroting 2026 Baarle-Nassau
21
1.4 Maatschappelijke weerbaarheid De toenemende spanningen op het wereldtoneel, hybride dreigingen en klimaatverandering zijn ook op lokaal niveau voelbaar. De vele uitdagingen vragen om een weerbare samenleving, waarin inwoners zelfredzaam zijn, de basisbehoeften van inwoners vervuld blijven en de continuïteit van de maatschappij wordt gewaarborgd. Weerbaarheid kenmerkt zich door het aanpassingsvermogen van inwoners, bedrijven en (maatschappelijke) partners om zich tegen verstoringen of ontwrichtingen te beschermen. Een weerbare en veerkrachtige samenleving kan dus zowel het risico van verstoringen minimaliseren als zich snel herstellen en zich aanpassen aan nieuwe omstandigheden. Gezamenlijk, met de gemeenten om ons heen en de veiligheidsregio, bereiden we ons voor op het meest realistische scenario’s. Dit doen we omdat de verantwoordelijkheid hiervoor gedeeltelijk is belegd bij de lokale overheden. In 2026 hebben wij daar financiële middelen voor nodig, (structureel) voor capaciteit en (incidenteel) om met de inwoners en ondernemers van onze gemeente in gesprek te gaan.
Wat gaan we ervoor doen? Nr. 1.1
Doelstelling Uitvoering geven aan het integraal veiligheidsbeleid 2022-2026
1.2
Bluswatervoorzieningen aanleggen en onderhouden
1.3
Verbeteren grensoverschrijdende samenwerking
1.4
Uitvoering geven aan het weerbaarder maken van de samenleving.
Specifieke activiteit Uitvoering geven aan de onderwerpen die zijn beschreven op het focusblad 2026. Aanleggen van twee geboorde putten in 2026 en uitvoeren van onderhoud aan bestaande voorzieningen. • Gezamenlijk beeld grensoverschrijdende ondermijningsactiviteiten. • Betere afstemming bestuurlijke mogelijkheden grensoverschrijdende ondermijningsactiviteiten. • Samenwerking blijven verbeteren met betrekking tot lokale en districtelijke vuurwerkaanpak. In gesprek gaan met inwoners en stakeholders en het gezamenlijk verder vormgeven van het plan van aanpak.
REGULIERE TAKEN (GOING CONCERN) 1.5 Bewaken van de openbare orde en veiligheid Samen met onze ketenpartners zetten we ons dagelijks in voor een veilig Baarle-Nassau. We monitoren wat er leeft en anticiperen hierop. Veiligheid binnen de gemeente is 24/7 in beweging. In het structurele overleg tussen de burgemeester en de teamchef van politie wordt het actuele beeld besproken en kunnen prioriteiten worden bijgesteld. We hebben daarbij oog voor het buitengebied en onze recreatieparken. We werken daarnaast intensief samen met Baarle-Hertog. 1.6 Samenwerking met Baarle-Hertog We trekken samen op met Baarle-Hertog om de veiligheid in onze beide gemeenten te optimaliseren. Deze samenwerking richt zich met name op het gebied van overlast gevende situaties, criminaliteitsbestrijding, crisisbeheersing/rampenbestrijding en brandweerzorg.
22
Programmabegroting 2026 Baarle-Nassau
1.7 Aanpak ondermijning Ondermijning tast de fundamenten van onze samenleving aan. Het is voor onze inwoners wellicht minder zichtbaar dan overlast, maar het is een voedingsbodem voor allerlei vormen van overlast en criminaliteit. Ondermijning is niet alleen een probleem van openbare orde en veiligheid. Onze organisatie heeft er op alle afdelingen mee te maken. In 2026 zetten we daarom wederom in op de aanpak van ondermijning op verschillende fronten, zowel in preventieve als in repressieve zin. 1.8 Sluiten van drugspanden continueren Panden waarin verdovende middelen worden aangetroffen, sluiten we conform het Damoclesbeleid of overtreders ontvangen een bestuurlijke waarschuwing. 1.9 Goed uitgeruste en geoefende bevolkingszorg-organisatie Sinds 1 oktober 2016 is de crisisbeheersing/rampenbestrijdingsorganisatie op districtsniveau Hart van Brabant georganiseerd zoals opleidingen, trainingen en oefeningen. Ook operationeel wordt samengewerkt, bijvoorbeeld tijdens grote branden, de coronapandemie en de opvang van (Oekraïense) vluchtelingen. We zien dat crisistypen veranderen en dat daarmee de vraag aan de lokale overheid ook anders is (bijvoorbeeld uitbraak infectieziekten, vluchtelingenopvang, maatschappelijke onrust en cyberaanvallen).
Maatschappelijke ontwikkelingen en recente ervaringen uit huidige crisissen zijn de aanleiding om deze districtelijke crisisbeheersingsorganisatie verder door te ontwikkelen, waarbij de uitgangspunten kwaliteit, kwantiteit en kostenefficiëntie gewaarborgd blijven. De huidige financiële middelen Crisisbeheersing/Rampenbestrijding zijn toereikend.
Programmabegroting 2026 Baarle-Nassau
23
Wat gaat het kosten? Bedragen X € 1.000 Code
Omschrijving taakveld
Rekening Begroting Begroting 2024
2025
2026
Meerjarenbegroting 2027
2028
2029
Totaal lasten programma 1
1.125
1.087
1.109
1.147
1.180
1.223
Totaal baten programma 1
91
15
25
25
25
25
-1.034
-1.072
-1.084
-1.122
-1.155
-1.198
Saldo lasten en baten programma 1
Toelichting budgetverschillen De belangrijkste verschillen tussen de ramingen in begroting 2026 en begroting 2025 zijn: Bedragen x € 1.000 1 2 3
4
24
Omschrijving De te betalen bijdrage aan de GR ABG is toegenomen. De bijdrage aan de Veiligheidsregio Midden en West-Brabant is toegenomen. Met ingang van 2026 worden de legestarieven verhoogd zodat de legesopbrengsten de kosten voor 100% dekken (zie ook maatregelenpakket aanpak ravijnjaar PPN 2026). Diverse kleine verschillen. Totaal
L/B L L B
Bedrag -11 -7 10
V/N N N V
L/B L/B
-4 -12
N N
Programmabegroting 2026 Baarle-Nassau
Verkeer, vervoer en waterstaat
Verkeer, vervoer en waterstaat Wat willen we bereiken? Bereikbaar, veilig en verbonden Baarle-Nassau is bereikbaar, veilig en verbonden, maar er zijn uitdagingen op het gebied van verkeersveiligheid, bereikbaarheid en duurzaamheid. We zetten ons in om evenwicht te vinden tussen verschillende soorten verkeer en de leefbaarheid in onze gemeente. We investeren in duurzame mobiliteit en benutten kansen om mobiliteit en duurzaamheid te combineren. We stimuleren duurzame mobiliteit voor inwoners en bezoekers met een uitnodigend fiets- en wandelnetwerk. Ons doel is duurzaam en veilig reizen voor alle weggebruikers. Centrumplan Met de aanleg van de Randweg kwamen er in het centrumgebied van Baarle kansen voor kwaliteitsverbetering van de openbare ruimte. In juni 2021 is het Masterplan Centrum Baarle vastgesteld. Uitgangspunt is opwaardering van de verblijfsfunctie met behoud van de verkeersfunctie en met meer ruimte en veiligheid voor fietsers en voetgangers. De plannen voor herinrichting ontwikkelen we in nauw overleg met Baarle-Hertog en in samenspraak met inwoners en ondernemers. De plannen voeren we gefaseerd uit en zijn mede afhankelijk van de financiële mogelijkheden van zowel Baarle-Nassau als Baarle-Hertog.
In samenspraak met de bewoners, ondernemers en belanghebbenden zijn de reconstructies van de Goorweg, Gen. Maczeklaan/Leliestraat, Hoogbraak, Kapelstraat en het weggedeelte Sint Annaplein/Alphenseweg uitgevoerd. In 2023 is de voorbereiding gestart van de reconstructie Singel, Nieuwstraat en Molenstraat (tot Stationsstraat). De start van de uitvoering is voorzien in 2026 en loopt door in 2027. In 2027 starten we de uitvoering van de reconstructie van het kruispunt Nieuwstraat, St. Janstraat en het Bels Lijntje. In 2028 is uitvoering van de reconstructie St. Annaplein, reconstructie Chaamseweg, reconstructie van de Parallelweg tot Nassaupark en de reconstructie van de Loswal voorzien. De oversteek van het nieuwe Cultuurcentrum wordt echter in 2026 aangelegd. Openbare verlichting Een goed functionerende openbare verlichting is belangrijk voor sociale- en verkeersveiligheid. Nieuwe technieken zorgen voor een lager energieverbruik.
Programmabegroting 2026 Baarle-Nassau
25
DOELSTELLINGEN 2026 Bereikbaar, veilig en verbonden We gaan verder met de uitvoering van ons Gemeentelijk Mobiliteitsplan Baarle en het Masterplan Centrum Baarle. We passen de bestaande infrastructuur aan, zodat straten op een herkenbare en veilige manier ingericht zijn met voldoende ruimte voor voetgangers en fietsers en met aangename ontmoetingsplekken. 2.1. Verbeteren van de kwaliteit van het centrum van Baarle Het GMB en het Masterplan Centrum Baarle zijn beide vastgesteld in het GOB-plenair van juni 2021. Dit betekent dat we nu samen met Baarle-Hertog bezig zijn met de uitwerking van de actiepunten die leiden tot een verbetering van de verblijfsfunctie in het centrum. In 2022 zijn de Hoogbraak en het weggedeelte Sint Annaplein/Alphenseweg uitgevoerd. In 2024 hebben we de reconstructie van de Kapelstraat uitgevoerd. In 2024 is de voorbereiding voor de reconstructie van Singel, Nieuwstraat en Molenstraat opgestart. De uitvoering start in 2026 en loopt door in 2027. 2.2 Verbeteren verkeersstructuur centrum Baarle In 2024 hebben we de meest risicovolle locaties binnen de 30 km/uur zone van Baarle-Nassau, maar buiten het gebied van het centrumplan, in beeld gebracht. In 2025 hebben we voor die locaties snelheidsbeperkende maatregelen uitgewerkt, die we vooruitlopend op de reconstructies gaan realiseren.
De verwachting is dat de realisatie van deze maatregelen tot in 2026 loopt. In 2026 beoordelen we of er vooruitlopend op de reconstructies nog meer aanvullende maatregelen noodzakelijk en wenselijk zijn. 2.3. Actualiseren nota parkeernormen De huidige Nota Parkeernormen is verouderd. Door het actualiseren van deze nota willen we onder andere beter inspelen op aangepaste landelijke normeringen, lokale verschillen en bestaande parkeerdruk in het openbaar gebied. Uitgangspunt is het zorgen voor voldoende parkeerruimte voor auto en fiets. We hebben daarbij aandacht voor de bestaande parkeerdruk in de blauwe zone (en omgeving) en de mogelijkheid tot ontheffingen daarop. 2.4 Verduurzamen en vervangen van masten en armaturen van de openbare verlichting Een deel van de openbare verlichting is dringend aan vervanging toe. De voorbereiding is gestart, de aanbesteding heeft plaatsgevonden en het werk is gegund. Vanwege de levertijd van materialen is de start uitvoering voorzien in het 4e kwartaal 2025, de uitvoering loopt door tot in 2026. 2.5 Goed onderhouden wegen De Veldbraak in Baarle-Nassau is aan het einde van de levensduur. We vervangen het asfalt. De uitvoering start in 2026.
26
Programmabegroting 2026 Baarle-Nassau
Wat gaan we ervoor doen? Nr. 2.1
Doelstelling Verbeteren kwaliteit centrum Baarle
2.2.
Verbeteren verkeersstructuur Baarle-Nassau
2.3
Mobiliteit: Bereikbaar, veilig en verbonden
2.4
Verduurzamen en verbeteren openbare verlichting
2.5
Goed onderhouden wegen
Specifieke activiteit Afronden voorbereiden en starten uitvoering reconstructie Singel, Nieuwstraat en Molenstraat. Verder uitvoering geven aan aanvullende maatregelen in 30 km gebied. Actualiseren nota parkeernormen Continueren en afronden vervangen van 487 masten en 737 oude armaturen door nieuwe armaturen met dimbare LED-lampen Uitvoeren Veldbraak
REGULIERE TAKEN (GOING CONCERN) 2.6 Vervanging bruggetje Groeske in Castelre. De technische staat van het bruggetje is slecht, daarom is vervanging noodzakelijk. De voorbereidingen zijn in 2023 opgestart. Er is bezwaar gemaakt tegen de vergunning waardoor de uitvoering start in 2026. 2.7 Uitvoeren onderhoud verhardingen op basis van het vastgestelde uitvoeringsprogramma We voeren het geprogrammeerd groot en klein onderhoud wegen uit. In 2022 heeft de globale visuele weginspectie plaats gevonden. In 2025 voeren we een nieuwe weginspectie uit. Hieruit volgt een nieuw wegbeheerplan 2026-2030 met bijbehorend uitvoeringsprogramma.
Bij een deel van de wegen is sprake van achterstallig onderhoud (kwaliteitsniveau D). Dit kan leiden tot schades, kapitaalvernietiging en/of onveilige situaties. In 2025, 2026 en 2027 gaan we dit herstellen.
Wat gaat het kosten? Bedragen X € 1.000 Code
Omschrijving taakveld
Rekening Begroting Begroting 2024
2025
2026
Meerjarenbegroting 2027
2028
2029
Totaal lasten programma 2
1.403
1.492
1.644
1.700
1.797
1.796
Totaal baten programma 2
69
42
43
43
43
43
-1.334
-1.450
-1.601
-1.657
-1.754
-1.753
Saldo lasten en baten programma 2
Programmabegroting 2026 Baarle-Nassau
27
Toelichting budgetverschillen De belangrijkste verschillen tussen de ramingen in begroting 2026 en begroting 2025 zijn: Bedragen x € 1.000 1 2
3
4 5 6 7
8 9
28
Omschrijving De te betalen bijdrage aan de GR ABG is toegenomen. In 2026 wordt voor het eerst afgeschreven op de projecten "Reconstructie Kapelstraat", "Vervangen bruggetje 't Groeske", "Reconstructie Oude Strumpt", "Reconstructie Veldbraak" en "Reconstructie Schaluinen/Tommel". Hierdoor nemen de kapitaallasten toe t.o.v. 2025. In verband met de toename van de boekwaarde van de vaste activa per 01-01-2026 ten opzichte van 01-01-2025, als gevolg van diverse investeringen, wordt meer rente toegerekend aan dit programma. Omdat deze toegerekende rente als baat wordt verantwoord op het taakveld treasury bij de algemene dekkingsmiddelen, betreft het hier per saldo een neutrale post. In 2025 is een eenmalig budget opgenomen voor het nemen van verkeersmaatregelen bij zandpaden. In 2025 is een eenmalig budget opgenomen voor het regionaal verkeersmodel. In 2025 is een eenmalig budget opgenomen voor het project "Voorbereiding/planvorming Loswal". Voor 2025 is een eenmalige bezuiniging doorgevoerd op het geprogrammeerd onderhoud van de wegen (€ 359.000 > € 309.000). Met ingang van 2026 is het budget structureel verhoogd met € 58.000 (€ 359.000 > 417.000). In 2026 is een eenmalig bedrag geraamd ten behoeve van het actualiseren van de parkeernormennota.
Met ingang van 2026 worden de legestarieven verhoogd zodat de legesopbrengsten de kosten voor 100% dekken (zie ook maatregelenpakket aanpak ravijnjaar PPN 2026). Totaal
L/B L L
Bedrag -17 -58
V/N N N
L
-18
N
L
15
V
L L
7 30
V V
L
-108
N
L
-10
N
B
8
V
L/B
-151
N
Programmabegroting 2026 Baarle-Nassau
Economie
Economie Wat willen we bereiken? Een goede economische structuur is van groot belang voor de ontwikkeling van onze bedrijven en voor de werkgelegenheid en leefbaarheid in onze gemeente. In nauw overleg met onze bedrijven zetten wij in op de versterking en bevordering van deze structuur. De gemeente richt zich vanuit haar rol daarbij op samenwerken, verbinden, netwerken, initiëren en stimuleren met aandacht voor collectieve belangen, draagvlak en cofinanciering. Met de Regio WestBrabant (RWB) en de regio Hart van Brabant (HvB), de ontwikkelingsmaatschappijen Midpoint en REWIN, Toerisme Baarle, Stichting Ondernemend Baarle (StOB) en andere (ondernemers)verenigingen beschikken we over goede samenwerkingspartners. Op lokaal en regionaal niveau zetten wij in op het verbeteren van het vestigingsklimaat voor onze bedrijven. Gemeente Baarle-Nassau is een aantrekkelijke gemeente om te verblijven, te recreëren en te ondernemen. Dat moet onder andere leiden tot een vitale (verblijfs)economie en een leefbare en inclusieve samenleving. Onze ambitie is om de (vrijetijds)economie in gemeente Baarle-Nassau blijvend te bevorderen. Om dit te bereiken hebben we voor 2026 nieuwe doelstellingen geformuleerd, blijven we doorgaan met bestaande projecten, onze reguliere taken en de samenwerking in de regio op gebied van toerisme en recreatie.
DOELSTELLINGEN 2026 3.1 Ontwikkelen uitvoeringsplan (herijkte) visie vrijetijdseconomie Baarle-Nassau Op basis van het programma vrijetijdseconomie werkt de gemeente Baarle-Nassau samen met de sector en partners aan een florerende en aantrekkelijke vrijetijdsector voor inwoners, ondernemers en bezoekers. In 2025 heeft er een herijking plaatsgevonden op de vrijetijdsvisie voor de gemeente Baarle-Nassau. De ambitie en speerpunten uit de visie geeft de gemeente meer sturing zodat de potentie van de gemeente beter benut kan worden waardoor de sector een optimale bijdrage kan leveren aan de lokale economie maar ook de leefbaarheid voor de inwoners op niveau blijft. Om de acties en aanbevelingen uit de herijking vrijetijdsvisie een passend vervolg te kunnen geven is een uitvoeringsplan nodig.
Programmabegroting 2026 Baarle-Nassau
29
Wat gaan we ervoor doen? Nr. 3.1
Doelstelling Ontwikkelen uitvoeringsplan (herijkte) visie
Specifieke activiteit Vaststellen uitvoeringsplan vrijetijdsvisie
REGULIERE TAKEN (GOING CONCERN) 3.2 Bels Lijntje, de motor voor duurzaam grenstoerisme We werken in een (grensoverschrijdend) samenwerkingsverband met de gemeenten Alphen-Chaam, Baarle-Hertog, Ravels, Turnhout, Goirle en Tilburg aan een gezamenlijk basisinfrastructuur (route met knooppunten) en een huisstijl voor het Bels Lijntje (BL). We hebben met onze samenwerkingspartners van het BL een Interreg aanvraag ingediend onder de naam ‘Brabant kust de Kempen die zijn uitwerking gaat krijgen in de periode van april 2024 tot april 2027. Dit draagt bij aan de verdere inrichting, ontsluiting en bekendheid van het Bels Lijntje. 3.3 Toerisme Baarle Toerisme Baarle is de samenwerkingspartner van de gemeente Baarle-Nassau om activiteiten te ontplooien op het gebied van vrijetijdseconomie. We bepalen ieder jaar waar in de uitvoering de accenten komen te liggen. Deze accenten worden in de vorm van prestatieafspraken vastgelegd in de jaarlijkse subsidiebeschikkingen. 3.4 Regionale samenwerking vrijetijdseconomie We participeren bestuurlijk en ambtelijk actief binnen regionale overlegstructuren en maken hier optimaal gebruik van om onze ambities te verwezenlijken. Zo nemen we ambtelijk en bestuurlijk deel aan LandStad de Baronie en maken we deel uit van het kernteam vrijetijdseconomie in de regio West-Brabant en Stedelijke Regio Breda-Tilburg.
We dragen zorg voor onze bestaande en nieuwe routestructuren door korte lijnen met het Routebureau Brabant. 3.5 Economische ontwikkeling en promotie We werken samen met ondernemers, onderwijs en andere overheden aan de economische ontwikkeling van onze gemeente. Dat doen we door een actieve rol in de regio en in REWIN. Zowel lokaal als regionaal werken wij aan de economische promotie van onze gemeente. 3.6 Ondernemers De bedrijvencontactfunctionaris is de contactpersoon voor alle ondernemers in de gemeente en voor bedrijven die zich hier willen vestigen. Deze functionaris streeft naar het vergroten van de zichtbaarheid van de gemeente, door ondernemers te informeren over economische ontwikkelingen, bouwmogelijkheden, ruimtelijke plannen, (lokale) samenwerkingsverbanden en overige actuele onderwerpen. Ook worden er op regelmatige basis bedrijfsbezoeken ingepland en worden korte lijnen tussen ondernemers en de gemeente nagestreefd. Op deze manieren werken we aan het ondernemingsklimaat. Het ondernemersfonds wordt ingezet om de collectiviteit onder ondernemers te bevorderen.
30
Programmabegroting 2026 Baarle-Nassau
Wat gaat het kosten? Bedragen X € 1.000 Code
Omschrijving taakveld
Rekening Begroting Begroting 2024
2025
2026
Meerjarenbegroting 2027
2028
2029
Totaal lasten programma 3
269
362
273
247
245
241
Totaal baten programma 3
21
21
21
21
21
13
-248
-341
-252
-226
-224
-228
Saldo lasten en baten programma 3
Toelichting budgetverschillen De belangrijkste verschillen tussen de ramingen in begroting 2026 en begroting 2025 zijn: Bedragen x € 1.000 1 2 3 4 5 6 7
Omschrijving In 2025 is een eenmalig budget opgenomen voor het project "Onderzoek wonen op recreatieparken". In 2025 is een budget opgenomen t.b.v. een ondernemerspeiling. In 2025 is een eenmalig budget geraamd voor het project "Realisatie basisinfrastructuur Bels Lijntje". In 2026 is een eenmalig budget geraamd voor het project "Uitvoeringsplan vrijetijdsvisie". In 2025 is een eenmalig budget geraamd voor het project "Grensstation Baarle" In 2025 is een eenmalig budget geraamd voor recreatie en toerisme dat nog beschikbaar was vanuit het jaar 2024. Diverse kleine verschillen Totaal
Programmabegroting 2026 Baarle-Nassau
L/B L
Bedrag 51
V/N V
L L
15 30
V V
L
-25
N
L L
10 12
V V
L/B L/B
-4 89
N V
31
Onderwijs
Onderwijs Wat willen we bereiken? Samen met onderwijspartners, ouders en maatschappelijke partners willen we kinderen voorbereiden op hun toekomst, waarin ze optimaal mee kunnen doen en bij kunnen dragen aan de samenleving. Dit doen we door het aanleren van de benodigde kennis en vaardigheden in de ontwikkeling naar volwassenheid en verantwoordelijk burgerschap, het bevorderen van kansengelijkheid en het borgen van passend onderwijs dichtbij. In de gezamenlijke Lokale Educatieve Agenda hebben we onze ambities en doelen bepaald, waar we in 2026 verder invulling aan geven. In 2025 hebben we de samenwerking met de onderwijspartners verstevigd: ze zijn kernpartner bij de doorontwikkeling van de zogenaamde Sterke Lokale Teams. De school is ook een plaats waar ouders, kinderen en buurtgenoten elkaar ontmoeten en waar ook buiten schooltijd gelegenheid kan zijn voor activiteiten. De school kan op die manier als fysieke ontmoetingsplek (in de wijk) bijdragen aan het versterken van de sociale (pedagogische) basis. Het in 2025 vastgestelde integraal huisvestingsplan (IHP) vormt de basis voor realisatie en/of behoud van goede onderwijsvoorzieningen.
DOELSTELLINGEN 2026 4.1 Voorzien in goede onderwijsvoorzieningen In 2025 stelde de gemeenteraad een nieuw integraal huisvestingsplan (IHP) vast. Schoolbesturen en gemeente hebben hierin gezamenlijk bepaald hoe zij de komende periode zorgen voor goede gebouwen die bijdragen aan goed onderwijs. Uiterlijk in het eerste kwartaal van 2026 wordt de gemeentelijke verordening onderwijshuisvesting hierop aangepast en aan de gemeenteraad voorgelegd. Daarnaast is het wetsvoorstel planmatige en doelmatige aanpak onderwijshuisvesting, in voorbereiding. De invoering hiervan is vertraagd. Zodra de wetswijziging een feit is, passen we de verordening aan op basis van deze nieuwe wet. 4.2. Bereikbaar houden van Passend Onderwijs Het leerlingenvervoer staat, mede als gevolg van tekorten op de arbeidsmarkt, al enige tijd onder druk. Het huidige contract voor leerlingenvervoer is verlengd tot juli 2027. Hiermee hebben we continuïteit van het leerlingenvervoer geborgd.
Programmabegroting 2026 Baarle-Nassau
33
Wat gaan we ervoor doen? Nr. 4.1
Doelstelling Voorzien in goede onderwijshuisvesting
4.2
Bereikbaar houden voor passend onderwijs
Specifieke activiteit We actualiseren de verordening onderwijshuisvesting We bereiden de nieuwe contracten leerlingenvervoer ingaand vanaf schooljaar 2027/2028 voor
REGULIERE TAKEN (GOING CONCERN) 4.3. Terugdringen onderwijsachterstanden We zetten in op het terugdringen van onderwijsachterstanden. Dat doen we met behulp van de peutermonitor en de resultatenmonitor. 4.4. Uitvoeringsagenda LEA We werken samen met onderwijspartners aan de, op basis van de in 2025 uitgevoerde evaluatie, geactualiseerde uitvoeringsagenda van de LEA. 4.5. Leerplicht In 2025 zijn we voor leerplicht en RMC overgestapt naar de regio Midden-Brabant. In 2026 monitoren we deze overgang.
34
Programmabegroting 2026 Baarle-Nassau
Wat gaat het kosten? Bedragen X € 1.000 Code
Omschrijving taakveld
Rekening Begroting Begroting 2024
2025
2026
Meerjarenbegroting 2027
2028
2029
Totaal lasten programma 4
943
924
902
903
901
900
Totaal baten programma 4
344
297
297
297
297
297
Saldo lasten en baten programma 4
-599
-627
-605
-606
-604
-603
Toelichting budgetverschillen De belangrijkste verschillen tussen de ramingen in begroting 2026 en begroting 2025 zijn: Bedragen x € 1.000 1 2 3
Omschrijving In 2025 is een eenmalig budget geraamd t.b.v. onderwijsbegeleiding. Hierdoor zijn de kosten in 2026 lager dan in 2025. In 2025 is een eenmalig bedrag opgenomen voor het voortzetten van de pilot taalhuis. Hierdoor zijn de kosten in 2026 lager dan in 2025. Diverse kleine verschillen Totaal
Programmabegroting 2026 Baarle-Nassau
L/B L
Bedrag 15
V/N V
L
8
V
L/B L/B
-1 22
N V
35
Sport, cultuur en recreatie
Sport, cultuur en recreatie Wat willen we bereiken? Sport en bewegen voor iedereen Sporten en bewegen bevorderen (positieve) gezondheid en zijn belangrijk voor een sterke sociale basis. We zetten ons samen met maatschappelijke partners en verenigingen in om sport en bewegen laagdrempelig mogelijk te maken, ook voor inwoners voor wie sport en bewegen niet vanzelfsprekend is. Cultuur Kunst en cultuur brengen mensen samen, verbinden en leveren een positieve bijdrage aan de gemeenschappelijke sociale basis, onze gemeenschap en aan het welzijn van inwoners. We zetten in op het stimuleren van ontwikkeling van en deelname aan culturele activiteiten in de vrije tijd middels de cultuurcoach en op de scholen via cultuureducatie. We bieden ruimte en bieden waar nodig ondersteuning aan initiatieven van inwoners en verenigingen. Media Bibliotheken spelen een belangrijke rol in de ontwikkeling van (digitale) basisvaardigheden, zoals lezen en schrijven, en in de ontplooiing van inwoners. Met het informatiepunt digitale overheid (IDO) en de activiteiten voor inwoners met lage basisvaardigheden als waardevolle ontmoetingsplek, is de bibliotheek een steeds belangrijkere partner in de sociale basis. Natuur en openbaar groen Het ecologisch bermbeheer is alweer enige tijd ingevoerd. Samen met regiogemeenten en het waterschap maaien we bermen en sloten.
Bij herinrichtingen richten we het groen bij-vriendelijk in. Verder gaan we door met de kwaliteitsimpuls groen in de openbare ruimte. We willen het hier niet bij houden. Ook in het buitengebied streven we een kwaliteitsimpuls na. Erfgoed Erfgoed vormt de basis van onze identiteit. Archeologie laat zien dat onze gemeente een rijke bewoningsgeschiedenis kent. Onze unieke enclavesituatie met Baarle-Hertog, historische gebouwen, oude kernen en historische groenstructuren maken onze gemeente tot een sfeervolle en aangename plek om te verblijven. Om bestaande waarden te behouden en versterken zetten we in op het vertellen van het historische verhaal van Baarle-Nassau. Dit verhaal dient als basis voor ruimtelijke planvorming en als input voor de omgevingsvisie en andere ruimtelijke visies. Ook kan het worden ingezet voor de beleving van erfgoed.
Programmabegroting 2026 Baarle-Nassau
37
DOELSTELLINGEN 2026 5.1 Herijking sport- en sportaccommodatiebeleid We ontwikkelen een vervolgaanpak op het sport en beweegbeleid 2021-2025: ‘Baarle-Nassau Beweegt’. Dat doen we in twee parallelle sporen: • Herijking sportaccommodatiebeleid: onderhoud, beheer en exploitatie maken hier deel van uit. • Doorontwikkeling sport- en beweegbeleid: dat doen we in samenhang met de ontwikkeling van een ‘Aanpak voor gezond leven’ (zie programma 7). 5.2. Toekomstbestendig sportpark Ulicoten Om in Ulicoten een basisvoorziening voor sport en bewegen te behouden stelde de gemeenteraad in 2025 een voorkeursscenario vast voor sportpark Ulicoten. Met het kiezen van dit scenario stelde de gemeenteraad kaders voor de verdere uitwerking. In 2026 wordt samen met de betrokken partijen het gekozen scenario uitgewerkt in een plan waarbij ook ruimte wordt geboden aan de zelfwerkzaamheid van de verenigingen. 5.3 Renovatie binnenterrein Gloria atletiek Het bestaande kunstgras op het binnenterrein is aan vervanging toe vanwege einde levensduur. We brengen een scheidingsrand aan tussen de atletiekbaan en het binnenterrein om het makkelijker te kunnen onderhouden. 5.4 Nieuwe bibliotheek wet We anticiperen op de aangekondigde wijziging in de Wet stelsel openbare bibliotheekvoorzieningen (WSOB) die naar verwachting 1-1-2027 in werking treedt.
Gemeenten krijgen de zorgplicht om voor iedere inwoner een volwaardige bibliotheek in de buurt te organiseren. De middelen van de Rijksoverheid zetten we hiervoor in naast de structurele middelen in onze gemeentebegroting. In Baarle-Nassau hebben we samen met Baarle-Hertog één gezamenlijke Theek 5-vestiging. De grensoverschrijdende afspraken hebben een looptijd tot het nieuwe CCB gerealiseerd is (31-12-2026). Het jaar 2026 gebruiken we om nieuwe meerjarige afspraken te maken met BaarleHertog en Theek 5 die passen bij de nieuwe setting en locatie in het nieuwe Cultuurcentrum Baarle. 5.5. Realiseren nieuwbouw Cultuurcentrum Baarle (CCB) In oktober 2025 wordt gestart met de bouw en de verwachting is dat eind 2026 het gebouw gereed is. Om dit mogelijk te maken is begin 2025 de samenwerkingsovereenkomst tussen de gemeenten en de investeerder gesloten. Voor de oplevering van het gebouw, naar verwachting oktober 2026, wordt de triplenet huurovereenkomst tussen de gemeenten en de investeerder gesloten. Eveneens moet dan de beheer- en exploitatieovereenkomst tussen SCCB en de gemeenten gesloten zijn, rekening houdend met de impact hiervan voor verenigingen. 5.6 Opstellen programma erfgoed We stellen in 2026 erfgoedbeleid op in de vorm van een programma onder de Omgevingswet. Baarle-Nassau heeft niet eerder eigen erfgoedbeleid gemaakt.
Door de inwerkingtreding van de Omgevingswet en de ratificatie van het Verdrag van Faro zijn rollen en verantwoordelijkheden van zowel gemeente als inwoners ten opzichte van erfgoed veranderd. Dit is het juiste moment om de omgang met erfgoed vast te leggen in een programma erfgoed. Hiermee worden ook de verschillende beleidsinstrumenten (archeologische beleidskaart, cultuurhistorische waardenkaart, visie religieus erfgoed) ingebed in een integraal en actueel kader. De uitvoering vindt plaats in 2026, vaststelling in 2027.
38
Programmabegroting 2026 Baarle-Nassau
Wat gaan we ervoor doen? Nr. 5.1
Doelstelling Herijking sport- en sportaccommodatiebeleid
5.2
Toekomstbestendig Sportpark Ulicoten
5.3
Renovatie binnen terrein Gloria Atletiek
5.4
Nieuwe bibliotheek wet
5.5
Realiseren en voorbereiden nieuw Cultuurcentrum Baarle (CCB)
5.6
Opstellen programma erfgoed
Specifieke activiteit We herijken ons beleid op sportaccommodaties We werken het toekomstscenario Sportpark Ulicoten verder uit Uitvoeren renovatie binnenterrein Gloria atletiek • We implementeren de nieuwe bibliotheekwet • We maken nieuwe meerjarige grensoverschrijdende afspraken voor de bibliotheek
•
We ontwikkelen een beheer- en exploitatiemodel voor het nieuwe CCB • Sluiten (triplenet) huurovereenkomst • Oplevering nieuwbouw Opstellen programma erfgoed
REGULIERE TAKEN (GOING CONCERN) 5.7 Bestrijding eikenprocessierups Het bestrijden van de eikenprocessierups blijft de komende jaren een belangrijk aandachtspunt. We willen minder gaan spuiten omdat het middel steeds meer in twijfel wordt getrokken en bovendien geen duurzame oplossing is. We bestrijden de eikenprocessierups zo goed als mogelijk, maar er dient rekening gehouden te worden met extra overlast. We gaan meer inzetten op natuurlijke beheersing met natuurlijke vijanden. 5.8 Ecologisch maaibeheer/ beheerplan bermen en sloten Vanaf 2021 werken we in samenwerking met Waterschap Brabantse Delta, 14 West-Brabantse gemeenten en Staatsbosbeheer met een nieuw bestek en beheerplan "maai-onderhoud bermen en watergangen- kwaliteit en ecologie". Het huidige contract voor het ecologisch berm- en sloot beheer liep af in 2024 en vanaf 2025 werken we met een nieuw contract dat qua opzet gelijk is aan het voorgaande contract. We continueren het beheerplan bermen en sloten. 5.9 Onderhoud groen conform de opgenomen beeldkwaliteit in de groenvisie "Grenzeloos Groen" De aannemer voert het reguliere onderhoud groen zodanig uit dat het voldoet aan de gewenste beeldkwaliteit zoals beschreven in het bestek. We willen het reguliere onderhoud op orde hebben zodat het zoveel als mogelijk voldoet aan de gewenste beeldkwaliteit.
Met ingang van 2023 is het integraal onderhoud openbare ruimte ABG gemeenten opnieuw aanbesteed voor de periode 20232026. In 2026 loopt het laatste contractjaar af en is er de mogelijkheid om het contract al dan niet met één jaar te verlengen. We evalueren dit uiterlijk in Q2 van 2026.
Programmabegroting 2026 Baarle-Nassau
39
5.10 Exploitatie CCB De druk op de exploitatie van het bestaande gebouw neemt toe in verband met veroudering, fors gestegen energiekosten en de nieuwe CAO afspraken. Samen met Baarle-Hertog bewaken we dit scherp en sturen we continu bij om het gebouw houdbaar en betaalbaar te houden voor de gemeenschap. Het nieuwe CCB gebouw is naar verwachting eind 2026 gereed. De exploitatielasten van het nieuwe gebouw moeten, conform de meerjarenraming, lager gaan uitvallen dan de huidige exploitatie van het CCB.
Wat gaat het kosten? Bedragen X € 1.000 Code
Omschrijving taakveld
Rekening Begroting Begroting 2024
2025
2026
Meerjarenbegroting 2027
2028
2029
Totaal lasten programma 5
2.286
2.327
2.131
2.049
2.070
2.110
Totaal baten programma 5
226
141
126
126
126
125
-2.060
-2.187
-2.006
-1.923
-1.944
-1.985
Saldo lasten en baten programma 5
40
Programmabegroting 2026 Baarle-Nassau
Toelichting budgetverschillen De belangrijkste verschillen tussen de ramingen in begroting 2026 en begroting 2025 zijn: Bedragen x € 1.000 1 2 3
4 5 6 7 8 9 10 11
12
Omschrijving De te betalen bijdrage aan de GR ABG is toegenomen. In 2026 wordt voor het eerst afgeschreven op het project "Vervangen sportveldverlichting sportpark Boschoven". Hierdoor nemen de kapitaallasten toe t.o.v. 2025. In 2025 is een eenmalig budget geraamd t.b.v. het project "Inventarisatie gemeentelijke sloten en duikerbuizen". Hierdoor zijn de kosten in 2026 lager dan in 2025. In 2025 is een eenmalige subsidie geraamd t.b.v. TC Baarle (ondersteuning padelbanen). Hierdoor zijn de kosten in 2026 lager dan in 2025. In 2025 is een eenmalig budget opgenomen t.b.v. het onderzoek voor sportpark Ulicoten. Hierdoor zijn de kosten in 2026 lager dan in 2025. In 2025 is een eenmalig budget geraamd t.b.v. het project "Opstellen kerkenvisie". Hierdoor zijn de kosten in 2026 lager dan in 2025. In 2026 is een eenmalig budget geraamd t.b.v. het project "Opstellen programma Erfgoed". Hierdoor zijn de kosten in 2026 hoger dan in 2025. In 2025 is een eenmalig budget geraamd voor onderzoek naar zelfwerkzaamheid m.b.t. het groenonderhoud. Hierdoor zijn de kosten in 2026 lager dan in 2025. In 2025 is een eenmalig budget geraamd t.b.v. het landschapsverbeteringsplan. Hierdoor zijn de kosten in 2026 lager dan in 2025. In 2025 is een eenmalig budget geraamd t.b.v. achterstallig onderhoud en bijvriendelijk beheer (Bels Lijntje). Hierdoor zijn de kosten in 2026 lager dan in 2025.