BLN Programmabegroting 2022 - college d.d. 05-10-2021 (definitief)

Netto schuldquote Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen Solvabiliteitsratio 69% 64% 56% 48% 41% 40% Structurele exploitatieruimte 0% 0% 2% 0% 0% 1% Grondexploitatie 2% 1% -1% -3% -3% -2% Belastingcapaciteit 87% 91% 91% 91% 90% 90% De berekende belastingcapaciteit voor de begroting 2021 is op basis van de door het COELO gepubliceerde gegevens naar beneden toe bijgesteld (van 92% naar 91%).

78

Programmabegroting 2022 Baarle-Nassau

Netto schuldquote De netto schuld weerspiegelt het niveau van de schuldenlast van de gemeente ten opzichte van de baten. De netto schuldquote geeft een indicatie van de druk van de rentelasten en de aflossingen op de exploitatie. Normaal bevindt de netto schuldquote van een gemeente zich ergens tussen de 0% en 100%. De percentages voor Baarle-Nassau lopen op, dit betekent dat de schuld toeneemt. Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle leningen Om inzicht te verkrijgen in hoeverre sprake is van doorlenen wordt de netto schuldquote zowel inals exclusief doorgeleende gelden weergegeven (netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen). Op die manier wordt duidelijk in beeld gebracht wat het aandeel van de verstrekte leningen is en wat dit betekent voor de schuldenlast. De wijze waarop de netto schuldquote gecorrigeerd voor de doorgeleende gelden wordt berekend is gelijk aan de netto schuldquote, met dien verstande dat bij de financiële activa ook alle verstrekte leningen worden opgenomen (betreft met name leningen aan sportverenigingen en startersleningen). Uit de kengetallen valt af te lezen dat er slechts in beperkte mate gelden zijn doorgeleend. Solvabiliteitsratio Dit kengetal geeft inzicht in de mate waarin de gemeente in staat is aan haar financiële verplichtingen te voldoen.

Onder de solvabiliteitsratio wordt verstaan het eigen vermogen als percentage van het balanstotaal. Het eigen vermogen van een gemeente bestaat uit de reserves (zowel de algemene reserve als de bestemmingsreserves) en het resultaat uit het overzicht van baten en lasten. In het algemeen wordt een getal tussen 25% en 40% als een minimum gezien. BaarleNassau voldoet met circa 56% voor 2022 aflopend naar 40% in 2025 aan deze norm. Structurele exploitatieruimte Voor de beoordeling van het structurele en reële evenwicht van de begroting wordt thans het onderscheid gemaakt tussen structurele en incidentele lasten. De aard van de lasten en baten bepaalt in eerste instantie of een begrotingspost als incidenteel of structureel aangemerkt wordt. Om de structurele lasten en baten te bepalen worden de incidentele lasten en baten van de totale lasten en baten afgetrokken. De structurele exploitatieruimte wordt bepaald door het saldo van de structurele baten en lasten en het saldo van de structurele onttrekkingen en toevoegingen aan reserves gedeeld door de totale baten en uitgedrukt in een percentage. De percentages voor Baarle-Nassau zijn voor alle jaren 0% of hoger, wat duidt op een structureel sluitende meerjarenbegroting. Grondexploitatie Grondexploitaties kunnen een forse impact hebben op de financiële positie van een gemeente.

De boekwaarde van de voorraden grond is van belang omdat deze waarde moet worden terugverdiend bij de verkoop. Voor de berekening van dit kengetal wordt de boekwaarde van de in exploitatie genomen gronden, gedeeld door de totale baten uit de programmabegroting of jaarstukken (ingevolge artikel 17 onderdeel van het BBV = exclusief mutaties reserves) en uitgedrukt in een percentage. Het financiële effect van de huidige grondexploitaties op de begroting van BaarleNassau is beperkt. Belastingcapaciteit De ruimte die een gemeente heeft om zijn belastingen te verhogen wordt vaak gerelateerd aan de totale woonlasten. Het Coelo publiceert deze lasten ieder jaar in de Atlas van de lokale lasten. Onder de woonlasten wordt verstaan de OZB, de rioolheffing en de afvalstoffenheffing voor een woning met een gemiddelde WOZ-waarde in die gemeente. Dit wordt afgezet tegen de gemiddelde woonlasten in Nederland in het voorafgaande jaar. Baarle-Nassau heeft lagere woonlasten dan gemiddeld, dat blijkt ook uit dit kengetal.

Programmabegroting 2022 Baarle-Nassau

79

C: Onderhoud kapitaalgoederen

C: Onderhoud kapitaalgoederen Algemeen Wij zijn inrichter, beheerder en voor een groot deel ook eigenaar van de openbare ruimte in BaarleNassau. Bij de inrichting en het beheer van de openbare ruimte ontstaan kapitaalgoederen zoals wegen, riolering, water en groen. Kapitaalgoederen zijn van directe invloed op een goed, veilig en efficiënt leef-, werk- en woonmilieu voor de inwoners. Daarnaast is het financieel belang van goed beheer en onderhoud van kapitaalgoederen groot, omdat we de waarde ervan dienen te behouden en het een aanzienlijk beslag op onze begroting legt. Naast producent en beheerder van die kapitaalgoederen zijn we er zelf ook gebruiker van. Bij het uitvoeren van onze taken maken we bijvoorbeeld gebruik van het gemeentehuis en de gemeentewerf.

Beleidsdocumenten • • • • •

Wegbeheerplan 2019-2024 VGRP 2021-2025 Onderhoudsplanningen gebouwen 2018-2027 Beleidsplan sport en bewegen 2021-2025 "Baarle Beweegt" Groenvisie Grenzeloos groen 2017

Wegen Beleidskader Wegbeheer is een wezenlijk onderdeel van het beheer van de openbare ruimte. Om deze openbare ruimte, welke voor een belangrijk gedeelte het leefgenot en de veiligheid voor onze inwoners bepaalt, op een verantwoorde wijze te kunnen beheren zijn middelen nodig. Om deze middelen zo efficiënt en effectief mogelijk in te zetten is bestuurlijk gekozen voor de methode van Rationeel wegbeheer van de CROW. In het door de raad op 7 november 2018 vastgestelde wegbeheerplan is opgenomen de minimale technische kwaliteit van de verharding conform de CROW-richtlijn te houden (minimaal niveau B). In het najaar van 2020 is voor het laatst een weginspectie uitgevoerd. Uit de inspectie blijkt dat er geen sprake meer is van achterstallig onderhoud. Voor 2022 staat weer een globale visuele weginspectie gepland. Op basis van deze inspectie actualiseren we het uitvoeringsprogramma. Indien nodig passen we dan ook de jaarlijks in de begroting opgenomen bedragen aan. Financiële consequenties Uit het wegbeheerplan blijkt dat voor onderhoud gedurende de planperiode een bedrag van € 2,56 mln. benodigd is. Op basis van de beschikbare uitvoeringscapaciteit en de integrale afstemming met

Programmabegroting 2022 Baarle-Nassau

81

andere projecten, worden betreffende onderhoudswerkzaamheden uitgevoerd gedurende de periode 2019 tot en met 2024. Financiële consequenties in de begroting De uitgevoerde onderhoudswerkzaamheden wijken vaak af ten opzichte van de planning uit het wegbeheerplan. Dit wordt met name veroorzaakt door het feit dat projecten integraal aangepakt worden. Daarbij wordt niet alleen naar de onderhoudstoestand van de weg gekeken maar ook naar eventueel noodzakelijke maatregelen op het gebied van verkeer, groen, riolering en openbare verlichting. Omdat het bedrag voor onderhoud (groot en klein) in de praktijk van jaar tot jaar niet erg veel afwijkt, is de onderhoudsvoorziening opgeheven. In plaats daarvan wordt jaarlijks in de begroting een bedrag voor uit te voeren onderhoudswerkzaamheden opgenomen. Voor de periode 2022 tot en met 2025 zijn de volgende bedragen opgenomen voor groot onderhoud; 2022 € 268.000 , 2023 € 271.000, 2024 € 253.000 en 2025 € 264.000.

Riolering en water Beleidskader De raad heeft op 4 november 2020 het Verbreed Gemeentelijk Rioleringsplan 2021-2025 (VGRP) vastgesteld. Het beleid, zoals opgenomen in het VGRP, is gericht op: • • • • •

Het inzamelen van het binnen gemeentelijk gebied geproduceerde afvalwater;  Het inzamelen van hemelwater;  Het transporteren van het ingezamelde water naar een geschikt lozingspunt;  Het voorkomen van ongewenste emissies naar oppervlaktewater, bodem en grondwater;  Het zoveel mogelijk beperken van overlast voor de woonomgeving (in de breedste zin van het woord); Het doelmatig beheren van de riolering, het oppervlaktewater en grondwater tegen de laagst mogelijke maatschappelijke kosten.

Financiële consequenties Op basis van het VGRP 2021-2025 bedragen de jaarlijkse kosten voor onderhoud aan de riolering € 190.000. Financiële consequenties in de begroting De jaarlijkse onderhoudskosten worden verantwoord binnen de gesloten exploitatie riolering. Het saldo tussen de totale lasten en baten binnen de exploitatie riolering wordt toegevoegd of onttrokken aan de voorziening riolering.

Gebouwen Beleidskader Het college van B&W heeft op 11 december 2018 de meerjaren-onderhoudsplanning 2018-2027 voor de gemeentelijke gebouwen vastgesteld. Jaarlijks wordt bekeken of er tussentijdse aanpassingen nodig zijn. De nota gebouwenbeheer geeft inzicht in het geplande groot en klein onderhoud voor 2022 en een doorkijk voor de komende jaren. Voor al het in 2022 geplande onderhoud geldt, dat telkens wordt bekeken of het onderhoud noodzakelijk is of dat bepaalde werkzaamheden doorgeschoven kunnen worden. Daarnaast worden de onderhoudswerkzaamheden zoveel mogelijk afgestemd met de gebruikers van de gebouwen. Financiële consequenties Op basis van de meerjaren-onderhoudsplanning is gedurende de periode 2018-2027 voor groot onderhoud een totaalbedrag benodigd van € 865.000.

82

Programmabegroting 2022 Baarle-Nassau

Financiële consequenties in de begroting De afgelopen jaren is gebleken dat de uitgevoerde onderhoudswerkzaamheden vaak afwijken ten opzichte van de onderhoudsplanningen. Dit wordt met name veroorzaakt door onderhoudswerkzaamheden pas uit te voeren wanneer deze noodzakelijk zijn en niet wanneer deze gepland zijn. Omdat het bedrag voor groot onderhoud in de praktijk van jaar tot jaar niet erg veel afwijkt, zijn de onderhoudsvoorzieningen opgeheven. In plaats daarvan wordt jaarlijks in de begroting een bedrag voor uit te voeren onderhoudswerkzaamheden opgenomen. Voor de periode 2022 tot en met 2025 zijn de volgende bedragen opgenomen voor groot onderhoud; 2022 € 77.000, 2023 € 101.000, 2024 € 83.000 en 2025 € 144.000. In deze bedragen is geen rekening gehouden met eventuele onderhoudswerkzaamheden bij het cultureel centrum. Dit in verband met de (ver)nieuwbouw van betreffend pand.

Buitensportaccommodaties Beleidskader De raad heeft op 29 september 2021 het beleidsplan sport en bewegen 2021-2025 "Baarle Beweegt" vastgesteld. Hierin is tevens het beleid met betrekking tot het groot onderhoud (vervangingsinvesteringen) aan de buitensportaccommodaties opgenomen. Het groot onderhoud betreft met name kosten voor het onderhouden/vervangen van de atletiekbaan, de tennisbanen, de voetbalvelden, regeninstallaties, veldverlichting, hekwerken/afrasteringen, netten, ballenvangers, doelen en de dugouts. Financiële consequenties in de begroting In de huidige meerjarenbegroting zijn de volgende bedragen geraamd voor groot onderhoud (vervanging); 2022 € 56.000, 2023 € 57.000, 2024 € 70.000 en 2025 € 70.000.

Groen Beleidskader Op 12 juli 2017 heeft de raad ingestemd met de Groenvisie Grenzeloos Groen. Grenzeloos groen betekent dat groen geen barrières vormt. Ook niet voor flora en fauna. Bij de inrichting van het groen is (bio)diversiteit daarom een belangrijk uitgangspunt. Het doel van de groenvisie is de groene karakteristiek van de gemeente te versterken en toekomstbestendig te houden. Op basis van de groenvisie worden de onderhoudswerkzaamheden gebaseerd op beeldkwaliteit, kwaliteitsniveau A in het centrum en kwaliteitsniveau B in de woon- en werkomgeving. Omdat de kwaliteit van het openbaar groen om uiteenlopende oorzaken geleidelijk afneemt, is planmatige vervanging noodzakelijk om op lange termijn de groene uitstraling te behouden. Daarnaast zal ook de groen- en boomstructuur van de hoofdwegen versterkt worden. Dit wordt gekoppeld aan de herinrichtingen die, na afronding van de omlegging Baarle, plaats zullen vinden. Daarbij zal met name aandacht besteed worden aan het realiseren van groeiplaatsen voor bomen. Financiële consequenties De jaarlijkse onderhoudskosten voor kwaliteitsniveau A in het centrum en kwaliteitsniveau B in de woon- en werkomgeving bedragen € 91.500 (o.b.v. de groenvisie). In de praktijk blijkt het niet mogelijk om in het centrumgebied het gewenste kwaliteitsniveau A te realiseren met het huidig beschikbare budget.

De totale kosten in verband met renoveren, herstellen en omvormen, met als doel het openbaar groen binnen de kern in 4 jaar op het gewenste kwaliteitsniveau te brengen, bedragen € 191.500 (o.b.v. de groenvisie). De bomen zijn hierbij buiten beschouwing gelaten.

Programmabegroting 2022 Baarle-Nassau

83

Financiële consequenties in de begroting Voor het totale groenonderhoud is in de begroting jaarlijks een bedrag van € 171.000 opgenomen (exclusief onderhoud bomen). Daarnaast is voor renovatie, herstel en omvorming jaarlijks een bedrag beschikbaar van € 53.000.

84

Programmabegroting 2022 Baarle-Nassau

D: Financiering

D: Financiering Inleiding Regelgeving met betrekking tot de uitvoering van taken op het gebied van treasury is opgenomen in de Wet Financiering Decentrale Overheden (wet Fido). Het doel van deze wet is onder andere om op een verantwoorde, prudente en professionele wijze de inrichting en uitvoering van de treasuryfunctie (financieringsactiviteiten) van de gemeente middels een statuut te regelen.

Treasurystatuut Het beleid op dit onderdeel is voor onze gemeente vastgelegd in het Treasurystatuut 2019 gemeente Baarle-Nassau (raad 18 december 2019). De belangrijkste punten uit dit statuut zijn: • • • •

Het verzekeren van duurzame toegang tot de financiële markten tegen acceptabele condities; Het beschermen van gemeentelijke vermogens - en renteresultaten tegen ongewenste financiële risico’s (zoals rente -, koers -, krediet - en liquiditeitsrisico’s); Het minimaliseren van kosten bij het beheer van de geldstromen en financiële posities; Het optimaliseren van renteresultaten binnen de aangegeven kaders.

Voor het risicobeheer wordt in het statuut nader ingegaan op de algemene uitgangspunten (leningen en garanties), renterisicobeheer (kasgeldlimiet en renterisiconorm), koersrisicobeheer, kredietrisicobeheer, intern liquiditeitsbeheer, en valutarisicobeheer.

Wet Fido De uitvoering van treasury is geregeld in de wet Financiering Decentrale Overheden (wet Fido). Het doel van deze wet is onder andere om op een verantwoorde, prudente en professionele wijze de inrichting en uitvoering van de treasuryfunctie (financieringsactiviteiten) van de gemeente middels een statuut te regelen.

Programmabegroting 2022 Baarle-Nassau

85

Renteschema a. De externe rentelasten over de korte en lange financiering b. De externe rentebaten (idem) Saldo rentelasten en rentebaten c1. De rente die aan de grondexploitatie moet worden doorberekend c2. De rente van projectfinanciering die aan het betreffende taakveld moet worden toegerekend c3. De rentebaat van doorverstrekte leningen indien daar een specifieke lening voor is aangetrokken (= projectfinanciering), die aan het betreffende taakveld moet worden toegerekend

-/- €

-

-/- €

-

+/+ €

-

Aan taakvelden toe te rekenen externe rente d1. Rente over eigen vermogen d2. Rente over voorzieningen Totaal aan taakvelden toe te rekenen rente e. De aan taakvelden toegerekende rente (renteomslag) f.

Renteresultaat op het taakveld Treasury

Nadelig

€ -/- €

50.000 -

€

50.000

€

50.000

+/+ € +/+ €

-

€

50.000

-/- €

50.000

Kasgeldlimiet De kasgeldlimiet geeft het renterisico op korte termijn weer. Hieronder vallen alle kortlopende financieringen met een rentetypische looptijd korter dan 1 jaar. Het doel van deze limiet is om te voorkomen dat bij herfinanciering van de leningen, bij een (aanzienlijk) hogere rentestand, grote verschillen optreden in de hoogte van de rente die de gemeente moet betalen. Het niveau van de kasgeldlimiet is beperkt tot 8,5% van het totaal van de begroting. Voor onze gemeente is dit circa € 1,6 miljoen.

Renterisiconorm De renterisiconorm is ingesteld als instrument om de renterisico’s voor de vaste schuld te beheersen en wordt gebruikt in relatie tot het aangaan van vaste geldleningen. Het betreft de norm die het feitelijk renterisico op de vaste schuld met een looptijd van langer dan één jaar bepaalt. Jaarlijks mogen de renterisico’s door renteherziening en herfinanciering niet hoger zijn dan 20% van het begrotingstotaal. Op basis van de nu bekende gegevens (vaste schulden, renteherziening, aflossingen en nieuwe geldleningen) lopen wij geen renterisico in 2022.

Financieringsbehoefte De geraamde investeringen (vaste activa, grondbedrijf, uitgaven t.l.v. reserves en voorzieningen) bedragen in de begroting 2022 € 3,8 miljoen . De opbrengsten binnen het grondbedrijf worden in 2022 geraamd op een bedrag van € 0,4 miljoen. De afschrijvingen op de vaste activa inclusief de ontvangen aflossingen op verstrekte geldleningen worden geraamd op € 0,8 miljoen. De geraamde

86

Programmabegroting 2022 Baarle-Nassau

toevoegingen aan reserves en voorzieningen bedragen € 0,3 miljoen. Het financieringstekort in 2022 bedraagt dus € 2,3 miljoen (€ 3,8 - € 0,4 - € 0,8 - € 0,3). Per 1 januari 2022 is naar verwachting sprake van een financieringstekort van 3,0 mln. Op basis van de begroting 2022 ontstaat eind 2022 een financieringstekort van ongeveer € 5,3 mln (-€ 3,0 - € 2,3). Dit betekent dat de gemeente in 2022 hiervoor middelen aan moet trekken. Omdat het financieringstekort in 2023 nog verder oploopt, is het uitgangspunt de benodigde middelen grotendeels met lang geld te financieren.

Houdbare overheidsfinanciën Rijk en decentrale overheden De Rijksoverheid en de decentrale overheden (gemeenten, provincies en waterschappen) zijn samen verantwoordelijk voor het begrotingstekort. In Europa zijn regels afgesproken over de overheidsfinanciën. Deze Europese begrotingsregels staan in het Stabiliteits- en Groeipact (SGP). Zij bepalen de normen voor het begrotingstekort (EMU-saldo) en de overheidsschuld (EMU-schuld). De regels gelden voor de gehele collectieve sector. Dus ook voor de decentrale overheden, zoals gemeenten en provincies. De Europese regeringsleiders hebben afgesproken de eisen uit het SGP te verankeren in nationale wetgeving. Nederland doet dat met de Wet Houdbare Overheidsfinanciën (Wet HOF). Deze wet is op 1 januari 2014 in werking getreden. De Wet houdbare overheidsfinanciën (Wet HOF) bevat het benodigde wettelijke instrumentarium voor het bereiken en in stand houden van houdbare overheidsfinanciën. De kern van de wet is verankering van de Europese begrotingsafspraken en de bepaling dat het Rijk en de decentrale overheden (gemeenten, provincies en waterschappen) een gelijkwaardige inspanning moeten leveren om aan deze afspraken te voldoen. De meest in het oog springende daarvan is het bereiken van begrotingsevenwicht op middellange termijn.

Met deze afspraak wordt uitdrukking gegeven aan de noodzaak van structurele reductie van het EMU-tekort en het garanderen van een houdbare EMU-schuld. De beheersing van het EMU-saldo is een gezamenlijke verantwoordelijkheid voor het Rijk en de decentrale overheden. Immers, de inkomsten en uitgaven van de gehele collectieve sector zijn relevant voor de bepaling van het EMU-saldo. De gezamenlijke verantwoordelijkheid voor de beheersing van het EMU-saldo komt tot uitdrukking in de Wet HOF door de bepaling dat Rijk en decentrale overheden gehouden zijn een gelijkwaardige inspanning te leveren aan het voldoen aan de Europese begrotingsafspraken. De eindverantwoordelijkheid voor de overheidsfinanciën als geheel ligt bij het Rijk. Gemeenten dienen hun tekort te houden onder de af te spreken percentages. Het Rijk wil gemeenten een boete opleggen via een korting op het Gemeentefonds wanneer zij de aan hen toegewezen EMU-norm overschrijden.

Schatkistbankieren Schatkistbankieren houdt in dat tegoeden worden aangehouden in de Nederlandse schatkist. Hierdoor hoeft de Nederlandse staat minder geld te lenen op de financiële markten en daalt de staatsschuld. Schatkistbankieren is ingevoerd voor gemeenten, provincies, waterschappen, en gemeenschappelijke regelingen. Dit heeft een positief effect op de omvang van de EMU-schuld. Depositotarieven en inleentarieven worden geharmoniseerd. Decentrale overheden, waaronder gemeenten, krijgen op de deposito’s een rente vergoed die gelijk is aan de rentes die de Nederlandse staat betaalt op leningen die ze op de markt aangaat.

Programmabegroting 2022 Baarle-Nassau

87

E: Bedrijfsvoering

E: Bedrijfsvoering De bedrijfsvoering van de gemeente Baarle-Nassau is vanaf 1 januari 2016 ondergebracht in de ABGorganisatie. De ABG-organisatie is de gezamenlijke ambtelijke organisatie van de bestuurlijk zelfstandige gemeenten Alphen-Chaam, Baarle-Nassau en Gilze en Rijen. De ABG-organisatie is in de 5 jaar die ze bestaat uitgegroeid tot een sterke gemeentelijke organisatie die haar meerwaarde voor haar gemeenten en de samenleving heeft bewezen. In de regio heeft de ABG-organisatie haar positie verworven als volwaardig ambtelijk gesprekspartner. Ondanks de moeilijke omstandigheden van corona, de balans werk-privé, toegenomen werkdruk, onduidelijkheid in het huisvestingsvraagstuk zijn binnen de ABG-organisatie positieve stappen gezet in de ontwikkeling van de organisatie. Voorbeelden hiervan in 2020 en 2021 zijn de implementatie van het bedrijfsplan, regiokeuze, invoeren betalen en genieten. Toch moet er geconstateerd worden dat de druk op de organisatie steeds verder toeneemt. Vanaf de start van de werkorganisatie rust er op de begroting een efficiencytaakstelling. Het kenmerk van een efficiencyslag is dat hetzelfde gedaan wordt met minder kosten. Dus een hogere productiviteit. Geconstateerd wordt dat de realisatie van de laatste fase van de taakstelling ten koste zal gaan van de dienstverlening.

In 2021 start de “actie stofkam”, waarbij een extern adviseur onderzoek doet naar de mogelijkheden om de bestaande efficiencytaakstelling te realiseren. Daarbovenop zijn er geen mogelijkheden meer om de productiviteit nog verder op te voeren zonder dat er keuzes in de dienstverlening en het takenpakket van de ABG-organisatie gemaakt worden. Kaders 2022 Bij de kadernota ABG 2022 zijn de kaders voor de begroting 2022 vastgesteld. Uitgangspunt hierbij is dat de begroting 2022 van de ABG-organsiatie, behoudens indexeringen, op hetzelfde niveau zal blijven als voor 2021. Door de drie gemeenteraden zijn geen zienswijzen kenbaar gemaakt op de Kaders 2022. Corona-crisis Bij het opstellen van de Kaders 2022 constateren wij opnieuw dat de uitbraak van COVID-19 (coronavirus) een enorme impact heeft op ons allemaal. Samen met de gemeentebesturen wordt bekeken wat er, aanvullend op de landelijk maatregelen van het Rijk, gedaan kan worden. Dit raakt veel beleidsterreinen van de gemeenten. We streven naar een zo adequaat mogelijke uitvoering van de landelijke en lokale maatregelen en naar zoveel mogelijk continuïteit van de reguliere werkzaamheden en van noodzakelijke (digitale) besluitvorming.

Programmabegroting 2022 Baarle-Nassau

89

De ABG-organisatie De ABG organisatie en haar medewerkers leveren een duidelijke bijdrage aan een prettige en goed georganiseerde woon-werk- en leefomgeving. Juist het werken in een complexe omgeving van meerdere gemeenten, besturen, vervlochten regio’s met overlappende disciplines en verschillende rollen biedt een blijvende uitdaging en vraagt blijvende maximale flexibiliteit en samenwerking. Om al het goede van ABG te bewaren en verder uit te bouwen vraagt dit rust en ruimte voor ontwikkeling. Verdere ontwikkeling van medewerkers en van de werkprocessen in de organisatie zal ter hand genomen worden. Het convenant doorzicht gaf duidelijkheid en zekerheid om de (verbetering van) dienstverlening, besluitvorming en bedrijfsvoering richting de inwoners van de ABG-gemeenten en de drie gemeentebesturen voort te zetten. Deze duidelijkheid en zekerheid heeft zich rondom de huisvesting van de ABG organisatie nog niet bestendigd. Binnen deze omstandigheden blijft de ABG-organisatie in 2022 hard werken aan versterking van (i) dienstverlening, (ii) besluitvorming en (iii) bedrijfsvoering. Leidraad daarbij is de toepassing van de drie kernwaarden van de ABG-organisatie: -

Vertrouwen en daadkracht; Nabij en verbindend; Eigenaarschap.

Voor een nadere toelichting wordt verwezen naar de begroting van de ABG-organisatie, waarin bovenstaande vertaald is in doelstellingen en acties voor 2022.

90

Programmabegroting 2022 Baarle-Nassau

F: Verbonden partijen

F: Verbonden partijen Inleiding In deze paragraaf wordt aandacht besteed aan de zogenoemde ‘verbonden partijen’ van de gemeente Baarle-Nassau. Voor gemeenten geldt soms dat de optimale schaal waarop taken moeten worden uitgevoerd niet overeenkomt met de schaal van de gemeente. Om die taken toch op het daarvoor geëigende schaalniveau uit te kunnen voeren is een groot aantal samenwerkingsverbanden tot stand gekomen. Niet elk samenwerkingsverband is echter een verbonden partij. Met ‘verbonden partijen’ worden rechtspersonen bedoeld waarin de gemeente een bestuurlijk en een financieel belang heeft. Onder bestuurlijk belang wordt verstaan: een zetel in het bestuur of het hebben van stemrecht. Met een financieel belang wordt bedoeld dat de gemeente middelen ter beschikking heeft gesteld die ze kwijt is in geval van faillissement van de verbonden partij en/of als financiële problemen bij de verbonden partijen kunnen worden verhaald op de gemeente. Uitgangspunt bij deelname in een Verbonden Partij is dat de samenwerking de gemeente kansen biedt in het realiseren van de doelstellingen in de begroting. Bij een Verbonden Partij is de gemeente enerzijds (mede) eigenaar van de rechtspersoon als ook klant van diezelfde partij. Dit kan wel eens leiden tot conflictsituaties.

Daarnaast staat de Verbonden Partij als rechtspersoon op afstand en is de gemeentelijke invloed beperkter dan wanneer de beleidsuitvoering in eigen beheer wordt gedaan. Dit brengt zowel bestuurlijke, politieke, alsmede financiële risico’s met zich mee. Het is dan ook zaak om ervoor te zorgen dat de belangen van de gemeente Baarle-Nassau voortdurend worden meegewogen in de besluitvorming van de Verbonden Partijen. Deze paragraaf is om twee redenen van belang voor de raad. Op de eerste plaats voeren de verbonden partijen vaak beleid uit dat de gemeente in principe ook zelf kan doen. De gemeente blijft de uiteindelijke verantwoordelijkheid houden voor het realiseren van de beoogde doelstellingen van de programma’s. Er blijft dus voor de raad nog steeds een kaderstellende en controlerende taak over bij die programma’s. De tweede reden betreft de kosten - het budgettaire beslag - en de financiële risico’s die de gemeente met de verbonden partijen kan lopen en de daaruit voortvloeiende budgettaire gevolgen. Kortom, het aangaan en onderhouden van contacten met verbonden partijen is van belang om af te wegen wat de meest doelmatige manier is om een taak uit te voeren, welke manier de meeste garantie geeft dat de taak wordt uitgevoerd zoals de gemeente voor ogen staat en op welke manier de gemeente voldoende inhoudelijk en financieel inzicht heeft in het uitvoeren van een taak.

Aangezien het gaat om taken en activiteiten waartoe de raad de kaders uitzet, zijn deze afwegingen voor de raad van belang.

Programmabegroting 2022 Baarle-Nassau

91

Visie en beleidsvoornemens omtrent verbonden partijen Samenwerkingsverbanden kunnen belangrijke voordelen opleveren met betrekking tot kosten, doelmatigheid en kwaliteit van de te leveren producten. Individuele gemeenten zijn soms te klein om kwalitatief goede producten tegen een acceptabele kostprijs te leveren. Samenwerking kan zich uitstrekken over alle beleidsterreinen (programma’s) en op het gebied van de bedrijfsvoering. Een samenwerking kan diverse vormen aannemen (bijvoorbeeld: openbaar lichaam, gemeenschappelijke regeling, centrumgemeente). Soms zijn verbonden partijen wettelijk voorgeschreven zoals de Veiligheidsregio en de Omgevingsdienst. Voor het aangaan van een verbonden partij moet aan de volgende criteria worden voldaan: 1. Er is sprake van een publiek belang. 2. Het publieke belang kan niet goed behartigd worden door middel van subsidies, regelgeving, toezicht of het inkopen van diensten of producten. 3. Een verbonden partij is de beste manier om de taken uit te voeren. 4. De (financiële) risico’s die gepaard gaan met het aangaan van een verbonden partij staan in een redelijke verhouding tot het te dienen publieke belang. In 2015 is de Nota Verbonden Partijen vastgesteld. Deze nota bevat 6 kaderstellende spelregels die er op zijn gericht om het proces van sturing, beheersing, verantwoorden en toezicht van verbonden partijen te verbeteren.

De spelregels betreffen: informatievoorziening, bestuurlijke verantwoording en vertegenwoordiging, zitting nemen in dagelijks bestuur, actieve ondersteuning door de ambtelijke organisatie, zienswijze begroting en kennisname jaarrekening, het aangaan van Verbonden Partijen en het financieel instrumentarium. In 2020 is de Nota Verbonden Partijen geëvalueerd. In 2021 heeft uw gemeenteraad kennis genomen van de evaluatie en de aanbevelingen omarmd. Deze aanbevelingen worden eind 2021 en in 2022 uitgevoerd. Daarnaast wordt ook de Wet gemeenschappelijke regelingen aangepast om de democratische legitimiteit van deze regelingen te vergroten. Het is nog onduidelijk wanneer de wijziging in werking treedt.

Overzicht verbonden partijen Gemeenschappelijke regelingen ABG-organisatie Vestigingsplaats: Aard verbonden partij: Best. vertegenwoordiger: Openbaar belang: Financieel belang: Wijziging belang: Zeggenschap: Financiële positie:

Alphen Gemeenschappelijke regeling Burgemeester de Hoon-Veelenturf en wethouder van Tilborg Behartiging van de sturing en beheersing van ondersteunende processen en uitvoeringstaken van de deelnemende gemeenten Bijdrage 2022 € 6.911.455 Niet van toepassing Vertegenwoordiging in bestuur EV EV VV VV Resultaat 1-1-2022 31-12-2022 1-1-2022 31-12-2022 2022 € 283.000

92

€ 221.000

€ 5.407.000

€ 5.526.000

Programmabegroting 2022 Baarle-Nassau

€0

Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant Vestigingsplaats: Tilburg Aard verbonden partij: Gemeenschappelijke regeling Best. vertegenwoordiger: Burgemeester De Hoon-Veelenturf Openbaar belang: Samenwerking op het terrein van openbare veiligheid Financieel belang: Bijdrage 2022 € 525.564 Wijziging belang: Niet van toepassing Zeggenschap: Vertegenwoordiging in het algemeen bestuur Financiële positie: x € 1.000 EV EV VV VV 1-1-2022 31-12-2022 1-1-2022 31-12-2022 € 14.392 € 14.098 € 53.837 € 55.127

Resultaat 2022 €0

Omgevingsdienst Midden- en West Brabant Vestigingsplaats: Tilburg Aard verbonden partij: Gemeenschappelijke regeling Best. vertegenwoordiger: Wethouder van Tilborg Openbaar belang: Samenwerking op het gebied van vergunningverlening, toezicht en handhaving Financieel belang: Bijdrage 2022 € 388.204 Wijziging belang: Niet van toepassing Zeggenschap: Vertegenwoordiging in het algemeen bestuur Financiële positie: x € 1.000 EV EV VV VV Resultaat 1-1-2022 31-12-2022 1-1-2022 31-12-2022 2022 € 1.843 € 1.822 € 3.955 € 3.956 €0 Regionale Ambulancevoorziening Brabant Midden-West-Noord Vestigingsplaats: 's-Hertogenbosch Aard verbonden partij: Gemeenschappelijke regeling Best. vertegenwoordiger: Wethouder Sommen Openbaar belang: Samenwerking op het gebied van ambulancevervoer Financieel belang: Niet van toepassing Wijziging belang: Niet van toepassing Zeggenschap: Stemrecht in het algemeen bestuur Financiële positie: x € 1.000 EV EV VV VV 1-1-2022 31-12-2022 1-1-2022 31-12-2022 € 13.664 € 13.406 € 27.771 € 26.021 GGD West-Brabant Vestigingsplaats: Aard verbonden partij: Best. vertegenwoordiger: Openbaar belang: Financieel belang: Wijziging belang: Zeggenschap: Financiële positie: x € 1.000

Resultaat 2022 €0

Breda Gemeenschappelijke regeling Wethouder Sommen Leveren van een bijdrage aan de openbare gezondheidszorg Bijdrage 2022 € 228.132 Niet van toepassing Stemrecht in het algemeen bestuur EV EV VV VV 1-1-2022 31-12-2022 1-1-2022 31-12-2022 € 4.851 € 5.317 € 10.500 € 10.500

Programmabegroting 2022 Baarle-Nassau

Resultaat 2022 €0

93

Regionaal Bureau Leerplicht West-Brabant Vestigingsplaats: Breda Aard verbonden partij: Gemeenschappelijke regeling Best. vertegenwoordiger: Wethouder Sommen Openbaar belang: Uitvoeren taken op het gebied van de leerplicht Financieel belang: Bijdrage 2022 € 22.562 Wijziging belang: Niet van toepassing Zeggenschap: Stemrecht in het algemeen bestuur Financiële positie: x € 1.000 EV EV VV VV 1-1-2022 31-12-2022 1-1-2022 31-12-2022 €0 €0 € 450 € 450

Resultaat 2022 €0

Nazorg gesloten stortplaatsen Bavel-Dorst en Zevenbergen Vestigingsplaats: Breda Aard verbonden partij: Gemeenschappelijke regeling Best. vertegenwoordiger: Wethouder Sommen Openbaar belang: Waarborgen doelmatige aanwending gelden bestemd voor nazorg Financieel belang: Bijdrage 2022 € 6.801 Wijziging belang: Niet van toepassing Zeggenschap: Zitting in bestuursraad van het Provinciaal Nazorgfonds Financiële positie: x € 1.000 EV EV VV VV Resultaat 1-1-2022 31-12-2022 1-1-2022 31-12-2022 2022 € 1.047 € 1.015 € 26.251 € 26.352 €0 Gemeenschappelijke Regeling Regio West-Brabant Vestigingsplaats: Etten-Leur Aard verbonden partij: Gemeenschappelijke regeling Best. vertegenwoordiger: Burgemeester De Hoon - Veelenturf Openbaar belang: Behartigen van belangen deelnemende gemeenten voor opstelling, vaststelling en uitvoering van de strategische agenda en de strategische visie voor West-Brabant. Financieel belang: Bijdrage 2022 (apparaatskosten) € 30.369 Wijziging belang: Niet van toepassing Zeggenschap: Vertegenwoordiging in het algemeen bestuur Financiële positie: x € 1.000 EV EV VV VV Resultaat 1-1-2022 31-12-2022 1-1-2022 31-12-2022 2022 € 650 € 609 € 7.669 € 7.669 €0

94

Programmabegroting 2022 Baarle-Nassau

BGTS Academie voor Muziek en Woord De Noorderkempen Vestigingsplaats: Baarle-Hertog Aard verbonden partij: Benelux Groepering Territoriale Samenwerking (BGTS) Best. vertegenwoordiger: Wethouder Sommen Openbaar belang: Het verzorgen van deeltijd kunstonderwijs in muziek en woord en in andere vormen van kunstbeoefening, en het bevorderen van culturele activiteiten. Financieel belang: Bijdrage 2021 € 18.295 Wijziging belang: Niet van toepassing Zeggenschap: Zitting in bestuursraad De Noorderkempen Financiële positie: x € 1.000 EV EV VV VV Resultaat 1-1-2020 31-12-2020 1-1-2020 31-12-2020 2020 € 401 € 402 € 55 € 65 €1

Gemeenschappelijke Regeling Belgisch-Nederlands Grensoverleg Vestigingsplaats: Turnhout Aard verbonden partij: Gemeenschappelijke Regeling Best. vertegenwoordiger: Burgemeester De Hoon-Veelenturf Openbaar belang: Het grensoverschrijdend overleg en de grensoverschrijdende samenwerking tussen de deelnemende gemeenten bevorderen en de gemeenschappelijke belangen van de deelnemende gemeenten behartigen. Financieel belang: Bijdrage 2021 € 795 Wijziging belang: Niet van toepassing Zeggenschap: Zitting in Algemeen Bestuur Financiële positie: x € 1.000 EV EV VV VV Resultaat 1-1-2020 31-12-2020 1-1-2020 31-12-2020 2020 € 191 € 188 €0 €0 € -3 Veilig Thuis West-Brabant Vestigingsplaats: Aard verbonden partij: Best. vertegenwoordiger: Openbaar belang: Financieel belang: Wijziging belang: Zeggenschap: Financiële positie: x € 1.000

Breda Gemeenschappelijke regeling (centrumregeling) Wethouder Sommen Zorgdragen voor een advies- en meldpunt huiselijk geweld en kindermishandeling en bevorderen samenwerking betrokken instanties. Bijdrage 2021 € 46.257 Niet van toepassing Plenair overleg portefeuillehouders deelnemende gemeenten EV EV VV VV Resultaat 1-1-2020 31-12-2020 1-1-2020 31-12-2020 2020 € 9.169 € 9.072 € 2.993 € 4.014 € -97

Programmabegroting 2022 Baarle-Nassau

95

Deelnemingen Brabant Water Vestigingsplaats: Aard verbonden partij: Best. vertegenwoordiger: Openbaar belang: Financieel belang: Wijziging belang: Zeggenschap: Financiële positie:

's-Hertogenbosch Naamloze Vennootschap Wethouder van Tilborg Zorgdragen voor de openbare watervoorziening Niet van toepassing Niet van toepassing Via aandeelhoudersvergadering EV EV VV VV 1-1-2020 31-12-2020 1-1-2020 31-12-2020 € 665 mln € 674 mln € 466 mln € 512 mln

Resultaat 2020 € 9 mln

Bank Nederlandse Gemeenten (BNG) Vestigingsplaats: Den Haag Aard verbonden partij: Participatie in aandelenkapitaal Best. vertegenwoordiger: Wethouder van Tilborg Openbaar belang: Bankier in de non-profit sector Financieel belang: 3.510 aandelen BNG; jaarlijkse uitkering van dividend Wijziging belang: Niet van toepassing Zeggenschap: Via aandeelhoudersvergadering Financiële positie: EV EV VV VV 1-1-2020 31-12-2020 1-1-2020 31-12-2020 € 4,9 mld € 5,1 mld € 145 mld € 155 mld

Resultaat 2020 € 221 mln

Samenwerkingsverbanden met private organisaties Rewin West-Brabant Vestigingsplaats: Breda Aard verbonden partij: Naamloze Vennootschap Best. vertegenwoordiger: Wethouder Sommen Openbaar belang: Stimuleren vestiging van bedrijven in West-Brabant Financieel belang: Bijdrage 2022 € 20.768 Wijziging belang: Niet van toepassing Zeggenschap: Vertegenwoordiging in de raad van Commissarissen Financiële positie: x € 1.000 EV EV VV VV 1-1-2020 31-12-2020 1-1-2020 31-12-2020 € 902 € 1.431 € 1.125 € 1.158

Resultaat 2020 € 529

96

Programmabegroting 2022 Baarle-Nassau

G: Grondbeleid

G: Grondbeleid Algemeen Het grondbeleid van de gemeente is een belangrijk sturingsinstrument voor de invulling van de aanwezige en toekomstige bouwmogelijkheden in onze gemeente. Op basis van dit beleid realiseert de gemeente doelstellingen op het gebied van ruimtelijke ordening, volkshuisvesting en economisch beleid. Naast grote uitgaven en inkomsten kan sprake zijn van financiële risico’s. Het grondbeleid heeft invloed op het gebied van de ruimtelijke ontwikkeling binnen de gemeente en kan tevens als instrument worden ingezet bij andere gemeentelijke beleidsprogramma’s. Grondbeleid is geen doel op zich, maar een middel om ruimtelijke en volkshuisvestingsdoelen te kunnen bereiken. De basis voor het gemeentelijk grondbeleid is vastgelegd in de Nota Grondbeleid, die in september 2020 door de raad is vastgesteld. De gemeente voert sinds jaren deels een actief grondbeleid. Voor de komende jaren wil de gemeente dit beleid continueren, en waar mogelijk zelfs een actiever grondbeleid voeren om de regie te versterken. De specifieke situatie zal uiteindelijk moeten bepalen welke grondbeleidsvorm passend is. Dit kan zowel actief als faciliterend zijn. Met de huidige mogelijkheden van kostenverhaal en sturing via bestemmingsplan en overeenkomst of grondexploitatieplan, dienen bij elke mogelijkheid van grondaankoop de risico’s en kosten goed in beeld gebracht te worden.

Een aanscherping ten opzichte van het voorgaande beleid is dat er in principe geen nieuwe strategische aankopen van gronden en gebouwen worden gedaan waarvoor, binnen een korte periode, geen concrete bestemming is. Ook bij private ontwikkelingen kunnen we sturen op ruimtelijke en volkshuisvestelijke doelen. Dit doen we dan via de invulling van het benodigde ruimtelijke plan en het afsluiten van (anterieure) overeenkomsten. Daarbij kunnen we op grond van de Grondexploitatiewet kostenverhaal (van te maken gemeentelijke kosten) plegen. Via anterieure overeenkomsten legt de gemeente afspraken vast over onder andere de wijze waarop plannen gerealiseerd worden, de procedure, planschade en het kostenverhaal. Beleidsdocumenten Wet- en regelgeving, het Besluit Begroting en Verantwoording (hierna; BBV) en de bestemmingsplannen vormen de algemene kaders van het te voeren grondbeleid. Onder andere de volgende beleidsdocumenten sluiten hier op aan: • Nota Grondbeleid; • Notitie grondprijzen.

Programmabegroting 2022 Baarle-Nassau

97

Nota grondbeleid De belangrijkste uitgangspunten van de nota Grondbeleid zijn: • Een actieve grondpolitiek, vooral voor gebieden waarbij kansen zijn voor het behalen van een positief exploitatieresultaat en waarbij publieke doelen aan de orde zijn die zonder overheidsingrijpen niet of niet volledig kunnen worden gerealiseerd; • In andere situaties zal een meer faciliterende grondpolitiek aan de orde zijn en kan via een overeenkomst of een exploitatieplan kostenverhaal worden toegepast waarbij tevens locatieeisen aan de wijze van realisatie kunnen worden gesteld; • Is de gemeente samen met andere partijen eigenaar, dan zal vaak gekozen worden voor een samenwerkingsvorm. Welke dat is, hangt af van wat partijen wensen, hoe de eigendomsverdeling is en welke ontwikkeling gewenst is; • De uitkomsten van de op te stellen duurzaamheidsvisie en de Regionale Energiestrategie (RES) in regionaal verband zijn leidend voor inzicht in de opgave en te volgen koers met betrekking tot ontwikkelstrategieën van energieprojecten. Tot die tijd is situationeel grondbeleid van toepassing; • Uitgifte van gronden vindt plaats in overeenstemming met het ruimtelijk- en volkshuisvestingsbeleid, waarbij we de uitgifte afstemmen op de vraag vanuit de markt volgens de Woonvisie; • Minnelijke verwerving heeft de voorkeur. Alleen als dit niet tot het gewenste resultaat leidt, zal onteigening worden ingezet.

Het vestigen van voorkeursrecht vindt met name plaats als de gemeente zelf de eigendom wil verwerven en de kans bestaat dat er andere kopers zijn; • De omvang van de weerstandscapaciteit zal periodiek worden herijkt en moet worden afgestemd op het op dat moment bestaande risicoprofiel van het grondbedrijf. Dit kan een verhoging van de weerstandscapaciteit betekenen waardoor de omvang van het vrij besteedbare deel van de gemeentelijke reserves afneemt; • Wanneer sprake is van voorzienbare verliezen bij grondexploitaties treffen wij hiervoor een voorziening. Eventuele winstnemingen vinden plaats in overeenstemming met de regels en voorschriften (BBV) en bij de jaarrekening leggen wij dit aan de gemeenteraad ter vaststelling voor. Faciliterend grondbeleid Faciliterend grondbeleid (ook passieve complexen genoemd) houdt in dat de gemeente zelf geen grondexploitaties voert maar dit overlaat aan private ontwikkelaars. De gemeente 'faciliteert' deze grondexploitaties door te investeren in plankosten, zoals het maken van een nieuw bestemmingsplan, het treffen van voorzieningen in de openbare ruimte en het aanleggen van nutsvoorzieningen, welke kosten vervolgens zullen worden verhaald op betrokkenen. Het verhalen van deze kosten kan gebeuren op basis van vrijwilligheid.

De gemeente en, bijvoorbeeld, een ontwikkelaar sluiten in die situatie voorafgaand aan de wijziging van het bestemmingsplan een zogenaamde anterieure overeenkomst af. Daarin wordt vastgelegd hoe de verrekening plaatsvindt en welke kosten door de ontwikkelaar aan de gemeente worden vergoed. Deze vorm van verrekening wordt in veruit de meeste gevallen toegepast. In de overige gevallen wordt vooraf geen overeenstemming bereikt tussen een private ontwikkelaar en de gemeente. In die situatie wordt de kostenverrekening gebaseerd op een exploitatieplan en het sluiten van een nadere (posterieure) overeenkomst. Bij het opstellen van de jaarrekening 2020 heeft een actualisatie plaatsgevonden van alle particuliere ontwikkelingen.

98

Programmabegroting 2022 Baarle-Nassau

Lopende grondexploitaties Met ingang van 2016 is op basis van de "Notitie grondexploitaties" van de commissie BBV alleen sprake van een grondexploitatie wanneer de gemeente een actief grondbeleid voert. Dit betekent dat de gemeente grond koopt, die bouw- en woonrijp maakt en weer verkoopt of in erfpacht uitgeeft aan ontwikkelaars, aannemers en particulieren. Bouwgrond in exploitatie heeft betrekking op grondexploitaties in de uitvoeringsfase, waarvan de gronden in eigendom zijn van de gemeente en waarvoor de raad een grondexploitatiecomplex en een grondexploitatiebegroting heeft vastgesteld. Bij actief grondbeleid exploiteert de gemeente voor eigen rekening en risico gronden. Bouwgrond in exploitatie geeft vervaardigingskosten van bouw- en woonrijp maken van de locatie. Die kosten worden geactiveerd op de balans aangezien een grondexploitatie geen éénjarig proces is. Is er sprake van een gepland tekort dan wordt dat verlies onmiddellijk genomen in de vorm van een voorziening. Is er sprake van een gepland overschot dan wordt het resultaat gewoonlijk genomen voor zover dat met voldoende zekerheid gerealiseerd is. Bij voortdurende onzekerheid wordt hiervan afgeweken en wordt het resultaat pas geheel aan het einde van het proces genomen. Grondexploitatie van bouwlocaties is een langdurig en complex proces.

Voor sturing en beheersing van dit proces maken wij gebruik van dynamische grondexploitatieberekeningen. Minimaal twee keer per jaar actualiseren wij deze grondexploitatieberekeningen van de belangrijke actieve bouwgronden in exploitatie. De gemeente Baarle-Nassau heeft per 30 juni 2021 twee lopende grondexploitaties waarvoor door de gemeenteraad in het verleden een exploitatieopzet is vastgesteld. In tabel 1 hieronder zijn de lasten en baten over het eerste halfjaar van 2021, per woningbouwexploitatie, opgenomen. Tevens zijn per exploitatie de nog te verwachte lasten en baten in de toekomst en het verwachte resterende resultaat op eindwaarde opgenomen. Tabel 1; bouwgrondexploitaties per 30 juni 2021

In tabel 2 hieronder worden de verwachte resterende resultaten (op eindwaarde), zoals deze zijn opgenomen in de begroting 2022, vergeleken met de verwachte resterende resultaten (op eindwaarde) zoals die zijn opgenomen in de jaarstukken 2020. Voor de verschillen wordt in deze paragraaf per exploitatie een toelichting gegeven. Tabel 2; verwachte eindwaarde begroting 2022 ten opzichte van jaarstukken 2020

Onderstaand volgt een toelichting op de grootste afwijkingen en wordt per grondexploitatie de eindwaarde (afgerond op duizendtallen) per 30 juni 2021 vergeleken met de eindwaarde per ultimo 2020.

Programmabegroting 2022 Baarle-Nassau

99

Maaijkant, 2e fase De ontwikkeling van de woonwijk Maaijkant 2e fase is in uitvoering. Het bestemmingsplan is onherroepelijk verklaard. Deze grondexploitatie kent een verwacht positief saldo. In het eerste half jaar van 2021 is een perceel verkocht. Afhankelijk van de verkoopresultaten in het tweede half jaar van 2021 bepalen we op welke wijze de resterende gronden uitgegeven gaan worden. Dit kan zowel via zelfbouwkavels als in samenwerking met een projectontwikkelaar. Uitgangspunt blijft een gestaag tempo om zo continuïteit in woningbouw mogelijk te maken. De grondexploitatie heeft een restant looptijd van vijf jaar. Het verloop van het verwachte resultaat (eindwaarde) laat het volgende beeld zien: • Jaarstukken 2020 (per 31-12-2020); € 62.000; • Begroting 2022 (per 30-06-2021); € 118.000. Het verwachte resultaat (eindwaarde) is toegenomen met € 56.000. Dit is hoofdzakelijk het gevolg van het aanpassen van de grondprijzen (op basis van de vigerende Notitie grondprijzen). Het saldo van de tot dusver gerealiseerde tussentijdse winstnemingen, per ultimo 2020, bedraagt € 19.000. Het saldo van de toekomstige winstnemingen bedraagt naar verwachting € 118.000. Dit betekent voor dit project een totaal verwacht positief resultaat (op eindwaarde) van € 137.000. Nassaulaan Binnen het plan Ruimte voor Ruimte Nassaulaan zijn twee kavels van de gemeente gelegen.

De kosten voor civiele werken zijn grotendeels gerealiseerd. Er moet nog een weg worden ingericht (reeds bouwrijp gemaakt) voor de resterende twee bouwkavels (circa 80 meter verharding en groenvoorziening). Beide kavels zijn inmiddels verkocht en gepasseerd in 2020. De verwachting is dat in het tweede kwartaal van 2022 wordt aangevangen met woonrijp maken. Deze grondexploitatie kent een verwacht positief saldo en een restant looptijd van twee jaar. Het verloop van het verwachte resultaat (eindwaarde) laat het volgende beeld zien: • Jaarstukken 2020 (per 31-12-2020); € 25.000; • Begroting 2022 (per 30-06-2021); € 23.000. Het verwachte resultaat (eindwaarde) is nagenoeg ongewijzigd gebleven. Winst- en verliesneming grondexploitaties Voor projecten waarin niet alle kosten gedekt worden door opbrengsten vormen wij een voorziening (op basis van de netto contante waarde). We brengen dit bedrag ten laste van de algemene reserve grondexploitatie. Bij de bepaling van de winstneming wordt de "percentage of completion" regel uit het BBV toegepast. Daarbij wordt een deel van het verwachte eindresultaat tussentijds als winst genomen (en gedoteerd aan de algemene reserve grondexploitatie) naar rato van de gerealiseerde baten en lasten. Jaarlijks bezien we bij de samenstelling van de jaarstukken of we een verliesvoorziening moeten treffen of winst moeten nemen.

Reserves grondbedrijf De weerstandscapaciteit van het grondbedrijf bestaat uit de algemene reserve grondexploitatie en dient ter dekking van onvoorzienbare risico’s. Dotaties en onttrekkingen vinden plaats als gevolg van winst- en verliesneming op de lopende grondexploitaties.

100

Programmabegroting 2022 Baarle-Nassau