BLN Programmabegroting 2022 - college d.d. 05-10-2021 (definitief)
Tekst van het document
Dit is het gevolg van een aantal maatschappelijke ontwikkelingen, waaronder de extramuralisatie in de zorg, vergrijzing en een toenemend aantal echtscheidingen en een verhoogde instroom statushouders. Met Leystromen maken we jaarlijkse prestatie afspraken. In 2021 hebben we een lokaal plan van aanpak voorkomen dak- en thuisloosheid opgesteld. In 2022 voeren we dat plan uit. 6.8 Financieel rondkomen Financiële zekerheid is een belangrijke basis om mee te kunnen doen. Om problematische schulden te voorkomen zetten we de aanpak ‘vroeg-er-op-af’ waarmee we in 2021 gestart zijn voort.
Programmabegroting 2022 Baarle-Nassau
43
6.9 Veilige en kansrijke thuissituatie Voorkomen huiselijk geweld en kindermishandeling Geweld hoort nergens thuis. We blijven investeren in het bestrijden van huiselijk geweld en kindermishandeling conform de landelijke richtlijnen. Daarbij wordt eerst ingezet op het borgen van de veiligheid en daarna op hulp om het geweld structureel te stoppen. 6.10 Zinvolle dagbesteding Meer werk, minder zorg In 2021 hebben we de eerste stappen gezet om te komen tot meer samenwerking op het gebied van re-integratie, dagbesteding, ontmoeting en (vrijwilligers) werk. In 2022 onderzoeken we samen met partners aanvullende mogelijkheden voor inwoners met een grotere achterstand tot de arbeidsmarkt. Asielstatushouders doen mee in de lokale samenleving We zijn klaar om onze nieuwe taken op grond van de Wet Inburgering uit te voeren. Met het voortzetten van een integrale ketenaanpak bevorderen we de zelfredzaamheid en participatie van asielstatushouders. Daarbij zetten we vroegtijdig in op werk en kennis van de Nederlandse taal. 6.11 Fit en veerkrachtig We voeren de uitvoeringsagenda van het in 2021 vastgestelde sport en beweegbeleid uit. Ook voeren we ons aandeel in het lokale Sportakkoord en het lokale Fitakkoord uit.
(Zie ook programma 5 en 7) 6.12 Passende hulp en ondersteuning Maatwerk Hulp en ondersteuning is het meest effectief als deze aansluit bij de persoonlijke omstandigheden van een inwoner en zijn sociale netwerk. We blijven investeren in het verbeteren van onze werkwijze om meer maatwerk te bieden. Dat doen we met het Dorpsteam en andere partners. Samenwerking medisch domein Op regionaal niveau ontwikkelen gemeenten en zorgverzekeraars aan een samenwerkingsagenda. De bedoeling is om het (preventieve) aanbod van medisch domein en sociaal domein beter op elkaar af te stemmen. Doorontwikkeling Onafhankelijke clientondersteuning In 2022 evalueren we de opbrengsten van het koplopersproject en nemen we besluiten over de structurele borging van deze opbrengsten.
Wat gaat het kosten? Bedragen X € 1.000 Code
Omschrijving taakveld
Rekening Begroting Begroting 2020
2021
2022
Meerjarenbegroting 2023
2024
2025
Totaal lasten programma 6
6.816
6.557
6.065
6.003
6.056
6.138
Totaal baten programma 6
1.967
1.029
1.030
1.031
1.032
1.033
Saldo lasten en baten programma 6
-4.849
-5.528
-5.035
-4.972
-5.024
-5.105
44
Programmabegroting 2022 Baarle-Nassau
Toelichting budgetverschillen De belangrijkste verschillen tussen de ramingen in begroting 2022 en begroting 2021 zijn: Bedragen x € 1.000 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12
Omschrijving In 2021 is een eenmalig budget geraamd t.b.v. implementatie van de nieuwe Wet Inburgering. Hierdoor zijn de kosten in 2022 lager dan in 2021. De te betalen bijdrage aan de GR ABG is toegenomen. In 2021 is eenmalig budget geraamd t.b.v. extra inzet op het gebied van re-integratie als gevolg van corona. Hierdoor zijn de kosten in 2022 lager dan in 2021. In 2021 is een eenmalig budget geraamd t.b.v. het project "Aanpak vroegsignalering schulden". Hierdoor zijn de kosten in 2022 lager dan in 2021. We verwachten door het nemen van een aantal beheersmaatregelen in 2022 per saldo minder uit te geven aan de WMO (€ 12.000). In 2021 is een eenmalig budget geraamd t.b.v. de financiële bijdrage aan Janshove. Hierdoor zijn de kosten in 2022 lager dan in 2021. In 2021 is een eenmalig budget geraamd t.b.v. het project "Koploper gemeente cliëntondersteuning". Hierdoor zijn de kosten in 2022 lager dan in 2021. In 2021 is een eenmalig budget geraamd t.b.v. implementatiekosten a.g.v. toetreding tot de GR HvB. Hierdoor zijn de kosten in 2022 lager dan in 2021. In 2021 is een eenmalig budget geraamd t.b.v. de brede aanpak van dak- en thuisloosheid. Hierdoor zijn de kosten in 2022 lager dan in 2021. In 2021 is een eenmalig budget opgenomen vanuit het transformatiefonds jeugdhulp (praktijkondersteuner huisarts). Hierdoor zijn de kosten in 2022 lager dan in 2021.
De uitvoeringskosten voor de regionale jeugdzorg nemen in 2022 verder toe. Diverse kleine verschillen Totaal
Programmabegroting 2022 Baarle-Nassau
L/B L
Bedrag 13
V/N V
L L
-17 36
N V
L
12
V
L
12
V
L
292
V
L
154
V
L
28
V
L
38
V
L
30
V
L
-102 -3 493
N N V
45
Volksgezondheid en milieu
Volksgezondheid en milieu Wat willen we bereiken? Fit en veerkrachtig. Een goede lichamelijke en mentale gezondheid biedt meer kansen om volwaardig mee te kunnen doen aan onze samenleving. We willen daarom bereiken dat onze inwoners 'fit en veerkrachtig zijn'. Wij gaan uit van het concept 'positieve gezondheid': gezondheid is meer dan alleen de afwezigheid van ziekte. Gezondheid is het vermogen om met fysieke, emotionele en sociale uitdagingen van het leven om te kunnen gaan en eigen regie te voeren. Met ons gezondheidsbeleid spelen we hierop in en verbinden ons gezondheidsbeleid steeds meer aan opgaven in het sociale domein en het sportbeleid. Riolering Het beleid en het beheer van de riolering is vastgelegd in het verbreed Gemeentelijk Rioleringsplan (vGRP) voor de periode 2021-2025. Hierin zijn activiteiten benoemd om de riolering te onderhouden en te verbeteren. Belangrijke aandachtspunten hierin zijn niet alleen de gevolgen van de klimaatomslag, maar ook die van energietransitie en circulaire economie. Met de hiervoor benodigde kosten/ investeringen hebben we binnen de exploitatie rekening gehouden. Duurzaamheid We geven uitvoering aan de activiteiten die voortvloeien uit onze Duurzaamheidsvisie. Afvalinzameling In 2020 is het nieuwe afval- en grondstoffenbeleid voor Baarle-Nassau vastgesteld.
Per 1 januari 2022 doen we de inzameling van het huishoudelijk afval samen met Baarle-Hertog. IOK Afvalbeheer draagt zorg voor de inzameling. De gemeenten Baarle-Nassau en Baarle-Hertog zijn middels de BGTS aangesloten bij IOK Afvalbeheer.
DOELSTELLINGEN 2022 7.1 Bevorderen de mentale en fysieke gezondheid van onze inwoners. Gezondheid is een belangrijke voorwaarde om mee te kunnen doen. Daarom willen we een gezonde leefstijl van onze inwoners stimuleren. Gezonde voeding, voldoende beweging, voldoende ontspanning, niet roken en drinken zijn de ingrediënten voor een gezonde leefstijl. De activiteiten afgesproken in het lokaal preventieakkoord voeren we in 2022 uit.
Programmabegroting 2022 Baarle-Nassau
47
7.2 Reduceren CO2 en het tegengaan van effecten van klimaatverandering. Het Klimaatakkoord is gericht op een vermindering van de CO2-uitstoot van 49 % in 2030 en 95 % in 2050. In onze duurzaamheidsvisie, waarmee we in de jaren tot en met 2022 het programma voor duurzaamheid kunnen uitvoeren, leggen we de nadruk op de volgende doelen uit het klimaatakkoord: Energie, Circulaire economie, Klimaat en Biodiversiteit. In 2022 bereiden we actualisatie van de duurzaamheidsvisie voor en gaan we verder met de uitvoering van de huidige visie. 7.3 Verminderen restafval en meer gescheiden afval inzamelen Verdere uitvoering van het afvalbeleid met als doel het nastreven van de VANG (Van Afval Naar Grondstof)-doelstellingen. 7.4 Onderhoud en verbetermaatregelen riolering Om te anticiperen op de gevolgen voor klimaatverandering onderzoeken we de mogelijkheden om een zogenaamde "blauwe ader" aan te leggen. Dit is een "hoofd" infiltratieriool waarin het hemelwater kan worden geïnfiltreerd en/of worden afgevoerd. We onderzoeken dit voor de planontwikkeling van het centrumplan.
Wat gaan we ervoor doen? Nr. 7.1 7.2.1 7.2.2 7.2.3 7.2.4
7.2.5
7.3.1 7.3.2
Doelstelling Bevorderen van een gezonde leefstijl en (lichamelijke en mentale) gezondheid Uitvoering geven aan nationaal klimaatakkoord Uitvoering geven aan nationaal klimaatakkoord Warmtetransitie gebouwde omgeving Effecten van klimaatverandering (hittestress, wateroverlast, droogte, overstroming) verminderen of voorkomen. Effecten van klimaatverandering (hittestress, wateroverlast, droogte, overstroming) verminderen of voorkomen. Verminderen restafval en meer gescheiden afvalinzameling Samenwerking afvalinzameling met Baarle-Hertog en IOK Afvalbeheer
7.4.1. Onderhoud riolering en verbetermaatregelen riolering 7.4.2. Onderhoud riolering en verbetermaatregelen riolering 7.4.3. Onderhoud riolering en verbetermaatregelen riolering
48
Specifieke activiteit De activiteiten die we hebben afgesproken in het lokaal preventieakkoord voeren we uit. In regionaal verband werken we verder aan de herijking van de RES richting RES 2.0. Uitvoeren participatieproces om te komen tot een visie voor duurzame opwek. Start uitvoering Transitievisie Warmte. Vaststellen lokaal uitvoeringsprogramma klimaatadaptatie.
Inventarisatie (mogelijke) acties stimuleren circulariteit en bio-based economy.
Monitoren en evalueren nieuw afvalbeleid (vervangen afvalcontainers, invoering diftar). Monitoren en evalueren samenwerking met Baarle-Hertog en IOK Afvalbeheer en oprichten van BGTS via de opgerichte BGTS. Vervangen riolering Hoogbraak en aanleg nieuw gescheiden stelsel inclusief infiltratieriool Vervangen riolering Kapelstraat en aanleg nieuw gescheiden stelsel inclusief infiltratieriool. Onderzoek en planvorming afkoppeling regenwater Centrum Baarle inclusief blauwe ader
Programmabegroting 2022 Baarle-Nassau
REGULIERE TAKEN (GOING CONCERN) 7.5 Bevorderen mentale en fysieke gezondheid. In 2022 versterken we de (preventieve) ondersteuningsmogelijkheden voor mensen met een psychische kwetsbaarheid. De preventie leefstijlprogramma's zoals die de GGD die al uitvoert, zetten we ook in 2022 voort. 7.6 Uitvoering wettelijke taken milieu Omgevingsdienst Midden- en West Brabant (OMWB) De Gemeenschappelijke regeling OMWB voert de taken uit voor de gemeente op het gebied van milieu. Jaarlijks stellen we een uitvoeringsprogramma op, op basis van de begroting van de OMWB. De kaderbrief en de begroting van de OMWB leggen we ieder jaar voor aan de raad, met de mogelijkheid om een zienswijze in te dienen. 7.7 Zwerfafvalvisie We voeren de zwerfafvalvisie verder uit met als doel het terugdringen van zwerfafval.
Wat gaat het kosten? Bedragen X € 1.000 Code
Omschrijving taakveld
Rekening Begroting Begroting 2020
2021
2022
Meerjarenbegroting 2023
2024
2025
Totaal lasten programma 7
1.941
2.073
2.053
2.092
2.127
2.182
Totaal baten programma 7
1.419
1.562
1.610
1.655
1.692
1.741
Saldo lasten en baten programma 7
-522
-511
-442
-436
-435
-441
Programmabegroting 2022 Baarle-Nassau
49
Toelichting budgetverschillen De belangrijkste verschillen tussen de ramingen in begroting 2022 en begroting 2021 zijn: Bedragen x € 1.000 1 2 3
4
5
50
Omschrijving De bijdrage aan de GGD is t.o.v. 2021 toegenomen. In 2021 zijn eenmalig lasten en baten opgenomen voor het opstellen van een preventieakkoord. Als gevolg van de transitie afvalinzameling per 1 januari 2022 wijzigen diverse kostenen opbrengstenposten binnen de gesloten exploitatie afval. Zo nemen de verwerkingskosten van het restafval af en nemen de opbrengsten voor gescheiden inzameling toe als gevolg van invoering van het diftar systeem. Tevens nemen de verwerkingskosten van het GFT-afval toe als gevolg van het meer gescheiden inzamelen. Verder worden hogere kosten geraamd i.v.m. het plaatsen van luiercontainers en voor extra werkzaamheden op het gebied van communicatie, handhaving en coaching. Daarnaast nemen de opbrengsten van de afvalstoffenheffing toe als gevolg van een tariefsverhoging. Op basis van het VGRP vindt in 2022 een toevoeging aan de voorziening riolering plaats. De jaarlijkse mutatie in de voorziening riolering is afhankelijk van de lasten en baten binnen de exploitatie riolering gedurende dat jaar. In 2021 zijn minder incidentele middelen opgenomen voor duurzaamheid (incidentele uitgaven worden t.l.v. de gevormde reserve gebracht). Diverse kleine verschillen Totaal
L/B L L B L B
Bedrag -10 10 -10 -24 29
V/N N V N N V
L B
-26 29
N V
L
72
V
-1 69
N V
Programmabegroting 2022 Baarle-Nassau
Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing
Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing Wat willen we bereiken? De gemeente Baarle-Nassau is een aantrekkelijke gemeente met vitale kernen en een aantrekkelijk buitengebied. We willen deze positie behouden en versterken. In onze toekomstvisie Baarle BRUIST en onze omgevingsvisie hebben we vastgelegd welke doelen we willen bereiken. We doen dit samen met onze partners, inwoners en ondernemers.
DOELSTELLINGEN 2022 8.1 Omgevingsvisie Het is wettelijk verplicht om voor 2024 door de gemeenteraad één Omgevingsvisie te hebben vastgesteld. In de Omgevingsvisie legt de gemeente haar ambities en beleidsdoelen voor de fysieke leefomgeving voor de lange termijn vast. Op 26 juni 2019 stelde de gemeenteraad de Omgevingsvisie vast. In 2022 wordt bekeken of de Omgevingsvisie op onderdelen moet worden geactualiseerd. 8.2 Omgevingsplan Voor het buitengebied van Baarle-Nassau wordt een omgevingsplan voorbereid. Het omgevingsplan is de opvolger van het bestemmingsplan. De Omgevingswet is enkele keren uitgesteld en gaat nu in werking treden op 1 juli 2022. In 2022 wordt de ingezette participatie met inwoners, bedrijven en organisaties voortgezet en zal de formele procedure starten om te komen tot een vastgesteld omgevingsplan. 8.3 Brede aanpak Wonen De woningmarkt staat enorm onder druk. Op het gebied van wonen staan gemeenten de komende jaren voor grote opgaven. Het gaat niet alleen om het terugdringen van het woningtekort, maar ook over sociaal maatschappelijke opgaven en vraagstukken op gebied van openbare orde en veiligheid. De complexiteit en onderlinge samenhang van deze vraagstukken vraagt van ons een integrale benadering (zie ook programma 6). Om die mogelijk te maken gaan we in de eerste helft van 2022 deze opgave onderbrengen in een programma 'Brede aanpak wonen'.
De financiële vertaling nemen we mee in de begroting van 2023. 8.4 Woonwagenbeleid We bezig om de lokale behoefte naar woonwagenstandplaatsen in beeld te brengen en wanneer er sprake is van lokale behoefte, stellen we beleid op.
Programmabegroting 2022 Baarle-Nassau
51
8.5 Huisvesting arbeidsmigranten In de regio West-Brabant is een regionaal afsprakenkader arbeidsmigratie opgesteld. We zijn eind 2021 gestart met het opstellen van beleid voor huisvesting arbeidsmigranten. 8.6 Ontwikkeling woningbouwplan 'Lanen van Baerle' Baarle-Nassau (private ontwikkeling) In 2022 stellen we een bestemmingsplan vast voor het woningbouwproject 'Lanen van Baerle' (onderdeel van het plangebied Limfa e.o.). Het plan kent een divers programma, inclusief sociale huurwoningen. Uitgaande van een succesvol doorlopen procedure kan de projectontwikkelaar in 2022 ook starten met de uitvoering en de bouw van de eerste woningen. De totale ontwikkeling betreft circa 50 woningen en zal enkele jaren in beslag nemen. 8.7 Ontwikkeling woningbouwplan Loveren fase 2 Baarle-Nassau (toekomstige grondexploitatie) In 2020 is een voorbereidingskrediet beschikbaar gesteld voor de planvorming van de gemeentelijke woningbouwlocatie Loveren fase 2. In 2021 hebben we de kansen en belemmeringen op het plangebied in beeld gebracht. In 2022 maken we een stedenbouwkundig plan en starten we de planologische procedure. De realisatie van de eerste woningen is vanaf 2024 voorzien. 8.8 Uitbreiding bedrijventerrein Baarle-Nassau (private ontwikkeling) Eind 2019 hebben we een positieve principe-uitspraak gedaan voor de uitbreiding van het bedrijventerrein, ten noorden van de Kapel van Nijhoven.
Daarbij zijn ruimtelijke randvoorwaarden meegegeven, maar ook de voorwaarde dat regionale afstemming moet plaatsvinden. Het plan moet passen binnen de voorwaarden voor vraaggerichte lokale MKB ontwikkelingen. Wanneer het plan passend is kan de initiatiefnemer een bestemmingsplan gaan opstellen dat door de gemeente in procedure wordt gebracht. Dit betreft een private ontwikkeling. 8.9 Gebiedsvisie transformatiegebieden Baarle-Nassau In 2021 werkten we aan een gebiedsvisie voor de transformatiegebieden, zoals opgenomen in de omgevingsvisie, tussen het dorp Baarle-Nassau en de randweg Baarle. We stellen deze visie vast in 2022. 8.10 Vervolg woningbouwplan Maaijkant Ulicoten (gemeentelijke grondexploitatie) In 2022 bepalen we op welke wijze de resterende gronden uitgegeven gaan worden. Dit kan zowel via zelfbouwkavels als in samenwerking met een projectontwikkelaar. Uitgangspunt blijft een gestaag tempo om zo continuïteit in woningbouw mogelijk te maken. 8.11 Parapluplan Naar verwachting treedt op 1 juli 2022 de Omgevingswet in werking. Om de overgang naar het omgevingsplan beter te laten verlopen willen we nog een aantal zaken regelen met een paraplubestemmingsplan. Het betreft gewijzigde wet- en regelgeving en gewijzigd beleid zoals regels voor het parkeren, archeologie, etc..
Door een ‘ontwerp parapluplan(nen)’ ter inzage te leggen voordat de Omgevingswet in werking treedt voorkomen we dat wet- en regelgeving en nieuw beleid niet tijdig wordt geïmplementeerd.
Wat gaan we ervoor doen? Nr. 8.1
Doelstelling Actualiseren Omgevingsvisie
8.2.1
Omgevingsplan
52
Specifieke activiteit Onderzoeken of actualisatie omgevingsvisie nodig is Het vervolgen van participatie met bewoners, bedrijven en organisaties.
Programmabegroting 2022 Baarle-Nassau
8.2.2
Omgevingsplan
8.3
Brede aanpak wonen
8.4
Woonwagenbeleid
8.5
Huisvesting arbeidsmigranten
8.6 8.7
Ontwikkeling woningbouwplan 'Lanen van Baerle' Ontwikkeling woningbouwplan Loveren fase 2
8.8
Uitbreiding bedrijventerrein Baarle-Nassau
8.9 8.10 8.11
Gebiedsvisie transformatiegebieden Baarle-Nassau Vervolg woningbouwplan Maaijkant Ulicoten Parapluplan
Starten van de formele procedure Opstellen actieprogramma en uitvoeringsagenda Inzichtelijk maken (lokale) behoefte woonwagenstandplaatsen. Afhankelijk daarvan beleid opstellen. Vaststellen beleid huisvesten arbeidsmigranten Vaststellen bestemmingsplan Vaststellen stedenbouwkundig plan en start planologische procedure Mits locatie in regionale afstemming op 'groen' gaat, dan starten planologische procedure. Vaststellen gebiedsvisie Uitgifte gronden Opstellen parapluplan
REGULIERE TAKEN (GOING CONCERN) 8.12 Vergunningverlening. Toezicht en Handhaving (VTH) Op grond van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht dient iedere gemeente te beschikken over de volgende documenten: 1. een actueel beleidsplan VTH; 2. een uitvoeringsprogramma VTH (jaarlijks vóór 1 februari); en 3. een jaarverslag VTH (jaarlijks vóór 1 mei). De provincie houdt hier toezicht op. Eind 2019 is het beleidsplan 2020-2024 vastgesteld. Het beleidsplan en het jaarlijkse uitvoeringsplan vormen de basis voor de activiteiten op het gebied van Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving. 8.13 Aanpassing werkwijze Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving aan Omgevingswet De omgevingswet stelt andere eisen aan de werkwijze bij de vergunningverlening. In 2021 passen we de werkprocessen hierop aan. Dit betekent onder andere dat we het softwarepakket dat gebruikt wordt bij de vergunningverlening en toezicht gaan vervangen. De kosten van de vervanging van het softwarepakket zijn opgenomen in de ABG begroting. 8.14 Voorbereiding invoering Wet kwaliteitsborging voor het bouwen Per 1 juli 2022 treedt de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen in werking. Kern van de wet is de privatisering van het toezicht op de kwaliteit van de nieuwbouw. De rol van de gemeente verandert hierdoor.
8.15 Omgevingswet 8.15.1 Uitvoering implementatiestrategie Omgevingswet Op 6 februari 2020 heeft de raad kennisgenomen van de implementatiestrategie Omgevingswet en is besloten om een ABG-brede raadswerkgroep Omgevingswet in te stellen. De implementatiestrategie
Programmabegroting 2022 Baarle-Nassau
53
Omgevingswet geeft een overzicht van en inzicht in de voorbereidende werkzaamheden met betrekking tot de invoering van de Omgevingswet op 1 juli 2022 op basis van de vier ontwikkelopgaven. Er wordt opnieuw bekeken hoe de positie en de rol van de ABG-brede raadswerkgroep Omgevingswet hierbij vorm gegeven kan worden. 8.15.2 Structurele financiële effecten Omgevingswet De Omgevingswet treedt naar alle waarschijnlijkheid in werking op 1 juli 2022. De Omgevingswet beoogt een actueel, integraal, dynamisch, gebiedsgericht en samenhangend stelsel van kerninstrumenten, zoals de Omgevingsvisie, Programma’s en Omgevingsplan. Om dit te bereiken gaan we ons structureel anders organiseren na inwerkingtreding van de wet. We gaan de structurele financiële gevolgen van de Omgevingswet in kaart brengen inclusief het effect op de Leges. 8.16 Plattelandsontwikkeling Er zijn veel veranderingen in het buitengebied van Baarle-Nassau die ons dwingen tot het maken van keuzes. Deze grote veranderingsopgave noemen we ‘Plattelandsontwikkeling’. Onder deze paraplu gaan we op zoek naar de balans van ons buitengebied vanuit diverse thema’s en actuele ontwikkelingen. We hebben de inventarisatie van VAB's (Vrijkomende Agrarische Bebouwing) en veehouderijen afgerond en geanalyseerd. Een van de kortetermijnacties die hieruit is voortgekomen, is het vaststellen van een sloopkwaliteitsregeling.
Een langetermijnactie is een gebiedsgerichte benadering, waarbij de dynamiek van het gebied centraal staat. Deze benadering past binnen het gedachtegoed van de Omgevingswet en vormt een wezenlijk onderdeel van onze toekomstige werkwijze en beleidsontwikkeling onder de Omgevingswet. In 2022 wordt gestart met het proces om te komen tot de Omgevingsvisie. Ook de geurgebiedsvisie wordt dan vastgesteld. Verder gaan we onder de paraplu aan de slag met in ieder geval de thema's: - Vrijkomende Agrarische Bebouwing (VAB) - Wonen met zorg - Recreatie, toerisme en economie - Natuur en Landschap - Duurzaamheid en energietransitie - Geur
54
Programmabegroting 2022 Baarle-Nassau
Wat gaat het kosten? Bedragen X € 1.000 Code
Omschrijving taakveld
Rekening Begroting Begroting 2020
2021
2022
Meerjarenbegroting 2023
2024
2025
Totaal lasten programma 8
2.329
2.039
1.368
1.357
1.077
1.098
Totaal baten programma 8
1.942
1.345
932
939
649
673
Saldo lasten en baten programma 8
-387
-694
-436
-418
-429
-426
Programmabegroting 2022 Baarle-Nassau
55
Toelichting budgetverschillen De belangrijkste verschillen tussen de ramingen in begroting 2022 en begroting 2021 zijn: Bedragen x € 1.000 1
2 3 4
5 6 7 8
9 10
11 12 13 14
15
56
Omschrijving In 2021 zijn eenmalige budgetten geraamd voor het actualiseren van het bestemmingsplan buitengebied (€ 159.000) en het opstellen van de gebiedsvisie transformatiegebieden (€ 22.000), hierdoor zijn de kosten in 2022 lager. In 2022 is een eenmalig budget geraamd voor het actualiseren van de omgevingsvisie en het opstellen van de programma's, hierdoor zijn de kosten in 2022 hoger. In 2021 is eenmalig een budget geraamd ten behoeve van de aanpak van "Vrijkomende Agrarische Bebouwing", hierdoor zijn de kosten in 2022 lager. Met ingang van 2022 is een structureel budget opgenomen t.b.v. actualisatie omgevingsvisie, -beleid, -programma's en omgevingsplan. Hierdoor zijn de kosten in 2021 lager. De te betalen bijdrage aan de GR ABG is toegenomen. In 2021 is eenmalig een budget geraamd ten behoeve van het masterplan, hierdoor zijn de kosten in 2022 lager. In 2021 is een eenmalig budget opgenomen t.b.v. het woonwagenbeleid, hierdoor zijn de kosten in 2022 lager. Zowel in 2021 (€ 67.000) als in 2022 (€ 22.000) is een eenmalig budget geraamd ten behoeve van implementatie van de Omgevingswet, hierdoor zijn de kosten in 2022 lager. In 2022 zijn de leges omgevingsvergunningen geïndexeerd. In de begroting 2022 t/m 2024 zijn kosten geraamd voor een extra medewerker vergunningverlening (RO). De kosten kunnen worden gedekt uit de extra leges voor omgevingsvergunningen.
In 2021 is een eenmalig budget geraamd ten behoeve van een woningbehoefteonderzoek, hierdoor zijn de kosten in 2022 lager. In 2022 is een structureel budget opgenomen ten behoeve van extra beleidscapaciteit wonen. Hierdoor zijn de kosten in 2021 lager. In 2021 is eenmalig een budget geraamd ten behoeve van extra capaciteit wonen, hierdoor zijn de kosten in 2022 lager. Bouwgrondexploitaties (De lasten en de baten op de grondexploitaties verschillen van jaar tot jaar. Per saldo zijn deze in het jaar, inclusief de winstnemingen, aan elkaar gelijk). Diverse kleine verschillen Totaal
L/B L
Bedrag 181
V/N V
L
-25
N
L
9
V
L
-13
N
L L
-13 43
N V
L
5
V
L
45
V
B L B
5 -43 43
V N V
L
15
V
L
-10
N
L
16
V
L B
461 -462
V N
L
1 258
V V
Programmabegroting 2022 Baarle-Nassau
Algemeen
Algemeen Algemene Dekkingsmiddelen Algemeen Binnen de begroting onderscheiden we algemene en specifieke dekkingsmiddelen. Specifieke dekkingsmiddelen zijn de inkomsten die direct samenhangen met een bepaald programma. Dat kunnen de inkomsten zijn van het Rijk met een specifiek bestedingsdoel, de opbrengsten van gronden of opbrengsten uit verleende diensten zoals het verstrekken van een paspoort. Ook de rioolheffing en afvalstoffenheffing zijn specifieke dekkingsmiddelen. De specifieke dekkingsmiddelen verantwoorden we steeds binnen het betreffende programma. De algemene dekkingsmiddelen zijn dekkingsmiddelen die we vrij kunnen aanwenden. Dit geld is op voorhand dus niet gebonden aan een bepaald programma of doel, maar zetten we in om tekorten op de programma's te dekken. De dekking bestaat voor het grootste gedeelte uit de algemene uitkering uit het gemeentefonds en de lokale heffingen die niet bestedingsgebonden zijn. De overige dekkingsmiddelen bestaan uit rentebaten en dividend. Treasury De uitvoering van treasury is geregeld in de wet Financiering Decentrale Overheden (wet Fido). Het doel van deze wet is onder andere om op een verantwoorde, prudente en professionele wijze de inrichting en uitvoering van de treasuryfunctie (financieringsactiviteiten) van de gemeente middels een statuut te regelen. Voor meer informatie wordt verwezen naar de paragraaf Financiering.
Belastingen Voor nadere informatie over de belastingen wordt ook verwezen naar de paragraaf Lokale heffingen. Onroerende zaakbelasting De geraamde opbrengsten onroerende zaakbelasting nemen in de begroting 2022 toe met 3%. Voor de periode 2023 tot en met 2025 is jaarlijks een opbrengstenstijging geraamd van telkens 3%. Forensenbelasting De geraamde opbrengsten forensenbelasting nemen in de begroting 2022 toe met 1,6%. Voor de periode 2023 tot en met 2025 is jaarlijks een opbrengstenstijging geraamd van telkens 1,6%. Toeristenbelasting De geraamde opbrengsten toeristenbelasting nemen in de begroting 2022 toe met 1,6%. Voor de periode 2023 tot en met 2025 is jaarlijks een opbrengstenstijging geraamd van telkens 1,6%. Programmabegroting 2022 Baarle-Nassau
57
Reclamebelasting De geraamde opbrengsten reclamebelasting nemen in de begroting 2022 toe met 1,6%. Voor de periode 2023 tot en met 2025 is jaarlijks een opbrengstenstijging geraamd van telkens 1,6%. De geraamde opbrengsten worden tevens als lasten geraamd met als doel het toerisme binnen de gemeente te stimuleren. Precariobelasting De geraamde opbrengsten precariobelasting nemen in de begroting 2022 toe met 1,6%. Voor de periode 2023 tot en met 2025 is jaarlijks een opbrengstenstijging geraamd van telkens 1,6%. Algemene uitkering De ramingen van de algemene uitkering zijn gebaseerd op de septembercirculaire gemeentefonds 2021. Stelpost inflatie Deze stelpost kan gedurende het jaar aangewend worden ten behoeve van lastenstijgingen, als gevolg van inflatie, waarmee in het geraamde budget nog geen rekening gehouden is. Tabel: stelpost inflatie Omschrijving stelpost inflatie meerjarenraming 2022-2025 Saldo
2022 40.251
2023 124.751
2024 231.060
2025 300.551
40.251
124.751
231.060
300.551
Overhead Alle kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces worden gerekend tot de overhead. Overhead bestaat in elk geval uit: 1. Leidinggevenden in het primaire proces. 2. Financiën, toezicht en controle gericht op de eigen organisatie. 3. P&O/HRM. 4. Inkoop (inclusief aanbesteding en contractmanagement). 5. Interne en externe communicatie met uitzondering van communicatie met de klant. 6. Juridische zaken. 7. Bestuurszaken en bestuursondersteuning 8. Informatievoorziening en automatisering (ICT). 9. Facilitaire zaken en huisvesting. 10. Documentaire Informatie Voorziening (DIV). 11. Managementondersteuning in het primair proces. De totale overheadkosten van de gemeente Baarle-Nassau worden in 2022 geraamd op een bedrag van ongeveer € 2.947.000 (zie tabel 1). Een groot deel van deze kosten wordt gemaakt en verantwoord in de ABG-organisatie. Op basis van een in het verleden vastgestelde verdeelsleutel wordt 21,6% van de kosten door de ABG-organisatie in rekening gebracht bij de gemeente BaarleNassau.
58
Programmabegroting 2022 Baarle-Nassau
Tabel 1 2020 2021 2022 2023 2024 2025 (werk.) (begr.) (begr.) (begr.) (begr.) (begr.) Aandeel overheadkosten in bijdrage ABG 2.538.258 2.725.436 2.780.114 2.842.750 2.898.769 2.904.508 Kap.last. Materieel/huisvesting + onderhoud huisvesting 222.456 255.379 252.389 240.036 240.036 240.036 Salariskosten secretaris (100%) 116.825 130.000 130.000 130.000 130.000 130.000 Overige kosten secretaris 2.490 3.000 3.000 3.000 3.000 3.000 Vergoeding salariskosten secretaris (40% i.v.m. directie ABG) -47.278 -52.000 -52.000 -52.000 -52.000 -52.000 VNG 11.559 12.474 12.474 12.474 12.474 12.474 P&C (art. 213a, betalingsverkeer, begroting en jaarrekening) 7.170 8.200 8.200 8.200 8.200 8.200 Opgelegde kosten dwangbevelen en aanmaningen -5.905 -8.100 -8.100 -8.100 -8.100 -8.100 Archief 52.735 80.700 57.700 62.700 39.900 39.900 Verzekeringen 12.824 12.276 12.276 12.276 12.276 12.276 Juridische advieskosten 2.949 3.500 3.500 3.500 3.500 3.500 Huuropbrengst ABG (materieel/huisvesting) -222.456 -255.379 -252.389 -240.036 -240.036 -240.036 Meeropbrengst verhuur gemeentehuis t.o.v. kosten -27.689 Totale overheadkosten 2.663.938 2.915.486 2.947.164 3.014.800 3.048.019 3.053.758 Omschrijving
Vennootschapsbelasting Met ingang van 2016 zijn publiekrechtelijke rechtspersonen, zoals Gemeenschappelijke Regelingen en Gemeenten, Vennootschapsbelasting (VpB) plichtig indien, en voor zover, zij een onderneming drijven. Er is sprake van een onderneming indien cumulatief voldaan wordt aan de volgende voorwaarden: • • •
Een duurzame organisatie van kapitaal en arbeid; die deelneemt aan het economische verkeer; met het oogmerk om winst te behalen.
Wanneer aan alle bovenstaande voorwaarden wordt voldaan dan wordt de betreffende activiteit aangemerkt als een onderneming. Het gevolg daarvan is dat de onderneming (lees: gemeente) een aangifte VpB moet indienen bij de belastingdienst. Wij zijn tot de conclusie gekomen dat van alle activiteiten 'slechts' het grondbedrijf aangemerkt wordt als winstgevende onderneming. Om te kunnen bepalen wat de daadwerkelijke belastingdruk op het grondbedrijf wordt, dient het BBV resultaat gecorrigeerd te worden naar het fiscale resultaat. In het oog springende verschillen tussen beide winstbepalingen zijn: • • • •
Slechts de werkelijk betaalde rente mag als kosten opgevoerd worden; grondbedrijf vreemde activiteiten moeten geëlimineerd worden; toekomstige prijsstijgingen mogen niet opgevoerd worden als kosten/baten; kapitaalstortingen en onttrekkingen moeten geëlimineerd worden.
Programmabegroting 2022 Baarle-Nassau
59
Het belastingtarief van de VpB is als volgt:
Onderstaande tabel laat de geprognosticeerde fiscale resultaten en de bijbehorende belastingbedragen zien. Voor de te betalen belasting vanaf fiscaal jaar 2023 wordt gebruik gemaakt van de tarieven en schijfgrens van 2022. Fiscaal jaar 2021 2022 2023 2024 2025
Fiscaal resultaat - € 63.000 € 168.000 € 201.000 € 76.000 € 0
Belasting €0 €0 €0 €0 €0
Vanwege verrekenbare verliezen uit het verleden zal er de komende jaren naar verwachting geen sprake zijn van betaling van vennootschapsbelasting.
Onvoorzien Wettelijk is voorgeschreven dat in de programmabegroting een post voor onvoorziene uitgaven is geraamd. Er zijn geen voorschriften, of normen, over de omvang van deze post. Het is aan de raad om aan te geven welke omvang zij nodig acht. De raming voor 2022 bedraagt € 28.000. Dit is het totaalbedrag dat beschikbaar is voor alle programma's tezamen. Bij aanwending moet worden voldaan aan de volgende criteria (de drie O’s): Onvoorzien, Onontkoombaar en Onuitstelbaar.
60
Programmabegroting 2022 Baarle-Nassau
Wat gaat het kosten? Bedragen X € 1.000 Code
Omschrijving taakveld
Rekening Begroting Begroting 2020
9A
2022
2023
2024
2025
L
346
409
256
362
508
583
B
13.399
13.754
14.581
14.590
14.859
15.237
L
2.967
3.231
3.260
3.315
3.348
3.354
B
303
315
312
300
300
300
L
0
0
0
0
0
0
B
0
0
0
0
0
0
L
0
28
28
28
28
28
B
0
0
0
0
0
0
Totaal lasten programma 9 Algemeen
3.313
3.668
3.543
3.705
3.884
3.964
Totaal baten programma 9 Algemeen
13.702
14.070
14.893
14.890
15.159
15.538
Saldo lasten en baten programma 9 Algemeen
10.389
10.402
11.350
11.185
11.275
11.573
9B
9C
9D
Algemene dekkingsmiddelen
2021
Meerjarenbegroting
Overhead
Vennootschapsbelasting
Onvoorzien
Programmabegroting 2022 Baarle-Nassau
61
Toelichting budgetverschillen De belangrijkste verschillen tussen de ramingen in begroting 2022 en begroting 2021 zijn: Bedragen x € 1.000 1 2
3
4 5 6
7 8
9
62
Omschrijving De te betalen bijdrage aan de GR ABG is toegenomen. Zowel voor 2021 als 2022 is een eenmalig budget geraamd t.b.v. het project "digitaliseren vergunningen". In verband met de versnelde uitvoering van het project is het budget in 2021 hoger dan in 2022. Op basis van de berekende financieringsbehoefte begroten we voor 2022 een aan te trekken langlopende geldlening van € 5 mln. Voor 2021 was een lening van € 4 mln. begroot. De rentelasten (1%) nemen hierdoor in 2022 toe t.o.v. 2021. De algemene uitkering uit het gemeentefonds is ten opzichte van 2021 toegenomen. In zowel 2021 als 2022 is een eenmalige stelpost geraamd ter compensatie van de gevolgen van corona (de stelpost is opgebouwd uit de ontvangen rijksmiddelen) In de begroting 2022 is een stelpost opgenomen voor indexaties. Deze kan aangewend worden voor budgetten, waarbij gedurende het begrotingsjaar blijkt dat deze onvoldoende of niet geïndexeerd zijn bij het opstellen van de begroting. In 2021 is nog een bedrag, t.b.v. de inzet van extra ambtelijke capaciteit in 2020, verrekend met Alphen-Chaam en Gilze en Rijen. De opbrengsten Onroerende Zaakbelasting, Forensenbelasting, Toeristenbelasting, Reclamebelasting en Precariobelasting zijn ten opzichte van 2021 toegenomen als gevolg van een verhoging van de tarieven (o.a. indexatie). Diverse kleine verschillen Totaal
L/B L L
Bedrag -58 26
V/N N V
L
-10
N
B L
783 147
V V
L
-40
N
L
60
V
B
44
V
-4 948
N V
Programmabegroting 2022 Baarle-Nassau
Paragrafen
Programmabegroting 2022 Baarle-Nassau
63
A: Lokale heffingen
A: Lokale heffingen Inleiding De gemeentelijke heffingen zijn na de doeluitkeringen en de algemene uitkering uit het Gemeentefonds de belangrijkste bron van inkomsten. In de paragraaf Lokale heffingen doen wij verslag van: • de geraamde inkomsten; •
het beleid ten aanzien van de lokale heffingen;
•
de berekeningswijze van de gemeentelijke tarieven en welke beleidsuitgangspunten hieraan ten grondslag liggen;
•
de ontwikkeling van de lokale lastendruk;
•
het kwijtscheldingsbeleid.
Lokale heffingen De lokale heffingen zijn met € 3,9 miljoen goed voor 21% van de gemeentelijke inkomsten. In onderstaand overzicht zijn de inkomsten voor de jaren 2020 tot en met 2022 weergegeven. Hierbij is een onderverdeling gemaakt in gebonden heffingen (aan te wenden voor doel) en vrij besteedbare heffingen. De inkomsten uit lokale heffingen nemen in 2022 met € 109.000 toe ten opzichte van 2021. Het verschil wordt hoofdzakelijk veroorzaakt door indexering van de tarieven.
Programmabegroting 2022 Baarle-Nassau
65
Realisatie 2020
Begroot 2021
Begroot 2022
Gebonden heffingen Afvalstoffenheffing
579.523
712.000
726.000
Leges Markten en kermissen
445.272 15.176
515.297 30.977
537.259 31.391
Rioolheffing
621.671
649.000
678.000
1.661.642
1.907.274
1.972.650
Forensenbelasting OZB Niet-woningen eigenaren
292.543 433.073
298.715 414.719
303.515 426.919
OZB Niet-woningen gebruikers OZB Woningen eigenaren
268.801 893.914
251.707 923.169
259.107 950.369
Reclame en precariobelasting Toeristenbelasting
42.436 68.090
48.203 82.319
49.103 73.619
Totaal Vrij besteedbare heffingen
1.998.857
2.018.832
2.062.632
Totaal opbrengsten
3.660.499
3.926.106
4.035.282
Heffingen
Totaal Gebonden heffingen Vrij besteedbare heffingen
Gebonden heffingen Bij de gebonden heffingen is kostendekkendheid het uitgangspunt. De gebruiker betaalt in principe de integrale kosten van de geleverde producten en diensten. Een meer dan kostendekkende heffing is niet toegestaan; daarentegen kunnen bestuurlijke overwegingen aanleiding zijn tot het vaststellen van lagere tarieven. Het BBV schrijft voor dat gemeenten in de paragraaf lokale heffingen inzicht verschaffen in de berekeningswijze van de gemeentelijke tarieven. Naast de kosten op de betreffende taakvelden worden namelijk nog een aantal posten extracomptabel toegerekend aan de tarieven, zoals
66
Programmabegroting 2022 Baarle-Nassau
overhead, rente en BTW. Hieronder wordt achtereenvolgens ingegaan op de tariefberekeningen van de afvalstoffenheffing, de rioolheffing en de gemeentelijke leges.
Afvalstoffenheffing De gemeente is verplicht om huishoudelijk afval op te halen. Van de opbrengst betaalt de gemeente de kosten voor het inzamelen en verwerken van restafval, gft-afval, plastic afval, klein chemisch afval, oud papier, glas en de exploitatie van de milieustraat. Inwoners van Baarle-Nassau betalen een vast tarief per jaar, welke afhankelijk is van de soort en de grootte van de containers die ze in bezit hebben. De afvalstoffenheffing wordt geïncasseerd door Brabant Water. De afvalstoffenheffing is een bestemmingsheffing, dit houdt in dat de geïnde gelden aangewend moeten worden voor het doel. Uitgangspunt in Baarle-Nassau is een 100% kostendekkende afvalstoffenheffing: de tarieven bewegen mee met de ontwikkeling van de toerekenbare kosten. De voorziening Afvalstoffenheffing vormt de sluitpost van de exploitatie. De voorziening heeft een egaliserende functie, ze kan worden gebruikt om via het tarief te sparen voor grote uitgaven in de toekomst (onderhoud, vervanging) of om ongewenste schommelingen van het tarief op te vangen. In onderstaande tabel is de exploitatieopzet van de afvalstoffenheffing 2022 afgezet tegen die van 2021. 2021
2022
Kosten taakvelden Begroting gemeente Baarle-Nassau Begroting ABG (60%) Inkomsten taakvelden Netto kosten taakveld Afval
365.013 242.401 -184.534 422.880
386.012 246.857 -199.534 433.335
Toe te rekenen kosten: Overhead ABG (40%) incl. (omslag)rente BTW Totale kosten
161.601 116.861 701.342
164.571 122.220 720.126
Opbrengst heffingen
712.000
726.000
Dekking Mutatie voorziening (positief = toevoegen, negatief = onttrekken)
102% 10.658
101% 5.874
De toerekenbare kosten voor de heffing zijn per saldo in 2022 met € 19.000 toegenomen ten opzichte van de gewijzigde begroting 2021. De huidige stand van de egalisatievoorziening afvalstoffenheffing (saldo jaarrekening 2020) ligt met € 2.153 onder het gewenste niveau van € 100.000. In de begroting 2022 is rekening gehouden met een indexering van 2%.
Programmabegroting 2022 Baarle-Nassau
67
In onderstaande tabel is het tariefvoorstel 2022 afgezet tegen het tarief 2021.
Basistarief (als u geen containers heeft) 140 liter restafval, 140 liter gft, éénpersoonshuishouden 140 liter restafval, 140 liter gft, meerpersoonshuishouden 140 liter restafval, 240 liter gft 240 liter restafval, 140 liter gft 240 liter restafval, 240 liter gft Tarief per kilo restafval Vastrecht (alle huishoudens)
2021 € 81,96 € 88,92
2022
€ 177,84 € 233,52 € 249,00 € 304,56 € 0,24 € 203,00
(indicatief) (indicatief)
Met ingang van 2022 wordt de inzameling van het afval in Baarle-Nassau uitgevoerd door IOK Afvalbeheer. Daarnaast zal de afvalstoffenheffing met ingang van 2022, als gevolg van de invoering van diftar, bestaan uit een vastrecht en een variabel tarief (per kilo restafval). Het uitgangspunt, bij vaststelling van de tarieven, is dat de totale opbrengsten ten opzichte van 2021 stijgen met 2%.
Rioolheffing Voor de afvoer van afvalwater en de zuivering daarvan, heeft de gemeente de plicht om voor een goed werkend rioleringsstelsel te zorgen. Ook heeft de gemeente de zorgplicht om de grondwaterstand en de afvoer van hemelwater (regenwater) te beheren. Om al deze watertaken te bekostigen wordt er één belasting geheven, de rioolheffing. De gemeentelijke watertaken gaan gepaard met relatief grote uitgaven en hebben een langjarige planning. In het verbreed gemeentelijk rioleringsplan (VGRP) is het onderhoud aan het rioleringsstelsel voor de komende jaren in kaart gebracht. Voor de rioolheffing geldt een vast tarief per kubieke meter water dat vanuit het perceel van de belastingplichtige wordt afgevoerd.De rioolheffing is, evenals de afvalstoffenheffing, een bestemmingsheffing. Ook hier is een 100% kostendekkende heffing het uitgangspunt in BaarleNassau. In onderstaande tabel is de exploitatieopzet van de rioolheffing 2022 afgezet tegen die van 2021. 2021
2022
Kosten taakvelden Begroting gemeente Baarle-Nassau Begroting ABG (60%) Inkomsten taakvelden Netto kosten taakveld riool
366.742 88.780 -3.934 451.588
375.435 94.120 -3.934 465.621
Toe te rekenen kosten: Overhead ABG (40%) incl. (omslag)rente BTW Totale kosten
59.186 116.532 627.306
62.746 116.532 644.899
Opbrengst heffingen
649.000
678.000
Dekking Mutatie voorziening (positief = toevoegen, negatief = onttrekken)
103% 21.694
105% 33.101
68
Programmabegroting 2022 Baarle-Nassau
Uit de tabel valt af te lezen dat de rioolheffing in 2022 voor een bedrag van € 33.000 meer dan kostendekkend is. De onderhoudslasten nemen toe en het tarief stijgt in lijn met de prognose van het VGRP. Ten behoeve van de sluitende exploitatie wordt het jaarlijkse tekort/overschot verrekend met de voorziening VGRP. Op basis van het VGRP 2021-2025 dient gedurende deze planperiode het tarief jaarlijks met 4,5% verhoogd te worden. In onderstaande tabel wordt het tariefvoorstel 2022 afgezet tegen het tarief 2021.
Rioolheffing per m3
2021 € 1,29
2022 € 1,35
wijziging 4,5%
Retributies Retributies worden geheven als de gemeente een dienst verleent aan een individu of een van haar bezittingen ter beschikking stelt. Voorbeelden van retributies zijn leges, markt- en standplaatsgelden en lijkbezorgingsrechten (grafrechten). In 2017 zijn de werkprocessen achter titel 1 (algemene dienstverlening) en titel 2 (dienstverlening vallend onder fysieke leefomgeving/omgevingsvergunning) van de legesverordening geharmoniseerd tussen de drie ABG gemeenten. Dit heeft ertoe geleid dat vanaf 2018 in alle drie de gemeenten dezelfde tarieven worden geheven voor de gemeentelijke dienstverlening op het gebied van burgerzaken en omgevingsvergunningen, enkele uitzonderingen daargelaten (met name het tarief bouwleges). Om te voorkomen dat de tarieven weer uit elkaar gaan groeien wordt aan alle drie de ABG gemeenten voorgesteld om de geharmoniseerde tarieven met hetzelfde percentage te indexeren. Hiervoor hanteren we de prijsindex van het bruto binnenlands product zoals deze is opgenomen in de meicirculaire (1,6% in 2022). Voor de overige tarieven is dezelfde index gehanteerd. In 2019 zijn stappen gezet om de berekening van de kostendekkendheid van de leges structureel in te bedden in de Planning & Control cyclus. Jaarlijks bij het opstellen van de begroting wordt een kostendekkendheidsanalyse gemaakt van de legesverordening.
De lasten worden berekend aan de hand van de normatieve tijdsbesteding en de toerekenbare uurtarieven. De baten worden berekend op basis van de verwachte productie en de geïndexeerde legestarieven. De legesverordening telt zo’n 35 hoofdstukken met in totaal ongeveer 200 tarieven. Het voert te ver om in deze paragraaf van elk hoofdstuk een overzicht op te nemen zoals we dat voor de afvalstoffenen rioolheffing hebben gedaan. Bij de legesverordening wordt volstaan met een samenvatting van de totalen (baten en lasten) per hoofdstuk in één overzicht.
Programmabegroting 2022 Baarle-Nassau
69
Kostendekkendheid gemeentelijke leges 2022 Baten
Lasten
Titel 1 Algemene dienstverlening Hoofdstuk 1 Burgerlijke stand
€
9.989
€ 13.621
Hoofdstuk 2 Reisdocumenten en Nederlandse identiteitskaart
€
18.096
€ 19.312
Hoofdstuk 3 Rijbewijzen
€
27.813
€ 27.927
Hoofdstuk 4 Verstrekkingen uit de basisregistratie personen
€
1.011
€
1.117
Hoofdstuk 9 Overige publiekszaken
€
6.561
€
7.557
Hoofdstuk 10 Gemeentearchief
€
102
€
128
Hoofdstuk 16 Kansspelen
€
522
€
731
Hoofdstuk 17 Telecommunicatie
€
10.077
€ 12.459
Hoofdstuk 18 Verkeer en vervoer
€
2.187
€
6.828
Hoofdstuk 19 Diversen
€
787
€
1.047
Totaal titel 1
€
77.144
€ 90.728
Hoofdstuk 2 Vooroverleg/beoordeling conceptaanvraag
€
24.054
€ 38.476
Hoofdstuk 3 Omgevingsvergunning
€
399.252
€ 352.043
Hoofdstuk 7 Wijziging omgevingsvergunning als gevolg van wijziging project
€
59
Totaal titel 2
€
423.365
Titel 2 Dienstverlening vallend onder fysieke leefomgeving/ omgevingsvergunning
€
81
€ 390.600
Titel 3 Dienstverlening vallend onder Europese dienstenrichtlijn en niet vallend onder titel 2 Hoofdstuk 1 Horeca
€
2.053
€
2.812
Hoofdstuk 2 Organiseren evenementen of markten
€
4.134
€
5.977
Hoofdstuk 7 In deze titel niet benoemde vergunning, ontheffing of andere beschikking
€
104
€
158
Totaal titel 3
€
6.291
€
8.947
Totaal legesverordening
€
506.800
€ 490.275
Uit de tabel valt af te lezen dat de kostendekkendheid van de leges over de grens van 100% kostendekkendheid schiet. Deze overschrijding is het gevolg van de stijgende bouwprijzen: deze werken door in de bouwleges. Bij het vaststellen van de belastingverordeningen 2022 wordt een voorstel gedaan waarmee de kostendekkendheid weer onder de 100% norm komt.
Ongebonden heffingen De ongebonden heffingen zijn een belangrijk politiek instrument en maken integraal onderdeel uit van het gemeentelijk (belasting-)beleid. De heffingsinkomsten zijn in principe vrij besteedbaar.
Onroerende zaakbelasting Inwoners betalen onroerendezaakbelasting (OZB) als zij op 1 januari van een belastingjaar eigenaar zijn van een woning of gebruiker en/of eigenaar van een niet-woning. De OZB is gebaseerd op de WOZ-waarde op 1 januari van het voorgaande jaar. De gemeente bepaalt de OZB-aanslag op basis van de getaxeerde waarde van de onroerende zaak (de WOZ-waarde). Deze waarderingsgrondslag wordt jaarlijks middels hertaxatie, volgens de regels in de Wet Waardering Onroerende Zaken (Wet WOZ), vastgesteld. Het beleid tot nu toe is altijd geweest dat de OZB-opbrengst niet beïnvloed wordt door de hertaxaties van het onroerend goed. Met andere woorden: als de totale waarde van het onroerend goed daalt, als gevolg van lagere taxatiewaarden, zullen de OZB-tarieven extra stijgen zodat de totale opbrengst gelijk blijft (het
70
Programmabegroting 2022 Baarle-Nassau
omgekeerde geldt uiteraard ook). Net als in voorgaande jaren is ook voor 2022 dit beleidsuitgangspunt gehanteerd. Voorstel tarieven 2022 Woningen eigenaren Niet-woningen eigenaren Niet-woningen gebruikers
2021 0,0970% 0,1540% 0,1220%
2022 N.t.b. N.t.b. N.t.b.
De WOZ waardering is ten tijde van het opstellen van deze begroting nog niet bekend, waardoor de tarieven nog niet berekend kunnen worden. De OZB-opbrengsten ten opzichte van 2022 stijgen met 3%. Een deel hiervan wordt gerealiseerd door een toename van het aantal (niet-)woningen. Toeristenbelasting Voor personen die niet staan ingeschreven in de gemeente heffen wij een toeristenbelasting als zij blijven overnachten in een hotel, een pension of een ander vakantieonderkomen. Voor de toeristenbelasting zijn de houders van de hotels, pensions en campings belastingplichtig. Zij kunnen het tarief aan de toerist doorberekenen. Voorstel tarieven 2022 Tarief per overnachting
2021 € 1,25
2022 € 1,27
wijziging +1,6%
Forensenbelasting Forensenbelasting wordt geheven op natuurlijke personen die, zonder in de gemeente hoofdverblijf te hebben, op meer dan 90 dagen van het belastingjaar voor zichzelf en/of hun gezin een gemeubileerde woning in de gemeente beschikbaar houden. Voorstel tarieven 2022 maximaal 15 m2 meer dan 15 m2, doch niet meer dan 20 m2 meer dan 20 m2, doch niet meer dan 30 m2 meer dan 30 m2, doch niet meer dan 40 m2 meer dan 40 m2, doch niet meer dan 60 m2 meer dan 60 m2, doch niet meer dan 80 m2 meer dan 80 m2, doch niet meer dan 100 m2 meer dan 100 m2
2021 € 80,00 € 117,00 € 147,00 € 203,00 € 246,00 € 322,00 € 401,00 € 477,00
2022 € 81,00 € 119,00 € 149,00 € 206,00 € 250,00 € 327,00 € 407,00 € 485,00
wijziging +1,6% +1,6% +1,6% +1,6% +1,6% +1,6% +1,6% +1,6%
Reclamebelasting Deze belasting wordt geheven van elke ondernemer die een reclame-uiting heeft binnen de bebouwde kom van de gemeente Baarle-Nassau. De opbrengst van deze belasting wordt geheel aangewend ter bevordering van de lokale economie. In Baarle-Nassau zijn 2 zones aangewezen waarbinnen de belastingplicht geldt. De belasting wordt berekend op basis van de WOZ-waarde van de bedrijfsvestiging. Tot een WOZ-waarde van € 150.000 geldt een vast tarief, daarboven wordt dit bedrag vermeerderd met een vast bedrag per € 1.000. De reclamebelasting bedraagt maximaal € 762,00 per vestiging.
Programmabegroting 2022 Baarle-Nassau
71
Voorstel tarieven 2022 Bij een WOZ-waarde t/m € 150.000: - Zone 1, vast bedrag - Zone 2, vast bedrag Bij een WOZ-waarde boven de € 150.000, voor iedere € 1.000 daarboven: - Zone 1 - Zone 2 (*) met een maximumbedrag van € 762,00.
2021
2022
wijziging
€ 150 € 75
€ 152,00 € 76,00
+1,6% +1,6%
€ 1,16 € 0,58
€ 1,18 € 0,59
+1,6% +1,6%
Precariobelasting De precariobelasting wordt geheven van degenen die één of meer voorwerpen heeft in de openbare ruimte, zoals terrassen. Voorstel tarieven 2022 Per m2 per jaar Per m2 per maand
2021 € 26,40 € 2,64
2022 € 26,80 € 2,68
wijziging +1,6% +1,6%
Ontwikkeling van de lokale lastendruk Jaarlijks brengt het Coelo (het Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere Overheden) een Atlas van de lokale lasten uit. Daarin is op het vlak van de lokale lastendruk een vergelijking van alle Nederlandse gemeenten gemaakt. Uitgangspunt voor de berekening van de lokale lastendruk zijn de lasten OZB, afvalstoffenheffing en rioolheffing voor een gemiddeld meerpersoonshuishouden. De volgende tabel geeft de meerjarige ontwikkeling van de lokale woonlasten weer voor de jaren 2020-2022:
72
Woonlasten Onroerende zaakbelasting Afvalstoffenheffing Rioolheffing Totaal woonlasten Stijging (Absoluut) Stijging (Relatief)
2020 € 288 € 211 € 175 € 674 € 21 3,2%
2021 € 305 € 260 € 175 € 740 € 66 9,8%
2022 € 311 € 265 € 183 € 759 € 19 2,6%
Gemiddelde woonlasten (COELO) Provincie Noord-Brabant Gemeenten < 25.000 inwoners Gemeente Alphen-Chaam Gemeente Gilze en Rijen Gemeente Goirle Gemeente Hilvarenbeek Gemeente Zundert
€ 751 € 827 € 941 € 598 € 831 € 784 € 880
€ 776 n.t.b. € 961 € 621 € 857 € 804 € 975
n.t.b. n.t.b. n.t.b. n.t.b. n.t.b. n.t.b. n.t.b.
Programmabegroting 2022 Baarle-Nassau
Uitgangspunten berekening Baarle-Nassau: - OZB: gemiddelde woningwaarde volgens COELO op waarde peildatum (2021 = € 315.444), plus 3% begroting en min 1% areaalontwikkeling voor 2022; - Afvalstoffenheffing: meerpersoonshuishouden 2 losse 140 liter containers inclusief basistarief, plus 2% tariefstijging voor 2022; - Rioolheffing: waterverbruik meerpersoonshuishouden met een waterverbruik van 135 m³, plus 4,5% tariefstijging voor 2022.
Kwijtscheldingen Zoals binnen onze gemeente gebruikelijk bestaat de mogelijkheid om voor de aanslagen rioolheffing en afvalstoffenheffing jaarlijks een verzoek om kwijtschelding in te dienen. Personen die aan de voorwaarden voldoen (betrokkenen hebben geen vermogen en de betalingscapaciteit is te laag om de aanslag te betalen), kunnen door het indienen van een dergelijk verzoek voor één of beide heffingen kwijtschelding ontvangen. In de tariefberekeningen voor de afvalstoffen- en rioolheffing is rekening gehouden met de inkomstenderving door kwijtschelding.
Programmabegroting 2022 Baarle-Nassau
73
B: Weerstandsvermogen en risicobeheersing
B: Weerstandsvermogen en risicobeheersing Inleiding In het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) is bepaald dat gemeenten hun beleid voor risicomanagement moeten vastleggen en op basis van een risicoprofiel hun financiële weerstandsvermogen moeten bepalen. Risicomanagement is vooral bedoeld er voor te zorgen dat het optreden van risico’s zo weinig mogelijk nadelige gevolgen heeft op de uitvoering van het bestaande beleid en het realiseren van de gestelde doelen. Door het in beeld brengen en kwantificeren van de risico’s kan bepaald worden welk bedrag nodig is om de nadelige gevolgen op te vangen indien risico’s zich daadwerkelijk voordoen.
Risicoprofiel De risicoanalyse heeft plaats gevonden ten tijde van het opstellen van de begroting 2022. Er zijn circa 40 risico’s geïdentificeerd waarvan de kans en financieel gevolg zijn ingeschat. Door aan elk risico een score toe te kennen zijn risico’s te rangschikken en te prioriteren om te managen. De risicoscore wordt bepaald door de formule kans x geldgevolg. In deze paragraaf worden de tien risico’s met de hoogste score gepresenteerd waarbij de risico’s van de bouwgrondexploitaties niet zijn meegenomen. De tien grootste risico’s per 1 januari 2022 zijn: Programma
Omschrijving risico
0. Bestuur en ondersteuning
Hogere financiële bijdrage aan ABG Hogere bijdrage ABG interne organisatie Onjuist uitgevoerde bestuurlijke processen leiden tot juridische claims en/of extra kosten Coronacrisis 2. Verkeer en vervoer Bovenmatige kosten onderhoud bestrating, asfalt en gladheidsbestrijding. 6. Sociaal Domein Gebruik huishoudelijke hulp Jeugdzorg
Programmabegroting 2022 Baarle-Nassau
Kans
Financieel gevolg
40%
€
Benodigde weerstandscapaciteit 400.000 € 160.000
20%
€
400.000 €
80.000
10%
€
1.000.000 €
100.000
30%
€
€ 175.000 €
105.000 52.500
50% 50%
€ €
150.000 € 200.000 €
75.000 100.000
75
Programma
Omschrijving risico
Kans
Financieel gevolg
8. Volkshuisvesting, Openbare ruimte Ruimtelijke Ordening en Stedelijke Vernieuwing Lagere legesopbrengsten omgevingsvergunningen 9. Algemene Door aanpassing dekkingsmiddelen verdeelmaatstaven of lagere uitgaven van het Rijk kan de algemene uitkering dalen
20%
€
Benodigde weerstandscapaciteit 500.000 € 100.000
50%
€
125.000 €
62.500
80%
€
140.000 €
112.000
€
947.000
Totaal:
De totaal benodigde weerstandscapaciteit van alle risico's (inclusief bouwgrondexploitaties ad. € 135.000) van de gemeente Baarle-Nassau bedraagt € 1.494.000. Dat is € 94.000 meer dan de berekende benodigde weerstandscapaciteit in het kader van de jaarrekening 2020. De toename wordt veroorzaakt door diverse kleine wijzigingen van de risicobedragen. Omdat risico’s zich in de meeste gevallen niet tegelijkertijd zullen voordoen, kan risicosimulatie worden toegepast. Op basis van een dergelijke simulatie zal de benodigde weerstandscapaciteit lager uitvallen dan het totaal van de risico’s. Risicosimulatie is een ingewikkelde statistische kansberekening die alleen toegevoegde waarde heeft als de massa, dat wil zeggen het aantal risico’s, groot genoeg is. Dat is in Baarle-Nassau niet het geval.
Weerstandscapaciteit / Weerstandsvermogen Beschikbare weerstandscapaciteit De beschikbare weerstandscapaciteit bestaat uit de financiële middelen die de gemeente kan inzetten om de nadelige gevolgen van de risico’s (niet begrote kosten) op te vangen en bevat twee componenten: • •
een incidentele component bestaande uit de algemene weerstandsreserves en het geraamde bedrag voor onvoorziene lasten die als buffer dienen voor het tijdelijk opvangen van negatieve exploitatieresultaten; een structurele component bestaande uit de onbenutte belastingcapaciteit en capaciteit uit hoofde van de overige heffingen.
De onbenutte capaciteit uit belastingen en heffingen zijn geen middelen die direct beschikbaar zijn en er spelen politieke overwegingen een rol voordat tot een verhoging van de gemeentelijke tarieven wordt overgegaan. Daarom is ervoor gekozen deze niet mee te nemen in de berekening van de beschikbare weerstandscapaciteit. De beschikbare weerstandscapaciteit is als volgt berekend:
76
Programmabegroting 2022 Baarle-Nassau
nr. Omschrijving
2021
2022
2023
2024
2025
3.728.669
2.956.796
2.593.184
2.559.184
2.559.184
pm
pm
A Algemene reserve stand per 01 januari Claims op basis van raadsbesluiten 1 BP met verbrede reikwijdte 2 Notitie "vergunninghouders"/Inburgering/Integratie 3 Beleid Vrijkomende Agrarische Verbouwing 4 Duurzaamheid (eenmalige projecten) 5 Omgevingswet (projectmanager ABG) 6 Omgevingswet 7 Aanpak vroegsignalering schulden 8 Digital. milieu-, bouw- en omgevingsvergunningen 9 Organisatieontwikkeling ABG 10 Noodfonds t.b.v. coronacrisis 11 Bestuurlijke toekomst Baarle 12 Bestemming resultaat jaarrekening 2020 13 Visie sociaal domein 14 Woonwagenbeleid 15 Implem.kosten toetreding GR Hart van Brabant 16 Evaluatie pilot wijk GGD-er 17 Woningbehoefteonderzoek 18 Extra capaciteit wonen
-115.000 -17.433 -8.779 -65.041 -21.600 -58.280 -12.431 -51.000 -21.600 -98.717 -10.180 -168.000 -50.000 -5.000 -28.000 -9.612 -15.000 -16.200
(Meerjaren)begroting 19 Bestemming resultaat jaarrekening 2021 t/m 2024 20 Actualis. omgevingsvisie + opstellen programma's 21 Afschrijvingslasten verbouwing Bremerpoort 22 Nieuwe gemeenteraad 23 Deelname Van Gogh Nationaal Park 24 Grensstation
-21.600
-25.500
-25.500
-50.000
-8.012
pm -25.000 -200.000 -15.000 -8.500 -10.000
pm
2.956.796
2.593.184
2.559.184
2.559.184
2.559.184
1.230.072
1.190.383
1.220.271
1.232.753
1.242.263
5.150 9.643 -30.000 -1.982 -22.500
20.100 9.788
12.482
9.510
8.781
1.190.383
1.220.271
1.232.753
1.242.263
1.251.044
27.670
27.670
27.670
27.670
27.670
D beschikbare weerstandscapaciteit
4.174.849
3.841.125
3.819.607
3.829.117
3.837.898
E benodigde weerstandscapaciteit
1.494.000
1.494.000
1.494.000
1.494.000
1.494.000
2,79
2,57
2,56
2,56
2,57
uitstekend
uitstekend
uitstekend uitstekend
uitstekend
stand per 31-12 (afgerond)
-8.500
B Algemene bedrijfsreserve grondexploitaties stand per 01 januari 1 Winstneming Nassaulaan 2 Winstneming Maaijkant 2e fase 3 Hondseindsebaan 4 Kwaliteitsverbetering landschap 5 Gebiedsvisie voor transformatiegebieden kern BLN stand per 31-12 (afgerond) C Onvoorzien
F weerstandsvermogen (ratio) kwalificatie
Weerstandsvermogen
Programmabegroting 2022 Baarle-Nassau
77
Het weerstandsvermogen is te definiëren als “het vermogen van de gemeente Baarle-Nassau om financiële risico’s op te kunnen vangen teneinde haar taken te kunnen voortzetten”. Het weerstandsvermogen bestaat uit de relatie tussen de beschikbare weerstandscapaciteit en de risico’s waarvoor geen voorzieningen zijn getroffen of verzekeringen voor zijn afgesloten (de benodigde weerstandscapaciteit). Het weerstandsvermogen is van belang bij het beoordelen van de financiële positie van de gemeente en wordt uitgedrukt in een verhoudingsgetal, de weerstandsratio. Op basis van de benodigde en de beschikbare weerstandscapaciteit wordt het weerstandsvermogen bepaald via de volgende formule:
Weerstandsratio
Beschikbare Weerstandscapaciteit = -----------------------------Benodigde Weerstandscapaciteit
=
€ 4.174.849 ------------------ = 2,79 € 1.494.000
De huidige ratio weerstandsvermogen is 2,79. Dit is een afname vergeleken met de laatste herberekening bij de jaarrekening 2020. Voor de beoordeling van de weerstandsratio zijn een aantal klassen gedefinieerd: Ratio weerstandsvermogen > 2,0 1,4 < x ≤ 2,0 1,0 < x < 1,4 0,8 < x < 1,0 0,6 < x < 0,8 < 0,6
Betekenis Uitstekend Ruim voldoende Voldoende Matig Onvoldoende Ruim onvoldoende
Bij de vaststelling van de perspectiefnota 2013-2016 heeft de gemeenteraad besloten de norm te stellen op ruim voldoende (1,4 - 2,0). Momenteel wordt dus voldaan aan deze norm. Tenslotte dient nog te worden opgemerkt dat bovenstaande berekening een momentopname is. Door het voortschrijdend inzicht en de voortgang van de lopende projecten veranderen de risico’s continu.
Financiële kengetallen De kengetallen helpen de leden van de gemeenteraad inzicht te krijgen in de financiële positie van de gemeente. Het doel van de kengetallen en de beoordeling ervan is om raadsleden inzicht te geven in de financiële positie van hun gemeente. Financiële kengetallen
Rekening 2020 -3% -3%
Begroting 2021 17% 17%
Begroting 2022 13% 13%
Begroting 2023 33% 33%
Begroting 2024 55% 54%
Begroting 2025 56% 55%