Bijlage 1 - Jaarstukken 2025
Tekst van het document
4
Nr.
Doelstelling
7.2
Verminderen restafval en meer gescheiden afvalinzameling
Nr.
Specifieke activiteit
1
Monitoren VANG-doelstellingen en evalueren nieuw afvalbeleid Het inzamelen van huishoudelijk afval en hiermee het reduceren en hergebruik van huishoudelijk afval monitoren we continue.
44
Gerealiseerd op 31-12-2025
Jaarstukken 2025 Baarle-Nassau
Nr.
Doelstelling
7.3
Onderhoud riolering en verbetermaatregelen riolering
Nr.
Specifieke activiteit
1
Gerealiseerd op 31-12-2025
Het opstellen van een WRP
In 2025 zijn we begonnen met het opstellen van het Water- en Riolering Programma (WRP). Het gaat om het programma beleidsdoorwerking en behandelt uitvoeringsstrategie, maatregelen, onderzoek, personeel en financiën. Naar verwachting stellen we dit programma in 2026 vast. Nr.
Doelstelling
7.4
Schone Luchtakkoord
Nr.
Specifieke activiteit
1
Verbeteren communicatie en stimuleringsmaatregelen Bij meldingen over houtstook zijn brieven gestuurd naar de direct omwonenden. Dit is enkel gebeurd bij nieuwe locaties, of locaties waar al langere tijd geen meldingen meer van omwonenden zijn gekomen. In het najaar is via lokale- en social media gecommuniceerd over houtstookmaatregelen in verband met de start van het houtstookseizoen.
2
Gerealiseerd op 31-12-2025
Onderzoek vervolg verdere samenwerking regionaal en met provincie, mede op basis van het bestaande beleid binnen de gemeente In Q4 2025 heeft de gemeenteraad besloten deel te nemen aan het Schone Lucht Akkoord.
Nr.
Doelstelling
7.5.1
Energietransitie,We verbruiken minder energie
Nr.
Specifieke activiteit
1
2
3
Gerealiseerd op 31-12-2025
We gaan werken aan de uitvoering van de eerste tranche Lokale Aanpak Isolatie (vanuit het NIP), waarvoor we ook een SMP gaan opstellen De isolatieaanpak is gestart en in 2025 zijn er in 17 woningen isolatiemaatregelen getroffen. In 2026 zetten we de isolatieaanpak door. De werkzaamheden voor het opstellen van het SMP zijn gestart. Daarnaast zetten we de acties van energiecoaches, energieloketten en wijkaanpakken voort Dit is onverminderd voortgezet. En we nemen de duurzaamheidsdoelstellingen mee in de prestatieafspraken met de woningcorporatie De input vanuit Programmateam Duurzaamheid is meegenomen in de prestatieafspraken.
Jaarstukken 2025 Baarle-Nassau
45
Nr.
Doelstelling
7.5.2
Energietransitie, we stappen over op duurzame warmte
Nr.
Specifieke activiteit
1
2
3
Gerealiseerd op 31-12-2025
We gaan de Transitievisie warmte evalueren en starten met het opstellen van het Warmteprogramma (=Transitievisie Warmte 2.0). We zijn begonnen met het evalueren van de Transitievisie warmte en het voorbereiden van het opstellen van het Warmteprogramma. Dit programma wordt vastgesteld eind 2026. Verdiepen en uitbreiden van de duurzame wijkaanpakken
Wijkaanpak komt uit het warmteprogramma. Isolatie-aanpak per wijk wordt beperkt door de aantallen waaraan we ons moeten houden binnen de landelijke werkwijze natuurvriendelijk isoleren. Verkennen nut en noodzaak lokaal warmtebronnenonderzoek In 2025 hebben we een energiesysteemverkenning gedaan. Deze verkenning levert inzicht in de warmtevraag en het warmteaanbod in de gemeente, inclusief lokale warmtebronnen.
Nr.
Doelstelling
7.6.1
Klimaatadaptatie en biodiversiteit, we zijn beter voorbereid op perioden van extreme weersomstandigheden Specifieke activiteit Gerealiseerd op 31-12-2025
Nr. 1
Voorbereiding stresstesten en risicodialogen De voorbereiding van een nieuwe ronde stresstesten en risicodialogen wordt in regionaal samenwerkingsverband opgepakt.
Nr.
Doelstelling
7.6.2
Klimaatadaptatie en biodiversiteit ,we nemen samen met bewoners en ondernemers maatregelen Specifieke activiteit Gerealiseerd op 31-12-2025
Nr. 1
Deelname aan landelijke en/of organisatie/stimuleren van lokale bewustwordingsinitiatieven In 2025 zijn verschillende duurzaamheidsacties uitgevoerd en lokale initiatieven ondersteund zoals het NK Tegelwippen, de Spraakwaterrap en Spraakwaterridders van Oogpunt en de Nationale Klimaatweek. We hebben het convenant biobased bouwen en telen ondertekend in Q4 van 2025.
Nr.
Doelstelling
7.6.3
Klimaatadaptatie en biodiversiteit ,we zijn een biodiverse gemeente
Nr.
Specifieke activiteit
1
Opstellen van een Soorten Management Plan (SMP) In 2025 is de opdracht tot het opstellen van een SMP verleend en is het bureau aan de slag gegaan met de voorbereidingen.
46
Gerealiseerd op 31-12-2025
Jaarstukken 2025 Baarle-Nassau
Nr.
Doelstelling
7.7.1
Circulariteit ,we verminderen het gebruik van primaire grondstoffen
Nr.
Specifieke activiteit
1
Gerealiseerd op 31-12-2025
We werken in regionaal verband aan het opstellen van een plan van aanpak circulariteit in relatie tot grondstoffen Samenwerking binnen Regio West-Brabant (RWB) wordt voortgezet om de circulaire economie gezamenlijk te versterken.
2
Uitreiking groene pluim De Groene Pluim is dit jaar in Baarle-Nassau niet uitgereikt vanwege bezuinigingen.
Nr.
Doelstelling
7.7.2
Circulariteit ,we verminderen het gebruik van primaire grondstoffen, ook in onze eigen organisatie Specifieke activiteit Gerealiseerd op 31-12-2025
Nr. 1
2
We adviseren actief bij het gebruik van de handreiking duurzaam bouwen in projecten o.a. bestuurszetel en ABG-kantoor Het team Duurzaamheid heeft actief geadviseerd bij projecten waarin circulariteit een rol speelt en blijft dit ondersteunen bij nieuwe projecten. Samen met afdeling inkoop onderzoeken we hoe we circulariteit vorm kunnen geven bij inkoop, aanbestedingen en MVOI In afstemming met het Inkoopbureau is besproken hoe circulariteit bij het inkoopproces structureel kan worden opgepakt. We blijven dit voortzetten.
3
We voeren ons afvalbeheer duurzaam uit Dit blijft een doorlopend proces.
Nr.
Doelstelling
7.8.1
Duurzame mobiliteit
Nr.
Specifieke activiteit
1
2
Gerealiseerd op 31-12-2025
We houden nauw contact met afdeling verkeer om duurzaamheid in het beleid te borgen. Zij nemen duurzaamheid mee in het mobiliteitsbeleid, en geven uitvoering aan het Fietsbeleidsplan In Baarle-Nassau is geen apart Programma Mobiliteit opgesteld om input vanuit duurzaamheid te leveren. We onderhouden wel nauw contact met de collega van Verkeer om duurzaamheid in het mobiliteitsbeleid te borgen. We stellen laadbeleid op Vanuit duurzaamheid leveren we onze input.
Jaarstukken 2025 Baarle-Nassau
47
Nr.
Doelstelling
7.9
Communicatie en participatie duurzaamheid
Nr.
Specifieke activiteit
1
Gerealiseerd op 31-12-2025
We stellen een participatie- communicatiestrategie op, in lijn met de strategie
De communicatiestrategie is in 2025 uitgebreid en in gebruik genomen. Eind 2025 beschikken we over een complete communicatie- en participatiestrategie voor duurzaamheid, binnen de kaders van het corporate communicatie- en participatiebeleid.
Wat heeft het gekost? Bedragen X € 1.000 Lasten / Baten
Begroting primair
Begroting gewijzigd
Rekening
Verschil
2025
2025
2025
Rek - Begr
Totaal lasten programma 7
3.562
3.977
3.674
303
Totaal baten programma 7
2.408
2.769
2.389
-380
Saldo lasten en baten programma 7
-1.154
-1.208
-1.285
-77
48
Jaarstukken 2025 Baarle-Nassau
Toelichting budgetverschillen De belangrijkste verschillen tussen de begroting na wijziging en de jaarrekening 2025 zijn: Bedragen x € 1.000 1
2
3
4
5 6
7
Omschrijving De totale bijdrage aan de ABG die in de reguliere exploitatie wordt verantwoord is lager dan geraamd. Dit voordeel wordt voor € 4.000 toegerekend aan het programma Volksgezondheid en milieu. Met ingang van 2023 worden de rentelasten van langlopende geldleningen toegerekend aan de investeringen, op basis van de boekwaarde per 1 januari. Tegenover de toegerekende rentelasten staat eenzelfde bedrag aan rentebaten. Per saldo betreft het hier dus een neutrale post. De exploitatie riolering vormt een gesloten exploitatie. Voor- en nadelen ten opzichte van de geraamde lasten en baten worden vereffend door middel van een mutatie ten gunste of ten laste van de voorziening riolering. De per saldo lagere lasten worden hoofdzakelijk veroorzaakt door: - lagere onderhoudskosten (€ 40.000) - lagere kosten van reiniging en inspectie, achterstand (€ 212.000) - lagere kosten vervangen leidingwerk minigemalen (€ 60.000) - lagere kosten digitale paspoorten gemalen, SSW, grondwatermeetnet (€ 81.000) - hogere energiekosten/telecommunicatie (-/- € 16.000) - hogere kosten rioolaansluitingen (-/- € 14.000) De lagere inkomsten worden veroorzaakt door: - lagere onttrekking t.l.v. de voorziening riolering (-/- € 398.000) - doorbelaste kosten rioolaansluitingen (€ 22.000) - lagere opbrengst rioolheffing (-/- € 61.000) De exploitatie afval vormt een gesloten exploitatie.
Voor- en nadelen ten opzichte van de geraamde lasten en baten worden vereffend door middel van een mutatie ten gunste of ten laste van de voorziening afval. De hogere lasten worden met name veroorzaakt door: - dotatie aan de voorziening (-/- € 16.000) - exploitatiekosten milieustraat (-/- € 8.000) - verwijderen asbest, reinigen wegdek i.v.m. olie etc. (-/- € 7.000) - overige (€ -/- € 6.000) De hogere baten worden hoofdzakelijk veroorzaakt door: - lagere opbrengsten gescheiden inzameling glas, papier, pmd (-/- € 21.000) - hogere opbrengsten milieustraat (€ 6.000) - hogere afvalstoffenheffing (€ 44.000) -overige (€ 3.000) De uiteindelijke bijdrage aan de Omgevingsdienst is lager dan begroot (€ 625.000 versus € 631.000). Het geraamde budget voor duurzaamheid is in 2025 overschreden (€ 31.000 versus € 7.000). Het tekort ad. € 24.000 wordt onttrokken aan de bestemmingsreserve, dit leidt tot een voordeel op de post reserves. Diverse kleine verschillen Totaal
Jaarstukken 2025 Baarle-Nassau
L/B L
Bedrag 4
V/N V
L
6
V
L B
363 -437
V N
L B
-37 32
N V
L
6
V
L B
-26 2
N V
L/B
10 -77
V N
49
Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing
Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing Wat willen we bereiken? De gemeente Baarle-Nassau is een aantrekkelijke gemeente met vitale kernen en een aantrekkelijk buitengebied. We willen deze positie behouden en versterken. In onze toekomstvisie Baarle BRUIST en onze omgevingsvisie hebben we vastgelegd welke doelen we willen bereiken. We doen dit samen met onze partners, inwoners en ondernemers.
Wat hebben we ervoor gedaan? Nr.
Doelstelling
8.1
Actualiseren Omgevingsvisie (uit 2019)
Nr.
Specifieke activiteit
1
Vaststellen (geactualiseerde) Omgevingsvisie De omgevingsvisie is vastgesteld in de raadsvergadering van 23 april 2025.
Nr.
Doelstelling
8.2
Ontwikkelen Omgevingsplan buitengebied Baarle-Nassau
Nr.
Specifieke activiteit
1
Afronden inventarisatie Het streven is dat de inventarisatie Landelijk gebied eind 2025 gereed is, met een uitloop naar Q1 2026. Tegelijkertijd wordt er gewerkt aan het tekenen van de werkingsgebieden, dit loopt door in 2026. Dit vormt samen met de basisregelset de basis voor het omgevingsplan. Beleidskeuzes maken Het maken van beleidskeuzes is een doorlopend proces en zal ook in 2026 en verder plaatsvinden. Parallel aan het opstellen van het omgevingsplan wordt er voor verschillende thema's binnen de gemeente beleid opgesteld. Gezorgd moet worden dat er afstemming is met de opstellers van de basisregelsset van het omgevingsplan, zodat de juiste keuzes kunnen worden gemaakt en het beleid, indien van toepassing, op de juiste wijze straks in het omgevingsplan landt.
2
Jaarstukken 2025 Baarle-Nassau
Gerealiseerd op 31-12-2025
Gerealiseerd op 31-12-2025
51
3
Start vormgeven regelset Er is gewerkt aan het opstellen van de basisregelsset voor het nieuwe omgevingsplan. Hier zal ook in 2026 aan worden gewerkt. Daarnaast is in het najaar van 2025 gestart (samen met de Omgevingsdienst Midden- en West Brabant) met het opstellen van de generieke milieuregels. Hiervoor worden door de omgevingsdienst basisinventarisaties gemaakt voor het gehele gemeente grondgebied (onder ander voor geur, geluid enz), die vertaald gaan worden in de basisregelset. De verwachting is dat dit in Q4 2026 zal worden afgerond.
Nr.
Doelstelling
8.3
Uitvoeren programma Wonen
Nr.
Specifieke activiteit
1
Opstellen toetsingskader nieuwbouw Het toetsingskader nieuwbouw is opgesteld. Het college heeft het toetsingskader vastgesteld in Q4 2025. Opstellen afwegingskader woningsplitsing en verkamering Het afwegingskader woningsplitsing en verkamering is opgestart in 2025 en wordt vastgesteld in de eerste helft van 2026. Het afwegingskader vraagt om een zorgvuldige en integrale afstemming met RO, het sociaal domein en woningcorporatie, waardoor meer tijd nodig was. Marktconsultatie met corporatie, verhuurders en bouwers Marktconsultatie als ronde tafel gesprek is gepland en heeft plaatsgevonden q1 2026 met lokale ontwikkelaars, verhuurders en makelaars.
2
3
Gerealiseerd op 31-12-2025
Nr.
Doelstelling
8.4
Ontwikkelen plan flexwoningen
Nr.
Specifieke activiteit
1
Onderzoeken haalbaarheid De onderzoeksfase is afgerond waarbij de samenwerkingsovereenkomst met woningcorporatie Leystromen is ondertekend.
2
52
Gerealiseerd op 31-12-2025
Komen tot voorstel met keuze tot verder voorbereiden en realiseren locatie en investeringskrediet voor flexwonen. (Locatie, Kavelpaspoort, Huisnummer Besluit, kredietaanvraag) In Q4 2025 heeft de gemeenteraad ingestemd met de locatie en het aanvullende voorbereidingskrediet voor flexwonen.
Jaarstukken 2025 Baarle-Nassau
Nr.
Doelstelling
8.5
Ontwikkelen woningbouwplan Loveren fase 2
Nr.
Specifieke activiteit
1
Gerealiseerd op 31-12-2025
Starten participatie
Onderzoek naar de haalbaarheid heeft meer tijd gevraagd. In Q1 2026 starten we het participatieproces. 2
3
Vaststellen stedenbouwkundig plan In Q1 2026 informeren we de gemeenteraad over de stedenbouwkundige schets en het vervolg. Opstellen wijziging omgevingsplan De ontwikkelende partij draagt zorg voor de onderzoeken en de stukken voor de wijziging van het omgevingsplan. De start van de procedure is voorzien in 2026.
Wat heeft het gekost? Bedragen X € 1.000 Lasten / Baten
Begroting primair
Begroting gewijzigd
Rekening
Verschil
2025
2025
2025
Rek - Begr
Totaal lasten programma 8
1.549
1.584
1.907
-323
Totaal baten programma 8
809
915
1.242
327
Saldo lasten en baten programma 8
-740
-669
-665
4
Jaarstukken 2025 Baarle-Nassau
53
Toelichting budgetverschillen De belangrijkste verschillen tussen de begroting na wijziging en de jaarrekening 2025 zijn: Bedragen x € 1.000 1
2 3
Omschrijving De totale bijdrage aan de ABG die in de reguliere exploitatie wordt verantwoord is lager dan geraamd. Dit voordeel wordt voor € 41.000 toegerekend aan het programma Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing. Het jaarlijkse budget voor het actualiseren van de omgevingsvisie, het omgevingsbeleid en het omgevingsplan is beperkt aangewend. Een deel van de kosten m.b.t. de private ontwikkelingen blijkt niet verhaald te kunnen worden (€ 53.000). Het betreft hier o.a. - Stationsstraat 21 - Verplaatsing Aldi Industrieweg - Grens 32
4
5
6 7 8
54
L/B L
Bedrag 41
V/N V
L
11
V
L B
-278 225
N V
L B
-94 123
N V
B
62
V
B
17
V
B
-94
N
L/B
-9 4
N V
€ 17.000 € 23.000 € 17.000 (kosten € 65.000 - begroot € 48.000)
De lasten en baten worden begrotingstechnisch neutraal geraamd. In 2025 was alleen voor Grens 32 een bedrag van € 48.000 geraamd. De lasten en baten binnen het grondbedrijf vormen een gesloten exploitatie. Het voordeel op deze post ad. € 29.000 wordt veroorzaakt door het verschil tussen de begrote winstneming (€ 17.000) en de werkelijke winstneming (€ 46.000) in 2025. Het voordeel van € 29.000 op deze post leidt tot een nadeel van € 29.000 op de post reserves. Het totale financiële effect op de gemeentelijke exploitatie is dus neutraal. In 2025 zijn 4 dwangsommen opgelegd (1x € 1.500 en 3x € 20.000). Tegenover deze baten staat eenzelfde last van € 61.500 omdat deze voorzichtigheidshalve worden toegevoegd aan de voorziening dubieuze debiteuren. Deze last is als nadeel verantwoord onder de algemene dekkingsmiddelen. In 2025 is rente ontvangen over de verstrekte starters-, blijvers- en duurzaamheidsleningen. Deze rentebaten worden niet geraamd. De legesopbrengsten voor omgevingsvergunningen in 2025 zijn lager dan begroot (€ 370.000 versus € 464.000) Diverse kleine verschillen Totaal
Jaarstukken 2025 Baarle-Nassau
Algemeen
Algemeen
Jaarstukken 2025 Baarle-Nassau
55
Algemene Dekkingsmiddelen Algemeen We onderscheiden algemene en specifieke dekkingsmiddelen. Specifieke dekkingsmiddelen zijn de inkomsten die direct samenhangen met een bepaald programma. Dat kunnen de inkomsten zijn van het Rijk met een specifiek bestedingsdoel, de opbrengsten van gronden of opbrengsten uit verleende diensten zoals het verstrekken van een paspoort. Ook de rioolheffing en afvalstoffenheffing zijn specifieke dekkingsmiddelen. De specifieke dekkingsmiddelen verantwoorden we steeds binnen het betreffende programma.
De algemene dekkingsmiddelen zijn dekkingsmiddelen die we vrij kunnen aanwenden. Dit geld is op voorhand dus niet gebonden aan een bepaald programma of doel, maar zetten we in om tekorten op de programma's te dekken. De dekking bestaat voor het grootste gedeelte uit de algemene uitkering uit het gemeentefonds en de lokale heffingen die niet bestedingsgebonden zijn. De overige dekkingsmiddelen bestaan uit rentebaten en dividend. Treasury De uitvoering van treasury is geregeld in de wet Financiering Decentrale Overheden (wet Fido). Het doel van deze wet is onder andere om op een verantwoorde, prudente en professionele wijze de inrichting en uitvoering van de treasuryfunctie (financieringsactiviteiten) van de gemeente middels een statuut te regelen. Voor meer informatie wordt verwezen naar de paragraaf Financiering. Belastingen Voor nadere informatie over de belastingen wordt ook verwezen naar de paragraaf Lokale heffingen. Algemene uitkering Jaarlijks ontvangt elke gemeente volgens een bepaald verdeelstelsel een uitkering uit het Gemeentefonds. De uitkering is bestemd voor de bekostiging van autonome taken van de gemeente, taken die veelal dicht bij de burger liggen. Het verdeelstelsel is opgenomen in de Financiële verhoudingswet.
In de verdeling wordt rekening gehouden met onderlinge kostenverschillen waar gemeenten mee te maken hebben en met de draagkracht van de gemeenten (de belastingcapaciteit). Karakteristiek voor de algemene uitkering is dat iedere gemeente vrij is in de besteding. De omvang van de algemene uitkering is voor de gemeenten een gegeven, maar de gemeente kan zelf bepalen aan welke voorzieningen zij haar geld besteedt (eigen prioriteitenstelling).
De algemene uitkering is in de jaarstukken 2025 begrotingstechnisch verwerkt op basis van de septembercirculaire 2025. De werkelijke inkomsten zijn gebaseerd op de meest recente specificatie van het gemeentefonds. Begroot versus werkelijk: Begroting 2025 (conform septembercirculaire 2025) Werkelijk 2025 Verschil
€ 17.143.000 € 17.533.000 € 390.000
Dit voordeel wordt veroorzaakt door: Verrekeningen voorgaande jaren
€ 273.000 Voordelig
Effecten decembercirculaire 2025* Wet versterking regie volkshuisvesting Landelijke beëindigingsregeling veehouderijbedrijven
€ 49.000 Voordelig € 38.000 Voordelig
Jaarstukken 2025 Baarle-Nassau
voordelig
57
Meerkosten Oekraïne sociaal domein Implementatie plateau 2 Wet inburgering Kinderopvang pleegouders Aanvullende ondersteuning lokale energiehulp Diverse kleinere verschillen Totaal
€ 22.000 Voordelig € 13.000 Voordelig € 4.000 Voordelig € 4.000 Voordelig € -13.000 Nadelig € 390.000 voordelig
*De decembercirculaire 2025 komt na de laatste aanpassing van de begroting (2e Turap 2025) en is daarom niet te voorzien in de begroting 2025. Stelpost inflatie De stelpost indexeringen 2025 is volledig aangewend in 2025.
58
Jaarstukken 2025 Baarle-Nassau
Overhead Alle kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces worden gerekend tot de overhead. Overhead bestaat in elk geval uit: 1. Leidinggevenden in het primaire proces. 2. Financiën, toezicht en controle gericht op de eigen organisatie. 3. P&O/HRM. 4. Inkoop (inclusief aanbesteding en contractmanagement). 5. Interne en externe communicatie met uitzondering van communicatie met de klant. 6. Juridische zaken. 7. Bestuurszaken en bestuursondersteuning 8. Informatievoorziening en automatisering (ICT). 9. Facilitaire zaken en huisvesting. 10. Documentaire Informatie Voorziening (DIV). 11. Managementondersteuning in het primair proces. De totale overheadkosten van de gemeente Baarle-Nassau bedragen in 2025 ongeveer € 4.190.000 (zie tabel 1). Een groot deel van deze kosten wordt gemaakt en verantwoord in de ABG-organisatie. Op basis van een in het verleden vastgestelde verdeelsleutel worden de kosten door de ABGorganisatie in rekening gebracht bij de gemeente Baarle-Nassau. Tabel 1 Omschrijving
2024
Aandeel overheadkosten in bijdrage ABG Stelpost lagere bijdrage ABG Kap.last. materieel/huisvesting + onderhoud huisvesting Salariskosten secretaris (100%) Overige kosten secretaris Opleidingskosten VNG P&C (art. 213a, betalingsverkeer, begroting en jaarrekening) Archief Verzekeringen Juridische (advies)kosten Diverse kosten gemeentehuis en -werf Huuropbrengst ABG (materieel/huisvesting) Opgelegde kosten dwangbevelen en aanmaningen Meer/minder opbrengst verhuur gemeentehuis t.o.v. kosten Vergoeding salariskosten secretaris (40% i.v.m. directie ABG) Totale overheadkosten
3.803.777 290.527 142.072 5.098 9.200 13.917 8.604 52.012 15.253 1.515 21.125 -290.527 -12.977 -47.712 -57.532 3.954.351
2025 (primair)
2025 2025 (wijzigingen) (gewijzigd)
4.126.332 -100.000 336.589 130.000 3.000 0 12.474 18.200 56.900 14.676 3.500 69.730 -336.589 -8.100
90.260 100.000 -400 16.000 5.885 -9.200 4.200
-52.000 4.274.712
-6.400 163.720
3.300 -40.325 400
2025 (Rekening)
4.216.592 0 336.189 146.000 8.885 -9.200 16.674 18.200 56.900 14.676 6.800 29.405 -336.189 -8.100 0 -58.400 4.438.432
4.046.939 0 270.438 166.496 4.349 -9.200 14.651 8.886 54.327 14.521 7.927 29.405 -270.438 -19.519 -65.601 -63.276 4.189.905
Zelfevaluatie basisregistraties & belastingen In de collegevergaderingen van 24 februari jl. zijn bevindingen over de zelfevaluaties BAG, BGT en BRO 2025 vastgesteld door de 3 colleges. Het betreft de volgende basisregistraties: • BAG: Basisregistratie Adressen en Gebouwen • BGT: Basisregistratie Grootschalige Topografie • BRO: Basisregistratie Ondergrond Deze rapportages zijn opgesteld om verantwoording af te leggen over de uitvoering van de Wet BAG, Wet BGT en Wet BRO en aan het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties als formeel toezichthouder.
Jaarstukken 2025 Baarle-Nassau
59
De scores van deze basisregistraties gaven de afgelopen jaren al een positief beeld te zien en in 2024 zijn deze scores nog verder gestabiliseerd. Door de werkprocessen continue te blijven verbeteren, kunnen de scores hooggehouden worden.
60
Jaarstukken 2025 Baarle-Nassau
Vennootschapsbelasting Met ingang van 2016 zijn publiekrechtelijke rechtspersonen, zoals Gemeenschappelijke Regelingen en Gemeenten, Vennootschapsbelasting (VpB) plichtig indien, en voor zover, zij een onderneming drijven. Er is sprake van een onderneming indien cumulatief voldaan wordt aan de volgende voorwaarden: • • •
Een duurzame organisatie van kapitaal en arbeid; die deelneemt aan het economische verkeer; met het oogmerk om winst te behalen.
Wanneer aan alle bovenstaande voorwaarden wordt voldaan dan wordt de betreffende activiteit aangemerkt als een onderneming. Het gevolg daarvan is dat de onderneming (lees: gemeente) een aangifte VpB moet indienen bij de belastingdienst. Wij zijn tot de conclusie gekomen dat van alle activiteiten 'slechts' het grondbedrijf aangemerkt wordt als winstgevende onderneming. Om te kunnen bepalen wat de daadwerkelijke belastingdruk op het grondbedrijf wordt, dient het BBV resultaat gecorrigeerd te worden naar het fiscale resultaat. In het oog springende verschillen tussen beide winstbepalingen zijn: • • • •
Slechts de werkelijk betaalde rente mag als kosten opgevoerd worden; grondbedrijf vreemde activiteiten moeten geëlimineerd worden; toekomstige prijsstijgingen mogen niet opgevoerd worden als kosten/baten; kapitaalstortingen en onttrekkingen moeten geëlimineerd worden.
Het belastingtarief van de VpB is als volgt: Belastbaar bedrag 2024
Tarief 2024
Belastbaar bedrag 2025
Tarief 2025
t/m € 200.000
19%
t/m € 200.000
19%
meer dan € 200.000
25,8%
meer dan € 200.000
25,8%
De aangifte over fiscaal jaar 2024 is bij de fiscus ingediend. Op deze aangifte gaan wij uit van een fiscale winst van € 360. Er is geen sprake meer van verrekenbare verliezen uit voorgaande jaren. Hieruit volgt een te betalen bedrag aan vennootschapsbelasting van € 68. Na vaststelling van de jaarstukken 2025 zal de aangifte over 2025 opgesteld en ingediend worden. Op basis van de prognoses over 2025 verwachten wij in 2025 geen fiscaal resultaat.
Jaarstukken 2025 Baarle-Nassau
61
Onvoorzien Wettelijk is voorgeschreven dat in de programmabegroting een post voor onvoorziene uitgaven is geraamd. Er zijn geen voorschriften, of normen, over de omvang van deze post. Het is aan de raad om aan te geven welke omvang zij nodig acht. De primaire raming voor 2025 bedraagt € 13.000. Dit is het totaalbedrag dat beschikbaar is voor alle programma's tezamen. Bij aanwending moet worden voldaan aan de volgende criteria (de drie O’s): Onvoorzien, Onontkoombaar en Onuitstelbaar. In 2025 is de post onvoorzien niet aangewend en daarom bij de 2e turap 2025 volledig afgeraamd.
Jaarstukken 2025 Baarle-Nassau
63
Wat heeft het gekost? Bedragen X € 1.000
Nr. Omschrijving 9A Algemene dekkingsmiddelen
Begroting gewijzigd
Rekening
Verschil
2025
2025
2025
Rek - Begr
L
405
535
663
-128
B
18.734
20.295
20.828
533
L
4.671
4.841
4.609
232
B
397
403
419
16
L
0
0
0
0
B
0
0
0
0
L
13
0
0
0
B
0
0
0
0
Totaal lasten Algemeen
5.089
5.376
5.272
104
Totaal baten Algemeen
19.131
20.698
21.247
549
Saldo lasten en baten Algemeen
14.042
15.322
15.975
653
9B Overhead
9C Vennootschapsbelasting
9D Onvoorzien
64
Begroting primair
Jaarstukken 2025 Baarle-Nassau
Toelichting budgetverschillen De belangrijkste verschillen tussen de begroting na wijziging en de jaarrekening 2025 zijn: Bedragen x € 1.000 1
2
3
4
5
6
7 8
9 10 11 12
13
Omschrijving De totale bijdrage aan de ABG die in de reguliere exploitatie wordt verantwoord is lager dan geraamd. Dit voordeel wordt voor € 179.000 toegerekend aan de algemene dekkingsmiddelen. De rentelasten van langlopende geldleningen worden toegerekend aan de investeringen, op basis van de boekwaarde per 1 januari. Tegenover de toegerekende rentelasten staat eenzelfde bedrag aan rentebaten. Per saldo betreft het hier dus een neutrale post. Ten gunste van de voorziening debiteuren (excl. sociale zaken) is, op basis van een risicoanalyse van de openstaande vorderingen, een extra storting gedaan. Deze extra storting wordt met name veroorzaakt door openstaande vorderingen met betrekking tot 4 opgelegde dwangsommen (zie hiervoor ook programma 8). De begrote rentelasten voor aan te trekken middelen (€ 289.000) en boeterente i.v.m. na te betalen btw (€ 33.000) bedragen € 322.000, de werkelijke rentelasten bedragen € 342.000. Dit wordt met name veroorzaakt door de hogere boeterente aan de belastingdienst i.v.m. de na te betalen btw over de jaren 2020 t/m 2023. Tevens hebben we over het overtollige saldo aan liquide middelen, dat we verplicht bij DNB moeten stallen (schatkistbankieren), rente ontvangen. Deze inkomsten zijn niet geraamd. Per saldo is € 20.000 meer aan ozb ontvangen ten opzichte van het geraamde bedrag (begroot € 2.261.000 versus werkelijk € 2.281.000).
Het betreft hier een hogere opbrengst bij de woningen (€ 2.000) en een hogere opbrengst bij de niet-woningen (€ 18.000). De algemene uitkering over 2025 valt € 117.000 hoger uit dan waar in de begroting, op basis van de septembercirculaire, rekening mee is gehouden. Daarnaast heeft een positieve verrekening plaatsgevonden voor de jaar 2024 (€ 352.000) en een negatieve verrekening over het jaar 2023 (-/- € 79.000) . Voor een toelichting op het verschil wordt verwezen naar het taakveld "Algemene uitkering". In 2025 is ten opzichte van de begroting meer toeristenbelasting ontvangen doordat er meer overnachtingen zijn geweest dan verwacht (€ 333.000 versus € 303.000). De na te betalen btw over 2024 valt hoger uit dan geraamd (-/- € 19.000). Hiertegenover staat dat ook de terug te vorderen btw bij het BCF over 2024 hoger uitvalt dan geraamd (€ 65.000) De salariskosten van de gemeentesecretaris zijn per saldo hoger dan geraamd. De salariskosten worden voor 40% vergoed door de ABG. In 2025 heeft geen 213a onderzoek plaats gevonden. De opgelegde invorderingskosten zijn in 2025 hoger dan begroot. Van de ABG wordt jaarlijks een bedrag aan huur ontvangen dat gelijk is aan de begrote kapitaallasten en onderhoudskosten van het gemeentehuis en de gemeentewerf.
Omdat de werkelijke onderhoudskosten in 2025 lager zijn dan het geraamde bedrag, ontstaat een voordeel in de exploitatie (groot onderhoud € 77.000 voordeel en klein onderhoud € 11.000 nadeel). Tegenover dit voordeel staat een nadeel van € 77.000 dat wordt toegevoegd aan de reserve groot onderhoud gemeentehuis + gemeentewerf. Dit nadeel is zichtbaar op de post reserves. Diverse kleine verschillen Totaal
Jaarstukken 2025 Baarle-Nassau
L/B L
Bedrag 179
V/N V
L
-18
N
L
-80
N
L
-20
N
B
30
V
B
20
V
B
390
V
B
30
V
L B
-19 65
N V
L B L B B
-20 5 10 10 66
N V V V V
L/B
5 653
V V
65
Paragrafen
Jaarstukken 2025 Baarle-Nassau
67
Lokale heffingen Inleiding De gemeentelijke heffingen zijn na de doeluitkeringen en de algemene uitkering uit het Gemeentefonds de belangrijkste bron van inkomsten. In de paragraaf Lokale heffingen doen wij verslag van: • de gerealiseerde inkomsten; • het beleid ten aanzien van de lokale heffingen; • de berekeningswijze van de gemeentelijke tarieven en welke beleidsuitgangspunten hieraan ten grondslag liggen; • de ontwikkeling van de lokale lastendruk; • het kwijtscheldingsbeleid.
Lokale heffingen De lokale heffingen zijn met € 5,4 mln. goed voor 18% van de inkomsten in Baarle-Nassau. In onderstaande tabel zijn de gerealiseerde inkomsten in 2025 afgezet tegen de begroting. Hierbij is een onderverdeling gemaakt in gebonden heffingen (aan te wenden voor doel) en vrij besteedbare heffingen. De inkomsten uit lokale heffingen vallen per saldo € 187.000 hoger uit dan begroot. De afwijkingen worden hieronder per heffing toegelicht.
Begroot 2025
Realisatie 2025
Afvalstoffenheffing Leges
736.000 729.465
780.339 891.373
Markten en kermissen Rioolheffing
18.505 740.000
17.719 678.880
2.223.970
2.368.311
Heffingen
Gebonden heffingen
Totaal Gebonden heffingen
Jaarstukken 2025 Baarle-Nassau
69
Vrij besteedbare heffingen Forensenbelasting OZB Niet-woningen eigenaren OZB Niet-woningen gebruikers OZB Woningen eigenaren
388.415 572.212 346.009 1.342.674
383.361 591.481 344.504 1.345.135
Reclame en precariobelasting Toeristenbelasting
54.603 302.919
52.021 332.560
Totaal Vrij besteedbare heffingen
3.006.832
3.049.062
Totaal opbrengsten
5.230.802
5.417.373
Gebonden heffingen Bij de gebonden heffingen is kostendekkendheid het uitgangspunt. De gebruiker betaalt in principe de integrale kosten van de geleverde producten en diensten. Een meer dan kostendekkende heffing is niet toegestaan; daarentegen kunnen bestuurlijke overwegingen aanleiding zijn tot het vaststellen van lagere tarieven. Het BBV schrijft voor dat gemeenten in de paragraaf lokale heffingen inzicht verschaffen in de berekeningswijze van de gemeentelijke tarieven. Naast de kosten op de betreffende taakvelden worden namelijk nog een aantal posten extracomptabel toegerekend aan de tarieven, zoals overhead, rente en BTW. Hieronder wordt achtereenvolgens ingegaan op de afvalstoffen-, de rioolheffing en de gemeentelijke leges (retributies). Waar het in de begroting ging over de tariefberekeningen, gaat het in de jaarrekening over het behaalde resultaat van deze heffingen.
70
Jaarstukken 2025 Baarle-Nassau
Afvalstoffenheffing De gemeente is verplicht om huishoudelijk afval op te halen. Van de opbrengst afvalstoffenheffing betaalt de gemeente de inzamelings- en verwerkingskosten, maar ook de exploitatie van de milieustraat. Inwoners van Baarle-Nassau betalen een vastrecht en een variabel tarief (per kilo restafval). De afvalstoffenheffing wordt geïncasseerd door Brabant Water. De afvalstoffenheffing is een bestemmingsheffing, dit houdt in dat de geïnde gelden aangewend moeten worden voor het doel. Uitgangspunt in Baarle-Nassau is een 100% kostendekkende afvalstoffenheffing: de tarieven bewegen mee met de ontwikkeling van de toerekenbare kosten. De voorziening Afvalstoffenheffing vormt de sluitpost van de exploitatie. De voorziening heeft een egaliserende functie, ze kan worden gebruikt om via het tarief te sparen voor grote uitgaven in de toekomst (onderhoud, vervanging) of om ongewenste schommelingen van het tarief op te vangen. In onderstaande tabel is de exploitatie van de afvalstoffenheffing in de begroting afgezet tegen de realisatie. Begroting 2025
Realisatie 2025
833.756 39.485 -/- 318.800 554.441
861.948 39.485 -/- 320.887 580.547
Toe te rekenen kosten: Overhead ABG (40%) incl. (omslag)rente BTW Totale kosten
26.324 67.171 647.936
26.324 68.927 675.797
Opbrengst heffingen
736.000
780.339
Dekking Resultaat = Mutatie voorziening (positief = toevoegen, negatief = onttrekken)
114% 88.064
115% 104.542
Kosten taakvelden Begroting gemeente Baarle-Nassau Begroting ABG (60%) Inkomsten taakvelden Netto kosten taakveld Afval
Uit de tabel valt af te lezen dat de opbrengst afvalstoffenheffing in 2025 € 16.000 meer kostendekkend is dan begroot. Het exploitatieoverschot wordt toegevoegd aan de voorziening afvalstoffenheffing. Voor een toelichting verwijzen we naar de verschillenanalyse op programma 7 van de programmaverantwoording. Rioolheffing Voor de afvoer van afvalwater en de zuivering daarvan, heeft de gemeente de plicht om voor een goed werkend rioleringsstelsel te zorgen. Ook heeft de gemeente de zorgplicht om de grondwaterstand en de afvoer van hemelwater (regenwater) te beheren. Om al deze watertaken te bekostigen wordt er één belasting geheven, de rioolheffing. De gemeentelijke watertaken gaan gepaard met relatief grote uitgaven en hebben een langjarige planning. In het verbreed gemeentelijk rioleringsplan (VGRP) is het onderhoud aan het rioleringsstelsel voor de komende jaren in kaart gebracht.
Jaarstukken 2025 Baarle-Nassau
71
Voor de rioolheffing geldt een vast tarief per kubieke meter water dat vanuit het perceel van de belastingplichtige wordt afgevoerd. De rioolheffing is, evenals de afvalstoffenheffing, een bestemmingsheffing. Ook hier is een 100% kostendekkende heffing het uitgangspunt in Baarle-Nassau. In onderstaande tabel is de exploitatie van de rioolheffing in de begroting afgezet tegen de realisatie. Begroting 2025
Realisatie 2025
Kosten taakvelden Begroting gemeente Baarle-Nassau Begroting ABG (60%) Inkomsten taakvelden Netto kosten taakveld riool
906.637 94.120 -/- 4.000 996.757
556.812 94.120 -/- 40.468 610.463
Toe te rekenen kosten: Overhead ABG (40%) incl. (omslag)rente BTW Totale kosten
62.746 205.916 1.265.419
62.746 132.507 805.717
740.000
678.880
58% -/- 525.419
84% -/- 126.836
Opbrengst heffingen
Dekking Resultaat = Mutatie voorziening (positief = toevoegen, negatief = onttrekken)
Uit de tabel valt af te lezen dat de rioolheffing in 2025 voor een bedrag van € 399.000 meer kostendekkend is dan begroot. Ten behoeve van de sluitende exploitatie wordt het tekort onttrokken aan de voorziening VGRP. Voor een toelichting verwijzen we naar de verschillenanalyse op programma 7 van de programmaverantwoording. Retributies Retributies worden geheven als de gemeente een dienst verleent aan een individu of een van haar bezittingen ter beschikking stelt. Voorbeelden van retributies zijn leges, markt- en standplaatsgelden en lijkbezorgingsrechten (grafrechten). In 2018 zijn de meeste tarieven voor de drie ABG gemeenten geharmoniseerd. De geharmoniseerde tarieven worden gezamenlijk voor de drie gemeenten geïndexeerd. Voor de overige tarieven is dezelfde index gehanteerd. Jaarlijks bij het opstellen van de begroting wordt een kostendekkendheidsanalyse gemaakt van de legesverordening. De lasten worden berekend aan de hand van de normatieve tijdsbesteding en de toerekenbare uurtarieven. De baten worden berekend op basis van de verwachte productie en de geïndexeerde legestarieven. De inkomsten uit retributies zijn € 162.000 (22%) hoger dan begroot. Dit wordt voornamelijk veroorzaakt door de hogere inkomsten uit kostenverhaal bij anterieure overeenkomsten.
72
Jaarstukken 2025 Baarle-Nassau
Vrij besteedbare heffingen De vrij besteedbare heffingen zijn een belangrijk politiek instrument en maken integraal onderdeel uit van het gemeentelijk (belasting-)beleid. De geïnde gelden vormen een algemene inkomstenbron voor de gemeente. Onroerende Zaakbelasting (OZB) Inwoners betalen onroerendezaakbelasting (OZB) als zij op 1 januari van een belastingjaar eigenaar zijn van een woning of gebruiker/eigenaar van een niet-woning. De OZB is gebaseerd op de WOZwaarde op 1 januari van het voorgaande jaar. De gerealiseerde OZB opbrengst is € 20.000 (0,9%) hoger dan begroot. Toeristenbelasting Voor personen die niet staan ingeschreven in de gemeente wordt toeristenbelasting geheven als zij blijven overnachten in een hotel, een pension of een ander vakantieonderkomen. Voor de toeristenbelasting zijn de houders van de hotels, pensions en campings belastingplichtig. Zij kunnen het tarief aan de toerist doorberekenen. De toeristenbelasting wordt na afloop van het boekjaar opgelegd op basis van de ontvangen aangiften. Voor de jaarrekening is een inschatting gemaakt van de opbrengst 2025. De uiteindelijke minder- of meeropbrengst wordt dan in het volgend boekjaar verantwoord. De verantwoorde opbrengst in 2025 is € 30.000 hoger dan begroot.
Forensenbelasting Forensenbelasting wordt geheven aan natuurlijke personen, die, zonder in de gemeente hoofdverblijf te hebben, er op meer dan 90 dagen van het belastingjaar voor zichzelf of hun gezin een gemeubileerde woning beschikbaar houden. Twee keer per jaar, in april en oktober, wordt bij de beheerders van de bungalow- en chaletparken een overzicht van de belastingplichtigen opgevraagd. Aan de hand van deze overzichten worden de aanslagen opgelegd. De opbrengst forensenbelasting valt € 5.000 (1,3%) lager uit dan begroot. Reclamebelasting Reclamebelasting wordt geheven aan elke ondernemer die een reclame-uiting heeft binnen de bebouwde kom van de gemeente Baarle-Nassau. De opbrengst van deze belasting wordt geheel aangewend ter bevordering van de lokale economie. In Baarle-Nassau zijn 2 zones aangewezen waarbinnen de belastingplicht geldt. De belasting wordt berekend op basis van de WOZ-waarde van de bedrijfsvestiging. De opbrengst reclamebelasting valt € 3.000 (7%) lager uit dan begroot. Precario De precariobelasting is een aanslagbelasting, welke wordt geheven van degenen die één of meer voorwerpen heeft in de openbare ruimte, zoals terrassen. De opbrengst precariobelasting is nagenoeg gelijk aan de begroting.
Jaarstukken 2025 Baarle-Nassau
73
Ontwikkeling van de lokale lastendruk Jaarlijks brengt het Coelo (het Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere Overheden) een Atlas van de lokale lasten uit. Daarin is op het vlak van de lokale lastendruk een vergelijking van alle Nederlandse gemeenten gemaakt. Uitgangspunt voor de berekening van de lokale lastendruk zijn de lasten OZB, afvalstoffenheffing en rioolheffing voor een gemiddeld meerpersoonshuishouden. De volgende tabel geeft de meerjarige ontwikkeling van de lokale woonlasten weer voor de jaren 2023-2025: Woonlasten Onroerende zaakbelasting* Afvalstoffenheffing Rioolheffing Totaal woonlasten Stijging (Absoluut) Stijging (Relatief) Gemiddelde woonlasten (COELO) Provincie Noord-Brabant Gemeenten < 25.000 inwoners Gemeente Alphen-Chaam Gemeente Gilze en Rijen Gemeente Goirle Gemeente Hilvarenbeek Gemeente Zundert
2023 € 371 € 270 € 173 € 814 €4 0,5%
2024 € 475 € 269 € 180 € 923 € 109 13,4%
2025 € 478 € 280 € 206 € 964 € 40 4,4%
€ 877 € 985 € 1.062 € 736 € 942 € 790 € 1.124
€ 908 € 1.037 € 1.100 € 763 € 1.007 € 865 € 1.245
€ 965 € 1.091 € 1.196 € 862 € 1.007 € 948 € 1.246
(Bron: COELO)
Uitgangspunten berekening Baarle-Nassau: - OZB: gemiddelde woningwaarde volgens COELO op waarde peildatum (2025 = € 468.235); - Afvalstoffenheffing: het COELO gaat voor een meerpersoonshuishouden in 2025 uit van 162 kg aangeboden restafval; - Rioolheffing: waterverbruik meerpersoonshuishouden met een waterverbruik van 123 m3.
Kwijtscheldingsbeleid Zoals binnen onze gemeente gebruikelijk bestaat de mogelijkheid om voor de aanslagen rioolheffing en afvalstoffenheffingen jaarlijks een verzoek om kwijtschelding in te dienen. Personen die aan de voorwaarden voldoen (betrokkenen hebben geen vermogen en de betalingscapaciteit is te laag om de aanslag te betalen), kunnen door het indienen van een dergelijk verzoek voor één of beide heffingen kwijtschelding ontvangen. In de tariefberekeningen voor de afvalstoffen- en rioolheffing is rekening gehouden met de inkomstenderving door kwijtschelding. In 2025 is voor een bedrag van € 15.348 aan kwijtscheldingen verleend, dat is nagenoeg gelijk aan de begroting.
74
Jaarstukken 2025 Baarle-Nassau
Weerstandsvermogen en risicobeheersing Risicoprofiel De risicoanalyse heeft plaats gevonden ten tijde van het opstellen van de jaarrekening 2024. Er zijn circa 40 risico’s geïdentificeerd waarvan de kans en financieel gevolg zijn ingeschat. Door aan elk risico een score toe te kennen zijn risico’s te rangschikken en te prioriteren om te managen. De risicoscore wordt bepaald door de formule kans x geldgevolg. In deze paragraaf worden de tien risico’s met de hoogste score gepresenteerd. De tien grootste risico’s per 1 januari 2026 zijn: Programma
0. Bestuur en ondersteuning
Omschrijving risico
Kans
Financieel gevolg
Benodigde weerstandscapaciteit
ABG ICT (o.a.een mogelijke hack)
50%
€
226.800 €
113.400
Onjuist uitgevoerde bestuurlijke processen leiden tot juridische claims en/of extra kosten
10%
€ 1.000.000 €
100.000
ABG huisvesting
25%
€
254.880 €
63.720
2. Verkeer, vervoer en waterstaat
Onderhoud openbare ruimte
20%
€
500.000 €
100.000
6. Sociaal Domein
Jeugdzorg
50%
€
400.000 €
200.000
Gebruik huishoudelijke hulp
50%
€
190.000 €
95.000
Planologische maatregelen (planschades)
50%
€
500.000 €
250.000
Opbrengst bouwleges Door de stijgende inflatie is de stelpost indexatie niet toereikend
50% 50%
€ €
125.000 € 250.000 €
62.500 125.000
Door aanpassing verdeelmaatstaven of lagere uitgaven van het Rijk kan de algemene uitkering dalen
80%
€
140.000 €
112.000
8. Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Stedelijke Vernieuwing 9. Algemene dekkingsmiddelen
Totaal:
€
De totaal benodigde weerstandscapaciteit van alle risico's van de gemeente Baarle-Nassau bedraagt € 1.700.284. Dat is € 24.184 meer dan de berekende benodigde weerstandscapaciteit bij het opstellen van de begroting 2026.
Berekening weerstandsvermogen Beschikbare weerstandscapaciteit De beschikbare weerstandscapaciteit bevat drie componenten: de algemene reserve minus de claims (verplichtingen) die daar op zijn gelegd door de raad de algemene bedrijfsreserve grondexploitaties de begrotingspost onvoorzien
In onderstaande tabel is de ontwikkeling van deze drie componenten weergegeven.
Jaarstukken 2025 Baarle-Nassau
75
1.221.620
Meerjarenprognose beschikbare weerstandscapaciteit nr. Omschrijving
2025
2026
2027
2028
2029
2.352.704
1.758.358
2.056.488
2.186.388
1.956.752
145.293 -500.000 -20.000 -47.943 100.000 -240.178
100.000 -200.813
129.900
-229.636
-505.970
A Algemene reserve stand per 01 januari Mutaties/Claims op basis van raadsbesluiten 1 Bestemming resultaat jaarrekening 2024 2 Aanvulling voorziening riolering 3 Uittredingskosten RBL 4 Omgevingsplan Grens 32 5 Middelen t.b.v. bibliotheek (sept.circ. 2025) 6 Afboeken kosten nieuwbouw CCB 7 Opbrengst verkoop CCB-gebouw 8 Onderzoek toekomstig gebruik gemeentehuis 9 BP met verbrede reikwijdte 10 Pilot subsidieverwerving 11 Realisatie basisinfrastructuur Bels Lijntje 12 Beleid Vrijkomende Agrarische Verbouwing 13 Woonwagenbeleid 14 Extra capaciteit wonen 15 Grensstation 16 Ondernemerspeiling 17 Toekomstperspectief sportpark Den Bremer 18 Bestemming resultaat jaarrekening 2025
pm -29.405 -2.113
(Meerjaren)begroting 19 Bestemming resultaat jaarrekening 2026 t/m 2028 20 Nieuwe gemeenteraad 2026 (1e Turap 2025) 21 Actualiseren parkeernormennota (PPN 2026) 22 Uitvoeringsplan vrijetijdsvisie (PPN 2026) 23 Weerbaarheid inwoners stand per 31-12 (afgerond)
-50.530 -6.007 -20.000 -30.000 -8.179 -5.000 -10.341 -10.000 -15.000 -25.000 654.000
-15.000 -10.000 -25.000 -25.000 1.758.358
2.056.488
2.186.388
1.956.752
1.450.782
1.232.331
1.278.293
1.255.764
1.262.695
1.262.970
45.962
9.520 -2.049 -30.000
6.931
275
1.278.293
1.255.764
1.262.695
1.262.970
1.262.970
0
1
1
1
1
D beschikbare weerstandscapaciteit
3.036.651
3.312.253
3.449.084
3.219.723
2.713.753
E benodigde weerstandscapaciteit
1.700.284
1.700.284
1.700.284
1.700.284
1.700.284
1,79
1,95
2,03
1,89
1,60
ruim voldoende
ruim voldoende
uitstekend
ruim voldoende
ruim voldoende
B Algemene bedrijfsreserve grondexploitaties stand per 01 januari 24 Winstneming Maaijkant 2e fase 25 Gebiedsvisie voor transformatiegebieden kern BLN 26 Opstell. prog. grondbel. en kst.verhaal (PPN 2026) stand per 31-12 (afgerond) C Onvoorzien
F weerstandsvermogen (ratio) kwalificatie € 654.000 moet nog bestemd worden
76
Jaarstukken 2025 Baarle-Nassau
Ontwikkelingen weerstandsvermogen De prognose van het weerstandsvermogen op 31 december 2025 is een momentopname. Uit de meerjarenprognose van de algemene reserve blijkt dat het weerstandsvermogen naar verwachting de komende jaren ruim voldoende blijft.
Inzicht in financiële status Het is belangrijk dat we inzicht hebben in de financiële status en de financiële weerbaarheid van onze gemeente.
(Fraude)risicobeheersing Het college van gemeente Baarle-Nassau is zich bewust van het inherente risico van fraude dat zij, zowel intern als extern, loopt bij het uitvoeren van haar activiteiten. In het controleplan wordt expliciet aandacht besteed aan (fraude)risicoanalyse. Dit is de basis voor de inrichting en bijsturing van werkprocessen en waar nodig ook beleidsuitgangspunten. De beoordeling wordt daarna uitgewerkt in controledoelstellingen en interne controlemaatregelen. Risicomanagement wordt ingebed in de reguliere P&C-cyclus. De risicoanalyse wordt geactualiseerd bij zowel de begroting als de jaarrekening. Via de reguliere P&C-cyclus als ook bij het stappenplan van de invoering van de nieuwe rechtmatigheidswet staat risicomanagement (met name bewustwording en risicobereidheid) ook op de agenda van directie en bestuur. Indien zich nieuwe risico’s voordoen wordt de directie en het bestuur, afhankelijk van de importantie, zo nodig tussentijds geïnformeerd. Ook bij beleidsnota’s/beleidsvoorstellen wordt in voorkomende gevallen gebruik gemaakt van een risicoparagraaf in de betreffende nota/voorstel. Externe partijen moeten er op kunnen vertrouwen dat gemeente Baarle-Nassau en haar medewerkers op een betrouwbare, eerlijke en zorgvuldige manier zaken doen.
Daarom heeft gemeente Baarle-Nassau een gedragscode opgesteld die door iedere medewerker bij indiensttreding wordt ondertekend. Het belang van de gedragscode en de naleving wordt periodiek benadrukt en is onderwerp van gesprek tussen leidinggevende en medewerker. Er is een vertrouwenspersoon en meldpunt ingesteld waarbij eventuele misstanden vertrouwelijk kunnen worden gemeld. De gedragscode is beschikbaar via onze website en wordt (daarmee) ook gedeeld met onze externe relaties. Onze (financiële) processen kenmerken zich door de aanwezigheid van functiescheiding. Hiermee voorkomen we dat slechts één persoon ongecontroleerd transacties of verplichtingen kan aangaan, autoriseren, verwerken en afwikkelen en toegang heeft tot activa. Ondanks alle beheersingsmaatregelen resteert het risico dat management of directie maatregelen doorbreekt en het risico van samenspanning tussen medewerkers. Transparante besluitvorming, de governance structuur, een open cultuur waarbij we elkaar durven aan te spreken, de aanwezigheid van een vertrouwenspersoon om niet-integer handelen (anoniem) te melden, periodieke interne en externe audits op de naleving van beheersingsmaatregelen moeten dit ondervangen. De afgelopen jaren zijn er regelmatig berichten in de media over cyberaanvallen, gevallen van ransomware en datalekken.
Gezien de activiteiten van gemeente Baarle-Nassau heeft informatiebeveiliging vanuit de perspectieven continuïteit, fraude en privacy en daarmee samenhangende reputatie een hoge prioriteit. Tijdens de dagelijkse bedrijfsvoering vinden controles plaats om vast te stellen of gewerkt wordt volgens de daarover gemaakte afspraken, waaronder de diverse protocollen voor informatiebeveiliging. Periodiek wordt de beheersing van informatiebeveiliging getoetst. Eventuele verbeterpunten vormen de input voor verdere aanscherping en/of naleving van het informatiebeveiligingsproces.
Jaarstukken 2025 Baarle-Nassau
77
Conclusie Het college is van mening dat, met alle analyses en getroffen beheersingsmaatregelen, de risico’s met betrekking tot een beheerste en integere bedrijfsvoering inzichtelijk zijn en op een adequate wijze de aandacht krijgen.
Financiële kengetallen In het gewijzigde BBV is een basisset van vijf kengetallen verplicht gesteld. Deze kengetallen geven in samenhang informatie over de financiële status van de gemeente. Het BBV geeft geen landelijke normering voor de kengetallen. De kengetallen zijn een weerspiegeling van het gevoerde beleid binnen een gemeente. De kengetallen moeten zodoende in samenhang worden beoordeeld, wat ook de onderlinge vergelijkbaarheid met andere gemeenten bemoeilijkt.
78
Jaarstukken 2025 Baarle-Nassau
Verloop kengetallen Financiële kengetallen
Rekening 2024
Netto schuldquote Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen Solvabiliteitsratio Structurele exploitatieruimte Grondexploitatie Belastingcapaciteit
17% 17% 45% 3% -3% 93%
Begroting 2025 (primair) 31% 31% 40% 1% 0% 101%
Nadere toelichting Legenda: Voldoende
Attentie/kwetsbaar
Kwetsbaar
Kengetal: Netto schuldquote De netto schuldquote beoordeelt de schuld als aandeel van de inkomsten. Eenvoudig gezegd betekent een netto-schuldquote van 100% dat de schuldenlast de omvang heeft van een jaaromzet. Op basis van de jaarrekeningcijfers 2025 bedraagt de netto schuldquote voor Baarle-Nassau 12%. Het model beoordeelt een netto schuldquote tot 100% als goed (“groen”), tussen de 100% en 130% is voorzichtigheid geboden (“oranje”) en boven de 130% doet een gemeente er goed aan de schulden af te bouwen (“rood”). Met een netto schuldquote van 12% zit Baarle-Nassau diep in het groen. Kengetal: Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen De netto schuldquote wordt tevens berekend met een correctie voor verstrekte leningen (uitgaand geld). Het verschil met de netto schuldquote (zonder correctie) vertegenwoordigt het mogelijke risico dat de gemeente loopt als alle verstrekte leningen niet terug betaald zouden worden.
Kengetal: Solvabiliteitsratio/schuldratio Onze financieringsstructuur is zodanig dat we een deel met eigen vermogen hebben gefinancierd en daardoor een aanvaardbaar bedrag aan schulden hebben. We beschikken dan ook over een gezonde financieringspositie. De solvabiliteitsratio geeft de mate aan waarin bezit op de balans is afbetaald. Hoe hoger de uitkomst hoe gunstiger. We financieren dan immers meer met eigen vermogen. Op basis van de jaarrekeningcijfers 2025 scoort BaarleNassau een solvabiliteitsratio van 44%. De schuldratio geeft aan welk aandeel van het gemeentebezit is belast met schulden. Dit is het spiegelbeeld van de solvabiliteitsratio. Baarle-Nassau heeft dus een schuldratio van 56% (100% - 44%).
Jaarstukken 2025 Baarle-Nassau
79
Rekening 2025 12% 11% 44% 5% -1% 92%
Kengetal: Structurele exploitatieruimte Voor de beoordeling van de financiële positie is het ook van belang te kijken naar de structurele baten en structurele lasten. Een positief percentage betekent dat de structurele baten toereikend zijn om de structurele lasten (waaronder rente en afschrijvingen) te dekken. In Baarle-Nassau is dit in 2025 het geval. Kengetal: Grondexploitatie De boekwaarde van de voorraden grond is van belang omdat deze waarde nog moet worden terugverdiend door middel van verkopen. Het kengetal grondexploitatie geeft aan hoe groot de grondpositie (boekwaarde) is ten opzichte van de jaarlijkse baten. Wanneer een gemeente grond tegen de veel lagere prijs van landbouwgrond heeft aangekocht, loopt ze minder risico dan wanneer er dure grond is aangekocht. Ultimo 2025 bedraagt de boekwaarde van de grondexploitaties -1% van de totale baten (voor bestemming). Het risico voor de gemeente is dus nihil. Kengetal: Belastingcapaciteit De belastingcapaciteit geeft de mate aan waarin de lokale lasten, en hiermee de gemeentelijke baten, eventueel kunnen worden verhoogd om financiële tegenvallers op te kunnen vangen of om ruimte voor nieuw beleid te creëren. Onze woonlasten van meerpersoonshuishoudens bedragen 92% van het landelijk gemiddelde. Ten opzichte van het landelijk gemiddelde hebben we dus nog ruimte om de woonlasten te verhogen.
Hierbij moet wel opgemerkt worden dat feitelijk alleen het onderdeel OZB verhoogd kan worden, omdat wij voor riool- en afvalstoffenheffing 100% kostendekkendheid hanteren. De belastingcapaciteit is gerelateerd aan de hoogte van de gemiddelde woonlasten voor een meerpersoonshuishouden (kosten van rioolheffing, afvalstoffenheffing en OZB). Een percentage van minder dan 100% geeft aan dat de woonlasten onder de landelijk gemiddelde tarieven liggen. De gemiddelde woonlasten bedragen in 2025 € 964. Het landelijk gemiddelde over 2025 bedraagt € 1.050.
80
Jaarstukken 2025 Baarle-Nassau
Onderhoud kapitaalgoederen Algemeen Wij zijn inrichter, beheerder en voor een groot deel ook eigenaar van de openbare ruimte in BaarleNassau. Bij de inrichting en het beheer van de openbare ruimte ontstaan kapitaalgoederen zoals wegen, riolering, water en groen. Kapitaalgoederen zijn van directe invloed op een goed, veilig en efficiënt leef-, werk- en woonmilieu voor de inwoners. Daarnaast is het financieel belang van goed beheer en onderhoud van kapitaalgoederen groot, omdat we de waarde ervan dienen te behouden en het een aanzienlijk beslag op onze begroting legt. Naast producent en beheerder van die kapitaalgoederen zijn we er zelf ook gebruiker van. Bij het uitvoeren van onze taken maken we bijvoorbeeld gebruik van het gemeentehuis en de gemeentewerf.
Beleidsdocumenten • • • • •
Wegbeheerplan 2024-2028 (concept) VGRP 2021-2025 Onderhoudsplanningen gebouwen 2023-2033 Beleidsplan sport en bewegen 2021-2025 "Baarle Beweegt" Groenvisie Grenzeloos groen 2017
Wegbeheerplan Beleidskader Wegbeheer is een wezenlijk onderdeel van het beheer van de openbare ruimte. Om deze openbare ruimte, welke voor een belangrijk gedeelte het leefgenot en de veiligheid voor onze inwoners bepaalt, op een verantwoorde wijze te kunnen beheren zijn middelen nodig. Om deze middelen zo efficiënt en effectief mogelijk in te zetten is gekozen voor de CROW methodiek. In het najaar van 2022 heeft voor alle wegen, door een extern bureau, een globale visuele inspectie plaats gevonden. Op basis van deze inspecties is het concept-wegbeheerplan 2024-2028 opgesteld. In het wegbeheerplan is opgenomen de minimale technische kwaliteit van de verharding conform de CROW-richtlijn te houden (minimaal niveau B). Het concept-wegbeheerplan 2024-2028 heeft als basis gediend voor het uitvoeringsprogramma van 2025. Financiële consequenties In 2025 is een budget geraamd van € 309.000 ten behoeve van de jaarlijkse onderhoudskosten. De werkelijke uitgaven in 2025 bedragen € 140.000. Daarnaast is in verband met onderhoudswerkzaamheden aan kabels en leidingen een bedrag van € 35.000 aan degeneratiekosten ontvangen. Het overschot aan middelen ad. € 204.000 (€ 309.000 - € 140.000 + € 35.000) is conform het raadsbesluit toegevoegd aan de reserve wegen. De totale kosten van het achterstallig onderhoud op basis van de weg-inspecties zijn becijferd op een bedrag van € 893.000.
Dit bedrag is in 2023 toegevoegd aan de voorziening achterstallig onderhoud wegen. In 2025 is een bedrag van € 83.000 uitgegeven t.b.v. het inlopen van achterstallig onderhoud.
Verbreed gemeentelijk rioleringsplan Beleidskader De raad heeft op 4 november 2020 het Verbreed Gemeentelijk Rioleringsplan 2021-2025 (VGRP) vastgesteld. Het beleid, zoals opgenomen in het VGRP, is gericht op: •
Het inzamelen van het binnen gemeentelijk gebied geproduceerde afvalwater;
Jaarstukken 2025 Baarle-Nassau
81
• • • • •
Het inzamelen van hemelwater; Het transporteren van het ingezamelde water naar een geschikt lozingspunt; Het voorkomen van ongewenste emissies naar oppervlaktewater, bodem en grondwater; Het zoveel mogelijk beperken van overlast voor de woonomgeving (in de breedste zin van het woord); Het doelmatig beheren van de riolering, het oppervlaktewater en grondwater tegen de laagst mogelijke maatschappelijke kosten.
Financiële consequenties Voor 2025 is een onttrekking aan de voorziening riolering geraamd van € 525.000 (lasten hoger dan de baten). De daadwerkelijke onttrekking aan de voorziening riolering bedraagt € 126.000. De lagere onttrekking ad. € 399.000 wordt met name veroorzaakt door: - lagere onderhoudskosten € 40.000 - lagere kosten reiniging en inspectie (inlopen achterstand) € 212.000 - lagere kosten vervangen leidingwerk minigemalen € 60.000 - lagere kosten digitale paspoorten gemalen, SSW, grondwatermeetnet € 81.000 - hogere kosten elektriciteit/telecommunicatie gemalen € 16.000 - lagere toerekening btw (niet geraamd) € 73.000 - hogere rioolheffing € 61.000 - overige verschillen € 10.000 € 399.000 (zie ook toelichting op programma 7)
Water Hiervoor wordt verwezen naar het Verbreed gemeentelijk rioleringsplan.
Meerjarig onderhoudsplan gemeentelijke gebouwen Beleidskader In 2023 is de meerjaren-onderhoudsplanning voor de gemeentelijke gebouwen geactualiseerd voor de periode 2023-2033. Jaarlijks wordt bekeken of er tussentijdse aanpassingen nodig zijn. De onderhoudsplanning geeft inzicht in het jaarlijks geplande groot en klein onderhoud. Voor al het in 2025 geplande onderhoud is telkens bekeken in hoeverre het onderhoud echt noodzakelijk is. Op basis daarvan is bepaald de werkzaamheden uit te voeren dan wel door te schuiven naar de toekomst. Daarnaast zijn de onderhoudswerkzaamheden zoveel mogelijk afgestemd met de gebruikers van de gebouwen. Financiële consequenties •
Gemeentewerf In 2025 is een bedrag van € 8.100 uitgegeven aan groot onderhoud. Omdat hiervoor een bedrag van € 8.700 was geraamd, is € 600 toegevoegd aan de reserve Gemeentewerf.
•
Gemeentehuis In 2025 is een bedrag van € 1.100 uitgegeven aan groot onderhoud. Omdat hiervoor een bedrag van € 77.200 was geraamd, is € 76.100 toegevoegd aan de reserve Gemeentehuis.
•
Brede school In 2025 is een bedrag van € 5.900 uitgegeven aan groot onderhoud. Omdat hiervoor een bedrag van € 40.100 was geraamd, is € 34.200 toegevoegd aan de reserve Brede school De Uilenpoort.
•
Cultureel Centrum
82
Jaarstukken 2025 Baarle-Nassau
In 2025 is een bedrag van € 19.800 uitgegeven aan groot onderhoud. Omdat hiervoor een bedrag van € 19.900 was geraamd, is € 100 toegevoegd aan de reserve Cultureel Centrum Baarle. •
Bremerpoort In 2025 is een bedrag van € 11.300 uitgegeven aan groot onderhoud. Omdat hiervoor een bedrag van € 9.800 was geraamd, is € 1.500 onttrokken aan de reserve MFA De Bremerpoort.
•
Brandweerkazerne In 2025 is niets uitgegeven aan groot onderhoud. Omdat hiervoor een bedrag van € 9.700 was geraamd, is € 9.700 toegevoegd aan de reserve Brandweerkazerne.
Buitensportaccommodaties Beleidskader De raad heeft op 29 september 2021 het beleidsplan sport en bewegen 2021-2025 "Baarle Beweegt" vastgesteld. Hierin is tevens het beleid met betrekking tot het groot onderhoud (vervangingsinvesteringen) aan de buitensportaccommodaties opgenomen. Het groot onderhoud betreft in de praktijk meestal het vervangen van de atletiekbaan, de tennisbanen, de voetbalvelden, regeninstallaties, veldverlichting, hekwerken/afrasteringen, netten, ballenvangers, doelen en dugouts. De kosten van betreffende werkzaamheden worden daarom meegenomen als investering in het meerjarige investeringsplan. Financiële consequenties In 2025 is een bedrag van € 90.800 uitgeven ten behoeve van het vervangen van de veldverlichting op het sportpark Boschoven.
Groenstructuur- en groenbeheerplan Beleidskader In 2017 heeft de gemeenteraad de groenvisie “Grenzeloos Groen” vastgesteld. Grenzeloos groen betekent dat groen geen barrières vormt. Ook niet voor flora en fauna. Bij de inrichting van het groen is (bio)diversiteit daarom een belangrijk uitgangspunt. Ons groen dient voor het toekomstbestendig behouden en versterken van de groene karakteristiek van Baarle Nassau. Ten behoeve van de groenvisie is een inventarisatie gedaan van het huidige groen, de uitkomsten hiervan zijn verwerkt in het beheersysteem. Verder zijn er (bomen) structuurkaarten gemaakt. Bij de groeninventarisatie zijn slechte plantvakken in kaart gebracht. Dit betekent dat deze plantvakken omgevormd of gerenoveerd moeten worden. Daarbij gelden voor het groen de kwaliteitsaspecten toekomstbestendig, duurzaam en (bio)diversiteitsproof. Hierdoor kunnen de plantvakken ook in de toekomst goed onderhouden worden. Financiële consequenties In 2025 is een deel van de werkzaamheden uitgevoerd op basis van de groenvisie "Grenzeloos Groen". De kosten hiervan bedragen € 58.500 (renovatie De Akkers).