3.14 - Bijlage 2 - Jaarverslag regionaal bureau leren 2024-2025

C:\Users\abe10\AppData\Local\Microsoft\Windows\Temporary Internet Files\Content.Outlook\RFDA28KD\huis icoon.png

Inhoudsopgave Voorwoord Inleiding Leeswijzer Samenvatting Doelgroep RBL West-Brabant Leerplicht en kwalificatieplicht Verzuim Absoluut verzuim Relatief verzuim Luxe verzuim Thuiszitters Thuiszitters, langdurig relatief verzuim Thuiszitters, zorgleerlingen Etten-Leur bindt de strijd aan tegen thuiszitten Vrijstelling Afhandelingen en waarschuwingen Overig Doorstroompunt en VSV Doorstroompunt Jongeren in kwetsbare positie (JIKP) Overig NEET Laagdrempelige benadering VSV jongeren in gemeente Altena OnMyWay Vangnet in cijfers Vangnet beleidsmatige knelpunten Voortijdig schoolverlaters Bijlagen Overige taken RBL

C:\Users\abe10\AppData\Local\Microsoft\Windows\Temporary Internet Files\Content.Outlook\RFDA28KD\huis icoon.png

Ga naar…

REGIONAAL BUREAU LEREN / JAARVERSLAG 2024-2025 | Pagina

2

Voorwoord Trots en dankbaar kijken we terug op een schooljaar waarin veel is gebeurd. Het jaar 2024-2025 laat een opvallende tweedeling zien in de ontwikkeling van verzuim. Waar het absoluut verzuim dit jaar is gedaald, zien we het relatief verzuim juist stijgen. Deze beweging vraagt om een genuanceerde blik op de uitdagingen waar we als regio voor staan. De daling in absoluut verzuim is mede te danken aan het sneller vinden van passende onderwijsplekken voor Oekraïense vluchtelingen, in combinatie met een gestabiliseerde instroom. Toch blijft het realiseren van een passende plek voor nieuwkomers en anderstaligen een grote opgave. Ruim 40% van de absoluut verzuimmeldingen komt nog steeds van jongeren die zich na 2020 in Nederland hebben gevestigd en niet de Nederlandse nationaliteit hebben. Daarnaast zien we dat het MBO een uitzondering vormt: terwijl andere onderwijssoorten een daling laten zien, stijgt het aantal absoluut verzuimmeldingen vanuit het MBO juist. Iets waar we in het komende schooljaar dan ook extra aandacht voor zullen hebben. Tegelijkertijd neemt het relatief en luxe verzuim fors toe. Enerzijds doordat scholen verzuim sneller melden, anderzijds door de toenemende problematiek bij jongeren, die vaker en langer uitvallen. Dit vertaalt zich in een stijging van het aantal thuiszitters, vooral onder zorgleerlingen.

Hoewel scholen niet verplicht zijn deze meldingen te doen, helpt dit ons enorm in het voorkomen van wettelijk thuiszitten. De wachtlijsten in jeugdzorg en speciaal onderwijs maken deze uitdaging nog groter. Hier ligt dan ook een opgave voor het RBL, de goede samenwerking binnen de keten nog intensiever maken en beter op elkaar aansluiten.

Naast deze ontwikkelingen staat het schooljaar 2024-2025 in het teken van transitie. Binnen leerplicht krijgt de overgang naar leerrecht steeds meer vorm, wat de rol van de leerplichtambtenaar verandert richting preventie. Landelijk zien we discussies over schoolaanwezigheid in plaats van verzuim en over de positie van leerplicht binnen het strafrecht. Tegelijkertijd bereiden we ons voor op de invoering van de Wet Van School naar Duurzaam Werk per 1 januari 2026. De kaders van deze nieuwe wet worden steeds duidelijker en binnen onze regio wordt intensief samengewerkt om klaar te zijn voor deze ingrijpende verandering. Dit vraagt om een andere rol van doorstroomcoaches en een nauwere samenwerking met scholen en de arbeidsmarktregio. Afgelopen schooljaar is een belangrijke eerste stap gezet om deze transitie vorm te geven. Het was een jaar van beweging, uitdagingen en vooruitkijken. Samen met onze partners blijven we werken aan oplossingen die jongeren perspectief bieden – in onderwijs én in hun verdere toekomst. Alleen door samen te blijven investeren in samenwerking en innovatie kunnen we ervoor zorgen dat iedere jongere de kans krijgt om mee te doen. Ineke van Hal en Annelieke van der Meer Teamleiders RBL

Ook het aantal Voortijdig Schoolverlaters stijgt opnieuw. Vooral jongeren zonder eerdere inschrijving bij DUO, waarvan de helft nieuwkomers betreft, kiezen vaker voor werk boven onderwijs. Arbeid blijkt voor veel jongeren een aantrekkelijk alternatief, wat vraagt om een andere benadering in begeleiding en preventie.

C:\Users\abe10\AppData\Local\Microsoft\Windows\Temporary Internet Files\Content.Outlook\RFDA28KD\huis icoon.png

Ga naar…

REGIONAAL BUREAU LEREN / JAARVERSLAG 2024-2025 | Pagina

3

Inleiding 1/2 De Gemeenschappelijke Regeling Programma Schoolverzuim en Voortijdig Schoolverlaten is beter bekend onder de naam Regionaal Bureau Leren WestBrabant. Het voorkomen en terugdringen van schoolverzuim en schooluitval wordt door deze samenwerking regionaal uitgevoerd. Leerlingen en studenten gaan immers ook niet altijd naar een school of onderwijsinstelling binnen hun woongemeente. Eén regionale leerlingenadministratie, met dagelijkse koppelingen naar de gemeentelijke Basisregistraties Persoonsgegevens (BRP’s), DUO (het onderdeel van het ministerie van OCW dat verzuimmeldingen en school in- en uitschrijvingen registreert) en BIDN (het oude Inlichtingenburo, waarin gemeenten en overheidsinstanties (inkomens)gegevens delen), zorgt ervoor dat de kans minimaal wordt dat jongeren die verhuizen binnen de regio of naar school gaan in een andere gemeente dan hun woongemeente, uit zicht raken.

Alle zestien deelnemende gemeenten hebben hun administratie overgedragen aan het RBL West-Brabant. Voor zeven gemeenten voert het RBL ook de uitvoerende taken uit. Het gaat om het dagelijks werk van leerplichtambtenaren en doorstroomcoaches. Tot slot voert het RBL voor 3 gemeenten de uitvoerende taken voor het Doorstroompunt (RMC) en de leerplichttaken op het MBO uit. De taken ten aanzien van leerplicht in het primair en voortgezet onderwijs worden door deze gemeenten zelf uitgevoerd.

C:\Users\abe10\AppData\Local\Microsoft\Windows\Temporary Internet Files\Content.Outlook\RFDA28KD\huis icoon.png

Ga naar…

REGIONAAL BUREAU LEREN / JAARVERSLAG 2024-2025 | Pagina

4

Inleiding 2/2 Het RBL West-Brabant hanteert zoveel mogelijk uniforme werkwijzen voor de leerplichtambtenaren en doorstroomcoaches in de regio. Werken volgens de bedoeling is hierbij het uitgangspunt; daar waar nodig wordt binnen de kaders maatwerk toegepast om een passende oplossing te kunnen bieden. De samenwerking met netwerkpartners op het terrein van passend onderwijs, jeugdbeleid en participatiewetgeving zijn hierbij van groot belang.

Missie Ieder kind en jongere verdient de kans zich te ontwikkelen op een voor hem of haar passende manier. Leren in het onderwijs is een belangrijke manier voor kinderen en jongeren om zich te ontwikkelen, maar soms lopen ze daarin vast. Kinderen en jongeren die (dreigen) uit (te) vallen op school kunnen rekenen op ondersteuning van leerrecht / doorstroompunt

Het recht op onderwijs en ontwikkeling van de jongeren in onze gemeenten staat centraal in onze dienstverlening. Onze speerpunten zijn: 1. Inzet op preventie. Voorkomen van thuiszitters, (school)uitval en voortijdig schoolverlaten 2. Aansluiten op de ontwikkelbehoefte van het kind / de jongere 3. Zichtbaarheid van leerrecht / doorstroompunt op scholen en in het lokale netwerk 4. Samen met scholen en netwerkpartners werken aan een omslag van leerplicht naar leerrecht voor 18- en van startkwalificatie naar ontwikkelperspectief voor 18+. 5. Nazorg 6. Dienstverlening Doorstroompunt uitbreiden naar 27 jaar

Visie • Wij bieden kinderen en jongeren die (dreigen) uit (te) vallen in het onderwijs ondersteuning om weer op een passend ontwikkelpad te komen: onderwijs, of een ander passend alternatief. • Daartoe zien wij het kind en de jongere in zijn/haar omgeving (gezin, familie, sociaal netwerk, school, buurt). • Samen met onze partners in het onderwijs, zorg en arbeidsmarktnetwerk sluiten we aan bij de behoefte van het kind en de jongere. We denken en handelen vanuit kansen en mogelijkheden. • Met onze lokale en regionale partners hebben we kinderen en jongeren die (dreigen) uit (te) vallen zo snel mogelijk in beeld, waardoor escalatie voorkomen wordt.

C:\Users\abe10\AppData\Local\Microsoft\Windows\Temporary Internet Files\Content.Outlook\RFDA28KD\huis icoon.png

Ga naar…

REGIONAAL BUREAU LEREN / JAARVERSLAG 2024-2025 | Pagina

5

Leeswijzer In dit jaarverslag wordt voornamelijk op het niveau van werkprocessen gerapporteerd. Een werkproces is een term die gebruikt wordt in het Jeugd Volg Systeem (JVS), het klantregistratiesysteem waarin alle interventies worden geregistreerd die voor jongeren gedaan worden. Wanneer het niet gaat om het aantal werkprocessen, maar om het aantal jongeren wordt dit vermeld. Met de werkprocessen die in dit jaarverslag aan bod komen, wordt getracht een zo goed mogelijk beeld te geven van de werkzaamheden die worden uitgevoerd en de resultaten daarvan om invulling te geven aan het recht op onderwijs en ontwikkeling voor alle jongeren in ons werkgebied. De peildatum voor de jongerenaantallen die in dit verslag genoemd worden, met name onder ‘Doelgroep’, is 01-10-2024. Als in dit jaarverslag wordt gesproken over werkprocessen dan gaat het om de werkprocessen waaraan is gewerkt in de periode van 01-08-2024 tot en met 31-07-2025. Wanneer een tabel informatie weergeeft over een andere periode of peildatum, dan staat dit specifiek bij de tabel vernoemd.

Dit jaarverslag is een dynamisch pdf-bestand. Door middel van verschillende knoppen kunt u gemakkelijk door het document bewegen om snel bij de informatie te komen die voor u interessant is. In de groene balk onderaan iedere pagina staan de volgende drie knoppen weergegeven. Terug naar inhoudsopgave C:\Users\abe10\AppData\Local\Microsoft\Windows\Temporary Internet Files\Content.Outlook\RFDA28KD\huis icoon.png

Aanvullende en achterliggende informatie (per gemeente) in het dashboard

ⓘ

De aanduiding ‘-' in de tabellen betekent 0 of geen. De informatie in dit verslag heeft betrekking op de cijfers en trends van de gehele regio. Daar waar individuele gemeenten een afwijkende trend laten zien, wordt hier in de verklarende tekst op ingegaan. De cijfers per gemeente zijn te vinden in het dashboard dat als bijlage bij dit Jaarverslag beschikbaar gesteld is.

Cijfers waarstaatjegemeente.nl Vaak wordt voor cijfers over o.a. absoluut verzuim ook gekeken naar waarstaatjegemeente.nl. Die aantallen komen niet overeen met de aantallen in dit jaarverslag. In het jaarverslag wordt gekeken naar het aantal (afgehandelde) werkprocessen. De informatie op waarstaatjegemeente.nl is gebaseerd op de artikel 25 rapportage oftewel leerplichttelling. Dat betreft het aantal personen waarbij sprake is geweest van vrijstelling, verzuim, proces-verbaal of thuiszitten.

C:\Users\abe10\AppData\Local\Microsoft\Windows\Temporary Internet Files\Content.Outlook\RFDA28KD\huis icoon.png

Ga naar…

REGIONAAL BUREAU LEREN / JAARVERSLAG 2024-2025 | Pagina

6

Samenvatting Het schooljaar 2024-2025 laat een tweedeling zien in ontwikkeling van het verzuim. Het absoluut verzuim is dit schooljaar gedaald, terwijl het relatief verzuim juist stijgt. Bij absoluut verzuim zien we dat het vinden van en passende onderwijsplek voor Oekraïense vluchtelingen vaker en sneller lukt. Dit houdt uiteraard ook verband met de gestabiliseerde toestroom van deze vluchtelingen. Dit neemt echter niet weg dat het vinden van een passende onderwijsplek voor nieuwkomers / anderstaligen in het algemeen een grote uitdaging blijft. Nog steeds is ruim 40% van de absoluut verzuimmeldingen afkomstig van jongeren die zich na 2020 in Nederland gevestigd hebben en niet de Nederlandse nationaliteit hebben. Ook blijft de aandacht voor absoluut verzuim binnen het MBO onverminderd groot. Waar bij de andere onderwijssoorten een daling te zien is, stijgt het aantal absoluut verzuimmeldingen vanuit het MBO juist. Het aantal meldingen relatief en luxe verzuim zien we dit schooljaar flink stijgen. Enerzijds komt dit doordat de lijntjes met de scholen steeds korter worden en de scholen gestimuleerd worden verzuim zo snel mogelijk te melden. Anderzijds zien we al jarenlang de problematiek bij jongeren stijgen, waardoor zij vaker en langer uitvallen. Dit jaar zien we in de resultaten bijvoorbeeld een stijging in het aantal relatief verzuimmeldingen die uitmonden in Thuiszitters.

Na een pas op de plaats in het aantal thuiszitters vorig jaar, neemt het aantal thuiszitters dit jaar weer toe. Met name het aantal gemelde zorgleerlingen neemt flink toe. Scholen zijn niet verplicht deze thuiszitters bij ons te melden, maar het helpt ontzettend in de preventieve aanpak om (wettelijk) thuiszitten te voorkomen. Deze toename wordt vooral gezien als teken dat we jongeren waarbij problemen spelen steeds beter in beeld krijgen.

De wachtlijsten in zowel de jeugdzorg als het speciaal onderwijs dragen daarnaast ook bij aan de stijging van het aantal thuiszitters. Deze jongeren vallen uit in het regulier onderwijs, maar kunnen op korte termijn niet de hulp of passende plek krijgen, waardoor ze thuis komen te zitten. Het aantal Voortijdig Schoolverlaters zien we dit jaar wederom stijgen. Net als vorig jaar zit de stijging vooral in de groep jongeren die volgens DUO niet eerder een schoolinschrijving hebben gehad. Voor de helft bestaat deze groep uit nieuwkomers: arbeidsmigranten, buitenlandse studenten en vluchtelingen die korter dan 3 jaar in Nederland verblijven. Deze jongeren verkiezen werk boven onderwijs. Arbeid is eigenlijk voor de hele VSV doelgroep een lonkend alternatief. Het lukt een groot deel (ruim 40%) van deze doelgroep om voldoende inkomsten te genereren, waardoor begeleiding van een doorstroomcoach op dit moment voor deze jongeren niet noodzakelijk is. Het schooljaar 2024-2025 kenmerkt zich verder door transitie. Binnen leerplicht krijgt de overgangsfase naar leerrecht steeds meer vorm. De rol van de leerplichtambtenaar verandert hierdoor en verschuift steeds meer naar preventief. Ook speelt de discussie over of leerplicht nog in het strafrecht moet blijven landelijk steeds op.

De keuze van het OM om te stoppen met het behandelen van casussen naar aanleiding van vrijstellingen op grond van levensovertuiging (5 onder b) heeft hier zeker een steentje aan bijgedragen. Ook wordt er landelijk steeds meer gesproken over schoolaanwezigheid in plaats van over verzuim. Hoe verhoudt de rol van leerplichtambtenaar zich hiertoe? Een uitdagende zoektocht die dit schooljaar van start is gegaan en ongetwijfeld nog wel even zal doorlopen. Ook binnen het Doorstroompunt staan er wijzigingen op stapel. Per 1-12026 gaat de nieuwe wet Van School Naar Duurzaam Werk in. Dit vraagt een andere rol van de doorstroomcoaches en meer samenwerking met scholen, arbeidsmarktregio en werk & inkomen. Afgelopen schooljaar is er een start gemaakt met de aftasting wat dit in de praktijk gaat betekenen.

C:\Users\abe10\AppData\Local\Microsoft\Windows\Temporary Internet Files\Content.Outlook\RFDA28KD\huis icoon.png

Ga naar…

REGIONAAL BUREAU LEREN / JAARVERSLAG 2024-2025 | Pagina

7

Doelgroep RBL West-Brabant Deze pagina geeft inzicht in de doelgroep van het RBL. De peildatum is 01-10-2024. Hoeveel jongeren van 5 tot 23 jaar wonen in de 16 deelnemende gemeenten en wat is hun leerplichtstatus? Welk type onderwijs volgen de jongeren die nog geen startkwalificatie behaald hebben? Hoe is de doelgroep die geen schoolinschrijving en ook geen startkwalificatie heeft onderverdeeld? Leerplichtstatus van jongeren in alle aangesloten gemeenten

Jongeren zonder startkwalificatie, met schoolinschrijving naar type onderwijs

15.015 15.952 01-10-2024

79.799

1.437

1.529

26.394

01-10-2024

47.264

37.177

13.265

14.510 15.342 1.558

80.714

01-10-2023

27.809

Leerplichtig

Kwalificatieplichtig

Boven leerplichtig*

Startkwalificatie behaald**

01-10-2023

47.751

1.357 37.653

12.999

* Het Speciaal Basisonderwijs (SBO) wordt in dit jaarverslag, zoals in de wetgeving (Wet Primair Onderwijs (WPO) en Wet Expertise Centra (WEC)) is aangegeven, gerekend tot de categorie Primair Onderwijs (PO).

* 18-23 jarigen die nog geen startkwalificatie hebben behaald ** vwo-, havo- of mbo-diploma op niveau 2 of hoger

Primair onderwijs* Speciaal onderwijs Voortgezet onderwijs Voortgezet speciaal onderwijs Middelbaar beroepsonderwijs

Net als vorig jaar zien we ook dit jaar een lichte daling in het aantal jongeren in onze doelgroep. Dit ligt in lijn met de landelijke ontwikkeling.

Jongeren zonder startkwalificatie, zonder schoolinschrijving 01-01-2024

8.239

01-01-2023

7.472 Boven leerplichtig

Kwalificatieplichtig

De daling in absolute aantallen zien we terug in zowel het aantal leerplichtige jongeren als in het aantal jongeren dat een startkwalificatie behaald heeft. Procentueel blijft het aantal leerplichtige jongeren ten opzichte van de totale doelgroep ongeveer gelijk. Het percentage jongeren tussen 5 en 23 jaar dat een startkwalificatie behaald heeft daalt echter naar 19,2% (vorig jaar nog zo’n 20,1%)

555 1.300 522 1.254 Leerplichtig

Kijkend naar de schoolinschrijvingen valt op dat ondanks de daling in de totale doelgroep er een stijging te zien is in het aantal inschrijvingen op Voortgezet speciaal onderwijs en het MBO.

Onderverdeling geen schoolinschrijving VSV

8239

Vrijstelling

1233

Absoluut verzuim Niet kwalificatieplichtig

331 97

Overig

Ga naar…

ⓘ

194

Daarnaast zien we dat jongeren zonder startkwalificatie ook dit jaar weer minder vaak op school zitten. Dit jaar had 90,9 % van de jongeren zonder startkwalificatie een schoolinschrijving, terwijl dat vorig jaar nog 91,6% was. Jongeren stoppen dus vaker met school zonder dat ze een startkwalificatie behaald hebben. De stijging in het aantal boven leerplichtigen en deels ook kwalificatieplichtige jongeren zonder schoolinschrijving bevestigt dit beeld.

C:\Users\abe10\AppData\Local\Microsoft\Windows\Temporary Internet Files\Content.Outlook\RFDA28KD\huis icoon.png

REGIONAAL BUREAU LEREN / JAARVERSLAG 2024-2025 | Pagina

8

Leerplicht en kwalificatieplicht

Vrijstelling

Vrijstelling Verzuim

Overig

Verzuim

Overig Thuiszitters

Thuiszitters

Verzuim

We kennen de volgende types verzuim:

Jongeren hebben één of meer types verzuimmeldingen. Dit is een lichte stijging ten opzichte van vorig jaar (2021-2022: 3.473, 2022-2023: 4.823 en 2023-2024: 4.588)

4.747

!

Ook dit schooljaar is landelijk het gesprek steeds vaker gegaan over schoolaanwezigheid en recht op ontwikkeling, in plaats van over schoolverzuim en leerplicht. Een belangrijke trend die we als RBL ondersteunen. In samenspraak met scholen, samenwerkingsverbanden en andere ketenpartners proberen we hier steeds meer invulling aan te geven. Een belangrijke eerste stap is en blijft het melden van verzuim. Het RBL stimuleert alle scholen in het werkgebied verzuim goed te registreren en tijdig te melden. De medewerkers hebben zoveel mogelijk contact met de scholen en bezoeken ze regelmatig om de lijntjes kort te houden. Dit om het tijdig en correct melden van scholen te stimuleren. Aantal verzuim processen dat in behandeling is (geweest) Het aantal werkprocessen is hoger dan het aantal leerlingen. Dit betekent dat het kan voorkomen dat één leerling gedurende het schooljaar meerdere verzuimmeldingen heeft.

Absoluut:

leer- of kwalificatieplichtige leerling zonder schoolinschrijving

Relatief:

leer- of kwalificatieplichtige leerling met schoolinschrijving en verzuimt zonder geldige reden (les- of praktijktijd)

Langdurig relatief

leer- of kwalificatieplichtige leerling met schoolinschrijving en er is sprake van ongeoorloofd verzuim dat langer dan vier weken duurt

Luxe:

leer- of kwalificatieplichtige leerling gaat zonder toestemming tijdens de schoolperiode met vakantie

Regionaal zien we in het schooljaar 2024-2025 een afname in het aantal absoluut verzuimmeldingen en juist een stijging in het aantal relatief en luxe verzuimmeldingen. De daling in absoluut verzuim zien we in vrijwel alle gemeenten terug. Het beeld bij relatief verzuim en luxe verzuim is wat grilliger. De meeste gemeenten laten een stijging zijn, terwijl in een aantal gemeenten het aantal relatief en luxe verzuimmeldingen juist gedaald is.

3.619 jongeren

653 jongeren

Op de pagina’s hierna wordt verder ingegaan op de cijfers per type verzuim. Absoluut 675

Relatief 4.946

5,65% = verzuimpercentage relatief en luxe verzuim ⓘ Luxe 355 335 jongeren

Ga naar…

ⓘ

Langdurig relatief 146

Dit is de verhouding tussen het aantal leerlingen van 5 tot 18 jaar (met schoolinschrijving en zonder startkwalificatie) en het aantal werkprocessen relatief en luxe verzuim dat bij deze leerlingen is aangemaakt. 140 jongeren

C:\Users\abe10\AppData\Local\Microsoft\Windows\Temporary Internet Files\Content.Outlook\RFDA28KD\huis icoon.png

REGIONAAL BUREAU LEREN / JAARVERSLAG 2024-2025 | Pagina

10

Absoluut verzuim werkprocessen ‘absoluut verzuim’ die door de leerplichtambtenaren in behandeling zijn genomen (2021-2022: 444, 2022-2023: 782 en 2023-2024: 732). Om invulling te geven aan het recht op ontwikkeling is ingeschreven staan op een school een belangrijke voorwaarde. Daarom geeft het RBL de hoogste prioriteit aan het oplossen van absoluut verzuim. In de linker tabel is het aantal werkprocessen gespecificeerd naar het type Onderwijssoort 2023-2024 2024-2025 onderwijs dat de leerling volgde voordat het absoluut verzuim optrad. ’Geen onderwijs’ wil zeggen dat er geen eerdere schoolinschrijving bekend is. Dit komt Primair onderwijs 142 139 bijvoorbeeld voor bij kinderen die net de leerplichtige leeftijd van 5 jaar bereiken of jongeren die nieuw zijn komen wonen in één van de gemeenten. Zoals bij Speciaal onderwijs 20 17 vluchtelingen. Voortgezet onderwijs 146 133 Onderstaande tabel geeft weer hoe meldingen van absoluut verzuim Voortgezet speciaal onderwijs 28 23 door leerplichtambtenaren zijn afgerond. In veel situaties lukt het met Middelbaar beroepsonderwijs 78 85 tussenkomst van de leerplichtambtenaar om de jongeren (terug) naar school te bewegen. Opvallend is dat het aantal jongeren dat een vrijstelling heeft Geen onderwijs 318 278 aangevraagd is toegenomen dit jaar.

In ongeveer 25% betreft het 4 á 5 jarigen die een vrijstelling aanvragen voordat zij naar school gaan. In 75% betreft het dus Totaal 732 675 jongeren die in het onderwijs hebben gezeten, maar hier uitvallen. Aantal leerlingen 722 653

675

Vorig jaar was er al een stabilisering in het aantal absoluut verzuimmeldingen waarneembaar. Dit jaar constateren we zelfs een daling. Het aandeel van Oekraïense vluchtelingen waar geen passende onderwijsplek voor te vinden is, daalt dit jaar verder naar “slechts” 11,2% (vorig jaar nog 16,5% het jaar daarvoor zelfs ruim 33%). Het vinden van een passende onderwijsplek voor nieuwkomers / anderstaligen in het algemeen blijft echter een grote uitdaging. Ruim 40% van het aantal absoluut verzuimmeldingen is afkomstig van jongeren die zich na 2020 in Nederland gevestigd hebben en niet de Nederlandse nationaliteit hebben. Het overgrote deel hiervan heeft niet eerder een schoolinschrijving in Nederland gehad. Verder valt op dat dat de uitval op het MBO dit jaar nog steeds stijgende is. Waar het absoluut verzuim bij alle andere onderwijssoorten afneemt, zien we het bij het MBO juist stijgen. Problematiek bij de jongeren speelt hierbij een rol, maar ook het lonkende alternatief van de arbeidsmarkt. Ga naar…

ⓘ

Resultaat interventie

2023-2024

2024-2025

(Terug) naar school

245

206

Heeft een vrijstelling (aangevraagd)

114

129

Verhuisd buiten regio / onbekend

76

100

Onterechte melding

46

48

Overdracht DSP

53

55

Anders*

49

45

Totaal

583

583

Nog lopend aan eind van schooljaar

149

92

*Anders: Hieronder vallen de volgende uitstroomredenen: hoogst haalbare bereikt, Onbekend (conversie), Doorverwijzing hulpverlening en Onderzoek BRP

C:\Users\abe10\AppData\Local\Microsoft\Windows\Temporary Internet Files\Content.Outlook\RFDA28KD\huis icoon.png

REGIONAAL BUREAU LEREN / JAARVERSLAG 2024-2025 | Pagina

11

Relatief verzuim werkprocessen ‘Relatief verzuim’ die door de leerplichtambtenaren in behandeling zijn genomen (2021-2022: 3.761, 2022-2023: 4.985 en 2023-2024: 4.729)

4.946

In deze tabel staat het aantal werkprocessen gespecificeerd naar het type onderwijs dat de leerling volgt op het moment dat het verzuim zich voordoet.

Bij de aanpak van relatief verzuim wordt gewerkt vanuit de Methodische Aanpak Schoolverzuim (MAS)

In onderstaande tabel is te zien wat het resultaat is van de interventies van de leerplichtambtenaar om het verzuim op te lossen. 2023-2024

2024-2025

Terug naar school van herkomst

1.915

2.176

Ter kennisgeving aangenomen

1.514

1.391

Naar andere school

257

257

Geoorloofd afwezig & onterechte melding

151

224

Doorverwijzing hulpverlening

224

188

Niet verwijtbaar

100

135

Afgedaan in eerder werkproces

83

100

Thuiszitter

46

82

Het aantal werkprocessen relatief verzuim stijgt ligt ten opzichte van de aantallen van vorig schooljaar. Opvallend is dat het aantal meldingen vanuit het (voortgezet) speciaal onderwijs dit jaar afnemen, terwijl hier vorig jaar juist een forse stijging in te zien was.

Overdracht DSP

60

67

Vrijstelling / schoolvervangend traject

70

64

Overig*

90

95

De stijging bij de andere typen onderwijs liggen allemaal zo rond de 5%. Deze stijging kan verklaard worden door een tweetal oorzaken. - In de eerste plaats worden de lijntjes met de scholen in de hele regio steeds korter. Scholen worden gestimuleerd meer een eerder verzuim te melden. - In de tweede plaats zien we al jaren de (psychische) problematiek bij jongeren toenemen. Steeds meer jongeren passen niet in het huidige onderwijssysteem waardoor er meer maatwerkoplossingen gezocht moeten worden. We zien veel uitval bij jongeren met Autismespectrumstoornis en Hoogbegaafdheid.

Totaal

4.510

4.779

Nog lopend

219

166

Onderwijssoort

2023-2024

2024-2025

Primair onderwijs

305

322

Speciaal onderwijs

63

33

Voortgezet onderwijs

2.803

2.966

Voortgezet speciaal onderwijs

229

205

Middelbaar beroepsonderwijs

1.329

1.420

Totaal

4.729

4.946

Aantal leerlingen

3.475

3.619

Ga naar…

ⓘ

Resultaat

* Overig bestaat uit: Gelegitimeerd project en verhuisd buiten de regio / onbekend

Dit schooljaar lukte het relatief iets vaker om jongeren in het onderwijs te houden. Samen met de stijging in “Niet verwijtbaar” duidt dit op het eerder melden van verzuim door scholen. Deze meer preventieve aanpak leidt tot het op school kunnen houden van jongeren. De relatief grote stijging in het resultaat Thuiszitter duidt juist om de complexe problematiek bij jongeren. Door onder andere wachtlijsten bij (jeugd)zorg en SO/ VSO neemt het verzuim toe en duurt het langer voor het verzuim opgelost is.

C:\Users\abe10\AppData\Local\Microsoft\Windows\Temporary Internet Files\Content.Outlook\RFDA28KD\huis icoon.png

REGIONAAL BUREAU LEREN / JAARVERSLAG 2024-2025 | Pagina

12

Luxe verzuim 355

werkprocessen ‘Luxe verzuim’ die door de leerplichtambtenaren in behandeling zijn genomen (2021-2022: 162, 2022-2023: 271 en 2023-2024: 275)

Wanneer een leerling zonder toestemming buiten de schoolvakanties om op vakantie gaat, is er sprake van luxe verzuim. Hoewel dit soort verzuim in de meeste gevallen het recht op ontwikkeling van een leerling niet in het geding brengt, hoort het wel bij de uitvoering van de wettelijke taak van het RBL om dit soort verzuim te monitoren. Dit proberen we op een zo efficiënt en effectief mogelijke manier te doen.

In deze tabel is het aantal werkprocessen luxe verzuim vermeld naar het type onderwijs dat de leerling volgde op het moment van het verzuim.

Waar we vorig schooljaar nog zagen dat het aantal luxe verzuimmeldingen stabiliseerde, zien we dit jaar juist een relatief grote stijging. Net als vorig jaar komt dit type verzuim bij alle gemeenten voor.

Deze stijging kan voor een deel ook worden toegeschreven aan het beter en vaker melden van scholen. Anderzijds zien we ook dat ouders steeds meer de grenzen opzoeken en bewust ervoor kiezen om de (leerplicht)wet te overtreden. Zij willen een wereldreis of lange reis maken of überhaupt verlof opnemen op een moment dat voor hen uitkomt. Ook zien we ouders die voornemens zijn om te gaan emigreren, maar eerst een periode op verkenning gaan. De Leerplichtwet biedt hier op dit moment geen mogelijkheden voor. Bij luxe verzuim is vrijwel nooit sprake van dat een jongere definitief uitvalt op school of naar een andere school toe gaat. De interventie van de leerplichtambtenaar richt zich dus meestal ook niet op het op school houden van de jongere. De acties zijn meer gericht op het afgeven van het signaal (aan ouders) dat dit verzuim niet is toegestaan en om dit soort verzuim in de toekomst te voorkomen.

Ga naar…

ⓘ

Onderwijssoort

2023-2024

2024-2025

Primair onderwijs

182

257

Speciaal onderwijs

7

10

Voortgezet onderwijs

72

75

Voortgezet speciaal onderwijs

3

7

Middelbaar beroepsonderwijs

11

6

Totaal

275

355

Aantal leerlingen

257

335

In onderstaande tabel is te zien op hoeveel processen Luxe verzuim de leerplichtambtenaren inhoudelijke actie hebben ondernomen. De werkprocessen luxe verzuim die nog lopend zijn, zijn over het algemeen ook pas net vóór het einde van het schooljaar gemeld. Behandelde WP Luxe verzuim

2023-2024

2024-2025

Aantal afgeronde werkprocessen

243

319

Nog openstaande werkprocessen

32

36

C:\Users\abe10\AppData\Local\Microsoft\Windows\Temporary Internet Files\Content.Outlook\RFDA28KD\huis icoon.png

REGIONAAL BUREAU LEREN / JAARVERSLAG 2024-2025 | Pagina

13

Thuiszitters 8%

van het totaal aantal thuiszitters betreft wettelijk verzuim (langdurig relatief verzuim) (2022-2023: 8%, 2023-2024: 8%)

28%

van het totaal aantal thuiszitters betreft niet-wettelijk verzuim (zorgleerlingen) (2022-2023: 21%, 2023-2024: 24%)

Thuiszitters zijn jongeren die zonder onderwijs thuis zitten omdat hun problematiek Als we het over Thuiszitters hebben in dit jaarverslag, hebben we het vooral (volledige) deelname in een reguliere of speciale onderwijssetting onmogelijk over de categorie ‘Langdurig relatief verzuim’ en ‘Zorgleerlingen’. Zie ook maakt. Deze jongeren hebben binnen het RBL onze prioriteit. We stellen alles in het volgende pagina’s. Over de categorieën ‘Absoluut verzuim’ en ‘Vrijstellingen’ werk om het recht op onderwijs en ontwikkeling ook voor deze jongeren te wordt apart gerapporteerd. waarborgen. Thuiszitters 2023-2024 2024-2025 Thuiszitters zijn onder te verdelen in 4 categorieën: Langdurig relatief verzuim* 134 140

Langdurig relatief verzuim*

dit zijn leerplichtige jongeren die staan ingeschreven op een school en deze zonder geldige reden langer dan een aaneengesloten periode van 4 weken niet bezoeken. Dit worden ook wel de wettelijke thuiszitters genoemd

Absoluut verzuim

722

653

Vrijstellingen

392

466

391

486

1.639

1.745

Zorgleerlingen

Absoluut verzuim

dit zijn leerplichtige jongeren die niet staan ingeschreven op een school. Zij gaan dus niet naar school en vallen daarmee onder de thuiszitters

Vrijstelling

dit zijn jongeren die op basis van een specifieke situatie (zoals een ernstige meervoudige handicap) zijn vrijgesteld van de leerplicht en niet op school zitten.

Zorgleerlingen

dit zijn leerplichtige jongeren die staan ingeschreven op een school en die om niet verwijtbare redenen 4 weken of langer thuiszitten / de school van inschrijving niet kunnen bezoeken. Het betreft vaak zorgwekkend ziekteverzuim. Dit worden ook wel de niet-wettelijke thuiszitters genoemd. De rol van de leerplichtambtenaar in deze situaties is gericht op het bewaken van het recht op onderwijs en het erop toezien dat een jongere zo spoedig mogelijk terug kan keren in (passend) onderwijs.

Totaal

In bovenstaande tabel staat een indicatie van het totaal aantal thuiszitters in de regio. Met name het aantal thuiszitters vanuit vrijstellingen is lastig te duiden. In dit jaarverslag gaan we uit van alle jongeren met een vrijstelling 5 onder a en 5 onder b. Het aantal Zorgleerlingen komt tot stand door te kijken naar het totaal aantal jongeren met het werkproces Thuiszitter en hier het aantal Langdurig relatief verzuimers vanaf te halen.

*Het ministerie van OCW hanteert deze categorie als definitie voor Thuiszitters. In de artikel 25 rapportages zijn dit dan ook de aantallen waarover we rapporteren Ga naar…

ⓘ

C:\Users\abe10\AppData\Local\Microsoft\Windows\Temporary Internet Files\Content.Outlook\RFDA28KD\huis icoon.png

REGIONAAL BUREAU LEREN / JAARVERSLAG 2024-2025 | Pagina

14

Thuiszitters, langdurig relatief verzuim 140

personen waarbij ‘Langdurig relatief verzuim’ is gemeld die door de leerplichtambtenaren in behandeling zijn genomen (2021-2022: 72, 2022-2023: 131 en 2023-2024: 134)

83%

van de langdurig relatief verzuimers in deze regio zat langer dan 3 maanden thuis in schooljaar 2024-2025 (2021-2022: 80%, 2022-2023: 86% en 2023-2024: 87%).

In deze tabel is het aantal werkprocessen Thuiszitters (langdurig relatief verzuim) vermeld dat afgelopen schooljaar heeft gelopen naar het type onderwijs dat de leerling volgde. Omdat thuiszitten vaak lastig op te lossen is, is een deel van deze werkprocessen al in een eerder schooljaar gestart. Het feit dat het aantal werkprocessen (146) groter is dan het aantal personen (140) geeft aan dat het voorkomt dat een jongere afgelopen schooljaar meerdere periodes van 4 weken of langer ongeoorloofd thuis zat. Onderwijssoort

2023-2024

2024-2025

Primair onderwijs (incl. SBO)

22

27

Voortgezet speciaal onderwijs

26

17

Voortgezet onderwijs

78

86

Middelbaar beroepsonderwijs

9

6

Totaal aantal werkprocessen langdurig relatief verzuim

Oorzaak Psychische klachten Weigert naar school te gaan Gezin Zoekt passende plek (wachtlijst) Behandeling / hulpverlening Verhuizing Lichamelijke klachten / medisch Wachtlijst school (SO/VSO) Ontbreken stageplek MBO

138

10 8 5 2 1

Resultaat Naar een andere school

36

146

21

Buiten de regio verhuisd

16

Schoolvervangend traject / dagbesteding…

98

Totaal openstaand (actuele LRV)

40

97

10

Vrijstelling

5

Werkt / is gaan werken

49

Bron: artikel 25 rapportage (leerplichttelling), Periode: schooljaar 2024-2025

De problematiek rondom thuiszitters blijft onverminderd groot, de aantallen zijn zorgelijk. Oorzaken voor thuiszitten zijn met name de toenemende problematiek bij jongeren, maar ook de wachtlijsten in de zorg en speciaal onderwijs zorgen ervoor dan jongeren niet op een passende plek onderwijs kunnen volgen.

ⓘ

16 15

Terug naar school van herkomst

Totaal opgelost (incl. 18 jaar geworden of verhuisd)

Ga naar…

59 30

4

Overdacht DSP Onterechte melding

3 2

De nog openstaande werkprocessen aan het einde van het schooljaar geven aan dat het vinden van deze passende plek vaak een moeilijke opgave is. Hoe langer een kind thuiszit, hoe moeilijker het wordt om terug te keren in het onderwijs

C:\Users\abe10\AppData\Local\Microsoft\Windows\Temporary Internet Files\Content.Outlook\RFDA28KD\huis icoon.png

REGIONAAL BUREAU LEREN / JAARVERSLAG 2024-2025 | Pagina

15

Thuiszitters, zorgleerlingen Jongeren voldoen (nog) niet aan de wettelijke definitie van een Thuiszitter, maar zijn niet op school aanwezig vanwege hun zorgwekkend ziekteverzuim of beginnend relatief verzuim. Hier is sprake van niet-wettelijke thuiszitters. (2021-2022: 310, 2022-2023: 334 en 2023-2024: 391) De zorgen om deze jongeren zijn groot, ze worden preventief benaderd om erger te voorkomen.

486

In onderstaande tabel is het aantal zorgleerlingen met 1 of meer werkprocessen Thuiszitter weergegeven, naar het type onderwijs. In de grafieken aan de rechterkant is te zien wat de oorzaak is die is vastgelegd in het werkproces Thuiszitter dat is aangemaakt bij deze leerlingen. Daarnaast is voor de werkprocessen die zijn afgesloten ook het resultaat zichtbaar gemaakt. Hier ziet u hoe het thuiszitten is opgelost. Onderwijssoort

Oorzaak Psychische klachten (wachtlijst) Behandeling / hulpverlening 21

Zoekt passende plek

17

Weigert naar school te gaan

16

Gezin

12

2024-2025

Primair onderwijs (incl. SBO)

79

71

Voortgezet speciaal onderwijs

70

86

Voortgezet onderwijs

242

298

Middelbaar beroepsonderwijs

8

18

Naar een andere school

Geen onderwijs

0

3

Terug naar school van herkomst

Verhuizing

6

Wachtlijst school (SO/VSO)

3

Resultaat 124

85

Schoolvervangend-/ zorgtraject /…

Totaal zorgleerlingen met 1 of meer WP Thuiszitter

399

500

Totaal afgesloten

222

324

Nog openstaand (actuele zorgleerlingen)

177

176

Het aantal zorgleerlingen is dit jaar met maar liefst 25% toegenomen. Hoewel scholen niet verplicht zijn deze leerlingen bij leerplicht te melden, helpt het enorm in de preventieve aanpak om (wettelijk) thuiszitten te voorkomen. Deze toename wordt vooral gezien als teken dat we de jongeren waarbij problemen spelen steeds beter in beeld krijgen.

ⓘ

107

Lichamelijke klachten / medisch

2023-2024

Ga naar…

318

61

Vrijstelling

21

Overdracht DSP

13

Buiten de regio verhuisd

12

Werkt / is gaan werken

5

Onterechte melding

3

Speciale onderwijsvoorzieningen, zoals bijvoorbeeld de Trampoline-groep en de Babbelklas in Etten-Leur helpen enorm bij het oplossen van Thuiszitters. Deze voorzieningen zijn vaak gericht op leerlingen uit het primair onderwijs. Voor het voortgezet onderwijs en MBO lopen we tegen een gebrek aan passende voorzieningen aan. Wel is bij deze scholen een toenemende bereidheid waar te nemen om een maatwerkprogramma aan deze leerlingen aan te bieden.

C:\Users\abe10\AppData\Local\Microsoft\Windows\Temporary Internet Files\Content.Outlook\RFDA28KD\huis icoon.png

REGIONAAL BUREAU LEREN / JAARVERSLAG 2024-2025 | Pagina

16

Etten-Leur bindt de strijd aan tegen thuiszitten Al jaren lang nemen landelijk de zorgen over thuiszitters toe. De aantallen stijgen ieder jaar en ook lijkt het oplossen van thuiszitten een steeds lastigere opgave. Toch is het gemeente Etten-Leur afgelopen schooljaar gelukt om het aantal thuiszitters terug te dringen. Het geheim? Een aantal nieuwe onderwijs- / zorgvoorzieningen in het primair en voortgezet onderwijs. Primair onderwijs Binnen de Experimenteerregeling hebben de gemeente Etten-Leur, RSV PO Breda, Markant Leersaam en Expertise in Ervaren de handen ineengeslagen om leerlingen uit het primair onderwijs die dreigen thuis te komen zitten of al thuis zitten, te ondersteunen en begeleiden. Het gezamenlijke doel is om ervoor te zorgen dat elk kind de kans krijgt om te leren en zich optimaal te ontwikkelen. Dit doen zij vanuit een schoolse omgeving bij “de Verbinding” waarbij zorg voorop staat en onderwijs naadloos wordt geïntegreerd.

Vanuit SKPOEL is in samenwerking met de gemeente een Trampolinegroep gerealiseerd. Het doel is dat de leerling door deze tijdelijke interventie, gericht op begeleiding van de leerling én coaching van de leerkracht, verder kan groeien in zijn of haar ontwikkeling op de eigen school. De leerling blijft ingeschreven op de eigen basisschool en gaat twee dagen per week naar Trampoline, waar wordt gewerkt aan vooraf gestelde doelen het gebied van gedrag en/ of werkhouding. De andere drie dagen volgt de leerling het onderwijs op eigen basisschool en wordt leerkracht begeleid door van Trampoline. Daarnaast is dit schooljaar gestart met de internationale nieuwkomersgroep Babbel voor anderstalige leerlingen in het primair onderwijs. Het is de missie van de gemeente Etten-Leur en de 3 schoolbesturen om deze leerlingen onderwijs nabij huis te bieden. De leerlingen leren in ongeveer 1 jaar voldoende Nederlandse taal en ze worden voorbereid op de Nederlandse samenleving zodat ze vlot door kunnen stromen naar een reguliere basisschool dichtbij hun woonadres.

Er wordt een intensief taalprogramma aangeboden en er is veel aandacht voor de sociaal- emotionele ontwikkeling, burgerschap en de Nederlandse (school)cultuur. Babbel biedt waardenvol en passend onderwijs voor ieder kind, wat aansluit bij hun niveau. Zo wordt de leerlingen een kansrijke start in het Nederlandse onderwijs geboden. Voortgezet onderwijs In 2024 hebben acht van de negen West-Brabant West gemeenten een samenwerkingsconvenant afgesloten met samenwerkingsverband ROOS VO voor samenwerking in twee voorzieningen voor leerlingen die uitgevallen zijn in het regulier onderwijs. De Bovenschoolse voorziening (BSVZ) is een voorziening voor leerlingen bij wie sprake is van niet of zeer beperkte belastbaarheid voor onderwijs. Om de leerlingen met beperkte belastbaarheid optimaal te ondersteunen is inzet van zorg nodig. De leerlingen volgen een onderwijs-zorg traject van 65 lesdagen (drie maanden) in hybride vorm samen met de school van inschrijving binnen de voorziening. Doel is dat de leerling na afronding van het traject, door een re-integratie traject weer terug instroomt in het klassikale onderwijs. Bij voorkeur op de school van inschrijving. Leerlingen met kenmerken van Hoogbegaafdheid (HB) die vastlopen binnen de reguliere klassensetting en (dreigen) thuis komen te zitten, worden in de Deltaklas binnen het Markland College Oudenbosch opgevangen.

Naast de kenmerken van HB is er bij veel leerlingen sprake van andere uitdagingen (angst, ASS, ADHD, PT, systeemproblematiek). Het complexe samenspel van uitdagingen maakt dat het deze leerlingen niet meer lukt zich te handhaven in het regulier onderwijs waardoor zij gedeeltelijk of volledig thuiszitten of op een dagbestedingsvoorziening. De leerlingen volgen een onderwijs-zorg traject op maat. Net zoals bij de BSVZ is het doel dat de leerling geleidelijk aan weer terug instroomt in het regulier onderwijs.

C:\Users\abe10\AppData\Local\Microsoft\Windows\Temporary Internet Files\Content.Outlook\RFDA28KD\huis icoon.png

Ga naar…

REGIONAAL BUREAU LEREN / JAARVERSLAG 2024-2025 | Pagina

17

Vrijstelling 1.447

vrijstellingen van inschrijving zijn afgegeven (2021-2022: 1.242, 2022-2023: 1.381 en 2023-2024: 1.383)

In de Leerplichtwet 1969 staat dat iedere jongeren vanaf 5 tot 18 jaar verplicht is om naar school te gaan en een startkwalificatie te halen. De wet geeft echter ook een aantal voorwaarden aan waarop deze verplichting niet geldt: de zogenaamde vrijstellingen.

Vanwege de ligging van onze regio hebben we te maken met een relatief grote groep leerlingen die in België op school zit (artikel Vrijstelling 5 onder a 5 onder c), met name Baarle-Nassau, Roosendaal, Woensdrecht Ondanks het streven om het aantal vrijstellingen 5 onder a te beperken, zien we ook dit jaar en Zundert. Het afgelopen schooljaar heeft het RBL geïnvesteerd weer een stijging. Deze vrijstelling is nodig voor een groeiend aantal jongeren voor wie geen passende onderwijsplek gevonden kan worden. Daar komt bij dat in een groot deel van onze in monitoring van de jongeren die in het buitenland op school zitten, door bij de scholen navraag te doen naar de aanwezigheid regio afgelopen schooljaar de plaatsingen op het SO tot een minimum beperkt zijn. Als een kind niet in het regulier onderwijs geplaatst kan worden, maar ook geen toegang heeft tot het van deze jongeren op de scholen. Hier zijn geen grote bijzonderheden uit naar voren gekomen. Ook komend schooljaar speciaal onderwijs, dan is een dergelijke vrijstelling (tijdelijk) nodig. zal het RBL deze monitoring voortzetten. Een vrijstelling kan worden afgegeven voor (een gedeelte van) een schooljaar. In de tabel Halverwege het schooljaar heeft het OM ineens eenzijdig hieronder staan de vrijstellingen die dit schooljaar gelopen hebben.

besloten te stoppen met de behandeling van zaken rondom artikel 5 onder b van de Leerplichtwet. Zij hebben aangegeven Aantallen van soorten vrijstellingen 2023-2024 2024-2025 geen eenduidige invulling te kunnen geven aan de beoordeling of een bezwaar van ouders zwaarwegend (genoeg) is. Dit besluit Artikel 3a vervangende leerplicht 14 jarigen 9 7 heeft landelijk voor veel commotie gezorgd. Er hebben Artikel 3b vervangende leerplicht laatste leerplichtige jaar 11 7 verschillende gesprekken tussen Ingrado, het OM en het ministerie van OCW plaatsgevonden over dit onderwerp. Daaruit Artikel 5 onder a vrijstelling van inschrijving op een school 303 375 is duidelijk geworden dat het OM wel blijft handhaven op wegens lichamelijke of psychische ongeschiktheid casussen rondom 5 onder b als het gaat om formele eisen die Artikel 5 onder b vrijstelling van inschrijving op een school aan de vrijstelling worden gesteld. 89 91 Ondanks de handreiking die hier door Ingrado over opgesteld is, wegens bezwaar tegen de richting van het onderwijs leidt dit besluit tot veel onduidelijkheid in het land. Vooral de Artikel 5 onder c vrijstelling van inschrijving op een school handhavende rol die leerplicht heeft komt hiermee nog verder 826 855 wegens inschrijving op een school in het buitenland onder druk te staan. We verwachten dat hier komend schooljaar verder over doorgesproken wordt.

2 1 Artikel 5a trekkende bevolking Bij de vrijstellingen op grond van artikel 15 zien we dit jaar een daling in de aantallen. We sturen scholen steeds meer op het binnen boord houden van jongeren en hen binnen school een maatwerkoplossing te bieden. Dat maakt deze vrijstelling minder vaak nodig. Ga naar…

ⓘ

Artikel 15 vrijstelling wegens het volgen van ander onderwijs

143

111

Totaal

1.383

1.447

Gedoogbeschikkingen

52

74

C:\Users\abe10\AppData\Local\Microsoft\Windows\Temporary Internet Files\Content.Outlook\RFDA28KD\huis icoon.png

REGIONAAL BUREAU LEREN / JAARVERSLAG 2024-2025 | Pagina

18

Afhandelingen en waarschuwingen 239

afhandelingen ingezet vanwege absoluut, relatief of luxe verzuim (2022-2023: 239 en 2023-2024: 184)

748

waarschuwingen afgegeven vanwege absoluut, relatief verzuim of luxe verzuim (2022-2023: 500 en 2023-2024: 536)

Afhandelingen

Absoluut verzuim

Relatief verzuim

Luxe verzuim

Verwijzing Halt 24-25

Dwang in een civiel kader

Procesverbaal

80

23-24

51

22-23

70

24-25

60

23-24

57

22-23

100 74 77

1

Alleen wanneer het niet anders kan en het echt helpend is voor de jongere wordt er een juridische maatregel of waarschuwing ingezet. Op deze pagina staat een overzicht van het aantal ingezette afhandelingen (= maatregel) en gegeven waarschuwingen.

83

24-25 2 23-24 4 22-23

9

Waarschuwingen Waarschuwing luxe verzuim

Luxe verzuim

Schriftelijke waarschuwing zonder gesprek

Relatief verzuim

Schriftelijke waarschuwing na gesprek

24-25

Absoluut verzuim

Mondelinge waarschuwing

24-25

24-25 10

Ga naar…

93

23-24

50

22-23

34 285

267

23-24

197

212

65

22-23

204

206

52

Alle leerplichtambtenaren binnen het RBL werken volgens de Methodische Aanpak Schoolverzuim (MAS). Een landelijke aanpak die tot stand is gekomen in samenwerking met de belangrijkste ketenpartners van leerplicht, waarbij de nadruk ligt op preventie en vrijwillige (jeugd)hulp. Een werkwijze waarbij niet de handhaving van de wet en de strafrechtelijke kan centraal staat, maar juist het zoeken naar de oorzaken en bieden van duurzame oplossingen.

Het aantal afgegeven PV’s, Halt-verwijzingen en waarschuwingen is gestegen ten opzichte van vorig jaar. Dit komt in de eerste plaats door de stijging in het aantal verzuimmeldingen relatief en luxe verzuim. Daarnaast merken we ook steeds vaker dat het inzetten van een strafrechtelijk traject een laatste optie lijkt om hulpverlening te bewerkstelligen. We hebben steeds vaker te maken met casussen die “op slot” lijken te zitten. Vanuit leerplicht zijn dan verschillende interventies al ingezet, maar deze leiden niet tot een gewenste oplossing.

96

23-24 12 22-23 4

ⓘ

C:\Users\abe10\AppData\Local\Microsoft\Windows\Temporary Internet Files\Content.Outlook\RFDA28KD\huis icoon.png

REGIONAAL BUREAU LEREN / JAARVERSLAG 2024-2025 | Pagina

19

Overig In deze tabel zijn de overige leerplicht en/of kwalificatieplicht werkprocessen vermeld die zijn afgehandeld. Onderwijssoort

2023-2024

2024-2025

Zorgadviesteam serieuze zorgsignalen die mogelijk gaan leiden tot verzuim of uitval

418

367

Informatie en advies vragen van diverse aard die beantwoord worden

3.729

5.894

Monitoring 18- indien na afsluiting van een werkproces toch behoefte is een tijdje de vinger aan de pols te houden

177

156

Dreigende verwijdering meldingen van school dat een leerling verwijderd dreigt te worden, waardoor mogelijk schooluitval ontstaat

36

31

Verlof gewichtige omstandigheden meer dan 10 dagen Verlofaanvragen van meer dan 10 schooldagen wegens gewichtige omstandigheden artikel 11 onder g van de Leerplichtwet 1969

58

60

Overstap VO / Entree -MBO jongeren benaderen die tussen wal en schip dreigen te raken bij de overstap van VO naar MBO

196

221

Totaal werkprocessen

4.619

6.729

Totaal aantal leerlingen

3.799

5.042

Ga naar…

ⓘ

Het werkproces Informatie en advies is dit jaar wederom in aantal flink gestegen. We zien dit als een positief signaal. Het proces wordt aangemaakt wanneer een ouder, school of andere betrokkenen contact opneemt met het RBL en informatie of advies opvraagt over de situatie rondom een jongere, zonder dat er (nog) sprake is van verzuim of andere specifieke leerplicht zaken. De stijging in de afgelopen jaren geeft aan dat deze partijen ons steeds beter weten te vinden. De regionale administratie heeft een belangrijke taak in het opvangen van de eerste telefoontjes en mailtjes en daarmee ook een groot aandeel in het afhandelen van deze processen. Dit jaar zien we opnieuw een daling in het aantal werkprocessen Zorgadviesteam. Dit werkproces wordt gebruikt voor leerlingen die dreigen uit te vallen, maar (nog) niet verzuimen. De daling wil niet zeggen dat er minder kinderen zijn waar dit voor geldt. In het verleden werd dit proces gebruikt om de bespreking van jongeren in de zogenaamde Zorgadviesteams vast te leggen. Dit is de laatste jaren iets gewijzigd. Bespreking vindt nu plaats in Multi Disciplinaire Overleggen (MDO) waarbij alle betrokkenen inclusief ouders een leerling aansluiten. Deze overleggen worden nu niet meer in een apart werkproces geregistreerd. Dit leidt dus tot een daling in de aantallen.

C:\Users\abe10\AppData\Local\Microsoft\Windows\Temporary Internet Files\Content.Outlook\RFDA28KD\huis icoon.png

REGIONAAL BUREAU LEREN / JAARVERSLAG 2024-2025 | Pagina

20

Doorstroompunt en VSV

(Jongeren In Kwetsbare Positie) JIKP

JIKP

NEET

NEET

(Jongeren In Kwetsbare Positie)

Doorstroompunt (RMC)

Doorstroompunt (RMC)

overig

overig Voortijdig schoolverlaters

Voortijdig schoolverlaters OnMyWay

OnMyWay Vangnet

Vangnet

Doorstroompunt Werkprocessen die door een leerplichtambtenaar of doorstroomcoach in behandeling zijn genomen in het schooljaar 2024-2025 (2021-2022: 1.950, 2022-2023: 1.789 en 2023-2024: 1.838)

2.432

Jongeren boven de 18 jaar die geen onderwijs volgen en ook niet over een startkwalificatie beschikken worden Voortijdig Schoolverlaters (VSV’ers) genoemd. Zij komen in beeld bij het Doorstroompunt en worden hier door de doorstroomcoaches begeleid om hen zo duurzaam mogelijk te laten landen in de maatschappij. Dit kan door middel van een opleiding, door werk of door een combinatie van beiden. Resultaat na begeleiding Geen doelgroep meer >23 jaar, buiten de regio verhuisd, startkwalificatie behaald

Tijdelijk niet plaatsbaar tijdelijk niet in staat onderwijs te volgen, bijv. vanwege hulpverlening, onvoldoende taalbeheersing of schoolvervangendtraject.

Werk Onterechte melding toch sprake van schoolinschrijving of startkwalificatie

Aangemeld bij opleiding al aanmelding voor opleiding komend schooljaar, maar nog geen schoolinschrijving

2023-2024

2024-2025

37​

73

174​

143

683​

1.151

14​

9

88​

179

486​

472

Opleiding (continuering of andere)

152​

190

Totaal aantal werkprocessen

1.634

2.350

Nog openstaand

204​

82

zijn preventief opgestart 61 RMC-trajecten terwijl er nog sprake was van een schoolinschrijving (2021-2022: 71, 2022-2023: 64 en 2023-2024: 76)

ⓘ

SUWI-prioriteit (aantal unieke jongeren = 466) 139 95

109 93

21 5

Begeleiding beëindigd, zonder opgaaf van reden door cliënt

Ga naar…

We zien dit jaar een flinke stijging in het aantal werkprocessen en het aantal jongeren dat hierbij betrokken is. Net al vorig jaar zien we een tweedeling in de regio als het gaat om de ontwikkeling in de aantallen. In het subteam West blijven de aantallen ongeveer gelijk. Terwijl in de subteams Altena, Etten-Leur / Rucphen / Zundert en Oost juist een toename te zien is. De oorzaken van deze tweedeling zijn lastig te achterhalen. Wat opvalt is dat in West de verhouding tussen nieuwe VSV’ers en oud VSV’ers ongeveer 50/50 is. In de andere subteams zien we dat deze verhouding rond de 60/40 ligt.

2

2

Het aantal preventief opgestarte werkprocessen is iets gedaald ten opzichte van vorig jaar. Dit aantal ligt redelijk stabiel in de afgelopen schooljaren.

C:\Users\abe10\AppData\Local\Microsoft\Windows\Temporary Internet Files\Content.Outlook\RFDA28KD\huis icoon.png

REGIONAAL BUREAU LEREN / JAARVERSLAG 2024-2025 | Pagina

22

Jongeren in kwetsbare positie (JIKP) 4.559

Kwetsbare jongeren in JVS per 01-08-2025 (per 1-10-2022: 3.705, per 1-8-2023: 4.145 en per 01-08-2024: 4.156)

Actuele informatie uit JVS De minister van OCW wil voor jongeren in kwetsbare positie de risico's op uitval beperken en passende begeleiding voor deze jongeren versterken. Daarom hebben burgermeesters en wethouders sinds 1 januari 2017 de taak om de doelgroep jongeren in kwetsbare positie te volgen. Deze taak is bij de doorstroomcoaches belegd. Voor deze doelgroep gaan we uit van de volgende definitie: - Ooit ingeschreven geweest op Pro / VSO / VMBO-BB, én - Momenteel geen schoolinschrijving, óf - Momenteel ingeschreven op MBO 1 / MBO2

Status

Op 1-8-2024

Op 1-8-2025

Startkwalificatie behaald

733

778

Schoolinschrijving

932

1.186

Uitkering of inkomen uit werk > €731,-

1.382

1.420

Overig

1.109

1.175

Totaal

4.156

4.559

In ons registratiesysteem JVS hebben we de beschikking over actuele informatie van deze doelgroep.

Ten opzichte van vorig jaar zijn de aantallen van deze jongeren ongeveer gelijk gebleven

Monitoren Niet iedere jongere in kwetsbare positie heeft begeleiding vanuit het RBL nodig. Om te bepalen welke jongeren begeleid moeten worden, ‘pellen’ we de doelgroep af aan de hand van de beslisboom van Ingrado. Alleen de categorie ‘Overig’ moet door het Doorstroompunt worden benaderd.

Gedurende dit schooljaar is duidelijk geworden dat de nieuwe wet Van School naar Duurzaam werk daadwerkelijk inwerking treedt op 1-1-2026. In deze nieuwe wet is veel aandacht voor deze doelgroep. Deze nieuwe wet heeft als doel kwetsbare jongeren beter te ondersteunen bij de overstap van school naar werk. Scholen, Doorstroompunten en gemeenten worden verplicht om intensiever samen te werken en samen een regionaal programma te maken voor deze jongeren. De wet moet ertoe leiden dat de kansen voor jongeren die minder makkelijk een diploma halen of aan werk komen (en behouden) worden vergroot. Ook helpt deze wet bij het voorkomen van voortijdig schoolverlaten.

In de tabel hiernaast staan de categorieën van de kwetsbare jongeren weergegeven op 1-08-2025.

Cijfers van Ministerie van OCW Naast de cijfers uit ons eigen registratiesysteem levert het ministerie van OCW ook ieder jaar cijfers aan als bron voor de te monitoren jongeren. Omdat deze cijfers slechts eenmaal per jaar worden aangeleverd en daarnaast gebaseerd zijn op gegevens uit het verleden, geven deze cijfers geen actuele informatie. Het RBL kiest er daarom voor uit te gaan van de gegevens uit het eigen systeem. De cijfers van het ministerie van OCW zijn openbaar en hier te raadplegen.

Dit brengt voor het Doorstroompunt veel wijzigingen met zich mee. Afgelopen schooljaar is geprobeerd een beeld te krijgen over wat er straks precies verwacht wordt en hoe de taken uitgevoerd moeten gaan worden. De contouren zijn inmiddels duidelijk, maar het vraagt nog om verdere verdieping aan het begin van volgend schooljaar om ervoor te zorgen dat het Doorstroompunt voorbereid is op deze nieuwe wet.

C:\Users\abe10\AppData\Local\Microsoft\Windows\Temporary Internet Files\Content.Outlook\RFDA28KD\huis icoon.png

Ga naar…

REGIONAAL BUREAU LEREN / JAARVERSLAG 2024-2025 | Pagina

23

Overig In deze tabel zijn de overige RMC-werkprocessen vermeld die in het afgelopen schooljaar in behandeling zijn (geweest) bij een doorstroomcoach. Werkprocessen die alleen administratief zijn afgehandeld, zijn hier niet in meegenomen. RMC-werkproces opgepakt door trajectbegeleider

2023-2024

2024-2025

Verzuim 18+ Verzuim door school gemeld aan het RBL

1.992

2.428

Monitoring 18+

15

9

Totaal werkprocessen

2.007

2.437

Totaal aantal jongeren

1.399

1.584

Net als vorig jaar zien we dat het aantal jongeren dat betrokken is bij deze werkprocessen minder hard is gestegen dan het aantal werkprocessen. Dit betekent dat het vaker voorkomt dat één jongere meerdere van deze processen heeft. Recidive dus. Meer jongeren verzuimen dus meerdere malen. Dit ligt in lijn met de stijging in het aantal VSV’ers.

ⓘ

Jongeren met een werkproces In beeld Aantal jongeren

Bij Verzuim 18+ zien we een flinke stijging ten opzichte van vorig jaar. Verzuim bij 18+ wordt gezien als een risico op Voortijdig Schoolverlaten en is daarom van groot belang in de totale aanpak van het Doorstroompunt. Vanuit het RBL stimuleren we (MBO-)scholen dan ook om verzuim bij 18-plussers te melden.

Ga naar…

In onderstaande tabel staan jongeren met een werkproces In beeld die door de administratie worden gemonitord. Dit zijn VSV’ers die niet bereikbaar zijn of hebben aangeven niet begeleid te willen worden. 2023-2024

2024-2025

2.410

3.650

In tegenstelling tot de afgelopen twee schooljaren, zien we dit jaar een stijging van het aantal werkprocessen In Beeld. Dit komt deels door een andere aanpak van dit werkproces. Vorig schooljaar werd een werkproces VSV namelijk niet altijd afgerond met een werkproces In Beeld. Het proces VSV bleef dan op open staan. Dit leidde echter tot een onoverzichtelijke caseloads en zeker niet perse tot een betere monitoring van deze doelgroep. Daarom hebben de NEET-collega’s afgelopen schooljaar een “veegactie” gehouden en hebben zij de jongeren bij wie het VSV-proces langere tijd openstond alsnog benaderd. Als bleek dat deze jongeren geen behoefte hadden aan begeleiding, is alsnog een werkproces In Beeld aangemaakt. Dit zorgde dit schooljaar dus voor een relatief grote stijging in aantallen.

C:\Users\abe10\AppData\Local\Microsoft\Windows\Temporary Internet Files\Content.Outlook\RFDA28KD\huis icoon.png

REGIONAAL BUREAU LEREN / JAARVERSLAG 2024-2025 | Pagina

24

NEET 1.138

Jongeren vallen op 01-08-2025 in de doelgroep NEET: tussen 18 en 23 jaar, langer dan 1 jaar geen schoolinschrijving en geen startkwalificatie

Programma NEET (Not in Education, Employment or Training) is een verdiepingsslag vanuit het regionale VSV- Programma. Het is van origine een pilot die breed wordt gedragen door de gemeenten van het Regionaal Bureau Leren West-Brabant en wordt uitgevoerd vanuit de centrumgemeente Breda. Binnen het NEET programma worden jongeren actief, warm en laagdrempelig benaderd en wordt er een actieve samenwerking met de keten gezocht om jongeren (terug) toe te leiden naar school, naar arbeid met eventueel ondersteuning, naar zorg. Het vertrekpunt in de gesprekken is “Hoe gaat het met je? Hoe kan de gemeente je ondersteunen in een volgende stap in jouw ontwikkeling?” In regio Oost zijn alle NEET-jongeren meermaals benaderd met een passend ondersteuningsaanbod. De aanpak heeft hier geleid tot een succesvolle integratie in de VSV-structuur en wordt inmiddels structureel toegepast. De samenwerking met ketenpartners zoals GGZ, WMO, O3-plus en Werkplaats Brabant verloopt goed en draagt bij aan een breed gedragen ondersteuning. In regio West was de uitvoering vanaf 1 januari 2025 beperkt door het niet vervangen van personeel en het vervallen van coördinatiefuncties. Hierdoor kon slechts beperkt contact worden gelegd met NEET-jongeren.

Desondanks is in december 2024 circa 20% van de jongeren in West-Brabant succesvol teruggeleid naar onderwijs, werk of zorgtrajecten Daarnaast is er meer inzicht verkregen in de diversiteit binnen de doelgroep, waaronder jongeren die als ZZP’er werken, in het buitenland verblijven of langdurige hulpverlening ontvangen. Altena heeft ervoor gekozen om de NEET-pilot in eigen beheer uit te voeren. Het NEET-team heeft regelmatig contact met de jongerencoach NEET in Altena.

In onderstaande grafiek is te zien wat de huidige “status” is van jongeren die in de verschillende jaren door NEET benaderd zijn. NEET 2025 1% 16% 4% (N=264)

22%

Startkwalificatie behaald

58%

Geen doelgroep meer NEET 2024 1% (N=699) NEET 2023 1% (N=534) NEET 2022 3% (N=442)

31%

9%

25%

34% Schoolinschrijving

70%

82%

4% 13% 12%

1%8% 6%

Uitkering of inkomen > € 580 / €731 Overig

De uitvoering kende afgelopen schooljaar helaas ook belemmeringen. Zo bemoeilijkte het parkeerbeleid in Breda het uitvoeren van huisbezoeken. Daarnaast leidde het vertrek van medewerkers en het niet invullen van functies tot discontinuïteit in regio West. Ook vallen jongeren zonder uitkering buiten reguliere participatietrajecten, wat hun begeleiding complexer maakt. Desalniettemin zijn wij trots op de resultaten die geboekt zijn en is de methode inmiddels bewezen effectief. Met de invoering van de wet Van school naar duurzaam werk wordt de NEETaanpak geborgd in de reguliere werkzaamheden van de doorstroomcoaches. Dit betekent dat de outreachende werkwijze en de intensieve samenwerking met ketenpartners niet langer projectmatig zijn, maar een vast onderdeel vormen van de dienstverlening binnen het RBL. Hiermee wordt continuïteit en duurzame ondersteuning voor NEET-jongeren gewaarborgd, met als doel hen perspectief te bieden op een toekomst in onderwijs, werk of passende zorg.