3.1 - Bijlage 1 - Uitvoeringsprogramma
Tekst van het document
Uitvoeringsprogramma Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving 2025
Inhoud 1
2
Inleiding ............................................................................................................................................................ 4 1.1
Aanleiding .............................................................................................................................................. 4
1.2
Doel van het uitvoeringsprogramma ..................................................................................................... 4
1.3
Samenwerkingspartners ........................................................................................................................ 5
1.4
Bekendmaking uitvoeringsprogramma 2025 ......................................................................................... 5
Ontwikkelingen ................................................................................................................................................. 6 2.1 2.1.1
Omgevingswet ................................................................................................................................... 6
2.1.2
Private kwaliteitsborging voor bouwen ............................................................................................. 9
2.2 3
4
5
2
Lokaal ..................................................................................................................................................... 9
Capaciteit en financiële borging ....................................................................................................................... 9 3.1
Personele capaciteit ............................................................................................................................... 9
3.2
Beschikbare formatie ........................................................................................................................... 10
3.3
Financiële borging ................................................................................................................................ 11
3.3.1
Algemeen ......................................................................................................................................... 11
3.3.2
Leges ................................................................................................................................................ 12
3.3.3
Dwangsommen ................................................................................................................................ 12
Bedrijfsvoering, organisatorische en ondersteunende taken VTH ................................................................. 12 4.1
Inleiding ............................................................................................................................................... 12
4.2
Programmering 2025 ........................................................................................................................... 12
Vergunningverlening Omgevingswet en milieu .............................................................................................. 13 5.1
6
Landelijk ................................................................................................................................................. 6
5.1 Inleiding ......................................................................................................................................... 13
5.1.1
Omgevingswet ................................................................................................................................. 13
5.1.2
Milieu ............................................................................................................................................... 14
5.2
Programmering Omgevingswet 2025 .................................................................................................. 14
5.3
Toelichting programmering Omgevingswet 2025 ............................................................................... 17
5.4
Programmering milieu 2025 ................................................................................................................ 18
5.5
Toelichting programmering milieu 2025 ............................................................................................. 19
Toezicht en handhaving Omgevingswet en milieu ......................................................................................... 20 6.1
Inleiding ............................................................................................................................................... 20
6.2
Programmering Omgevingswet 2025 .................................................................................................. 21
6.3
Toelichting programmering Omgevingswet 2025 ............................................................................... 23
6.4
Programmering milieu 2025 ................................................................................................................ 26
6.5
Toelichting programmering milieu 2025 ............................................................................................. 27
7
8
9
10
11
3
Vergunningverlening APV en bijzondere wetten ........................................................................................... 27 7.1
Inleiding ............................................................................................................................................... 27
7.2
Programmering 2025 ........................................................................................................................... 28
7.3
Toelichting programmering 2025 ........................................................................................................ 29
Toezicht en handhaving APV en bijzondere wetten ....................................................................................... 31 8.1
Inleiding ............................................................................................................................................... 31
8.2
Programmering 2025 ........................................................................................................................... 31
8.3
Toelichting programmering 2025 ........................................................................................................ 33
Borging kwaliteit ............................................................................................................................................. 34 9.1
Inleiding ............................................................................................................................................... 34
9.2
Uitvoering, monitoring en verantwoording ......................................................................................... 34
9.3
Kwaliteit van de capaciteit ................................................................................................................... 34
9.4
Werkprocessen .................................................................................................................................... 34
Klachten- en meldingsprocedure.................................................................................................................... 35 10.1
Inleiding ............................................................................................................................................... 35
10.2
Gemeente Baarle-Nassau .................................................................................................................... 35
10.3
Algemene Klachten .............................................................................................................................. 35
10.4
OMWB ................................................................................................................................................. 36
Bijlagen Werkprogramma OMWB en risicomatrix vergunningverlening, toezicht en handhaving ................ 37
1 Inleiding Voor u ligt het Uitvoeringsprogramma Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving (VTH) voor het jaar 2025. In dit uitvoeringsprogramma is beschreven op welke wijze de gemeente Baarle-Nassau in 2025 invulling gaat geven aan de uitvoerings- en handhavingsstrategie. De gemeente is wettelijk verplicht om een geldende strategie te hebben. Afgelopen jaar hadden wij een uitvoerings- en handhavingsstrategie (2024) die een jaar geldig was, deze is inmiddels vervangen door een meerderjarige strategie (2025-2029) en geldt sinds januari 2025. BaarleNassau, Alphen-Chaam en Gilze en Rijen zijn in 2016 een ambtelijke samenwerking aangegaan, de ABGorganisatie. In de nieuwe uitvoerings- en handhavingsstrategie is ook ingespeeld op de nieuwe Omgevingswet en de Wet Kwaliteitsborging voor bouwen (hierna: Wkb). Er is ook een nieuwe uitvoerings- en handhavingsstrategie vastgesteld, geldend van 2025-2029. Deze uitvoerings- en handhavingsstrategie omschrijft doelen die SMART zijn geformuleerd. Dat maakt dat ze meetbaar zijn en dat effectief kan worden gestuurd op deze doelen. In dit uitvoeringsprogramma zullen die doelen dan ook worden aangehaald en in het evaluatieverslag over dit jaar zal erover worden geëvalueerd.
1.1 Aanleiding Het jaarlijks opstellen van een uitvoeringsprogramma waarin zowel vergunningverlening, toezichts- en handhavingstaken zijn opgenomen is een wettelijke verplichting die voortvloeit uit art. 13.8 Omgevingsbesluit. De provincie Noord-Brabant beoordeelt of de gemeente voldoet aan deze verplichting. De provincie krijgt hierdoor inzicht in de uitvoering van de wettelijke taken van de gemeente. Een tijdige en goede naleving van de wettelijke procescriteria is niet alleen wettelijk verplicht, maar ook belangrijk voor een goede sturing op de beleidscyclus van vergunningverlening, toezicht en handhaving en voor de instandhouding van een professionele VTH-structuur. Dit alles om risico’s te voorkomen op het gebied van volksgezondheid, veiligheid of onomkeerbare schade aan de leefomgeving. Naast de taken van de afdeling VTH die voortvloeien uit de Omgevingswet, zijn er ook de taken die voortvloeien uit bijzondere wetten en andere regelgeving zoals de Alcoholwet, de Algemene Plaatselijke Verordening (APV) en de Opiumwet. De toezichtstaken van de buitengewoon opsporingsambtenaren (hierna: “boa’s”) maken eveneens onderdeel uit van het uitvoeringsprogramma. Ook de taken die door de Omgevingsdienst Midden- en West-Brabant (hierna: OMWB) en de Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant (waaronder oa.
de brandweer) namens de gemeente Baarle-Nassau worden uitgevoerd, vallen binnen het kader van dit uitvoeringsprogramma. Volgens art. 13.6 Omgevingsbesluit dient het uitvoeringsprogramma tenminste de volgende onderdelen te bevatten: De prioriteitenstelling voor het verrichten van de werkzaamheden voor de uitoefening van de bevoegdheden in het kader van de uitvoeringstaak en de handhavingstaak; De methode die wordt gebruikt om te bepalen of de doelen uit het beleidsplan worden bereikt en in hoeverre deze worden nagestreefd in het komende jaar; -
een duidelijke verbinding met de gestelde prioriteiten en doelstellingen (zie de uitvoerings- en handhavingsstrategie VTH); een weergave van de concrete activiteiten voor vergunningverlening, toezicht en handhaving; een weergave van de in te zetten capaciteit voor vergunningverlening, toezicht en handhaving; werkplanning voor de betrokken organisatieonderdelen.
1.2 Doel van het uitvoeringsprogramma Het uitvoeringsprogramma maakt inzichtelijk hoe de beschikbare capaciteit en middelen worden ingezet op het gebied van vergunningverlening, toezicht en handhaving. Ook geeft het uitvoeringsprogramma inzicht in de gestelde uitvoeringsdoelen en de gegevens die gemonitord moeten worden om na te kunnen gaan of de vooraf
4
gestelde doelen zijn behaald. Het uitvoeringsprogramma geeft ook aan waar in 2025 capaciteit voor vrij is gemaakt. Daarmee is het zowel binnen als buiten de organisatie duidelijk wat men kan vragen en verwachten.
1.3 Samenwerkingspartners Als voorwaarde voor een goede integrale werkwijze geldt een optimale samenwerking tussen diverse disciplines. Hierdoor kan dubbel werk worden voorkomen, kan de afstemming geoptimaliseerd worden en kan zelfs werk bespaard worden. Het is daarbij van groot belang dat er goede afspraken gemaakt worden. Daarnaast is een optimale samenwerking met interne en externe partners essentieel om het VTH-beleid en het uitvoeringsprogramma VTH goed uit te kunnen voeren. Interne afstemming onder medewerkers vindt dagelijks plaats. Ook de weg naar het bestuur is laagdrempelig en kan indien noodzakelijk bewandeld worden. De externe afstemming met onze samenwerkingspartners wordt ruimschoots besproken in de Uitvoerings- en Handhavingsstrategie 2025-2029. Wij verwijzen dan ook naar deze strategie.
1.4 Bekendmaking uitvoeringsprogramma 2025 Het uitvoeringsprogramma wordt door het college vastgesteld en bekendgemaakt aan de gemeenteraad middels een raadsinformatiebrief. Daarnaast wordt het programma toegezonden aan de betrokken samenwerkingspartners.
5
2 Ontwikkelingen 2.1 Landelijk 2.1.1 Omgevingswet De belangrijkste landelijke ontwikkeling is de komst van de Omgevingswet geweest, die is op 1 januari 2024 in werking getreden. Met de Omgevingswet wil de overheid de regels voor ruimtelijke ontwikkeling vereenvoudigen en samenvoegen. De wet bundelt een lappendeken aan wetten en voorschriften in één wet. Daardoor is het gemakkelijker om bijvoorbeeld een bouwproject te starten, zoals woningbouw op voormalige bedrijventerreinen. Verder biedt de wet meer ruimte voor particuliere ideeën. Dit komt doordat er meer algemene regels gelden, in plaats van gedetailleerde vergunningen. Het doel staat voorop en niet het middel om er te komen. De houding bij het beoordelen van plannen is ‘ja mits’ in plaats van ‘nee tenzij’. Zo ontstaat ruimte voor bedrijven en organisaties om met ideeën te komen. Daarnaast zorgt de wet voor één digitaal loket dat het voor consumenten en het bedrijfsleven makkelijker maakt vergunningen aan te vragen en projecten te starten. Intern is afgelopen jaar hard gewerkt aan de gevolgen van invoering van deze wet. Samen met de VTHmedewerkers is er aandacht besteed aan het inrichten en het verbeteren van de nieuwe werkprocessen, nieuw beleid, het aanpassen van afspraken met andere clusters en ketenpartners en het volgen van trainingen en opleidingen.
Ook ten aanzien van 2025 zijn er uren geraamd per betrokken medewerker voor de verdere implementatie van de Omgevingswet en het verbeteren van de werkprocessen. Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO) Het DSO ondersteunt de uitvoering van de Omgevingswet. Het digitaal stelsel bestaat uit de landelijke voorziening die wordt ontwikkeld door het programma ‘Aan de slag met Omgevingswet’ en lokale systemen bij overheden. Eén digitaal loket voor de fysieke leefomgeving Het DSO biedt het digitale loket (Omgevingsloket) waar initiatiefnemers, overheden en belanghebbenden kunnen zien wat is toegestaan in de fysieke leefomgeving. Het digitaal stelsel vervangt bij de inwerkingtreding van de Omgevingswet de bestaande toepassingen: -
Omgevingsloket;
-
Activiteitenbesluit Internet Module (AIM);
-
en ruimtelijkeplannen.nl.
Onder de Omgevingswet ontvangt het cluster vergunningverlening via het DSO ook initiatieven die nu nog rechtstreeks bij het cluster ruimtelijke ontwikkeling binnenkomen, zoals de principeverzoeken. De coördinator vergunningverlening en teamleider ruimtelijke ontwikkeling bespreken tweewekelijks de nieuwe initiatieven en kijken dan bij welk cluster het initiatief thuishoort ter behandeling. Overleggen onder de Omgevingswet We kennen onder de Omgevingswet de volgende overleggen bij initiatieven de niet passend zijn binnen het Omgevingsplan en besproken worden.
6
1.
Het RO/VV-overleg. Het type initiatieven dat besproken wordt in het RO/VV-overleg zijn tijdelijke initiatieven, binnenplanse en eenvoudig buitenplanse (voorheen kruimelgevallen) activiteiten.1 Procesverloop is hetzelfde als onder de Wabo.
2.
De intaketafel. Het uitgangspunt van een intaketafel is het initiatief enkel te beoordelen op wenselijkheid. Het type initiatief dat op de intaketafel terecht komt, zijn de buitenplanse omgevingsplanactiviteiten die te complex zijn voor de RO/VV-agenda. Casemanager RO (stedelijk /Buitengebied) en casemanagers VV zijn aanwezig ter advisering.
3.
Regionale omgevingstafel. Wanneer een initiatief wenselijk is bevonden op de intaketafel kan deze worden doorgestuurd naar de regionale omgevingstafel (externe complexe omgevingstafel). Op deze complexe omgevingstafel wordt het volledige integrale afwegingskader meegenomen door de benodigde expertise aan tafel te zetten. Het type aanvragen dat op de complexe omgevingstafels terecht komen zijn met name (de complexe) buitenplanse activiteiten (niet-zijnde kruimelgevallen). Bij dit overleg schuiven zowel interne als externe adviseurs aan.
Processen bij overheden De Omgevingswet heeft invloed op 4 processen bij overheden. Het digitaal stelsel ondersteunt deze processen, namelijk: 1. 2. 3. 4.
Omgevingsdocumenten digitaal beschikbaar maken in de Landelijke Voorziening Bekendmaken en Beschikbaar stellen (LVBB); Toepasbare regels voor vragenbomen in het Omgevingsloket; Vergunningaanvragen en meldingen ontvangen; Samenwerken aan het behandelen van een verzoek.
Het maken van vragenbomen in het omgevingsloket Om de juiste vragen in de vragenboom van het Omgevingsloket te kunnen stellen zijn toepasbare regels nodig. Hiervoor werken we met het pakket Berkeley Bridge. Om ons op weg te helpen heeft Berkeley Bridge ons met de eerste vragenbomen ondersteunt. Omgevingsplan De omgevingsplannen zijn digitaal in te zien via het DSO. Hiervoor hebben wij gekozen voor het softwarepakket Tercera. Hiermee kan het omgevingsplan (voorheen bestemmingsplan)/ omgevingsvisie gemaakt, gewijzigd, gevalideerd en gepubliceerd worden. Daarnaast kunnen hiermee besluiten bekendgemaakt worden en beschikbaar worden gesteld. Omgevingsdialoog De gemeente is verantwoordelijk voor het tijdig afgeven van kwalitatief goede vergunningen. De initiatiefnemers van vergunningaanvragen zijn in de eerste plaats zelf verantwoordelijk voor het (tijdig) indienen van de complete aanvraag. Ook zijn initiatiefnemers zelf verantwoordelijk voor het creëren van draagvlak en acceptatie van de voorgenomen plannen bij belanghebbenden, zoals buren. Met ingang van de Omgevingswet is hiervoor de werkwijze van de “omgevingsdialoog” geïntroduceerd. De gemeente Baarle-Nassau paste het instrument “omgevingsdialoog” al sinds 2019 toe middels de beleidsnota “omgevingsdialoog bij ruimtelijke plannen” die door de gemeenteraad is vastgesteld.
Het doel van de omgevingsdialoog is de input van de omgeving al vanaf het begin te betrekken bij het ontwerp. Dat zorgt voor betrokkenheid en het gevoel ook daadwerkelijk bij te kunnen dragen aan de kwaliteit van de eigen leefomgeving en/of de oplossing van een probleem. De
1
Een binnenplanse omgevingsplanactiviteit (OPA) is een activiteit waarvoor het omgevingsplan bepaalt dat daarvoor een vergunning nodig is (bijlage onderdeel A, Omgevingswet). De gemeente regelt in het omgevingsplan voor welke omgevingsplanactiviteiten een omgevingsvergunning nodig is. In het omgevingsplan worden de beoordelingsregels over het verlenen van de omgevingsvergunning opgenomen. Als de activiteit in strijd is met het omgevingsplan, is er sprake van een buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA).
7
verwachting is dat een plan er beter van wordt (omdat het draagvlak heeft) en ondoelmatige kosten (kosten dubbel werk bij aanpassingen in latere fasen en lange procedure) worden bespaard. Naast dat cluster ruimtelijke ontwikkeling deze beleidsnota toepast, passen we de omgevingsdialoog ook bij aanvragen voor een omgevingsvergunning toe. Indien er strijdigheid is met het omgevingsplan wordt in overleg met ruimtelijke ontwikkeling onderzocht in welke gevallen de omgevingsdialoog voor een aanvraag gewenst is.
Vergunningenprocedure onder de Omgevingswet Reguliere voorbereidingsprocedure De reguliere voorbereidingsprocedure is de standaard. Het uitgangspunt in de Omgevingswet is dat omgevingsvergunningen worden voorbereid met de reguliere procedure. De beslistermijn bedraagt acht weken. Het is mogelijk om de beslistermijn eenmalig met zes weken te verlengen, zodat een beslistermijn van veertien weken ontstaat. Uitgebreide voorbereidingsprocedure De uitgebreide voorbereidingsprocedure is de uitzondering. Voor een beperkt aantal activiteiten wordt de uniforme openbare voorbereiding, van afdeling 3.4 Awb voorgeschreven. Allereerst kan dit het geval zijn als een aanvrager en het bevoegd gezag gezamenlijk de voorkeur geven aan het doorlopen van een uitgebreide voorbereidingsprocedure. Bijvoorbeeld bij een grootschalig project, waarvoor een complexe afweging is vereist en waarbij het op voorhand vaststaat dat meerdere belanghebbenden bedenkingen hebben. Dan kan het raadzaam zijn om de gelegenheid aan anderen te bieden tot het indienen van een zienswijze tegen het voorgenomen besluit, zodat deze zienswijzen in een definitief besluit (op voorhand) kunnen worden meegewogen. In een reguliere procedure wordt een besluit genomen, zonder dat vooraf de gelegenheid wordt geboden tot inspraak, tenzij participatie vooraf verplicht is gesteld.
Daarnaast zijn in de wet specifieke activiteiten benoemd, waarbij een uitgebreide voorbereidingsprocedure moet worden doorlopen. Dit is bijvoorbeeld het geval indien voor een bepaalde (omgevingsvergunningplichtige) ontwikkeling en milieueffectrapport moet worden gemaakt of indien het gaat om specifiek in het Omgevingsbesluit aangewezen gevallen van activiteiten, zoals bijvoorbeeld een rijksmonumentenactiviteit of bepaalde lozingsactiviteiten. De beslistermijn bedraagt dan 26 weken. Ook bij deze procedure is het mogelijk om de beslistermijn eenmalig met 6 weken te verlengen. Vergunning van rechtswege In de reguliere procedure onder de Wabo was voor omgevingsvergunningen een zogenoemde fatale termijn van toepassing. Dat wil zeggen dat de vergunning van rechtswege is verleend (lex silencio positivo) op het moment dat er op de aanvraag niet tijdig is beslist. Het van rechtswege verlenen van een omgevingsvergunning is vervallen onder de Omgevingswet. Dat wil niet zeggen dat we termijnen zomaar mogen overschrijden. Bij het niet tijdig beslissen kan de aanvrager een beroep doen op de dwangsom.
8
2.1.2 Private kwaliteitsborging voor bouwen Als het gaat om vergunningverlening van de omgevingsplanactiviteit bouwen staat er een stapsgewijze invoering van de Wkb op de stapel. Hiermee worden de verantwoordelijkheden in de bouw anders neergelegd en wordt de markt primair verantwoordelijk voor de kwaliteit van de bouw. In plaats van de gemeente, controleert een (private) kwaliteitsborger gedurende het ontwerp- en uitvoeringsproces of er gebouwd wordt volgens het Bouwbesluit. Wat dit precies betekent voor de gemeente Baarle-Nassau wordt toegelicht in hoofdstuk 5 en 6 van dit programma.
2.2 Lokaal Backoffice pakket Centric Leefomgeving (CLO) Sinds 1 maart 2023 werkt vergunningverlening en toezicht met een nieuwe backofflice applicatie, Centric Leefomgeving. Met de oude backoffice applicatie werkte ruimtelijke ontwikkeling in een andere omgeving dan vergunningverlening en toezicht. Tegenwoordig werken de afdeling vergunningverlening, ruimtelijke ontwikkeling en toezicht samen in CLO. Daarnaast gaan onze interne adviseurs van Openbare Ruimte en de collega’s van de Basis Administratie gebouwen (BAG) ons via het CLO adviseren. Binnen het team VTH gaan we in het tweede kwartaal van komend jaar overige processen binnen VTH in CLO inrichten. Denk hierbij aan juridische dossier, evenementenvergunningen en drank- en horecavergunningen. Betere monitoring en sturing In 2025 zal er elk kwartaal een uitdraai en evaluatie plaatsvinden van de uren. Uren zullen anders geschreven worden, in 2024 is er per team gekeken naar categorisering van de te schrijven uren. Hier is een verbeterslag in gemaakt door de categorieën te actualiseren en te vereenvoudigen, waardoor het duidelijker is voor de medewerkers om uren op een juiste manier te schrijven. Binnen het cluster bestaat ook bij de medewerkers de behoefte om een inzicht te krijgen van een stand van zaken gedurende het jaar. Dat niveau van inzicht en transparantie past bij onze platte organisatie structuur.
3 Capaciteit en financiële borging 3.1 Personele capaciteit Algemeen De ABG-organisatie levert alle producten en diensten voor de gemeenten Alphen-Chaam, Baarle-Nassau en Gilze en Rijen. Ieder gemeentebestuur zorgt ervoor dat de producten en diensten zijn afgestemd op de lokale behoefte van inwoners, bedrijven en (belangen)verenigingen. Ook voor de uitvoering van vergunningverlening, toezicht en handhavingstaken kan de gemeente Baarle-Nassau een beroep doen op de beschikbare middelen van de ABG-organisatie. Eind 2023 is er begonnen aan een kwaliteitsslag ten aanzien van de urenverantwoording. In 2024 is dit verder uitgerold, en in het laatste kwartaal van 2024 zijn de uren dan ook anders geschreven. “Anders” in de zin van concrete scheiding tussen de drie gemeenten. Waar mogelijk improductief productief gemaakt zal worden en voorts naar evenredigheid verdeeld onder de drie gemeenten. Dit moet zorgen voor een manier van uren schrijven die zo gemakkelijk en duidelijk mogelijk is. Het zorgt voor een registratiewijze die praktisch werkbaar is en waardoor een zo compleet mogelijk beeld ontstaat van de urenbesteding per gemeente. Hier gaan we in 2025 verder mee aan de slag. Milieu Voor de gemeente Baarle-Nassau zijn de milieutaken op het gebied van vergunningverlening, toezicht en handhaving ondergebracht bij de OMWB.
Deze deelname borgt het voldoen aan de kwaliteitscriteria op grond van de Omgevingswet. Jaarlijks stelt de OMWB een werkprogramma vast voor het komende jaar. In dit werkprogramma zijn de (verplichte) basistaken, verzoektaken en de collectieve taken opgenomen die de OMWB voor de gemeente Baarle-Nassau gaat uitvoeren. 9
Brandveiligheid Op het gebied van brandveiligheid neemt de brandweer een adviserende rol in. De gemeente is wel bevoegd gezag op het gebied van toezicht en handhaving.
3.2 Beschikbare formatie De totale capaciteit voor vergunningverlening, toezicht en handhaving is opgenomen in de formatiebegroting. Over deze totale capaciteit is een vooraf vastgestelde verdeelsleutel toegepast. Deze verdeelsleutel bepaalt in de basis de capaciteit die elke gemeente krijgt. Afgelopen jaar is opgemerkt dat over die verdeelsleutel niet voldoende wordt gewaakt er vonden regelmatig overschrijdingen plaats. Inmiddels is dat zichtbaar gemaakt en zal er nauwlettender op worden gemonitord. Intern:
2
Formatie bedrijfsvoering, ondersteuning en beleid VTH
FTE ABGorganisatie (1fte=1392 uur)
FTE beschikbaar voor BaarleNassau (21,2%) 0,21 0,21 0,21 0,17 0,19 0,93
Uren beschikbaar voor BaarleNassau
Teammanager Coördinator toezicht en handhaving Coördinator vergunningverlening Beleidsmedewerker VTH Medewerker administratie en planning VTH Totaal beschikbare capaciteit per jaar
1 1 1 0,82 0,89 4,39
Formatie juridische handhaving Omgevingswet, APV en bijzondere wetten
FTE ABGorganisatie (1fte=1392 uur)
Uren beschikbaar voor BaarleNassau
3,44 0,67
TE beschikbaar voor BaarleNassau (21,2%) 0,73 0,17
Juridisch medewerker handhaving A Juridisch medewerker handhaving permanente bewoning2 Totaal beschikbare capaciteit per jaar
4,11
0,90
1252,80
Formatie toezicht Omgevingswet
FTE ABGorganisatie (1fte=1392 uur)
Uren beschikbaar voor BaarleNassau
Medewerker toezicht en handhaving A Administratief medewerker toezicht en handhaving Totaal beschikbare capaciteit per jaar
3,49 0,78
FTE beschikbaar voor BaarleNassau (21,2%) 0,74 0,16
4,16
0,88
1325,18
Formatie toezicht en handhaving APV en bijzondere wetten
FTE ABGorganisatie
FTE beschikbaar voor
Uren beschikbaar
292,32 292,32 292,32 236,64 264,48 1378,08
1016,16 236,64
1030,08 295,10
De helft van de capaciteit is inzetbaar voor Gilze en Rijen, de overige helft is evenredig verdeeld over Alphen-Chaam en Baarle-Nassau.
10
(1fte=1392 uur) Senior Buitengewoon opsporingsambtenaar Buitengewoon opsporingsambtenaar Totaal beschikbare capaciteit per jaar
1 5 6
Formatie vergunningverlening Omgevingswet
FTE ABGorganisatie (1fte=1392 uur)
Juridisch medewerker vergunningen Omgevingsadviseur Vergunningverlener A Vergunningverlener B Administratief medewerker vergunningen 3 Totaal beschikbare capaciteit per jaar
2,78 3,56 0,89 2,36 2,28 11,87
Formatie vergunningverlening APV en bijzondere wetten
FTE ABGorganisatie (1fte=1392 uur)
Medewerker Bibob en bijzondere wetten Medewerker APV en bijzondere wetten Totaal beschikbare capaciteit per jaar
0,78 2,59 3,37
BaarleNassau (21,6%) 0,22 1,06 1,28
voor BaarleNassau
FTE beschikbaar voor BaarleNassau (21,6%) 0,60 0,77 0,19 0,51 0,49 2,56
Uren beschikbaar voor BaarleNassau
FTE beschikbaar voor BaarleNassau (21,6%) 0,17 0,56 0,73
Uren beschikbaar voor BaarleNassau
306,24 1475,52 1781,76
835,20 1071,84 264,48 709,92 682,08 3563,52
236,64 779,52 1016,16
Extern: De uren van de OMWB (voor de milieuactiviteiten) staan in het werkprogramma van de OMWB, zie bijlage.
3.3 Financiële borging 3.3.1 Algemeen Alle activiteiten die het komende jaar worden uitgevoerd, zoals beschreven in dit uitvoeringsprogramma om zo de doelstellingen uit de uitvoerings- en handhavingsstrategie 2025-2029 te behalen, vallen binnen de middelen die zijn opgenomen in de begroting van 2025. Als gedurende het jaar blijkt dat de middelen toch niet toereikend zijn, dan kunnen ze in de 1e of 2e tussentijdse rapportage bijgesteld worden dan wel wordt het uitvoeringsprogramma aangepast. Milieu De werkzaamheden die de OMWB namens de gemeente verricht, zijn in budgetten vastgelegd. In de begroting van de gemeente Baarle-Nassau is voor het jaar 2025 €571.656 gereserveerd voor de diensten die de OMWB voor de gemeente uitvoert. Dit budget is toereikend voor de uit te voeren diensten. Veiligheidsregio
3
Formatie is ook beschikbaar voor administratieve werkzaamheden voor vergunningverlening APV en bijzondere wetten.
11
In de begroting van de gemeente Baarle-Nassau is voor het jaar 2025 €516.117 gereserveerd voor de diensten die de veiligheidsregio midden- en west Brabant voor de gemeente uitvoert. Dit budget is toereikend voor de uit te voeren diensten, daaronder vallen de taken die de brandweer uitvoert. Advieskosten Voor het uitbesteden van toetsingen (waaronder de constructieve toets), complexe handhavingsdossiers en het vragen van advies aan externe adviseurs (commissie voor welstand en monumenten, GGD enzovoorts) wordt jaarlijks een apart budget in de begroting opgenomen dat toereikend is. Als gedurende het jaar blijkt dat de middelen toch niet toereikend zijn, dan kan dit in de 1ste of 2de tussentijdse rapportage bijgesteld worden.
3.3.2 Leges Er worden gelden voor geleverde diensten ontvangen door de gemeente. Denk hierbij aan leges die berekend worden voor het in behandeling nemen van vergunningaanvragen of een ontheffing. Bovendien mogen er onder de Omgevingswet leges geheven worden voor aanvragen om een omgevingsvergunning voor een milieubelastende activiteit. Jaarlijks vindt er een onderzoek plaats naar de mate van (financiële) rechtmatigheid van het proces leges omgevingsvergunning. Dit onderzoek wordt uitgevoerd door een extern accountantsbureau. Gelijktijdig met het inwerkingtreden van de Omgevingswet trad ook de Wkb in werking. Dit betekent dat, naast een verschuiving van verantwoordelijkheden naar een onafhankelijke kwaliteitsborger, ook een verandering van legesinkomsten plaatsvindt. Een aanvrager moet, afhankelijk van de gevolgklasse waarin het bouwwerk zich bevindt, een private kwaliteitsborger inschakelen en die ook zelf betalen. De kwaliteitsborger toetst de bouwtechnische componenten. Als de gemeente deze werkzaamheden niet meer uitvoert, kunnen daarvoor ook geen leges meer berekend worden. Om te onderzoeken wat dit qua financiën voor de gemeente betekent en of de kosten nog dekkend zijn onder de Omgevingswet, heeft de gemeente in 2023 een extern bureau ingeschakeld om advies uit te brengen.
Het onderzoek is reeds gestart en de resultaten daarvan zijn reeds verwerkt in een nieuwe legesverordening.
3.3.3 Dwangsommen Tot slot worden er incidenteel gelden ontvangen die voortvloeien uit het innen van een last onder dwangsom. Dit komt echter nauwelijks voor, omdat men voortijdig voldoet aan de lastgeving.
4 Bedrijfsvoering, organisatorische en ondersteunende taken VTH 4.1 Inleiding Ontwikkelingen, behaalde resultaten en cijfers van het voorgaande jaar zijn zoveel mogelijk gebruikt als basis voor de nieuwe programmering. Op deze wijze is een zo realistisch mogelijke planning opgesteld.
4.2 Programmering 2025 De beschikbare capaciteit is in lijn met de geprogrammeerde inzet voor 2025. Bedrijfsvoering, organisatorische en ondersteunende taken VTH Omschrijving Naast de uitvoering van de primaire VTH-taken, verricht de gemeente uiteenlopende ondersteunende, beleidsmatige en organisatorische taken die niet behoren bij een concrete vergunningaanvraag, toezichts- of handhavingszaak, maar die wel van invloed zijn op de VTH-formatie. Doelen 12
• •
Voldoen aan de wettelijke kwaliteitscriteria; Actueel VTH-beleidskader met uitvoeringsprogramma en jaarverslag;
• • •
• •
Werkverdeling omgevingstoezicht; Gestroomlijnde digitale werkprocessen en producten; Uniformiteit creëren in de uitvoering van activiteiten op gebied van vergunningverlening, toezicht en handhaving. Hierdoor wordt eenzelfde hoge kwaliteit gewaarborgd; Een betere controle op de uitvoering van taken; Tijdig verrichten van administratieve werkzaamheden, waardoor er geen achterstand ontstaat bij de taakgerichte uitvoering van VTH.
Prioriteit
• Hoog, uitvoering wettelijke taak en professionalisering VTH-organisatie.
Uitvoering door
Gemeente, OMWB en brandweer
Uitvoeringsprogramma 2025
Geprogrammeerde capaciteit Bedrijfsvoering, organisatorische en ondersteunende taken VTH Manager team VTH Coördinatie team toezicht en handhaving Coördinatie team vergunningverlening Beleidsmedewerker VTH Ondersteunende werkzaamheden team VTH algemeen Totaal uur benodigd Totaal uur beschikbaar volgens begroting
Raming uren 2025 292,32 292,32 292,32 236,64 264,48 1378,08 1378,08
5 Vergunningverlening Omgevingswet en milieu 5.1 5.1 Inleiding 5.1.1 Omgevingswet In de Omgevingswet is de zogenaamde omgevingsvergunning opgenomen. Onder de Omgevingswet is het mogelijk om één geïntegreerde vergunning voor bouwen, wonen, monumenten, ruimte, natuur en milieu aan te vragen. Dit is echter niet verplicht. Onder de Omgevingswet is namelijk de onlosmakelijke samenhang van activiteiten losgelaten. De aanvrager bepaalt welke vergunning hij aanvraagt, welke meldingen hij doet en in welke volgorde. Het cluster vergunningverlening is verantwoordelijk voor het hele proces dat doorlopen moet worden om tot een kwalitatief goed besluit binnen de gestelde proceduretijd te komen. De belangrijkste taken ten aanzien van vergunningen zijn de volgende: -
13
het voeren van een omgevingsoverleg voorafgaand aan de definitieve aanvraag; het vragen van advies aan onze in- en externe adviseurs; het in behandeling nemen van vergunningaanvragen en deze verlenen, weigeren, wijzigen of intrekken; het in behandeling nemen en afhandelen van meldingen; het verlenen van ontheffingen/afwijkingen ruimtelijke regels; het behandelen en beantwoorden van vragen over vergunningvrij bouwen; het behandelen en beantwoorden van informatieverzoeken; het behandelen van zienswijzen, ondersteuning in bezwaarzaken en het behandelen van hoger beroep; het behandelen van planschadeverzoeken.
5.1.2 Milieu Onder de omgevingswet is het begrip “inrichting” (voor bedrijven) verdwenen. Het is vervangen door de regulering per Milieubelastende activiteit (Mba). De rijksregels staan in het besluit activiteiten leefomgeving (bal). Maar er kunnen ook andere regels gelden. Voor vergunningverlening zijn vanaf 2013 alle VTH-taken voor milieu overgedragen aan de OMWB. Aan deze dienst is in 2018 uitvoeringsmandaat verleend voor alle producten, met uitzondering van de meervoudige aanvragen. Dit houdt in dat de OMWB zelf brieven en besluiten verzendt en tevens contacten onderhoudt met aanvragers en adviseurs. De gemeente Baarle-Nassau ontvangt hier afschriften van. Daar waar het gaat om meervoudige aanvragen hebben we in 2022 nieuwe afspraken met de OMWB gemaakt. Of de OMWB beoordeelt het onderdeel milieu en adviseert ons. Of de OMWB beoordeelt de gehele aanvraag en vraagt voor activiteiten anders dan milieuadvies aan ons. Intern bekijken we welke dossiers hiervoor in aanmerking komen. De (politiek) gevoelige dossiers houden we in eigen hand. Voor de besluitvorming van deze meervoudige aanvragen is geen mandaat verleend.
5.2 Programmering Omgevingswet 2025 Op basis van ervaringscijfers uit voorgaande jaren, de te verwachten bouw van nieuwe woningen en de scope die we in 2023 hebben laten uitvoeren door een extern bureau voor vergunningverlening onder de Omgevingswet, wordt voor 2025 onderstaande raming verwacht. Of de beschikbare capaciteit in lijn is met de geprogrammeerde inzet voor 2025 wordt onderzocht door een extern adviesbureau. Dit onderzoek is in november 2024 gestart. De verwachting is dat dit eind februari 2025 is afgerond. Bij het cluster vergunningverlening zijn we voor het grootste deel belast met wettelijke taken. Wij hebben geen invloed op de ontvangst van het aantal conceptaanvragen, aanvragen of meldingen. Als blijkt dat de capaciteit niet voldoende is, zal er mogelijk opgeschaald moeten worden.
Omgevingsvergunningen en meldingen Omgevingswet Toelichting taak
Uitvoering van vergunningstaken op het gebied van omgevingsvergunningen.
Omschrijving taak
Dit betreft een aanbod gestuurde activiteit. De daadwerkelijke omvang van de uit te voeren taken is gebaseerd op het aantal daadwerkelijk ingediende concept verzoeken, aanvragen en meldingen.
Doelen
• • •
Monitoringsindicatoren
•
• • • ✓ ✓ ✓ ✓ ✓ 14
Besluitvorming binnen wettelijke termijnen; Onze producten voldoen aan de wettelijke eisen en dragen bij aan een kwalitatieve leefomgeving; We beheersen en verbeteren de kwaliteit van onze fysieke leefomgeving en faciliteren ontwikkelingen waar mogelijk. Zaaksysteem: registratie conceptverzoeken aanvragen, meldingen en informatieverzoeken met bijbehorende documenten; Maandelijkse managementrapportages via CLO; CLO: hierin wordt de workflow van de vergunningen en meldingen geregistreerd en bewaakt; Systeem met termijnbewaking waarvan wekelijks een rapportage wordt opgesteld: Aantal aangevraagde en afgehandelde conceptverzoeken; Aantal aanvragen en besluiten omgevingsvergunning reguliere procedure; Aantal aanvragen en besluiten omgevingsvergunning uitgebreide procedure; Aantal ingetrokken aanvragen; Aantal geweigerde vergunningen;
Prioriteit
✓ Aantal niet ontvankelijke aanvragen; ✓ Aantal vergunningvrije aanvragen; ✓ Doorlooptijden; ✓ Prognose aantal eind van het jaar; ✓ Aantal aangevraagde en afgehandelde meldingen; ✓ Aantal aangevraagde activiteiten en besluiten op activiteiten; ✓ Aantal vergunning checks; ✓ Aantal informatieverzoeken. Alle aanvragen moeten in behandeling genomen worden. Voor het toetsen van aanvragen en meldingen worden checklists en toetsingsmatrixen gebruikt. Op basis van een risicoanalyse mogen we wel prioriteren en verschillen in diepgang van toetsing aanbrengen. De prioriteiten van vergunningverlening zijn vastgesteld aan de hand van een risicomatrix die als bijlage is bijgevoegd. De belangrijkste prioriteiten liggen bij veiligheid (brand- en constructieve veiligheid) en gezondheid. De prioritering is ten opzichte van 2024 hetzelfde gebleven.
Uitvoering door
Gemeente, OMWB, brandweer en externe (toets)partijen
Uitvoeringsprogramma 2025
Geprogrammeerde capaciteit
15
Vergunningverlening gemeente BaarleNassau HZ - Conceptverzoek HZ- Omgevingsvergunning regulier / uitgebreid HZ- WKB Realisatie technische bouwactiviteit melding (WKB gevolgklasse 1) HZ - Advisering (bevoegd gezag) informeel en formeel HZ - Melding activiteit behandelen: Sloopmelding asbest bedrijfsmatig Sloopmelding bouwkundig Sloopmelding asbest particulier Sloopmelding mobiel breken bouwen sloopafval Brandveilig gebruik Milieu
Raming aantallen aanvragen 2025 50 was 30 76
DZ - Binnenplans afwijken (OPA) en buitenplans afwijken (BOPA) eenvoudig en complex (gebruik / bouwen in strijd met omgevingsplan) DZ – Bouwactiviteit (omgevingsplan) DZ – Bouwactiviteit technisch DZ - Gemeentelijk monument DZ- Milieubelastende activiteit (Mba) Inclusief intrekkingen, maatwerkvoorschriften en m.e.r.procedures DZ - Rijksmonumenten activiteit DZ - Uitweg (OPA) DZ - Vellen van een houtopstand (OPA) DZ – Werk of werkzaamheden uitvoeren
34
14 1 48
20 10 1 12
1 10 12 was 25 4
Vergunningcheck/informatieverzoeken Juridische procedures (zienswijzen, bezwaar, beroep, planschades)
120 10 was 5
HZ – Hoofdzaak DZ – Deelzaak Een hoofdzaak kan meerdere deelzaken bevatten
16
Vergunningverlening gemeente Baarle Nassau HZ - Conceptverzoek HZ- Omgevingsvergunning regulier / uitgebreid HZ- WKB Realisatie technische bouwactiviteit melding (WKB gevolgklasse 1) HZ - Advisering (bevoegd gezag) informeel en formeel HZ - Melding activiteit behandelen: Sloopmelding asbest bedrijfsmatig Sloopmelding bouwkundig Sloopmelding asbest particulier Sloopmelding mobiel breken bouwen sloopafval Brandveilig gebruik Milieu
Raming uren
DZ - Binnenplans afwijken (OPA) en buitenplans afwijken (BOPA) eenvoudig en complex (gebruik / bouwen in strijd met omgevingsplan DZ – Bouwactiviteit (omgevingsplan) DZ – Bouwactiviteit technisch DZ - Gemeentelijk monument DZ- Milieubelastende activiteit (Mba) Inclusief intrekkingen, maatwerkvoorschriften en m.e.r.-procedures DZ - Rijksmonumenten activiteit DZ - Uitweg (OPA) DZ - Vellen van een houtopstand (OPA) DZ – Werk of werkzaamheden uitvoeren Vergunningcheck/informatieverzoeken Juridische procedures (zienswijzen, bezwaar, beroep, planschades) Procesgerichte activiteiten (beleid en ondersteuning) Algemene werkzaamheden, vragen en ondersteuning kcc Administratieve werkzaamheden Totaal benodigd Totaal uren beschikbaar volgens begroting
306
250 380 42 12
OMWB OMWB 20 OMWB 10 OMWB
120 70 8 OMWB
8 40 48 24 240 835 270 198,52 682 3563,52 3563,52
5.3 Toelichting programmering Omgevingswet 2025 “Bouwactiviteit omgevingsplan (opa), “bouwactiviteit technisch” en “bouwmelding WKB” De invoering van de Omgevingswet en daarmee de Wkb heeft invloed gehad op de activiteit “bouwen van een bouwwerk”, zoals deze bestond onder de Wabo. Deze bestaat onder de Omgevingswet niet meer als zodanig, maar wordt veranderd in een activiteit voor de technische toets “bouwactiviteit technisch”, eventueel een omgevingsplan activiteit “opa” (toets welstand, omgevingsplan) en/of een melding op grond van de Wkb. Brandveilig gebruik Gebouwen moeten brandveilig worden gebruikt. Hiervoor gelden landelijke regels die zijn vastgelegd in het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl). Voor de meer risicovolle vormen van gebruik is er een gebruiksmelding nodig. De brandweer geeft ons advies over de brandveilige voorzieningen dat vervolgens wordt verwerkt in de communicatie naar de aanvragers. Optimale uitvoering van taken - personeel Binnen de bezetting van vergunningverlening is gezocht naar een optimale uitvoering van taken. Hierbij is een onderverdeling gemaakt in taken. We onderscheiden hierin: 1.
2.
3.
4.
5.
Omgevingsadviseur: deze functie heeft tot doel de complexere vergunningverlening in de breedste zin van het woord te regisseren binnen de Omgevingswet. Dit zijn aanvragen met een complexere Buitenplanse Omgevingsplan Activiteit (BOPA) en/of milieuactiviteit en net zoals onder de Wabo aanvragen waarvoor een diepgaandere toetsing, intensievere afstemming met onder andere het cluster Ruimtelijke Ontwikkeling, de omgevingsdienst en/of de brandweer nodig is. Hiervoor schakelen we de externe Omgevingstafel in indien nodig. Aan deze tafel komen (in een of meerdere sessies) alle betrokkenen bij elkaar. Het initiatief wordt dan besproken vanuit de gedachte om het mogelijk te maken. Dit levert de initiatiefnemer een integraal advies op, waarmee hij de vergunningaanvraag kan opstellen en indienen. Medewerker vergunningverlening A: Hiervoor is in 2025 nog maar beperkte capaciteit beschikbaar (0,89 fte voor de ABG-organisatie). De werkzaamheden zijn voor deze functie nagenoeg hetzelfde als voor de Omgevingsadviseur. Medewerker vergunningverlening B: De B medewerkers behandelen de eenvoudigere aanvragen zoals het bouwen van een dakkapel, aanbouw, verbouwen van een gebouw enzovoorts. Deze aanvragen hebben veelal een kortere doorlooptijd en vragen een minder uitgebreide toetsing dan de complexere aanvragen.
Administratieve medewerkers: Het cluster vergunningverlening heeft een eigen administratie. De werkzaamheden vragen specifieke ondersteuning. De casemanagers worden hierdoor in de dagelijkse werkzaamheden ontlast. De particuliere asbestsloopmeldingen worden door de administratieve medewerkers behandeld. Juridisch medewerker vergunningen: Juristen maken ook deel uit van het cluster vergunningverlening. Zij behandelen de zienswijzen, bezwaarschriften en vertegenwoordigen de gemeente in beroepsprocedures. Het behandelen van planschades en het adviseren van de casemanagers behoort ook tot de taken.
Onder de Omgevingswet hebben we te maken met de Wkb. Als een aanvraag niet onder gevolgklasse 1 valt hebben we nog steeds de mogelijkheid om de technische toets van de complexe aanvraag uit te besteden aan een extern adviesbureau. Verder hebben we afspraken gemaakt dat per project of ondernemer een vaste casemanager wordt aangewezen, zodat de klant één vast contactpersoon heeft en hierdoor niet met vragen hoeft te zwerven door het gemeentehuis. Tot slot hebben we een “bureaudienst/ telefoondienst” functie binnen het team voor het klantcontactcentrum en de (in- en externe) klant. Deze medewerker is het eerste aanspreekpunt van het team voor het 17
klantcontactcentrum en de klant en houdt zich met name bezig met het te beantwoorden van telefonische vragen, de vergunning checks en informatieverzoeken. Hierdoor kan efficiënter gewerkt worden, omdat de casemanagers zich tijdens het werk kunnen blijven focussen op de werkzaamheden en niet allerlei vragen tussendoor krijgen. Personeel De laatste jaren hebben we personele problemen gehad. Het blijkt zeer lastig om nieuw ervaren personeel te werven of door inhuur te voorzien in voldoende personele capaciteit. Voor 2025 is er capaciteit (deels inhuur) beschikbaar. Inhuur blijft een belangrijk onderdeel om de capaciteit om voldoende capaciteit te behoudenHet blijft wel een uitdaging om de vaste formatie op sterkte te hebben en dit ook zo te houden. Het streven is ook voor 2025 is om meer collega’s in vaste dienst te kunnen nemen. Hier zetten we in 2025 weer vacatures toe uit. Op voorhand is het lastig in te schatten wat de Omgevingswet precies voor onze capaciteit gaat betekenen. Taken en werkzaamheden veranderen, maar dat wil niet zeggen dat het werk minder wordt. Ook het ‘eigen maken’ van een nieuwe wet kost tijd. Aan de hand van rapportages blijven we maandelijks monitoren wat we nodig hebben aan capaciteit en sturen we bij indien nodig. Monitoring en verantwoording We monitoren of de in de uitvoerings- en handhavingsstrategie genoemde doelstellingen gehaald worden.
Als blijkt dat deze niet gehaald worden, wordt er tussentijds bijgesteld. De monitoring van vergunningverlening gebeurt met een aantal softwarepakketten. Informatieverzoeken met bijbehorende documenten worden geregistreerd in het zaaksysteem. In CLO komen de conceptverzoeken, aanvragen en meldingen rechtstreeks binnen die via het DSO worden ingediend. Ook wordt workflow van de vergunningen en meldingen in het CLO bewaakt. We controleren wekelijks of de wettelijke termijnen worden gehaald. Daarnaast controleren we maandelijks hoe de werkelijke prestaties zijn ten opzichte van de jaarplanning. Ook houden we de werkelijke doorlooptijden bij, analyseren die en kijken of we die verder kunnen verkorten. Dat doen we aan de hand van (management)rapportages. Tevens kan er op ieder gewenst moment een overzicht gemaakt worden van alle in behandeling zijnde en verleende aanvragen en meldingen. Door de registratie van alle aanvragen, conceptverzoeken, informatieverzoeken en vergunning checks op het netwerk van de ABG-organisatie kan iedere werknemer op de hoogte zijn van activiteiten die op een bepaalt adres spelen, wie de behandelend ambtenaar is en wat de stand van zaken en/ of uitkomst is. Dit bevordert een integrale werkwijze.
Niveau van toetsen en de risicomatrix van de uitvoerings- en handhavingsstrategie Voor het toetsen van aanvragen en meldingen worden checklists en toetsingsmatrixen gebruikt welke onderdeel zijn van het dossier. Aanvragen voor de technische bouwactiviteit worden getoetst aan het Besluit bouwwerken leefomgeving. Hierbij gaan we risicogericht te werk. De diepgang van de toetsing van aanvragen is afhankelijk van de risico’s van de gevraagde activiteit. Het niveau van toetsen is vastgelegd in de risicomatrix behorende bij de uitvoerings- en handhavingsstrategie, zie bijlage. Er is een risicoanalyse gemaakt om vast te kunnen stellen welke prioriteit aan een toets-onderdeel gegeven moet worden. Hierbij is onderscheid gemaakt in de verschillende type bouwwerken op basis van de bouwsom. De nadruk ligt op veiligheid (brand- en constructieve veiligheid) en gezondheid. We maken hierbij gebruik van de kennis van de specialisten van de (brandweer) en een externe constructeur, die voor ons toetsen en adviseren.
5.4 Programmering milieu 2025 Jaarlijks levert de OMWB een werkprogramma aan met budgetten en uren voor het komende jaar. Voor het volledige werkprogramma verwijzen wij naar de bijlage. De coördinatie van deze milieutaken wordt uitgevoerd door de coördinator vergunningverlening.
Vergunningverlening milieu Toelichting taak
Toetsing van aanvragen en meldingen (milieu).
Omschrijving taak
Aanbod gestuurde activiteit. Daadwerkelijke omvang van de uit te voeren taken is gebaseerd op het aantal te behandelen omgevingsvergunningen (activiteit milieu) en meldingen.
18
Doelen Monitoringsindicatoren
Besluitvorming binnen wettelijke termijnen. • •
• •
Maandelijkse managementrapportages; Workflowsysteem met o.a. termijnbewaking waarvan wekelijks een rapportage (aantal meldingen, aanvragen termijnen, doorlooptijden); ICT-systeem van de OMWB waar wij dossiers in kunnen zien; Rapportages van de OMWB die maandelijks door de gemeente Baarle-Nassau wordt besproken met de OMWB.
Prioriteit
Alle aanvragen moeten in behandeling genomen worden.
Uitvoering door
Gemeente en OMWB
Uitvoeringsprogramma 2025
Geprogrammeerde capaciteit OMWB Vergunningverlening (basis) Vergunningverlening (niet basis)
Raming uren 2025 1286 147
5.5 Toelichting programmering milieu 2025 In het werkprogramma van de OMWB zijn de bedragen opgenomen die benodigd zijn voor de taakuitvoering. Landelijke stikstofproblematiek De landelijke stikstofproblematiek speelt al geruime tijd. Nederland stoot al jaren te veel stikstof uit. Dat is slecht voor de natuur en de gezondheid van mensen. Daarom neemt de overheid maatregelen en wordt er gewerkt aan een groot pakket maatregelen om de natuur sterker te maken en de hoeveelheid stikstof terug te dringen. Deze maatregelen worden genomen in de industrie, landbouw verkeer en bouw. Ontwikkelingen volgen elkaar snel op, maar complete duidelijkheid is nog niet aanwezig. Verder heeft de provincie Noord-Brabant aangekondigd om op vanaf 1 juli 2026 in sommige gevallen ongebruikte stikstofruimte in reeds verleende vergunningen bij veehouderijen en industrie in te trekken. Mogelijk gaan landelijke ontwikkelingen rondom stikstof nog leiden tot aanpassingen in het werkprogramma. Wij houden de ontwikkelingen nauwlettend in de gaten en anticiperen hierop waar nodig. Aanpassingen in het werkprogramma worden vanzelfsprekend verantwoord in het jaarverslag. Aanpassen stallen ouder dan 15 jaar Vanaf 1 juli 2024 moesten stallen in de varkens- en pluimveehouderijen, die ouder zijn dan 15 jaar, voldoen aan de reductie-eis van de interim omgevingsverordening Noord-Brabant.
Voor stallen in de rundveehouderij die ouder zijn dan 20 jaar, is de verplichte stalaanpassing uitgesteld naar 1 juli 2026. Dit in verband met de onzekerheid over de te behalen emissiereductie. Dit betekent voor de varkens- en pluimveehouders dat ze op termijn moeten investeren in emissie reducerende technieken. Hiervoor moest voor 1 oktober 2023 de aanvraag of melding zijn ingediend. De aanvragen die we hebben ontvangen zijn veelal niet compleet. Wij hebben ze een langere termijn gegeven dan gebruikelijk voor het aanleveren van de aanvullende gegevens. De onderbouwing dat stalaanpassingen in combinatie met bedrijfsontwikkelingen voldoet aan intern stalderen, wacht namelijk nog op de ‘handreiking passende beoordeling’ van de Rijksoverheid. Deze is al meerdere malen uitgesteld. Aanvragen en meldingen ingediend in 2023 worden nog onder de Wabo regeling afgewerkt. Door de wisselende jurisprudentie over de toepasbaarheid van de aangevraagde maatregelen en de ter discussie staande uitvoerbaarheid van het provinciale stikstofbeleid, vertraagde de doorlooptijd van de ingediende aanvragen. 19
Het is ons bekend dat een aantal aanvragers alleen de activiteit Natuur heeft aangevraagd bij de provincie. Dit betekent dat, als de WNB-procedures weer worden opgepakt door de ODBN, er nog een aantal aanvragen en milieumeldingen bij ons worden ingediend in 2025. In principe mogen we ervan uitgaan dat alle varkens- en pluimveebedrijven de stallen op basis van intern salderen deels emissiearm hebben uitgevoerd. Dit betekent dat, behoudens de stoppers, ca. 75% van de varkens- en pluimveebedrijven een vergunning moeten aanvragen. Of de veehouders dit gaan doen is nog maar de vraag. De verwachting is dat velen het op handhaving laten aankomen.
6 Toezicht en handhaving Omgevingswet en milieu 6.1 Inleiding Toezicht en handhaving hebben als primair doel de kwaliteit, veiligheid en leefbaarheid van de bebouwde en onbebouwde ruimte te beschermen. In het kader van doelmatige handhaving is het toegestaan om prioriteit te geven aan de voor Baarle-Nassau belangrijke gebieden en onderwerpen. Met dit integrale uitvoeringsprogramma wordt beoogd te bepalen waarop de inzet zich het komende jaar richt. De prioritering mag er niet toe leiden dat tegen overtredingen met een lage prioriteit nooit zou worden opgetreden. Het stellen van prioriteiten kan helpen om onderscheid te maken in de wijze waarop uitvoering wordt gegeven aan de handhavingstaak. Zo’n prioritering kan bepalend zijn voor de mate waarin toezicht wordt gehouden op de naleving van voorschriften en mag ook inhouden dat bij bepaalde lichte overtredingen alleen naar aanleiding van een klacht of een handhavingsverzoek wordt beoordeeld of handhavend moet worden opgetreden. Als de gemeente een handhavingsverzoek ontvangt, kan echter niet uitsluitend onder verwijzing naar de prioriteitenstelling van handhaving worden afgezien. Alleen onder bijzondere omstandigheden mag van handhaving worden afgezien.
De keuze van een bestuursorgaan om in verband met een beperkte handhavingscapaciteit aan een bepaalde overtreding een lage prioriteit toe te kennen, is niet zo’n bijzondere omstandigheid. Er zal altijd een afweging gemaakt moeten worden per individueel geval. Het kan dus zijn dat, ondanks een lage prioritering, in dit geval toch opgetreden moet worden. Daarbij dienen ook de belangen van de handhavingsverzoeker afgewogen te worden. Als bijlage bij het uitvoeringsprogramma hoort de risicomatrix waarin de prioriteiten zijn gesteld. Voor een toelichting op de wijze van totstandkoming van de risicomatrix wordt verwezen naar de uitvoerings- en handhavingsstrategie 2025-2029. Deze risicomatrix vormt de basis voor het uitvoeringsprogramma 2025. Deze matrix is niet gewijzigd ten opzichte van 2024, omdat hij reeds was geactualiseerd. Dit wordt toegelicht onder paragraaf 6.3. Het accent ligt net als voorgaande jaren vooral op veiligheid en gezondheid. De prioriteiten worden jaarlijks geëvalueerd. Hierdoor bestaat de mogelijkheid dat deze tussentijds worden aangepast. Ook met het oog op de invoering van de Omgevingswet en de Wkb zullen de prioriteiten gedurende 2025 nauwlettend in de gaten worden gehouden en waar nodig aangepast. Dit zal dan vanzelfsprekend worden verantwoord in het jaarverslag. De toezicht- en handhavingstaken van de gemeente Baarle-Nassau bestaan uit: -
-
20
uitvoeren van preventieve controles op de naleving van de milieuregelgeving, bouwregelgeving, bestemmingsplannen en brandveiligheid. Deze controles kunnen periodiek, bedrijfstakgericht, gebiedsgericht en projectmatig worden uitgevoerd; verrichten van hercontroles naar aanleiding van overtredingen; opstellen van sanctiebeschikkingen in handhavingsgevallen; behandeling van bezwaar-, beroeps- en hoger beroepszaken; onderzoeken en afhandelen van klachten en meldingen; geven van voorlichting aan burgers en bedrijven betreffende controle vergunningverlening en handhaving.
6.2 Programmering Omgevingswet 2025 Voor de uitvoering van het werkprogramma wordt gekozen voor een combinatie van uitvoering binnen de eigen organisatie en het inhuren van externe ondersteuning. Inhuur van externen is voor wat betreft het cluster handhaving beperkt tot inhuur voor omvangrijke handhavingszaken en voor het cluster toezicht is dit beperkt tot inhuur voor controles die de toezichthouder zelf niet kan verrichten. De beschikbare capaciteit is nog niet in lijn met de geprogrammeerde inzet voor 2025. Opvallend is dat er veel uren worden geschreven op bestuursrechtelijke handhaving, maar minder aantal zaken dat leidt tot bestuursrechtelijke handhaving Dit jaar zal worden bijgehouden hoede besteedde tijd en energie zich verhoudt tot de zaken waar uiteindelijk niet wordt overgegaan tot bestuursrechterlijke handhaving Administratief medewerker toezicht Tot halverwege 2024 hadden we een administratief medewerker bij het team toezicht. Per februari zal deze administratieve functie breder dan alleen het team toezicht ingezet worden, om zo te beantwoorden aan de vraag om meer integraliteit. Dit zal de verbinding tussen vergunningen en toezicht versterken. Toezicht Het team toezicht kampt met een structurele onderbezetting, dit zal naar alle waarschijnlijkheid ook in 2025 niet worden opgelost.
Komend jaar zullen er mogelijk bestuurlijk keuzes gemaakt moeten worden om met die onderbezetting te kunnen functioneren Er is in 2024 hard gewerkt aan structurele oplossingen buiten capaciteitsuitbreiding, namelijk via procesoptimalisatie. Met de invoering van de Wkb en de Omgevingswet werkt team toezicht ook met een digitaal systeem waarin werkprocessen staan uitgewerkt. Ook dit jaar zal er weer kritisch worden gekeken naar deze digitale ondersteuning en waar nodig worden aangepast om zo steeds efficiënter om te gaan met de beperkte capaciteit.
Toezicht en handhaving Omgevingswet Toelichting taak
Uitvoering van toezicht- en handhaving op omgevingsvergunningen en meldingen (bouw) en strijdig gebruik.
Omschrijving taak
Dit betreft een aanbod gestuurde activiteit. De daadwerkelijke omvang van de uit te voeren taken is gebaseerd op het aantal verleende omgevingsvergunningen (bouw), handhavingsverzoeken en meldingen.
Doelen
• • •
• • Monitoringsindicatoren
• • • •
Prioriteit 21
Inzicht in de mate van permanente bewoning van recreatiewoningen op de recreatieparken; Het uitvoeren van (integrale) controles om illegale woonsituaties waarbij sprake is van een onveilige en/of ongezonde situatie tegen te gaan; Het afhandelen van handhavingsverzoeken binnen de wettelijke termijn; Bij overige meldingen/klachten in 100% van de gevallen een terugkoppeling van de ondernomen acties. Zaaksysteem: aantal geplande en uitgevoerde controles; Zaaksysteem: termijnbewaking besluiten en archiveren van terugkoppeling en ondernomen acties van meldingen/klachten; CLO: wordt de workflow van toezicht bewaakt; Maandelijkse managementrapportages.
Hoge prioriteit op de aspecten gezondheid, constructieve veiligheid en brandveiligheid. Voor 2025 zijn de prioriteiten niet gewijzigd ten opzichte