GR24.07.04B Kadernota 2025
Tekst van het document
Kadernota 2025
Inhoudsopgave Samenvatting ................................................................................ 3 Uitgangspunten Begroting 2025-2028 ........................................... 8 Programmaplan ........................................................................... 11
1. Bestuur en Veiligheid .......................................................................... 12 2. Ruimtelijk Domein .............................................................................. 15 3. Sociaal Domein.................................................................................. 21 4. Financiën, Control en Economie ............................................................ 27
Bijlage ......................................................................................... 33
Niet opgenomen wensen ......................................................................... 33
2
Samenvatting De basis voor deze kadernota 2025 is de meerjarenbegroting uit de begroting 2024. Na vaststelling van de begroting 2024 in november 2023 zijn er diverse ontwikkelingen geweest. De financiële consequenties hiervan zijn verwerkt in de tussentijdse rapportage voorjaar 2024. Dit resulteert in een aangepaste meerjarenbegroting. De ontwikkelingen en nieuwe wensen met consequenties vanaf 2025 zijn opgenomen in onderstaande tabel. Begroting
Meerjarenbegroting
bedragen x € 1.000
2025
2026
2027
2028
Originele begroting
78
-2.977
-2.937
-2.854
Turap voorjaar 2024
-72
-72
-72
-72
6
-3.049
-3.009
-2.926
Ontwikkelingen / nieuwe wens
92
328
432
360
Totaal Kadernota 2025
92
328
432
360
Saldo na Kadernota 2025
98
-2.721
-2.577
-2.566
Saldo na 1e Tussenrapportage 2024 Kadernota 2025
De focus in deze kadernota ligt op het sluitend maken van het begrotingsjaar 2025. Het risico dat we niet op tijd kunnen bijsturen voor het ravijnjaar (vanaf 2026) accepteren we. We komen pas met maatregelen als er meer duidelijkheid van het Rijk is. We willen bestaande voorzieningen niet afbreken en maken dan ook geen uitgebreide scenario’s en dekkingsvoorstellen. Van het Bestuurlijk Overleg Financiële verhoudingen is een notitie ontvangen waar het mogelijk is om reserves als structureel dekkingsmiddel in te zetten (afgestemd met VNG en financieel toezichthouders). We passen dit toe om zo tijd te kopen voor een structurele oplossing. We koersen erop om van het Rijk voldoende middelen te krijgen om het voorzieningenniveau van Asten te behouden. Samen met VNG, K80 en andere netwerken proberen we het Rijk te overtuigen van het belang van de taken die de gemeenten uitvoeren. Tijdens de extra algemene ledenvergadering van de VNG is de resolutie ‘Nieuw kabinet, gebruik en borg de kracht van het lokaal bestuur’ met 98,8% aangenomen. Dit betekent onder andere dat de VNG snel aan tafel wil met het nieuwe kabinet om het hoofdlijnenakkoord uit te werken tot een voor gemeenten uitvoerbaar regeerprogramma. Zo moeten we als overheden samen tot een akkoord komen waarin de taken en middelen van gemeenten in balans zijn.
Als het nieuwe regeerprogramma onvoldoende balans biedt, zal de VNG een extra algemene ledenvergadering organiseren om vervolgstappen voor te leggen aan haar leden. Wanneer er onvoldoende compensatie komt vanuit het Rijk zijn bezuinigingsmaatregelen noodzakelijk die in de kadernota 2026 worden uitgewerkt. We blijven de ontwikkelingen nauwlettend volgen en gaan ons gezamenlijk met de gemeenteraad voorbereiden om scenario's voor de toekomst uit te werken.
3
Meerjarenbegroting 2025-2028 De meerjarenbegroting 2025-2028 laat in 2025 een positief resultaat zien. In 2026-2028 is het resultaat fors nadelig met een tekort van € 2,7 miljoen in 2026. Tekorten 2026-2028 Ook andere gemeenten hebben problemen vanaf 2026. Het tekort wordt voornamelijk veroorzaakt door de nieuwe financieringsmethodiek van het gemeentefonds die wordt ingevoerd in 2024 in plaats van 2026. Dit is verwerkt in de meicirculaire 2024 die in deze kadernota is vertaald. Het nadeel van de invoering financiering wordt gecompenseerd door een incidentele compensatie van het Rijk en het schrappen van de opschalingskorting vanaf 2026. Het effect van de meicirculaire is daarom voor het jaar 2025 € 230.000,= nadelig. Door het schrappen van de opschalingskorting en onderuitputting BTW compensatiefonds is het effect vanaf 2026 ruim € 800.000,= positief.
Ontwikkelingen en wensen opgenomen in de kadernota 2025 Ontwikkelingen Ontwikkeling
2025
2026
2027
2028
Arbeidsmarktstrategie de Peel
-75.000
-75.000
Programmamanagement Peelagenda
-56.000
-56.000
Verhoging deelnemersbijdrage MRE
-18.168
-18.168
-18.168
-18.168
Lokaal Integraal Veiligheidsbeleid
-8.800
-8.800
-8.800
-8.800
Hogere bijdrage Blink BOR-taken
-52.350
-52.350
-52.350
-52.350
Groenonderhoud commercieel
-55.000
-55.000
-55.000
-55.000
Groenonderhoud Senzer
-130.000
-130.000
-130.000
-130.000
Maaien gazons en bermen
-15.000
-15.000
-15.000
-15.000
Areaaluitbreiding bomen
-6.000
-6.000
-6.000
-6.000
-11.625
-11.625
-11.625
Revitalisering Venbergweg (zoutloods) Harmonisatie minimaregelingen deel 2
-21.000
-21.000
-21.000
-21.000
Verhogen deelnemersbijdrage GGD ontwikkelingen
-9.683
-9.683
-9.683
-9.683
Subsidie-aanpassing stichting Leergeld Asten-Someren
-5.000
-5.000
-5.000
-5.000
Leerlingenvervoer
-50.000
-50.000
-50.000
-50.000
Uitvoeringskosten GR Peelgemeenten
-102.762
-102.762
-102.762
-102.762
Jeugd Zorgkosten
-200.483
-200.483
-200.483
-200.483
BMS zorgkosten
11.651
11.651
11.651
11.651
Wmo Zorgkosten
251.932
251.932
251.932
251.932
Stijging integrale kostprijs Onis a.g.v. nieuw ICT systeem
-9.516
-9.516
-9.516
-9.516
Actualiseren meerjaren onderhoudsplanningen (MJOP)
-96.903
-98.903
-98.903
-98.903
Bibliotheek subsidie
-12.685
-12.685
-12.685
-12.685
4
Bijdrage Land van de Peel
-25.000
-25.000
-25.000
-25.000
Nieuw financieel systeem
-38.500
-38.500
-38.500
-38.500
Deelnemersbijdrage ICT NML ontwikkelingen
-13.000
-13.000
-13.000
-13.000
Meicirculaire 2024
-229.473
866.850
843.014
771.658
Opbrengst OZB
107.000
107.000
107.000
107.000
Rentekosten
-150.000
-300.000
-300.000
-300.000
-178
-3.378
-3.378
-1.009.740 -77.220
26.744
-44.612
Wensen / Dekkingsmogelijkheden
2025
2026
2027
2028
Inzet reserves als structureel dekkingsmiddel
696.082
Indexatie begroting 2025
405.000
405.000
405.000
405.000
Totaal
1.101.082
405.000
405.000
405.000
2025
2026
2027
2028
Overige ontwikkelingen Totaal
Wensen / Dekkingsmogelijkheden
Incidenteel
Actualiseren visie bebouwingsconcentraties (i)
-30.000
Structuurvisie Kwaliteitsverbetering (i)
-30.000
Opstellen bomenrenovatieplan (i)
-15.000
Groeiplan taalontwikkeling (i)
-10.000
Projectleider Versterken Sociale Basis (i)
-68.250
Nieuw financieel systeem (i)
-67.500
Incidentele lasten automatisering (i)
-70.000
Dekking uit incidentele middelen (reserve eenmalige bestedingen)
290.750
-68.250
68.250
Riolering Renovatie drukriolering buitengebied
-481.500
Aanpak wateroverlast zuidelijke parallelweg Heesakkerweg en Hazeldonk
-878.500
Opstellen water- en rioleringsprogramma
-37.500
Aanpak wateroverlast Plutostraat
-775.000
Aanpak wateroverlast JulianastrtMargrietstrt-Hemel-Lienderweg Dekking uit voorziening riolering Totaal
-3.780.000 2.172.500
3.780.000
0
0
5
Niet opgenomen wensen De niet opgenomen wensen zijn in volgende tabel apart benoemd. Deze wensen worden opgehangen aan duidelijkheid over het gemeentefonds. Of en wanneer deze wensen gerealiseerd kunnen worden hangt af van de financiële situatie. De kosten van de nieuwe wensen zijn dus niet meegenomen in het saldo van de kadernota! Belangrijk aandachtspunt is hoe we, ook gedurende het jaar, besluiten met financiële consequenties integraal af kunnen wegen. Richting de begroting 2025/kadernota 2026 kan bekeken worden of keuzes in ambities of bezuinigingsmaatregelen nodig zijn. Niet opgenomen wensen
2025
2026
2027
2028
Extra formatie griffie
-46.000
-46.000
-46.000
-46.000
Extra formatie SWOT organisatie
P.M.
P.M.
P.M.
P.M.
Onderhoudscontract gemeentehuis
-5.200
-5.200
-5.200
-5.200
-1.920
-1.920
-1.920
-9.600
-9.600
-9.600
-10.000
-10.000
-10.000
P.M.
P.M.
P.M.
-76.000
-76.000
-30.291
-61.924
-61.924
Reconstructie gedeelte Vlosbergweg Reconstructie Waardjesweg
-46.400
Reconstructie Venbergweg Onderhoud speelvoorzieningen
-10.000
Investeringsbudget speelvoorzieningen Reconstructie Meijelseweg Vervangen kunstgrasvelden Olympia Boys en ONDO Uitbreiding formatie gezins- en jongerencoaches Behoud cursusaanbod versterken basisvaardigheden inwoners Cultuureducatie voortzetten
-60.264
-60.264
-60.264
-60.264
-16.896
-16.896
-16.896
-16.896
-14.656
-14.656
-14.656
-14.656
Overeenkomst 'Uniek Sporten in de Peel' voortzetten
-14.311
-14.311
-14.311
-14.311
Binnensport Asten (vanaf 2029 structureel) Uitvoeringskosten GR Peelgemeenten Gedragswetenschapper Uitvoeringskosten GR Peelgemeenten Data-analist
-59.000
-59.000
-59.000
-59.000
-31.000
-31.000
-31.000
-31.000
P.M.
P.M.
P.M.
P.M.
Regionale schaalsprong Brainport Ontwikkeling Florapleln verplaatsen bushaltes Incidenteel afdekken
-35.000 35.000
Werk- en vergaderfaciliteiten
-10.000
-10.000
-10.000
-10.000
Subsidie verenigingen ter compensatie van OZB
-20.000
-20.000
-20.000
-20.000
Saldo
-287.327 -329.138 -436.771 -473.171
In de bijlage is een toelichting op de niet opgenomen wensen toegevoegd.
6
Incidenteel / Reserve Eenmalige Bestedingen (REB) Het geactualiseerde overzicht van de Reserve Eenmalige Bestedingen ziet er als volgt uit.
Stand Reserve Eenmalig Bestedingen 2024 2025 2026 2027 2028 Saldo 1-1 (Jaarrekening 2023) 11.335.200 1.621.091 1.142.832 1.037.073 999.564 Claims tlv Reserve eenmalige -6.285.156 bested. voorgaande jaren Mutaties Meerjarenbegroting -3.358.953 -187.509 -37.509 -37.509 -37.509 2024-2027 Geactualiseerd saldo Begroting 2024-2027 Raadsbesluiten t/m mei Opstellen beeldkwaliteitsplan centrum Asten Implementatiebudget zaaksysteem
1.691.091 1.433.582 1.105.323
999.564 962.055
-45.000 -25.000
Saldo ná Turap voorjaar 2024 Mutaties Kadernota 2025 2.2.1. Actualiseren visie bebouwingsconcentraties 2.2.2. Structuurvisie Kwaliteitsverbetering 2.4.6. Opstellen bomenrenovatieplan 3.1.10. Projectleider Versterken Sociale Basis 3.1.11. Groeiplan taalontwikkeling 4.3.1. Nieuw financieel systeem 4.3.3. Incidentele uitgaven automatisering
1.621.091 1.433.582 1.105.323
Saldo 31-12
1.621.091 1.142.832 1.037.073
999.564 962.055
-30.000 -30.000 -15.000 -68.250
-68.250
-10.000 -67.500 -70.000 999.564 962.055
Wat vragen we van de raad? Bij de behandeling van de kadernota wordt de raad gevraagd wensen en bedenkingen te uiten over de kadernota in zijn geheel maar ook over de prioritering van de ontwikkelingen/nieuwe wensen en dekkingsmogelijkheden zodat deze meegenomen kunnen worden richting de vaststelling van de begroting.
7
Uitgangspunten Begroting 2025-2028 Voor het opstellen van de meerjarenbegroting 2025-2028 worden, naast de wettelijke voorschriften en de gemeentelijke verordeningen de onderstaande uitgangspunten in acht genomen: Indexering 2025 Onderstaande methodiek van indexering wordt al jaren gebruikt bij het samenstellen van de begroting. Naar aanleiding van de hoge inflatie in de jaren 2022 en 2023 en de verschillende indexen op uitgaven en inkomsten wordt in aanloop naar de begroting 2025 de indexering geëvalueerd en aangepast (zie 4.4.5. indexatie begroting 2025). Onderdelen Rekenrente investeringen
Percentage Wordt medio 2024 bepaald bij het afsluiten van een nieuwe lening
Voorlopige rekenrente beleggingen Voorlopige inflatiepercentage voor loon-en prijsstijging
3,5 % 2,75 % voor de uitgaven 7,5 % voor de inkomsten
Toelichting Omdat de gemeente Asten externe leningen heeft met een negatieve rente, is het niet toegestaan om rente toe te rekenen aan investeringen. In 2024 wordt € 5 miljoen afgelost. Op basis van liquiditeitenplanning 2024 is nieuwe financieringsbehoefte bepaald. Op basis van rentestand voor 3 maanden deposito (Schatkistbankieren). Conform het geprognosticeerde indexcijfer voor overheidsconsumptie 2025, bijlage 4.4 Middelen en bestedingen 2024 van het Centraal Economisch Plan 2024, opgesteld door het CPB, is het indexpercentage 2,8%. Wij ronden altijd af op kwarten derhalve 2,75 %. Voor de inkomsten wordt 7,5% gebruikt.
8
Lokale lastendruk Lokale lastendruk
Werkelijk Werkelijk kadernota 2023 2024 2025
Gebruiker Afvalstoffenheffing (variabel) Afvalstoffenheffing (vast)
84,00 83,23
87,36 68,42
93,91 73,55
167,23
155,78
167,46
€ 382.358
€ 397.725
€ 397.725
390,01
418,01
449,36
294,50
324,35
348,68
Totaal eigenaar
684,51
742,36
798,04
Totaal lastendruk
851,74
898,14
965,50
Totaal gebruiker Eigenaar Gemiddelde waarde woning Onroerendezaakbelasting (OZB) Rioolheffing
1) Bij de afvalstoffenheffing (variabel) wordt uitgegaan van 5 containers restafval van 140 liter en 6 containers GFT-afval van 140 liter. 2) De OZB is gebaseerd op de gemiddelde waarde van een woning over 2024 zijnde € 397.725,= 3) Alle tarieven stijgen bij de Kadernota 2025 met de voorlopige prijsindex van 7,5%. 4) Rioolheffing wordt daarnaast conform GRP verhoogd met 5,9%
Vergelijk lokale lastendruk Lokale lastendruk Asten Deurne Someren Gemert-Bakel Laarbeek
2023 849,93 887,77 759,36 869,42 818,61
2024 898,14 925,40 812,57 966,43 861,13
9
Programmaplan
11
1. Bestuur en Veiligheid Visie In alles wat we doen staan onze inwoners centraal. Het realiseren van dit ideaal stelt eisen aan de samenwerking binnen en tussen onze gemeenteraad, college van B&W, de ambtelijke organisatie en onze inwoners. Gezamenlijk bouwen we aan een duurzaam vitaal en veilig Asten. Dit betekent onder meer dat we de grote maatschappelijke opgaven, die daaruit voortvloeien, samen realiseren. Dit vereist een wijze van bestuur, gericht op de inzet en verantwoordelijkheid van de gemeenschap zelf, die we daartoe stimuleren en faciliteren. Portefeuillehouder: Burgemeester A. van Extel-Van Katwijk Wethouder L. van de Moosdijk (Dienstverlening)
1. Goed bestuur op z'n Astens Wat willen we bereiken We leveren publieke dienstverlening aan de Astense samenleving. Gezamenlijk bouwen we aan een fijne woon-, werk- en leefomgeving vanuit eigen kracht dichtbij en samen met de inwoners, ondernemers en maatschappelijke instellingen. Wij geven ruimte aan creativiteit en nemen obstakels weg om goede dingen te kunnen doen. We nemen een ondernemende houding aan, werken vanuit 'de bedoeling', handelen vanuit 'ja-tenzij' en hanteren alleen regels waar ze nodig zijn. We werken integraal, handelen pro-actief en zijn flexibel genoeg om te schakelen tussen verschillende (overheids)netwerken, partners en uitvoeringsvormen. We pakken de regie waar dat nodig is. Het vertrouwen van inwoners in de politiek en in de overheid staat in algemene zin onder druk. Een gezonde bestuurscultuur, integriteit en onderlinge verhoudingen zijn zaken die wij als absolute basis van goed bestuur zien. Daarom besteden wij de komende periode veel aandacht aan deze thema’s. Wij gaan regelmatig met elkaar en met de gemeenteraad in gesprek. Het actief betrekken van inwoners is daarbij heel belangrijk. Op die manier behouden en verstevigen wij het vertrouwen in de Astense politiek.
Goed bestuur betekent voor ons: Collegiaal: gelijkwaardigheid als uitgangspunt, zorgen voor een open en constructief debat tussen coalitie en oppositie, college en gemeenteraad én met inwoners en maatschappelijke partners waarbij we dilemma's op tafel leggen; Transparant en integer: betrouwbaar, betrokken, duidelijk en met respect naar eenieder, we spreken elkaar hierop aan; Midden in de gemeenschap: zichtbaar zijn voor inwoners en ondernemers, hen opzoeken, ook bijeenkomsten buiten het gemeentehuis; Met visie, lef en plezier: ‘samen aanpakken en genieten’; Lerend en zelfcorrigerend vermogen: kwetsbaar durven opstellen, regelmatig met elkaar en met inwoners/ondernemers evalueren; Open communicatie: we betrekken inwoners en doelgroepen in een vroeg stadium en communiceren op verschillende, creatieve manieren. De wijze waarop we dit gezamenlijk aanpakken is inmiddels neergelegd in het zogenaamde Astens Manifest, van de Gemeenteraad, het college van B&W en de ambtelijke organisatie. Dit manifest is en wordt voortdurend geconcretiseerd in acties en besluiten.
12
Ontwikkelingen / Nieuwe Wensen Nr.
Toelichting activiteit
1.1.1. Arbeidsmarktstrategie de Peel
Ontw/wens Planning Bedrag I/S Ontwikkeling 2025
75.000 S
We bundelen de krachten in de Peel al enige tijd als het gaat om het zijn van een aantrekkelijk werkgever in een lastige arbeidsmarkt. Zo is in 2024 het platform Peelbanen actief geworden en wordt er actief samen gewerkt als het gaat om invulling van vacatures, talentprogramma etc. Er is nog geen meerjarige begroting beschikbaar, daarom vooralsnog voor 2025 en 2026 de kosten opgenomen voor een vergelijkbaar budget als in 2024. 1.1.2. Programmamanagement Peelagenda Ontwikkeling 2025 56.000 S Programmamanager Peelagenda met ambtelijke ondersteuning 2025-2026 jaarlijks € 56.000,=. 1.1.3. Hogere deelnemersbijdrage MRE Ontwikkeling 2025 18.168 S onwikkeling Structurele verhoging van inwonersbijdrage Brainport Development obv afspraken in nieuwe meerjarenfinancieringsovereenkomst 2025-2032 en verhoging inwonerbijdrage Regionale opgave ivm uitbreiding fte's voor versterken bedrijfsvoeringsorganisatie.
2. Veilige buurt en thuis Wat willen we bereiken Het is belangrijk dat we ons veilig voelen in onze eigen buurt en thuis. Zonder veiligheid geen vrijheid. Wij willen dat iedereen in Asten veilig kan wonen, verblijven, werken en ondernemen. Een betrouwbare overheid zorgt voor een veilige woon-, werk- en leefomgeving vanuit een gezamenlijke verantwoordelijkheid van inwoners en ondernemers. Wij vinden het dan ook essentieel om veiligheid te garanderen in ons dorp en blijven een beroep doen op ieders eigen verantwoordelijkheid als het gaat om preventie. Wij stimuleren bijvoorbeeld het gebruik van de buurtapps en de politie (wijkagent) en de Buitengewoon Opsporingsambtenaar (BOA) zijn zichtbaar op straat.
Ontwikkelingen / Nieuwe Wensen Nr.
Toelichting activiteit
Ontw/wens Planning Bedrag I/S
1.2.1.
Lokaal Integraal Veiligheidsbeleid
Ontwikkeling 2025
8.800
S
De huidige raming voor het Lokaal Integraal Veiligheidsbeleid is € 28.200,=. Op dit moment is dit niet voldoende om de structurele lasten te dekken. Dit heeft te maken met indexeringen. Voor 2025 stijgen deze structurele lasten naar zo’n € 30.000,=. Daarnaast zijn er jaarlijks terugkerende kosten die niet eerder begroot zijn: • Ontwikkelingen op het gebied van ondermijning, veilige publieke taak en bestuurlijke weerbaarheid. Hiervoor is jaarlijks € 3.900,= extra benodigd. • Diverse incidentele kosten om uitvoering aan het integraal veiligheidsbeleid te kunnen geven. Hierbij kunt u denken aan bijeenkomsten, communicatiemateriaal en andere preventieve acties. Deze kosten worden geschat op € 3.000,= per jaar. Gezien het bovenstaande is de inschatting benodigd budget Lokaal Integraal Veiligheidsbeleid voor 2025 (en verder): € 37.000,= Dit is een structurele stijging van € 8.800,=.
13
Wat mag het kosten? Onderstaande tabel geeft de ontwikkeling van de Begroting 2024 naar de nieuwe stand in de Begroting 2025 weer. Nadelen worden weergegeven met een Bij een aantal onderwerpen zijn de bedragen in de tabel 'Wat mag het kosten?' verdeeld over meerdere programma's. Dit geldt bijvoorbeeld voor 'verhoging deelnemersbijdrage MRE', 'actualiseren meerjaren onderhoudsplanningen (mjop)' en 'Meicirculaire 2024'. Begroting Meerjarenbegroting bedragen x € 1.000
2025
Originele begroting Saldo na 1e Tussenrapportage 2024
2026
2027
2028
-10.417
-10.460 -10.452
-10.428
-10.417
-10.460 -10.452
-10.428
Kadernota 2025 Ontwikkelingen / nieuwe wens
-177
-177
-46
-46
1.1.1.
Arbeidsmarktstrategie de Peel
-75
-75
1.1.2.
Programmanagement Peelagenda
-56
-56
1.1.3.
Verhoging deelnemersbijdrage MRE ontwikkeling Lokaal Integraal Veiligheidsbeleid
-7
-7
-7
-7
-9
-9
-9
-9
Actualiseren meerjaren onderhoudsplanningen (MJOP)
-31
-31
-31
-31
-177
-177
-46
-46
1.2.1. 3.2.1.
Kadernota 2025 Saldo na Kadernota 2025
-10.594 -10.637 -10.499 -10.475
14
2. Ruimtelijk Domein Visie Bouwen en goed wonen De gemeente Asten is een aantrekkelijke gemeente om te wonen. In alle kerkdorpen is er voor alle doelgroepen voldoende aanbod, zodat eenieder betaalbaar én naar behoefte kan wonen. Dit geldt voor onze starters, mensen die willen doorgroeien, jongeren die na hun studie willen terugkeren en onze senioren, maar ook faciliteren we passende huisvesting voor bijzondere doelgroepen. Vitaal buitengebied We staan voor de opgave de agrarische sector te verduurzamen, toekomstperspectief te bieden en gelijktijdig in balans te brengen met natuur en landschap en de gezondheid van onze inwoners. Dit doen wij samen met de stoppende agrariërs als met de agrariërs die door willen gaan. Op die manier proberen wij de transitie van ons buitengebied, die in een stroomversnelling zit, op een verantwoorde manier te begeleiden. Klimaat, energie en circulariteit We wonen en werken in een omgeving waarvan het klimaat verandert. We nemen onze verantwoordelijkheid voor het tegengaan van klimaatverandering door het verkleinen van onze CO2-uitstoot en het stimuleren van duurzame energieopwekking. Ook gaan we zorgvuldig om met grondstoffen en stimuleren we hergebruik van grondstoffen om de afvalberg te verkleinen. We willen de gevolgen van klimaatverandering zoveel als mogelijk kunnen opvangen o.a.
door minder verstening, meer groen, betere wateropvang, minder hittestress en een grotere biodiversiteit in flora en fauna. Wij stimuleren en faciliteren inwoners om ook hun bijdrage te leveren. Bruisende en aantrekkelijke kernen Asten, Heusden en Ommel zijn bruisende en aantrekkelijke kernen, waar het prettig wonen, werken en recreëren is voor onze huidige en toekomstige inwoners. We zetten in op het aantrekken van (jonge) gezinnen om zich hier te vestigen. Op die manier zijn bijvoorbeeld het verenigingsleven, de lokale middenstand en de scholen het beste geholpen en gloort er een mooiere toekomst voor iedereen. We investeren daarom in onder andere onze centra, recreatievoorzieningen, sport- en gemeenschapsvoorzieningen, scholen en verkeersveiligheid. Proces Omgevingswet We nemen een faciliterende rol aan in het ruimtelijk domein. We denken en werken mee aan het verwezenlijken van (ruimtelijke) plannen van onze inwoners die kwaliteit aan onze gemeente toevoegen en bijdragen aan het behalen van de opgaven zoals opgenomen in onze Toekomstagenda Asten 2030. Daarbij werken we al in de geest van de Omgevingswet die per 1 januari 2024 in zal gaan, een wet die het de burgers makkelijker moet maken om hun plannen te realiseren.
Portefeuillehouder: Wethouder J. Bankers Wethouder J. Spoor (huisvesting specifieke groepen en woonwagenlocaties) Wethouder L. van de Moosdijk (grondbeleid en grondaankopen)
15
1. Bouwen en goed wonen Wat willen we bereiken Het moet voor iedereen mogelijk gemaakt worden om in Asten betaalbaar en/of naar behoefte te kunnen wonen. Iedereen verdient een kans op de woningmarkt. Wij gaan daarom nog meer en sneller bouwen in alle drie de kernen. In een actuele woonvisie, opgesteld in 2023, leggen wij vast hoe wij in de komende jaren gaan inzetten op aspecten als de betaalbaarheid, beschikbaarheid en verduurzaming van woningen evenals het bieden van een prettige woonomgeving, welke doelgroepen we willen bedienen en welke woonvormen we mogelijk willen maken. De uitvoeringsparagraaf van de nieuwe Woonvisie en de prestatieafspraken met BOW en woCom vragen vooral formatieve inzet. Het is niet uit te sluiten dat er in de toekomst een financiële budgetvraag nodig is om projecten uit de Woonvisie of de prestatieafspraken te kunnen uitvoeren. Op dit moment is het echter nog niet concreet genoeg om deze nu al mee te nemen.
Ontwikkelingen / Nieuwe Wensen N.v.t.
2. Vitaal buitengebied Wat willen we bereiken De agrarische sector is en blijft belangrijk voor Asten. De komende jaren komt de transitie in het landelijke gebied in een stroomversnelling als gevolg van toegenomen landelijke en provinciale wet- en regelgeving. Wij willen dat de gemeente Asten stoppende bedrijven en bedrijven die doorgaan zo goed mogelijk begeleidt. Daarnaast staan wij samen met onze boeren voor de opgave om de sector te verduurzamen, meer in balans te brengen met natuur & landschap en de gezondheid van inwoners. Door daarnaast te investeren in natuur en nieuwe economische pijlers wordt het buitengebied aantrekkelijker.
Ontwikkelingen / Nieuwe Wensen Nr.
Toelichting activiteit
Ontw/wens Planning Bedrag I/S
2.2.1. Actualiseren visie Nieuwe wens 2025 30.000 I bebouwingsconcentraties De huidige visie bebouwingsconcentraties is van 2010. In deze visie zijn locaties aangewezen waar we het voorstelbaar vinden woningen in het buitengebied toe te voegen (RvR woningen). Wenselijk is deze visie te actualiseren onder andere om te bekijken of er meer locaties kunnen worden aangewezen waar woningen kunnen worden toegevoegd. Vanwege de interne capaciteit is het wenselijk deze opdracht extern te laten uitvoeren. Kosten incidenteel € 30.000,= voor 2025. 2.2.2. Structuurvisie Kwaliteitsverbetering
Nieuwe wens 2025
30.000 I
De huidige structuurvisie Kwaliteitsverbetering is van 2015. Herziening van dit beleid is wenselijk. De visie sluit niet aan op de beleidsregel maatwerk omgevingskwaliteit van de provincie. Daarnaast is er vanuit groen, natuur en landschap de wens om makkelijker inpassingen op te leggen bij ontwikkelingen zodat er meer gelijkheid is bij nieuwbouw in het buitengebied. Daarom is herziening noodzakelijk. Gezien de ambtelijke capaciteit is het wenselijk het opstellen van het beleid uit te besteden. Dit kost incidenteel € 30.000,= voor 2025.
16
3. Klimaat, energie en circulariteit Wat willen we bereiken Ook in Asten leveren we gezamenlijk met onze inwoners en ondernemers een bijdrage aan de aanpassingen in energie- en materialengebruik en willen we klimaatbestendig worden. Daarbij hebben we oog voor de betrouwbaarheid, betaalbaarheid en haalbaarheid van plannen, maar tonen ook gezonde ambitie. Klimaat, energie en circulariteit zijn grote opgaven, waarbij wij de samenwerking opzoeken op de schaal van de MRE en de Peelgemeenten. Klimaat We investeren in de boven- en ondergrondse infrastructuur om waterproblemen te verminderen, zowel in geval van wateroverlast (beter afvoeren) als in periodes van droogte (beter vasthouden). Ook investeren we in meer groen om hittestress te verminderen en investeren we in onze natuur om deze meer biodivers en klimaatbestendig te maken. Energie Stap 1 in het verduurzamen van ons energiegebruik is besparen. We geven daarbij zelf het goede voorbeeld door bijvoorbeeld de openbare verlichting te verledden, onze openbare ruimte CO2-arm in te richten en onze gebouwen beter te isoleren. We ondersteunen onze inwoners bij het isoleren van hun woning. Stap 2 is het gebruiken van duurzame energie in plaats van fossiele energie, veelal elektriciteit. Voor het verduurzamen van de mobiliteit versterken we daarom het netwerk aan laadpalen.
Vanwege de overbelasting van het stroomnetwerk is het vergroten van de grootschalige opwekking van duurzame energie in de gemeente de komende jaren moeilijk. We zoeken naar mogelijkheden om energie op te wekken zonder het stroomnetwerk extra te belasten. Circulariteit Ons doel is om in 2030 voor 50% en in 2050 volledig circulair te zijn. Dat houdt in dat spullen die nu nog als afval worden gezien zo volledig mogelijk worden hergebruikt als grondstoffen. Op die manier hebben we minder of geen nieuwe grondstoffen uit de aarde nodig. We stimuleren de circulaire gedachte bij onze inwoners en ondernemers en geven als gemeente zelf het goede voorbeeld. Dit doen we onder andere door circulariteit toe te passen in ons inkoopbeleid, het afvalstoffenbeleidsplan, in ons eigen gemeentehuis en bij de uitvoering van projecten in het openbaar gebied.
Ontwikkelingen / Nieuwe Wensen Nr.
Toelichting activiteit
2.3.1. Hogere bijdrage Blink BOR-taken
Ontw/wens Planning Bedrag
I/S
Ontwikkeling 2025
S
52.350
Hogere bijdrage Blink vanwege gestegen kosten BOR-taken (Beheer Openbare Ruimte). Structurele meerkosten vanaf 2025 zijn € 52.350,=. 2.3.2. Renovatie drukriolering buitengebied Ontwikkeling 2025 481.500 I De in 2005 aangelegde drukriolering is elektromechanisch verouderd en versleten en is aan renovatie toe. Kosten incidenteel 2025: € 481.500,= (dekking uit riolering).
17
2.3.3. Aanpak wateroverlast zuidelijke parallelweg van de Heesakkerweg en Hazeldonk
Ontwikkeling 2025
878.500
I
Bij hevige regenval is sprake van wateroverlast in de zuidelijke parallelweg van de Heesakkerweg en Hazeldonk. Volgens het GRP 2021-2025 worden grote ‘ knelpunten voor 2030 aangepakt om zo klimaatbestendig te worden conform de Toekomstagenda Asten 2030. Het aanpakken van dit knelpunt is opgenomen in het GRP. Het hemelwater wordt geborgen in de waterberging Heesakkerweg nabij rotonde Beatrixlaan. Kosten incidenteel 2025: € 878.500,= (dekking uit riolering). 2.3.4. Opstellen water- en Ontwikkeling 2025 37.500 I rioleringsprogramma Het Gemeentelijk Rioleringsplan Asten 2021-2025 (GRP) loopt eind 2025 af. Het GRP was onder de Wet milieubeheer een verplicht plan voor gemeenten. Onder de Omgevingswet is het GRP niet langer verplicht. Gemeenten kunnen er zelf voor kiezen om een Water- en rioleringsprogramma (Wrp) vast te stellen om de (belangrijkste) aspecten van de gemeentelijke watertaken en de bekostiging ervan planmatig vast te leggen. De toevoeging "water" sluit aan bij de breedte van de gemeentelijke watertaken, waarbij oppervlaktewater en bovengrondse voorzieningen zoals goten en wadi's onderdeel uitmaken van het hemelwaterstelsel (berging en afvoer). Het woord "programma" is bewust gekozen om direct aan te sluiten bij wat de wetgever voor ogen heeft, namelijk een facultatief programma als onderdeel van de gemeentelijke (kern)instrumenten onder de Omgevingswet, zoals o.a.
omgevingsvisie, programma en omgevingsplan. Voor het opstellen van een Water- en rioleringsprogramma wordt incidenteel € 37.500,= geraamd voor 2025 (dekking uit riolering). 2.3.5. Aanpak wateroverlast Plutostraat Ontwikkeling 2025 915.000 I In de Plutostraat is bij hevige regenval sprake van wateroverlast. Dit is het laagste deel van de Sterrenwijk. Volgens het GRP 2021-2025 worden grote knelpunten voor 2030 aangepakt om zo klimaatbestendig te worden conform de Toekomstagenda Asten 2030. Het aanpakken van dit knelpunt is opgenomen in het GRP vanaf het jaar 2025. Het hemelwater wordt voor een deel geborgen in het Kosmosplein en vervolgens vertraagd afgevoerd naar de Beekerloop. Kosten incidenteel: € 915.000,=. Verdeling t.b.v. dekking: Riolering: € 732.000,= Groot onderhoud wegen: € 43.000,= Aanvullend krediet: € 140.000,= (afschrijvingslasten vanaf 2026) (reeds beschikbaar gesteld in eerdere begroting dus niet opgenomen in tabel bij 'Wat mag het kosten?') 2.3.6. Aanpak wateroverlast JulianastraatOntwikkeling 2026 6.300.000 I Margrietstraat-Hemel-Lienderweg In de Julianastraat, Margrietstraat, Hemel en Lienderweg is bij hevige regenval sprake van wateroverlast. Volgens het Gemeentelijk Rioleringsplan Asten 2021-2025 (GRP) worden grote knelpunten voor 2030 aangepakt om zo klimaatbestendig te worden conform de Toekomstagenda Asten 2030.
Het aanpakken van deze knelpunten is opgenomen in het GRP vanaf het jaar 2026. Het hemelwater wordt vervolgens geborgen in 't Loverveld en vervolgens vertraagd afgevoerd naar de Beekerloop. Kosten incidenteel: € 6.300.000,=. Verdeling t.b.v. dekking: Riolering: € 3.780.000,= (60%) Aanvullend krediet: € 2.520.000,= (40%) (afschrijvingslasten vanaf 2027) (reeds beschikbaar gesteld in eerdere begroting dus niet opgenomen in tabel bij 'Wat mag het kosten?')
18
4. Bruisende en aantrekkelijke kernen Wat willen we bereiken Van Asten, Heusden en Ommel willen wij nog aantrekkelijkere kernen maken voor (jonge) gezinnen om zich hier te vestigen. Op die manier zijn bijvoorbeeld het verenigingsleven, de lokale middenstand en de scholen het beste geholpen en gloort er een mooiere toekomst voor iedereen. Dat betekent investeringen doen in de centra, in de uitstraling en in belangrijke voorzieningen zoals scholen en de verkeersveiligheid.
Ontwikkelingen / Nieuwe Wensen Nr.
Toelichting activiteit
2.4.1. Groenonderhoud commercieel
Ontw/wens Planning Bedrag I/S Ontwikkeling 2025
55.000
S
Budget is op basis van inschrijving 2021. Aannemer heeft tegen bodemprijzen ingeschreven. De prijzen zijn inmiddels fors gestegen en het budget is niet meer toereikend. 2.4.2. Groenonderhoud Senzer Ontwikkeling 2025 130.000 S Budget is op basis van inschrijving 2021. Senzer heeft destijds opdracht gekregen om op basis van inschrijving groenonderhoud commercieel het werk aan te nemen. Financieel was dit eigenlijk niet mogelijk. Budget is niet meer toereikend en er ligt een aangepast voorstel voor 2025. 2.4.3. Maaien gazons en bermen Ontwikkeling 2025 15.000 S In 2025 wordt het maaien van gazons en bermen onderdeel van het groen- en reinigingsbestek commercieel en het huidige budget zal naar verwachting ontoereikend zijn doordat de prijzen flink zijn gestegen. 2.4.4. Areaaluitbreiding bomen Ontwikkeling 2025 6.000 S Door onder andere uitbreidingswijken en vergroeningsprojecten is het aantal bomen de laatste jaren toegenomen. Dit vraagt ook extra budget voor boombeheer. Het budget wordt met ongeveer 5% verhoogd. 2.4.5. Revitalisering locatie Venbergweg Ontwikkeling 2026 11.625 S (zoutloods) Betreft het revitaliseren van de gemeentelocatie aan de Venbergweg 6, inclusief het saneren en slopen van bestaande bebouwing en het realiseren van een nieuwe zoutloods. De huidige zoutloods is sterk verouderd en voldoet niet aan de gestelde eisen.
De locatie wordt verduurzaamd, landschappelijk ingepast en opnieuw ingericht. Hiervoor een investeringskrediet van afgerond € 465.000,= beschikbaar stellen. 2.4.6. Opstellen bomenrenovatieplan Ontwikkeling 2025 15.000 I Het op laten stellen van een bomenrenovatieplan. Het huidige bomenrenovatieplan reikt t/m 2025.
19
Wat mag het kosten? Onderstaande tabel geeft de ontwikkeling van de Begroting 2024 naar de nieuwe stand in de Begroting 2025 weer. Nadelen worden weergegeven met een Bij een aantal onderwerpen zijn de bedragen in de tabel 'Wat mag het kosten?' verdeeld over meerdere programma's. Dit geldt bijvoorbeeld voor 'verhoging deelnemersbijdrage MRE', 'actualiseren meerjaren onderhoudsplanningen (mjop)' en 'Meicirculaire 2024'. Begroting Meerjarenbegroting bedragen x € 1.000
2025
2026
2027
2028
Originele begroting
-6.165
-6.288
-6.332
-6.354
Saldo na 1e Tussenrapportage 2024
-6.165
-6.288
-6.332
-6.354
-352
-291
-295
-295
-52
-52
-52
-3.780
-3
-3
Kadernota 2025 Ontwikkelingen / nieuwe wens 2.2.1.
Actualiseren visie bebouwingsconcentraties (i)
-30
2.2.2.
Structuurvisie Kwaliteitsverbetering (i)
-30
2.3.1.
Hogere bijdrage Blink BOR-taken
-52
2.3.2.
Renovatie drukriolering buitengebied
-482
2.3.3.
-879
2.3.4.
Aanpak wateroverlast zuidelijke parallelweg Heesakkerweg en Hazeldonk Opstellen water- en rioleringsprogramma
2.3.5.
Aanpak wateroverlast Plutostraat
-775
2.3.6. 2.3.7.
Aanpak wateroverlast Julianastrt-MargrietstrtHemel-Lienderweg Dekking uit voorziening riolering
2.4.1.
-38
2.173
3.780
Groenonderhoud commercieel
-55
-55
-55
-55
2.4.2.
Groenonderhoud Senzer
-130
-130
-130
-130
2.4.3.
Maaien gazons en bermen
-15
-15
-15
-15
2.4.4.
Areaaluitbreiding bomen
-6
-6
-6
-6
2.4.5.
Revitalisering Venbergweg (zoutloods)
-12
-12
-12
2.4.6.
Opstellen bomenrenovatieplan (i)
-15
3.2.1.
Actualiseren meerjaren onderhoudsplanningen (MJOP)
-19
-21
-21
-21
-352
-291
-295
-295
-6.517
-6.580
-6.626
-6.649
Kadernota 2025 Saldo na Kadernota 2025
20
3. Sociaal Domein Visie Elke inwoner in Asten, jong en oud, kan en mag meedoen. Samen, voor en met elkaar. Als gemeente Asten dragen wij bij aan optimale ontwikkelingskansen in een aantrekkelijke omgeving, waarbij we oog hebben voor jong en oud. We zetten in op preventie en organiseren zorg en ondersteuning dicht bij huis, met professionals waar je terecht kan met al je ondersteuningsvragen. Alle inwoners met een zorg- of ondersteuningsvraag wordt een passende oplossing richting de toekomst geboden. Zodat ze uiteindelijk op eigen kracht, eventueel met hulp van hun netwerk, verder kunnen. We geven bijzondere aandacht aan voorliggende voorzieningen en stimuleren maatschappelijke initiatieven. Zo geven we vorm aan een vitaal Asten, aantrekkelijk voor iedere inwoner.
Portefeuillehouder: Wethouder J. Spoor Wethouder J. Bankers (Ommel 1.000+)
1. Sociaal en gezond Wat willen we bereiken Binnen het sociaal domein staan voor ons een aantal pijlers centraal: Kansen voor iedereen; Sterke, sociale omgeving; Gezondheid en vitaliteit; Financieel gezond; Samen met elkaar; Ondersteuning & voorzieningen. Deze pijlers zijn gericht op alle leeftijdsfasen en voor alle vormen van ondersteuning: vanaf preventie en zelfredzaamheid tot professionele ondersteuning. Ze zijn uitgewerkt in het beleidsplan sociaal domein en dit plan is voor ons een goede basis voor de doorontwikkeling de komende jaren. In uitvoeringsplannen wordt per jaar aangegeven waar in dat jaar de focus op ligt. Werk is van groot belang voor mensen en houdt de samenleving draaiende. Werk zorgt voor contact met andere mensen en leidt tot zelfstandigheid en eigenwaarde. Wie werkt, investeert in zichzelf en draagt zijn steentje bij aan de toekomst van onze samenleving. Soms lukt werken niet of hebben mensen moeite met rond te komen met het geld dat zij verdienen; in dat geval kan men op onze ondersteuning rekenen en dragen we de mogelijkheden van gemeentelijke regelingen uit.
21
Ontwikkelingen / Nieuwe Wensen Nr.
Toelichting activiteit
Ontw/wens Planning Bedrag
I/S
3.1.1.
Harmonisatie minimaregelingen deel 2
Ontwikkeling 2025
S
21.000
Vorig jaar zijn we gestart met de harmonisatie minimaregelingen. Toen hebben we de inkomensnorm verhoogd van 110% naar 120% en een aantal wijzigingen doorgevoerd in de 'Meedoen regeling' en de individuele inkomenstoeslag. Nu volgen nog twee wijzigingen in de individuele inkomenstoeslag: het toevoegen van een gezinsbijdrage en een toeslag per kind. Met deze wijziging is de individuele inkomenstoeslag vanaf 2025 in de hele Peelregio hetzelfde. Gezinsbijdrage (€ 12.000,=) In de Minima Effectenrapportage (MER) is geconstateerd dat tweeoudergezinnen met kinderen die rond moeten komen van een laag inkomen financieel kwetsbaar zijn. Toeslag per kind (€ 9.000,=) Uit de MER blijkt dat gezinnen met kinderen in de leeftijd van 12-18 jaar kosten maken voor die kinderen die nergens gecompenseerd worden. Het gaat dus om leeftijdgebonden kosten die niet door Leergeld, uit de 'regeling Meedoen' of de IIT kunnen worden betaald. De koopkracht van gezinnen met een minimumuitkering staat daarom onder druk. Het advies van het NIBUD is om hiervoor een toeslag per kind in het leven te roepen. Als we dit niet doen, ondersteunen we een kwetsbare groep inwoners minder dan wat nodig is. In de Peelregio hebben we afgesproken om de individuele inkomenstoeslag te harmoniseren, deze afspraak komen we dan niet na. 3.1.2.
Subsidie-aanpassing Stichting Leergeld Ontwikkeling 2025 5.000 S Asten-Someren Het aantal inwoners dat gebruik maakt van de diensten van Stichting Leergeld AstenSomeren blijft stijgen. Sinds 2018 is de subsidie aan de stichting niet aangepast of geïndexeerd. Ook de gemeente Someren is voornemens om de jaarlijkse subsidie met € 5.000,= te verhogen. Als we dit niet doen, bestaat de mogelijkheid dat de stichting in de toekomst niet meer alle aanvragen kan honoreren. 3.1.3. Leerlingenvervoer Ontwikkeling 2025 50.000 S Zoals het er nu naar uitziet gaat de gemeente Asten in 2024 boven het begrote bedrag uitkomen als het gaat om de kosten voor het leerlingenvervoer doordat het aantal leerlingen stijgt, er vaker een beroep gedaan moet worden op individueel vervoer en dat er vanwege afwijkende schooltijden meer ritten gereden worden. Dit heeft ook effect op de kosten voor het leerlingenvervoer in 2025. Voorstel is om het begrote bedrag in 2025 structureel op te hogen met € 50.000,=.
22
3.1.4.
Uitvoeringskosten GR Peelgemeenten
Ontwikkeling 2025
102.762 S
Uitvoeringskosten GR Peelgemeenten cf. begroting GR Peelgemeenten 2025. Hierbij is het bedrag ad € 192.762,= excl. CAO stijgingen 2025 waar nog geen dekking voor is. De mutatie ziet met name op: Koersagenda € 35.000,= In 2023 heeft het Platformmanagers het belang uitgesproken om de kosten van de koersagenda van € 250.000,= vanaf 2024 te verwerken in de begroting, waarbij de kosten verdeeld worden op basis van inwonertal (ca € 35k voor Asten). Het betreft dus een ophoging van de lokale capaciteit die de vijf gemeenten inbrengen in de Koers, die op basis van gezamenlijke behoefte in het platform geoormerkt kunnen worden voor specifieke rollen. Inburgering € 20.000,= Om de Wet inburgering 2021 naar behoren uit te kunnen voeren, is gebleken dat twee veranderingen noodzakelijk zijn: 1. Het werkgeverschap van de trajectregisseurs inburgering - de uitvoerende medewerkers die de inburgeringsplichtigen begeleiden - voor de vijf Peelgemeenten overhevelen van gemeente Laarbeek naar de GR Peelgemeenten. 2. De omvang van de beleidscoördinatie inburgering voor de vijf Peelgemeenten uitbreiden van 8 naar 36 uur en dit ook bij de GR Peelgemeenten beleggen. Het gaat hier om een autonome ontwikkeling om de huidige werkwijze voort te kunnen zetten.
Als we deze uitgave niet doen, blijft de huidige situatie in stand, waarbij we als Peelgemeenten te weinig beleidscoördinatie hebben om het overzicht te kunnen houden van wat er speelt op het gebied van inburgering en een goede gesprekspartner te kunnen zijn binnen de arbeidsmarktregio en tegenover gecontracteerde partijen. Bovendien wijken we dan af van de afspraken die gemaakt zijn met de GR Peelgemeenten en de andere vier Peelgemeenten. CAO stijging 2024 € 26.000,= Betreft een CAO stijging 2024. De CAO stijgingen 2025 worden gecompenseerd in de meicirculaire. Die van 2024 niet. Flexpool Jeugd en overige € 23.000,= Richting 2025 zal verder geïnvesteerd worden in stevige lokale teams die op het gebied van jeugd zelf nog meer preventieve (basis)hulp bieden. Gezocht zal worden naar de juiste balans tussen basishulp vanuit de gebiedsteams, de inzet van het voorliggende veld versus de inzet van gespecialiseerde zorg. Aangezien nu nog niet duidelijk is wat de richting gaat zijn, is ervoor gekozen om de flexpool jeugd met 1 fte uit te breiden. 3.1.5. Jeugd Zorgkosten Ontwikkeling 2025 200.483 S De verwachte zorgkosten Jeugd zijn hoger door hogere kosten per cliënt (zwaardere problematiek). 3.1.6. BMS Zorgkosten Ontwikkeling 2025 -11.651 S Verlaging van de zorgkosten BMS 2024 o.b.v. de prognose 2025 van de GR Peelgemeenten. 3.1.7.
Wmo Zorgkosten Ontwikkeling 2025 -251.932 S Verlaging zorgkosten Wmo doordat de toename van het aantal cliënten lager is dan eerder verwacht.
23
3.1.8.
Stijging van de integrale kostprijs Onis door nieuw ICT systeem
Ontwikkeling 2025
9.516
S
Gemeente Asten en Someren hebben Onis verzocht om een betere/andere data aanlevering. Om dit te realiseren dient er vanuit Onis een nieuw ICT-systeem in werking gesteld te worden. Dit zorgt voor een verhoging van de integrale kostprijs. 3.1.9. Projectleider Versterken Sociale Basis Nieuwe wens 2025 68.250 I Het is een wens om voor de duur van twee jaar een projectleider "versterken sociale basis"aan te trekken voor de duur van (voorkeur) twee jaar voor ten minste 24 uur in de week. De druk op de toekomstbestendigheid van het sociaal domein vormt een grote uitdaging. Het versterken van de sociale basis door te investeren in het voorliggend veld wordt als een gewenste ontwikkeling gezien. De sociale basis kan worden omschreven als het geheel van informele sociale verbanden aangevuld en ondersteund vanuit de lokale overheid, organisaties, diensten en voorzieningen, die het mogelijk maakt dat inwoners de mogelijkheden hebben om te participeren in sociale relaties op een manier die hun welzijn, capaciteiten en individueel potentieel verbetert. Dit wil de gemeente Asten samen met partners doen. Hiervoor is projectleider nodig die kan schakelen in rollen als onderzoeker, ketenregisseur, aanjager en beleidsadviseur als het gaat om het versterken van de sociale basis.
Deze projectleider zet in op thema's als: - Preventie en vroegsignalering - Versterken Sociale basis - Versterken toegang - Collectiveren - De brug naar vitale kernen - Schakel tussen beleid en STA in preventie en voorliggend veld - (Data om) het effect van preventie te monitoren 3.1.10. Groeiplan taalontwikkeling Nieuwe wens 2025
10.000
I
Het groeiplan taalontwikkeling start bij -9 maanden tot en met basisschool. Te veel ouders zijn zich er nog niet of onvoldoende van bewust dat zij cruciaal zijn voor de verwerving en ontwikkeling van taal van hun kind. Juist in de eerste jaren is het gelukkig heel haalbaar om veel ouders te bereiken. Elke jonge (aanstaande) ouder komt in aanraking met diverse spelers rond het kind: van verloskundige tot consultatieconsulent, van huisarts tot toekomstige schooldirecteur. Een goede taalontwikkeling legt de basis voor een kansrijke start. Voor het aanbod in de periode -9 maanden tot 2 jaar zijn geen middelen beschikbaar. Het vormgeven van het groeiplan past ook in de gemeentelijke gezinsaanpak geletterdheid. Gemeenten hebben hierin vanaf 2025 een regierol. Er wordt een incidenteel bedrag gevraagd van € 10.000,= voor de periode 2025 tot en met 2027. De intentie is ook om naast het incidentele bedrag externe fondsen aan te wenden om een duurzaam groeiplan taalontwikkeling te kunnen realiseren. In casu gaat het om een wens. Mocht deze wens niet worden ingewilligd dan zijn we geheel afhankelijk van externe fondsen en zal het lastig worden een duurzaam groeiplan taalontwikkeling te realiseren. 3.1.11.
Verhogen deelnemersbijdrage GGD Ontwikkeling 2025 9.683 S ontwikkeling Verhoging inwonersbijdrage GGD vanwege extra budget voor Rijksvaccinatieprogramma (wordt gedekt uit gemeentefonds) en doorwerking indexverhoging 2024.
24
2. Bruisende en aantrekkelijke kernen Wat willen we bereiken Van Asten, Heusden en Ommel willen wij nog aantrekkelijkere kernen maken voor (jonge) gezinnen om zich hier te vestigen. Op die manier zijn bijvoorbeeld het verenigingsleven, de lokale middenstand en de scholen het beste geholpen en gloort er een mooiere toekomst voor iedereen. Dat betekent investeringen doen in de centra, in de uitstraling en in belangrijke voorzieningen zoals scholen en de verkeersveiligheid.
Ontwikkelingen / Nieuwe Wensen Nr.
Toelichting activiteit
3.2.1. Meerjaren onderhoudsplanningen gemeentelijke gebouwen
Ontw/wens Planning Bedrag I/S Ontwikkeling 2025
98.903 S
Verhogen stortingen in onderhoudsvoorzieningen van diverse gemeentelijke gebouwen op basis van geactualiseerde onderhoudsplanningen. 3.2.2. Bibliotheek subsidie 2024 (Scenario)
Ontwikkeling 2025
12.685 S
Uit de gesprekken met de bibliotheek en uit financiële stukken werd duidelijk dat er sprake is van onder-indexering. Het betreft een bedrag van € 12.685,=. De onderindexering bestaat voornamelijk uit kosten als gevolg van inflatieontwikkeling en gestegen algehele salariskosten (inclusief sociale lonen) door een CAO-loonsverhoging.
3. Veilige buurt en thuis Wat willen we bereiken Het is belangrijk dat we ons veilig voelen in onze eigen buurt en thuis. Zonder veiligheid geen vrijheid. Wij willen dat iedereen in Asten veilig kan wonen, verblijven, werken en ondernemen. Een betrouwbare overheid zorgt voor een veilige woon-, werk- en leefomgeving vanuit een gezamenlijke verantwoordelijkheid van inwoners en ondernemers. Wij vinden het dan ook essentieel om veiligheid te garanderen in ons dorp en blijven een beroep doen op ieders eigen verantwoordelijkheid als het gaat om preventie. Wij stimuleren bijvoorbeeld het gebruik van de buurtapps en de politie (wijkagent) en de Buitengewoon Opsporingsambtenaar (BOA) zijn zichtbaar op straat.
Ontwikkelingen / Nieuwe Wensen N.v.t.
25
Wat mag het kosten? Onderstaande tabel geeft de ontwikkeling van de Begroting 2024 naar de nieuwe stand in de Begroting 2025 weer. Nadelen worden weergegeven met een Bij een aantal onderwerpen zijn de bedragen in de tabel 'Wat mag het kosten?' verdeeld over meerdere programma's. Dit geldt bijvoorbeeld voor 'verhoging deelnemersbijdrage MRE', 'actualiseren meerjaren onderhoudsplanningen (mjop)' en 'Meicirculaire 2024'. Begroting Meerjarenbegroting bedragen x € 1.000
2025
Originele begroting
Saldo na 1e Tussenrapportage 2024
2026
2027
2028
-18.089
-18.096 -18.305
-18.553
-18.091
-18.098 -18.305
-18.553
Kadernota 2025 Ontwikkelingen / nieuwe wens
-760
-339
-272
-276
3.1.1.
Harmonisatie minimaregelingen deel 2
-21
-21
-21
-21
3.1.2.
-5
-5
-5
-5
3.1.3.
Subsidie-aanpassing stichting Leergeld AstenSomeren Leerlingenvervoer
-50
-50
-50
-50
3.1.4.
Uitvoeringskosten GR Peelgemeenten
-103
-103
-103
-103
3.1.5.
Jeugd Zorgkosten
-200
-200
-200
-200
3.1.6.
BMS zorgkosten
12
12
12
12
3.1.7.
Wmo Zorgkosten
252
252
252
252
3.1.8.
Stijging integrale kostprijs Onis a.g.v. nieuw ICT systeem Projectleider Versterken Sociale Basis (i)
-10
-10
-10
-10
-68
-68
3.1.9.
3.1.10. Groeiplan taalontwikkeling (i)
-10
3.1.11. Verhogen deelnemersbijdrage GGD
-10
-10
-10
-10
3.2.1.
-47
-47
-47
-47
3.2.2.
Actualiseren meerjaren onderhoudsplanningen (MJOP) Bibliotheek subsidie 2024
-13
-13
-13
-13
4.4.1.
Meicirculaire 2024
-487
-76
-77
-81
-760
-339
-272
-276
Kadernota 2025 Saldo na Kadernota 2025
-18.851 -18.437 -18.576 -18.829
26
4. Financiën, Control en Economie Visie We zijn een aantrekkelijke woon-, werk- en verblijfsgemeente. We stimuleren en faciliteren economische initiatieven en bieden naar vermogen vestigingsmogelijkheden voor onze bestaande en nieuwe bedrijven. We zorgen voor een goed ondernemersklimaat en een levendig en economisch vitaal centrum van Asten. We geven ondernemers de ruimte die kwaliteit aan onze gemeente toevoegen en bijdragen aan het behalen van de opgaven zoals opgenomen in onze Toekomstagenda Asten 2030. We voeren een actief recreatiebeleid waarbij we flexibel meedenken met onze inwoners en ondernemers en ons richten op de (lokale) recreatiebehoefte. Het moet bijdragen aan meer overnachtingen en meer bestedingen door toeristen en dagrecreanten. We willen financieel gezond blijven. Dit betekent een reële en structureel sluitende meerjarenbegroting. We blijven primair kritisch op de uitgaven en op de inkomsten, om onnodige lastenverzwaringen te voorkomen. We monitoren daarbij ook uitdrukkelijk de landelijke en Rijksontwikkelingen op financieel gebied.
Portefeuillehouder: Wethouder L. van de Moosdijk Wethouder J. Spoor (Onderwijs & Arbeidsmarkt, Museum)
1. Sterke lokale economie en mobiliteit Wat willen we bereiken De lokale economie willen wij verder versterken. Wij hebben vertrouwen in de kracht van onze ondernemers en we realiseren ons dat ze na een pittige Coronatijd ons als gemeente extra nodig hebben door hen te faciliteren met een ondernemingsvriendelijk klimaat. Wij geven ondernemers dan ook de ruimte, hanteren alleen regels waar het nodig is en investeren meer in de relatie met bedrijven. We denken mee met het midden- en kleinbedrijf als banenmotor van de gemeente. Waar dat kan kopen wij tevens zoveel mogelijk lokaal. Samen met ondernemers en onderwijs zetten wij ons voortdurend in om de aansluiting tussen onderwijs en banenmarkt te verbeteren. Dat doen we zowel op lokaal niveau, als in de Peel en binnen onze Brainportregio. Onze inwoners, bezoekers en het bedrijfsleven hebben daarnaast baat bij een bereikbaar en veilig verkeersnetwerk voor alle vervoerswijzen in en rondom onze gemeente. Nu de regio groeit vanwege de sterke economie moeten er passende investeringen worden gedaan op het gebied van het bewustzijn, verkeersgedrag en veilige verkeersdeelname, het openbaar vervoer, provinciale- en rijkswegen. Ook lokaal moeten wij blijven investeren in verkeerseducatie en het verbeteren van de infrastructuur.
Ontwikkelingen / Nieuwe Wensen N.v.t.
27
2. Bruisende en aantrekkelijke kernen Wat willen we bereiken Een aantrekkelijke gemeente is er op de eerste plaats voor onze inwoners, maar ook de recreatieve en toeristische sector heeft daar baat bij. Asten als toeristische parel in de Peel: er liggen nog volop kansen. Denk je aan De Peel, dan denk je aan natuur, weidse landschappen, gezellige cafés, gastvrijheid, karakteristieke dorpen, een uitnodigend en sterk centrum en goede voorzieningen. De Peel en de gemeente Asten verdienen het om gezien te worden en dat geldt zeker niet alleen voor het verleden ervan. Wij willen het recreatieve en toeristische potentieel van Asten, Heusden en Ommel de komende jaren zo optimaal mogelijk benutten. Tevens bestrijden we leegstand zoveel mogelijk en stimuleren we ontwikkelingen die het winkelaanbod op peil houden.
Ontwikkelingen / Nieuwe Wensen Nr.
Toelichting activiteit
Ontw/wens Planning Bedrag I/S
4.2.1.
Bijdrage Land van de Peel
Ontwikkeling 2025
25.000
S
Sinds januari 2021 werken de zes Brabantse Peelgemeenten met elkaar samen op het gebied van toeristische en recreatieve marketing. Per 2021 zijn twee Peelmarketeers aangesteld die zich onder het merk ‘Land van de Peel’ richten op het vermarkten van het toeristische en recreatieve aanbod van de Peelregio en daarnaast op het stimuleren van samenwerking binnen de sector, het aanjagen van nieuwe initiatieven en het ontwikkelen van nieuwe promotieproducten. Met de start van Land van de Peel is een goede basis neergezet voor het vermarkten van het toeristisch en recreatief aanbod van de Peel. Vanuit deze stevige basis kan Land van de Peel uitgroeien tot een volwaardige marketingorganisatie. Om deze groei mogelijk te maken is het van belang dat er een toekomstbestendige organisatiestructuur wordt ontwikkeld. Deze groei is in de huidige organisatiestructuur niet mogelijk. Immers, in de huidige structuur werken de twee Peelmarketeers op zzp/payroll-basis voor de gemeente Asten en dat construct kent nadelen (bijv. geen zelfbeschikking over financiën, geen mogelijkheden om inkomsten te verwerven, geen groeimogelijkheden). De 6 Peelgemeenten hebben samen verkend hoe een toekomstbestendige organisatiestructuur voor Land van de Peel eruit kan zien.
In het bestuurlijk overleg Vrijetijdseconomie de Peel van 12 december 2023 is opdracht gegeven om een zelfstandige stichting Land van de Peel op te richten. In de nadere uitwerking van een stichting is gebleken dat de jaarlijkse kosten omhoog gaan, o.a. vanwege prijsstijgingen, hogere salarislasten en overhead. Op 28 maart 2024 is in het Bestuurlijk overleg Vrijetijdseconomie de Peel besloten dat iedere gemeente een jaarlijkse verhoging in de kadernota opneemt ter bekostiging van de verzelfstandiging van Land van de Peel. Hiervoor dient de jaarlijkse bijdrage aan Land van de Peel verhoogd te worden met € 25.000,=. 4.2.2. Centrumvisie Asten Nieuwe wens 2025 Er wordt hard gewerkt aan de nieuwe Centrumvisie met uitvoeringsparagraaf, welke in het najaar gereed zal zijn. De financiële impact van concrete projecten die in de uitvoeringsparagraaf komen is op dit moment echter nog niet concreet genoeg om deze nu reeds op te nemen in de Kadernota. Uiteraard kijken we bij de totstandkoming en – te zijner tijd – uitvoering van deze projecten of we kunnen putten uit bestaande budgetten (bijv. voor vergroening, verduurzaming of vanuit toerisme en recreatie), maar dat zal waarschijnlijk niet voor alle projecten mogelijk zijn. De verwachting is dus dat bij de besluitvorming over de nieuwe Centrumvisie er ook aanvullend budget nodig is voor de uitvoering ervan.
28
3. Veilige buurt en thuis (ICT) Wat willen we bereiken Het is belangrijk dat we ons veilig voelen in onze eigen buurt en thuis. Zonder veiligheid geen vrijheid. Wij willen dat iedereen in Asten veilig kan wonen, verblijven, werken en ondernemen. Een betrouwbare overheid zorgt voor een veilige woon-, werk- en leefomgeving vanuit een gezamenlijke verantwoordelijkheid van inwoners en ondernemers.
Ontwikkelingen / Nieuwe Wensen Nr.
Toelichting activiteit
Ontw/wens Planning Bedrag I/S
4.3.1
Nieuw financieel systeem
Ontwikkeling 2025
38.500 S
De aanbesteding voor het nieuwe financieel systeem is afgerond en er is inmiddels gestart met de implementatie. In januari 2025 wordt het nieuwe systeem in gebruik genomen. Voor een goede overgang worden beide systemen in 2025 nog naast elkaar gebruikt. De extra structurele kosten van het nieuwe systeem zijn € 35.000,=. Om te waarborgen dat de financiële gegevens raadpleegbaar blijven is het van belang deze goed te bewaren. De kosten hiervoor bedragen € 7.500,= eenmalig en € 3.500,= structureel. 4.3.2. Deelnemersbijdrage ICT NML Ontwikkeling 2025 13.000 S De deelnemersbijdrage van Asten aan ICT NML voor 2025 structureel verhogen met € 43.000,=. Naast de verhoging in verband met reguliere indexering is de bijdrage voor Asten in 2025 € 13.000,= hoger voor ontwikkelingen ICT en ontwikkelingen bedrijfsvoering. Dit betreft met name uitbreiding formatie (waaronder infrabeheer, projectleiding, secretariaat en control). 4.3.3. Incidentele uitgaven automatisering Ontwikkeling 2025 70.000 I Voor inrichting en implementatie Microsoft365 platform (o.a. Onedrive, Sharepoint en Teams) ter vervanging van persoonlijke en gedeelde netwerkschijven om o.a. meer grip te krijgen op data en samenwerking te faciliteren een incidenteel budget ramen van € 50.000,=. Voor migratie van de applicatie Obsurv naar een SaaS oplossing een incidenteel budget ramen van € 20.000,=.
4. Financieel gezond Wat willen we bereiken Het nationaal en internationaal financieel en economisch klimaat verandert voortdurend. De nationale en internationale politieke ontwikkelingen hebben ook lokaal hun effect. We hebben de afgelopen jaren veel economische en financiële klappen op moeten vangen. Wij zijn voor de komende jaren in grote mate afhankelijk van de duidelijkheid vanuit het Rijk over de aanvullende maatregelen die zij gaan nemen. Wij rekenen erop dat het toegezegde extra geld vanuit de Rijksoverheid komt, maar wij rekenen ook met negatievere scenario’s. Wij willen immers een structurele gezonde en solide gemeentelijke financiële huishouding. Kortom, wij investeren gedurfd, doen dat op grond van een solide basis en met meerdere scenario’s. Niet alleen voor deze bestuursperiode, maar met het oog op de toekomst.
29
Ontwikkelingen / Nieuwe Wensen Nr.
Toelichting activiteit
Ontw/wens PlanningBedrag
4.4.1.
Meicirculaire 2024
Ontwikkeling 2025
I/S
-229.473 S
De uitkomsten van de meicirulaire 2024 zijn vertaald. Budgettair effect: 2025 Indexatie obv BBP en overig -1.151.891 Incidentele compensatie 556.532 Schrappen opschalingskorting Schrappen bezuiniging jeugd 456.585 vervallen stelpost jeugd -400.000 Onderuiputting BCF 200.000 Hoeveelheidsverschillen 109.301 Totaal 229.473
4.4.2.
Prognose opbrengst OZB
2026 -54.270 114.500 572.500
2027 -53.674 92.496 569.975
2028 -55.651 72.667 538.806
200.000 34.120 866.850
200.000 34.217 743.014
200.000 -14.164 771.658
Ontwikkeling 2025
-107.000 S
Opbrengst OZB De prognose van de opbrengst OZB 2024 is hoger dan begroot. Dit werkt door naar 2025. Daarnaast wordt in 2025 rekening gehouden met een groei van het aantal woningen door de grote woningbouwopgave. De verwachte extra opbrengst voor 2025 is € 107.000,=. 4.4.3. Rentekosten Ontwikkeling 2025 150.000 S Toename van de rentekosten door stijging van het rentepercentage en toename van de financieringsbehoefte. 4.4.4. Inzet reserves als structureel Ontwikkeling 2025 696.000 I dekkingsmiddel De begroting van de gemeente wordt door de provincie getoetst aan het criterium structureel en reëel evenwicht. Dit criterium houdt onvoldoende rekening met de praktijk van de gemeente en de individuele eigenschappen van gemeenten. Het structureel inzetten van reserves binnen dit regiem was alleen mogelijk voor dekking van kapitaallasten van investeringen ter overbrugging naar een sluitende begroting. Mede naar aanleiding van opmerkingen van de Raad van Openbaar Bestuur "Bezuinigingen met goed gevulde reservepotten" is in het Bestuurlijk Overleg Financiëleverhoudingen afgesproken dat reserves kunnen worden ingezet als structureel dekkingsmiddel. Hierdoor wordt het mogelijk dat 10% van de algemene reserve wat niet nodig is voor het afdekken van risico's als structureel dekkingsmiddel ingezet kan worden.
Voorwaarden: - Solvabiliteit blijft groter of gelijk aan 20% - Gebaseerd op adequate risico-inventarisatie - Structurele onttrekking opnemen in overzicht van structurele reserve mutaties In de kadernota 2025 maken we gebruik van deze mogelijkheid en zetten 75% van de algemene reserve in om de begroting 2025 sluitend te maken. De solvabiliteit is dan 35%. Er is gekozen voor 75% in verband met een sluitende begroting 2025, en om ruimte in te bouwen voor eventuele correcties en/of tegenvallers. In 2026 wordt deze onttrekking niet doorgezet om een goed beeld te geven van het saldo van 2026. 30