GR21.11.11B Begroting 2022 - definitief
Tekst van het document
2022) klaar om te werken met de nieuwe wet en kan burgers en bedrijven gebruik laten maken van de vereenvoudiging die de wet hen biedt. In de transitieperiode (tot 2030) worden de werkwijzen en instrumenten verder verbeterd.
Welke beleidsnota's zijn relevant? -Duurzaamheidsbeleid Asten 2017. -Plan van aanpak Duurzaamheid 2017-2020. -Manifest Maatschappelijk Verantwoord Inkopen 2016-2020. -Toekomstagenda Asten2030. -Streefbeeld voor het ons landelijk gebied (MRE). -Ruimtelijke Agenda de Peel (RAP). -Ruimtelijk Afwegingskader de Peel. -Geurverordening. -Bestemmingsplan Buitengebied 2016. -Programmaopdracht en koersdocument 'Transitie Omgevingswet' uit 2019. -Omgevingsvisie. -Regionale Energiestrategie 1.0. -Transitievisie Warmte (TVW). -Gemeentelijk Rioleringsplan Asten 2021-2025
3.1.1. Transformatie buitengebied Activiteit Oplossen knelpunten veehouderij (Kemphaanweg en piekbelasters omgeving Meijelseweg/Spechtstraat/Bleekerweg) via herbestemming en de Vrijkomende Agrarische Bebouwing (VAB)-pilot Heusden. Daarnaast voorkomen van nieuwe knelpunten door wijziging van het beleid. Verminderen van emissies in het overschrijdingsgebied (urgentiegebied ten zuiden van de kom van Heusden) door de gebiedsgerichte aanpak van de VAB-pilot voort te zetten, agrariërs te helpen met hun toekomstplannen via het Ondersteuningsloket Buitengebied Asten (OLB), het faciliteren van agrariërs die willen verduurzamen dan wel mee zullen doen aan landelijke beëindigingsregelingen en actief oude niet gebruikte vergunningen in te trekken. Terugdringen van stikstofuitstoot op het Natura 2000-gebied de Groote Peel door een integrale gebiedsgerichte aanpak in een zone rondom de Groote Peel te faciliteren.
In dit gebied komen meerdere opgaven samen die om een integrale aanpak vragen, te denken aan: - de resterende natuuropgaven van de Groote Peel; - landbouwstructuurversterking door middel van kavelruil en gericht op een meer extensieve vorm van landbouw; - klimaatadaptatie zoals het tegengaan van verdroging en hittestress; - bodembeheer gericht op meer biodiversiteit; - behoud van de leefbaarheid en vitaliteit in het gebied ten gevolge van de stoppende agrariërs en de daarmee samenhangende VABproblematiek (versterken van het economisch vestigingsklimaat); - de energieopgaven. Hiervoor wordt in samenwerking met de provincie Noord-Brabant, andere instanties en ondernemers in het gebied een meerjarig gebiedsproces ingericht (Gebiedsgerichte aanpak Vitale Peel), waarbij ook ruimte moet zijn om te experimenteren met zaken die samenhangen met 'goed doorgaan' en 'goed stoppen' van agrariërs. Dit betreft ook een voorbeeldproject in het kader van de Nationale Omgevingsvisie (NOVI) waarin de Peel is aangewezen als aandachtsgebied vanwege het grote aantal opgaven in de Peel die verband houden met de landbouw.
33
Planning 2022 - 2025
2022 - 2025
2022 - 2025
Het stimuleren van meer en kwalitatief betere natuur en het vergroten van de beleefbaarheid ervan voor inwoners en recreanten.
2022 - 2025
3.1.2. Klimaatbestendig en energieneutraal Asten Activiteit Herinrichting Voorste Heusden en Patrijsweg (rioolvervanging incl. afkoppelen hemelwater om de kans op wateroverlast te verkleinen). Aanpak "Water op straat" Wolfsberg. Herinrichting Beekerloop incl. vergroten duikers zijtak Beekerloop. Aanleg waterberging Loverbosch/Vlinderveld. Ten behoeve hiervan wordt vooraf een visie opgesteld voor het groengebied evenemententerrein. Renovatie drukriolering. Verbeteren van drukrioleringsclusters 27, 30 en 35. Subsidieregeling afkoppelen hemelwater en aanleg groene daken. Zonnepanelenproject De Groene Zone, periode 2. Vergroenen dorpskernen (Biodiversiteit, hittestress en leefbaarheid). (Plan van aanpak t.b.v.) vernieuwen Milieustraat Asten Someren Opstellen groenbeleidsplan (incl. groenstructuurplan en bomenverordening). Opstellen en uitvoeren plan van aanpak duurzaamheid 2021-2024. Herinrichting Wilhelminastraat en Heesakkerweg Noord (rioolvervanging incl. afkoppelen hemelwater om de kans op wateroverlast te verkleinen). Rioolplan Heesakkerweg zuidelijke Parallelweg. Water op straat Plutostraat / Kosmosplein. Opstellen uitvoeringsplan TransitieVisie Warmte: gemeentelijk isolatieplan. Opstellen uitvoeringsplan TransitieVisie Warmte: onderzoek afkoppelen woningen langs bestaand warmtenet glastuinbouw. Regionaal energieloket Peel uitbouwen.
Uitvoeren plannen uit Regionale Energie Strategie: RES.
34
Planning t/m 2022 uitvoering t/m 2022 t/m 2022 t/m 2022
t/m 2025 2022-2023 t/m 2029 medio 2022 t/m 2025 t/m 2023 2022 t/m 2024 t/m 2024 2023-2025
2024-2026 2025-2026 2022 2022 2022-2030 2022-2023
Begroting Kredieten Herinrichting Voorste Heusden en Patrijsweg Aanpak "water op straat" Wolfsberg Herinrichting Beekerloop incl. vergroten duikers Groengebied evenemententerrein Renovatie drukriolering Verbeteren van drukrioleringsclusters 27, 30 en 35 Zonnepanelenproject De Groene Zone
tm 2021 1.110.000
2023
2024
2025
450.000
450.000
450.000
17.700
608.000 300.000 25.000 450.000 450.000 1.110.000
Vernieuwen Milieustraat Asten Someren
p.m.
Groenbeleidsplan
p.m.
Plan van aanpak Duurzaamheid Herinrichting Wilhelminastraat en Heesakkerweg Noord Rioolplan Heesakkerweg zuidelijke parallelweg Water op straat Plutostraat / Kosmosplein
360.000
Uitvoeringsplan Transitievisie Warmte
202.101
Totaal
2022
3.300.000 720.000 750.000
3.715.101
917.700 3.750.000 1.170.000 1.200.000
Toelichting tabel kredieten: Voor de nog op te starten projecten in de openbare ruimte is op basis van een eerste inschatting van de werkzaamheden een raming gemaakt. In deze ramingen zijn niet alle mogelijke risico's meegenomen (zie ook paragraaf 2.1 risico's). De hieronder genoemde projecten worden uit verschillende middelen gedekt. Hieronder een toelichting. Herinrichting Wilhelminastraat en Heesakkerweg Noord: Op basis van een eerste kostenraming bedragen de totale kosten € 3.300.000. Deze worden op de volgende wijze gedekt: • € 2.700.000 uit de voorziening riolering • € 35.000 uit onderhoudsvoorziening onderhoud wegen • € 40.000 uit voorziening openbare verlichting • voor het resterende bedrag (€ 525.000) wordt een aanvullend krediet beschikbaar gesteld. De afschrijvingslasten van dit krediet zijn € 10.500,= en deze worden vanaf 2024 structureel opgenomen in de meerjarenbegroting. Mits dit project binnen de voorgestelde periode wordt uitgevoerd zijn er in het kader van de wateropgave subsidie kansen. Dit komt ten gunste van de voorziening riolering. Rioolplan Heesakkerweg zuidelijke parallelweg: Op basis van een eerste kostenraming bedragen de totale kosten € 720.000.
Deze worden op de volgende wijze gedekt: • € 700.000 uit de voorziening riolering • € 20.000 uit onderhoudsvoorziening onderhoud wegen Water op straat Plutostraat / Kosmosplein: Op basis van een eerste kostenraming bedragen de totale kosten € 750.000. Deze worden op de volgende wijze gedekt: • € 600.000 uit de voorziening riolering • € 35.000 uit onderhoudsvoorziening onderhoud wegen
35
•
voor het resterende bedrag (€ 115.000) wordt een aanvullend krediet beschikbaar gesteld. De afschrijvingslasten van dit krediet zijn € 2.300,= en deze worden vanaf 2025 structureel opgenomen in de meerjarenbegroting.
3.1.3. Transitie Omgevingswet Activiteit We bereiden de organisatie qua structuur en cultuur voor op de Omgevingswet. Het gaat hierbij onder andere om leeractiviteiten en het aanpassen van werkprocessen (o.a. samen met de regionale partners en uitgaande van de door de Omgevingswet beoogde kortere procedures). Na leeractiviteiten in 2020 en 2021 worden er in 2022 vervolgactiviteiten georganiseerd (o.a. specialistische trainingen in de aanloop naar daadwerkelijke inwerkingtreding, waar mogelijk in regionaal verband). Nb: de leeractiviteiten zijn/worden deels vanuit het programma Vitale Democratie (houding en gedrag) en het Strategisch Opleidingsplan (strategische opleiding anders werken) georganiseerd. Hiermee streven we naar één samenhangend leertraject/cultuurtraject. We bereiden de bedrijfsvoering van de organisatie ook voor de onderdelen automatisering en digitalisering voor op de Omgevingswet. Het gaat hierbij o.a. om aansluiting op het DSO, aanschaf van een Omgevingswetproof VTH-systeem (in regionaal verband) en aanschaf van software voor toepasbare regels en plan/publicatiesoftware. Nadat in 2020 alle software is aanbesteed/aangeschaft en in 2021 aansluiting heeft plaatsgevonden, wordt de eerste helft van 2022 gebruikt voor het oefenen met en (start van het) vullen van het DSO met behulp van deze software.
Tot en met minimaal 2024 werkt het rijk aan doorontwikkeling van het DSO, wat naar verwachting ook tot vervolgactiviteiten bij gemeenten zal leiden. We ontwikkelen een Omgevingsvisie, waarin onze samenhangende strategische langetermijnvisie voor de fysieke leefomgeving is vastgelegd. Deze visie is geen blauwdruk voor ontwikkelingen, maar een basis voor uitnodigingsplanologie, met een gebieds- en opgavegerichte aanpak. Conform besluit van de raad wordt de visie vastgesteld vóór inwerkingtreding van de Omgevingswet. De opdracht voor deze visie is in 2019 verstrekt. Het participatieve ontwerptraject is doorlopen in 2020; vaststelling heeft plaatsgevonden in 2021. In 2022 wordt de omgevingsvisie ingezet als toetsingskader en kan de werking geëvalueerd worden. We stellen ter vervanging van de huidige bestemmingsplannen een Omgevingsplan nieuwe stijl op, waarin alle regels voor de fysieke leefomgeving (ook uit onze verordeningen en uit de Bruidsschat) zijn gebundeld. In 2020 heeft een eerste oriëntatie plaatsgevonden. In 2021 is een plan van aanpak vastgesteld en een inkooptraject gestart. Vanaf 2022 wordt gestart met de voorbereiding van een eerste deel van het Omgevingsplan.
In 2022 worden tevens consolidatieplannen ter vaststelling aan de raad aangeboden: deze consolidatieplannen zullen de basis zijn voor het tijdelijk Omgevingsplan waar Asten mee zal werken vanaf inwerkingtreding Omgevingswet (1 juli 2022) tot het moment dat het Omgevingsplan nieuwe stijl in zijn geheel is afgerond. Voor het ingewikkelde traject van het gemeentelijk omgevingsplan stelt het Rijk een lange overgangsperiode t/m 2029. We volgen de onderzoeken op regionaal en nationaal niveau, waarin de financiële effecten van de Omgevingswet voor gemeenten in beeld worden gebracht. Uit recent landelijk onderzoek blijkt dat de incidentele invoeringskosten hoger liggen dan aanvankelijk geraamd. Hierdoor lijkt 36
Planning t/m 2022
t/m 2024
t/m 2022
t/m 2029
t/m 2022
de aangenomen budgetneutrale invoering van de Omgevingswet (terugverdientijd 10 jaar) niet haalbaar. Het beeld van de structurele effecten, bij ons benoemd in de paragraaf Weerstandsvermogen en Risico, voor gemeenten is nog diffuus. Op landelijk niveau wordt onderhandeld over financiële compensatie; het streven is dat hier in 2022 afspraken over gemaakt worden. Zodra er meer duidelijkheid is over de financiële effecten van de Omgevingswet en eventuele compensatie kunnen wij een vertaalslag naar onze begroting en paragraaf Weerstandsvermogen en Risico maken.
Wat mag het kosten? 2021
2022
2023
2024
2025
(bedragen x 1.000) Baten 2. Klimaatbestendig en energieneutraal Asten
2.386
2.235
2.235
2.235
2.235
Overig beleidsveld
1.466
1.426
1.405
1.383
1.362
Totaal Baten
3.852
3.661
3.640
3.618
3.597
1.608
1.527
1.527
1.527
1.527
3.225
3.204
3.145
3.174
3. Transitie Omgevingswet
Lasten 2. Klimaatbestendig en energieneutraal Asten 3. Transitie Omgevingswet
50
Overig beleidsveld
3.292
Totaal Lasten
4.950
4.752
4.731
4.672
4.700
Totaal saldo
-1.098
-1.090
-1.091
-1.053
-1.103
3.2 Volkshuisvesting en bouwen Wat willen we bereiken? We zetten in op een blijvend hoog bouwtempo in de kernen Asten en Heusden en een hoger bouwtempo in de kern Ommel. We bouwen met voldoende diversiteit, in het bijzonder voor senioren en starters. We zetten de startersregeling - aangepast aan de prijsontwikkelingen op de woningmarkt - voort. We blijven CPO-initiatieven stimuleren en datzelfde geldt voor levensloopbestendige woningen en we werken mee aan initiatieven voor passende huisvesting voor arbeidsmigranten.
Welke beleidsnota's zijn relevant? -Toekomstagenda Asten 2030. -Woonvisie gemeente Asten 2015 t/m 2024. -Versnellingsagenda woningbouw gemeente Asten. -Nota grondbeleid. -Omgevingsvisie.
3.2.1. Woningbouw (wethouder H. van Moorsel) Activiteit Het realiseren van circa 220 woningen in het plan Loverbosch fase 2. Het realiseren van circa 35 woningen in het plan Heusden-Oost fase 2. Het realiseren van 21 woningen in het plan Kaag (Kloosterstraat 8) in Ommel. Het realiseren van 31 woningen op de locatie Kluizendries-Kluisstraat in 37
Planning t/m 2024 t/m 2022 t/m 2023 2022-2025
Ommel. Het realiseren van 20 patiowoningen in het plan Mercuriusstraat / Ommelseweg. Het realiseren van circa 60 woningen in het plan Heusden-Oost fase 3. Het ontwikkelen van 21 woningen op de locatie Prins Bernhardstraat 1. Het herontwikkelen van de vrijkomende schoollocaties naar woningbouw. Het realiseren van 100-150 woningen in het plan Loverbosch fase 3. Het realiseren van 60-80 woningen in het plan "Ommel-Oost".
2022-2025 2022-2025 2022-2024 2023-2026 2023-2028 2024-2030
3.2.2. Huisvesting arbeidsmigranten (wethouder H. van Moorsel) Activiteit Huisvesting van arbeidsmigranten is een dynamisch beleidsdossier. We monitoren landelijke wetgeving en regionale afspraken en mede afhankelijk daarvan kunnen aanpassingen aan het huidige beleid worden voorgesteld.
Planning 2022
Wat mag het kosten? 2021
2022
2023
2024
2025
(bedragen x 1.000) Baten Overig beleidsveld
1.885
1.614
1.403
1.129
1.485
Totaal Baten
1.885
1.614
1.403
1.129
1.485
Lasten Overig beleidsveld
1.426
1.468
1.436
1.436
1.431
Totaal Lasten
1.426
1.468
1.436
1.436
1.431
Totaal saldo
459
147
-33
-307
54
3.3 Verkeer en vervoer Wat willen we bereiken? We zorgen voor veilige wegen en fiets- en wandelpaden en verbeteren de locaties met de meeste risico’s voor de verkeersveiligheid. Daarbij staan fietsers en voetgangers centraal. Ook zetten we in op een goede bereikbaarheid van de gemeente door middel van een duidelijke wegenstructuur en goede fiets- en openbaar vervoer verbindingen. Daarbij behouden we het groene karakter van de gemeente. Om dit te bereiken voeren we de maatregelen uit zoals opgenomen in het Gemeentelijk Verkeer- en Vervoersplan 2016 en werken we gericht aan het thema Verkeersveiligheid. Waar mogelijk en gewenst werken we samen met andere overheden en belangengroeperingen om een breed gedragen verkeer- en vervoersbeleid te voeren.
Welke beleidsnota's zijn relevant? -Beheer- en beleidsplan wegen 2014-2022. -Beleidsplan gladheidsbestrijding 2016-2020. -Gemeentelijk Verkeer- en vervoersplan 2016. -Handboek Kabels en leidingen 2015. -Inrittenbeleid 2015. -Nota Parkeernormen 2016. -Omgevingsvisie.
38
3.3.1. Uitvoering Gemeentelijk Verkeer en Vervoersplan en overige verkeersmaatregelen Activiteit Verbreden fietspad Dijkstraat.
Planning t/m 2022 (afhankelijk van grondaankopen) t/m 2022
Realisatie rotonde op de kruising N279 - Meijelseweg - Buizerdweg. De definitieve planning is afhankelijk van planning Provincie. Realisatie rotonde op de kruising Burgemeester Wijnenstraat Schoolstraat - Dijkstraat - Molenstraat. Verbeteren fietsverbinding naar BZOB Helmond. Verbeteren route naar Varendonck College en nieuw te ontwikkelen basisschool aan de Beatrixlaan. Aanpassen openbare ruimte Voordeldonk t.b.v. nieuwbouw basisschool Aanpassing kruising Burg. Wijnenstraat - Langstraat en Koningsplein Wilhelminastraat. Verkeersveilig inrichten kruisingen Voorste Heusden - Hooidries; Voorste Heusden - Vorstermansplein; Voorste Heusden - Patrijsweg; Meijelseweg - Pastoor Arnoldstraat als onderdeel van het project aanpak wateroverlast Voorste Heusden (zie ook 3.1.2 Klimaatbestendig en energieneutraal Asten). Opstellen nieuw beheer- en beleidsplan Wegen.
2022 2026 t/m 2023 t/m 2023 t/m 2023 t/m 2022
t/m januari 2022
Begroting Kredieten
tm 2021
Verbreden fietspad Dijkstraat Realisatie rotonde N279 - Buizerdweg Meijelseweg Realisatie rotonde Burg. Wijnenstraat Schoolstraat - Dijkstraat - Molenstraat Fietsverbinding BZOB Helmond Verbeteren openbaar gebied schoolomgeving Beatrixlaan Aanpassen openbare ruimte t.b.v. school Voordeldonk
1.830.000
Totaal
2022
2023
2024
2025
375.000 400.000 p.m. 1.083.500 50.000
3.738.500
p.m.
0
0
0
Toelichting tabel kredieten: Verbeteren fietsverbinding naar BZOB Helmond: Het betreft de aanleg van fietsvoorzieningen aan de Otterstraat en aan de Kranenvenweg. De gemeente Helmond wil de fietsverbinding bij de Otterstraat al eerder aanleggen. Het is logisch als we het deel Otterstraat op grond van de gemeente Asten gelijktijdig aanleggen. Helmond is een variantenstudie gestart. Zodra de variantenstudie is afgerond kan meer duidelijkheid gegeven worden over de kosten en over het gewenste uitvoeringsjaar. Aanpassen openbare ruimte Voordeldonk t.b.v. nieuwbouw basisschool: De kosten voor de noodzakelijke aanpassingen hangen nauw samen met de te nemen maatregelen. In 2021 is gestart met het opstellen van een plan voor de mogelijke aanpassingen. Op basis hiervan is een krediet van € 50.000,= aangevraagd.
39
0
Raming krediet herinrichting Voorste Heusden en Patrijsweg staat onder 3.1.2 Klimaatbestendig en energieneutraal Asten.
Wat mag het kosten? 2021
2022
2023
2024
2025
(bedragen x 1.000) Baten 1. Uitvoering Gemeentelijk Verkeer en Vervoersplan en overige verkeersmaatregelen Overig beleidsveld
340
340
340
340
340
Totaal Baten
340
340
340
340
340
88
48
48
48
48
Lasten 1. Uitvoering Gemeentelijk Verkeer en Vervoersplan en overige verkeersmaatregelen Overig beleidsveld
2.293
2.332
2.256
2.255
2.335
Totaal Lasten
2.381
2.380
2.304
2.303
2.383
Totaal saldo
-2.041
-2.040
-1.964
-1.963
-2.043
40
4. Economie en financiën Visie We zijn een aantrekkelijke woon-, werk- en verblijfsgemeente. We stimuleren en faciliteren economische initiatieven en bieden naar vermogen vestigingsmogelijkheden voor onze bestaande en nieuwe bedrijven. We zorgen voor een goed ondernemersklimaat en een levendig en economisch vitaal centrum van Asten. We geven ondernemers de ruimte die kwaliteit aan onze gemeente toevoegen en bijdragen aan het behalen van de opgaven zoals opgenomen in onze Toekomstagenda Asten 2030. We voeren een actief recreatiebeleid waarbij we flexibel meedenken met onze inwoners en ondernemers en ons richten op de (lokale) recreatiebehoefte. Het moet bijdragen aan meer overnachtingen en meer bestedingen door toeristen en dagrecreanten. We willen financieel gezond blijven. Dit betekent een reëel en structureel sluitende meerjarenbegroting. We blijven primair kritisch op de uitgaven en op de inkomsten, om onnodige lastenverzwaringen te voorkomen. We monitoren daarbij ook uitdrukkelijk de landelijke en Rijksontwikkelingen op financieel gebied.
Portefeuillehouder Wethouder H. van Moorsel (exclusief Museum: wethouder J. Spoor).
Financieel overzicht programma Beleidsveld
Rekening
(bedragen x 1.000)
2020
4.1 Economie, recreatie en toerisme
Begroting 2022
2023
2024
2025
2.317
2021 na wijz. 610
692
616
591
591
4.2 Financieel gezond blijven
30.611
28.323
30.869
29.234
28.992
29.242
Totaal Baten
32.928
28.932
31.561
29.851
29.583
29.833
4.1 Economie, recreatie en toerisme 4.2 Financieel gezond blijven Totaal Lasten Eindtotaal
887
422
533
533
431
431
4.911
1.429
2.118
685
411
809
5.799
1.851
2.651
1.218
842
1.240
27.130
27.081
28.911
28.632
28.741
28.593
Voor een overzicht van de taakvelden die onder deze beleidsvelden vallen, zie 'Bijlage taakvelden'.
Baten programma 4. Economie en financiën 2022
41
Lasten programma 4. Economie en financiën 2022
4.1 Economie, recreatie en toerisme Wat willen we bereiken? We stimuleren en faciliteren economische initiatieven en het naar vermogen bieden van vestigingsmogelijkheden voor onze bestaande en nieuwe bedrijven. We zorgen voor een goed ondernemersklimaat. We geven invulling aan het programma Centrumontwikkeling binnen de Toekomstagenda Asten 2030 door het initiëren, stimuleren en faciliteren van (economische) initiatieven die bijdragen aan de vitaliteit en aantrekkelijkheid van onze centra. We geven invulling aan het meerjarenprogramma Land van de Peel waarin de zes Peelgemeenten zich presenteren als één sterke, herkenbare en aantrekkelijke regio voor vrijetijdsbesteding en cultuur. Hiermee stimuleren en faciliteren we toeristischrecreatieve initiatieven in Asten en de Peel en geven we ruimte aan ondernemers die kwaliteit aan onze gemeente toevoegen. Daarmee levert Land van de Peel een bijdrage aan economische doelstellingen voor Asten en de Peel; meer banen, meer bezoekers, creëren van een aantrekkelijk woon-, werk en leefklimaat, duurzame en beleefbare landbouwsector en het versterken van de beleefbaarheid van Nationaal Park De Groote Peel.
Welke beleidsnota's zijn relevant? -Toekomstvisie Asten 2030. -Economische agenda De Peel 2016-2020. -Visie bedrijventerreinen Asten en Someren 2009-2023. -Uitvoeringsprogramma recreatie en toerisme 2007-2010. -Centrumvisie 2007. -Beleidsplan Horeca, sport en recreatie-inrichtingen. -Perspectief Vrijetijdseconomie De Peel 2030. -Marketing voor de Peel. -Omgevingsvisie.
4.1.1. Economie, recreatie en toerisme Activiteit We geven uitvoering aan het Perspectief Vrijetijdseconomie De Peel 2030 dat door de zes Peelgemeenten gezamenlijk is opgesteld. We geven uitvoering aan het meerjarenprogramma Land van de Peel. We onderhouden samen met Land van de Peel en de lokale VVV's een nieuw digitaal toeristisch-recreatief platform voor de Peelgemeenten. We geven samen met het nieuwe museumbestuur, uitvoering aan het 42
Planning t/m 2025 t/m 2025 t/m 2025 t/m 2025
nieuwe ondernemingsplan dat in lijn is met het door de raad vastgestelde scenario twee uit het ambitieonderzoek Museum Klok en Peel. We actualiseren het Uitvoeringsprogramma Recreatie en Toerisme 20072010. We realiseren het 2e tracé van het Fietsrondje Groote Peel tussen de Kokmeeuwenweg en de Kruisbaan. We onderzoeken de mogelijkheden naar nieuwe plekken voor bedrijvigheid. Samen met de ondernemers op Florapark onderzoeken we de mogelijkheden tot oprichting van een parkmanagement-organisatie. Ondernemers in Asten participeren via het Innovatiehuis De Peel, MRE of Brainport in lokale economische projecten met een regionale uitstraling.
t/m 2023 t/m 2022 2022 2022 t/m 2023
4.1.2. Centrumontwikkeling Activiteit We actualiseren de Centrumvisie 2007 tot een nieuw Centrumprogramma 2021-2030 (visie en actieprogramma). In samenwerking met het Centrum Management Asten (CMA), Museum Klok en Peel, VVV, Horeca, OVA werken we aan een levendig en attractief centrum. We voeren een actief beleid tot concentratie van detailhandel en horeca in het centrum van Asten.
Planning 2022 2022-2025
2022-2025
Wat mag het kosten? 2021
2022
2023
2024
2025
(bedragen x 1.000) Baten 1. Economie, recreatie en toerisme Overig beleidsveld
610
692
616
591
591
Totaal Baten
610
692
616
591
591
1. Economie, recreatie en toerisme
236
340
340
238
238
Overig beleidsveld
186
193
193
193
193
Totaal Lasten
422
533
533
431
431
Totaal saldo
188
159
83
160
160
Lasten
4.2 Financieel gezond blijven Wat willen we bereiken? Door middel van een sluitende meerjarenbegroting in 2023 t/m 2025 willen we voor de komende jaren financieel gezond blijven. We realiseren dit door primair kritisch te blijven op de uitgaven en de inkomsten. We doen dit met het doel om onnodige lastenverzwaringen te voorkomen. In de meerjarenbegroting worden de uitgangspunten uit het coalitieakkoord verwerkt. Het doel is een sluitende meerjarenbegroting voor de jaren 2023 t/m 2025 aan de raad aan te bieden, waarbinnen meerjarig ruimte is voor nieuw beleid (structureel en incidenteel) en het kunnen opvangen van schommelingen (tegenvallers). We blijven meerjarig gericht op een financieel gezonde en solide huishouding. 43
Sinds maart 2020 worden we nog steeds getroffen door het Coronavirus. Dit heeft geresulteerd in een crisis met grote consequenties. Primair voor de gezondheid en het welzijn van iedereen, secundair ook voor alle sectoren, zoals economie, financiën, cultuur, sport etc. De totale impact van de crisis zal zeker nog invloed hebben op het begrotingsjaar 2022. Ook in de toekomst zal de impact van deze crisis nog merkbaar zijn, maar in welke omvang en duur daar kan op dit moment geen betrouwbare uitspraak over gedaan worden.
Welke beleidsnota's zijn relevant? -Financiële verordening 2016. -Nota verbonden partijen. -Treasurystatuut 2014.
4.2.1. Sluitende meerjarenbegroting Activiteit Aanbieden aan de raad van een sluitende meerjarenbegroting 20222025. Opstellen van de voorjaarsnota 2023. Aanbieden aan de raad van een sluitende meerjarenbegroting 20232026.
Planning 09-11-2021 Juli 2022 November 2022
Onderstaande tabel geeft het structurele begrotingssaldo weer. Meerjarenbegroting (-) = nadeel (+) = voordeel
2022
Saldo
0
2023
2024
2025
159.420
281.187
280.573
Wat mag het kosten? 2021
2022
2023
2024
2025
(bedragen x 1.000) Baten Overig beleidsveld
28.323
30.869
29.234
28.992
29.242
Totaal Baten
28.323
30.869
29.234
28.992
29.242
1.429
2.118
685
411
809
Lasten Overig beleidsveld Totaal Lasten
1.429
2.118
685
411
809
Totaal saldo
26.894
28.752
28.549
28.581
28.433
44
Overzicht baten en lasten 2022 Programma
Lasten
Baten
Saldo
1. Bestuur en Veiligheid
3.110.456
-338.161
-2.772.295
2. Sociaal domein
21.960.583
-6.691.397
-15.269.187
3. Ruimtelijk domein
8.599.276
-5.615.435
-2.983.841
4. Economie en financiën
653.469
-692.168
38.698
Subtotaal programma's
34.323.785
-13.337.160
-20.986.625
339.746
-28.895.986
28.556.240
0
0
0
9.117.741
-1.232.359
-7.885.382
55.000
0
-55.000
43.836.272
-43.465.505
-370.767
1.602.484
-1.973.251
370.767
45.438.756
-45.438.756
0
Algemene dekkingsmiddelen (0.5, 0.61, 0.62, 0.64, 0.7) Heffing VPB ( 0.9) Overhead Onvoorzien (0.8) Saldo van baten en lasten Toevoegingen en onttrekkingen aan reserves (0.10) Resultaat (0.11)
45
Algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien Algemene dekkingsmiddelen zijn inkomsten die vrij besteedbaar zijn. Het voorzieningenniveau in de gemeente wordt onder meer bekostigd door de algemene dekkingsmiddelen.
Algemene dekkingsmiddelen a.
Jaarrekening 2020
Lokale middelen, waarvan de besteding niet gebonden is:
* Hondenbelasting
89.384
89.870
93.820
* OZB eigenaren
3.271.201
3.546.234
3.781.328
* OZB gebruikers
649.012
705.354
753.419
* Reclamebelasting
33.247
32.737
32.737
-317.943
-311.446
-320.328
21.826.289
22.832.146
24.146.764
23.721
37.500
37.500
0
6.000
31.000
25.574.911
26.938.395
28.556.240
* Uitvoeringskosten belastingen b.
Algemene uitkering
c.
Dividend:
* Bank Nederlandse Gemeenten (BNG) d.
Begroting 2021 Begroting 2022 na wijziging
Saldo van de financieringsfunctie
Totaal
Onvoorzien 2022 Onvoorzien structureel
0
Onvoorzien incidenteel
55.000
Totaal Onvoorzien
55.000
46
Paragrafen
47
1. Lokale heffingen Algemeen De paragraaf lokale heffingen geeft inzicht in de door de gemeente Asten geheven heffingen (belastingen en retributies). De lokale heffingen vormen een belangrijk onderdeel van de gemeentelijke inkomsten. Het (tarieven)beleid voor de lokale heffingen is vastgelegd in de diverse verordeningen die jaarlijkse geactualiseerd worden. Meer algemene informatie over alle lokale heffingen is terug te vinden via de site van de gemeente (https://www.asten.nl/belastingen.html). De gemeentelijke heffingen zijn te onderscheiden in drie typen: 1. Algemene belastingen De opbrengsten uit algemene belastingen komen ten gunste aan de algemene dekkingsmiddelen van de gemeente. Dit betekent dat de opbrengsten ingezet worden voor alle gemeentelijke taken en voorzieningen. De algemene belastingen in Asten zijn de onroerendezaakbelasting, toeristenbelasting en reclamebelasting. 2. Bestemmingsbelastingen Bestemmingsbelastingen zijn belastingen waarvan de opbrengsten bestemd zijn voor specifieke taken of voorzieningen met een algemeen belang. Voor deze belastingen geldt dat de gemeente niet meer mag heffen dan de kosten die zij voor deze voorziening maakt (maximaal kostendekkend). De bestemmingsbelastingen in Asten zijn de rioolheffing, afvalstoffenheffing en hondenbelasting.
Het uitgangspunt in Asten is dat de hondenbelasting slechts wordt ingezet voor kosten die samenhangen met het verminderen van overlast (budgettair neutraal). Deze belasting kan dus worden beschouwd als een bestemmingsbelasting. 3. Retributies (rechten en leges) Retributies worden geheven van inwoners aan wie de gemeente een specifieke dienst verleent. De belangrijkste retributies zijn de leges; vergoedingen voor een bij de gemeente aangevraagde dienst zoals het aanvragen van een paspoort of vergunning. Ook deze retributies mogen net als bestemmingsbelastingen niet meer dan kostendekkend zijn. De heffing van de algemene belastingen en bestemmingsbelastingen wordt uitgevoerd door de Belastingsamenwerking Oost-Brabant (BSOB). De gemeentelijke belastingen die door de BSOB worden opgelegd zijn de onroerendezaakbelasting, rioolheffing, afvalstoffenheffing, toeristenbelasting, hondenbelasting en de reclamebelasting. Kwijtscheldingsbeleid Ter bestrijding van armoede voert de gemeente Asten een actief kwijtscheldingsbeleid. Wanneer een inwoner op grond van een laag inkomen de gemeentelijke belastingen moeilijk kan betalen, kan een verzoek om kwijtschelding ingediend worden. Voorbeelden van inwoner die voor kwijtschelding in aanmerking komen, zijn huishoudens die uitsluitend zijn aangewezen op een bijstandsuitkering of AOW-uitkering en zonder enig vermogen.
Kwijtschelding kan worden aangevraagd voor onroerendezaakbelasting, rioolheffing en de afvalstoffenheffing voor een maximaal aantal ledigingen.
48
Meer informatie over de procedure en regels rondom kwijtschelding is te vinden via de website van de gemeente (https://www.asten.nl/belastingen/kwijtscheldingbelastingen.html). Overzicht lokale heffingen Tarieven lokale heffingen 2022 Tarieven**
Werkelijk 2021
Begroting 2022
- Eigenaar woning
0,1128 %
0,1202 %
- Eigenaar niet-woning
0,2467 %
0,2629 %
- Gebruiker niet-woning
0,2011 %
0,2143 %
- Gemiddelde waarde woning
€ 308.621
€ 308.621
Onroerendezaak-belasting - OZB (in procenten van de WOZ-waarde)
Rioolheffing (per aangesloten perceel) -
- Eigenaar
€ 252,00
€ 270,65
-
- Kwart tarief
€
€
-
- Gebruiker (per volle 500 m3 afgevoerd afvalwater >500 m3 en <15.000 m3)
€ 179,95
€ 182,65
-
- Gebruiker (per volle 500 m3 afgevoerd afvalwater >15.000 m3)
€ 90,37
€ 91,75
- Vastrecht
€ 88,20
€ 75,90
- Lediging 140 liter container rest
€ 12,00
€ 12,00
- Lediging 140 liter container GFT
€ 4,00
€ 4,00
- Lediging 40 liter container rest
€ 6,50
€ 6,50
- Lediging 25 liter container GFT
€ 2,00
€ 2,00
- Paspoort vanaf 18 jaar
€ 74,75
€ 75,90
- Identiteitskaart vanaf 18 jaar
€ 64,00
€ 64,95
- Rijbewijs
€ 41,00
€ 41,60
€ 6.875,00
€ 6.978,15
- Hotel
€ 2,15
€ 2,15
- Bed & Breakfast en daaraan gelijk gestelde accommodaties
€ 2,15
€ 2,15
- Overige accommodaties
€ 1,40
€ 1,40
- Voor de 1e hond
€ 74,64
€ 74,64
- Voor de 2e hond
€ 95,76
€ 95,76
- Voor de 3e en volgende hond
€ 127,08
€ 127,08
- “Kenneltarief”
€ 173,88
€ 173,88
- Vast bedrag per vestiging
€ 255,00
€ 255,00
- Bij WOZ-waarde > € 139.000,-, vermeerderd met het tarief per € 1.000 waarde tot een maximum van € 510,-
€
€
63,00
67,65
Afvalstoffenheffing (Diftar)
Leges (diverse tarieven)
- Omgevingsvergunning van € 250.000, bouwkosten Toeristenbelasting (per persoon, per overnachting)
Hondenbelasting
Reclamebelasting
1,10
1,10
**De definitieve tarieven 2022 worden door de raad in december 2021 vastgesteld bij de besluitvorming over de verschillende verordeningen. 49
Wijziging tarieven t.o.v. werkelijk 2021 Alle tarieven van de lokale heffingen worden ten opzicht van 2021 geïndexeerd met 1,5% voor het gestegen loon- en prijsniveau (inflatiecorrectie). Nadere toelichting en eventuele uitzonderingen ten opzichte van 2021 worden hieronder per heffingssoort beschreven: •
Onroerendezaakbelasting De OZB wordt verhoogd met 5% + 1,5% inflatiecorrectie op basis van de maatregel uit scenario-ontwikkeling die voorgesteld is bij de voorjaarsnota 2019.
•
Rioolheffing Het Gemeentelijk Rioleringsplan Asten 2021-2025 (GRP) is vastgesteld. De tarieven voor de rioolheffing worden conform het GRP voor de jaren 2021 tot en met 2025 verhoogd met 5,9%. De totale verhoging voor 2022 komt dus incl. de inflatiecorrectie van 1,5% op 7,4%. De gebruikerstarieven voor grootverbruikers (bijv. agrarische bedrijven) worden verhoogd met de inflatiecorrectie.
•
Afvalstoffenheffing De tarieven voor de afvalstoffenheffing hebben als uitgangspunt 100% kostendekkendheid. De totale kosten voor afval dalen ten opzichte van 2021 met € 42.402,= (afgerond 3,5%) door onder andere het wegvallen van de coronaraming en minder toegerekende indirecte kosten voor Asten door Blink. De variabele kosten voor het GFT stijgen in 2022 ten opzicht van 2021 vanwege een nieuwe aanbesteding tegen hogere kosten. Voor de begroting 2022 is besloten om de variabele tarieven voor zowel de Gftcontainers als voor de restcontainers gelijk te houden aan het tarief voor 2021. Omdat de totale kosten voor afval dalen resulteert dit in een daling van het vastrecht met € 12,30.
•
Leges De tarieven voor paspoorten, rijbewijzen en andere uittreksels worden bij wettelijke regeling vastgesteld, maar zijn ten tijde van het opstellen van deze begroting nog niet bekend. In het bovenstaande tarief is uitgegaan van de tarieven 2021 verhoogd met de inflatiecorrectie. De leges voor omgevingsvergunningen worden jaarlijks verhoogd met de inflatiecorrectie.
•
Toeristenbelasting De tarieven van de toeristenbelasting zijn niet verhoogd/verlaagd t.o.v. de begroting 2021.
•
Hondenbelasting De tarieven van de hondenbelasting zijn niet verhoogd ten opzichte van 2021, omdat het aantal honden in Asten is gestegen en dit de prijsstijging op de uitgaven compenseert. Op deze manier blijft de belasting volledig kostendekkend.
•
Reclamebelasting Het minimale tarief voor de reclamebelasting is € 255,00 en het variabele deel is naar verwachting € 1,10 op basis van de totaal op te brengen reclamebelasting.
50
Opbrengsten Lokale heffingen en belastingen
Werkelijk 2020
Begroting 2021 na wijziging
Begroting 2022
Afvalstoffenheffing
891.029
1.214.580
1.172.178
Hondenbelasting
89.384
89.870
93.820
Leges burgerzaken
165.089
210.383
189.586
Leges omgevingsvergunningen
772.374
665.000
865.870
3.920.213
4.251.588
4.534.747
33.247
32.737
32.737
1.908.397
2.042.743
2.222.082
496.674
506.485
506.485
8.276.407
9.013.386
9.617.505
OZB Reclamebelasting Rioolheffing Toeristenbelasting Totaal
Kostendekking Voor de bestemmingsbelastingen (rioolheffing, afvalstoffenheffing en hondenbelasting) en de retributies (rechten en leges) geldt dat deze niet meer dan kostendekkend mogen zijn. Voor bepaalde leges stelt het Rijk een maximumtarief vast. Hieronder wordt van de diverse lokale heffingen de kostendekking van de tarieven inzichtelijk gemaakt. Kostendekking bestemmingsbelastingen Lasten taakvelden
Baten Overhead taakvelden
Rioolheffing 1.820.136 13.300 Afvalstoffenheffing 1.047.986 139.000 Hondenbelasting 58.657 0
BTW
Totale lasten
Baten heffing
Kostendekking
204.190
211.056
2.222.082
2.222.082
100%
66.314
196.877
1.172.178
1.172.178
100%
28.652
6.516
93.826
93.812
100%
Kostendekking retributies (leges) Lasten taakvelden
Baten Overhead taakvelden
BTW
Totale lasten
Baten Leges
Kostendekking
Titel 1: Algemene dienstverlening / burgerzaken 180.154 0 141.527 2.438 324.119 212.441 65,5% Titel 2: Dienstverlening vallend onder fysieke leefomgeving / omgevingsvergunning 454.070 0 385.566 27.881 867.517 865.870 99,8% Titel 3: Dienstverlening vallend onder Europese dienstenrichtlijn 99.470 0 103.884 0 203.354 27.103 13,3%
51
Lokale lastendruk In dit onderdeel wordt de lokale lastendruk per woonruimte berekend (OZB, rioolheffing en afvalstoffenheffing).
Lokale lastendruk Gebruiker Afvalstoffenheffing (variabel)1 Afvalstoffenheffing (vast) Totaal gebruiker Eigenaar Gemiddelde waarde woning Onroerendezaakbelasting (OZB)2 Rioolheffing Stand begroting 2022 Stand begroting 2022
Werkelijk 2020
Werkelijk 2021
Begroting 2022
69,72 68,64 138,36
100,00 88,20 188,20
100,00 75,90 175,90
€ 297.151 328,65 234,00 562,65
€ 308.621 348,12 252,00 600,12
€ 308.621 371,01 270,65 641,66
701,01
788,32
817,56
1. Bij de berekening van het variabele deel van de afvalstoffenheffing voor de begroting 2022 wordt uitgegaan van een gemiddeld aantal ledigingen van 6 containers restafval à 140 liter en 7 containers GFT-afval à 140 liter per huishouden. 2. Het tarief onroerendezaakbelasting (OZB) is gebaseerd op de gemiddelde waarde van een woning. Voor 2021 is deze € 308.621,= vooralsnog is deze waarde aangehouden voor 2022. De lokale lastendruk in de begroting 2022 bedraagt € 817,56. De stijging van de lokale lastendruk ten opzichte van 2021 wordt veroorzaakt door het volgende: • De totale kosten voor afval dalen, de variabele tarieven voor de containers blijven gelijk aan 2021, waardoor de daling van de kosten verwerkt is in het vaste tarief afvalstoffenheffing. • Het OZB-tarief is gestegen met 6,5% (5% + 1,5% indexering) als maatregelen uit de scenario-ontwikkeling; • De rioolheffing is gestegen met 7,4% (5,9% +1,5% indexering) conform het Gemeentelijk Rioleringsplan. De definitieve tarieven 2022 voor de lokale heffingen worden door de gemeenteraad in december 2021 vastgesteld bij de besluitvorming over de verschillende belastingverordeningen
52
2. Weerstandsvermogen en risicobeheersing Inleiding Informatie over het weerstandsvermogen is van belang om te weten of en in hoeverre financiële tegenvallers kunnen worden opgevangen. Deze tegenvallers kunnen incidenteel en structureel van aard zijn, maar hebben altijd invloed op de financiële positie van de gemeente. Hoe hoog het weerstandsvermogen zou moeten zijn is niet exact aan te geven. De omvang is afhankelijk van de (financiële) risico’s die de gemeente loopt en de kans dat de risico’s daadwerkelijk effectief worden. De definitie van een risico = kans x effect. Een risico is de kans op een gebeurtenis met een negatief financieel gevolg voor de gemeente, waarvoor geen dekking aanwezig is. Risicomanagement Risico's zijn onlosmakelijk verbonden met menselijk handelen. Elke organisatie zal risico's moeten nemen om zijn doelen te realiseren. Inzicht in het beheersen van risico's begint bij het risicobewustzijn van medewerkers in de primaire processen. Met een structurele aanpak van risicomanagement krijg je als organisatie grip op het beheersen van risico's. Beleidsnota Nota risicomanagement Gemeente Asten (2013). Weerstandsvermogen Om een uitspraak te kunnen doen over de mate waarin de gemeente Asten financiële tegenvallers kan opvangen is inzicht nodig in: 1.
De risico’s: een risico is de kans op een gebeurtenis met een negatief financieel gevolg voor de gemeente, waarvoor geen dekking aanwezig is. 2. De buffer: hoe groot is onze “spaarpot” om deze risico’s op te kunnen vangen?
Ratio weerstandsvermogen :
2,9
Deze ratio hoort bij de normering uitstekend en betekent dat er ruim voldoende middelen zijn om de gekwantificeerde risico’s af te dekken wanneer zij zich voordoen. In het vervolg van deze paragraaf zijn deze 3 elementen berekend. Onderdeel 1: berekening benodigde weerstandscapaciteit (risico's) Voor de begroting 2022 zijn de op dit moment bekende risico's opnieuw geïnventariseerd en waar nodig geactualiseerd. Voor elk risico is een inschatting gemaakt van de kans van het optreden van het risico en de financiële impact indien het risico zich voor doet. Elk risico is vertaald in geld, dus bijvoorbeeld ook een risico op imago schade. Het indelen in kansklasse en financieel gevolg klasse leidt tot de risicoscore. Risicoscore = inschaling kans x inschaling financieel gevolg. 53
Hoe hoger de risicoscore, hoe hoger de prioriteit voor beheersing van het risico. We onderscheiden zoals in onderstaande risicomatrix zichtbaar, drie categorieën: • Categorie rood: risicoscore is 15 punten of meer. • Categorie oranje: risicoscore is 5 t/m 14 punten. • Categorie groen: risicoscore is 1 t/m 4 punten. Alleen de risico's van de categorie rood en oranje noemen we financieel materieel en tellen mee in de berekening van de benodigde weerstandscapaciteit. De categorie rood risico's wordt extra gemonitord. De risicomatrix ziet er als volgt uit: IMPACT K A N S
Klasse
Minder dan € 20.000
Tussen € 20.001 en € 50.000
Tussen € 50.001 en € 200.000
Tussen € 200.001 en € 400.000
score 1
score 2
score 3
score 4
7, 8,
5
score 5 1
17,27
10,13,15 18, 23
6
3,
16,28
12,14,19
20,22
2,4,9
Zeer groot Vaker dan 1x/jaar
Meer dan € 400.001 (*)
score 5 90% Groot 1x per 1-2 jaar score 4 70% Gemiddeld 1x per 2-5 jaar score 3 50% Klein 1x per 5-10 jaar score 2 30% Zeer klein 11,21,24, Minder dan 1x per 25,26 10 jaar score 1 10% (*) In de berekening van het bedrag per risico in onderstaande 2 tabellen wordt voor de klasse gerekend met het gemiddelde bedrag behorende bij de categorie. Bij score 5 wordt als gemiddelde € 700.000 aangehouden (gemiddelde van € 400.000 € 1.000.000), tenzij een hoger bedrag bekend is. Wanneer het financieel gevolg van een risico structureel is, heeft het niet alleen financiële gevolgen voor 2021, maar ook voor verdere jaren. Wanneer een structureel risico zich voordoet zal in de toekomst structurele dekking binnen de begroting moeten worden gezocht. 54
In de volgende twee tabellen zijn de risico's van de categorieën rood en oranje nader gespecificeerd. Het nummer uit de bovenstaande grafiek komt overeen met het nummer uit de onderstaande tabellen. Risicoscore Rood Risico
Nr
Toelichting
Onzekerheid Algemene Uitkering Rijksoverheid
1
Sociaal domein zorgkosten
2
De herijking van de verdeelsystematiek van het gemeentefonds (sociaal domein en klassiek deel) pakt op basis van de cijfers 2019 positief uit voor de gemeente Asten. Eind 2021 vinden er diverse consultaties plaats die de cijfers kunnen beïnvloeden. Invoering van het nieuwe verdeelmodel is gepland op 11-2023 GR Peelgemeenten: De budgetten voor 2022 en verder zijn gebaseerd op de meest realistische inschatting van de zorgkosten WMO, Jeugd en BMS o.b.v. ervaringsinformatie en bekende ontwikkelingen. Dit blijven we continu monitoren en inzichtelijk maken. De zorgkosten m.b.t. Jeugd blijven stijgen. Dit heeft met name te maken met de inzet van dure voorzieningen. De zorgkosten voor Wmo vallen momenteel binnen de begroting. We hebben als gemeente zorgplicht, dit is een open einde regeling waarbij we verplicht zijn om zorg in te zetten. Dit betekent een risico voor de begrote budgetten 2022 en verder.
Kans
Realisatie (grote) projecten
3
Toepassen bestuursdwang
4
Afhankelijkheid ICT systemen /
5
(Grote) projecten zoals bijvoorbeeld herstructurering wegen, strategisch huisvestingsplan onderwijs: investeringsbedrag gemeente is niet toereikend en / of betrokken partijen bereiken geen overeenstemming over uitwerking / onderlinge samenwerking planontwikkeling. Civieltechnisch: bodemverontreiniging, verleggen kabels en leidingen, nadeelcompensatieregeling (overlast tijdens de uitvoering), scheuren in bebouwing a.g.v. verzakking (bronbemaling) waarbij de kosten hoger zijn dan de geraamde post hiervoor in het project. Riolering: bij sommige projecten wordt een (groot) deel van de kosten ten laste van de reserve riolering gebracht. Wanneer bij inspectie blijkt dat de riolering nog voldoende is, maar de weg toch vervangen moeten worden, stijgen de structurele (afschrijving)lasten in de begroting omdat minder kosten ten laste van de reserve kunnen worden gebracht. Recent is aan het licht gekomen dat in een bepaalde periode asbesthoudende kit is gebruikt bij het verbinden van rioolbuizen. Er is nog onduidelijkheid hoe hiermee om te gaan. Bij rioolvervangingsprojecten kan dit kostenverhogend werken. Explosieven: we beschikken over een risicokaart waaruit blijkt dat grote delen van de gemeente verdacht zijn. We moeten hier nog beleid op ontwikkelen. Bij projecten en werken in de grond kan dit kostenverhogend werken. Daarnaast gaat de stikstofproblematiek een risico vormen.
Op dit moment is nog niet bekend wat hier de impact van zal zijn. Wanneer er sprake is van spoedeisend belang of de overtreder draagt geen zorg voor het ongedaan maken van de overtreding, is het aan het bestuursorgaan om bestuursdwang toe te passen. Wij verhalen de kosten op overtreder. Als overtreder ons niet betaalt (om diverse redenen) komen deze voor onze rekening. Afhankelijkheid ICT systemen Beschikbaarheid ICT middelen: storing of uitval van de infrastructuur, stroomstoring, cybercriminaliteit.
55
Impact
Bedrag P.M.
50%
700.000
350.000
70%
700.000
490.000
50%
700.000
350.000
90%
300.000
270.000
Risico
Nr
Uitvoering project I&A
Organisatieontwikkeling
6
Juridische procedures / schadeclaims handhaving
7
Beheer openbare ruimte: voldoende middelen en schade
8
Juridisering samenleving / niet tijdige besluitvorming
9
Toelichting Beschikbaarheid van essentiële programmatuur i.c.m. verplichtingen in ketens, juist en tijdig verstrekken informatie aan landelijke voorziening (bv BAG). Uitval en/of storingen vormen een bedreiging voor de bedrijfsvoering en daarmee de dienstverlening. Uitvoering project I&A In het kader van de uitvoering van het project ‘beëindiging I&A samenwerking Someren Asten’ ondernemen we een veelvoud van activiteiten komende tijd gericht op een toekomstbestendige I&A organisatie voor Asten. Het gaat om ontvlechting van de ICTinfrastructuur /automatisering, diensten en organisatie met Someren, en daarna de opbouw in de nieuwe situatie bij ICT-NML. Dit project is zorgvuldig voorbereid en zal stap voor stap tot uitvoering worden gebracht. Organisatieontwikkeling i.r.t. het huidige personeelsbestand: meegaan in de ontwikkelingen is niet voor iedereen gemakkelijk. Daarnaast neemt de druk op de organisatie toe door de bezuinigingen en groei van ons takenpakket. Er wordt meer persoonlijk leiderschap van onze medewerkers gevraagd dan voorheen. Deze ontwikkelingen leveren meer 'personele trajecten' op dan we gewend zijn. Het risico op extra kosten, bijv. voor inhuur, opleiding, frictie, is gegroeid. De gemeente Asten is daarnaast eigen risicodrager voor de WW.
Als tijdens de procedures blijkt dat we niet de juiste procedures hebben gevolgd of een onjuiste beslissing hebben genomen jegens inwoners van Asten of bedrijven. Hiermee staat de onrechtmatigheid in de meeste gevallen vast. Ook kan er vertragingsschade zijn of schade bij niet tijdig beslissen ingebrekestelling). Door klimaatsverandering zien we het risico op schade in de openbare ruimte door extreem weer zoals windhozen, droogte en hagelbuien toe nemen. In de laatste jaren zien we de kosten om de openbare ruimte na extreem weer opnieuw veilig te krijgen/op niveau te krijgen oplopen. Gezien het grote aantal elementen in de openbare ruimte kunnen deze kosten bij extreem weer flink oplopen. Daarbij kunnen ook nog schadeclaims komen vanuit de burger (de gemeente is hiervoor verzekerd, eigen risico van € 2.500 per toegekende schadeclaims). Opgelegde kosten planologische procedures, leges (bijv. voor een aanvraag omgevingsvergunning) en privaatrechtelijke heffingen (bijv. rioolheffing, OZB, toeristenbelasting, afvalstoffenheffing) die leiden tot juridische procedures. Risico op verplichting geheel of gedeeltelijk terugbetalen leges en proceskostenvergoeding.
Kans
Impact
70%
300.000
210.000
90%
125.000
112.500
90%
125.000
112.500
50%
450.000
225.000
Totaal
Bedrag
2.120.000
Risicoscore Oranje Risico
Nr
Toelichting
Kans
Impact
Beheer openbare ruimte: voldoende middelen en schade
10
Door bezuinigingen op de beheerbudgetten van groen kan vernietiging van de waarde van de openbare ruimte ontstaan. Denk hierbij aan bijv. niet tijdig snoeien waardoor te grote wonden ontstaan en daardoor verkorting levensduur van bomen. Het risico op ziektes bij bomen en planten neemt toe. In het verleden is veel eentonig plantmateriaal gezet. Daarbij neemt de impact en verspreiding van ziektes en exoten door o.a. klimaatverandering en het uit balans raken van het ecosysteem (o.a. insectenafname) toe. In de laatste jaren hebben we daardoor al verschillende
70%
125.000
87.500
10%
700.000
70.000
11
56
Bedrag
Risico
Nr
12
Opslag strooizout
13
Arbitrage Attero
14
Arbeidsmarktontwikkeling
15
Economische ontwikkeling
16
Open einde regeling leerlingenvervoer
17
Veranderende regelgeving
18
19
Toelichting ziektes en exoten de kop op zien steken in Asten. Voorbeelden hiervan zijn de eikenprocessierups, letterzetter, essentaksterfte, kastanje bloedingsziekte en de Japanse duizendknoop. Naar verwachting zal dit alleen maar toenemen in de komende jaren. Het risico en schade verschilt per ziekte/exoot. In slechte gevallen kunnen de kosten hoog oplopen. In verband met bezuinigingsmaatregelen is er minder geld beschikbaar voor het onderhoud aan de wegen. Gevolg hiervan kan zijn dat er sprake is van achterstallig onderhoud, waardoor ook de veiligheid in het geding komt. Tevens werkt dit, wanneer wegen niet tijdig onderhouden worden, kostenverhogend richting de toekomst. In 2021 wordt er nieuw beheer- en beleidsplan Wegen opgesteld, welke per 1-1-2022 ingaat. Er wordt een nieuwe doorrekening gemaakt en hieruit zal blijken of de (huidige) jaarlijkse storting in de onderhoudsvoorziening, voldoende is om ons wegennet op orde te houden. Opslag strooizout locatie Venbergweg: De vloer onder de halfopen opslaglocatie voldoet mogelijk niet aan de gestelde eisen t.b.v. opslag van strooizout voor gladheidsbestrijding. Dit wordt onderzocht en kan leiden tot een investering om aanpassingen aan de opslag door te voeren. Er is een eindvonnis in het geschil tussen Attero en de Brabantse gewesten over de garantieplicht van aanlevering van brandbaar restafval over de jaren 2015-januari 2017.
Het NAI heeft geoordeeld dat, in tegenstelling tot de jaren 2011-2014, de Brabantse gewesten en gemeenten verplicht zijn een naheffing te betalen voor de minderlevering. De Metropoolregio Eindhoven heeft als contractpartner namens de 21 gemeenten uitvoering gegeven aan het financiële deel van het vonnis wat betrekking heeft op deze regio. Er is een procedure gestart bij het Gerechtshof om dit vonnis te vernietigen en op 29 juni 2021 is deze toegewezen. Attero heeft tot 29 september 2021 de mogelijkheid gehad om tegen dit arrest in cassatie te gaan bij de Hoge Raad. De arbeidsmarkt staat momenteel onder druk. In de volle breedte ervaren we dat het moeilijker is om gekwalificeerd personeel aan te trekken. Het gaat zowel om geschikte kwalificaties als de juiste persoonskenmerken (aansluiting op kernbegrippen A4 bedrijfsplan). Daarnaast constateren we dat het ook steeds moeilijker wordt om gekwalificeerd personeel te kunnen inhuren. Hierdoor ontstaat het risico dat onze ambities in de knel komen. Risico op lagere aantallen toeristische overnachtingen en arbeidsmigranten. Er wordt maximaal gebruik gemaakt van de regeling leerlingenvervoer gemeente Asten. Er heeft een nieuwe aanbesteding plaatsgevonden voor schooljaar 2021/2022. Het is op dit moment nog onduidelijk wat de financiële consequenties hiervan zijn.
Omgevingswet: gemeente Asten bereidt zich voor op de invoering van de omgevingswet. Er zijn hiervoor incidentele middelen voorzien. De praktijk na implementatie gaat uitwijzen of er ook sprake zal zijn van hogere structurele bedrijfsvoeringskosten. Uit onderzoek in 2021 blijkt dat budgetneutrale invoering onder druk staat. Er wordt nog onderhandeld over financiële compensatie. Zolang dit onduidelijk is blijft er sprake van risico. Klimaatbestendig en energie neutraal: gemeenten gaan plannen maken om van het gas af te gaan, duurzame
57
Kans
Impact
Bedrag
50%
125.000
62.500
70%
125.000
87.500
50%
125.000
62.500
70%
125.000
87.500
50%
35.000
17.500
70%
35.000
24.500
70%
125.000
87.500
50%
125.000
62.500
Risico
Verbonden partijen (financieel, imago)
Nr
20
Toelichting energie te produceren en klimaatbestendig te worden en meer circulair. Deze taken zullen zeker deels maar mogelijk allemaal door het Rijk opgelegd worden aan de gemeenten. Daarnaast gaat o.a. de stikstofwetgeving druk op onze capaciteit leggen: de toekomst van het buitengebied zal nog meer aandacht gaan krijgen. Wat de kosten - vergoeding daarvan zal zijn is nog niet in te schatten. We pakken veel van deze zaken in de regio (in Peel- of MRE-verband) op. Veiligheidsregio (VRBZO) bluswater: Door de aangepaste ontwerpnorm van Brabant Water in 2014 neemt het aantal brandkranen jaarlijks af. Dit betekent minder brandkranen in nieuwe situaties maar ook sanering van waterleidingen. Alternatieven zijn gevonden in door VRBZO aangeschafte waterbakken en in het optimaliseren van pendelsystemen. Deze oplossingen zijn echter niet gelijkwaardig aan brandkranen. Het blijft een gemeentelijke afweging welke voorzieningen extra worden aangelegd om brandweerzorg voldoende te borgen. Door de coronacrisis is nog niet volledig in beeld waar bluswatervoorzieningen zijn aangelegd. Ook de risicoafweging openbaar bluswater volgt in 2022.
Kans
Impact
Bedrag
50%
300.000
150.000
Ook voor 2022 is de verwachting dat waterleidingen gesaneerd worden door Brabant Water. Wat de impact hiervan is kunnen we vooraf niet bepalen. Telkens zal een risicoafweging noodzakelijk zijn en mogelijk aanleg van openbaar bluswater.
Imagoschade, aansprakelijkheid bij verstrekken onjuiste informatie.
21
Verbonden partijen kunnen in financiële problemen komen (zie paragraaf verbonden partijen). Meer geld nodig dan geraamd.
10%
450.000
45.000
22
GR Werkbedrijf Senzer: Als gevolg van het positieve resultaat van 2020, waarbij Senzer het onverdeelde resultaat 2020 voor de weerstandscapaciteit aanwendt, is de weerstandscapaciteit van Senzer in 2022 (ruim) voldoende. Sinds 2019 worden, als gevolg van de toen niet voldoende aanwezige weerstandscapaciteit, alle risico's doorgeleid naar de deelnemende gemeenten. Ondanks de voldoende weerstandscapaciteit van Senzer voor 2022 worden vanwege onzekerheden over het jaar 2021 en de bestemming van het onverdeelde resultaat de risico's van Senzer wel meegewogen in de weerstandscapaciteit van Asten. Het aandeel van Asten in de totale risico's bedraagt 3,95% (het percentage van de bijdrage algemene middelen aan Senzer). De risico's zijn in de begroting 2022 van Senzer toegelicht. Het betreft met name de onzekerheid over de financiering door het Rijk (BUIG, WSW, Participatie) en het wegvallen van opdrachten en detacheringen door toenemende concurrentie en een slechtere economische situatie (omzetverlies en extra inzet voor herplaatsingen). De gevolgen van corona lijken voor Senzer mee te vallen en de economie in onze regio lijkt minder geraakt te zijn dan die in andere regio’s. De bestandsontwikkeling is en blijft echter een onzekere factor. Gemeente verstrekt verkeerde info, externe hack op onze systemen (cybercriminaliteit).
Privacyregels worden geschonden en er wordt een bestuurlijke boete opgelegd door de Autoriteit Persoonsgegevens. Gemeente is verantwoordelijke voor actueel houden risicokaart, WKPB etc. Gegevens kunnen kwijt raken of onbedoeld wijzigen. Audit extern orgaan (bijv. waarderingskamer WOZ) kan dit ook melden. Software kan problemen/storingen bevatten. Dit kan leiden tot
50%
300.000
150.000
70%
125.000
87.500
23
58
Risico
Verzekering / Garantstelling aansprakelijkheid burger (o.a. bij schade burger)
Nr
24 25 26 27 28
Vennootschaps belasting
29
Toelichting negatieve berichtgeving media en herstelkosten. Met klachtafhandeling zijn hoge kosten gemoeid. Gemeentelijke borgstellingen: de gemeente heeft een achtervangfunctie indien een corporatie in financiële problemen komt. Risico schade inventaris gemeentelijke gebouwen (aanvulling op verzekering). Risico aansprakelijkheid gemeente bij brandschade aan naburige panden en inventaris (indien schade groter dan 2 x € 2.500.000,= per jaar). Risico op aansprakelijkheid wat niet onder de dekking van de verzekering valt (bijv. niet tijdig beslissen). Het eigen risico van de diverse verzekeringen en aansprakelijkheden komt t.l.v. de gemeente Asten. De gemeente Asten zal voor de Vennootschapsbelasting (Vpb) over 2016 een naar aanleiding van de ingediende aangifte een correctie in de vorm van een geschatte aanslag ontvangen. De schatting is opgelegd omdat de Belastingdienst formeel binnen drie jaar een aanslag dient op te leggen en op dit moment niet bekend is wat de gevolgen zijn met betrekking tot de te hanteren disconteringsvoet en de beginbalans van 2016 met betrekking tot de grondexploitatie. Daarnaast worden door aanvullende en gewijzigde fiscale regelgevingen ook reclame- en afvalopbrengsten met Vpb belast. Ook hiervoor zal een geschat bedrag worden opgelegd. Tegen de aanslag zal een bezwaarschrift worden ingediend.
Op dit moment is een inschatting gemaakt van het uiteindelijke verschuldigde bedrag. Omdat deze schatting onzeker is laten we de P.M. raming vooralsnog staan.
Kans
Impact
Bedrag
10%
21.400.000
2.140.000
10%
700.000
70.000
10%
700.000
70.000
70%
35.000
24.500
50%
35.000
17.500
-
-
P.M.
Totaal
3.404.000
Impact Coronacrisis Vooralsnog gaan we ervan uit dat er in 2022 geen grote corona maatregelen meer (nodig) zijn. Economisch en maatschappelijk kan dit nog wel gevolgen hebben, maar die zijn op dit moment van schrijven nog moeilijk in te schatten en zijn nog niet bekend. In de tweede helft van 2021 zal het project Nafase uitgevoerd worden met als doel om een terugkeer naar de oude/nieuwe/acceptabele situatie te kunnen realiseren. Benodigde weerstandscapaciteit De benodigde weerstandscapaciteit op basis van de reguliere risico's (geïdentificeerde en in de risicomatrix ingedeelde risico's met een zekerheidspercentage van 90%) en de impact Coronacrisis is als volgt: Totaal bedrag reguliere risico's - rood Totaal bedrag reguliere risico's - oranje Totaal bedrag risico's
€ 2.120.000 € 3.404.000 € 5.524.000
De reguliere risico's worden vermenigvuldigd met een zekerheidspercentage van 90%, omdat niet alle risico's zich tegelijk voor doen. De bandbreedte voor de totaal benodigde weerstandscapaciteit is uiteindelijk als volgt: Benodigde weerstandscapaciteit = € 4.971.600
59
Onderdeel 2: berekening beschikbare weerstandscapaciteit De beschikbare weerstandscapaciteit bestaat uit de middelen en mogelijkheden waarover de gemeente beschikt, of kan beschikken, om niet begrote kosten te dekken. Deze bestaat uit de volgende onderdelen: 1. Algemene reserve 2. Bestemmingsreserves (vrij aanwendbaar) 3. Post onvoorzien 4. Stille reserves 5. Onbenutte belastingcapaciteit. Overzicht beschikbare weerstandscapaciteit In onderstaande tabel is een overzicht gegeven van de geprognosticeerde beschikbare weerstandscapaciteit per 01-01-2022. Beschikbare weerstandscapaciteit per 01-01-2022 1. Algemene reserve 2. Bestemmingsreserves (vrij aanwendbaar) 3. Post onvoorzien 4. Stille reserves 5. Onbenutte belastingcapaciteit Totaal beschikbaar
Incidenteel
Structureel
12.020.450 617.412 55.000 970.537 13.663.399
878.123 878.123
Liquide / Niet liquide Liquide Liquide Niet liquide Niet liquide Niet liquide
De beschikbare weerstandscapaciteit op basis van de optelsom van de incidentele en structurele buffer is als volgt: Totaal beschikbare weerstandscapaciteit = € 14.541.522
Liquide beschikbare weerstandscapaciteit = € 12.637.862
Ad 1. Algemene reserve De algemene reserve is vrij aanwendbaar voor nieuw beleid (of het opvangen van tegenvallers in het jaarrekeningresultaat). Daarnaast kan deze reserve worden ingezet ter afdekking van (niet begrote) financiële tegenvallers. De stand van de Algemene reserve ontwikkelt zich als volgt: Algemene reserve Beginstand Algemene Reserve 1-1-2022
2022 € 12.020.450
Ad 2. Bestemmingsreserves (vrij aanwendbaar) Indien er bestemmingsreserves zijn waarbij de raad nog vrij kan besluiten over de bestemming van het geld én de rente wordt niet als dekkingsmiddel voor de exploitatie ingezet, dan kan dit deel worden ingezet voor de beschikbare weerstandscapaciteit. Het gevolg kan wel zijn dat geplande investeringen (bijvoorbeeld gedekt uit de Reserve Eenmalige Bestedingen) niet door kunnen gaan.
60
Deze vrij aanwendbare bestemmingsreserves omvatten de volgende (stand 1-1-2022): Bestemmingsreserves (vrij aanwendbaar)
2022
Reserve personeelskosten Reserve I&A algemeen Reserve info- en computertechniek Reserve groenfonds Totaal
€ 90.634 € 37.074 € 28.033 € 461.671 € 617.412
Ad 3. Post onvoorzien De post onvoorzien is een buffer voor onvoorziene uitgaven. Ad 4. Stille reserves Als activa onder de waarde in het economische verkeer zijn gewaardeerd is sprake van een stille reserve. Indien deze stille reserve meegenomen wordt in de weerstandscapaciteit is het van belang dat de activa direct verkoopbaar zijn. Bij verkoop ontstaan winsten die eenmalig vrij aanwendbaar zijn. Actualisatie van de stille reserves heeft plaats gevonden bij deze begroting 2022. De stand per 01-01-2022 is gebaseerd op de boekwaarde per 31-12-2021 en de WOZ grondslag (voor de gebouwen) per 01-01-2021. Ad 5. Onbenutte belastingcapaciteit De gemeente kan haar lokale belastingen verhogen om financiële tegenvallers op te vangen. Er is sprake van onbenutte belastingcapaciteit indien het gemeentelijke OZBtarief onder het maximumtarief valt zoals is opgenomen in de gemeentewet en/of wanneer de afvalstoffenheffing/rioolheffing niet kostendekkend zijn. Deze laatste twee heffingen zijn in Asten allebei wel kostendekkend. Bij de berekening van de onbenutte capaciteit van de OZB wordt uitgegaan van de jaarlijkse macronorm van het OZB-tarief (redelijk peil) zoals aangegeven in de meicirculaire 2021. Het OZB-tarief is daarin bepaald op 0,1800% van de gemiddelde WOZwaarde.