D-05 Bijlage 2 - Uitvoeringsprogramma Recreatie en Toerisme 2007-2010

UITVOERINGSPROGRAMMA RECREATIE EN TOERISME 2007 –2010 GEMEENTE ASTEN

‘Toerisme bevorderen en ruimte voor dynamiek’

Gemeente Asten, juni 2007

Inhoudsopgave

pagina 1. Visie en missie gemeente Asten tav. recreatie en toerisme

2

2. Inleiding en korte analyse recente ontwikkelingen in toerisme

3

3. Marktanalyse/doelgroepen

4

4. Analyse van beleidskaders voor toerisme in gemeente Asten 4.1. Ruimtelijke beleidskaders 4.2. Sociaal-economische beleidskaders 4.2.1. Regionaal beleid SRE 4.2.2. Ontwikkelingen in de Peelregio 4.2.3. College programma Asten 4.2.4. De Toekomstvisie ‘De Avance’ 4.2.5. Economisch Actieprogramma 4.2.6. Conclusies beleidsanalyse

5 5 10

5. SWOT analyse

14

6. Het toeristisch aanbod, ontwikkeling tot nu toe en toekomstgericht 6.1. Dagattracties & evenementen 6.1.1. Het Nationaal Park de Groote Peel 6.1.2. Recreatiepark Prinsenmeer 6.1.3. Het Beiaard en Natuurmuseum Asten 6.1.4. Golfbaan “t Woold” in Heusden 6.1.5. Horeca voorzieningen en evenementen. 6.1.6. Maneges 6.1.7. Het Kasteellandschap 6.1.8. Recreatiegebieden 6.2. Verblijfsrecreatie 6.3. Routegebonden recreatie 6.3.1. fiets-, wandel en ruiterroutes 6.3.2. routegebonden waterrecreatie

16 16

22 26

7. Marketing en Promotie

28

8. Organisatie

31

9. Uitvoeringsprogramma + Meerjarenbegroting 2007- 2010

33

Bijlage 1 Toeristenbelasting Bijlage 2 Zorgtoerisme in Asten gekoppeld aan warmwaterbron Bijlage 3 Het Kampeerbeleid na de Wet op de Openluchtrecreatie

35 36 38

1. Visie en Missie gemeente Asten tav. Recreatie en Toerisme Visie Gemeente Asten kent rust en ruimte, een landelijk gebied met mooie natuurgebieden o.a. het Nationaal Park De Groote Peel, het aantrekkelijke Beiaard- en Natuurmuseum met o.a. een unieke collectie klokken, hotels, vakantie bungalowparken, kleinschalige campings, mooie fiets- en wandelroutes, wel zo’n 100 evenementen en een gezellig centrum. Kortom, recreatie en toerisme is goed aanwezig en van groot belang voor de gemeente Asten. Deze sector levert een belangrijke bijdrage in de economie en werkgelegenheid van Asten. Daarnaast biedt het toeristisch-recreatief voorzieningenniveau een bijdrage aan de leefbaarheid in de gemeente en de vrijetijdsmogelijkheden van haar inwoners. Tenslotte heeft recreatie en toerisme te maken met het imago van de gemeente en is een goed voorzieningenniveau een belangrijke vestigingsvoorwaarde voor nieuwe inwoners en bedrijven.

Missie De centrale missie van gemeente Asten is “samen aanpakken en genieten”. Deze missie sluit uitstekend aan op de missie voor de ontwikkeling van recreatie en toerisme. Samenwerking met de sector om doelen te formuleren en resultaten te behalen acht de gemeente van groot belang. Uiteindelijk gaat het erom dat bewoners en toeristen kunnen genieten van het toeristisch-recreatief product in Asten en door hun bestedingen een economische impuls geven aan de werkgelegenheid in het gebied. Gemeente Asten wil een stimulerend beleid voeren dat gericht is op ontwikkelingskansen van de sector. Dat betekent dat de gemeente, in overleg met de sector, wil stimuleren dat er geïnvesteerd wordt in de kwaliteitsverbetering en verbreding van het toeristisch aanbod. Het gaat om selectieve groei en niet meer van hetzelfde. Het bedrijfsleven moet mogelijkheden krijgen om in te spelen op kansen in de markt. De gemeente zal een helder ruimtelijk ordeningsbeleid voeren waarbij zij planologische mogelijkheden wil scheppen voor kansrijke initiatieven. Het bestemmingsplan buitengebied wordt ‘Reconstructieproof’ gemaakt. Er is dan sprake van verschillende zones waar de sector recreatie en toerisme meer dan wel minder groeimogelijkheden krijgt. Samenwerking met en tussen toeristische ondernemers is wenselijk en wordt gestimuleerd onder meer door het Toeristisch Huis Asten.

De gemeente ondersteunt het Toeristisch Huis om het locale netwerk van initiatieven te laten functioneren. De gemeente en de streek (De Peel) moeten goed op de kaart worden gezet. Een goede promotie op locaal en regionaal niveau is noodzakelijk om het toeristische aanbod in de gemeente en de regio op een aansprekende manier voor het voetlicht te brengen van de consument. De gemeente steunt daarom de VVV Asten. In de regio steunt de gemeente de RegioVVV en de ontwikkelingen in de Peel, rondom het Streekplatform en de Peelcompagnie.

2

2. Inleiding en korte analyse recente ontwikkelingen in toerisme Imago Het gebied De Peel, waarvan gemeente Asten een onderdeel is, is bekend bij de Nederlanders. Uit landelijk onderzoek (KPMG 1997) is gebleken dat het beeld dat men heeft van De Peel overeenkomt met de werkelijkheid: namelijk de aanwezigheid van rust, ruimte en een landelijk gebied met open en gesloten landschappen. In dit onderzoek kwam ook naar voren dat het gebied als saai werd ervaren. Naast de extensieve vormen van recreatie, zoals fietsen en wandelen, is er in het gebied niet zoveel te doen. Daarnaast werd het aanbod van slechtweervoorzieningen in het gebied als onvoldoende gewaardeerd. In het onderzoek werd verder gepleit voor het aanbrengen van meer variatie in dag- en verblijfsrecreatieve voorzieningen en een steviger inzet op een structurele en krachtige gebiedspromotie. (bron: ToeristischRecreatieve Ontwikkelingsvisie Groene Peelvallei , 2002) Recente ontwikkelingen recreatie en toerisme in Asten Inmiddels is anno 2006 in de regio veel tot stand gebracht door de overheid en het bedrijfsleven. In gemeente Asten zijn op verschillend niveaus slechtweervoorzieningen gerealiseerd (ondermeer overdekte voorzieningen en zwembad Oostappen, Fitnesscentrum bij Nobis) en er is geïnvesteerd in meer variatie in dag- en verblijfsrecreatie.

Er zijn initiatieven genomen in de kwalitatieve uitbreiding van verblijfsrecreatie (forse uitbreiding van hotel Nobis en totstandkoming van Hotel Huys te Heusden) en de ontwikkeling van dagrecreatie (plannen voor realisatie van een 18 holes golfbaan aan de Gezandebaan). Daarnaast wordt hard gewerkt aan het Kasteellandschap bij Heusden. Fiets en mountainbike routes zijn aangelegd in de afgelopen periode. Door deze initiatieven heeft het aanbod aan recreatie en toerisme een flinke impuls gekregen. Marktpositie van toerisme in Brabant Brabant staat als vakantieprovincie landelijk op de tweede plaats (gerekend naar het aantal overnachtingen) en volgt marktleider provincie Gelderland. Maar Nederlanders brengen steeds minder vakantieovernachtingen door in eigen land - landelijk (-6%) en in Brabant (-5%) - doordat de prijskwaliteit van het Nederlandse aanbod sterk moet concurreren met de buitenlandse markt. Naast het investeren in het toeristisch aanbod is het daarom ook van groot belang om provincie- en regiobreed verdere inspanningen te verrichten op promotioneel gebied. Belang van toerisme De economische potenties van recreatie en toerisme zijn aanzienlijk. Recente onderzoeken wijzen uit dat er in deze sector in Brabant alleen al zo´n € 10,3 miljard aan daguitstapjes omgaat.

In 2005 waren er in Zuidoost-Brabant ruim 20.750 banen in de sector recreatie en toerisme, dat is 5,8% van de totale werkgelegenheid.

3

3. Marktanalyse/doelgroepen Wat zijn de trends in de provincie Brabant? Toeristische bezoekers in Brabant In 2005 kwamen 1,36 miljoen Nederlanders voor een toeristische vakantie naar Brabant. 27% van hen komt uit Zuid-Holland en 23% van hen woont in Brabant. Deze beide provincies zijn al jaren de belangrijkste herkomstprovincies voor de Brabantse toeristische sector. De belangrijkste doelgroepen voor een vakantie in Brabant zijn de gezinnen met kinderen, zowel jonge gezinnen als gezinnen met tieners. De tweepersoonshuishoudens brengen relatief weinig vakanties in Brabant door. Vooral ook de 55 plussers blijven in Brabant achter bij het landelijk gemiddelde. Vaste gasten Zo’n 130.000 Nederlanders hadden in 2005 een eigen accommodatie in Brabant. Het merendeel (76%) bezit een stacaravan op een vaste standplaats of een caravan of tent op een seizoensplaats. Ook hier weer zijn Zuid-Holland (50%) en Brabant (33%) de belangrijkste oorsprong provincies. De helft van de vaste gasten in Brabant is 50 jaar of ouder (dit in tegenstelling tot de toeristische bezoekers, daar is slechts 23 % ouder dan 50 jaar). (bron: Toeristische Trendkrant 2005/06 provincie Brabant) Overnachtingen In 2005 steeg het aantal overnachtingen in hotels met 16% naar 680.000.

De overnachtingen op de campings deden het ook goed: landelijk daalde het aantal toeristische overnachtingen met --11% terwijl deze in Brabant stabiel bleef op 2,6 miljoen overnachtingen. De vaste kampeerovernachtingen liet landelijk een beeld zien van -4% en in Brabant 11%, naar zo’n 3,2 miljoen overnachtingen. Het aantal overnachtingen op de vakantie bungalowmarkt liet in Brabant een krimp zien van -21% naar 3,3 miljoen, terwijl landelijk de krimp -10% was. (bron: ContinuVakantieOnderzoek) Het aantal overnachtingen in Asten, overigens gerekend over een langere periode 2000-2005, laat een vergelijkbaar patroon zien. (zie ook paragraaf 6.2) § De hotelovernachtingen stijgen zelfs spectaculair +96% (dankzij de hotel uitbreiding van Nobis en de start van hotel Huys te Heusden in 2005) § Vakantieparken Prinsenmeer -28% en Kraneven +10,7% § Kleine campings +60 % Buitenlandse gasten Naast de 1,36 miljoen Nederlanders die voor een toeristische vakantie naar Brabant gingen, kwamen er 616.000 bezoekers uit het buitenland. De Duitse vakantieganger blijft met 23% marktaandeel (141.680 personen) de grootste groep buitenlandse bezoekers aan Brabant, gevolgd door de Belgen 22% (135.520 personen). De Engelsen hebben een marktaandeel van 16% (98.560 personen). (bron: Centraal Bureau voor Statistiek) Buitenlandse gasten die Brabant bezoeken hebben relatief vaak een zakelijke reden.

Landelijk geldt dat 31% van de buitenlandse bezoekers op zakenreis is; voor Brabant is dat 44%. Duitse bezoekers aan Brabant zijn voor 73% op zakenbezoek, terwijl de Belgische bezoekers vooral voor vakantie in Brabant komen (82%). (bron: Toeristische Trendkrant 2006 BBT)

4

4. Analyse van beleidskaders voor toerisme in gemeente Asten. 4.1. Ruimtelijke beleidskaders. De toeristisch-recreatieve mogelijkheden in gemeente Asten zijn ruimtelijke begrenst. Het Streekplan, het Bestemmingsplan Buitengebied uit 1998 en het Reconstructieplan zoneren gebieden waar wel, bescheiden en geen mogelijkheden zijn voor toeristisch-recreatieve ontwikkelingen. Er worden verschillende gebiedsdefinities gehanteerd. In het Bestemmingsplan Buitengebied is een zonering aangegeven met de aanduiding: Recreatief Ontwikkelingsgebied. In het Reconstructieplan is een zonering opgenomen met het onderscheid: Intensieve Recreatiegebieden en Kansrijk Extensief Recreatief Landelijk Gebied. Tijdens een brainstormsessie met het College van B en W d.d. 23/1/2007 zijn deze verschillende zoneringen over elkaar heen gelegd en is de wens uitgesproken om tot een éénduidige zonering te komen met een aangepaste begrenzing van de recreatieve ontwikkelingsgebieden (waarin de contouren van de intensieve recreatiegebieden zijn meegenomen.) Dit wordt onderdeel van het nieuwe Bestemmingsplan Buitengebied, dat momenteel herzien wordt. Het resultaat wordt op een kaart aangegeven (zie pagina 6).

Recreatief Ontwikkelingsgebied/Intensief Recreatiegebied De recreatieve ontwikkelingsgebieden c.q. intensieve recreatiegebieden betreffen gebieden waar veel toeristisch aanbod reeds bestaat en waar verdere toeristische ontwikkeling mogelijk is. Er wordt in de intensieve recreatiegebieden ruimte geboden voor verdere kwaliteitsverbetering, productvernieuwing en kwaliteitsuitbreiding van bestaande bedrijven. Daarnaast is in deze gebieden ‘planologisch’ ruimte voor nieuwe vestiging van kleinschalige intensieve en extensieve recreatieve voorzieningen. De recreatieve routestructuren, de informatievoorziening en de kwaliteitsverbetering en –versterking van het routenetwerk en de paden zijn belangrijke aandachtspunten.

Kansrijk Extensief Recreatief Landelijk Gebied Dit gebied is een aantrekkelijk en interessant landelijk gebied vanuit de optiek van het landschap en cultuurhistorie of vanuit de nabijheid van aantrekkelijke natuurgebieden. Belangrijk is dat de samenhang in dit gebied versterkt kan worden. Er is aandacht voor versterking van de omgevingskwaliteiten (landschap). In recreatief opzicht zijn dit kansrijke gebieden voor kleinschalige extensieve en kleinschalige intensieve bedrijven, zoals kleinschalige horeca en speelboerderijen. Verder zijn dit kansrijke gebieden voor het recreatief medegebruik, extensieve waterrecreatie en voor verschillende routestructuren. Het gaat daarbij om voorzieningen als fiets- en wandelpaden, rust- en picknickbanken, informatiepanelen, overstapjes, knuppelpaden, aanlegplaatsen, vissteigers en kano-uitstappunten. Naast het realiseren van nieuwe voorzieningen is kwaliteitsverbetering van de bestaande voorzieningen noodzakelijk. De vestiging van een landschapscamping past bijvoorbeeld uitstekend in dit gebied. (voor omschrijving zie pagina 8)

5

6

Gemeente Asten is vooral een Verwevingsgebied In verwevingsgebieden is er sprake van meervoudig ruimtegebruik. In deze gebieden gaan natuur, landschap, recreatie en landbouw hand in hand. Ruimteclaims ten koste van andere sectoren dienen zorgvuldig afgewogen te worden. In de verwevingsgebieden wordt ruimte geboden om vrijkomende agrarische bedrijfsgebouwen (VAB’s) her te gebruiken voor kleinschalige vormen van intensieve dagrecreatie, die een zodanige binding en schaal hebben, zodat deze passen in het landelijke en agrarische karakter van het buitengebied. Tevens is het mogelijk om vrijkomende agrarische bedrijfsgebouwen onder voorwaarden te benutten voor verblijfsaccommodaties. Belangrijke criteria voor toetsing zijn: de landschappelijke inpassing, het mag geen beperking opleveren voor omliggende agrarische bedrijven (effecten nieuwe geurwet), er mag slecht sprake zijn van beperkte verkeersaantrekkende werking (passend bij de ontsluitingssituatie).

De nieuwe Geurwet De nieuwe Geurwet is per 1-1-2007 in werking getreden. Echter de uitwerkingregelingen zijn nog niet vastgesteld. Deze worden in de loop van 2007 van kracht. Door de nieuwe geurwet wordt het mogelijk om meer maatwerk te leveren. Naar behoefte kan in een bepaald gebied de geurnorm minder restrictief worden toegepast. Dat kan bijvoorbeeld voor toeristische ontwikkelingen kansen bieden.

Herziening bestemmingsplan buitengebied en WOR Op dit moment wordt het gemeentelijk bestemmingsplan buitengebied herzien en ‘reconstructie-proof’ gemaakt. Doordat de Wet op de Openlucht Recreatie (WOR) per 2008 komt te vervallen, moet elke gemeente nu ook zelf bepalen welke regels zij stelt ten aanzien van het kleinschalige kamperen. Dit moet worden meegenomen in het bestemmingsplan buitengebied. De WOR voorzag in een landelijke regiem van regels voor het kleinschalig kamperen. Nu de WOR wordt afgeschaft is het mogelijk om tot een meer flexibele invulling van de ruimtelijke ontwikkeling op het platteland te komen, daar waar het gaat om het kleinschalig kamperen. Er zijn mogelijkheden tot deregulering en maatwerk. In het bestemmingsplan buitengebied zal daarom expliciet worden geregeld waar wel en waar niet kampeerterreinen worden toegestaan en welke algemene regels worden gesteld: zoals voorschriften voor de inrichting van de terreinen. De regels en voorschriften in de bestemmingsplannen dienen rekening te houden met welke doelen ter plekke bereikt moeten worden, dan wel welke specifieke belangen moeten worden beschermd. De gemeente overweegt om het begrip toeristisch-recreatief bestemmingsvlak en bouwblok in te voeren om voor de toeristisch-recreatieve sector recreatieve bestemmingen op maat te maken.

Aanvullende eisen, die geen ruimtelijke implicaties hebben, kunnen opgenomen worden in de kampeervergunning. Daarbij valt te denken aan: de kampeerperiode, milieuhygiëne, veiligheid, randbeplanting, hoeveelheid kampeerplaatsen, oppervlakte van de kampeerplaatsen en de typen kampeermiddelen zoals tenten, stacaravans, chalets etc.

Definities Kamperen kampeerterrein:

terrein of plaats, geheel of gedeeltelijk ingericht, en blijkens die inrichting bestemd, om daarop gelegenheid te geven tot het plaatsen of geplaatst

7

houden van kampeermiddelen ten behoeve van recreatief verbedrijf (definitie uit WOR) kampeermiddel:

tent, tentwagen, kampeerauto of caravan dan wel enig ander onderkomen of enig ander voertuig of gewezen voertuig of gedeelte daarvan,voor zover geen bouwwerk zijnde, waarvoor ingevolge artikel 47 van de Woningwet een bouwvergunning vereist is; een en ander voor zover deze onderkomens of voertuigen geheel of ten dele blijvend zijn bestemd of opgericht dan wel worden of kunnen worden gebruikt voor recreatief nachtverblijf (def. WOR)

kleinschalige campings: (in de volksmond Kamperen bij de Boer). Deze campings hebben recreatie als nevenactiviteit, aantal kampeerplaatsen 15 - 25. Niet alle kampeermiddelen zijn toegestaan. Wel: tenten, tentwagens, kampeerauto´s, campers en toercaravans. Niet: stacaravans. De gemeente Asten wil maximaal 5 trekkershutten toestaan. Nadere voorwaarden hiervoor (kleur, materiaal) worden geregeld bij bestemmingsplan en/of kampeervergunning. reguliere campings: campings met recreatie als hoofdactiviteit en met meer dan 25 kampeerplaatsen. Alle kampeermiddelen zijn in principe toegestaan inclusief stacaravans en chalets. Nadere voorwaarden worden geregeld bij bestemmingsplan en/of kampeervergunning.

landschapscampings: maximaal zestig kampeerplaatsen met een beperkte dichtheid, op aan landbouw te onttrekken grond en aansluitend bij bestaande of voormalige (agrarische) bouwblokken. De gemiddelde grootte van een standplaats dient minimaal 300 m2 (bruto) te zijn. Bij de inrichting van dergelijke campings moeten de natuur- en landschapswaarden worden verhoogd door een passende, robuuste en duurzame beplanting op en rond het kampeerterrein. De oppervlakte voor de nieuwe natuur moet ten minste drie keer zo groot zijn als het oppervlakte voor de standplaatsen. De gemeente Asten wil maximaal 5 trekkershutten toestaan. Nadere voorwaarden hiervoor (kleur, materiaal) worden geregeld bij bestemmingsplan en/of kampeervergunning.

Toerisme bevorderen en ruimte voor dynamiek door aangepaste regels: Om het toerisme ontwikkelingsmogelijkheden te geven stelt de gemeente Asten voor om de volgende voorschriften, eisen en bepalingen te formuleren voor kleinschalige campings. De bestaande campings worden in het bestemmingsplan buitengebied planologisch geregeld. Campings met meer dan 25 standplaatsen worden gerekend tot de reguliere campings die vergunningspichtig zijn.

8

Kleinschalige campings: § maximaal 25 kampeerplaatsen worden toegestaan in de ‘Recreatieve Ontwikkelingsgebieden/Intensieve Recreatiegebieden` en maximaal 15 kampeerplaatsen in de overige gebieden § het kampeerseizoen is doorlopend gedurend het jaar § campings moeten landschappelijk ingepast zijn (via APV geregeld) § de oppervlakte c.q. afmetingen van de kampeerplaatsen wordt vrijgelaten § kleinschalig kamperen is mogelijk als nevenactiviteit bij een bestaand agrarisch bedrijf en eventueel bij een burgerwoning in een recreatief ontwikkelingsgebied /intensief recreatie gebied § worden aangemerkt als niet-stankhinder gevoelige recreatieve bedrijven als ze onderdeel zijn van een agrarisch bedrijf in het geval van kamperen bij de boer § kleinschalig kamperen wordt alleen toegestaan op gronden op het bouwblok en binnen 50 meter uit het bouwblok (bouwblok is aangegeven op het bestemmingsplan) Landschapscampings De gemeente wil de mogelijkheden onderzoeken voor een landschapscamping binnen haar grenzen. Er is inmiddels een ondernemersinitiatief dat positief tegemoet getreden zal worden. De provinciale commissie recreatie en toerisme moet gehoord worden over de plannen. Bed & Breakfast Het aanbod van bed & breakfast voorzieningen zou verhoogd kunnen worden. Op dit moment zijn er twee B & B adressen.

De gemeente verhoogt het aantal toegestane bedden tot 10 bedden in het hoofdgebouw c.q. de woning. Dit geldt zowel binnen als buiten de bebouwde kom. Campers Het gebruik van campers neemt toe. De gemeente wil dat de campers voor overnachtingen gestationeerd worden bij campings.

9

4.2. Sociaal-economische beleidskaders Inleiding Recreatie en toerisme zijn, zoals reeds opgemerkt, belangrijk voor de leefbaarheid, het imago en de werkgelegenheid. Een aantrekkelijke toeristisch-recreatieve regio trekt meer bezoekers naar dagen verblijfsrecreatieve voorzieningen, waarbij het van belang is deze bezoekers langer vast te houden, waardoor meer bestedingen worden gegenereerd. Meer bestedingen resulteren in meer werkgelegenheid in een gebied. In een tijd dat de agrarische sector terugloopt, is het toerisme één van de mogelijkheden om het verlies aan werkgelegenheid op te vangen. In de gemeente en regio (Peel en SRE) wordt dit onderkend. In het kort worden hierna op de belangrijkste beleidsinspanningen in de regio ingegaan en wordt een aantal beleidsuitgangspunten van de gemeente Asten, zoals deze voorkomen in verschillende beleidsstukken, weergegeven.

4.2.1. Regionaal beleid SRE Het Samenwerkingsverband Regio Eindhoven (SRE) heeft in 2003 de Programmalijn Kompas vastgesteld. In het Kompas wordt geconstateerd dat de regio een goede toeristisch-recreatieve basisinfrastructuur kent. Dit komt mede door het overheidsbeleid dat in de afgelopen periode ruim € 35 miljoen investeerde in de toeristische infrastructuur, voorzieningen en productontwikkeling in de regio. Om een beter rendement te halen uit de aanwezige infrastructuur heeft het SRE vanaf 2003 ingezet op vier programmalijnen: • Versterken van de samenwerking in de sector en met de overheid, aandacht voor professionalisering; • Versterken van het imago van de regio, door naast de ‘gebiedseigen’ kenmerken zoals natuur, rust, ruimte en gemoedelijkheid ook innovatieve en onderscheidende thema’s te hanteren en invulling te geven, zoals Techniek en Design; • Bevordering van samenhangende regionale promotie en uniformiteit in promotiemiddelen en daarvoor is een professionele regionale VVV Zuidoost Brabant nodig geacht; • Stimuleren van het ontwikkelen van nieuwe product-markt combinaties door bestaand aanbod te koppelen aan nieuwe projecten. Daarbij is het nodig om opmerkzaam te zijn voor trends en nieuwe vraagontwikkeling bij te onderscheiden doelgroepen. Momenteel (eind 2006) werkt het SRE aan een vervolg namelijk Kompas 2.

Als uitvloeisel van het Kompas is de RegioVVV Zuidoost Brabant vanaf 2004 van start gegaan met de opbouw van de organisatie (regionalisering en professionaliseringsslag van VVV’s in de regio) en met de invulling van het promotie en marketingbeleid naar concrete promotie activiteiten. De financiering van de RegioVVV is in eerste instantie voorzien voor 3 jaar en is mogelijk gemaakt door het middelen uit het Regio Stimuleringsfonds. De resultaten van de RegioVVV worden voor een gedeelte door de SRE als onvoldoende bestempeld. Dit standpunt heeft in eerste instantie, najaar 2006, geleid tot een voorstel om tot een herijking te komen van functies en taken op promotioneel gebied. De RegioVVV en het Brabants Bureau voor Toerisme (BBT) worden een onderscheiden rol toebedacht. De RegioVVV zou zich richten op productontwikkeling en het BBT zou zich richten op marketing en promotie en databeheer. Binnen de Regioraad is afgesproken dat in maart

10

2007 een nader gepresenteerd.

onderbouwd

voorstel

aan

de

gemeenten

wordt

4.2.2. Ontwikkelingen in de Peelregio: Het Streekplatform Het streekplatform functioneert als samenwerkingsverband om initiatieven op het brede terrein van sociaal-economische ontwikkeling te stimuleren. De Reconstructie van De Peel in Brabant vormt het kader van de werkzaamheden. De Peelcompagnie De Peelcompagnie is een recent initiatief om de sociaal-economische ontwikkeling in De Peel te bevorderen (zowel in de Brabantse als Limburgse Peel) door het opzetten van concrete projecten, die bijvoorbeeld te maken hebben met het landschap, de recreatie of land- en tuinbouw.

Gemeentelijk beleid 4.2.3. Collegeprogramma gemeente Asten In het collegeprogramma 2006 -2010 van gemeente Asten wordt het belang van recreatie en toerisme benadrukt. Vooral de verbreding en diversiteit van het toeristisch-recreatief aanbod en het investeren in kwaliteit moeten leiden tot grotere economische impulsen. Voor de versterking en benutting van toeristisch-recreatieve kwaliteiten worden in het collegeprogramma onder andere de volgende projecten voorzien: • Het versterken van het centrum van Asten (Centrumvisie); • Aanleg van een 18-holes golfbaan ten noorden van de Gezandebaan langs de Eeuwselse Loop, gecombineerd met landschapsontwikkeling en ruimte voor waterberging; • Project Belvedère Kasteel Heusden dat gericht is op de consolidatie van de kasteelruïne en het versterken van groenstructuren en stimuleren van routegebonden recreatie in het kasteellandschap; • Het her-meanderen van de Astense Aa als verbindingszone in het kader van de Ecologische Hoofdstructuur; • Ondersteuning van het Beiaard en Natuurmuseum en van evenementen; • De toeristenbelasting wordt in de komende collegeperiode stapsgewijs verhoogd naar uiteindelijk het niveau van € 1 per overnachting. Deze inkomsten zullen voor het merendeel aangewend worden voor de toeristisch-recreatieve sector. (zie bijlage 1.)

4.2.4. Toekomstvisie `de Avance` De toekomstvisie is begin 2006 vastgesteld. In deze visie is kernachtig geformuleerd waar de gemeente Asten staat, welke visie ze heeft op verschillende beleidsterreinen en welke ambities er zijn voor de toekomst. In deze toekomstvisie wordt ook recreatie en toerisme behandeld. Bouwstenen, aandachtspunten en opgaven worden in beeld gebracht: • verblijfsrecreatie biedt kansen, ook het aanbod van kleinschalige overnachtingsmogelijkheden;

11

• •

• • •

aandacht voor naamsbekendheid Asten, promotie en samenwerking op lokaal en regionaal niveau; toenemende interesse voor natuur en ontspanning tegenover te grote recreatiedruk op natuurgebieden, mogelijkheden voor eco- en agrotoerisme; ontwikkelen van echte nieuwe economische dragers vraagt om een balans tussen grootschalige investeringen en kleinschalige initiatieven; vergroten van uitstraling centrum, meer overnachtingsmogelijkheden en culturele uitgaansmogelijkheden; aandacht voor toeristische basisvoorzieningen: bewegwijzering, route infrastructuur

4.2.5. Economisch Actieprogramma In het (concept) Economisch Actieprogramma (Asten-Someren) wordt ingezet op een aantal randvoorwaarden en doelstellingen om het economisch belang van toerisme en recreatie te benutten. • De gemeente dient zorg te dragen voor een stimulerend beleid dat gericht is op ontwikkelingskansen van de toeristische sector. Dit betekent dat het planologisch beleid helder geformuleerd is en de gemeente servicegericht inspeelt op vergunningsaanvragen en uitbreidingsplannen. (vereenvoudiging regelgeving, efficiëntere procedures). Recreatie en toerisme moet een gelijkwaardige rol krijgen naast landbouw en natuur. (Meervoudig ruimtegebruik in het buitengebied). • Het versterken van het onderscheidend vermogen in de regio, terwijl het imago verankerd is in gebiedseigen kenmerken zoals de natuur, de cultuurhistorie, het landschappelijke karakter: het Brabants platteland en de turfontginningsgebieden (Nationaal Park De Peel). In de toeristische productontwikkeling moet deze ingrediënten benut worden in nieuwe product-marktcombinaties: zoals bijzondere congres en vergaderfaciliteiten. De Peel moet meer als bijzonder beeldmerk gebruikt en ‘geladen’ worden. • De toeristische promotie moet aansluiten bij het onderscheidend product in het Peelgebied en dat is het meest effectief als overheid en bedrijfsleven samenwerken.

Locale en regionale promotie moeten goed op elkaar afgestemd zijn. • Zorgtoerisme wordt gezien als een nieuwe kans om toerisme te ontwikkelen. Verdere visie- en planontwikkeling is nodig. (zie bijlage 2.) 4.2.6. Conclusies Beleidsanalyse Gemeente Asten en haar regio partners (Peel, SRE) zijn er van overtuigd dat recreatie en toerisme een belangrijke sector is. Deze sector vertegenwoordigt een belangrijke economische waarde. Wat is er nodig? Verscheidenheid in het aanbod, grote verblijfsaccommodaties en kleine campings, een goede ontsluiting van het gebied, benutten van de ligging aan grote snelwegen en het aanbieden van routegebonden recreatie, maar ook de benutting van de specifieke omgevingskwaliteiten, aandacht voor nieuwe ontwikkelingen in de markt, zoals het concept van zorgtoerisme, samenwerking tussen partijen, het belang van een goede promotie. De overheid in het algemeen en de gemeente Asten in het bijzonder, wil zich richten op het creëren van randvoorwaarden voor groei van recreatie en toerisme. Dit kan door ruimte en duidelijkheid te bieden aan de sector door

12

een helder beleid neer te zetten, door actuele bestemmingsplannen, door stimulerende houding, service gerichtheid en subsidiëring van initiatieven en samenwerkingsinitiatieven en door als gemeente projecten aan te jagen in samenwerking met de sector, o.a. het Toeristisch Huis van Asten.

Hotel NOBIS

De Peel

De Berken

13

5. SWOT analyse Recreatie en toerisme in het Peelgebied en de gemeente Asten kent sterke en zwakke punten, en er zijn kansen en bedreigingen. Hieronder wordt een analyse gegeven in een samenvattende tabel.

De Peel Sterkten: • aanwezigheid van natuurgebieden met status (Nationaal Park) • rust • gastvrijheid en gemoedelijkheid • een goede infrastructuur aan wandelen fietsmogelijkheden, die nog steeds wordt uitgebreid (knooppuntensysteem) • variatie in het gebied (natuur en rust versus stad en attracties) • bekendheid van het gebied • sterke associatie met rust, gezelligheid, natuur, traditie en platteland • imago komt overeen met de werkelijkheid • in de nabijheid van grootschalige attractieparken Het algemeen beeld dat de gemiddelde Nederlander over de Peel heeft is positief; dat betekent dat het algemene beeld over de Peel meer wordt gevormd door de positieve dan de negatieve kwalificaties. Kansen: • hoge aantrekkingskracht op de hogere sociale klasse • financiële middelen voor ondersteuning toeristische ontwikkeling (SRE) • initiatieven om in de Peel de samenwerking tussen gemeenten en de markt te versterken: Peel Dialoog en Peel Compagnie • nieuwe samenwerkingskaders: Floriade, Brainport • groeiend aantal senioren in Nederland • toenemende interesse voor natuur en ontspanning bij vakantiegangers • toenemende bereidheid tot samenwerking van ondernemers

Zwakten: • toeristische attracties en bezienswaardigheden kunnen nog beter gepromoot worden • kwaliteit en verscheidenheid van (kleinschalige) overnachtingsmogelijkheden kunnen nog versterkt worden • beperkte toegankelijkheid natuurgebieden • spontaan geen uitgesproken beeld bij consumenten • beperkte bereikbaarheid dagtoeristen (congestie toeleidende snelwegen, bijvoorbeeld Amsterdam-Eindhoven en rondweg Eindhoven) • hoge bekendheid onder ouderen, aantrekkingskracht gebied echter minder

Bedreigingen: • ontsiering van landschap door glastuinbouw en maisvelden. • toenemende concurrentie tussen regio’s • continuïteit van regionale promotie organisatie • toenemende vraag naar kwaliteit bij de consument

14

Gemeente Asten Sterkten: • veel natuur • diverse toeristische voorzieningen, waaronder Beiaard- en Natuurmuseum • toename overnachtingen bij hotels en kleine campings • goede vertegenwoordiging horeca • de bekendheid van Asten in relatie tot klokken • kwalitatief hoogwaardige verblijfsaccommodaties • actief Astens Toeristisch Huis • streekeigen producten • goed functionerende VVV Asten Kansen: • bestuurlijke aandacht voor recreatie en toerisme • nieuw uitvoeringsprogramma • herziening bestemmingsplan buitengebied • externe co financieringsmiddelen recreatie en toerisme • toeristische initiatieven in de agrarische sector • diverse ontwikkelingstrajecten in samenwerking met Astens Toeristisch Huis : toeristische bewegwijzering, ontwikkeling wandelknooppunten systeem, etc. • behoefte van de consument aan ‘maatwerk’ op individueel niveau • groeiend besef om te komen tot meer samenwerking • ontwikkelen van zorgtoerisme, benutten van warmwaterbron • onderzoeken van exploitatiemogelijkheden van warmwaterbron als basis voor een kuuroord en wellnesscentrum

Zwakten: • de naamsbekendheid van de gemeente Asten • belevingswaarde van het centrum van Asten • terugloop van overnachtingen bij Prinsenmeer • onvoldoende slechtweer voorzieningen

Bedreigingen: • continuïteit regionale toeristische promotie en marketing • kansen worden gemist omdat toeristische bedrijven te weinig samenwerken • afname aantal overnachtingen op Prinsenmeer

15

6. Het toeristisch aanbod, ontwikkeling tot nu toe en toekomstgericht Het Toeristisch Product van Asten wordt gevormd door de volgende productdragers: • 6.1. de dagattracties, horeca en evenementen • 6.2. verblijfsrecreatie • 6.3. routegebonden recreatie In deze paragraaf wordt uitgebreid stilgestaan bij de beschrijving van de verschillende voorzieningen en hun toekomstgerichte ontwikkeling.

6.1. Dagattracties & evenementen Gemeente Asten heeft in toeristisch-recreatief opzicht drie voorzieningen die een meer bovenregionale uitstraling hebben en die Asten op de toeristischrecreatieve kaart zetten. Dit komt door hun onderscheidende karakter en schaalgrootte. Het betreft onder andere het Nationaal Park De Groote Peel, het recreatiegebied Oostappen/ Kraneven en het Beiaard- en Natuurmuseum.

6.1.1.Het Nationaal Park De Groote Peel Huidig aanbod De Groote Peel is een van de laatste restanten van een eens zeer uitgebreid hoogveengebied. Het is een afwisselend landschap van ondoordringbare veenmoerassen, plassen, heide terreinen en zandruggen. De Groote Peel is nu een aaneengesloten natuurgebied van 1500 ha. Er heerst rust en weidsheid en het gebied herbergt water, moeras, heide en kleine stukjes bos. Het is een voedselarm hoogveengebied, waardoor er maar weinig plantensoorten groeien, waaronder wel heel bijzondere soorten. Vanwege de grote betekenis voor watervogels is De Groote Peel een internationaal erkend ‘wetland’. Een kleine honderd vogelsoorten broeden er en talloze trekvogels strijken er voor langere of kortere tijd neer in het voor- en najaar. Vanwege zijn omvang en zijn uitzonderlijke natuurkwaliteit is De Groote Peel in 1993 uitgeroepen tot Nationaal Park. Voor recreanten en toeristen is het gebied ontsloten via diverse wandelpaden, onder andere over de voormalige peelbanen waarover vroeger de turf werd afgevoerd. Het wandelen over de verende veenbodem is een aparte beleving. Er zijn drie gemarkeerde wandelroutes van verschillende lengten. Om de natuurbeleving te vergroten zijn een vogelobservatiehut en een uitkijktoren aanwezig. Het Bezoekerscentrum Mijl op Zeven Rondom de Groote Peel zijn diverse bezoekerscentra en educatieve organisaties actief.

Het Bezoekerscentrum Mijl op Zeven is voor de gemeente Asten van groot belang, ook al ligt het centrum in een andere gemeente : de gemeente Nederweert. In en vanuit dit bezoekerscentrum vinden vele activiteiten plaats: zoals excursies onder leiding van deskundige Peelgidsen, er is een permanente expositie over het ontstaan van het gebied en de geschiedenis en er wordt allerlei informatiemateriaal beschikbaar gesteld. Tevens zijn er horeca voorzieningen: een ‘Peelkiosk”en een speelweide met picknickplaatsen rond het centrum.

16

Toekomstgerichte ontwikkeling Voor de Peelregio en de gemeente Asten is het natuurgebied De Groote Peel van grote betekenis voor haar identiteit. De Groote Peel is ook een aantrekkelijke bestemming voor recreanten en toeristen (trefwoorden zijn: authenticiteit, gebied met een eigen sfeer, natuurbeleving, regionale geschiedenis). Het Nationaal Park De Groote Peel is daarmee een belangrijke bovenregionale dagattractie. De overige toeristische infrastructuur (routegebonden recreatie en verblijfsrecreatie) kan op dit bijzondere landschappelijke decor inspelen. Bijvoorbeeld door bijzondere thematische routes en arrangementen. Maar ook door zich onderscheidende verblijfsconcepten (agrotoerisme, natuurcampings). Via het bestemmingsplan Buitengebied worden mogelijkheden geboden en gereguleerd voor vernieuwende vormen van verblijfsrecreatie en routegebonden recreatie. Tevens zou de relatie tussen De Peel en het museale aanbod van het Natuurmuseum te Asten nog verder thematisch uitgewerkt kunnen worden.

6.1.2.

Recreatiepark Prinsenmeer

Huidig aanbod Het park is gelegen in het recreatiegebied Oostappen bij Ommel. Het park heeft een oppervlakte van 50 ha. Rondom een waterplas (11 ha.) zijn verschillende verblijfsrecreatieve voorzieningen gerealiseerd in de afgelopen jaren. Er zijn in totaal zo’n 1.700 plaatsen onderverdeeld in vaste plaatsen (570), verhuurcaravans (350), verhuurchalets (100) en toeristische plaatsen (680). Het park biedt diverse speelvoorzieningen, een overdekt subtropisch zwembad en sinds 2005 functioneert het Prinsenhof Plaza. Deze centrumvoorzieningen zijn ontwikkeld om de bezoekers op het park laagdrempelige ‘elkweer’ en ‘jaarrond’ attracties te bieden, met als doel het complete product van het park te versterken. In het Prinsenhof Plaza bevinden zich een supermarkt, entertainment (indoor speelplaats, bowlingbanen en een recreatieruimte voor kinderen) als ook horecavoorzieningen , allen georganiseerd vanuit een thematische invalshoek. Het park heeft een hoge waardering gekregen van de ANWB: het heeft een 5 sterren aanduiding. Toekomstgerichte ontwikkeling In de afgelopen jaren heeft het park echter te maken met een teruglopend bezoekersaantal. (zie ook de overnachting gegevens paragraaf 6.2) Deze tendens geldt overigens voor de gehele provincie: zoals eerder aangegeven laat het aantal overnachtingen op de vakantie bungalowmarkt in de provincie Brabant een krimp zien van –21%.

De Oostappen Groep wijt de teruggang van het aantal bezoekers aan het feit dat de kwaliteit van de verblijfsvoorzieningen achter blijft en met name nu achterblijft bij de kwaliteit van de inmiddels gerealiseerde centrumvoorzieningen op het park. Om het park als geheel weer een meer aantrekkelijke uitstraling te geven is het noodzakelijk om te investeren in kwalitatieve uitbreiding en diversiteit van verblijfsmogelijkheden. De onderneming ziet diverse marktkansen om daarop innovatief in te spelen. Markt Volgens eigen onderzoek van de Oostappen Groep is er op de recreatiemarkt een toenemende vraag naar meer luxe accommodaties en kwalitatief hoog-

17

waardiger verblijfseenheden. Doelgroepen willen vaker kort verblijven (tussendoor vakanties: weekend of midweek). Voorts neemt de vraag bij 50 plussers toe die een meer luxe en complete accommodatie wensen en ook in voor- en naseizoen op vakantie gaan. Ook het Nederlands Bureau voor Toerisme en Congressen en het NRIT bevestigen deze marktanalyse in hun trendrapporten. Investeringen in diversiteit in verblijfsmogelijkheden Het Recreatiepark Prinsenmeer zal daarom anders ingericht gaan worden. Minder stacaravans en meer hoogwaardiger verblijfsvoorzieningen, zoals verhuurschalets (ook gekoppelde chalets waardoor grotere groepen bediend kunnen worden) en blokhutten. Ook is het gewenst om appartementen en studio’s te realiseren voor een jaarrond voorzieningenaanbod. De Oostappen Groep ziet ook mogelijkheden voor een nieuwe markt: de markt van zorgtoerisme. Met de beschikbaarheid van het overdekte zwembad kunnen zorg-behoevenden op maat bediend worden. Over de mogelijkheden wordt overleg gevoerd met een zorgverzekeraar. Ook voor deze doelgroep is een speciaal verblijfsrecreatief aanbod nodig. De recreatieplas kan tenslotte op de plekken, die nu minder intensief gebruikt worden, een bestemming krijgen als decor voor drijvende verblijfseenheden.

Bestemmingsplan Gemeente Asten vindt het Recreatiepark Prinsenmeer van groot belang voor het toeristisch-recreatieve aanbod van haar gemeente. De economische spinoff voor de gemeente ( o.a. de middenstand) is groot. Het park moet kunnen inspelen op nieuwe kansen en mogelijkheden in de markt om zo de continuïteit van de bedrijfsvoering te garanderen. De gewenste vernieuwingen behoeven een planologische inbedding en vertaling. Het vigerend bestemmingsplan geeft onvoldoende mogelijkheden om de vernieuwingen te laten realiseren. Inmiddels heeft de Oostappen Groep de gemeente verzocht om met voortvarendheid te voorzien in aangepaste planologische mogelijkheden. De behoefte bestaat om voor dit gebied een specifiek aangepast bestemmingplan uit te werken. De gemeente heeft besloten om hieraan constructief mee te werken.

6.1.3. Het Beiaard en Natuurmuseum Asten Huidig aanbod Landelijk bezet het gecombineerde museum, gerelateerd aan het aantal bezoekers (: 30.000 per jaar) een plek in de museale top-30 en in Brabant bezet het een een top-5 plaats. In de afgelopen periode heeft het museum echter meer moeite om de bezoekersstromen op peil te houden. Het Beiaardmuseum is qua type museum nog steeds het grootste museum ter wereld op het gebied van klokken en bellen. In het museum zijn ondergebracht een grote diversiteit luid-, slag en beiaardklokken uit alle werelddelen, klavieren, torenuurwerken, speeltrommels en onderdelen daarvan waaronder diverse objecten van onschatbare (historische) waarde. Het totaal aantal opgestelde objecten bedraagt 3500 stuks. Daarnaast bezit het museum een unieke collectie boeken en manuscripten. Regelmatig worden er beiaardconcerten gegeven en wisselende exposities gehouden.

18

Het Natuurmuseum geeft met haar exposities en thema-natuurtuin een zo volledig mogelijk beeld van de flora en fauna van Nederland met extra accent op De Peelregio in Zuidoost Brabant en Limburg. Tevens herbergt het museum de Jan Paagman Sterrenwacht met een planetarium. Toekomstgerichte ontwikkeling Op augustus 2006 hebben het bestuur van het Nationaal Beiaard Museum, het bestuur van het Natuurhistorisch Museum De Peel en de gemeente Asten een akkoord bereikt over de statuten voor een nieuwe bestuurlijke en organisatorische structuur voor de musea. Inmiddels is per 1-1-2007 een nieuw bestuur aangetreden en in 2007 zal tevens een nieuwe directeur worden aangetrokken. Deze reorganisatie is nodig om het museum efficiënter te laten functioneren en om meer publiek te trekken en herhalingsbezoeken te stimuleren. Eén Museumstichting wordt verantwoordelijk is voor het beheer de exploitatie en presentatie van het museum. De stichting zal een meerjarenbegroting opstellen en een meerjarenbeleidplan (marketingplan). Het museum is mede afhankelijk van een jaarlijkse gemeentelijke subsidie. Het nieuwe bestuur wenst tevens extra inkomsten te verwerven omdat zij meer financieel armslag nodig acht om het museum optimaal te laten functioneren.

6.1.4. Golfbaan “t Woold” in Heusden Huidig aanbod De huidige golfbaan “t Woold” aan de Gezandebaan ten zuiden van Heusden bestaat uit een 9 holes baan met een clubhuis. Toekomstgerichte ontwikkeling Initiatieven zijn genomen om aan de Gezandebaan een nieuwe golfbaan te realiseren met 18 holes en een NGF-A status. Dit initiatief zal de recreatieve aantrekkingskracht van de gemeente vergroten. Het gaat om een omvangrijk project dat in totaal bestaat uit verschillende onderdelen: § de realisatie van een ecologische verbindingszone (ook buiten het terrein van de golfbaan) § de realisatie van regionale waterberging (25.000 m³) § de realisatie van een nieuwe 18-holes golfbaan met NGF-A status § het herinrichten van de bestaande 9 holes par-3 golfbaan § het ontwikkelen van nieuwe natuur (natuurcompensatie). Het plangebied is gelegen ten zuiden van de kern Heusden, ter hoogte van de bestaande golfbaan aan de Gezandebaan en loopt van gemeentegrens Someren tot aan het oostelijk gelegen natuurgebied de Groote Peel. Het project wordt gerealiseerd door Green Valley Resort B.V. (de exploitant van de golfbaan), het waterschap Aa en Maas (realisatie waterbergingsgebied) en de gemeente Asten (aanleg ecologische verbindingszone buiten het plangebied van de golfbaan).

Green Valley Resort B.V., met als aandeelhouders Gasterij ’t Woold en de Pandoer te Heusden, ziet aanleiding om haar bestaande golfbaan uit te breiden tot een volwaardige 18-holes golfbaan vanwege de toenemende marktkansen in deze sector. Er hebben zich al een groot aantal

19

geïnteresseerde golfbeoefenaars gemeld naar aanleiding van de eerste plannen (1300). De golfbaan zal een open en toegankelijk karakter krijgen. De uitbreiding van de golfbaan voorziet in een recreatieve behoefte voor de inwoners van de gemeente Asten en omliggende gemeenten. De aanleg van de nieuwe golfbaan leidt naar verwachting tot een toename van de werkgelegenheid met circa 16 - 25 formatieplaatsen. Op deze wijze wordt nieuwe economische dragers aan het buitengebied toegevoegd. De indirecte effecten van de uitbreiding van de golfbaanvoorzieningen op recreatie en toerisme zijn tevens niet onaanzienlijk. Golfers zullen gebruik gaan maken van aanwezige voorzieningen zoals overnachtingsmogelijkheden, restaurants en dergelijke. Tevens wordt het gebied ten zuiden van Heusden aantrekkelijker voor de recreant omdat er een ecologische verbinding wordt aangelegd waaromheen gerecreëerd kan worden (fiets, wandelen). Ook het golfgebied zelf, leidt tot een aantrekkelijker landschap.

6.1.5. Horeca voorzieningen en evenementen. Horeca Er zijn diverse horeca voorzieningen in de gemeente Asten. Deze zijn gericht op locale, regionale en bovenregionale klandizie. De Pandoer in Heusden is zo’n bedrijf dat een bovenregionale uitstraling heeft. Dit bedrijf richt zich op de markt van themafeesten en -partijen en heeft een uitgebreid aanbod aan thematische zalen met horeca tot haar beschikking. Door het aanbod met een restaurant, hotel en De Pandoer, biedt het kerkdorp Heusden een aantrekkelijk toeristisch recreatief pakket. In het centrum van Asten liggen wat verspreid ook de nodige horecagelegenheden, zoals bars, restaurants en andere eetgelegenheden. Deze hebben een locale functie en zijn een goede aanvulling bij evenementen, die ook bezoekers uit de regio trekken. Evenementen Evenementen zijn belangrijk voor de samenhorigheid van de bevolking in Asten. Daar waar evenementen iets extra´s kunnen bieden, trekken zij ook bezoekers uit de regio. Het evenement De Klokkendagen is daar een voorbeeld van. De Klokkendagen vormen een uniek historisch evenement van Asten. Evenementen zijn in de zomer een belangrijk middel om toeristen te trekken en te binden aan Asten.

6.1.6.

Maneges

In gemeente Asten bevinden zich twee maneges. Manege ‘Prins Willem Alexander’ en manege ‘De Witte Vallei’. Deze maneges krijgen in toenemende mate een toeristisch-recreatieve betekenis. Brabant staat bekend om haar goed ontwikkelde hippische sector; in de nabuurgemeente Deurne is deze sector zelf speerpunt van beleid. Paardensport en ruiterroutes zijn toeristische trekkers en maneges zijn een belangrijk onderdeel van die infrastructuur. Maneges ontwikkelen steeds meer activiteiten en evenementen met ondersteunende horeca, rondom het hippische gebeuren. Hierdoor ontstaat een aantrekkelijk totaal product waarvoor een doelgroep bestaat. Dit is toegestaan mits de ondersteunende horeca gekoppeld blijft aan hippische activiteiten.

20

6.1.7.

Het Kasteellandschap te Heusden

Huidig aanbod Tussen Asten en Heusden ligt het voormalige kasteel Asten, omgeven door landerijen. Het centrum van het kasteel wordt gevormd door een ruïne, omgeven door een gracht. Hoewel in de oude voorburcht woningen zijn gekomen is het kasteelterrein en het omringende kasteellandschap de afgelopen decennia aangetast, ondermeer door oprukkende glastuinbouw, ruilverkaveling, verstedelijking en toenemende infrastructuur. Toekomstgericht aanbod De Stichting Behoud Kasteelerfgoed Asten zet zich in voor het behoud van de kasteelruïne. In ongeveer een jaar tijd heeft de stichting overleg gevoerd met de bewoners van de kasteelboerderij en de boeren en tuinders in de onmiddellijke omgeving. Daarnaast is overleg gevoerd met gemeente, provincie, waterschap, Brabants Landschap en toeristische organisaties. Op basis hiervan is een masterplan ontwikkeld. De cultuurhistorische waarden van Kasteel Asten en het omringende kasteellandschap zijn daarbij het uitgangspunt. In het plan is een lijst met uitvoeringsprojecten opgenomen, variërend van het uitwerken van een landschapsplan, de aanleg van erfbeplanting, landschappelijke inpassing van de glastuinbouw, beekherstel, recreatieve routestructuren en het herstel van de binnentuin. Ook gaat het plan in op bewustwording over het cultuurhistorische belang van het kasteel ondermeer in de vorm van erfgoededucatie en krijgt het een podiumfunctie.

Het project is inmiddels een deelproject geworden van het Reconstructieplan De Peel. De verantwoordelijkheid voor de verdere planvorming en uitvoering is nu in handen van een breed samengestelde stuurgroep, die het masterplan op bestekniveau uitwerkt tot een uitwerkingsplan. Trekker is de Dienst Landelijk Gebied. De eerste projecten zijn inmiddels opgeleverd; met de projecten waarvoor een wijziging van het bestemmingsplan nodig is, kan pas later gestart worden.

6.1.8. Recreatiegebieden Gemeente Asten kent verschillende recreatie en natuurgebieden. Deze rustgebieden worden gebruikt door de eigen inwoners (“voor een wandelommetje”, IVN wandelingen, recreatief vissen e.d.) maar ook door de bezoekende toerist voor routegebonden recreatie. Naast het Nationaal Park De Groote Peel, zijn de Dennendijkse Bossen, de visvijver De Witte Bergen, De Berken en de Oostappense Bossen belangrijke recreatiegebieden. De gemeente zorgt samen met landschapbeheerders zoals Staatsbosbeheer voor een goed beheer van de gebieden. De ontsluiting van deze gebieden zijn een belangrijk aandachtspunt. De gemeente wil onderzoeken welke mogelijkheden er zijn voor een betere ontsluiting van de Berken vanuit Asten en wat de mogelijkheden zijn van een fietspad van Kraneven naar Helmond.

21

6.2. Verblijfsrecreatie Gemeente Asten kent een grote verscheidenheid aan verblijfsrecreatieve mogelijkheden. Deze vormen een belangrijke economische peiler van recreatie en toerisme. Huidig aanbod Het huidige aanbod aan verblijfsrecreatie i.c. overnachtingsmogelijkheden in de gemeente Asten is als volgt: A. Bed en Breakfast Fam. Hoefnagels, Oliemolen, Asten Fam. Peters, Hutten, Asten B. Minicampings – Camperen bij de Boer (10- 15 kampeermiddelen en 40 – 60 personen) Minicamping “De Peel”, Fam. Beijers, Behelp, Heusden Minicamping “Het Breeveldje”, Diesdonk, Ommel Minicamping “Van den Boer”, Busselseweg Asten Minicamping “Op den Diesdonk”, Fam. Mennen, Diesdonk, Ommel Minicamping “De Buizerd”, Buizerdweg, Asten Minicamping “De witte Vallei” Fam. Geboers, Heusden Boerderijcamping “Wetland”, Fam. Dortmans, Tureluurweg, Asten C. Bungalowparken - Campings Recreatiepark “Prinsenmeer”, Beekstraat, Ommel Chaletpark “Kraneven”, Kranevenweg, Ommel D. Groepsaccommodaties Vakantieboerderij “De Oliemolen”, Oliemolen, Asten Kampeerboerderij “Ons Thuis”, Oostappensedijk, Asten Gasterij “Het Woold”, J. Manders-Woolderink, Heusden E. Hotels Hotel-restaurant “De Peelsprong”, Meijelseweg, Heusden Hotel Nobis, Nobisweg, Asten Hotel “Huys van Heusden”, Heusden In de afgelopen periode is vooral het aanbod van hoogwaardige hotel accommodaties toegenomen.

Hotel Nobis is fors uitgebreid en in Heusden is een nieuw hotel geopend: Hotel Huys van Heusden.

22

Tabel: Aantal overnachtingen 2000 – 2005

Staafdiagram I: Aantal overnachtingen in periode 2000 – 2005 (2000 = index 100) Stijging en daling in % ten opzichte van 2000

200

Prinsenmeer

150

Kraneven

100

Hotel Nobis

50

Kleinschalig kamperen en B&B Totaal

0 2000

2001

2002

2003

2004

2005

Tabel I behorend bij staafdiagram I en II bedrijven

Prinsen meer

Kraneven

2000 2001 2002 2003 2004 2005 2005 tov 2000 Groei %

100 108 104 97 80 72

100 99 102 109 108 111

- 28 %

+ 11%

Hotel Huys v.Heusden

1815

Hotel Nobis Kleinschalig kamperen en B&B

Totaal Asten %

Totaal Asten absoluut

100 142 168 187 199 196

100 112 135 139 140 160

100 108 107 101 85 79

373.063 404.277 397.584 377.389 318.425 294.934

+ 96 %

+ 60 %

- 21%

- 78.130

Staafdiagram II: Overnachtingen in absolute getallen in periode 2000- 2005

450000 400000 350000 300000 250000 200000 150000 100000 50000 0

Prinsenmeer Kraneven Hotel Nobis Kleinschalig kamperen en B&B Totaal 2000

2001

2002

2003

2004

2005

23

Conclusies: 1. Prinsenmeer heeft te maken met een teruglopend aantal overnachtingen. In de afgelopen periode vanaf het jaar 2002 laat zich een neergaande trend zien.(- 28 % , 95.698 ). Aangezien Prinsenmeer getalsmatig het grootste aandeel heeft in de overnachtingen in de gemeente, bepaalt dit ook het negatieve totaal beeld van terugloop van overnachtingen in de gemeente Asten ( - 21 %, - 78.130). De Oostappen Groep voert actief beleid om het park aantrekkelijker te maken voor de doelgroep. Zie ook de vernieuwingsplannen paragraaf 6.1.2. 2. Kraneven ontwikkelt zich positief. (+ 11 % , + 1.893) 3. Hotel Nobis kent een sterke stijging van het aantal overnachtingen. (+ 96 %, + 9.106). Het hotel richt zowel op de zakelijke als toeristische markt. 4. De overige bedrijven, de kleine campings en Bed & Breakfast, laten tevens een sterke groei zien. (+ 60 %, + 4.754) Dit betekent dat de markt voor kleinere campings op het platteland in Asten aan het groeien is. De gemeente ziet het belang in van deze groei en wenst de kleine campings te stimuleren in hun ontwikkeling en bedrijfsgroei. Het aantal standplaatsen voor kleine campings zal qua verordening verruimd worden. Dat betekent ook dat de gemeente de aanvragen voor bedrijfsontwikkeling positief tegemoet zal treden.

Toekomstgerichte ontwikkeling Diverse bedrijven wensen te investeren in de omvang en kwaliteit van hun bedrijf. Bij de gemeente Asten zijn verzoeken ingediend om planologische medewerking te krijgen voor deze plannen. Hieronder wordt een overzicht gegeven van de aanvragen. In hoofdstuk 6.1.2. is al uitgebreider stilgestaan bij de toekomstige plannen van Recreatiepark Prinsenmeer van de Oostappen Groep. project Omschrijving 1. Landschapscamping, Dhr. Camperen bij de boer wordt C. Dortmans uitgebreid tot 60 plaatsen als landschapscamping (conform de Reconstructie). 7 ha waarvan 5 ha natuurgebied “Kleintje Peel”. 2. Gezande Baan 29, Minicamping met 50 plaatsen camping, Dhr. v.d. uitbre iden tot 100 plaatsen. Eerenbeemt (ligt in de nabijheid van de golfbaan ‘t Woold) 3. Orthodox Klooster Uitbouw tot stilte/ /Gruttoweg meditatiecentrum ihkv. religietoerisme, in een gefaseerde uitbouw in komende 10 jaar 4. Ekoboerderij Sumiran Diverse deelplannen om het biologische bedrijf uit te breiden. Het betreft o.a. exploitatie van recreatiewoningen en een boerderijwinkel, een boerenterras met ontvangstruimte, uitbreiding

Obstakelvrij/planologisch Vraagt om een bestemmingsplan wijziging. Positief advies nodig van de Provinciale Adviescommissie R&T Positief advies nodig van de Provinciale Adviescommissie R&T, bestemmingsplan wijz iging nodig. Ontwerp bestemmingsplan Orthodox klooster is op punten aangepast. De procedure is gestart. Streekhuis is positief over initiatief

24

project jeugdzorg, biologische vleesverwerking,biologisch dierenpark, verbetering landschapsbeheer 5. Camping “Op den 1. Realisering van een bed Diesdonk”, Fam. J. Mennen. en breakfast van 4 kamers 2. Realisering van een educatieve kijk-doe-beleef boerderij 3. Uitbreiding huidige camping met meer mogelijkheden voor luxe verhuureenheden 4. Realisering familie accommodatie 6. Minicamping De Peel, Minicamping met ‘50’ Fam.Beijers plaatsen uitbreiden tot 100 plaatsen. ondersteunende horeca activiteiten terrasfunctie arrangementen Peelexpres Agrotoeristisch huis Boerenmidgetgolf

Vraagt om een bestemmingsplan wijziging Rekening houden met mogelijkheden van de nieuwe geurwet

Rekening houden met mogelijkheden van de nieuwe geurwet

25

6.3

Routegebonden recreatie

6.3.1. fiets-, wandel en ruiterroutes De regio Zuidoost-Brabant, De Peel en gemeente Asten hebben veel te bieden op het gebied van recreatie en toerisme. Een belangrijk onderdeel is de toeristisch-recreatieve infrastructuur van de recreatieve routestructuren. In de regio is en wordt in samenwerking met het SRE, hard gewerkt aan de realisering van een goede basisinfrastructuur van fiets- wandel en ruiterroutes. Door deze routes langs horeca en recreatiebedrijven te leggen, kunnen deze hun voordeel doen bij bestedingen van routegebruikers. Ook kunnen fietsers of wandelaars dan kennis maken met verschillende verschijnselen op het platteland. In het kader van agrotoerisme en plattelandstoerisme kan men bijvoorbeeld deelnemen aan een rondleiding op een boerenbedrijf of kennis maken met streekproducten. Een verder voordeel van routenetwerken is dat ze recreanten ook door bijzondere landschappen en natuur kunnen leiden, waardoor de beleving wordt vergroot. En bij kwetsbare natuur kunnen recreanten daar expliciet langs gevoerd worden. Met deze route infrastructuur kunnen verschillende doelgroepen bediend worden: rust en natuurzoekers, recreanten die een dagtocht willen maken, sportievelingen, jong en oud.

fietsroutenetwerk Het fietsroutenetwerk met een bewegwijzering via genummerde knooppunten biedt de recreant veel gemak, duidelijkheid en mogelijkheden om naar eigen wens routes en de lengte ervan samen te stellen. De routes lopen over goede fietspaden en zijn in twee richtingen bewegwijzerd. Het fietsroutenetwerk is voor het grootste deel gerealiseerd en alleen De Peel en de Kempen hebben samen al een gebied van zo’n 1400 km fietsroutes. Het fietsroutenetwerk sluit aan op hetzelfde netwerk in de Belgische Peel, Limburg en Belgisch Limburg. In gemeente Asten voorziet het fietsroutenetwerk in een belangrijke behoefte bij toeristen en recreanten. De routekaarten zijn verkrijgbaar bij VVV Asten. wandelroutenetwerk Meer recent (2004) is een start gemaakt met de ontwikkeling van het wandelroutenetwerk. De gemeente Oirschot kreeg de pilot, en dit leverde enthousiaste reacties door gebruikers. Reden voor de SRE om een regionaal dekkend wandelroutenetwerk te ontwikkelen in samenwerking met gemeenten en VVV’s. Het resultaat moet uiteindelijk een fijnmazig netwerk van 2400 km wandelroutes in Zuidoost-Brabant zijn. Routes op maat zijn dan mogelijk: de ommetjes vanuit de eigen woonomgeving tot interessante (meerdaagse) dagtochten voor de geoefende wandelaars.

De gemeente Asten vindt deze aanpak zeer positief en zal zich actief opstellen om het wandelroutenetwerk ook binnen haar gemeente te realiseren. In overleg met de SRE, de VVV Asten en het Toeristisch Huis, zullen de voor- bereidende werkzaamheden in het voorjaar 2007 starten. De oplevering is gepland in eind 2008. Dan zal ook een begeleidende routekaart en promotiefolder verschijnen. ruiterroutenetwerk Het ruiterroutenetwerk functioneert al enige tijd en is vooral in de afwisselende natuurgebieden van de Kempen en De Peel populair. Deze ruiterroutes lopen over goed onderhouden ruiterpaden en zijn eveneens bewegwijzerd via knooppunten. Het routenetwerk sluit aan op die in MiddenBrabant, de Belgische Kempen en Belgisch Limburg en stimuleert daarmee het grensoverschrijdend toerisme. (bron: SRE)

26

themaroutes In Zuidoost-Brabant zijn in de afgelopen periode 25 middellange afstand wandelroutes uitgezet. Routes hebben een eigen thema en zijn bewegwijzerd. In De Peel en Kempen zijn zo’n 15 ATB of mountainbike routes aangelegd, die variëren in moeilijkheidsgraad. In gemeente Asten worden de volgende routes aangeboden. • Dennendijkse wandelroute (8,14 of 20 km) Wandelroutes met informatie over de ontstaansgeschiedenis van het gebied en het vogelrijke gebied De Groote Peel: • Boerenland fietsroute (22, 23,5 of 40 km) Fietsroutes door het platteland, langs boerenbedrijven met educatieve informatie, rondleidingen op bedrijven en verkoop van streekproducten. • Bolleboos fietsroute (31 of 35,5 km) Route door het buitengebied van Asten, Heusden, Groote Peel en Ommel. Maakt gebruik van spelkasten, fietsers moeten vragen beantwoorden en kunnen knikkers winnen. Oostappensche Heide: • De Asteiner Groeneroute bestaat uit ATB fietsroutes (3,4,9 of 10,5 km) door de Oostappensche Heide die hoge landduinen kent en daardoor geschikt is voor terreinfietsers. toeristische bewegwijzering De toeristische bewegwijzering is van groot belang voor de dienstverlening aan de bezoekende recreant en toerist en voor de vindbaarheid van de verschillende toeristische bedrijven. In eerste instantie (2005) zijn met behulp van gelden van de SRE de niet commerciële en kleinschalige bedrijven bewegwijzerd.