D-04 Bijlage 1 - Regionaal jaarverslag leerplicht en doorstroompunt 2023-2024 Zuidoost-Brabant
Tekst van het document
Bestrijden voortijdig schoolverlaten en schoolverzuim over schooljaar 2023-2024
Voorwoord Beste lezer, Voor u ligt het regionaal jaarverslag leerplicht/Doorstroompunt - Bestrijden voortijdig schoolverlaten en schoolverzuim over schooljaar 2023-2024. We geven u graag inzicht in de belangrijkste cijfers en resultaten. Er blijven uitdagingen die vragen om extra inzet van alle betrokkenen om jongeren op school te houden en een startkwalificatie te behalen. Of, als dat niet haalbaar is, de jongeren te ondersteunen naar werk of andere vormen van maatschappelijke deelname. Dank aan iedereen die zich hier het afgelopen schooljaar voor heeft ingezet. Namens de Bestuurscommissie GGD Bestrijding schoolverzuim en voortijdig schoolverlaten, Robert Strijk Wethouder van Hoger- en beroepsonderwijs, mobiliteit, binnenstad en Design District
Inhoudsopgave Centrale leerlingenregistratie: de bron van het jaarverslag
4
Leerplicht en kwalificatieplicht
5
Relatief verzuim Haltstraf en Justitiële afdoeningen Absoluut verzuim Vrijstellingen Contact en inzet leerplicht Doorstroompunt
Nieuwe voortijdig schoolverlaters Verzuim 18+ Huisbezoeken vsv’ers Jongeren in een kwetsbare positie Samenvatting jaarverslag Leerplicht/Doorstroompunt 2023/2024
8 13 18 21 25 28 38 41 50 54 59
inhoudsopgave
Centrale leerlingenregistratie: de bron van het jaarverslag De cijfers in dit jaarverslag hebben betrekking op jongeren* die in schooljaar 2023-2024 in de 21 gemeenten in de regio Zuidoost-Brabant1 woonden en zijn gebaseerd op gegevens uit de regionale Centrale Leerlingenregistratie (CLR). In dit registratiesysteem zijn alle jongeren opgenomen waar de Leerplichtwet 1969 en de RMC2 wet- en regelgeving op van toepassing zijn. Dit betreft alle leerplichtige en kwalificatieplichtige jongeren in de leeftijd van 5 tot 18 jaar en jongeren zonder startkwalificatie in de leeftijd van 18 tot 23 jaar. In het registratiesysteem registreren de leerplichtambtenaren en de doorstroomcoaches alle meldingen die bij hen over jongeren gedaan worden en de acties die daarop ingezet worden. Een gedeelte van deze gegevens moet door alle gemeenten jaarlijks bij het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap aangeleverd worden. In het jaarverslag worden eerst de inzet en resultaten van leerplicht voor de leerplichtige en kwalificatieplichtige jongeren (5 tot 18-jarigen) beschreven. En vervolgens wordt dit beschreven voor de doelgroep van het Doorstroompunt, de jongeren in de leeftijd van 18 tot 23 jaar zonder een startkwalificatie.
*Namen in dit verslag zijn wegens privacy gefingeerd. 1 De regio Zuidoost-Brabant bestaat uit 2 subregio’s namelijk Eindhoven-de Kempen en Helmond-de Peel. De subregio
Eindhoven-de Kempen omvat veertien gemeenten, te weten: Bergeijk, Best, Bladel, Cranendonck, Eersel, Eindhoven, Heeze-Leende, Nuenen, Oirschot, Reusel-de Mierden, Son en Breugel, Valkenswaard, Veldhoven, Waalre. En de subregio Helmond-de Peel omvat zeven gemeenten, te weten: Asten, Deurne, Geldrop-Mierlo, Gemert-Bakel, Helmond, Laarbeek, Someren 2 RMC staat voor Regionale Meld- en Coördinatiefunctie (RMC) voortijdig schoolverlaters.
inhoudsopgave
Leerplicht en kwalificatieplicht Leerplicht Alle kinderen tussen vijf en zestien jaar die in Nederland wonen zijn leer‐ plichtig. Zij moeten onderwijs volgen op de school waar ze staan in‐ geschreven. De leerplicht duurt tot en met het einde van het schooljaar waarin het kind zestien jaar wordt. De leerplichtambtenaar houdt toezicht op naleving van de Leerplichtwet. Kwalificatieplicht Met de kwalificatieplicht wordt de leerplicht verlengd tot de dag dat de leerling een startkwalificatie heeft gehaald, of tot de dag dat de leerling achttien jaar wordt. Een startkwalificatie is (minimaal) een vwo-diploma, havodiploma of een mbo-diploma op niveau 2 of hoger. De lpa houdt toezicht op naleving van de Leerplichtwet.
inhoudsopgave
Op 1 oktober 2023 woonden er 103.574 leerplichtige en kwalificatieplichtige jongeren in de regio Zuidoost-Brabant.
Asten
2172
Bergeijk
2387
Best
4090
Bladel
2699
Cranendonck
2610
Deurne
4438
Eersel
2659
Eindhoven
28980
Geldrop-Mierlo
5358
Gemert-Bakel
4477
Heeze-Leende
2062
Helmond
13261
Laarbeek
3007
Nuenen ca.
3227
Oirschot
2409
Reusel-De Mierden
1954
Someren
2487
Son en Breugel
2619
Valkenswaard
3738
Veldhoven
6257
Waalre
2683
0
Totaal gemeenten 0
5K
10K
20K
40K
15K
20K
25K
30K
103574 60K
80K
100K
Aantal leer- en kwalificatieplichtigen in de regio Zuidoost-Brabant per gemeente en per leeftijd (vanaf 5 jaar tot 18 jaar). Peildatum 1-8-2023 Bron: CLR
inhoudsopgave
Wat valt op? 91% van de jongeren gaat gewoon naar school en komt niet in contact met de leerplichtambtenaar. Voor 9%, in totaal 9.411 jeugdigen in de regio is in schooljaar 2023-2024 contact geweest met leerplicht, bijvoorbeeld wegens verzuim, het aanvragen van verlof, een vrijstelling of via een leerlingbespreking. 2% meer dan in schooljaar 2022-2023 toen voor 7% van de jeugdigen contact werd opgenomen met leerplicht. Mail van ouder aan leerplicht:
Goedenavond Mijn zoon rondt dit jaar examen mavo af. Als hij slaagt zou hij een tussenjaar hebben en willen werken, waarna hij als hij 18 jaar is de politie-opleiding wil gaan doen Hoe zit dit met de leerplicht?
inhoudsopgave
Relatief verzuim Voorkomen van schooluitval is de belangrijkste reden om schoolverzuim aan te pakken. Het is een wettelijke taak die geldt voor elke Nederlandse gemeente. Scholen zijn verplicht een verzuimmelding te doen als een leerling in een periode van vier opeenvolgende lesweken 16 uur ongeoorloofd afwezig is (wettelijk verzuim). Schoolverzuim is vaak een signaal van achterliggende problematiek. Denk aan moeilijk kunnen leren of problemen thuis. De leerplichtambtenaar werkt volgens de landelijk ingevoerde Methodische Aanpak Schoolverzuim (MAS). Kenmerkend voor deze methodiek is de sterke nadruk op preventie en vrijwillige jeugdhulp als effectief middel om verzuim tegen te gaan. Om die reden heeft leerplicht met de scholen afgesproken dat verzuim al gemeld kan worden voordat er sprake is van wettelijk verzuim. Hierdoor kan leerplicht vroegtijdig en preventief reageren op verzuim. Deze meldingen vallen onder de noemer ‘overig verzuim’. Om verzuim terug te dringen neemt leerplicht deel aan zorg- en adviesteams en multidisciplinaire overleggen waaraan ook andere externe partijen zoals schoolmaatschappelijk werk en GGD deelnemen.
Wettelijk verzuim Minimaal 16 uur verzuim gedurende een periode van vier opeenvolgende lesweken. Luxe verzuim Vakantie buiten de schoolvakanties zonder toestemming van school of leerplicht. Overig verzuim Verzuim zonder geldige reden minder dan 16 uur in 4 weken tijd.
inhoudsopgave
Totaal verzuim schooljaar 2023-2024 Wettelijk verzuim
Luxe verzuim
Overig verzuim Asten Bergeijk Best Bladel Cranendonck Deurne Eersel Eindhoven Geldrop-Mierlo Gemert-Bakel
Wettelijk verzuim
Heeze-Leende Helmond Laarbeek Nuenen ca. Oirschot Reusel-De… Someren Son en Breugel Valkenswaard Veldhoven Waalre
Wettelijk verzuim
1358
Luxe verzuim
352
Overig verzuim
1564
Totaal
3274
0
0.5K
1K
1.5K
2K
2.5K
3K
Bron: CLR (Aantallen betreffen unieke leerlingen, met uitzondering van de combinatie luxe verzuim met een ander soort verzuim)
3.5K
inhoudsopgave
Totaal verzuim schooljaar 2022-2023 Wettelijk verzuim
Luxe verzuim
Overig verzuim Asten Bergeijk Best Bladel Cranendonck Deurne Eersel Eindhoven Geldrop-Mierlo Gemert-Bakel
Wettelijk verzuim
Heeze-Leende Helmond Laarbeek Nuenen ca. Oirschot Reusel-De… Someren Son en Breugel Valkenswaard Veldhoven Waalre
Wettelijk verzuim
1098
Luxe verzuim
210
Overig verzuim
1638
Totaal
2946
0
0.5K
1K
1.5K
2K
2.5K
Bron: CLR (Aantallen betreffen unieke leerlingen, met uitzondering van de combinatie luxe verzuim met een ander soort verzuim)
3K
inhoudsopgave
Wat valt op? Ongeoorloofd verzuim wordt door de meeste scholen tijdig en goed gemeld bij leerplicht. 81% van de verzuimmeldingen in schooljaar 2023-2024 betreft leerlingen van het voortgezet onderwijs (63%) en leerlingen van het mbo (17%). Naar aanleiding van een verzuimmelding ontvangen ouders en leerlingen een waarschuwing waarbij afspraken worden gemaakt om het verzuim te stoppen. Een waarschuwing blijkt een effectief middel om beginnend verzuim te stoppen. 607 jongeren kregen in 2022-2023 een formele waarschuwing. 151 (75%) van hen verzuimden niet opnieuw in 2023-2024. Ontwikkelingen wetsvoorstel terugdringen verzuim3 Om schooluitval beter in beeld te krijgen, te voorkomen en terug te dringen is het wetsvoorstel Terugdringen Schoolverzuim van staatssecretaris Paul (Funderend Onderwijs en Emancipatie) op 29 november 2024 naar de Tweede Kamer verstuurd. Met dit wetsvoorstel kunnen basisscholen, middelbare scholen en mbo-instellingen sneller, beter en preventief actie nemen bij afwezigheid van leerlingen en mbostudenten. Ook neemt het aantal langdurige vrijstellingen van de leerplicht af. Staatssecretaris Marielle Paul: “Kinderen horen zoveel mogelijk naar school te gaan, waar ze kennis en kunde opdoen en zich ook in brede zin kunnen ontwikkelen. Het aantal kinderen dat geen onderwijs volgt is nog altijd te hoog en moet omlaag.
Met dit wetsvoorstel worden leerlingen eerder gemist op school en kunnen scholen leerlingen goed en op tijd helpen.” Het wetsvoorstel Terugdringen Schoolverzuim zorgt er onder andere voor dat scholen een betere en preventieve aanpak maken. Ook zorgt het wetsvoorstel voor een goede registratie en monitoring van de aan- en afwezigheid van kinderen en jongeren tot 18 jaar die nog onder de leerplicht en kwalificatieplicht vallen. Doordat scholen aanwezigheid eerder in beeld hebben kunnen zij sneller, op tijd en gericht in actie komen. Bijvoorbeeld doordat een mentor in een vroeger stadium extra aandacht aan een leerling besteedt of doordat scholen op tijd een jeugdarts betrekken. Met een betere registratie komt er daarnaast een completer beeld van de omvang van de groep kinderen die geen onderwijs volgt. Bovendien verbetert hierdoor ook de samenwerking van scholen met leerplichtambtenaren en samenwerkingsverbanden, doordat zij duidelijke afspraken maken over wie wanneer wordt betrokken.
3 pdf (overheid.nl)
inhoudsopgave
Methodische aanpak schoolverzuim (MAS) Leerplichtambtenaren in heel Nederland werken volgens de landelijke methodische aanpak schoolverzuim (MAS) Deze methode is ontwikkeld door Ingrado, Stichting Halt, het Openbaar Ministerie (OM) en de Raad voor de Kinderbescherming (RvdK) hebben – in samenspraak met het ministerie van J&V – vanuit de volgende gedeelde visie: 1. Het doel van de aanpak is terug-/toeleiding naar een passend onderwijsprogramma 2. Vroegtijdige inzet van (jeugd)hulp bij verzuim staat voorop 3. Ketensamenwerking draagt bij aan een effectieve aanpak van schoolverzuim 4. De aanpak is licht waar het kan en zwaar(der) waar het nodig is, maatwerk dus Het uitgangspunt van deze werkwijze is vrijwillig en licht intervenieren waar het kan en alleen daar waar noodzakelijk is inzet van het gedwongen kader (straf en/of civiel). Van belang is maatwerk, de interventie inzetten die meest effectief wordt geacht om het verzuim te stoppen en de achterliggende problematiek aan te pakken.
Bekijk via deze link de animatie met een toelichting over de Methodische aanpak schoolverzuim: Schoolverzuim lossen we samen op - MAS-animatie Ingrado (youtube.com)
inhoudsopgave
Halt-interventie schoolverzuim en Justitiële afdoeningen Wanneer er sprake is van aanhoudend en verwijtbaar ongeoorloofd verzuim wordt, conform de MAS, een Haltinterventie schoolverzuim ingezet of een proces-verbaal opgemaakt. Als preventieve maatregelen niet het gewenste resultaat hebben, kan de leerplichtambtenaar overgaan tot handhaving door een Halt-interventie in te zetten of een proces-verbaal op te maken.
Halt-interventie schoolverzuim Bij ongeoorloofd of veelvuldig te laat komen wordt voor leerplichtige jongeren vanaf 12 jaar, een Halt-interventie ingezet om een duidelijk signaal te geven dat hij of zij op school hoort te zitten. Halt voert gesprekken met jongere en ouders over hoe verder schoolverzuim voorkomen kan worden. Daarnaast moet de jongere aan de slag met onder andere leeropdrachten gericht op reflectie en versterken van bepaalde sociale vaardigheden.
inhoudsopgave
Halt-interventie Totaal 2023-2024
Totaal 2022-2023 Asten Bergeijk Best Bladel Cranendonck Deurne Eersel Eindhoven Geldrop-Mierlo Gemert-Bakel Heeze-Leende
Totaal 2023-2024
Helmond Laarbeek Nuenen ca. Oirschot Reusel-De Mierden Someren Son en Breugel Valkenswaard Veldhoven Waalre
2023-2024
95
2022-2023
60
0 Bron: CLR
10
20
30
40
50
60
70
80
90
100
inhoudsopgave
Wat valt op? In schooljaar 2023-2024 zijn meer jongeren vanwege schoolverzuim naar Halt verwezen dan het schooljaar daarvoor. 72% van de Halt-interventies werd met een positief resultaat afgesloten. 7% van de interventies was aan het einde van het schooljaar nog niet afgesloten. 21% werd met een negatief resultaat afgesloten of ging niet door. De Halt-interventie is een buitengerechtelijke, pedagogische interventie bedoeld voor jongeren met beginnend verzuim, die duidelijk zijn aangesproken en gewaarschuwd door de school en waarbij de school zelf maatregelen heeft genomen en in ieder geval de ouders heeft geïnformeerd 44 van de 60 jongeren die in schooljaar 2022-2023 een Halt-interventie kregen (73%), verzuimden niet opnieuw in 2023-2024. Gerichte inzet van een Haltinterventie blijkt een effectief middel in het voorkomen van vervolgverzuim. Voor jongeren met veel en voortdurend verzuim is een Halt -interventie niet passend en wordt een proces-verbaal vanwege relatief verzuim opgemaakt. Proces-verbaal (pv) Een pv kan opgemaakt worden tegen de ouders, tegen de leerling van 12 tot 18 jaar of tegen beiden. Het OM bepaalt de aanpak/strafmaat. Deze kan bestaan uit een taakstraf (leer- en/of werkstraf), begeleiding van de jeugdreclassering of een geldboete. Proces-verbaal kan worden opgemaakt i.v.m.
wettelijk verzuim (minimaal 16 uur verzuim gedurende een periode van vier opeenvolgende lesweken), luxe verzuim (vakantie buiten de schoolvakanties zonder toestemming van school of leerplicht) of absoluut verzuim (leerplichtige jongere staat niet op een school ingeschreven).
inhoudsopgave
Aantal processen-verbaal schooljaar 2023-2024
2022-2023
Asten Bergeijk Best Bladel Cranendonck Deurne Eersel Eindhoven Geldrop-Mierlo Gemert-Bakel Heeze-Leende Helmond Laarbeek Nuenen ca. Oirschot Reusel-De Mierden Someren Son en Breugel Valkenswaard Veldhoven Waalre 0
5
10
15
20
25
30
2023-2024
Luxe verzuim
90
Relatief verzuim
65
Absoluut verzuim
3
Totaal
158
0 Bron: leerplichttelling
20
35
40
45
50
55
60
2022-2023
40
60
80
100
120
140
160
inhoudsopgave
Wat valt op? Het aantal processen-verbaal relatief verzuim is ten opzichte van vorig schooljaar toegenomen. Conform de MAS wordt bij schoolverzuim in eerste instantie ingezet op vrijwillige (jeugd)hulpverlening om problematieken die het verzuim veroorzaken aan te pakken. Daar waar sprake is van verwijtbaar ongeoorloofd schoolverzuim of niet openstaan voor hulpverlening is proces-verbaal vanwege relatief verzuim opgemaakt al dan niet in combinatie met verplichte hulpverlening. Het openbaar ministerie beslist vervolgens of een jongere en/of ouders vervolgd worden voor overtreding van de Leerplichtwet. Ook het aantal processen-verbaal luxe verzuim (buiten schoolvakanties zonder toestemming op vakantie gaan) is toegenomen. In veel gevallen betreft dit expats die vaker buiten of aansluitend aan de schoolvakanties familie in het buitenland willen bezoeken. Verlof buiten de schoolvakanties is alleen mogelijk als er sprake is van gewichtige omstandigheden, zoals bijvoorbeeld een huwelijk of het overlijden van een naast familielid. Als er geen sprake was van gewichtige omstandigheden, en ouders zonder toestemming buiten de schoolvakanties met vakantie gingen, is procesverbaal vanwege luxe verzuim opgemaakt. Het aantal processen-verbaal vanwege absoluut verzuim (leerplichtige jongere staat niet op een school ingeschreven) is afgenomen.
In alle 3 de gevallen betreft het ouders die een vrijstelling van schoolinschrijving hebben aangevraagd voor hun kind(eren) vanwege bedenkingen tegen de richting van het onderwijs, maar waarbij de aanvraag niet voldeed aan de vereiste voorwaarden voor een dergelijke vrijstelling.
inhoudsopgave
Absoluut verzuim Absoluut verzuim Bij absoluut verzuim is een leerplichtige of kwalificatieplichtige jongere niet ingeschreven bij een school of onderwijsinstelling zonder dat de jongere een vrijstelling heeft.
In 2023-2024 heeft leerplicht 1507 meldingen van absoluut verzuim opgepakt. Een flinke toename want vorig schooljaar waren er 1083 meldingen van absoluut verzuim. Deze toename heeft verschillende redenen. In het regionale leerlingregistratiesysteem wordt automatisch een werkproces Absoluut verzuim aangemaakt als er meer dan 14 dagen geen schoolinschrijving zichtbaar is. Als een leerling vervolgens ingeschreven wordt aan een school maar de datum van inschrijving niet overeenkomt met de startdatum van absoluut verzuim, telt de melding mee in het totaal aantal absoluut verzuim, zelfs als er sprake is van slechts 1 dag absoluut verzuim. Door deze wijze van registreren is het aantal gevallen absoluut verzuim in onze regio altijd hoger dan elders in Nederland.
inhoudsopgave
Absoluut verzuim per gemeente schooljaar 2023-2024 en schooljaar 2022-2023 2023-2024
2022-2023
Asten Bergeijk Best Bladel Cranendonck Deurne Eersel Eindhoven Geldrop-Mierlo Gemert-Bakel Heeze-Leende Helmond Laarbeek Nuenen ca. Oirschot Reusel-De Mierden Someren Son en Breugel Valkenswaard Veldhoven Waalre 0
50
100
150
200
250
300
2023-2024
Totaal contact 0 Bron: leerplichttelling
350
400
450
500
2022-2023
1507 200
400
600
800
1000
1200
1400
1600
inhoudsopgave
Vooral de regiogemeenten met opvanglocaties voor asielzoekers en vluchtelingen laten een flinke toename zien. Daarnaast zorgt het innovatieve economische profiel van de regio Zuidoost-Brabant voor een grote schaalsprong in inwoners waaronder internationale kenniswerkers, arbeidsmigranten en hun gezinnen. De grote aantallen nieuwkomers zorgt voor druk op de onderwijslocaties voor nieuwkomers. Door ruimtegebrek en gebrek aan onderwijzend personeel kan instroom niet altijd direct gerealiseerd worden. Met name asielzoekers en vluchtelingen verhuizen regelmatig naar opvanglocaties of asielzoekerscentra in andere regio’s of vertrekken weer uit Nederland. De administratieve verwerking van deze uitschrijvingen in de Basisregistratie Personen vindt in veel gevallen later plaats. Dit betekent dat deze jeugdigen nog ingeschreven staan in onze regio maar daar feitelijk al niet meer verblijven. Voor 578 jeugdigen was dit het geval. Voor hen is door het leerlingregistratiesysteem wel een werkproces absoluut verzuim aangemaakt, waarna er door leerplicht een onderzoek is ingesteld. Uitschrijving uit de basisregistratie personen en daarmee afsluiting van het werkproces kan pas plaatsvinden nadat er een inschrijving bij een andere gemeente heeft plaatsgevonden, of als de jeugdige is uitgeschreven uit Nederland.
In schooljaar 2024-2025 (teldatum 1-10-2024) staan 627 jongeren op een school ingeschreven en 73 hadden een vrijstelling van schoolinschrijving vanwege onderwijs buitenland of op medische/psychische gronden. 113 jongeren zijn inmiddels 18 jaar en worden begeleid door doorstroomcoaches (voorheen RMC). 127 (8%) jongeren met een melding absoluut verzuim waren nog in behandeling bij leerplicht of doorstroompunt. In schooljaar 2023-2024 zijn 3 processen verbaal opgemaakt tegen ouders omdat hun kind niet ingeschreven stond op een school. In 2022-2023 waren dit 5 processen-verbaal. De processen-verbaal die zijn opgemaakt tegen ouders hebben niet te maken met eerder beschreven redenen. Het betreft ouders die een vrijstelling van schoolinschrijving hebben aangevraagd vanwege bedenkingen tegen de richting van het onderwijs, maar niet voldoen aan de vereiste voorwaarden voor een dergelijke vrijstelling. Wat valt op? De grote stijging in het aantal meldingen absoluut verzuim wordt vooral veroorzaakt door de opvang van asielzoekers en vluchtelingen en de komst van internationale kenniswerkers als gevolg van de schaalsprong in de Brainportregio. Bij aanvang schooljaar 2024-2025 was voor 92% van de leerplichtige en kwalificatieplichtige jongeren geen sprake meer van absoluut verzuim.
inhoudsopgave
Vrijstellingen Kinderen van 5 tot 18 jaar die in Nederland wonen, moeten naar school. Soms is vrijstelling van schoolinschrijving mogelijk. Een vrijstelling wordt jaarlijks door ouders aangevraagd bij de leerplichtambtenaar. Als aan de wettelijke voorwaarden voldaan wordt, krijgen ouders vrijstelling van schoolinschrijving. Vrijstelling van inschrijving is van toepassing als: de jongere op lichamelijke of psychische gronden niet geschikt is om tot een school te worden toegelaten (artikel 5 sub a Leerplichtwet); de ouders/verzorgers tegen de richting van het onderwijs op alle binnen redelijke afstand van de woning gelegen scholen overwegende bedenkingen hebben (artikel 5 sub b Leerplichtwet); de jongere als leerling ingeschreven staat op een school in het buitenland en deze school ook geregeld bezoekt (artikel 5 sub c Leerplichtwet); er bijzondere omstandigheden zijn waarbij aangetoond kan worden dat de kwalificatieplichtige jongere op andere wijze voldoende onderwijs geniet (artikel 15 Leerplichtwet).
inhoudsopgave
Aantal en soort vrijstellingen per gemeente schooljaar 2023-2024 Psychisch/medisch Asten Bergeijk Best Bladel Cranendonck Deurne Eersel Eindhoven Geldrop-Mierlo Gemert-Bakel
Psychisch/medisch
Heeze-Leende Helmond Laarbeek Nuenen ca. Oirschot Reusel-De Mierden Someren Son en Breugel Valkenswaard Veldhoven Waalre
Psychisch/medisch
328
Bedenkingen tegen…
13
Onderwijs buitenland
456
Ander onderwijs
53
0
Bron: CLR
50
100
150
200
250
300
350
400
450
500
inhoudsopgave
Aantal en soort vrijstellingen per gemeente schooljaar 2022-2023 Psychisch/medisch Asten Bergeijk Best Bladel Cranendonck Deurne Eersel Eindhoven Geldrop-Mierlo Gemert-Bakel
Psychisch/medisch
Heeze-Leende Helmond Laarbeek Nuenen ca. Oirschot Reusel-De Mierden Someren Son en Breugel Valkenswaard Veldhoven Waalre
Psychisch/medisch
261
Bedenkingen tegen…
14
Onderwijs buitenland
450
Ander onderwijs
64
0
Bron: CLR
50
100
150
200
250
300
350
400
450
inhoudsopgave
Wat valt op? In 2023-2024 is in totaal 850 keer vrijstelling van leerplicht verleend (0,8%), eenzelfde percentage als in 2022-2023. 54% van de vrijstellingen betreft het volgen van onderwijs in het buitenland. Dit komt doordat een aantal gemeenten geografisch direct aan België grenst. Hierdoor kunnen ouders ook kiezen voor onderwijs ‘over de grens’. 328 van alle jeugdigen (0,3%) in de regio Zuidoost-Brabant heeft een vrijstelling op psychische of lichamelijke gronden. Eenzelfde percentage als in schooljaar 20222023. 131 van de 328 met een vrijstelling op psychische of medische gronden betreft jonge kinderen (5 en 6 jarigen) die verblijven op gespecialiseerde kindercentra. Deze kinderen stromen veelal op een later moment uit naar onderwijs. Als gevolg van wachtlijstproblematiek in het speciaal onderwijs kunnen kinderen niet altijd tijdig instromen uit gespecialiseerde kindercentra. 8 jongeren met deze vrijstelling wonen niet meer in de regio of in Nederland 45 jongeren zijn 18 jaar geworden en hebben daarom geen vrijstelling meer. Zij zijn, waar nodig, warm overgedragen aan het Doorstroompunt voor verdere begeleiding. 80 jeugdigen die in schooljaar 2023-2024 een vrijstelling wegens psychische of lichamelijke gronden hadden, gaan miv schooljaar 2024-2025 naar school.
Mail van ouder aan leerplicht:
Beste leerplichtambtenaar, We zijn vooralsnog voornemend om in december 2025 richting NieuwZeeland te gaan en in augustus 2026 weer terug te zijn. Kunnen we samen een afspraak maken voor een gesprek hierover?
inhoudsopgave
Contact en inzet leerplicht Naast meldingen over verzuim of vrijstellingsaanvragen wordt ook om andere redenen contact opgenomen met en inzet gevraagd van leerplicht. Bijvoorbeeld vanwege leerlingen met gedrags- of motivatieproblemen, vragen over verlof of conflicten tussen ouders, leerlingen en de school.
Aantal meldingen bij leerplicht per gemeente schooljaar 2023-2024
2022-2023
295 233 385 227
Asten Bergeijk Best Bladel Cranendonck Deurne Eersel Eindhoven Geldrop-Mierlo Gemert-Bakel Heeze-Leende Helmond Laarbeek Nuenen ca. Oirschot Reusel-De Mierden Someren Son en Breugel Valkenswaard Veldhoven Waalre
946 816 217 3.984 635 368 186 1.877 277 221 219 176 347 218 314 810 230
0
0,5K
1K
1,5K
2K
2,5K
2023-2024
Totaal contact 0 Bron: CLR
3K
3,5K
4K
2022-2023
12.981 2.000
4.000
6.000
8.000
10.000
12.000
4,5K
inhoudsopgave
Wat valt op? In schooljaar 2023-2024 is in totaal 12.981 keer inzet gevraagd van leerplicht in de regio Zuidoost-Brabant, 2.484 meer dan in 2022-2023. Deze inzet had betrekking op 9.411 (9%) kinderen en jongeren woonachtig in de regio. Dit betekent dat voor een aantal jongeren meerdere malen een melding bij leerplicht is gedaan. In schooljaar 2022-2023 had de inzet betrekking op 7% van de kinderen en jongeren in de regio.
Soort werkproces schooljaar 2023-2024 regio Zuidoost-Brabant 2023-2024
2022-2023
Absoluut verzuim Relatief verzuim Vrijstellingen Vervangende leerplicht
2023-2024
Informatie en advies Verlof gewichtige omstandigheden Zorg en preventie 18-
2023-2024
Totaal contact 0
Bron: CLR
2022-2023
12.981 2.000
4.000
6.000
8.000
10.000
12.000
inhoudsopgave
Werkprocessen toelichting Zie voor de werkprocessen Absoluut verzuim, relatief verzuim en vrijstellingen de eerder in dit jaarverslag opgenomen cijfers en toelichting. Vervangende leerplicht betreft kwalificatieplichtige jongeren (dit zijn jongeren die nog onder de Leerplichtwet vallen) die zonder diploma het voortgezet onderwijs verlaten en een Entree-opleiding volgen in het mbo. Verlof gewichtige omstandigheden betreft aanvragen van ouders voor verlof van meer dan 10 schooldagen buiten de schoolvakanties. Naast verlof vanwege bijv. een huwelijk of overlijden van een naast familielid, wordt extra verlof alleen toegekend als het gaat om omstandigheden die buiten de wil of invloedsfeer van ouders of jongere liggen. De leerplichtambtenaar besluit of hiervan sprake is en of verlof meer dan 10 schooldagen wordt toegekend. Informatie en advies betreft de beantwoording van vragen van o.a. ouders, jongeren, school, ketenpartners over leerplicht en schoolgang gerelateerde zaken. Zorg en preventie betreft de inzet van leerplicht voor jongeren voor wie extra inspanning t.a.v. schoolgang of een schoolvervangend traject nodig is.
Wat valt op? Het aantal jongeren waarover contact is geweest met leerplicht is ten aanzien van nagenoeg alle soorten werkprocessen toegenomen. In vergelijking met vorig jaar is er een duidelijk toename zichtbaar in het aantal werkprocessen relatief en absoluut verzuim. Voor absoluut verzuim geldt dat dit een direct gevolg is van de komst van asielzoekers, vluchtelingen en expats in onze regio.
Mail van ouder aan leerplicht en school
Hoi leerplicht en school, Wij willen jullie laten weten dat Luuk geslaagd is voor de Havo, met een prachtige cijferlijst. Het laatste jaar heeft hij voor de lol nog wiskunde B erbij gedaan. Vanuit de Berkenschutse gaat hij nu een jaar enkele vwo vakken volgen aan de Vavo met als doelstelling om daarna, m.b.v. de 21 jaar toelatingstoets, naar de uni te gaan. Hij heeft nog als hulplijnen autismepunt en GGZE, en als grote hobby het golfen ontdekt. Groetjes en nogmaals bedankt voor al jullie inzet, kennis en kunde. Ook groeten van Luuk.
inhoudsopgave
Doorstroompunten regio 37 Zuidoost-Brabant Doorstroompunten regio 37 Zuidoost-Brabant Doorstroompunten regio 37 Zuidoost-Brabant De gemeente Eindhoven is de contactgemeente voor regio 37. De regio bestaat uit 2 subregio’s: 1. Eindhoven-de Kempen en 2. Helmond-de Peel. Elke regio heeft een eigen Doorstroompunt voor de Regionale Meld- en Coördinatiefunctie (RMC) voortijdig schoolverlaters. Vanuit het Doorstroompunt krijgen jongeren tussen 18 en 23 jaar, die zonder startkwalificatie het onderwijs verlaten, begeleiding van doorstroomcoaches naar school, werk, een combinatie van beide of hulpverlening. Daarnaast volgen de doorstroomcoaches de deelname aan onderwijs en arbeid van de jongeren in een kwetsbare positie (jikp).
inhoudsopgave
Definitie Nieuwe voortijdig schoolverlaters: jongeren tot 23 jaar die in het schooljaar 2022-2023 zijn uitgeschreven van school, nog geen startkwalificatie hebben en op 1 oktober 2023 niet ingeschreven staan aan een opleiding. Een startkwalificatie is een mbo-diploma op tenminste niveau 2, of een havo- of vwo-diploma. Definitie Voortijdig schoolverlaters 1 schooljaar (ook wel oud vsv’ers genoemd): Jongeren die in eerdere schooljaren zijn uitgevallen van school, nog geen 23 jaar zijn, geen startkwalificatie hebben en niet opnieuw staan ingeschreven aan een onderwijsinstelling. Definitie Jongeren in een kwetsbare positie (jikp): Jongeren van 16 tot 23 jaar die uitstromen uit het praktijkonderwijs en voortgezet speciaal onderwijs, Entree en vmbo-basis beroepsgerichte leerweg. In de regio Zuidoost-Brabant vallen ook jongeren met een migratieachtergrond die Eerste Opvangonderwijs volgen onder deze doelgroep.
Voor meer informatie zie het dashboard van duo via de link: Dashboards vsv en jikp (rijkscloud.nl)
inhoudsopgave
Wetsvoorstel van school naar duurzaam werk4 Het halen van een diploma of het vinden en vasthouden van een baan na school is niet voor iedere jongere vanzelfsprekend. Met het wetsvoorstel 'Van school naar duurzaam werk' krijgen scholen, Doorstroompunten (voorheen: Regionaal Meld- en Coördinatiepunten) en gemeenten (verantwoordelijk voor de uitvoering van de Participatiewet) meer mogelijkheden om jongeren tot 27 jaar te ondersteunen bij de overgang van school naar werk en het behoud van werk. De focus ligt op jongeren die ongeacht de stand van de economie moeite hebben om aan het werk te komen en te blijven. 10 december 2024 heeft minister Bruins (OCW) het wetsvoorstel Van school naar duurzaam werk naar de Tweede Kamer gestuurd. Het doel van het wetsvoorstel is om kansengelijkheid onder jongeren te vergroten door betere begeleiding mogelijk te maken bij de overgang van school naar werk en bij het behouden van werk.
Het wetsvoorstel bestaat uit 4 samenhangende maatregelen: Scholen bieden aanvullende loopbaanbegeleiding tijdens het onderwijs en na diplomering, gericht op de overgang naar vervolgonderwijs of werk; Doorstroompunten bieden jongeren zonder startkwalificatie tot 27 jaar begeleiding terug naar school of naar werk; Gemeenten bieden jongeren tot 27 jaar meer preventieve en passende ondersteuning terug naar school, naar werk of een combinatie van beide; Partijen werken verplicht samen in een aanvullend regionaal programma.
De centrumgemeente vervult bij de totstandkoming en uitvoering van het regionale programma een dubbele rol. Enerzijds moet de centrumgemeente voor het maken van samenwerkingsafspraken en het nemen van aanvullende maatregelen afstemmen met de regiogemeenten uit de arbeidsmarktregio. Anderzijds moet de centrumgemeente afstemmen met de overige partners in de arbeidsmarktregio over de dienstverlening die daar geboden wordt die relevant is voor jongeren.
4 Samenvatting_wetsvoorstel_vsndw_incl.relatie_arbeidsmarktinfrastructuur.pdf
inhoudsopgave
inhoudsopgave
Regionaal Programma Voortijdig schoolverlaten en Jongeren in een kwetsbare positie Het huidige regionale vsv-programma wordt met het nieuwe wetsvoorstel uitgebreid: Ook gericht op verbetering van de overgang van school naar werk Voor jongeren met en zonder startkwalificatie Leeftijd omhoog van 23 naar 27 jaar In lagere regelgeving kunnen nadere regels worden gesteld over het nieuw op te stellen regionaal programma. De ministeries van OCW en SZW zijn voornemens onderstaande hierin een plek te geven. Het regionaal programma bevat tenminste de volgende onderdelen: 1. Regionale analyse 2. Doelen en indicatoren 3. Thema’s voor samenwerkingsafspraken 4. Voorwaarden maatregelen en algemene voorwaarden Omdat het wetsvoorstel pas op 1 januari 2026 in werking treedt, wordt het huidige regionale programma verlengd tot en met 31 december 2026
Eindrapport Berenschot Maatschappelijke kosten en batenanalyse (MKBA) Doorstroompunten5 De MKBA richtte zich op de uitvoering van de wettelijke taken van de Doorstroompunten. Uit de MKBA’s uitgevoerd bij twee regio’s komt naar voren dat de Doorstroompuntfunctie resulteert in minder uitkeringsgerechtigden, meer werkenden en meer jongeren met schoolinschrijvingen. De onderzoekers van Berenschot concluderen dat de Doorstroompunt-functie met relatief kleine investeringen aanzienlijke maatschappelijke baten genereert, verdeeld over jongeren zelf, de overheid en de rest van de maatschappij.
5 Maatschappelijke kosten en batenanalyse doorstroompunten_DEF.pdf
inhoudsopgave
Jongeren zonder startkwalificatie Op 1 oktober 2023 woonden er 17.527 jongeren van 18 tot 23 jaar in de regio Zuidoost-Brabant die nog geen startkwalificatie hebben behaald. Deze jongeren vallen niet meer onder de Leerplichtwet. Het merendeel van deze jongeren volgt gewoon onderwijs. De jongeren die op een school staan ingeschreven en verzuimen èn jongeren die de school (dreigen te) verlaten zonder startkwalificatie vormen de doelgroep voor de doorstroomcoaches. De inzet van het Doorstroompunt is erop gericht dat jongeren het onderwijs zoveel als mogelijk verlaten met een startkwalificatie. Dit vergroot de kansen op een duurzame plek op de arbeidsmarkt.
inhoudsopgave
Aantal 18-23 jarigen regio Zuidoost-Brabant dat nog geen startkwalificatie heeft behaald Asten
322
Bergeijk
345
Best
538
Bladel
355
Cranendonck
880
Deurne
582
Eersel
318
Eindhoven
6660
Geldrop-Mierlo
823
Gemert-Bakel
517
Heeze-Leende
263
Helmond
2333
Laarbeek
445
Nuenen ca.
390
Oirschot
336
Reusel-De Mierden
201
Someren
318
Son en Breugel
299
Valkenswaard
524
Veldhoven
816
Waalre
262
0
1K
Totaal gemeenten
17527
0
2K
Peildatum 1-10-2022 Bron: CLR
2K
4K
6K
3K
8K
4K
10K
5K
12K
14K
6K
7K
16K
18K
inhoudsopgave
Wat valt op? Op 1 oktober 2023 had 82% van de 22-jarigen in de regio Zuidoost-Brabant een startkwalificatie behaald, 1% minder dan het jaar daarvoor. Een groot deel van de jongeren die nog geen startkwalificatie heeft behaald volgt nog onderwijs.
Aantal startkwalificaties 22 jarigen per woongemeente
1-10-2023
Asten
83%
Bergeijk
81%
Best
84%
Bladel
88%
Cranendonck
51%
Deurne
82%
Eersel
84%
Eindhoven
76%
Geldrop-Mierlo
82%
Gemert-Bakel
86%
Heeze-Leende
84%
Helmond
75%
Laarbeek
85%
Nuenen ca.
81%
Oirschot
89%
Reusel-De Mierden
93%
Someren
83%
Son en Breugel
85%
Valkenswaard
79%
Veldhoven
78%
Waalre
85%
Totaal
82%
0
10
Peildatum 1 oktober 2023. Bron: CLR
1-10-2022
20
30
40
50
60
70
80
90
100
inhoudsopgave
Wat valt op? Met name in gemeenten met opvanglocaties voor vluchtelingen en asielzoekers is een afname zichtbaar van het aantal 22-jarigen met een startkwalificatie. Veel van de jongeren uit Oekraïne heeft een onderwijsdiploma behaald in hun thuisland of volgt naast het nieuwkomersonderwijs nog online voortgezet onderwijs in Oekraïne. DUO registreert buitenlandse diploma’s niet als een startkwalificatie wat resulteert in een lager percentage jongeren met een startkwalificatie. Daarnaast wordt de afname in een aantal gemeenten veroorzaakt door vluchtelingen afkomstig uit andere landen dan Oekraïne. Veel van hen verblijft slechts kort in een opvanglocatie zoals een AZC en stroomt dan door naar een opvanglocatie elders in het land of vertrekt weer uit Nederland. Dit is met name zichtbaar in de gemeente Cranendonck. 35% van de jongeren zonder een startkwalificatie verbleef op peildatum op het AZC in Budel en zijn inmiddels niet meer woonachtig in de regio of Nederland. Deze jongeren drukken negatief op het percentage jongeren met een startkwalificatie. Binnen Eindhoven – de Kempen zien we dat de arbeidsmarktregio een breed scala aan arbeidsplekken aanbiedt, die bovendien goed betaald worden. Steeds meer jongeren zonder startkwalificatie maken daardoor de keuze om te gaan werken in plaats van terug te keren naar school.
Daarnaast gaan kiezen jongeren vanwege schuldenproblematiek en andere vormen van financiële instabiliteit voor werk in plaats van school. De focus van het doorstroompunt blijft ook de komende jaren gericht op het terugleiden van jongeren naar school en daarmee op het verhogen van het percentage jongeren met een startkwalificatie.
inhoudsopgave
WhatsApp bericht doorstroomcoach en jongere
Hoi Lunda
We hebben elkaar al een tijdje niet gesproken, en ik ben even benieuwd hoe het met je gaat? Groetjes Selma
Hoi Selma met mij gaat het primaa Bedankt voor je appje En hoe gaat het met jou?
Fijn om te horen! Heb je nog steeds hulp van Irma? En heb je misschien werkmomenten?
Ik heb momenteel nog geen werk maar we zijn er mee bezig samen met Irma
Ah dat is is mooi! Kan ik je misschien nog ergens bij helpen?
Momenteel niet maar bedankt voor je moeite Selma
inhoudsopgave
Nieuwe voortijdig schoolverlaters Voorlopige vsv’ers betreft de groep jongeren die op 1 oktober 2023 ingeschreven staan aan een voortgezet onderwijsschool of mbo-instelling maar die op 1 oktober 2024 niet meer ingeschreven staan en geen startkwalificatie hebben behaald. Deze cijfers worden in de definitieve cijfers gecorrigeerd voor onderstaande situaties: jongeren met het mbo-diploma niveau 1, die minimaal 12 uur per week werken; jongeren onder de 18 met een vrijstelling Leerplichtwet; jongeren die op 1 oktober als niet bekostigd staan ingeschreven en vóór 1 januari een startkwalificatie halen; particulier onderwijs, politie- of defensieopleidingen; eerstejaars Nieuwkomers (dit zijn in het vo ingeschreven jongeren met een migrantenachtergrond die korter dan 1 jaar in Nederland zijn). In november 2025 worden de definitieve cijfers over 2023-2024 gepubliceerd.
24 maart 2025 heeft het ministerie van OCW de voorlopige vsv cijfers 2023-2024 bekend gemaakt. Wat valt op? In schooljaar 2023-2024 waren er landelijk 29.163 (2,29%) nieuwe voortijdig schoolverlaters, t.o.v. 30.245 (2,38%) in schooljaar 2022-2023. In regio Zuidoost-Brabant is sprake van een daling van het aantal nieuwe vsv’ers van 1229 (2,27%) in schooljaar 2022-20237 naar 1156 nieuwe vsv’ers (2,14%) in 2023-2024. Daling ingezet maar totale opgave is nog steeds groot8 In de kamerbrief ‘Voortgang actieplan voortijdig schoolverlaten 2023-2024’ d.d. 24 maart 2025 geeft de minister aan dat in het mbo het aantal nieuwe vsv’ers met bijna 2000 minder uitvallers flink is gedaald. Dit is een positieve ontwikkeling, want het behalen van een startkwalificatie geeft jongeren de beste kansen op de arbeidsmarkt en bestaanszekerheid. Ondanks de daling van vsv in het mbo, is de totale opgave nog steeds groot en ligt het totaal aantal nieuwe vsv’ers met 29.163 (uit het voortgezet onderwijs en het mbo) nog ver af van de doelstelling van maximaal 18.000 in 2026.
7 Dashboards vsv en jikp (rijkscloud.nl)
8 Kamerbrief over voortijdig schoolverlaters 2022-2023 | Kamerstuk | Rijksoverheid.nl
inhoudsopgave
Aantal nieuwe vsv’ers 2023-2024 aantal nieuwe vsv'ers
% nieuwe vsv’ers Asten Bergeijk Best Bladel Cranendonck Deurne Eersel Eindhoven Geldrop-Mierlo Gemert-Bakel
aantal nieuwe vsv'ers
Heeze-Leende Helmond Laarbeek Nuenen ca. Oirschot Reusel-De… Someren Son en Breugel Valkenswaard Veldhoven Waalre
Bron: DUO
aantal nieuwe vsv'ers
Landelijk
29163
Regio Zuidoost-Brabant
1156
0
5K
% nieuwe vsv’ers
10K
15K
20K
25K
30K
inhoudsopgave
Aantal nieuwe vsv’ers 2022-2023 aantal nieuwe vsv'ers
% nieuwe vsv’ers Asten Bergeijk Best Bladel Cranendonck Deurne Eersel Eindhoven Geldrop-Mierlo Gemert-Bakel
aantal nieuwe vsv'ers
Heeze-Leende Helmond Laarbeek Nuenen ca. Oirschot Reusel-De… Someren Son en Breugel Valkenswaard Veldhoven Waalre
aantal nieuwe vsv'ers
landelijk
30245
regio Zuidoost-Brabant
1229
0
5K
% nieuwe vsv’ers
10K
15K
20K
25K
30K
35K
inhoudsopgave
Verzuim 18+ De meeste jongeren vallen uit als zij ouder zijn dan 18 en dus niet meer leerplichtig of kwalificatieplichtig. Het gaat dan vooral om jongeren in het mbo. Deze jongeren vallen vanwege hun leeftijd niet meer onder de Leerplichtwet en er kan daarom ook niet handhavend worden opgetreden bij verwijtbaar ongeoorloofd schoolverzuim. Om verzuim en schooluitval onder 18 plussers terug te dringen nemen doorstroomcoaches op alle mbo’s in de regio deel aan interne zorgoverleggen en zorg- en adviesteams waaraan ook andere externe partijen zoals schoolmaatschappelijk werk en GGD deelnemen. De doorstroomcoaches kunnen bemiddelen, meedenken en hebben een goed beeld van de sociale kaart. Op deze wijze komen risico- en zorgleerlingen tijdig in beeld zodat de school en de doorstroomcoach actie kunnen ondernemen naar de leerling om uitval te voorkomen. Mocht de leerling toch uitvallen, dan is het gemakkelijker om in contact te komen met hem/haar en een passend vervolgtraject in te zetten. Om te voorkomen dat ongeoorloofd schoolverzuim tot schooluitval leidt, is het belangrijk dat school en, bij continuering van verzuim, de doorstroomcoach snel in gesprek gaat met een jongere die zonder geldige reden verzuimt. Met goede afspraken tussen jongere, school en de doorstroomcoach kan voorkomen worden dat jongeren uitvallen.
inhoudsopgave
Verzuimmeldingen leerlingen 18+ regio Zuidoost Brabant 2023-2024 Voortgezet Onderwijs
MBO
Totaal
MBO
Totaal
2022-2023 Voortgezet Onderwijs
Totaal
2023-2024
2022-2023
839 0
Bron: CLR
100
200
300
400
500
600
700
800
900
inhoudsopgave
Wat valt op? Het totaal aantal verzuimmeldingen voor 18+ leerlingen is afgenomen met 8%. Deze afname wordt veroorzaakt door een lager aantal verzuimmeldingen over leerlingen van het voortgezet onderwijs. Het Doorstroompunt ziet dat er grote verschillen tussen scholen zijn in registratie en melding van verzuim van 18+ leerlingen. De afname van het aantal verzuimmeldingen wordt ook deels veroorzaakt doordat scholen niet al het verzuim melden maar verzuim alleen melden als er schooluitval dreigt. Landelijk is eenzelfde beeld zichtbaar. Uit het onderzoek ‘Verzuim 18+ en monitoring Jongeren in een kwetsbare positie (JIKP)’9, dat Ingrado in 2022 heeft laten uitvoeren door Regioplan, blijkt dat de huidige aanpak niet leidt tot een afname van verzuim en voortijdig schoolverlaten van 18 plussers. Bovendien leidt de wijze waarop bestaande afspraken worden nageleefd tot een toenemende werkdruk bij DSP. Als scholen al het verzuim melden, zou dit de beschikbare capaciteit van doorstroomcoaches ver te boven zou gaan. In schooljaar 2023-2024 wordt daarom een aangepaste werkwijze ten aanzien van verzuim ingevoerd op en met mbo-scholen in de regio. Centraal hierin staat dat preventieve inzet gericht wordt ingezet op jongeren waarbij volgens school sprake is van een hoog risico op schooluitval.
9 Eindrapport Verzuim 18+ en monitoring JIKP
inhoudsopgave
Werkwijze 1. Doorstroomcoaches voeren een toekomstgesprek met jongeren die gaan stoppen met hun opleiding en waarbij de school aangeeft dat er nog geen vervolgstappen bekend zijn. Daarnaast wordt gebruik gemaakt van een webapplicatie ‘overgang mbo-mbo, waarin de mbo-scholen jongeren die de school verlaten, dan wel zich aanmelden voor een vervolgopleiding registreren. Op deze wijze kan de doorstroomcoach de jongeren volgen en gericht actie inzetten op jongeren zonder vervolg mbo-opleiding. 2. Doorstroomcoaches voeren preventieve gesprekken met diè jongeren, waarbij acties van school tot onvoldoende resultaat leiden en die volgens de mbo-school een grote kans op uitval hebben. 3. Doorstroomcoaches continueren huisbezoeken bij jongeren die ingeschreven staan aan een school maar niet meer naar school gaan en waar school geen contact mee krijgt. Deze actie wordt actief onder de aandacht gebracht bij scholen zodat tijdig en preventief een huisbezoek kan worden afgelegd. 4. Casussen bespreken tijdens zorgoverleg. Doorstroomcoaches kunnen als externe partij bemiddelen, meedenken met de jongere en/of school en hebben een goed beeld van de sociale kaart van de regiogemeenten. 5. De focus op aanwezigheid is belangrijk voor zowel scholen als doorstroomcoaches, ook als het gaat om 18-plussers.
Focus op aanwezigheid betekent ook onderzoek naar de vraag waarom in de ene opleiding studenten meer aanwezig zijn dan in de andere, in hoeverre docenten/mentoren zicht hebben op de aanwezigheid van hun studenten en welke actie hierop ondernomen wordt. Ook de mate van bewustzijn dat de kwaliteit van het onderwijs een rol speelt in de motivatie van studenten om aanwezig te zijn op school is hierbij van belang.
inhoudsopgave
inhoudsopgave
Doorstroomcoaching (dreigende) voortijdig schoolverlaters Begeleiding van jongeren tussen de 18 en 23 jaar die zonder startkwalificatie de school verlaten hebben en van jongeren die dreigen uit te vallen. Het doel is het behalen van een startkwalificatie en daarmee het terugdringen van het aantal voor‐ tijdig schoolverlaters. Begeleiding bestaat uit hulp bij het vinden van een nieuwe opleiding, werk, een combinatie van beide of hulpverlening.
Jongeren die ingeschreven staan bij een school maar dreigen vsv’er te worden, kunnen op eigen initiatief of via doorverwijzing van de school terecht bij het Doorstroompunt voor begeleiding. Gedurende het schooljaar 2023-2024 zijn de doorstroomcoaches gestart met een pro-actievere benadering van vsv’ers. Alle jongeren die gedurende het schooljaar vsv’er worden, worden direct telefonisch of via WhatsApp benaderd door de doorstroomcoaches, met de vraag naar hun situatie en of zij begeleiding willen bij het zoeken naar een passende opleiding of werk. Als er geen contact wordt gekregen ontvangen deze jongeren een kaart en bij geen reactie op de kaart een brief. Jongeren die in eerdere schooljaren vsv’er zijn geworden, ontvangen jaarlijks een kaart van de doorstroomcoach. Bij geen reactie op de kaart ontvangen ook deze jongeren een brief. De reacties van jongeren betreffende hun actuele situatie worden geregistreerd in het regionale leerlingregistratiesysteem. In 2023-2024 is er in totaal 5069 keer schriftelijk contact opgenomen met jongeren. Bij jongeren met wie geen contact wordt gekregen gaat de doorstroomcoach onaangekondigd op huisbezoek. Door deze pro-actievere benadering vindt een betere voorselectie voor huisbezoeken en intakegesprekken plaats.
Hierdoor wordt de inzet van doorstroomcoaches gerichter en beter geprioriteerd, met focus op jongeren die begeleiding willen en jongeren voor wie begeleiding echt nodig is.
inhoudsopgave
Jongeren die aangeven begeleiding te willen, worden uitgenodigd voor een intakegesprek. Tijdens een gesprek wordt, anders dan voorheen, niet alleen naar onderwijs of arbeid gekeken, maar worden alle leefgebieden van de jongeren in beeld gebracht. Waar nodig wordt, met toestemming van de jongeren, contact gezocht met betrokken partijen, zoals wijkteam medewerkers. Na een intakegesprek wordt voor jongeren die ondersteuning willen bij het vinden van een nieuwe opleiding, werk of een combinatie van beide, of die ondersteuning nodig hebben op een of meerdere andere leefgebieden, een begeleidingstraject opgestart door de doorstroomcoach. Uitgangspunt hierbij zijn de mogelijkheden, interesses en talenten van jongeren. Van belang is om helder te krijgen wat de oorzaak van de schooluitval is en wat een jongere nodig heeft om een nieuwe opleiding succesvol af te ronden. Hierdoor kan maatwerk, persoonlijke begeleiding en een passend advies worden geboden. Soms is hulpverlening voorliggend of kan de jongere beter toegerust aan een nieuwe opleiding beginnen door eerst een ander traject te volgen. De doorstroomcoach kan verschillende instrumenten inzetten, zoals interesse- en persoonlijkheidstesten, en heeft intensief contact met (mbo-)scholen en hulpverlenende instanties.
Doordat met de jongere breder gekeken wordt naar zijn/haar totale situatie en dus naar alle leefgebieden en wat daarop nodig is, nemen begeleidingstrajecten meer tijd in beslag. Template intakegesprek 1. Opleidingen (advies basisschool/VO 2. Werk/inkomen/schulden 3. Wonen (gezin, woonsituatie) 4. Welzijn/Gezondheid (psychisch/lichamelijk, diagnoses, drugsgebruik 5. Dagbesteding/Vrije tijd (hobby's) 6. Support/Netwerk (ouders, vrienden, hulpverlening 7. Talenten en ontuikkelpunten (zelfbeeld) 8. Toekomstplan 9. Doel van het traject/Vervolgstappen
inhoudsopgave
Aantallen intake en begeleiding doorstroomcoaches 2023-2024
2022-2023 Intakegesprek Begeleidingstraject
411 466
Bron: CLR
Aan het einde van schooljaar 2023-2024 was van 236 begeleidingstrajecten het resultaat bekend. De overige trajecten liepen nog. Resultaat begeleidingstrajecten vsv’ers regio Zuidoost-Brabant
24 Uitstroom naar opleiding
22
17
79
Afgesloten trajecten
11
Uitstroom naar werk Uitstroom naar ketenpartner zorg of hulpverlening Wil geen bemiddeling Geen doelgroep*
83
Niet bereikbaar
*Geen doelgroep: startkwalificatie behaald, 23 jaar of ouder, onterechte melding, hoogst haalbare bereikt, onderzoek GAB/BRP, verhuisd buiten regio
inhoudsopgave
Wat valt op? Het aantal begeleidingstrajecten en intakes in het schooljaar 2023-2024 is afgenomen. Dit is het gevolg van de proactievere werkwijze en de betere en bredere screening tijdens het intakegesprek. 88% van de intakegesprekken leidde tot een begeleidingstraject. Deze trajecten zijn, als gevolg van de betere screening, vaak intensiever en langduriger. Het intensiever inzetten op huisbezoeken en het bellen/appen met de jongeren heeft ook geleid tot sneller schakelen met andere ketenpartners die op dat moment beter aansluiten op de vraag of het probleem van de jongeren. Door goede samenwerking en de korte lijnen met partners werd er vaker gezamenlijk naar oplossingen gezocht. 33% van de jongeren met een afgesloten begeleidingstraject stroomde uit naar een opleiding en 35% naar werk. In 2022-2023 stroomde 36% uit naar een opleiding en 31% naar werk. 5% van de jongeren werd doorverwezen naar hulpverlening. Met 10% van de jongeren kreeg de doorstroomcoaches gedurende het begeleidingstraject geen contact meer. Deze jongeren worden in schooljaar 20242025 opnieuw benaderd.
inhoudsopgave
Huisbezoeken vsv’ers Bij jongeren waar telefonisch, via WhatsApp, kaart of brief geen contact mee gekregen wordt, gaat de doorstroomcoach na vooronderzoek naar onder andere betrokkenheid hulpverlening en inkomensgegevens, onaangekondigd op huisbezoek. In schooljaar 2023-2024 zijn bij 627 jongeren in totaal 892 huisbezoeken afgelegd. Bij verschillende jongeren zijn dus meerdere huisbezoeken afgelegd. Een flinke toename tov schooljaar 2022-2023 toen bij 413 jongeren een huisbezoek werd afgelegd. Als gevolg van de nieuwe pro-actievere benadering, waarbij jongeren voordat er een huisbezoek wordt afgelegd al op verschillende manieren en momenten worden benaderd, werd er ruimte gecreëerd om bij sommige jongeren drie keer langs te gaan, of twee bijeenkomsten te gebruiken voor een intakegesprek. Ook konden jongeren geholpen worden met een onderwijsvraag die al een startkwalificatie hadden behaald of zelfs als zij werk en inkomen hadden.
inhoudsopgave
Aantal huisbezoeken vsv’ers per woongemeente 2023-2024
2022-2023 Asten Bergeijk Best Bladel Cranendonck Deurne Eersel Eindhoven Geldrop-Mierlo Gemert-Bakel
2023-2024
Heeze-Leende Helmond Laarbeek Nuenen ca. Oirschot Reusel-De Mierden Someren Son en Breugel Valkenswaard Veldhoven Waalre
Totaal 2023-2024
627
Totaal 2022-2023
413
0
Bron: CLR
100
200
300
400
500
600
inhoudsopgave
Tijdens de huisbezoeken is er sprake van een breed intakegesprek waarbij alle leefgebieden aan bod komen. Daarnaast wordt gekeken naar waar de jongeren wonen, onder welke omstandigheden en met wie. De focus ligt op het terugleiden naar school en het behalen van hun startkwalificatie. Bij jongeren die niet thuis aangetroffen worden, laat de doorstroomcoach een huisbezoekkaart achter met het verzoek contact op te nemen. Als er geen contact wordt opgenomen, legt de doorstroomcoach een tweede huisbezoek af. Aan het einde van schooljaar 2023-2024 was van 605 jongeren waarbij een huisbezoek was afgelegd de uitstroom bekend. 34 jongeren waarbij een huisbezoek is afgelegd, stonden vervolgens open voor een begeleidingstraject door een doorstroomcoach waarbij zij ondersteund werden bij het vinden van een nieuwe opleiding, werk of doorverwezen werden naar hulpverlening.
Resultaat huisbezoeken vsv’ers 2023-2024
2022-2023
Uitstroom naar opleiding Uitstroom naar werk
2023-2024
Uitstroom naar ketenpartner zorg of hulpverlening Wil geen bemiddeling Geen doelgroep* Niet bereikbaar
* Geen doelgroep: startkwalificatie behaald, 23 jaar of ouder, onterechte melding, hoogst haalbare bereikt, onderzoek GBA/BRP, verhuisd buiten regio
Bron: CLR
inhoudsopgave
Door de huisbezoeken en het directe contact met de jongeren en/of diens ouders, ontstaat zicht op de daadwerkelijke situatie van jongeren op de verschillende leefgebieden en wat een jongere nodig heeft. Jongeren en ouders zijn zeer positief over de outreachende inzet van de gemeente. De huisbezoeken zullen in 2024-2025 ook voortgezet worden. De “zaadjes” die tijdens deze gesprekken worden geplant, zorgen op de langere termijn voor actie van deze jongeren. Als Doorstroompunt richten we ons niet alleen op interventies die op korte termijn tot positieve resultaten leiden, maar ook op interventies waarvan de resultaten op langere termijn zichtbaar kunnen zijn. Wat valt op? Van de 605 jongeren met een huisbezoek waarbij het resultaat aan het einde van het schooljaar 2023-2024 bekend was, is 6% uitgestroomd naar een opleiding. In 2022-2023 betrof dit 12% van de jongeren. 23% van de jongeren werkt. In 2022-2023 was dit 36%. Van 22 jongeren was aan het eind van het schooljaar nog geen resultaat bekend. Deze jongeren waren nog in begeleiding van de medewerkers die de huisbezoeken afleggen. 52% van de jongeren bleek niet thuis, ook niet bij een herhaald huisbezoek, en reageerden niet op de huisbezoekkaart die werd achtergelaten. Deze jongeren worden in schooljaar 2024-2025 opnieuw bezocht.
inhoudsopgave
Jongeren in een kwetsbare positie Het Doorstroompunt heeft samen met partners de verantwoordelijkheid om een sluitend vangnet te bieden voor jongeren in een kwetsbare positie met als doel maatschappelijke uitval te voorkomen. Dit doet het Doorstroompunt met de partners in de regio: scholen, jeugdhulp, WMO en werkbedrijven. Deze partijen hebben allen een eigen rol. Het gaat hierbij om jongeren van 16 tot 23 jaar die uitstromen uit het praktijkonderwijs en voortgezet speciaal onderwijs, Entree en vmbo-basis beroepsgerichte leerweg. In de regio is ervoor gekozen om ook de groep jongeren met een migratieachtergrond die Eerste Opvangonderwijs volgen, mee te nemen in de sluitende aanpak. Voor al deze jongeren is een startkwalificatie moeilijker of niet haalbaar en ligt de focus op toeleiding naar werk. Rol Doorstroompunt Het Doorstroompunt wil inzetten op langdurige begeleiding van deze jongeren om hun arbeidsmarktpositie te verbeteren. De doorstroomcoaches gaan ervan uit dat een jongere altijd een motivatie heeft voor iets. Hij/zij wil wel maar kan het vaak nog niet op eigen kracht. Het Doorstroompunt wil laagdrempelig bereikbaar zijn voor jongeren, ouders, scholen en netwerkpartners. Ze wil er zijn voor jongeren tot 27 jaar om hen te helpen bij duurzame uitstroom naar opleiding of werk.
Wat is er nodig om samen de route naar school, werk, hulp of activering uit te stippelen? Een jongere die uitstroomt uit het praktijkonderwijs, voortgezet speciaal onderwijs, Entree, vmbo-basis beroepsgerichte leerweg en dus onder de doelgroep JIKP valt, heeft vaak meer begeleiding nodig. De doorstroomcoaches voelen zich verantwoordelijk om een jongere pas los te laten als er een passende oplossing is. Het Doorstroompunt wil deze jongeren in beeld hebben en werkt intensief samen met partijen, zoals werkbedrijven, Huis naar Werk, wijkteams, om hen op het juiste moment te betrekken bij jongeren met complexe arbeidsvragen of die ondersteuning op andere vlakken nodig hebben. Door deze jongeren in beeld te brengen en te volgen: Kan sneller geschakeld worden met ketenpartners wanneer blijkt dat een jongere hulp nodig heeft omdat deze uitvalt. Wordt informatie verzameld waarmee achteraf beoordeeld kan worden of interventies effectief zijn geweest en zo nodig de werkwijzen hierop aanpassen waardoor deze doelgroep nog beter geholpen kan worden. Kunnen tijd en middelen ingezet worden voor díe jongeren die daadwerkelijk ondersteuning nodig hebben.
inhoudsopgave
In de regio Zuidoost-Brabant volgen scholen, gemeenten (jeugdhulp, WMO, werkbedrijven, het Doorstroompunt) met behulp van een regionaal monitoringsysteem de jongeren in een kwetsbare positie actief tijdens de overstap naar vervolgonderwijs, arbeid of dagbesteding. Om het sluitende vangnet te borgen zijn met alle partners werkwijzen afgesproken en werkprocessen opgesteld waarin beschreven wordt wie, op welk moment aan zet is om de jongere te ondersteunen naar vervolgonderwijs, arbeid of dagbesteding.
Schematische weergave van de definitie jongeren in een kwetsbare positie Schooljaar later mbo-entree
pro vso** mbo-entree overig onderwijs***
niet in het onderwijs*** * Inclusief leerwerktraject ** Inclusief uitstroomprofiel dagbesteding *** alleen van toepassing voor overstap naar mbo entree
Kwetsbare positie
Onderwijspositie
vmbo-bb*
mbo-2
onderwijs verlaten
inhoudsopgave
Een jongere in een kwetsbare positie is een jongere die: Jonger is dan 23 jaar. Instroomt of doorstroomt naar een entreeopleiding (ongeacht of de jongere een schooljaar eerder in het onderwijs zat en welk onderwijs hij/zij volgde), of Doorstroomt naar een basisberoepsopleiding of uitstroomt uit het onderwijs, en afkomstig is uit: Het voortgezet speciaal onderwijs (inclusief het uitstroomprofiel dagbesteding); Het praktijkonderwijs; De basisberoepsgerichte leerweg van het voorbereidend middelbaar beroepsonderwijs (inclusief het leerwerktraject); De entreeopleiding.
Jongeren in een kwetsbare positie worden in kaart gebracht door het aanmaken van startsets. Deze startset wordt jaarlijks geleverd aan instellingen/scholen, de Doorstroompunt regio’s en de gemeenten. Er worden inschrijvings-, onderwijs- en instellingsgegevens geleverd van zowel (t) als jaar (t+1). Voor meer informatie zie het dashboard van duo via de link: Dashboards vsv en jikp (rijkscloud.nl) De startset 2024 die wordt aangeleverd door DUO10 telde in totaal 2.008 jongeren die behoren tot de doelgroep jongeren in een kwetsbare positie. In deze startset van DUO en daarmee in onderstaande tabel ontbreken de jongeren die nieuw in Nederland zijn komen wonen en Eerste Opvangonderwijs volgen. In het regionale monitoringsysteem volgen doorstroomcoaches ook deze uitstromende jongeren. Inzet Doorstroompunt De inzet van de doorstoomcoaches van het Doorstroompunt bestond o.a. uit het monitoren van jongeren bij de overstap, advisering t.a.v.de overstap en verzuimgesprekken om schooluitval te voorkomen. Daar waar jongeren niet op een vervolgplek aankwamen, heeft het Doorstroompunt gezorgd voor een warme overdracht naar wijkteams en werkbedrijven.
10 DUO: dienst uitvoering onderwijs
inhoudsopgave
School van inschrijving doelgroep ‘jongeren in een kwetsbare positie’ voor de overstap en inzet Doorstroompunt schooljaar 2023-2024 Totaal aantal jongeren
Inzet Doorstroompunt
Entreeopleiding Pro vmbo-bbl VSO Overig/onbekend*
*betreft jongeren die overstappen vanuit andere typen onderwijs of niet eerder onderwijs in Nederland gevolgd hebben.
Totaal aantal jongeren
2008
Inzet Doorstroompunt
569
0
Bron: CLR
0.4K
0.8K
1.2K
1.6K
2K
inhoudsopgave
Wat valt op? 1376 jongeren (69%) volgen in schooljaar 2024-2025 een mbo-opleiding. 2% meer dan in schooljaar 2023-2024. 469 van hen volgt een Entreeopleiding (mbo niveau 1) en 809 een mbo niveau 2 opleiding. Van de 620 jongeren zonder een schoolinschrijving in 2024-2025 is 31% aan het werk en 17% heeft een uitkering (Wajong, UWV of sociale dienst). Ga voor de persoonlijke verhalen van jongeren naar: Portret - naardejuisteplek.nl
inhoudsopgave
Samenvatting jaarverslag Leerplicht-Doorstroompunt schooljaar 2022-2023 De regio Zuidoost-Brabant geeft op uniforme wijze uitvoering aan het bestrijden van schoolverzuim en voortijdig schoolverlaten onder jongeren in de leeftijd van 5 tot 23 jaar. Centraal staat het uitgangspunt één school – één leerplichtambtenaar of één doorstroomcoach. Speerpunt: iedere jongere die naar school kan, gaat ook naar school en haalt een startkwalificatie. Algemeen De huidige ontwikkelingen in de wereld en regionaal zijn van grote invloed op onze samenleving, en daarmee ook op jongeren. Ook in schooljaar 2023-2024 zorgde onrust in de wereld voor een toestroom van vluchtelingen, waaronder alleen reizende minderjarige asielzoekers, een veilige plek in onze regio. Samen met de schaalsprong in inwoners in onze Brainportregio, waaronder de grote toename in internationale kenniswerkers en hun gezinnen, zorgt dit voor uitdagingen voor het onderwijs. Deze ontwikkelingen zijn van grote invloed op het werk van de medewerkers leerplicht en het Doorstroompunt en daarmee op de cijfers en resultaten die vermeld staan in dit jaarverslag. Leerplicht (5-18 jaar) Op 1 augustus 2023 wonen er 103.574 leerplichtige en kwalificatieplichtige jongeren van 5-18 jaar in de regio. Voor 9.411jeugdigen (9%) jongeren is er contact geweest met een leerplichtambtenaar.