BUAZC23.03.11D 02 Bijlage 1 VTH jaarplan 2023.pdf
Tekst van het document
VTH-JAARPLAN 2023
Gemeente Asten Beleidskader VTH 2023 en Uitvoeringsprogramma VTH 2023
Titel: VTH-Jaarplan 2023 – Asten Datum vaststelling: 28 februari Auteurs: T. Dragstra en C.S. Rotman
Pagina 1 van 71
Inhoudsopgave INHOUDSOPGAVE ____________________________________________________________________________________________________ 2 VOORWOORD ________________________________________________________________________________________________________ 4 1.
INLEIDING ________________________________________________________________________________________________________ 5 1.1. 1.2. 1.3. 1.4.
2.
BELEIDSKADER: OMGEVINGSANALYSE EN MAATSCHAPPELIJKE OPGAVEN ___________________________ 7 2.1. 2.2. 2.3. 2.4. 2.5. 2.6. 2.7. 2.8. 2.9. 2.10. 2.11.
3.
Toetsingsstrategie _____________________________________________________________________________________16 Preventiestrategie _____________________________________________________________________________________16 Toezichtstrategie ______________________________________________________________________________________16 Programmatische aanpak________________________________________________________________________________17 Samenwerkingsstrategie ________________________________________________________________________________17 Handhavingsstrategie___________________________________________________________________________________17 Prioriteringsstrategie _________________________________________________________________________________17 Handhavingsverzoeken _______________________________________________________________________________18 Meldingen/klachtenstrategie __________________________________________________________________________18 Sanctiestrategie _____________________________________________________________________________________18 Gedoogstrategie ____________________________________________________________________________________19 Intrekkingsstrategie ____________________________________________________________________________________19 Communicatiestrategie _________________________________________________________________________________19 Klacht- en
meldingsstrategie _____________________________________________________________________________19 Mediation en buurtbemiddeling __________________________________________________________________________19 Strategie wettelijke basisregistraties _______________________________________________________________________20
BELEIDSKADER: MIDDELEN_________________________________________________________________________________ 21 5.1. 5.2.
6.
Hoe komt onze prioritering tot stand? _____________________________________________________________________13 Wat zijn onze prioriteiten? _______________________________________________________________________________14
BELEIDSKADER: STRATEGIEËN ____________________________________________________________________________ 16 4.1. 4.2. 4.3. 4.4. 4.5. 4.6. 4.6.1. 4.6.2. 4.6.3. 4.6.4. 4.6.5. 4.7. 4.8. 4.9. 4.10. 4.11.
5.
Toekomstagenda Asten 2030 ______________________________________________________________________________ 7 Coalitieakkoord_________________________________________________________________________________________ 8 Integraal ______________________________________________________________________________________________ 9 Beleidsplan Sociaal Domein 2022-2027 ______________________________________________________________________ 9 Kadernota Integraal Veiligheidsbeleid 2019-2022 _____________________________________________________________ 9 Burgerparticipatie _____________________________________________________________________________________10 Eigen verantwoordelijkheid ______________________________________________________________________________10 “Facili-leren” __________________________________________________________________________________________10 Omgevingswet en Wet kwaliteitsborging bouwen ____________________________________________________________11 Zichtbaar op straat _____________________________________________________________________________________11 Evenredigheidsbeginsel _________________________________________________________________________________11
BELEIDSKADER: PROBLEEMANALYSE, RISICOANALYSE EN PRIORITEITEN _________________________ 13 3.1. 3.2.
4.
Inhoud VTH ____________________________________________________________________________________________ 5 Uitvoering VTH-plan _____________________________________________________________________________________ 5 Interne en externe samenwerking __________________________________________________________________________ 5 Leeswijzer _____________________________________________________________________________________________ 6
Beschikbare capaciteit __________________________________________________________________________________21 Uitbesteding __________________________________________________________________________________________22
UITVOERINGSPROGRAMMA 2023 _________________________________________________________________________ 23 6.1. 6.2.
Kwaliteitsdoelstellingen Vergunningen _____________________________________________________________________23 Kwaliteitsdoelstellingen Toezicht en Handhaving _____________________________________________________________23
Pagina 2 van 71
6.3. 6.4. 6.5. 6.6.
7. 8.
Uitvoeringsprogramma Vergunningen 2023 _________________________________________________________________24 Uitvoeringsprogramma: Leefbaarheid, Toezicht en Handhaving 2023 ____________________________________________26 Uitvoeringsprogramma: Beleidswerkzaamheden en projecten gepland voor VTH 2023______________________________29 Uitvoeringsprogramma: Benodigd versus Beschikbaar 2023 ____________________________________________________30
MONITORING, RAPPORTAGE EN EVALUATIE ____________________________________________________________ 31 BIJLAGEN _______________________________________________________________________________________________________ 32 Bijlage 1 – Lijst van gebruikte afkortingen _________________________________________________________________________33 Bijlage 2 – Risicomatrix ________________________________________________________________________________________34 Bijlage 3 - Prioritering naar thema 2023 ___________________________________________________________________________35 Bijlage 4 - Prioritering vs. Toekomstagenda Asten 2030 ______________________________________________________________37 Bijlage 5 – Toelichting Landelijke Toetsmatrix Bouwbesluit 2012 _______________________________________________________38 Bijlage 6 – Toezichtstrategie ____________________________________________________________________________________47 Bijlage 7 – Samenwerking bij VTH-taken __________________________________________________________________________49 Bijlage 8 – Tabel Landelijke Handhavingsstrategie Omgevingsrecht (LHSO) _______________________________________________50 Bijlage 9 - Uitwerking Handhavingsstrategie _______________________________________________________________________52 Bijlage 10 – Evaluatie kwaliteitscriteria 2022
_______________________________________________________________________54
Pagina 3 van 71
Voorwoord Asten is een groene gemeente in de Brabantse Peel met 17.000 inwoners in de drie dorpskernen: Asten, Ommel en Heusden. Het is een aantrekkelijke gemeente om te wonen, werken en recreëren. Asten is bekend om haar natuurgebieden, waaronder het Nationaal Park de Groote Peel en het natuurgebied De Peelrand. Hier kunnen recreanten genieten van een wandeling, fietstocht of een andere activiteiten. Het buitengebied trekt dan ook veel bezoekers aan. Het centrum van Asten heeft een ruim winkelaanbod met diverse horecagelegenheden. Daarnaast is het voorzieningenniveau hoog, zo zijn er in de gemeente Asten verschillende scholen en sportvoorzieningen, en is de bouw van het nieuwe gemeenschapshuis bijna afgerond. Ook is er veel bedrijvigheid op meerdere industrieterreinen, recreatiegebieden en in het buitengebied, waar agrarische bedrijven zoals glastuinbouw, melkveebedrijven en intensieve veehouderijen gevestigd zijn. Daarnaast Asten is bekend om haar natuurgebieden Het buitengebied trekt veel bezoekers aan, en de bereikbaarheid via de A67 is gunstig. In de Toekomstagenda 2030 heeft Asten haar visie voor de nabije toekomst weergegeven en een viertal doelstellingen geformuleerd. Dit betreft de: •
Transformatie buitengebied;
•
Vitale kernen;
•
Centrumontwikkeling;
•
Klimaatbestendig en energieneutraal Asten.
Dit beleidskader VTH draagt bij aan de realisatie van deze vier doelstellingen. De toekomstvisie vormt een belangrijk afwegingskader in het bepalen van de richting van onze uitvoeringstaken binnen het VTH-taakveld. Het beleidskader is tevens gebaseerd op het coalitieakkoord 20222026, waarmee ook invulling aan onze Toekomstagenda wordt gegeven. Het beleidskader en het uitvoeringsprogramma worden dit jaar gebundeld aan u aangeboden. De twee documenten zijn geïntegreerd in een gezamenlijk document. Het vaststellen van deze documenten is een wettelijke verplichting, zoals opgenomen in hoofdstuk 7 van het Besluit omgevingsrecht.
Pagina 4 van 71
1. Inleiding Voor u ligt het VTH-jaarplan van de gemeente Asten. Hierin is het beleidskader en het uitvoeringsprogramma geïntegreerd. In dit VTH-plan leest u achtereenvolgens: -
Welke prioritering en doelen de gemeente Asten in 2023 heeft;
-
Welke strategieën en middelen worden ingezet om uitvoering te geven aan onze prioriteiten en doelen.
1.1.
Inhoud VTH
Bij het opstellen van dit VTH-plan is er uitdrukkelijk gekeken naar de opgaven uit het Coalitieakkoord 2022-2026 en de Begroting 2023. VTH is de afkorting van Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving. De uitvoering van dit taakveld is in de gemeente Asten verdeeld over meerdere teams. We hebben een team vergunningen, waarin de casemanagers vergunningen verantwoordelijk zijn voor het proces omtrent de omgevingsvergunningen die gaan over de fysieke leefomgeving. Toezicht en handhaving is gelegen bij het team Leefbaarheid, Handhaving en Veiligheid. Hoewel de taken verdeeld zijn over twee teams, wordt gezamenlijk gewerkt aan de opgave van vergunningen, toezicht en handhaving. Daartoe vindt regelmatig afstemming plaats. De basis voor de uitvoering van deze VTH-taken is vastgelegd in een aantal wet- en regelgeving, zoals: -
Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo)/Omgevingswet;
-
Bouwbesluit;
-
Wet milieubeheer;
-
Alcoholwet;
-
Opiumwet en
-
Onder andere de Algemeen Plaatselijke Verordening van de gemeente Asten, Kansspelverordening en Marktverordening.
1.2.
Uitvoering VTH-plan
In dit plan wordt uiteengezet hoe we onze beschikbare middelen gaan inzetten om onze gestelde prioriteiten en doelen van 2023 te bereiken. Deze verantwoording wordt afgelegd aan het college van burgemeester en wethouders en ter informatie aan de gemeenteraad toegezonden.
1.3.
Interne en externe samenwerking
Om onze wettelijke taken goed uit te kunnen voeren, is een goede samenwerking intern tussen de verschillende teams/afdelingen en met bepaalde externe partijen cruciaal. Binnen de gemeente Asten streven we ernaar om zoveel mogelijk integraal te werken. Bij de uitvoering van bepaalde taken zijn immers verschillende belangen betrokken en deze kunnen dan op een integrale wijze bij elkaar betrokken worden. Daarnaast werken we ook veel samen met externe partijen, zoals de Omgevingsdienst Zuid-Oost-Brabant (hierna: ODZOB), de Veiligheidsregio Zuid-Oost-Brabant (hierna: VRBZO) en andere bevoegde gezagen zoals Politie, Samen Sterk in het Buitengebied (SSiB), Peelland InterventieTeam (PIT) en het waterschap. Het is immers wettelijk geregeld dat bepaalde partners gemeenten ondersteunen in het leveren van een specifieke expertise. Voor het behalen van onze gezamenlijkedoelen is het dus belangrijk dat we goede samenwerkingsafspraken maken en waar nodig integraal afstemmen. Het hoofddoel is om met een verbeterde integrale samenwerking (intern/extern) betere resultaten te behalen binnen het VTH-taakveld.
Pagina 5 van 71
1.4.
Leeswijzer
In dit jaarplan nemen wij u mee in de keuzes die we maken. In het eerste hoofdstuk nemen we u mee in het beleidskader en worden achtereenvolgens de omgevingsanalyse, de probleemanalyse, de risicoanalyse en tenslotte in hoofdstuk 3 de hieruit voortvloeiende prioriteiten beschreven. Hoofdstuk 4 en 5 gaan in op de strategieën en de middelen die we willen inzetten om onze doelstellingen te kunnen bereiken. In hoofdstuk 6 beschrijven we ons uitvoeringsprogramma. Als laatste leest u in hoofdstuk 7 hoe we deze beleidscyclus monitoren en evalueren. Omwille van de leesbaarheid hebben wij van het VTH-jaarplan de benodigde achtergrondinformatie opgenomen in de bijlagen. Hier wordt naar verwezen in de afzonderlijke hoofdstukken.
Pagina 6 van 71
2. Beleidskader: Omgevingsanalyse en maatschappelijke opgaven Voor ons VTH-plan is de Toekomstagenda Asten 2030 (hierna: Toekomstagenda) een belangrijk kader. Deze agenda is een weergave van onze maatschappelijke uitdagingen en doelen, die in samenwerking met onze inwoners zijn bepaald. De Toekomstagenda is leidend bij de opstelling van ons beleid, onze besluitvorming en uitvoering. Onze prioritering dient bovendien bij te dragen aan het bereiken van deze doelstellingen. Het VTH-plan is daarom opgesteld in lijn met de Toekomstagenda. In dit hoofdstuk worden eerst de doelstellingen uit de Toekomstagenda beschreven. Vervolgens passeren het coalitieakkoord, belangrijke beleidskaders en ontwikkelingen binnen het VTHtaakveld en onze omgeving de revue. Beleidsdoelstellingen voor de basistaken zijn: -
Voldoen aan wettelijke kwaliteitseisen voor vergunningverlening, toezicht en handhaving
-
Efficiënte uitvoering VTH-taken
-
Integraal werken.
2.1.
Toekomstagenda Asten 2030
De gemeenteraad heeft op 27 juni 2017 de Toekomstagenda opgesteld. De Toekomstagenda vormt het kompas van onze besluitvorming. Hieronder worden onze vier maatschappelijke opgaven kort weergegeven.
Transformatie buitengebied We streven naar een maatschappelijk geaccepteerde en gewaardeerde agrofoodsector met toekomstperspectief. Hierbij gaat het om verduurzaming van de agrarische sector, het in balans brengen met de natuur en landschap, en welzijn van mens en dier in een mooi en beleefbaar buitengebied. We willen dat ons buitengebied wordt ontwikkeld op landbouw, recreatie en toerisme, zorg en energieproductie. Naleving van wet- en regelgeving is hierbij van groot belang. We zullen dan ook optreden tegen ongewenste ontwikkelingen die deze ontwikkelingen belemmeren. Daarnaast staan we open voor nieuwe initiatieven die bijdragen aan ons toekomstperspectief voor ons buitengebied.
Vitale kernen We willen de gezondheid, de deelname aan het economisch en maatschappelijk verkeer, de woonomgeving en de omgevingskwaliteit behouden. We willen een aantrekkelijke woongemeente zijn en dit ook in de toekomst behouden. Asten wil dit bereiken door te anticiperen op de lokale woonbehoeften. Belangrijk hierbij is het ondersteunen van woonconcepten, waarbij mensen zo lang mogelijk zelfstandig kunnen wonen en tevens dient de gemeente aantrekkelijk te zijn voor het vestigen van nieuwe inwoners. Daarnaast dragen adequate voorzieningen, saamhorigheid en een evenwichtige bevolkingssamenstelling bij aan de vitaliteit van de kernen. We zullen dus actief toezicht houden op ongewenste ontwikkelingen die de leefbaarheid van onze kernen aantasten.
Pagina 7 van 71
Klimaatbestendig en energieneutraal Asten Asten dient in staat te zijn om klimaatverandering op te vangen en wil minder verstening en meer groen in 2030. Hiertoe onderschrijven we de doelstellingen van duurzame ontwikkeling en het Brabants Energie Akkoord. In 2030 zijn we klimaatbestendig! Dit betekent onder andere dat we ons strikt houden aan de EPC-normen bij de toetsing van bouwaanvragen. Bij ruimtelijke ontwikkelingen of initiatieven moet een verantwoorde balans zijn tussen verstedelijking en de aanwezigheid van groen.
Centrumontwikkeling Asten wil een uitnodigend en levendig centrum hebben, waarin ruimte is voor ontmoeting in een gemoedelijke dorpssfeer. Beleven en genieten staat centraal. We streven naar een centrum waarin de lokale verzorgende functie voor winkelen wordt behouden en er een positieve balans is op het gebied van restaurantbezoek, café bezoek en cultuurbezoek. Leegstand van panden in het centrum willen we voorkomen, omdat dit de aantrekkelijkheid en uitstraling van het centrum aantast. Evenementen in het centrum zijn mogelijk, mits er geen overlast ontstaat.
2.2.
Coalitieakkoord
De Toekomstvisie Asten 2030 geeft de visie van de ontwikkeling van de gemeente tot het jaar 2030. Het coalitieakkoord 2022-2026 ‘Gedreven door passie en ambitie’ geeft daarnadere invulling aan. Voor het VTH-taakveld zijn de onderstaande punten uit het coalitieakkoord relevant: Bouwen en wonen ▪ ▪ ▪ ▪
Meer en sneller bouwen in de kernen van Asten; Kwalitatief goede huisvestiging is een vereiste, met name voor arbeidsmigranten, vluchtelingen, asielzoekers en woonwagenbewoners; Open voor alternatieve of tijdelijke woningbouw om de doorstroming op de woningmarkt te verbeteren; Mogelijkheden om procedures te versnellen.
Vitaal buitengebied ▪ ▪
Ruimte aan boeren om hun grond voor meerdere doeleinden (zoals toerisme, agrarisch natuurbeheer, recreatie of andere bedrijvigheid) te gebruiken; Gebiedsgerichte verbetering van de leefbaarheid in het buitengebied.
Sterke lokale economie en mobiliteit ▪ ▪
Meer ruimte aan ondernemers geven om te ondernemen en minder regeldruk; Veilig en prettig per (elektrische) fiets of ander vervoersmiddel door Asten bewegen.
Bruisende en aantrekkelijke kernen ▪
Leefbaarheid in alle kernen;
▪
Investeren in het optimaliseren van verkeersveiligheid in schoolomgevingen.
Sociaal en gezond ▪
Uitvoeren van een samenhangend programma van (preventieve) projecten, waaronder de uitvoering van het alcohol- en drugsbeleid.
Pagina 8 van 71
Veilige buurt en thuis ▪
Wijkagent en Buitengewoon Opsporingsambtenaar (Boa) zijn zichtbaar op straat;
▪
Strijd tegen ondermijnende criminaliteit zetten we stevig door, samen met politie, het Peelland Interventie Team (PIT) en Regionaal Platform Fraudebestrijding en andere overheidsinstanties;
▪
Aandacht voor kwetsbare inwoners en specifiek ook aandacht veiligheid ‘achter de voordeur’;
▪
Veilige Publieke Taak (VPT): inzet op veiligheid van onze politici, bestuurders en bij uitvoering van hun werk voor de gemeenschap;
▪
Stimuleren van het gebruik van buurtapps.
2.3.
Integraal
De VTH-taken zijn bij uitstek taken die vallen binnen het fysieke domein van een gemeente. Echter, wij zien steeds meer dat het belangrijk is om ontwikkelingen integraal te beoordelen. We leggen de koppeling tussen het fysieke en sociaal domein, ook in verband met gezondheid als afwegingskader in de Omgevingswet. Een voorbeeld hiervan is mantelzorg. Hoewel sommige mantelzorgvoorzieningen vergunningsvrij gerealiseerd kunnen worden, komen we in onze toezichtstaken situaties tegen waarin de noodzaak van deze voorzieningen in twijfel wordt getrokken. Hier is samenwerking met het sociale team dan ook onmisbaar. Ook bij situaties zoals burenruzies, uithuisplaatsingen en woningontruimingen, en bij illegalen permanente bewoning, werken we met hen samen. Aan de andere kant maken we ook afspraken met onze externe partners, zoals de Omgevingsdienst Zuidoost-Brabant. Daarnaast maken we afspraken met de politie over integrale acties (bijvoorbeeld handhaving op vakantieparken) en samenwerking bij incidenten, zoals de hiervoor genoemde woningontruimingen.
2.4.
Beleidsplan Sociaal Domein 2022-2027
Aansluitend aan de Toekomstagenda is er een beleidsplan Sociaal Domein gemeente Asten 20222027 opgesteld. Bij de opstelling van dit plan is informatie opgehaald bij de gemeenteraad, de commissie burgers, de adviesraad Sociaal Domein, onze inwoners, netwerkpartners, de Kinderraad van Prodas, de leerlingenraad van het Varendonck College en ambtenaren van de gemeente. Deze input heeft geleid tot 6 pijlers in het Sociaal Domein voor de gemeente Asten: -
Kansen voor iedereen;
-
Sterke, sociale omgeving;
-
Gezondheid en vitaliteit;
-
Financieel gezond;
-
Samen met elkaar;
-
Ondersteuning en voorzieningen.
2.5.
Kadernota Integraal Veiligheidsbeleid 2019-2022
In de Kadernota Integraal Veiligheidsbeleid 2019-2022 (hierna Kadernota IVB) zijn de strategische uitgangspunten en lokale prioriteiten omtrent veiligheid opgenomen. Dit plan is gebaseerd op de veiligheidssituatie in onze gemeente. Er is hiervoor vanuit interne/externe partners en de Veiligheidsmonitor input verkregen. In 2023 zal de gemeenteraad nieuwe kader voor veiligheid vast gaan stellen voor de periode 2023-2026. Het Veiligheidsplan Peelland richt zich op de gemeenschappelijke doelen die voortkomen uit het regionaal Veiligheidsplan en de door de raad vastgestelde prioriteiten. Burgemeesters, Het
Pagina 9 van 71
Openbaar Ministerie en de Politie (de driehoek Peelland) stellen om de vier jaar het Regionaal Veiligheidsplan Oost-Brabant vast. Het Veiligheidsplan Peelland 2023-2025 is door de driehoek Peelland vastgesteld op 22 juni 2022 en wordt een integraal onderdeel van onze nieuwe Kadernota Integrale Veiligheid Asten 2023-2025. Deze wordt in de eerste helft 2023 vastgesteld door de gemeenteraad van Asten. De prioriteiten die in dit plan zijn opgenomen sluiten aan bij onze lokale prioriteiten en zijn als volgt: -
Ondermijnende criminaliteit;
-
Gedigitaliseerde criminaliteit en cybercrime;
-
Maatschappelijke onrust, radicalisering en polarisatie;
-
Personen met onbegrepen gedrag;
-
Huiselijk geweld en kindermishandeling.
2.6.
Burgerparticipatie
De Toekomstagenda Asten 2030 is opgesteld in samenspraak met onze burgers. Deze kernopgaven worden dan ook breed gedragen door de bevolking van Asten. De realisatie van deze opgaven is niet alleen de verantwoordelijkheid van de gemeente, maar moet samen met de gemeenschap worden uitgevoerd. Daarom ondersteunen we burgerinitiatieven die bijdragen aan de realisatie van onze kernopgaven, direct of indirect. De gemeente zal hierin vooral faciliterend optreden, maar kan indien nodig ook sturend zijn. Hiervoor hebben we kaders vastgesteld in het programma Vitale Democratie, rekening houdend met de verandering in rollen, houding en gedrag in de geest van de Omgevingswet.
2.7.
Eigen verantwoordelijkheid
Een goed woon- en leefklimaat in Asten maken we samen. Onze inwoners voelen en zijn hier zelf ook verantwoordelijk voor. Ook is er een verschuiving naar meer eigen verantwoordelijkheid in het Omgevingsrecht, die begon bij de invoering van de Wabo en wordt verder uitgebreid bij de invoering van de Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb). Wij leggen steeds meer verantwoordelijkheid bij onze burgers en ondernemers. Zowel bij het ontwikkelen als uitvoeren van nieuw beleid zijn we zijn kritisch op de regels, zodat onnodige barrières kunnen worden gedetecteerd en voorkomen. Bij de invoering van de Omgevingswet zullen burgers en ondernemers nog nadrukkelijker te maken krijgen met de zorgplicht. Echter, het werken met een grotere eigen verantwoordelijkheid brengt ook risico's met zich mee. Daarom is toezicht belangrijk. Wanneer wordt vastgesteld dat de eigen verantwoordelijkheid ongewenste situaties veroorzaakt, zal er stringenter opgetreden worden volgens de Landelijke Handhavingsstrategie Omgevingsrecht.
2.8.
“Facili-leren”
Hierboven hebben we aangegeven dat we initiatieven van burgers omarmen en wij sturen op de eigen verantwoordelijkheid van burgers of bedrijven. Dit betekent dat we als gemeente onze sturende rol moeten loslaten en steeds meer een ondersteunende rol moeten aannemen. We willen er dus voor zorgen dat burgers en bedrijven hun eigen verantwoordelijkheid nemen en daarbij moeten we ook bekijken wat de verantwoordelijkheid is van de gemeente zelf. Ook willen we burgerparticipatie bevorderen en burgers betrokken maken. We willen dat de aanvragers, burgers of ondernemers, de gemeente zien als een informatiepunt en dit ook erkennen. Tijdig advies vragen bij de gemeente voorkomt frustratie, handhaving en
Pagina 10 van 71
eventuele juridische procedures achteraf. We moeten als gemeente dus sturen op tijdige en volledige adviezen en preventie, maar het is de verantwoordelijkheid van de burger om vervolgens correct met het advies om te gaan.
2.9.
Omgevingswet en Wet kwaliteitsborging bouwen
Met de komst van de Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging bouwen wordt deze faciliterende en adviserende rol des te meer belangrijker en de erkenning van de burger van deze rol van de gemeente. Alsmede de eigen verantwoordelijkheid van burgers en bedrijven neemt toe. Communicatie op dit vlak zal dus extra belangrijk worden onder de Omgevingswet. Dat betekent dat wij in het kader van de Omgevingswet onze processen van vooroverleg, verkennen initiatief, en participatie zullen optimaliseren. Door het proces aan de voorzijde goed te organiseren, kunnen we handhaving aan de achterzijde in veel gevallen voorkomen. De wet Kwaliteitsborging brengt een verandering met zich mee in het taakveld van vergunningverlening en toezicht voor de activiteit bouwen. Met de komst van deze wet zal de toetsing van de bouwkwaliteit en het toezicht op de bouw verzorgd worden door een ‘erkende private kwaliteitsborger’ en wordt de aansprakelijkheid van de aannemer aangescherpt. De gemeente krijgt dus bij de gevallen waar de wet Kwaliteitsborging bouwen van toepassing is een wezenlijk andere rol in het bouwproces. We zullen vooraf bijvoorbeeld moeten toetsen of private kwaliteitsborger gecertificeerd is en of de toegepaste werkmethode geschikt is. En vervolgens dient de gemeente een verklaring voor ingebruikname af te geven. De handhavingsbevoegdheden blijven wel hetzelfde.
Kortom zullen deze drie uitgangspunten ‘Burgerparticipatie’, ‘Eigen verantwoordelijkheid’ en ‘Facilileren’ met de komst van de Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborg voor het bouwen extra aandacht behoeven in onze werkwijzen/processen, en onze gemeentelijke rol, gelet op het doel en de uitgangspunten van deze wetten.
2.10. Zichtbaar op straat
De gemeente wil zichtbaar op straat zijn en betrokken zijn bij onze bewoners. Bij initiatieven gaan we daarom graag naar mensen toe om op locatie over de gewenste ontwikkelingen te praten, maar ook als er geen specifieke initiatieven zijn willen we op straat bereikbaar zijn. Daarom hebben we twee Bijzondere Opsporingsambtenaren (Boa), die onze ogen en oren op straat. Net als bij de politie gaat van hun aanwezigheid een preventieve werking uit. Ze kunnen ingrijpen als de leefbaarheid wordt aangetast. Juist in dat middengebied, op het snijvlak van leefbaarheid en veiligheid, werken we een zo effectief mogelijke samenwerking met de politie. Er vindt dan ook een operationele samenwerking en informatieuitwisseling plaats tussen beiden.
2.11. Evenredigheidsbeginsel
Sinds jaar en dag wordt er discussie gevoerd over de manier waarop overheidsbesluiten getoetst worden. Eerder was de gedachte dat de rechter niet op de stoel van de wetgever en het bestuur moest gaan zitten, maar dat is sinds de ingrijpende gevolgen van de Toeslagenaffaire gekanteld. De roep om meer indringende en intensieve toetsing door de bestuursrechter is luider geworden en het streven is om meer de menselijke maat toe te passen. Recentelijk heeft de Raad van State uitspraak gedaan over de uitwerking van het evenredigheidsbeginsel (ECLI:NL:RVS:2022:285). De uitspraak gaat over de vraag met welke intensiteit de bestuursrechter bestuurlijke maatregelen moet toetsen en wat daarbij de betekenis is van het evenredigheidsbeginsel. De bestuursrechter gaat bij het toetsen aan het evenredigheidsbeginsel onderscheid maken tussen geschiktheid, noodzakelijkheid en evenredigheid van het overheidsbesluit. Indien hiervoor aanleiding is, toetst
Pagina 11 van 71
de bestuursrechter (1) of het besluit geschikt is om het doel te bereiken, (2) of het een noodzakelijke maatregel is of dat met een minder vergaande maatregel kon worden volstaan en (3) of de maatregel evenwichtig is. De variëteit in toetsing aan het evenredigheidsbeginsel is echter niet terug te brengen tot drie standaardsituaties. Het is veel meer een glijdende schaal waarbij de bestuursrechter alle varianten tussen vol en terughoudend kan toepassen. De intensiteit van die toets wordt bepaald door de mate van beleidsruimte die de overheid heeft om een besluit te nemen, maar ook door het doel dat het besluit dient en wat het gewicht daarvan is. Ook is van belang of en in welke mate belangen van betrokken burgers en bedrijven worden geraakt. De bestuursrechter zal intensiever toetsen naarmate die belangen zwaarder wegen, de nadelige gevolgen van het besluit ernstiger zijn of het besluit inbreuk maakt op mensenrechten.
Pagina 12 van 71
3. Beleidskader: Probleemanalyse, risicoanalyse en prioriteiten Jaarlijks stellen we een probleem- en risicoanalyse op om zodoende inzicht te krijgen in de ontwikkelingen, problemen en risico’s die in onze gemeente spelen en wat de rol van het VTHtaakveld is om deze te beheersen of aan te pakken. Naast dat de wet dit ons verplicht om op te stellen, is het onze basis voor de prioritering binnen ons VTH-taakveld. In dit hoofdstuk worden onze prioriteiten inzichtelijk gemaakt.
3.1.
Hoe komt onze prioritering tot stand?
Onze risicomatrix is opgesteld aan de hand van de modelmatrix van het Centrum van Criminaliteitspreventie en Veiligheid (CCV) en geeft inzicht in de risico’s van activiteiten voor een specifieke situatie. Hierbij is het goed te vermelden dat niet alle reguliere activiteiten in de analyse zijn opgenomen. We hebben een voorselectie gemaakt van activiteiten en deze zijn onderverdeeld in categorieën. Deze categorieën corresponderen met de categorieën uit de Kadernota Integraal Veiligheidsbeleid gemeente Asten 2019-2022. We hebben de risicomatrix uitgezet binnen de organisatie en bij onze externe partners. Ambtelijk en bestuurlijk is deze risicomatrix ingevuld. Ten behoeve van de integraliteit, hebben we deze risicomatrix net als voorafgaande jaren breder uitgezet. In het model (zie bijlage 2 – Risicomatrix) bepalen we aan de hand van de kans dat een overtreding zal plaatsvinden én de gevolgen die dat met zich meebrengt, waar onze prioriteiten moeten liggen. Hierdoor maken we bij het inzetten vanonze beschikbare capaciteit en middelen verantwoorde keuzes. In hoofdstuk 2 hebben wij onze omgevingsanalyse beschreven, waar onder andere onze maatschappelijke opgaven uit de Toekomstagenda en het coalitieakkoord zijn uitgelicht. De omgevingsanalyse vormt samen met de risicoanalyse de probleemanalyse. In het onderstaande schema is dat schematisch weergegeven.
Omgevingsanalyse
Risicoanalyse
Probleemanalyse
Vervolgens worden de uitkomsten van onze probleemanalyse gewogen tegen onze maatschappelijke opgaven van de Toekomstagenda. We willen namelijk bewerkstelligen dat het VTH-taakveld ook daadwerkelijk bijdraagt aan het realiseren van onze maatschappelijke opgaven. Zodoende hebben we onze prioritering van 2023 bepaald. In bijlage 4 treft u een overzicht van de prioritering per thema aan die uit de risicoanalyse naar voren zijn gekomen. Hiermee is de basis gelegd voor de uitvoering van onze VTH-taken. Onze wettelijke taken en de hoogste prioriteiten uit de risicomatrix vormen onze eerste taken.
Pagina 13 van 71
De overige activiteiten zullen beoordeeld worden aan de hand van de Toekomstagenda Asten 2030. In bijlage 4 vindt u een overzicht van de (geprioriteerde) activiteiten in relatie tot de ToekomstagendaAsten 2030.
3.2.
Wat zijn onze prioriteiten?
Hieronder geven wij per thema de hoogste prioritering aan. De rode draad in het VTH-beleid is dat de inschatting van de risico’s voor de leefomgeving doorslaggevend is voor de prioriteiten die we stellen bij het stimuleren of afdwingen van het naleefgedrag. Uiteraard maken we hierbij ook keuzes. Deze keuzes worden gevormd door verschillende factoren. Als eerste is de Toekomstagenda Asten 2030 bepalend. Hierin zijn onze kernopgaven opgenomen. Hierbij staan de wettelijke taken niet ter discussie maar zijn primair opgenomen in het uitvoeringsprogramma. Zoals eerder valt te lezen, kiezen wij ook voor een bepaalde mate van eigen verantwoordelijkheid van de burgers. Het naleefgedrag is hierbij medebepalend voor de mate waarin verantwoordelijkheid wordt gegeven. Als laatste merken wij op dat, mede gelet op de wettelijke taken, ook keuzes gemaakt moeten worden. Er zal immers nooit voldoende capaciteit zijn om alle taken uitputtend uit te voeren. 1. Integriteit en veiligheid Onder dit thema Integriteit en Veiligheid vallen onder meer activiteiten die meer fundamenteel onze rechtsorde en veiligheid bedreigen.
De prioritering voor dit thema is als volgt gerangschikt: Prioriteit 1 ▪ Drugs en drugsafval (opruimen van drugsafval, toezicht op leegstanden panden, Damocles); ▪ Ondermijnende criminaliteit (onder andere fraude en witwassen); ▪ Overlast leefbaarheid (onder andere verwarde hangjongeren). Prioriteit 2 ▪ Seks en seksinrichtingen (vergunningverlening en toezicht). Prioriteit 4 ▪ Kansspelen (vergunningverlening en toezicht). 2. Woon- en leefomgeving In dit thema Woon- en leefomgeving staat de leefbaarheid van de wijk, de buurt en de straat centraal. De prioritering voor dit thema is als volgt gerangschikt: Prioriteit 1 ▪ Milieuovertredingen en overlast buiten een inrichting; ▪ Sloopmelding en slopen asbest < 35 m2; ▪ Strijdig gebruik met ruimtelijke effecten (illegale bewoning, illegale reclame). Prioriteit 2 ▪ Slopen met asbest en slopen met vergunning; ▪ Bomen, natuurschoon en groen (bijvoorbeeld: kappen zonder vergunning). Prioriteit 3 ▪ Kleine bouwwerken, vergunningvrije bouwwerken, aan-, uit- en bijgebouwen bij een woonfunctie (vergunningverlening en toezicht onder andere schuur, tuinhuis, carport, vrijstaande garage, dierenverblijf, dakopbouw, dakkapel, interne verbouwing, kelder, balkon en dakterras); ▪ Lichte overtredingen van de APV (bijvoorbeeld: hondenpoep); ▪ Aan-, uit- en bijgebouwen bij andere functies.
Prioriteit 4 ▪ Afwijken van een bestemmingsplan (onder andere toestaan van hogere bouwhoogten of ondergeschikt gebruik in strijd met het bestemmingsplan); ▪ Nieuwbouw grondgebonden woningen (vergunningverlening en toezicht onder andere vrijstaande, twee-
Pagina 14 van 71
onder-een-kap en rijtjeswoningen, vakantiehuis, bedrijfswoning, woonwagen en tijdelijke woonunit); ▪ Erfgoed (onder andere wijzigingen aan monumentale panden, archeologische verwachtingen en cultuurhistorische landschappelijke kwaliteiten; ▪ Strijdig gebruik zonder ruimtelijke effecten (onder andere mantelzorg). 3. Fysieke kwaliteiten (brandveiligheid en gezondheid) In het fysieke domein zijn de fysieke kwaliteiten van de verschillende activiteiten cruciaal. Voor diverse activiteiten is toetsing op constructieve veiligheid, brandveiligheid, volksgezondheid en de exploitatievergunning belangrijk. Binnen dit thema hebben de volgende drie activiteiten de hoogste prioriteit: Prioriteit 1 ▪ Kampeerterreinen en vakantieparken; ▪ Kamergewijze verhuur en huisvesting van arbeidsmigranten (onder andere huisvesting studenten en arbeidsmigranten). Prioriteit 2 ▪ Gebouwen met dagverblijffunctie > 50 personen onder andere café, theater, bioscoop, museum, scholen en sporthal). Prioriteit 3 ▪ Gebouwen met nachtverblijffunctie < 10 personen (onder andere bed & breakfast, pensions, en zorgwoningen).
Prioriteit 4 ▪ Gebouwen met nachtverblijffunctie > 10 personen (onder andere hotel, ziekenhuis, kinderdagverblijf en verpleeghuizen); ▪ Gebouwen met dagverblijffunctie < 50 personen (onder andere klein gebedshuis of buurthuis); ▪ Woonfunctie in woongebouw of verzamelgebouw (onder andere appartementencomplex, flatgebouw en bovenwoning); ▪ Parkeergarage (onder andere onder appartementencomplex, bedrijfsruimte of vrijstaand). 4. Jeugd en/of Horeca Onze jeugd moet in een goede en veilige omgeving kunnen opgroeien, de toekomst ligt immers in handen van de jeugd. Bij het thema Jeugd en/of Horeca staat dit centraal. De prioritering voor dit thema is als volgt gerangschikt: Prioriteit 3 ▪ Leeftijdsgrenzen horeca – alcoholpreventie. Prioriteit 4 ▪ Exploitatie Drank & Horeca; ▪ Sluitingstijden horeca; ▪ Evenementen met vergunning (onder andere kermis, carnaval en kerst); ▪ Verkoop op straat (vergunningverlening en toezicht markten, losplaatsen en venten); ▪ Evenementen met een melding. 5. Bedrijvigheid/Milieu In de ODZOB-regio is een Regionaal Operationeel Kader (ROK) vastgesteld. Aan dit kader ligt ook een risicoanalyse ten grondslag. Het college heeft zich hieraan geconformeerd en op basis hiervan wordt door de ODZOB het uitvoeringsprogramma samengesteld. Derhalve wordt hiervoor in dit kader geen aparte afweging gemaakt, maar is dit integraal onderdeel van dit beleidskader.
Pagina 15 van 71
4. Beleidskader: Strategieën In het voorafgaande hoofdstuk is de prioritering van de gemeente Asten uitgewerkt. Op basis van deze prioritering willen wij onze doelstellingen behalen. In dit hoofdstuk volgt de uitwerking van de vraag hoe wij dit gaan doen. Welke strategieën zullen wij gaan toepassen om de gewenste doelstellingen te bereiken. Aan de hand van onze beschikbare middelen en capaciteit wordt de juiste strategie bepaald. In dit hoofdstuk zullen we de verschillende strategieën voor de uitvoering kort uiteenzetten.
4.1. Toetsingsstrategie De toetsingsstrategie gaat over de wijze waarop we omgevingsvergunningaanvragen toetsen. De risicoanalyse bevat verschillende activiteiten voor vergunningverlening en aanvragen worden op meerdere niveaus getoetst, afhankelijk van het risico, de historie en prioriteit. We werken met vier verschillende toetsingsniveau’s, gebaseerd op de landelijke toetsmatrix Bouwbesluit 2012 (LTB 2012). In bijlage 5 vindt u meer informatie over deze matrix en hoe deze naar de toetsmatrix van Asten vertaald is. De uitkomsten van de risicomatrix, zoals beschreven in het voorgaande hoofdstuk, zijn daarin het uitgangspunt.
4.2. Preventiestrategie Voor effectieve regelgeving is het nodig dat burgers begrijpen wat de regels beogen en de gevolgen van niet-naleving; dit bevordert de naleving. Op basis van lokale en landelijke ontwikkelingen, klachten of systeemanalyses, nemen we maatregelen om overtredingen te voorkomen. Dit doen we door actief te communiceren met burgers en bedrijven via onze social media, website, bijeenkomsten of gesprekken. Bij vermoedens van overtredingen volgens onze prioriteiten, handelen we preventief door gesprekken of het opleggen van een bestuurlijke maatregel, afhankelijk van de ernst van de overtreding en de potentiële gevolgen.
4.3. Toezichtstrategie Toezicht op naleving van wetten en regels is noodzakelijk, we moeten controleren of regels worden nageleefd. Prioritering bepaalt de frequentie, diepgang van de controle en het vervolgtraject (zie ook bijlage 6 – toezichtstrategie). Toezichthouders voeren de controles over het algemeen zelfstandig uit, maar in de laatste jaren vormt integraal toezicht een steeds belangrijker onderdeel van bijvoorbeeld het tegengaan van ondermijnende criminaliteit, waardoor er steeds vaker samen met partners ODZOB, VRBZO, PIT, brandweer en politie samengewerkt wordt. We streven ernaar dat de toezichthouder bij een bepaald toezichtobject alle relevante beleidsvelden meeneemt in de controle. De toezichthouder die de relevante vakinhoudelijke kennis heeft, voert de controle uit en zorgt ervoor dat hij vooraf duidelijke instructies krijgt met betrekking tot de relevante wetgeving. Waar nodig en mogelijk voeren toezichthouders van de gemeente, VRBZO en ODZOB gezamenlijk controles uit. Bij het uitvoeren van toezicht hebben we een aantal randvoorwaarden opgesteld. Deze zijn: -
Maatwerk leveren;
-
Verantwoordelijkheid ligt bij bedrijven, instellingen en particulieren;
-
Als uitgangspunt van de handhaving geldt een strikte eenduidige lijn in het optreden tegen overtredingen. Op het moment dat een overtreding wordt geconstateerd, wordt niet
Pagina 16 van 71
gediscussieerd over de inhoud van de norm; -
Doel is naleving van de regels, niet handhaving op zichzelf.
4.4. Programmatische aanpak In de gemeente Asten wordt met thema’s gewerkt waarbij de programmatische aanpak wordt toegepast. Hierbij wordt het geheel integraal bekeken om bevoegdheden effectief in te zetten. Dit kan bestaan uit preventief toezicht, interventies met het Peelland InterventieTeam (PIT) en/of inspanningen voor leefbaarheid/openbare orde. Voorbeelden van deze aanpak zijn de revitalisering van recreatieve locaties, interventies tegen ondermijning door PIT, vrijkomende agrarische bebouwing, preventie van leefbaarheid/verwarde personen en aanpak van overlast door hangjongeren. Hiervoor wordt nauw samengewerkt tussen toezicht en handhaving, politie, beleid, sociaal team en PIT, zodat toezicht en handhaving zo effectief mogelijk is. Wanneer een programmatische aanpak noodzakelijk is en de uitvoering uit het programma onvoldoende is, wordt een apart voorstel gemaakt.
4.5. Samenwerkingsstrategie Binnen het VTH-werkveld wordt intensief samengewerkt met interne en externe partners. Deze samenwerking en gezamenlijke afstemming is belangrijk voor het bereiken van onze doelen. Daarom streven we naar een efficiënte en effectieve samenwerking, waarbij we de gezamenlijke doelstellingen najagen. De uitwerking van onze samenwerkingsstrategie is in bijlage 7 te vinden.
4.6. Handhavingsstrategie In onze handhavingsstrategie bepalen we op welk niveau en op welke manier we handhavend optreden. Onze handhavingsstrategie stellen we jaarlijks vast bij het vaststellen van dit VTH-plan, waarmee we ons conformeren aan de Landelijke Handhavingsstrategie Omgevingsrecht (LHSO), waarin is uitgewerkt welke basisaanpak (bestuursrecht en/of strafrecht) we kiezen bij het constateren van een overtreding. De LHSO wordt door de gemeente Asten voor alle toezicht- en handhavingstaken met betrekking tot de omgevingstaken toegepast. In bijlage 8 vindt u de tabel van de LHSO en in bijlage 9 worden de uitgangspunten voor de prioriteiten, en welke handhavingsinspanning wordt ingezet, beschreven. Wanneer strafrecht van toepassing is, wordt bij milieuovertredingen het Regionaal Milieu Team van de politie over de overtreding geïnformeerd. Bij overige overtredingen doet het gemeentebestuur aangifte bij de lokale basiseenheid, die afstemming verzorgt met het openbaar ministerie. Naast het strafrecht kan er uiteraard ook bestuursrechtelijk gehandhaafd worden. Met de komst van de Omgevingswet ontstaat er voor de gemeente, naast de gebruikelijk handhavingsinstrumenten, meer mogelijkheden voor het toepassen van de bestuurlijke boete, vooral op gebieden als bouwen, monumentenzorg, natuurbescherming (vooral administratieve CITES-feiten) en milieu (emissiehandel en Brzo).
4.6.1.
Prioriteringsstrategie
Indien er sprake is van een overtreding, treden we uiteraard op. Dit is een feitelijk gegeven in het bestuursrecht. Bestuursorganen hebben namelijk de beginselplicht tot handhaving bij de constatering van overtredingen, zoals blijkt uit vaste jurisprudentie van de Afdeling Bestuursrecht van de Raad van State. Onder bijzondere omstandigheden kan worden afgezien van handhavend optreden en kan de strijdigheid met wet- en regelgeving tijdelijk worden gedoogd. Ons uitgangspunt is om niet te gedogen, aangezien we gedogen niet wenselijk vinden. In het geval dat
Pagina 17 van 71
we wel genoodzaakt zijn om te gedogen, is gedogen volgens relevante rechtspraak aanvaardbaar indien: (1) het gedogen beperkt is in omvang en/of tijd, (2) het gedogen expliciet bij een besluit gebeurt, (3) sprake is van een zorgvuldige en kenbare belangenafweging, (4) duidelijke voorwaarden aan het gedogen worden gesteld en (5) regelmatig wordt bezien of de situatie zodanig is dat gedogen nog gerechtvaardigd is en of aan de voorwaarden die aan het gedogen zijn gesteld wordt voldaan. Voorts dient het gedogen beperkt te blijven tot drie uitzonderingssituaties, te weten overmachtssituaties, overgangssituaties en situaties waarin handhavend optreden onevenredig is in verhouding tot de daarmee te dienen belangen. Daarbij geldt de kanttekening dat we, zoals hierboven beschreven bij toezicht, ook gebruik maken van de prioriteitstelling om onderscheid te maken in de wijze waarop we uitvoering geven aan een bepaalde handhavingstaak. Dit doen we om onze handhavingscapaciteit doelmatig in te zetten. De VTH-onderdelen waarvoor een hoge prioritering is gegeven, worden actief gehandhaafd. De onderdelen met een gemiddelde prioriteit worden in principe thematisch gehandhaafd of worden meegenomen in een integrale controle. Buiten de gestelde prioriteiten treden we niet direct handhavend op.
Dat betekent niet dat er niet op termijn tegen de geconstateerde laag geprioriteerde overtredingen kan worden opgetreden. Het blijft immers een overtreding. Voor een verdere uitleg hierover zie bijlage 9 -uitwerking Handhavingsstrategie.
4.6.2. Handhavingsverzoeken Een handhavingsverzoek is een aanvraag in de zin van de Algemene wet bestuursrecht. Op een aanvraag dient het bestuursorgaan altijd binnen een bepaalde wettelijke termijn een besluit te nemen. Een handhavingsverzoek nemen we op grond van de wettelijke bepalingen dus altijd in behandeling. Aan de hand van de prioriteitenlijst bepalen we of er wel of niet handhavend wordt opgetreden. Zie hiervoor ook bijlage 9 – uitwerking Handhavingsstrategie.
4.6.3.
Meldingen/klachtenstrategie
We controleren niet op basis van een anonieme of vage melding/klacht. Wanneer een melding of klacht wordt ingediend, waarbij een zekere bewijslast is toegevoegd, wordt contact opgenomen met de melder. De melder wordt geïnformeerd over de geldende regelgeving. Daarnaast wordt gekeken of de melder ook zelf een verantwoordelijkheid heeft en deze heeft genomen of nog kan nemen. Indien mogelijk wordt ook de mogelijkheid geboden voor buurtbemiddeling. Wanneer een klacht of melding past binnen de prioritering wordt toezicht en handhaving opgestart om een mogelijke overtreding ongedaan te maken.
4.6.4.
Sanctiestrategie
In het geval we handhavend optreden wordt de overtreder gedwongen de overtreding te beëindigen, onder druk van een (voorwaardelijke) sanctie, op basis van de Algemene wet bestuursrecht. Bij het opleggen van een sanctie houden we rekening met de ernst van de overtreding en bepalen we binnen welke termijn de overtreding opgeheven moet zijn. Voor de sanctiestrategie gebruiken we ook de Landelijke Handhavingsstrategie Omgevingsrecht (LHSO). Het bepalen van de hoogte van de dwangsomis maatwerk, omdat dit afhankelijk is van verschillende factoren. Voor het bepalen van de dwangsom en de begunstigingstermijn gebruiken we in beginsel de Leidraad Handhavingssancties en begunstigingstermijnen, voor zover dit mogelijk is. Indien van deze leidraad wordt afgeweken wordt dit besluit gemotiveerd.
Pagina 18 van 71
4.6.5.
Gedoogstrategie
Gedogen betekent dat er niet tegen een overtreding opgetreden wordt en dit staat haaks op de beginselplicht tot handhaving. Gedogen achten we dan ook niet wenselijk en ons uitgangspunt is om niet te gedogen. Bij het inzetten van handhaving is onze prioritering leidend. Daardoor kan het voorkomen dat we overtredingen constateren, maar niet direct inzetten op handhaving omdat deze capaciteit op basis van de prioritering ergens anders ingezet wordt. Er ontstaat dan een vorm van passief gedogen. Hoewel dit niet wenselijk is, is dit verschijnsel in de praktijk niet te voorkomen. De werkwijze is immers dat we onze handhavingscapaciteit aanwenden voor onze prioriteiten. Overtredingen die hierdoor ‘blijven liggen’ worden op een later tijdstip alsnog opgepakt. Een nader uitwerking van onze gedoogstrategie wordt weergegeven in bijlage 9.
4.7.
Intrekkingsstrategie
In het geval dat een toestemming om een activiteit uit te voeren niet gerealiseerd wordt, kan de vergunning worden ingetrokken volgens de Wabo. Voor het intrekken van de vergunning, zullen de casemanagers eerst de vergunninghouder informeren over de mogelijkheid van het bestuursorgaan om de vergunning in te trekken. Dit is geregeld in de Algemene wet bestuursrecht. Wanneer binnen een halfjaar geen uitvoering is gegeven aan de vergunning, zullen de casemanagers de intrekkingsprocedure opstarten. Dit geldt ook voor oudere vergunningen.
4.8. Communicatiestrategie Communicatie rond handhaving moet duidelijk en eenduidig zijn. Goede communicatie omtrent handhaving draagt bij aan het vertrouwen van de burger in de overheid. Het optreden van de overheid bevestigt immers dat de gemeente haar burgers aan de wet- en regelgeving houdt. Daarnaast gaat van de communicatie over handhaving een preventieve werking uit. Concreet betekent dit dat we beleidswijzigingen en handhavingsresultaten actief bekend maken.
4.9. Klacht- en meldingsstrategie Wanneer een inwoner of bedrijf ontevreden is, is het mogelijk om een klacht in te dienen. De oorzaken van een klacht kunnen variëren, zoals bijvoorbeeld overlast veroorzaakt door een kachel, verkeerd geparkeerde auto's, geluidsoverlast, of overlast van jongeren. Niet alle klachten worden door ons behandeld. Klachten over geluidsoverlast worden door de ODZOB behandeld. De klachten die we ontvangen worden geregistreerd in ons systeem, behalve anonieme klachten. Zie hiervoor ook bijlage 7 onder het kopje 'bereikbaarheid gemeentelijke organisatie, VRBZO en ODZOB'. In bepaalde gevallen kan een klacht ook een verzoek tot handhaving zijn. In dat geval is de Algemene wet bestuursrecht van toepassing. Op basis van de prioritering wordt de klacht afgehandeld. Bij een lage prioriteit wordt er lang niets mee gedaan, bij een hoge prioriteit wordt er direct gecontroleerd en gehandhaafd. Bij een officiële klacht nemen we altijd een besluit.
4.10. Mediation en buurtbemiddeling Bij bezwaren tegen vergunningen of afwijzing van handhavingsverzoeken wordt altijd eerst geprobeerd om via een tafelgesprek (mediation) tot een oplossing te komen. Als dit niet lukt of als men hier geen gebruik van maakt, wordt de zaak behandeld door de bezwaarschriftencommissie van de gemeente. Bij handhavingszaken zal tot aan het opleggen van een sanctiemaatregel geprobeerd worden via overleg een overtreding ongedaan te laten maken. Dit kan bij de
Pagina 19 van 71
constatering door de toezichthouder of gedurende het sanctietraject plaatsvinden. Buurtbemiddeling kan bij het oplossen van buurtenruzies helpen. Het doel is om het gesprek tussen buurtbewoners op gang te brengen en hen te ondersteunen bij het maken van afspraken om toekomstige overlast te voorkomen. Betrokken partijen moeten wel bereid zijn om samen te werken. Politie en justitie blijven buiten beeld bij buurtbemiddeling. Ervaringen in vergunningen, handhaving en toezicht laten zien dat mediation/buurtbemiddeling effectief is. Er zijn minder juridische procedures nodig en veel zaken worden op vreedzame wijze opgelost. Goede communicatie met de klant is minstens zo belangrijk als een tijdige beslissing, en voorkomt juist geschillen en conflicten. Het bespaart tijd, geld en administratieve lasten en leidt vaak tot win-win situaties.
4.11. Strategie wettelijke basisregistraties Op basis van de Wet Basisregistraties Adressen en Gebouwen (BAG) registreert de gemeente gegevens over adressen en gebouwen. Dit gebeurt door middel van geautomatiseerde vergelijkingen tussen de oude en nieuwe situatie, vastgesteld met behulp van luchtfoto's. Hierdoor kan de gemeente bouwwerken opmerken die nog niet bekend waren. In dat geval zal er ter plaatse een inspectie plaatsvinden door een gemeentelijke toezichthouder bouw- en woningtoezicht. Bouwinspecties, opleveringscontroles en gereed meldingen worden ook doorgegeven zodat de gegevens in de BAG opgenomen kunnen worden. Voor de Wet Basisregistratie Personen (BRP) werkt de gemeente mee aan het landelijke project van het Ministerie van Binnenlandse Zaken om adresfraude te voorkomen De aangeleverde adressen worden onderzocht. Ook wordt eigen onderzoek gedaan en bij controles arbeidsmigranten of andere situatie worden de gegevens opgevraagd om te controleren of de basisregistratie op orde is. Sinds 2019 vindt inschrijving vooral elektronisch plaats, maar voor bepaalde locaties is inschrijving nog noodzakelijk bij het loket. In gevallen van bewoning zonder verleende ontheffing, wordt direct het toezicht- en handhavingstraject opgestart. De uitvoering van de taken voor de BAG en BRP zijn wettelijk verplicht en kunnen niet risicogericht worden ingestoken.
De uitvoering van deze taken kan overigens wel samenlopen met bestaande thema's, zoals huisvesting van werknemers en recreatieterreinen, ondermijning, bouw- en woningtoezicht (vergunning en gebiedsgericht). In het geval dat deze samenloop niet geborgd kan worden, zullen extra uren nodig zijn.
Pagina 20 van 71
5. Beleidskader: Middelen Voor het uitvoeren van de strategieën en het bereiken van doelen, zijn personele capaciteit en financiële middelen nodig. De eisen hiervoor zijn opgenomen in artikel 7.5 van het Besluit omgevingsrecht. De capaciteit en middelen zijn geborgd in de begroting. In dit hoofdstuk wordt hierop ingegaan.
5.1. Beschikbare capaciteit Vergunningverlening, toezicht en handhaving zijn ondergebracht in de teams LHV, Vergunningen en Ruimte. VTH
FTE
effectieve uren
Werkzaam voor Vergunning, toezicht en handhaving Regiefunctionaris ODZOB
0,89
1202
Regiefunctie VRBZO
0,2
270
1
1350
2,5
3375
Ondersteuning/ applicatiebeheer Specialistische kennis openbare werken/ ruimtelijke ordening Bouwbesluit toets – ODZOB Teamleider vergunning
In werkprogramma 446
Uitvoering BIBOB (flexibel)
0,33 0,44
APV (vast)
2,22
2997
Casemanagement (vast)
3,50 1
4725
Casemanagement (flexibel) ODZOB (milieu) – Brandveiligheid (VRBZO)
600
1350 In werkprogramma
Teamleider LHV
0,5
675
Toezichthouders (vast)
3,67 0,44
4955
2
2700 1350
Leefbaarheid/overlast (flexibel)
1 0,44
Juridische handhaving (flexibel)
1
1350
2,56
3450
Toezicht (flexibel) Boa (vast) Leefbaarheid/overlast (vast)
Jurist VTH ODZOB-VRBZO Totaal VTH
600
600
In werkprogramma 23,70
31.995
Wanneer expertise niet aanwezig zetten we hiervoor incidentele middelen in. De personele kosten zijn opgenomen in de begroting.
Pagina 21 van 71
5.2. Uitbesteding Een groot deel van de voornoemde VTH-taken worden door de afdelingen LHV en Vergunningen uitgevoerd. Specifieke uitvoeringstaken worden op basis van gemeenschappelijke regelingen door andere partners uitgevoerd en daarmee uitbesteed. Dit gebeurt deels uit verplichting zoals bij de basistaken van de ODZOB. Maar dit kan ook een eigen keuze betreffen. Dit laatste is bijvoorbeeld het geval bij de verzoektaken voor de ODZOB. De uitbesteding c.q. deelname aan gemeenschappelijke regelingen kosten geld. De hieraan verbonden uitgaven zijn opgenomen in de begroting. In de volgende paragrafen beschrijven we aan welke partnerstaken zijn uitbesteed en hoeveel middelen we daarvoor in de begroting gereserveerd hebben. Omgevingsdienst Zuid-Oost-Brabant De gemeentelijke taken op het gebied van milieu zijn uitbesteed aan de ODZOB. Het gaat dan om advisering over en uitvoering van taken zoals vergunningverlening, toezicht en handhaving. De inzet van de ODZOB is geregeld in een Dienstverleningsovereenkomst en een werkprogramma. In de begroting 2023 is de inzet voor het werkprogramma opgenomen. Voor additionele opdrachten worden separate opdrachten uitgezet zoals voor de toetsing RO-plannen. Veiligheidsregio Vele gemeentelijke taken op het gebied van brandveiligheid zijn uitbesteed aan de Brandweer.
Het gaat dan om advisering bij vergunningverlening en handhaving en het uitvoeren van controles. De inzet van de brandweer is geregeld in het Basistakenpakket. Afspraken worden vastgelegd in het jaarlijkse uitvoeringsprogramma. In de begroting zijn deze werkzaamheden opgenomen.
Pagina 22 van 71
6. Uitvoeringsprogramma 2023 Dit hoofdstuk bevat het uitvoeringsprogramma en vormt daarmee het sluitstuk van de voorgaande hoofdstukken. Dit zijn de wettelijke taken die uitgevoerd moeten worden en de aangegeven prioriteerde taken. We hebben namelijk aangegeven wat we in 2022 hebben gedaan en wat we het komende jaar gaan oppakken gelet op onze prioriteiten. We zullen eerst de kwaliteitsdoelstellingen beschrijven voor vergunningen toezicht en handhaving. Vervolgens beschrijven we wat we gaan oppakken op basis van de beschikbare middelen.
6.1. Kwaliteitsdoelstellingen Vergunningen Voor vergunningverlening is een aantal doelstellingen geformuleerd, die in de uitvoering nagestreefd worden in het gehele proces van vergunningverlening. Deze zijn: •
90% van de beschikkingen/besluiten zijn genomen binnen de wettelijke termijn;
•
Geen beschikkingen die we moeten verlenen op basis van de lex silencio positivo (vergunning van rechtswege);
•
Adviesverzoeken worden tijdig aangevraagd (minimaal vier weken voor besluitvorming);
•
Een niet of niet tijdig aangevulde aanvraag of een niet volledig aangevulde aanvraag wordt tijdig buiten behandeling gesteld;
•
Er wordt éénmaal gevraagd om aanvullende gegevens voor een bepaald onderdeel en alleen in bijzondere omstandigheden wordt uitstel gegeven voor het indienen van de aanvullende gegevens;
•
Aantal verzoeken om aanvulling wordt teruggebracht naar 25% van de aanvragen;
•
Bij vooroverleg voor nieuwbouw wordt duurzaamheid en energiebesparing betrokken;
•
100% aansluiting tussen de gehanteerde tarieven in de legesbesluiten en de tarieven uit de legesverordening die van toepassing waren ten tijde van de betreffende aanvraag;
•
95% van de beschikkingen blijft in stand na toetsing door de rechtbank en/of de Raad van State.
6.2. Kwaliteitsdoelstellingen Toezicht en Handhaving Voor toezicht en handhaving zijn doelstellingen geformuleerd die in de uitvoering nagestreefd worden in het gehele proces van toezicht en handhaving. Deze zijn: •
90% van de handhavingsbeschikkingen blijft in stand na toetsing door de rechtbank en/of de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State;
•
In de toezichtrapporten zijn de toezichtbevindingen op de naleving van wet- en regelgeving vastgelegd. Deze gegevens worden betrokken in de beoordeling van het gedrag van de overtreder zoals bedoeld in de Landelijke Handhavingsstrategie Omgevingsrecht (LHSO). De categorie-indelingwordt vastgelegd. Onze bevindingen worden via een brief kenbaar gemaakt aan eigenaar, huurder van betreffend object/perceel;
•
Voor 95% van de geplande controles geldt dat het controletraject in 2023 is afgerond, of tenminste is aangevangen;
•
Bij vergunningen waar een laag risico geldt (volgens risicomatrix) wordt een naleefpercentage van 100% verwacht (spontane naleving);
•
Bij toezicht en handhaving wordt een naleefpercentage nagestreefd van 70% tot 90% op de geprioriteerde thema’s;
•
In verband met mogelijk illegale overtredingen/handhavingsverzoeken/ klachten/melding wordt
Pagina 23 van 71
uitgegaan van een naleefpercentage van 50%; •
In geval van toezichttrajecten opgepakt met het Peelland Interventieteam wordt 100% van de overtredingen opgepakt om te komen tot beëindiging en het beëindigd houden ervan.
6.3. Uitvoeringsprogramma Vergunningen 2023
Uitvoeringstaak
Vergunningverlening Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo)
Omschrijving
- Behandelen van aanvragen/verzoeken op basis van de Wabo. - Behandelen van/uitbrengen van overige verzoeken zoals Bibob-toets, meldingen, toets bouwbesluit en programma van eisen brandveiligheid. Beide taken zijn inclusief uitvoeringsbeleid, vooroverleg, bezwaar/beroepsprocedures en ondersteuning.
Omvang
Kwantiteit (verwachte aantallen)
Enkelvoudig
Meervoudig
Wabo-vergunning
68
88
Meldingen Wabo/ Wet
143
0
Mer-beoordeling/besluit
4
40
Intrekken wabo-vergunning
20
20
Capaciteit benodigde uren team
3420
2800
Overig
milieubeheer / brandveiligheid
vergunningen Uitvoeringstaak
Vergunningverlening APV, alcoholwet, marktverordening en bijzondere wetgeving
Omschrijving
- Behandelen van aanvragen/verzoeken voor een vergunning of ontheffing op basis van APV en Alcoholwet. - Behandelen van/uitbrengen van Bibob toets Ambtshalve intrekkingen vergunning Ambtshalve wijziging van voorschriften Adviezen brandveiligheid Voeren van vooroverleg en Behandelen bezwaar en/of beroep - Voeren van horeca-overleg en coördinatie van de kermis
Omvang
In totaal zijn er binnen de gemeente 70 locaties waaraan een exploitatievergunning is verleend en 50 locaties waaraan een drank- en horecavergunning is verleend. Er zijn circa 150 locaties waar arbeidsmigranten verblijven. Daarnaast zijn er 10 locaties waar sprake is van kansspel. Evenementen en overige vergunningen zijn afhankelijk van de initiatieven.