CConstaterende datAsten
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 2 - Begroting 2025

Gemeenteraad 12 november 2024, gemeente AstenBij agendapunt: Begroting 2025 gemeente Asten (bespreekstuk)27.640 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 4

Begroting 2025

Balanceren tussen ambitie en realiteit

Inhoudsopgave Begroting 2025 ...................................................................... 1 Samenvatting .......................................................................................... 3 Kengetallen ........................................................................................... 12

Beleidsbegroting ................................................................. 15 Programmaplan ........................................................................... 16 1 Bestuur en Veiligheid ........................................................................... 17 2 Ruimtelijk Domein ............................................................................... 25 3 Sociaal Domein ................................................................................... 45 4 Financiën, Control en Economie ............................................................. 57

Paragrafen ................................................................................... 71

1. Lokale heffingen ................................................................................. 72 2. Weerstandsvermogen en risicobeheersing .............................................. 77 3. Bedrijfsvoering................................................................................... 87 4. Grondbeleid ....................................................................................... 90 5. Onderhoud kapitaalgoederen ................................................................ 93 6. Financiering ....................................................................................... 97 7. Verbonden partijen ........................................................................... 100 8. Toekomstagenda 2030 ...................................................................... 106 9. Wet Open Overheid .......................................................................... 109

Financiële begroting .......................................................... 111 1. Overzicht van baten en lasten .............................................. 112 2. Overzicht financiële positie .................................................. 126

Bijlagen ............................................................................. 137 Bijlage taakvelden ................................................................................ 138 Bijlage beleidsindicatoren ...................................................................... 140 Bijlage Algemene uitkering gemeentefonds .............................................. 143 Met dank aan Rob Fritsen voor de foto's.

2

Samenvatting Inleiding Voor u ligt de begroting 2025. In de begroting staat welke plannen we de komende jaren hebben, wat die plannen kosten en welke inkomsten we verwachten. De begroting is een belangrijk instrument bij het uitoefenen van de kaderstellende en controlerende rol van de raad. Door de begroting vast te stellen geeft de gemeenteraad het college toestemming geld uit te geven voor de plannen. Bestuurlijke samenvatting Met grote ambitie willen we iedere dag het maximale -binnen onze mogelijkhedenrealiseren voor onze inwoners en ondernemers. Ons dorp is in beweging en bruist en dat zie je om je heen. De grote maatschappelijke opgaven zoals bouwen, economie, mobiliteit, sociaal domein, veiligheid etc. kunnen wij niet alleen. We doen dat samen met onze inwoners, ondernemers, maatschappelijke partners en gemeenten in onze regio. Nadrukkelijk binnen onze mogelijkheden want we zijn sterk afhankelijk van de inkomsten vanuit de Rijksoverheid. Hier zien we vanaf 2026 een groot gat in de begroting, net zoals vele gemeenten in Nederland. De gehoopte verhoging van de algemene uitkering vanuit de Rijksoverheid is er helaas niet. We blijven ons, samen met de K80 en de Vereniging van Nederlands gemeenten (VNG), sterk maken voor een betere bekostiging vanuit het Rijk.

We balanceren tussen het realiseren van onze uitgesproken ambities en de realiteit dat de Rijksoverheid niet zorgt voor voldoende middelen. Langer afwachten heeft geen zin meer en daarom zetten we in op waar we goed in zijn: samen mét Asten, met onze inwoners en ondernemers, maatschappelijke partners, raad, college en organisatie toewerken naar een sluitende meerjarenbegroting op termijn. Dit proces heeft zorgvuldigheid en tijd nodig. Dit betekent samengevat:  De begroting 2025 is nog positief;  De begroting vanaf 2026 is negatief (€ 2,9 miljoen negatief in 2026, de jaren erna € 2,8 miljoen en € 2,7 miljoen);  De tijd tot aan de begroting 2026 benutten we om samen mét Asten te zorgen voor een oplossing, welke zal betekenen dat Asten op termijn weer een duurzaam positieve begroting heeft;  Er zullen incidentele middelen nodig zijn om de tussenjaren op te vangen, indien het Rijk hier niet voor zorgt;  De kadernota 2026 zal beperkt van omvang zijn. Achtereenvolgens gaan we in op: 1. Structurele begroting 2025-2028; 2. Vertaling kadernota naar de begroting; 3. Incidentele begroting 2025-2028; 4. Ontwikkelingen; 5. Lokale lastendruk.

3

1. Structurele begroting 2025-2028 De meerjarenbegroting laat een positief resultaat zien in 2025. Vanaf 2026 is het resultaat flink negatief. Het presenteren van een niet sluitende meerjarenbegroting past niet bij de gemeentelijke ambitie om duurzaam financieel gezond te blijven. Het is echter een bewuste keuze om de gevolgen van de besluitvorming van het kabinet zichtbaar te maken. In de kadernota 2025 stond geschreven dat we pas met maatregelen komen als er meer duidelijkheid komt van het Rijk. We willen immers geen voorzieningen afbreken als dat niet nodig is. Op basis van het recente hoofdlijnenakkoord en de miljoenennota is duidelijk dat er op korte termijn geen compensatie van het Rijk komt. Begroting bedragen x € 1.000 Resultaat

Meerjarenbegroting

2025

2026

2027

2028

71

-2.892

-2.795

-2.662

Het begrotingsresultaat 2026 is ten opzichte van 2025 fors minder, het daalt met € 2,9 miljoen. Deze daling wordt veroorzaakt door:  Daling algemene uitkering € 1.440.000  Kapitaallasten herinrichting Park 't Loverveld € 50.000  In 2026 worden reserves niet meer als structureel dekkingsmiddel ingezet € 700.000  Stijging kosten Wmo € 170.000  Stijging financieringskosten € 150.000  Bouw school Loverbosch (kapitaal- en exploitatielasten) € 220.000  Investering in wegen en sportvelden (kapitaallasten) € 50.000  Uitbreiding formatie SWOT analyse € 170.000 Totaal € 2.950.000

4

2. Vertaling Kadernota 2025 naar de begroting De volgende ontwikkelingen en wensen uit de Kadernota 2025 zijn opgenomen in deze begroting: Ontwikkelingen / nieuwe wens

2025

2026

2027

2028

-177.465

-177.465

-46.465

-46.465

Actualiseren meerjaren onderhoudsplanningen (MJOP)

-30.908

-30.908

-30.908

-30.908

Arbeidsmarktstrategie de Peel

-75.000

-75.000

Verhoging deelnemersbijdrage MRE ontwikkeling

-6.757

-6.757

-6.757

-6.757

Lokaal Integraal Veiligheidsbeleid

-8.800

-8.800

-8.800

-8.800

Programmanagement Peelagenda

-56.000

-56.000

Programma 1

5

Programma 2

-352.266

-291.499

-294.704

-294.708

Actualiseren meerjaren onderhoudsplanningen (MJOP)

-18.916

-20.916

-20.916

-20.916

Areaaluitbreiding bomen

-6.000

-6.000

-6.000

-6.000

Maaien gazons en bermen

-15.000

-15.000

-15.000

-15.000

Hogere bijdrage Blink BOR-taken

-52.350

-52.350

-52.350

-52.350

Groenonderhoud commercieel

-55.000

-55.000

-55.000

-55.000

Groenonderhoud Senzer

-130.000

-130.000

-130.000

-130.000

-11.625

-11.625

-11.625

-430

-435

-439

-178

-178

-178

-3.780.000

-3.200

-3.200

Revitalisering Venbergweg (zoutloods) Meicirculaire 2024 Opstellen water- en rioleringsprogramma

-37.500

Aanpak wateroverlast Plutostraat Aanpak wateroverlast zuidelijke parallelweg Heesakkerweg en Hazeldonk

-775.000

Renovatie drukriolering buitengebied Aanpak wateroverlast Julianastrt-Margrietstrt-HemelLienderweg

-481.500

Dekking uit voorziening riolering

2.172.500

-878.500

Structuurvisie Kwaliteitsverbetering (i)

-30.000

Actualiseren visie bebouwingsconcentraties (i)

-30.000

Opstellen bomenrenovatieplan (i)

-15.000

Programma 3

3.780.000

-759.692

-338.805

-271.640

-275.842

Actualiseren meerjaren onderhoudsplanningen (MJOP)

-47.079

-47.079

-47.079

-47.079

Uitvoeringskosten GR Peelgemeenten

-102.762

-102.762

-102.762

-102.762

Harmonisatie minimaregelingen deel 2

-21.000

-21.000

-21.000

-21.000

Stijging integrale kostprijs Onis a.g.v. nieuw ICT systeem

-9.516

-9.516

-9.516

-9.516

Wmo Zorgkosten

251.932

251.932

251.932

251.932

Jeugd Zorgkosten

-200.483

-200.483

-200.483

-200.483

BMS zorgkosten

11.651

11.651

11.651

11.651

Meicirculaire 2024

-487.331

-76.444

-77.015

-81.217

Verhogen deelnemersbijdrage GGD ontwikkelingen

-9.683

-9.683

-9.683

-9.683

Subsidie-aanpassing stichting Leergeld Asten-Someren

-5.000

-5.000

-5.000

-5.000

Leerlingenvervoer

-50.000

-50.000

-50.000

-50.000

Bibliotheek subsidie 2024

-12.685

-12.685

-12.685

-12.685

Gedragswetenschapper (i)

-59.000

-59.000

Uitbreiding uren buurtsportcoach (i)

-8.736

-8.736

Groeiplan taalontwikkeling (i)

-10.000

6

Programma 4

1.380.765 1.135.549 1.044.553

977.403

Opbrengst OZB

107.000

107.000

107.000

107.000

Bijdrage Land van de Peel

-25.000

-25.000

-25.000

-25.000

Nieuw financieel systeem

-38.500

-38.500

-38.500

-38.500

Deelnemersbijdrage ICT NML ontwikkelingen

-13.000

-13.000

-13.000

-13.000

Meicirculaire 2024

257.858

943.724

920.464

853.314

Verhoging deelnemersbijdrage MRE ontwikkeling

-11.411

-11.411

-11.411

-11.411

Rentekosten

-150.000

-300.000

-300.000

-300.000

Indexatie begroting 2025

405.000

405.000

405.000

405.000

Inzet reserves als structureel dekkingsmiddel

696.082

0

0

0

Inzet reserves ter afdekking incidentele uitgaven

222.736

67.736

Incidentele lasten automatisering (i)

-70.000

Saldo

91.342

327.780

431.744

360.388

Niet opgenomen wensen In de Kadernota 2025 is in de bijlage een lijst met 'Niet opgenomen wensen' opgenomen.Of en wanneer deze wensen gerealiseerd kunnen worden hangt af van de financiële situatie. De kosten van de nieuwe wensen zijn dus niet meegenomen in het saldo van de begroting 2025.

7

De wijzigingen in deze lijst ten opzichte van de Kadernota 2025 zijn opgenomen onder het kopje ontwikkelingen. 3. Incidentele begroting 2025-2028 Reserve Eenmalige Bestedingen Reserve Eenmalig Bestedingen bedragen x € 1.000

2024

2025

2026

2027

Stand op 31-12

1.635

1.114

1.009

971

2028

934

Zoals uit bovenstaande tabel blijkt laat de reserve eenmalige bestedingen een positief saldo zien tot en met 2028. Een specificatie van deze reserve is terug te vinden in de Financiële Begroting, 2 Overzicht financiële positie, Overzicht Reserve Eenmalige Bestedingen (pagina 134). 4. Ontwikkelingen Herijking en onderhoud gemeentefonds Het berekende voordeel voor Asten van de herijking gemeentefonds is € 134,= per inwoner. Dit is echter afgetopt naar maximaal € 37,50 per inwoner. De aftopping leidt ertoe dat de algemene uitkering voor Asten structureel wordt gekort met € 1,6 miljoen. In 2025 volgt een evaluatie van het nieuwe verdeelmodel hopelijk wordt dan ook duidelijk hoe wordt omgegaan met deze korting. Wijzigingen Sociaal Domein In de kadernota 2025 is de wens van een projectleider versterken sociale basis gehonoreerd. Hoewel de wens voor een projectleider versterken sociale basis zeker nog bestaat wordt er na intern overleg meer noodzaak en prioriteit toegekend aan twee andere wensen, namelijk: 1. Formatie uitbreiding gedragswetenschapper welke in de kadernota op de plank terecht was gekomen. 2. Urenuitbreiding buurtsportcoach, dit betreft een nieuwe wens. Omdat de wens van een projectleider versterken sociale basis nu vervalt, zijn er middelen beschikbaar gekomen voor de twee wensen hierboven benoemd. Kostentechnisch is dit budgetneutraal.

In de Kadernota 2025 was de formatie data-analist vanuit de GR Peelgemeenten opgenomen in de lijst Niet opgenomen wensen. Aangezien de rest van de samenwerkende gemeenten wel akkoord is gegaan met de data-analist, is het niet mogelijk om als enige gemeente hier niet aan mee te doen. Het budget van € 31.000,= is daarom opgenomen in de begroting 2025. Speelvoorzieningen Op 2 juli 2024 heeft de behandeling van de kadernota 2025 in de Raad plaatsgevonden. Hierbij heeft de Raad haar wensen en bedenkingen kenbaar gemaakt. Op basis hiervan is onderhoud speelvoorzieningen handhaven (instandhouding kwaliteit en nieuwe speellocaties) op minimaal niveau meegenomen in de begroting 2025. Vooralsnog is een bedrag van € 10.000,= structureel opgenomen (conform kadernota 2025). Het investeringsbudget voor speelvoorzieningen is P.M. begroot.

8

Toeristenbelasting truck parking Er bestaat de mogelijkheid om de truck parking Truck Inn in de heffing toeristenbelasting te betrekken. Voorgesteld wordt om hiervoor een tarief van € 1,00 per nacht te hanteren. De verwacht extra opbrengst bedraagt hierdoor € 58.400,=. Voorgesteld wordt om deze extra opbrengst in te zetten om het lage tarief toeristenbelasting voor campings te verlagen naar € 1,75 per overnachting. Per saldo is dit dus budgettair neutraal. Indexatie 2025 In de kadernota 2025 is geconstateerd dat de begrote indexatie niet gelijk liep met de werkelijke indexatie en dat de tarieven daardoor met 7,5% moesten stijgen in plaats van 2,75%. Deze aanpassing is reeds doorgevoerd in de kadernota 2025. Voor de gebruikte indexatie wordt verwezen naar de uitgangspunten. Vormen reserve toerisme Voor de kosten die zijn opgenomen in het nieuwe Programma Toerisme en Recreatie 2024-2030 wordt in 2025 een bestemmingsreserve gevormd. De storting in de reserve wordt gekoppeld aan de opbrengsten uit toeristenbelasting zodat we een direct verband houden tussen de opbrengsten en de kosten die we ten behoeve van de toeristische sector in Asten maken. Septembercirculaire 2024 Septembercirculaire 2024 bedragen x € 1.000 Stijging algemene uitkering

Begroting 2025 399

Vervallen besparing op jeugd

Meerjarenbegroting 2026

2027

2028

408

335

419

455

467

474

-19

-10

-8

-69

-139

-211

-400

-300

Taakmutaties: Wet betaalbare huur

-23

Indexatie Wmo demografie Openbare bibliotheken Al lager geraamde uitgaven "besparing op jeugd" vervalt

-100

-100 -400

overig

-21

-34

-31

22

Septembercirculaire 2024

255

241

222

396

Vanaf 2024 wordt het gemeentefonds geïndexeerd op basis van bbp (bruto binnenlands product). De volumeontwikkeling wordt gebaseerd op een 8-jaars gemiddelde van het bbp. Dit leidt tot een stabielere maar lagere algemene uitkering. In de septembercirculaire 2024 zijn een aantal taakmutaties opgenomen. Deze mutaties zijn budgettair neutraal verwerkt.  Wet betaalbare huur: gemeenten krijgen de bevoegdheid om toezicht te houden en handhavend op te treden.  Indexatie Wmo demografie: oplopend bedrag beschikbaar voor gevolgen vergrijzing.  Zorgplicht openbare bibliotheken: voorheen een specifieke uitkering, wordt t.z.t. een structurele bijdrage in gemeentefonds, nu tijdelijk als decentralisatie uitkering opgenomen in de algemene uitkering.  De extra besparing op Jeugd van het Rijk is vanaf 2026 vervallen, omdat we hiervoor al een stelpost hadden opgenomen is het budgettair effect beperkt.

9

De algemene uitkering pakt voor 2025 en volgende jaren positief uit (ten opzichte van de meicirculaire). Dit heeft te maken met bijstelling van maatstaven. Verschillen kadernota 2025 en begroting 2025 Verschillen meerjarenbegroting 2025-2028 (structureel)

Begroting

bedragen x € 1.000

2025

Meerjarenbegroting 2026

2027

2028

Meerjarenbegroting 2024-2028

98

-2.721

-2.577

-2.566

Turap voorjaar 2024

98

-2.721

-2.577

-2.566

Meerjarenbegroting 2025-2028

-27

-171

-218

-96

Meerjarenbegroting 2025-2028

-27

-171

-218

-96

Meerjarenbegroting 2025-2028

71

-2.892

-2.795

-2.662

Toelichting mutaties Meerjarenbegroting 2025-2028 De grootste verschillen in de Meerjarenbegroting 2025-2028 zijn: Overige mutaties Begroting Meerjarenbegroting bedragen x € 1.000 2025 2026 2027 2028 -50 -50 -50 -50 · Leges bouwvergunningen -39 -39 -39 -39 · Toeristenbelasting -56 -30 -30 -30 - Stijging ICT kosten -46 -46 -46 -46 - Zorgkosten · Salariskosten (autonome ontwikkelingen) -173 -167 -167 -167 153 153 153 153 · 7,5% verhoging OZB, omgevingsleges, toeristenbelasting tarieven De Schop en andere leges (voordeel t.o.v. geraamde opbrengst in kadernota € 405.000,=) 96 36 36 36 · Kapitaallasten "onderuitputting" 255 241 222 396 · Septembercirculaire 2024 -56 -107 -114 -114 · Riolering -111 -160 -181 -235 · Overige verschillen Totaal -27 -170 -218 -97

Verschillen reserve eenmalige bestedingen 2025-2028 (incidenteel): Stand Reserve Eenmalig Bestedingen bedragen x € 1.000

2024

2025

2026

2027

2028

Saldo 1-1

11.335

1.635

1.114

1.009

971

Claims voorgaande jaren

-6.014 -188

-37

-38

-37

Kadernota 2024

-290

-68

Meerjarenbegroting 2025-2028

-43 971

934

Resultaat jaarrekening 2023

-25

Meerjarenbegroting 2024-2027

-3.591

Begroting na wijziging t/m juli

-70

Geactualiseerd saldo 31-12

1.635

1.114

1.009

10

De mutaties meerjarenbegroting 2025-2028 betreffen:  Organiseren regiobijeenkomst VNG  Automatisering incidentele uitgaven Totaal

- 17.500 - 25.900 - 43.400

5. Lokale lastendruk

Lokale lastendruk

Werkelijk Werkelijk Begroting 2023 2024 2025

Gebruiker Afvalstoffenheffing (variabel)

84,00

87,36

93,91

Afvalstoffenheffing (vast)

83,23

68,42

65,17

167,23

155,78

159,08

€ 381.802

€ 397.758

€ 397.758

Onroerendezaakbelasting (OZB)

389,44

418,04

449,47

Rioolheffing

294,50

324,35

369,24

Totaal eigenaar

683,94

742,39

818,71

Totaal lastendruk

851,17

898,17

977,79

Totaal gebruiker Eigenaar Gemiddelde waarde woning

De stijging van de lokale lastendruk is 8,86%. Dit betreft de indexering van 7,5% en de afgesproken verhoging van rioolheffing van 5,9%. De afvalstoffenheffing is kostendekkend en stijgt met 2%.

11

Kengetallen In onderstaande kengetallen zijn de prognoses tot en met 2028 van de volgende taken te zien:  Aantal inwoners in de gemeente Asten met verdeling in jonger dan 18 jaar, tussen de 18 jaar en 75 jaar en ouder dan 75 jaar.  Aantal verwachtte woningen die er zijn in de gemeente Asten.  Aantal leerlingen in het basis- en voorgezet onderwijs.

Jaar 2024

2025

2026

2027

2028

Inwoners tussen de 18 en 75 jaar

12.325 12.392

12.399

12.406

12.413

Inwoners jonger dan 18 jaar

3.092

3.067

3.043

3.018

2.994

Inwoners 75 jaar en ouder

1.825

1.878

1.931

1.984

2.037

12

2024

2025

2026

2027

2028

Woningen in de gemeente 7.284

7.377

7.404

7.464

7.784

13

Aantal leerlingen basis onderwijs Aantal leerlingen voortgezet onderwijs

2024

2025

2026

2027

2028

1.200

1.238

1.290

1.295

1.329

717

708

719

729

731

14

Beleidsbegroting

15

Programmaplan Het coalitieakkoord 2022-2026 is de basis voor de begroting 2025. De begroting 2025 is opgebouwd uit 4 programma's: 1. Bestuur en Veiligheid 2. Ruimtelijk Domein 3. Sociaal Domein 4. Financiën, Control en Economie Bij ieder programma worden de visie, de verantwoordelijke portefeuillehouder en een taartdiagram met baten en lasten van het programma vermeld. Onder de programma's worden de ambities uitgewerkt. Het gaat hierbij om de volgende ambities:  Goed bestuur op z'n Astens  Bouwen en goed wonen  Vitaal buitengebied  Klimaat, energie en duurzaamheid  Sterke lokale economie en mobiliteit  Bruisende en aantrekkelijke kernen  Sociaal en gezond  Veilige buurt en thuis  Financieel gezond Per ambitie wordt het volgende opgenomen:  Wat willen we bereiken? De tekst sluit aan bij het coalitieakkoord.  Welke beleidsnota's zijn relevant? De beleidsnota's die vastgesteld zijn door de raad en waar rekening mee moet worden gehouden bij de uitvoering van het beleid.  Activiteiten en planning. Welke activiteiten en planning hanteren we om onze doelstelling te kunnen realiseren.  Een visualisatie om de ambitie te meten en de begroting leesbaarder te maken.  Wat mag het kosten? Per programma worden hier de baten en lasten vermeld.

16

1 Bestuur en Veiligheid

Visie In alles wat we doen staan onze inwoners centraal. Het realiseren van dit ideaal stelt eisen aan de samenwerking binnen en tussen onze gemeenteraad, college van B&W, de ambtelijke organisatie en onze inwoners. Gezamenlijk bouwen we aan een duurzaam vitaal en veilig Asten. Dit betekent onder meer dat we de grote maatschappelijke opgaven, die daaruit voortvloeien, samen realiseren. Dit vereist een wijze van bestuur, gericht op de inzet en verantwoordelijkheid van de gemeenschap zelf, die we daartoe stimuleren en faciliteren.

Portefeuillehouder Burgemeester A. van Extel-Van Katwijk Wethouder L. van de Moosdijk (Dienstverlening)

Baten en lasten van het programma

17

Goed bestuur op z'n Astens Wat willen we bereiken? We leveren publieke dienstverlening aan de Astense samenleving. Gezamenlijk bouwen we aan een fijne woon-, werk- en leefomgeving vanuit eigen kracht dichtbij en samen met de inwoners, ondernemers en maatschappelijke instellingen. Wij geven ruimte aan creativiteit en nemen obstakels weg om goede dingen te kunnen doen. We nemen een ondernemende houding aan, werken vanuit 'de bedoeling', handelen vanuit 'ja-tenzij' en hanteren alleen regels waar ze nodig zijn. We werken integraal, handelen pro-actief en zijn flexibel genoeg om te schakelen tussen verschillende (overheids)netwerken, partners en uitvoeringsvormen. We pakken de regie waar dat nodig is. Het vertrouwen van inwoners in de politiek en in de overheid staat in algemene zin onder druk. Een gezonde bestuurscultuur, integriteit en onderlinge verhoudingen zijn zaken die wij als absolute basis van goed bestuur zien. Daarom besteden wij de komende periode veel aandacht aan deze thema’s. Wij gaan regelmatig met elkaar en met de gemeenteraad in gesprek. Het actief betrekken van inwoners is daarbij heel belangrijk. Op die manier behouden en verstevigen wij het vertrouwen in de Astense politiek.

Goed bestuur betekent voor ons:  Collegiaal: gelijkwaardigheid als uitgangspunt, zorgen voor een open en constructief debat tussen coalitie en oppositie, college en gemeenteraad én met inwoners en maatschappelijke partners waarbij we dilemma's op tafel leggen;  Transparant en integer: betrouwbaar, betrokken, duidelijk en met respect naar eenieder, we spreken elkaar hierop aan;  Midden in de gemeenschap: zichtbaar zijn voor inwoners en ondernemers, hen opzoeken, ook bijeenkomsten buiten het gemeentehuis;  Met visie, lef en plezier: ‘samen aanpakken en genieten’;  Lerend en zelfcorrigerend vermogen: kwetsbaar durven opstellen, regelmatig met elkaar en met inwoners/ondernemers evalueren;  Open communicatie: we betrekken inwoners en doelgroepen in een vroeg stadium en communiceren op verschillende, creatieve manieren. De wijze waarop we dit gezamenlijk aanpakken is inmiddels neergelegd in het zogenaamde Astens Manifest, van de Gemeenteraad, het college van B&W en de ambtelijke organisatie. Dit manifest is en wordt voortdurend geconcretiseerd in acties en besluiten. 18

Welke beleidsnota's zijn relevant?          

Het Astens Manifest Toekomstagenda Asten 2030; Programma-opdrachten voor de onderliggende programma's uit de Toekomstagenda Asten 2030: Transformatie buitengebied, Vitale kernen, Centrumontwikkeling, Klimaatbestendig en energieneutraal Asten, Omgevingswet en Vitale democratie; Nota integrale sturing programma's en organisatie; Bedrijfsplan Asten, terug naar de bedoeling (A4); Optimalisatie grote burgerinitiatieven (mei 2021); Nota verbonden partijen; Gedragscode integriteit en procedure integriteitsbeleid; Algemeen privacybeleid (AVG) gemeente Asten; Plan van aanpak Veilige publieke taak.

Activiteiten 1.1.1. Goed bestuur op z’n Astens Vaker opzoeken van ondernemers en inwoners. Creatiever omgaan met de dialoog, meer naar buiten. Blijven toetsen van het bestuur aan de beginselen van de gedragscode integriteit en de overige geactualiseerde normen en protocollen. 1.1.2. Dienstverlening op z'n Astens: gewoon goed helpen! We bieden een vraaggerichte, goede en snelle dienstverlening. Het is onze ambitie om verder te groeien in die dienstverlenende rol, zowel aan inwoners en ondernemers die producten en diensten van de gemeente Asten vragen als aan inwoners en ondernemers die partner zijn. We spelen in op de regionale vraag naar en landelijke eisen van digitale (online) dienstverlening. Tegelijkertijd is er aandacht voor de inwoners die deze ontwikkelingen minder goed kunnen volgen. Met ons nieuwe logo en huisstijl willen we bijdragen aan een herkenbare, betrouwbare en toegankelijke overheid en nemen we afscheid van een diversiteit aan logo’s en huisstijlen. Verbetering van onze dienstverlening willen we bereiken met acties die uitgevoerd kunnen worden binnen de bestaande capaciteit en middelen. 1.1.3.

Vitale democratie en burgerinitiatieven Vanuit de Toekomstagenda Asten 2030, Vitale Democratie en het Astens Manifest leggen we de focus op:  Verder stimuleren en faciliteren van burgerinitiatieven;  Evalueren van de werkgroep Vitale Raad in 2025;  Aandacht voor de wet versterking decentrale participatie en het uitdaagrecht in 2025;  Blijven doorontwikkelen van het anders besturen en werken. 1.1.4. Veilige publieke taak Uitvoeren actieplan Veilige publieke taak en voldoen aan de Brabantse norm voor de weerbare overheid van mei 2022. 1.1.5. Samenwerking en verbonden partijen  Asten is een sterke, zelfstandige gemeente die actief en intensief samenwerkt met andere gemeenten in de regio en met verbonden partijen. We zien noodzaak en kansen in het versterken van de samenwerking binnen de Peel als gevolg van de grotere maatschappelijke opgaven zoals klimaat en energie, wonen, (vrijetijds)economie, mobiliteit en de transitie van het landelijk gebied en gaan hier mee aan de slag.

19

Wij zijn daarnaast aangesloten bij de K80, de pas gestarte samenwerking tussen gemeenten tot ongeveer 25.000 inwoners, die in direct contact staat met de Rijksoverheid en de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG). Op deze manier kunnen wij de belangen van de gemeente Asten en haar inwoners zo goed mogelijk behartigen.

1.1.6. Arbeidsmarktregio de Peel en Programmamanagement Peelagenda Samenwerken in de Peel, op zowel de arbeidsmarkt als rondom de Peelagenda versterkt onze uitvoeringskracht in de Peel. Hiermee bouwen we aan de benodigde Kwaliteit en verminderen we de kwetsbaarheid van ons als kleine gemeente. Asten kent de uitdaging van lastig invulbare functies en uitdagingen om onze taken uit te voeren. Dit is niet alleen een uitdaging voor de gemeente Asten maar een probleem voor alle gemeenten in de regio. Door samen te werken positioneren we ons als Peelgemeenten sterker op de arbeidsmarkt wat uiteindelijk de aantrekkingskracht als regio vergroot. Samenwerken op verschillende domeinen draagt bij aan de kwaliteit van ons werk en vermindert de kwetsbaarheid van ons als gemeente. In januari 2023 zijn we met de vijf Peelgemeenten gestart om de samenwerking op het gebied van de regionale arbeidsmarktstrategie te verkennen en hier vorm aan te geven. De aanleiding hiervoor komt voort uit de behoefte om ons als Peelgemeenten sterker op de arbeidsmarkt te positioneren en hiermee de individuele aantrekkingskracht van de afzonderlijke organisaties te versterken met de regio als aantrekkingskracht.

Ook de komst van de programmamanager Peelgemeenten die de regionale verbinding op de inhoudelijke opgave in de regio gaat vormgeven, versterkt deze ingezette richting vanuit de basisgedachte: 'We kunnen onze eigen identiteit en autonomie als organisatie behouden als we op deze grotere vraagstukken de samenwerking opzoeken in de regio'. Samenwerken aan de regionale opgaven helpt om positie te bepalen en vanuit kracht als Peel je stem te laten horen (MRE, Brainport). Hiermee kunnen we als collectief een gezamenlijke koers uitdragen. De intentie is om deze projecten ook na 2026 verder vorm te geven. 1.1.7. Onafhankelijke rekenkamer Een onafhankelijke rekenkamer is verplicht. De rekenkamer ondersteunt de raad in zijn controlerende rol met onderzoek naar doelmatigheid, doeltreffendheid en rechtmatigheid van het gevoerde beleid. De raad besluit najaar 2024 over de invulling van de rekenkamer. 1.1.8. Renovatie en verduurzamen bestuursvleugel Renovatie en verduurzaming van de oudbouw staat op de agenda. Gelet op de beschikbare tijd en capaciteit is dit nog niet gestart. De eerste stap zal zijn om vraag en opdracht aan de voorkant goed integraal helder te maken. Vervolgens een projectplan. Ontwerp en realisatie volgt daarna. 1.1.9. Regionale organisatie VNG congres 2025 In 2025 wordt het VNG congres georganiseerd door de Brainportregio.

Gemeente Asten is een van de gemeenten in de Brainportregio en draagt bij aan de organisatie.

Activiteit 1. Goed bestuur op z'n Astens  uitvoering geven aan het Astens Manifest;  midden in de gemeenschap staan;  integriteit.

Planning (jaartal) Continu Continu Continu 20

2. Dienstverlening op z'n Astens: gewoon goed helpen!  vraaggerichte, goede en snelle dienstverlening bieden. 3. Vitale democratie & burgerinitiatieven  verder stimuleren en faciliteren van burgerinitiatieven;  meer doen met opbrengst uit TIP Asten;  anders besturen en werken gericht op inzet en verantwoordelijkheid gemeenschap zelf. 4. Veilige publieke taak  uitvoeren actieplan Veilige publieke taak. 5. Samenwerking & verbonden partijen  samenwerking binnen de Peel;  actief samenwerken binnen de K80 (samenwerking gemeenten tot 25.000 inwoners). 6. Arbeidsmarktregio de Peel en Programmamanagement Peelagenda uitvoeren. 7. Onafhankelijke rekenkamer voorbereiden en installeren. 8. Renovatie en verduurzamen bestuursvleugel: plan van aanpak, ontwerp en daarna realisatie 9. Mede organiseren regionale VNG congres 2025

Continu Continu 2023-2026 Continu

2023-2026 Continu Continu Continu 2024-2025 2025-2026 2025

Veilige buurt en thuis Veilige woon-,werk- en leefomgeving

Wat willen we bereiken? Het is belangrijk dat we ons veilig voelen in onze eigen buurt en thuis. Zonder veiligheid geen vrijheid. Wij willen dat iedereen in Asten veilig kan wonen, verblijven, werken en ondernemen. Een betrouwbare overheid zorgt voor een veilige woon-, werk- en leefomgeving vanuit een gezamenlijke verantwoordelijkheid van inwoners en ondernemers. Wij vinden het dan ook essentieel om veiligheid te garanderen in ons dorp en blijven een beroep doen op ieders eigen verantwoordelijkheid als het gaat om preventie. Wij stimuleren bijvoorbeeld het gebruik van de buurtapps en de politie (wijkagent) en de Buitengewoon Opsporingsambtenaar (BOA) zijn zichtbaar op straat.

21

Welke beleidsnota's zijn relevant?         

Kadernota Integraal Veiligheidsbeleid gemeente Asten 2023-2026; Visie VRBZO 2025; Beleidsregels Bereikbaarheid en Bluswatervoorziening Brabant; Beleidsplan risicocommunicatie Zuidoost-Brabant 2022-2025; Regionaal Risicoprofiel 2019; Beleidsregel handhavingsprotocol Opiumwet 13b Asten 2021; Beleidsregels wet BIBOB; Algemene Plaatselijke Verordening (APV); VTH beleidskader.

Activiteiten 1.2.1. Stevig doorzetten van strijd tegen ondermijnende criminaliteit De strijd tegen ondermijnende criminaliteit zetten wij stevig door, samen met politie, het Peelland Interventie Team (PIT), het regionaal/landelijk Platform Fraudebestrijding en andere overheidsinstanties. Ondermijnende criminaliteit werkt ontwrichtend voor de samenleving, het brengt mensen in gevaar en gaat ook ten koste van (financieel) kwetsbare inwoners. 1.2.2. Investeren in veilige werkomgeving en weerbaarheid voor politici, bestuurders en medewerkers Wij zetten samen in op veiligheid voor onze politici, bestuurders en medewerkers bij de uitvoering van hun werk voor de gemeenschap. We pakken elke vorm van agressiviteit tegenover hen aan en investeren verder in een veilige werkomgeving en weerbaarheid. We noemen dit Veilige Publieke Taak (VPT). 1.2.3. Uitvoering geven aan integraal veiligheidsbeleid 2023-2026 Uitvoering geven aan het integraal veiligheidsbeleid voor de periode 2023-2026. De Kadernota Integraal Veiligheidsbeleid gemeente Asten 2023-2026 geeft richting aan de strategische thema's en prioriteiten voor deze beleidsperiode; waarbij flexibiliteit een uitgangspunt is. 1.2.4.

Aanpak illegale bewoning recreatievoorzieningen op recreatieterreinen en huisvestingslocaties arbeidsmigranten We blijven inzetten op het tegengaan van bewoning van recreatievoorzieningen op recreatieterreinen en op huisvestingslocaties voor arbeidsmigranten. 1.2.5. Risico-inventarisatie natuurgebieden Het opstellen van en vervolgens uitvoering geven aan een risico-inventarisatie natuurgebieden. De burgemeester coördineert al de Gebiedscommissie Natuurbrandbeheersing voor natuurgebied Groote Peel. Aanvullend is gevraagd om ook regie te gaan voeren over de Gebiedscommissie Oostappense Heide. Activiteit 1. Stevig doorzetten van strijd tegen ondermijnende criminaliteit. 2. Investeren in veilige werkomgeving en weerbaarheid voor de politici, bestuurders en medewerkers van de gemeente Asten. 3. Uitvoering geven aan integraal veiligheidsbeleid 2023-2026. 4. Aanpak bewoning recreatievoorzieningen op recreatieterreinen en huisvestingslocaties arbeidsmigranten. 5. Uitvoering geven aan risico-inventarisatie natuurgebieden, waarbij al regie wordt gevoerd over gebiedscommissies natuurgebied Groote Peel en Oostappense Heide.

Planning (jaartal) 2023-2026 2023-2026 2023-2026 2023-2026 2025-2026

22

Wat mag het kosten? Onderstaande tabel geeft inzicht in de totale baten en lasten van dit programma. Rekening Begroting Begroting 2024

2025

Meerjarenbegroting

bedragen x € 1.000

2023

2026

2027

2028

Lasten

-11.227 -13.305 -12.633 -12.698 -12.572 -12.547

Goed bestuur op z'n Astens

-8.806 -10.754 -10.449 -10.609 -10.486 -10.469

Bestuur

-1.608

-1.750

-1.797

-1.748

-1.741

-1.741

Intergemeentelijke samenwerking

-245

-249

-280

-280

-280

-280

Inwoners

-413

-444

-433

-471

-471

-471

Organisatie

-6.541

-8.311

-7.938

-8.110

-7.993

-7.977

Veilige buurt en thuis

-2.421

-2.551

-2.184

-2.089

-2.086

-2.078

-775

-879

-431

-341

-341

-341

Integrale Veiligheid

-1.646

-1.672

-1.754

-1.749

-1.745

-1.737

Baten

1.720

1.606

1.663

1.663

1.663

1.663

Goed bestuur op z'n Astens

1.594

1.478

1.537

1.537

1.537

1.537

Integraal toezicht en handhaving

Bestuur

71

Inwoners

321

280

304

304

304

304

Organisatie

1.202

1.198

1.233

1.233

1.233

1.233

126

129

127

127

127

127

Integraal toezicht en handhaving

58

58

56

56

56

56

Integrale Veiligheid

68

70

70

70

70

70

Veilige buurt en thuis

Saldo van baten en lasten

-9.507 -11.698 -10.970 -11.035 -10.908 -10.884

Resultaat

-9.507 -11.698 -10.970 -11.035 -10.908 -10.884

Onderstaande tabel geeft de ontwikkeling van de Begroting 2024 naar de nieuwe stand in de Begroting 2025 weer. Begroting

Meerjarenbegroting

bedragen x € 1.000

2025

2026

2027

2028

Meerjarenbegroting 2024-2028

-10.417

-10.460

-10.452

-10.428

-177

-177

-46

-46

Kadernota Saldo na Kadernota

-10.606 -10.649 -10.510 -10.486

Begrotingswijzigingen na Kadernota Meerjarenbegroting 2025-2028 Meerjarenbegroting 2025-2028

-364

-386

-398

-398

-10.970 -11.035 -10.908 -10.884

23

Investeringen programma bedragen x € 1.000 Kredieten

Begroting t/m 2024

2025

635

0

2026

2027

2028

0

0

0

1.1 Goed bestuur op z'n Astens 8. Renovatie en verduurzamen bestuursvleugel 9. Regionale organisatie VNG congres 2025

Totaal

18

635

18

bedragen x € 1.000 Kredieten

Begroting t/m 2024

2025

2026

2027

2028

1.2 Veilige buurt en thuis 4. Aanpak illegale bewoning

540

90

Totaal

540

90

0

0

0

24

2 Ruimtelijk Domein

Visie Bouwen en goed wonen De gemeente Asten is een aantrekkelijke gemeente om te wonen. In alle kerkdorpen is er voor alle doelgroepen voldoende aanbod, zodat eenieder betaalbaar én naar behoefte kan wonen. Dit geldt voor onze starters, mensen die willen doorgroeien, jongeren die na hun studie willen terugkeren en onze senioren, maar ook faciliteren we passende huisvesting voor bijzondere doelgroepen. Vitaal buitengebied We staan voor de opgave de agrarische sector te verduurzamen, toekomstperspectief te bieden en gelijktijdig in balans te brengen met natuur en landschap en de gezondheid van onze inwoners. Dit doen wij samen met zowel de stoppende agrariërs als met de agrariërs die door willen gaan. Daarnaast zetten wij in op andere economische dragers om de leefbaarheid en vitaliteit te behouden. Op die manier proberen wij de transitie van ons buitengebied, die in een stroomversnelling zit, op een verantwoorde manier te begeleiden. Klimaat, energie en circulariteit We wonen en werken in een omgeving waarvan het klimaat verandert. We nemen onze verantwoordelijkheid voor het tegengaan van klimaatverandering door het verkleinen van onze CO2-uitstoot en het stimuleren van duurzame energieopwekking. Ook gaan we zorgvuldig om met grondstoffen en stimuleren we hergebruik van grondstoffen om de afvalberg te verkleinen.

We willen de gevolgen van klimaatverandering zoveel als mogelijk kunnen opvangen o.a. door minder verstening, meer groen, betere wateropvang, minder hittestress en een grotere biodiversiteit in flora en fauna. Wij stimuleren en faciliteren inwoners om ook hun bijdrage te leveren. Bruisende en aantrekkelijke kernen Asten, Heusden en Ommel zijn bruisende en aantrekkelijke kernen, waar het prettig wonen, werken en recreëren is voor onze huidige en toekomstige inwoners. We zetten in op het aantrekken van (jonge) gezinnen om zich hier te vestigen. Op die manier zijn bijvoorbeeld het verenigingsleven, de lokale middenstand en de scholen het beste geholpen en gloort er een mooiere toekomst voor iedereen. We investeren daarom in onder andere onze centra, recreatievoorzieningen, sport- en gemeenschapsvoorzieningen, scholen en verkeersveiligheid.

25

Proces Omgevingswet We nemen een faciliterende rol aan in het ruimtelijk domein. We denken en werken mee aan het verwezenlijken van (ruimtelijke) plannen van onze inwoners die kwaliteit aan onze gemeente toevoegen en bijdragen aan het behalen van de opgaven zoals opgenomen in onze Toekomstagenda Asten 2030. Daarbij werken we al in de geest van de Omgevingswet die per 1 januari 2024 in is gegaan, een wet die het de inwoners makkelijker moet maken om hun plannen te realiseren.

Portefeuillehouder Wethouder J. Bankers Wethouder J. Spoor (huisvesting specifieke groepen en woonwagenlocaties) Wethouder L. van de Moosdijk (grondbeleid en grondaankopen)

Baten en lasten van het programma

26

Bouwen en goed wonen Wat willen we bereiken? Het moet voor iedereen mogelijk gemaakt worden om in Asten betaalbaar en/of naar behoefte te kunnen wonen. Iedereen verdient een kans op de woningmarkt. Wij gaan daarom nog meer en sneller bouwen in alle drie de kernen. In het actuele programma Wonen, vastgesteld eind 2023, hebben wij vastgelegd hoe wij in de komende jaren gaan inzetten op aspecten als de betaalbaarheid, beschikbaarheid en verduurzaming van woningen evenals het bieden van een prettige woonomgeving, welke doelgroepen we willen bedienen en welke woonvormen we mogelijk willen maken. Het programma Wonen vormt ook de basis voor de meerjarige prestatieafspraken met de woningbouwcorporaties die eind 2023 zijn ondertekend.

Welke beleidsnota's zijn relevant?       

Toekomstagenda Asten 2030; Omgevingsvisie Asten; Versnellingsagenda woningbouw gemeente Asten; Programma Wonen 2024-2030 gemeente Asten; Nota grondbeleid 2023 (Grondnota); Welstandsnota; Programma beeldkwaliteit Centrum Asten.

Activiteiten 2.1.1. Bouw maximaal 50 woningen Loverbosch - voormalige schoollocatie (fase 2) en beoogde schoollocatie (fase 3) In 2023 is gestart met een bestemmingsplanprocedure om maximaal 25 woningen mogelijk te maken op de voormalige locatie in fase 2 en een schoolgebouw en maximaal 25 woningen in fase 3. Dit bestemmingsplan heeft inmiddels een onherroepelijke status. Inmiddels is gestart met de voorbereiding van de aanbestedingsprocedure voor de woningen in fase 2. Voor de invulling van de schoollocatie in fase 3 wordt overlegd met de betrokken schoolorganisatie. De woningen boven de schoollocatie worden later middels een aanbestedingsprocedure in de markt gezet. Tevens worden op deze locatie de mogelijkheid voor de vestiging van woonwagenstandplaatsen onderzocht. 2.1.2. Bouw 205 woningen Loverbosch fase 3 Het bestemmingsplan is inmiddels onherroepelijk. Tevens is het gebied inmiddels ook bouwrijp opgeleverd. Parallel zijn we bezig met de gronduitgifte. Van Wanrooij is bezig met de gefaseerde verkoop van de 66 door hen te realiseren woningen in het plan. Met Bergopwaarts zijn we volop in overleg over de invulling van de gronden waarop de 67 door hen te realiseren woningen zijn beoogd. Verder heeft in november 2023 de loting voor de 31 kavels voor zelfbouw plaatsgevonden, zowel voor een vrijstaande als een twee-onder-één-kapwoning. Al deze gronden zijn onder optie.

Daarnaast hebben we een aanbestedingstraject doorlopen voor een appartementencomplex van maximaal 25 appartementen. Tot slot zijn er twee bouwvelden beschikbaar gesteld voor CPOtrajecten. Een bouwveld voor starters en één voor senioren. 2.1.3. Bouw ca. 220 woningen Biesvelden 1 In 2023 zijn de gronden in het plangebied Biesvelden fase 1 aangekocht. Aansluitend daaraan is gestart met het opstellen van een stedenbouwkundige verkenning voor het totaalgebied Asten-Oost. Na de stedenbouwkundige verkenning wordt ingezoomd op het planologisch mogelijk maken van de ontwikkeling Biesvelden fase 1, waar ca. 220 woningen beoogd worden. De voorbereidingen op deze ruimtelijke procedure zijn inmiddels in gang gezet.

27

2.1.4. Bouw ca. 20 woningen vrijkomende schoollocatie 't Lover Het programma op deze locatie bestaat in ieder geval uit ca. 20 sociale huurwoningen voor starters. Daarna wordt onderzocht of er nog ruimte is voor aanvulling op dit programma in de vorm van CPO woningen voor senioren. 2.1.5. Bouw ca. 18 woningen vrijkomende schoollocatie Lambertusschool In 2023 is gestart met de voorbereidende werkzaamheden voor de sloop en herontwikkeling van de huidige Lambertusschool. Door de aanwezigheid van een kolonie vleermuizen moet een ontheffing op basis van de Wet natuurbescherming worden verkregen alvorens gestart kan worden met sloop/herontwikkeling. Het aanvullend onderzoek is inmiddels afgerond, waardoor op basis van het opgestelde compensatie- en mitigatieplan een ontheffing kan worden aangevraagd bij het bevoegd gezag. Naar verwachting kan de ontheffing omstreeks Q4 2024 verkregen worden en kan aansluitend gestart worden met de sloopwerkzaamheden. 2.1.6. Bouw woningen vrijkomende schoollocatie Bonifatiusschool Op dit moment zijn er nog geen concrete herontwikkelingsplannen voor deze locatie. De locatie is aan Prodas en Platoo beschikbaar gesteld als tijdelijke onderwijslocatie. 2.1.7. Bouw woningen Ommel In 2023 is gestart met het opstellen van een zogenaamde 'globale stedenbouwkundige verkenning' voor Ommel. Deze verkenning is inmiddels in concept gereed.

Daaruit blijkt dat in het gebied Ommel-Oost, waarbinnen op een aantal percelen de WVG is gevestigd, vooralsnog niet kan worden gebouwd vanwege hinder- en geurcirkels. Daarentegen biedt het gebied Ommel-Noord wel mogelijkheden om op korte termijn woningen te realiseren. Recent zijn in dit gebied gronden aangekocht en vinden verdere onderhandelingen plaats. Eind 2024 wordt aan de gemeenteraad voorgesteld om een grondexploitatie voor Ommel-Noord, inmiddels plan Hogeweg Ommel genoemd, vast te stellen. De planvorming om te komen tot de bouw van ca. 100 - 150 woningen in het toekomstige woongebied Hogeweg Ommel wordt in 2025 verder ter hand genomen. 2.1.8. Aansluiten op initiatieven van particulieren: woningen De Prins (voormalig Blokker) Het bestemmingsplan voorziet in de sloop van de bestaande bebouwing en het oprichten van een nieuw appartementencomplex met commerciële plint. De initiatiefnemer realiseert in totaal 21 appartementen, waarvan 15 koop- en 6 sociale huurwoningen. Er is beroep ingesteld tegen het bestemmingsplan, waardoor de planning op dit moment nog onbekend is. 2.1.9. Aansluiten op initiatieven van particulieren: ca. 42 woningen Aldi Op de huidige Aldi locatie wordt een herontwikkeling beoogd naar maximaal 42 woningen voor de doelgroep starters en senioren.

De woningen worden gesitueerd in drie bouwmassa’s, waarbij het binnenterrein kwalitatief wordt ingericht met voldoende parkeermogelijkheden en veel groen. Het bestemmingsplan is vastgesteld door de gemeenteraad. Ook tegen dit plan is beroep ingesteld. 2.1.10. Uitvoering grondnota voor ontwikkeling van nieuwe plannen Om ook in de toekomst Asten, Heusden en Ommel voor te bereiden op de woonwensen van de inwoners ontwikkelen wij nieuwe plannen. Hiervoor is actieve grondpolitiek nodig vanuit de gemeente. Wij onderzoeken zowel inbreiding als uitbreiding. Voor de kern Heusden wordt begin 2025 bekeken op welke locatie(s) in de toekomst mogelijk woningbouw kan plaatsvinden. Op basis daarvan wordt de aankoopstrategie gekozen.

28

2.1.11. Kwalitatief goede huisvesting onderzoeken voor specifieke groepen Als het gaat over wonen dan is er ook aandacht nodig voor specifieke groepen: onder andere arbeidsmigranten, statushouders en asielzoekers. Kwalitatief goede huisvesting is een vereiste. Dit doen wij samen met betrokken partijen waaronder woningbouwcorporaties, onder regie van de gemeente. Het beleidskader om te zorgen voor (kwalitatief en kwantitatief voldoende) huisvesting van arbeidsmigranten in Asten is inmiddels vastgelegd in het programma Wonen 20242030. 2.1.12. Woonwagenlocaties Over de huisvesting van woonwagenbewoners zijn we in gesprek met Bergopwaarts. Het college heeft besloten om de komende jaren een inhaalslag te maken in het realiseren van standplaatsen ten behoeve van het plaatsen van woonwagens. Dat doen we door kleine locaties (maximaal 5-7 standplaatsen) te ontwikkelen in toekomstige uitbreidingsgebieden. Ook zijn we in overleg over het mogelijk inrichten van tijdelijke standplaatsen op locatie De Bovist. 2.1.13. Kijken naar meerwaarde welstand Wij gaan de welstandsnota herzien en gaan hierbij kijken naar de meerwaarde van welstand in relatie tot de diverse gewenste (beeld)kwaliteiten binnen Asten versus de mogelijkheden om procedures te versnellen. 2.1.14. Transitie Omgevingswet De daadwerkelijke inwerkingtreding van de Omgevingswet per 1 januari 2024 is goed verlopen.

De implementatiefase is afgerond, de overgangs- of transitiefase is gestart. Vanaf 2024 worden de nieuwe werkprocessen, instrumenten en software beproefd en zal meer en meer aan de lijn worden overgedragen (in plaats van borging van activiteiten en verantwoordelijkheden in het programmateam Omgevingswet). In 2025 worden diverse zaken geëvalueerd (zoals het raadsadviesrecht of het handboek wijzigen omgevingsplan). Ook wordt in 2025 onverminderd verder gebouwd aan het omgevingsplan nieuwe stijl. Ten behoeve van het opstellen van een gebiedsdekkend omgevingsplan zijn in het tabblad 'Detailplanning' deelactiviteiten uitgewerkt. Ook wordt bekeken op welke wijze het Omgevingswetinstrumentarium zo efficiënt mogelijk kan worden ingezet (omgevingsvisie, programma's, goed inzetten van de beleidscyclus door regelmatig beleid te evalueren en bij te stellen). In de komende jaren moet blijken wat er gedurende de transitiefase nog moet worden doorontwikkeld t.b.v. het goed werken met de Omgevingswet. Om die reden wordt de einddatum van de transitie Omgevingswet nog over de volle lengte van de overgangsperiode aangehouden. 2.1.15. Programma beeldkwaliteit centrum Asten Het vaststellen van een beeldkwaliteitsplan voor het centrum van Asten. Activiteit 1. Bouw max. 50 woningen Loverbosch - voormalige schoollocatie (fase 2) en beoogde schoollocatie (fase 3). 2.

Bouw 205 woningen Loverbosch fase 3. 3. Bouw ca. 220 woningen Biesvelden 1. 4. Bouw ca. 20 woningen vrijkomende schoollocatie t Lover. 5. Bouw ca. 18 woningen vrijkomende schoollocatie Lambertusschool. 6. Bouw woningen vrijkomende schoollocatie Bonifatiusschool. 7. Bouw woningen Ommel.

Planning (jaartal) 2024-2025 2024-2026 start bouw ca. 2026 2025-2026 2025 nog niet bekend nog niet bekend

29

8. Aansluiten op initiatieven van particulieren: 21 woningen De Prins (voormalig Blokker). 9. Aansluiten op initiatieven van particulieren: ca. 37 woningen Aldi. 10. Uitvoering Grondnota voor ontwikkelingen van nieuwe plannen. 11. Kwalitatief goede huisvesting garanderen voor specifieke groepen, zoals arbeidsmigranten en vluchtelingen. O.a. toekomstbeeld huisvesting arbeidsmigranten en daaruit voortvloeiend nieuw beleid (ruimtelijk toetsingskader, verhuurverordening). 12. Woonwagenlocaties:  Realiseren van tijdelijke standplaatsen op locatie de Bovist.  Realiseren van extra standplaatsen voor het plaatsen van woonwagens in nieuwe uitbreidingswijken 13. Kijken naar meerwaarde van welstand en naar mogelijkheden om procedures te versnellen. 14. Transitie Omgevingswet:  Opstellen gebiedsdekkend omgevingsplan;  Uitvoeren onderzoeken t.b.v. omgevingsplan (bijv. MER);  Doorontwikkeling digitale systemen en DSO (Digitaal Stelsel Omgevingswet);  Verdere opleidingen. 15. Programma beeldkwaliteit centrum Asten vaststellen.

2024-2026 2024-2025 2023-2026 2023-2026

2024-2025 2025-2030 2024-2025 2023-2032 2023-2032 2023-2027 2023-2025 2025

30

Vitaal buitengebied

Wat willen we bereiken? De agrarische sector is en blijft belangrijk voor Asten. De komende jaren komt de transitie in het landelijke gebied in een stroomversnelling als gevolg van toegenomen landelijke en provinciale wet- en regelgeving. Wij willen dat de gemeente Asten stoppende bedrijven en bedrijven die doorgaan zo goed mogelijk begeleidt. Daarnaast staan wij samen met onze boeren voor de opgave om de sector te verduurzamen, meer in balans te brengen met natuur & landschap en de gezondheid van inwoners. Door daarnaast te investeren in natuur en nieuwe economische pijlers wordt het buitengebied aantrekkelijker.

Welke beleidsnota's zijn relevant?    

Regionaal streefbeeld van ons landelijk gebied (MRE); Ruimtelijke Agenda de Peel (RAP); Ruimtelijk afwegingskader De Peel; Geurverordening.

31

Activiteiten 2.2.1. Ruimte geven aan boeren om grond voor meerdere doeleinden te gebruiken Wij bieden ruimte aan gezonde agrarische familiebedrijven, maar willen geen ontwikkelingen van te grote stallen die niet op draagvlak kunnen rekenen. Wij geven boeren de ruimte om hun grond voor meerdere doeleinden te gebruiken, zoals toerisme, agrarisch natuurbeheer, recreatie of andere bedrijvigheid. 2.2.2. Meedenken met/stimuleren van initiatieven voor meer natuurinclusieve en extensieve vormen van landbouw Wij denken constructief mee met initiatieven voor meer natuurinclusieve en extensieve vormen van landbouw. Om de transitie kans van slagen te geven onderzoeken wij de mogelijkheden om te komen tot vrijwillige kavelruil en staan wij open voor andere innovatieve ideeën. 2.2.3. Gebiedsgerichte aanpak Wij gaan gebiedsgericht aan de slag, als de vraag vanuit inwoners zelf komt of als de situatie daar vanwege de leefbaarheid om vraagt. Voorbeeld hiervan is momenteel het gebied rondom Nationaal Park de Groote Peel (2023-2026). 2.2.4. Nieuwe toekomstvisies op de agrarische sector en nieuwe glastuinbouwvisie Gelet op de ontwikkelingen in de land- en tuinbouw willen wij komen tot nieuwe toekomstvisies op de agrarische sector en tot een nieuwe glastuinbouwvisie. Als eerste is de glastuinbouwvisie gepland, te behandelen in 2025. 2.2.5.

Actualiseren visie bebouwingsconcentraties De huidige visie bebouwingsconcentraties is van 2010. In deze visie zijn locaties aangewezen waar we het voorstelbaar vinden woningen in het buitengebied toe te voegen (RvR woningen). Wenselijk is deze visie te actualiseren onder andere om te bekijken of er meer locaties kunnen worden aangewezen waar woningen kunnen worden toegevoegd. Vanwege de interne capaciteit is het wenselijk deze opdracht extern te laten uitvoeren. Kosten incidenteel € 30.000,= voor 2025. 2.2.6. Structuurvisie Kwaliteitsverbetering De huidige structuurvisie Kwaliteitsverbetering is van 2015. Herziening van dit beleid is wenselijk. De visie sluit niet aan op de beleidsregel maatwerk omgevingskwaliteit van de provincie. Daarnaast is er vanuit groen, natuur en landschap de wens om makkelijker inpassingen op te leggen bij ontwikkelingen zodat er meer gelijkheid is bij nieuwbouw in het buitengebied. Daarom is herziening noodzakelijk. Gezien de ambtelijke capaciteit is het wenselijk het opstellen van het beleid uit te besteden. Dit kost incidenteel € 30.000,= voor 2025. Activiteit 1. Ruimte geven aan boeren om grond voor meerdere doeleinden te gebruiken. 2. Meedenken met / stimuleren van initiatieven voor meer natuurinclusieve en extensieve vormen van landbouw. 3. Gebiedsgerichte aanpak:  Gebied rondom Nationaal Park de Groote Peel. 4.

Nieuwe toekomstvisies op de agrarische sector en nieuwe glastuinbouwvisie maken. 5. Actualiseren visie bebouwingsconcentraties. 6. Structuurvisie Kwaliteitsverbetering maken.

Planning (jaartal) Continu Continu 2023-2026 2025 2025 2025

32

Klimaat, energie en duurzaamheid Wat willen we bereiken? Ook in Asten leveren we gezamenlijk met onze inwoners en ondernemers een bijdrage aan de aanpassingen in energie- en materialengebruik en willen we klimaatbestendig worden. Daarbij hebben we oog voor de betrouwbaarheid, betaalbaarheid en haalbaarheid van plannen, maar tonen ook gezonde ambitie. Klimaat, energie en circulariteit zijn grote opgaven, waarbij wij de samenwerking opzoeken op de schaal van de MRE en de Peelgemeenten. Klimaat We investeren in de boven- en ondergrondse infrastructuur om waterproblemen te verminderen, zowel in geval van wateroverlast als in periodes van droogte. Hierbij hanteren wij de voorkeursvolgorde (vasthouden, bergen, afvoeren) voor het verwerken van hemelwater. Ook investeren we in meer groen om hittestress te verminderen en investeren we in onze natuur om deze meer biodivers en klimaatbestendig te maken. Energie Stap 1 in het verduurzamen van ons energiegebruik is besparen. We geven daarbij zelf het goede voorbeeld door bijvoorbeeld de openbare verlichting te verledden, onze openbare ruimte CO2-arm in te richten en onze gebouwen beter te isoleren. We ondersteunen onze inwoners bij het isoleren van hun woning. Stap 2 is het gebruiken van duurzame energie in plaats van fossiele energie, veelal elektriciteit.

Voor het verduurzamen van de mobiliteit versterken we daarom het netwerk aan laadpalen. Vanwege de overbelasting van het stroomnetwerk is het vergroten van de grootschalige opwekking van duurzame energie in de gemeente de komende jaren moeilijk. We zoeken naar mogelijkheden om energie op te wekken zonder het stroomnetwerk extra te belasten. Circulariteit Ons doel is om in 2030 voor 50% en in 2050 volledig circulair te zijn. Dat houdt in dat spullen die nu nog als afval worden gezien zo volledig mogelijk worden hergebruikt als grondstoffen. Op die manier hebben we minder of geen nieuwe grondstoffen uit de aarde nodig. We stimuleren de circulaire gedachte bij onze inwoners en ondernemers en geven als gemeente zelf het goede voorbeeld. Dit doen we onder andere door circulariteit toe te passen in ons inkoopbeleid, het afvalstoffenbeleidsplan, in ons eigen gemeentehuis en bij de uitvoering van projecten in het openbaar gebied.

Welke beleidsnota's zijn relevant?       

Gemeentelijk Rioleringsplan Asten 2021-2025 Regionale Energiestrategie (RES-MRE); Programma Warmtetransitie; Uitvoeringsprogramma Warmtetransitie; Strategisch plan circulair Asten; Nota grondstoffenbeleid; Convenant Schoon en Emissieloos Bouwen (SEB).

Activiteiten 2.3.1. Bossen revitaliseringsimpuls geven De gemeente Asten streeft ernaar om haar bossen middels een revitaliseringsimpuls verder om te vormen naar bossen die natuurlijker, weerbaarder, soortenrijker en aantrekkelijker zijn. De gemeente Asten gaat hiervoor in een periode van 10 jaar actie ondernemen en kansen aangrijpen om gebiedsgericht al haar bossen van een dergelijke impuls te voorzien. Gestart is met de Dennendijkse bossen in 2024 en 2025.

33

2.3.2. Planten duizenden extra bomen We willen een gemeente zijn met minder verstening en meer groen, een betere wateropvang, minder hittestress en een grotere biodiversiteit in flora en fauna. Daarom gaan we investeren in de aanplant van duizenden nieuwe bomen. In de komende jaren gaan we actief zoeken naar locaties in en rond de kernen Asten, Ommel en Heusden waar we extra bomen kunnen zetten in een kwalitatief goede groeiplaats. Eind 2024/2025 worden er al bomen en bosplantsoen in het buitengebied aangeplant. Het plan hiervoor is gereed en de aanbesteding is doorlopen. 2.3.3. Uitvoeringsprogramma energiebesparing gebouwde omgeving Wij stimuleren inwoners en ondernemers om te investeren in energiebesparing. Hiervoor breiden wij waar mogelijk de subsidieregelingen uit en maken ze breder inzetbaar, bijvoorbeeld door een duurzaamheidslening. We ondersteunen waar nodig onze inwoners bij het aanvragen van landelijke subsidies en leningen. Met het uitvoeringsprogramma warmtetransitie zetten we sterk in op het stimuleren en ondersteunen van onze inwoners bij het besparen op het energieverbruik.

Onderdelen van het uitvoeringsprogramma zijn onder andere:  uitbouwen en professionaliseren energiehuis slim wonen;  collectieve inkoopacties isolatie;  prestatieafspraken met woningbouwcorporaties;  handhaving op energiebesparingsplicht bedrijven;  jaarlijkse week van de duurzaamheid;  ondersteuningsacties energiebesparing in het kader van energiearmoede;  ontzorgingsacties isolatie en financiering. Het isoleren van woningen staat op gespannen voet met het beschermen van diersoorten die deze woningen nodig hebben om te overleven. In het bijzonder betreft het vleermuizen, gierzwaluwen en huismussen. Om deze soorten te beschermen werken we op korte termijn (2025) volgens de landelijke aanpak natuurvriendelijk isoleren. Voor de langere termijn beginnen we in 2025 met het opstellen we een soortenmanagementplan (SMP). Met dit SMP kunnen we een algemene vergunning krijgen voor het natuurvriendelijk isoleren van zo veel mogelijk woningen zonder hoge onderzoekskosten per woning. 2.3.4. Uitvoering convenant SEB In 2024 hebben we ons aangesloten bij het convenant Schoon en Emissieloos Bouwen (SEB). Dit convenant helpt ons om planmatig het gebruik van fossiele brandstoffen tijdens werkzaamheden te verminderen. Hiermee verminderen we niet alleen onze CO2uitstoot maar werken we ook aan verbetering van de luchtkwaliteit en het verlagen van de stikstofuitstoot in onze gemeente.

Door het ondertekenen van het convenant hebben we toegang tot kennis en gratis ondersteuning en kunnen we subsidies krijgen voor de eventuele meerkosten die schoon en emissieloos bouwen met zich meebrengt. Onderdeel van het convenant is het opstellen van een uitvoeringsplan. Dit plan dient eind 2024 klaar te zijn waarna we vanaf 2025 kunnen gaan uitvoeren.

34

2.3.5. Verduurzaming gemeentelijk vastgoed en wagenpark De gemeente moet het goede voorbeeld zijn en voorop lopen in verduurzaming. Wij willen dat de gemeente zelf ook investeert in verduurzaming van het gemeentelijk vastgoed en het wagenpark.  Routekaart gemeentelijk vastgoed. We stellen een routekaart op voor het verduurzamen van het eigen vastgoed. In de routekaart wordt het gemeentelijk vastgoed van de gemeente in beeld gebracht, een planning gegeven voor het realiseren van de ambities uit het Klimaatakkoord en een financiële onderbouwing gegeven van de (additionele) kosten.  Plan verduurzamen gemeentelijke mobiliteit. Hoewel we onze eigen mobiliteit al verduurzamen met verschillende maatregelen zoals met dienstfietsen, elektrische/hybride dienstwagens en ov-kaarten, blijkt uit de 0-meting die we in 2023 hebben laten uitvoeren dat we het beter kunnen doen. In 2025 stellen we daarom een uitvoeringsplan op voor het verder verduurzamen van onze eigen mobiliteit. Hiermee geven we uitvoering aan de afspraken in het klimaatakkoord over mobiliteit. Zo mogelijk sluiten we aan bij initiatieven in de regio om efficiënter en effectiever te verduurzamen. 2.3.6. Opstellen uitvoeringsagenda klimaatadaptatie We gaan een regionaal uitvoeringsplan klimaatadaptatie opstellen. Dit plan omvat een regionale visie, strategie en uitvoeringsprogramma.

Dit doen we samen met de andere gemeenten in de Peel. In het uitvoeringsprogramma komt ruimte voor zowel lokale als regionale projecten. 2.3.7. Waterberging Molenstraat In de Molenstraat is bij hevige regenval sprake van wateroverlast. In de directe nabijheid wordt de locatie van de Lambertusschool herontwikkeld. Hierdoor is er een kans werk met werk te maken en het waterprobleem op de Molenstraat op te lossen, de speeltuin te integreren in de waterberging en de verkeersmaatregelen in de Molenstraat aan te passen. 2.3.8. Aanpak wateroverlast Plutostraat In de Plutostraat is bij hevige regenval sprake van wateroverlast. Dit is het laagste deel van de Sterrenwijk. Volgens het GRP 2021-2025 worden grote knelpunten voor 2030 aangepakt om zo klimaatbestendig te worden conform de Toekomstagenda Asten 2030. Het aanpakken van dit knelpunt is opgenomen in het GRP vanaf het jaar 2025. Het hemelwater wordt voor een deel geborgen in het Kosmosplein en vervolgens vertraagd afgevoerd naar de Beekerloop. 2.3.9. Elektromechanische renovatie gemaal Plutostraat en bergbezinkbassin Dionysiusstraat, Floralaan, Bergdijk Vervanging van elektromechanisch verouderde en versleten onderdelen van rioolgemaal Plutostraat en bergbezinkbassins Dionysiusstraat, Floralaan en Bergdijk. 2.3.10.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Asten&id=1e01a970-280a-4fd2-a5fb-2aca842e63ed