Begroting_assen_2027
Tekst van het document
Deze aanpak maakt dui- delijk wie de regie heeft bij dreigende of escalerende situaties en wie verantwoordelijk is voor de uitvoering. Wanneer doen we dat? 2027 – 2028 Straatintimidatie en jeugdoverlast aanpakken We richten ons op preventie, bewustwording en gedragsverandering. Naast aandacht voor slachtoffers en omstanders krijgt ook de aanpak van daders een grotere rol. Hiermee willen we straatintimidatie voorkomen en bijdragen aan een veilige openbare ruimte voor iedereen. Ook zetten we in op het voorkomen en verminderen van jeugdoverlast. Samen met partners signaleren we problemen vroeg en bieden we jongeren passende ondersteuning en perspectief. Daarbij verbinden we preventie, participatie en veiligheid met elkaar. Voor deze opgaven reserveren we middelen. We evalueren de resultaten van de aanpak in 2026 en stellen op basis daarvan een aanpak voor 2027 op. Wanneer doen we dat? 2027 Ondermijnende criminaliteit en uitbuiting aanpakken In 2027 werken we binnen de Drentse Aanpak Ondermijning samen met gemeenten en partners aan het voorkomen en aanpakken van ondermijnende criminaliteit. Daarbij richten we ons op het voorkomen dat jongeren betrokken raken bij criminaliteit, de aanpak van zo rgfraude en het tegengaan van misbruik van vastgoed. Assen heeft binnen Drenthe een trekkende rol in de aanpak van zorgfraude.
We werken aan gezamenlijke afspraken over toezicht en handhaving en aan het tegengaan van zorgfraude bij de inkoop van Wmo - en jeugdvoorzieningen. Ook passen we bij Buurtkracht de Wet Bibob toe op aannemers en onderaannemers om de integriteit van partijen waarmee we samenwerken te toetsen. Daarnaast vervult Assen de rol van centrumgemeente voor de uitstapprogramma’s voor sekswerkers in Drenthe. We co- ordineren deze aanpak en zorgen samen met andere gemeenten voor passende ondersteuning en begeleiding van seks- werkers die willen stoppen. Wanneer doen we dat? 2027 – 2028 Wat willen we bereiken? Voorzieningen zijn toegankelijk voor iedereen We willen dat iedereen in Assen gebruik kan maken van voorzieningen en mee kan doen in de samenleving. Daarom wer- ken we aan voorzieningen die toegankelijk en inclusief zijn, ongeacht achtergrond, beperking of leeftijd. Wat gaan we daarvoor doen? Toegankelijke en inclusieve voorzieningen realiseren Wij vinden het belangrijk dat iedereen volwaardig kan meedoen. Vanuit het inclusiebeleid zetten we daarom de komende periode in op het verder toegankelijk maken van voorzieningen en de openbare ruimte. In 2027 werken we verder aan de uitvoering van het inclusie - en diversiteitsbeleid. Daarbij richten we ons onder andere op toegankelijke publieke ruimten en voorzieningen, inclusie in de wijken en inclusief ondernemerschap en gastvrijheid.
Deze thema’s komen voort uit de ambities van het inclusie- en diversiteitsbeleid. Programmabegroting 2027 Pagina 53 van 184 We stimuleren wijkcentra om in hun aanbod aandacht te hebben voor diversiteit en inclusie. Ook ondersteunen we on- dernemers bij het toegankelijker maken van hun onderneming. Daarbij bouwen we voort op de ervaringen met de MKB Toegankelijke Route. We willen dat inwoners en bezoekers van Assen gemakkelijk een toegankelijk toilet kunnen vinden. Daarom werken we verder aan voldoende publiek toegankelijke toiletten en maken we via de HogeNood -app zichtbaar waar deze te vinden zijn. Zo maken we Assen toegankelijker en gastvrijer voor iedereen. Wanneer doen we dat? 2027 - 2028 Wat willen we bereiken? Inwoners zijn actief betrokken bij hun wijk en bij elkaar We willen dat inwoners actief betrokken zijn bij hun wijk en naar elkaar omkijken. We geven ruimte aan initiatieven van inwoners en ondersteunen en waarderen vrijwilligers en mantelzorgers. Ook stimuleren we jongeren om mee te denken, mee te doen en zelf initiatieven te nemen. Om dit te bereiken, zijn voldoende plekken nodig waar inwoners elkaar kunnen ontmoeten. De ont- wikkeling en realisatie van deze ontmoetingsplekken is opgenomen in Programma 3. Sterke & gezonde wijken. Wat gaan we daarvoor doen? Mijn Buurt Assen (MBA) doorontwikkelen In 2027 ontwikkelen we MBA verder.
We werken meer vanuit de kracht en initiatieven van inwoners en stellen de wijk- aanpak centraal. Ook krijgt wijkvernieuwing een sterkere plek door sociale en fysieke ontwikkelingen in wijken beter met elkaar te verbinden. We passen de samenwerking binnen MBA hierop aan en leggen de verbinding met Buurtkracht. Zo werken we aan sterke en leefbare wijken waarin inwoners actief betrokken zijn en naar elkaar omkijken. Wanneer doen we dat? 2027 Vrijwilligers en mantelzorgers ondersteunen In 2027 versterken we de ondersteuning van vrijwilligers en mantelzorgers. We willen meer mantelzorgers bereiken en hebben daarbij aandacht voor verschillende groepen, zoals werkende en jonge mantelzorgers. De aanbevelingen uit het onderzoek van Trendbureau Drenthe gebruiken we om de ondersteuning beter toegankelijk te maken. Ook bekijken we in 2027 hoe we de ondersteuning van mantelzorgers en vrijwilligers verder kunnen ontwikkelen. We blijven vrijwilligers en mantelzorgers waarderen voor hun belangrijke bijdrage aan de samenleving. Voor mantelzorgers zetten we daarnaast in op respijtzorg, waarbij de zorg tijdelijk wordt overgenomen om de mantelzorger te ontlasten. Ook hebben we de adempauzeregeling, waarmee mantelzorgers tijdelijk extra ondersteuning kunnen krijgen om op adem te komen. Op basis van de evaluatie bepalen we of deze regeling in 2027 wordt voortgezet.
Wanneer doen we dat? 2027 Jongerenparticipatie organiseren We willen dat nog meer jongeren zich gehoord voelen en actief meedenken en meedoen aan de ontwikkeling van Assen. In 2027 voeren we de ideeën uit de derde editie van Top Idee! Uit. De ervaringen uit de derde editie en ideeën van jongeren gebruiken we om Top Idee! verder te ontwikkelen. Ook houden we de komende jaren middelen beschikbaar voor initiatieven die we samen met jongeren ontwikkelen, zodat goede ideeën van jongeren kunnen worden uitgewerkt en uitgevoerd. Het jongerencentrum biedt jongeren een plek om elkaar te ontmoeten, activiteiten te organiseren en eigen initiatieven te ontwikkelen. In 2027 zet het jongerencentrum erop in om zoveel mogelijk Asser jongeren te bereiken en te ondersteunen bij het uitwerken van hun ideeën en initiatieven. Bij de evaluatie van de derde editie van Top Idee! bekijken we of en hoe de rol van het jongerencentrum hierbij verder kan worden versterkt. Ook evalueren we het online jongerenpanel in 2027 en bepalen we samen met jongeren hoe we jongerenparticipatie verder ontwikkelen. Daarnaast starten we in samenwerking met het voortgezet onderwijs, mbo en hbo met Asser ambas- sadeurs. Hierbij denken en werke | n jongeren mee aan maatschappelijke en politieke vraagstukken in Assen.
Samen met het Nederlands Jeugdinstituut onderzoeken we hoe we het maatschappelijke effect van jongerenparticipatie beter zichtbaar en meetbaar kunnen maken | . Wanneer doen we dat? 2027 – 2028 Wat kost het? Middeleninzet (Bedragen x € 1.000) Beleidsthema/reserve | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Saldo van baten en lasten Lasten 01 Jeugdhulp | 48.204 | 49.310 | 48.941 | 49.775 02 Wmo | 77.921 | 79.375 | 78.422 | 79.121 03 Meedoenbeleid | 6.021 | 6.188 | 6.305 | 6.439 04 Schuldhulpverlening | 2.422 | 2.540 | 2.540 | 2.582 Totaal Lasten | 134.568 | 137.413 | 136.207 | 137.916 Baten 01 Jeugdhulp | -290 | -297 | -303 | -309 02 Wmo | -2.363 | -2.719 | -2.339 | -2.506 03 Meedoenbeleid | 0 | 0 | 0 | 0 04 Schuldhulpverlening | 0 | 0 | 0 | 0 Totaal Baten | -2.654 | -3.016 | -2.642 | -2.815 Totaal Saldo van baten en lasten | 131.915 | 134.397 | 133.566 | 135.102 Reservemutaties Onttrekkingen Reserve preventie sociaal domein | -240 | -240 | 0 | 0 Totaal Onttrekkingen | -240 | -240 | 0 | 0 Totaal Reservemutaties | -240 | -240 | 0 | 0 Resultaat | 131.675 | 134.157 | 133.566 | 135.102 Financiële uitwerking coalitieakkoord 2026 | -2030 Vooruit met Ambitie & Aandacht (Bedragen x € 1.000) Onderwerp | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Structureel Lasten Aanpak Armoede en schulden: Kansen voor Kinderen | 50 | 50 | 50 | 50 Besparingen bedrijfsvoering | -142 | -142 | -142 | -142 Besparingen project Buurtkracht |
0 | -859 | -2.950 | -3.033 Herijking budgetten sociaal domein | -2.728 | -2.728 | -2.728 | -2.728 Jongerenparticipatie | 50 | 50 | 50 | 50 Vervallen structureel innovatiebudget | -82 | -82 | -82 | -82 Project Buurtkracht | 0 | 253 | 253 | 253 Programmabegroting 2027 | Pagina 54 van 184 Onderwerp | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Tijdelijk extra formatie sociaal domein | 594 | 594 | 0 | 0 Totaal Structureel | -2.258 | -2.863 | -5.548 | -5.631 Incidenteel Lasten Projectbudget Buurtkracht | 503 | 984 | 358 | 0 Projectbudget innovatie | 252 | 0 | 0 | 0 Totaal Incidenteel | 755 | 984 | 358 | 0 Totaal | -1.502 | -1.880 | -5.191 | -5.631 Investeringen (Bedragen x € 1.000) Beleidsthema/Investeringsgroep | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Wmo Overige investeringen vastgoed | 0 | 872 | 0 | 0 Totaal Wmo | 0 | 872 | 0 | 0 Eindtotaal | 0 | 872 | 0 | 0 Verbonden partijen die bijdragen aan programma 4. Samenleven & Omzien - | Stichting Gemeentelijke Kredietbank Drenthe (GKB) - | GR GKB in liquidatie - | Noordmidden-Drentse samenwerking (NMD) - | Jeugdhulpregio Drenthe (JHRD) - | Publiek Vervoer De toelichting staat in de Paragraaf Verbonden Partijen. Programmabegroting 2027 | Pagina 55 van 184 Programmabegroting 2027 Pagina 56 van 184 Programma 5. Duurzame Stad In Programma Duurzaamheid leest u hoe wij werken aan een duurzame en toekomstbestendige stad.
Van energiebesparing en schone energie tot vergroening, goed waterbeheer, afvalscheiding, recycling en emissieloos vervoer: we investeren in een groene en leefbare stad. Programmabegroting 2027 Pagina 57 van 184 Wat willen we bereiken? Assen is leefbaar en klimaatbestendig Groen maakt de stad leefbaar en bestendig tegen het veranderende klimaat. Bij het ontwerpen van nieuwe wijken en het onderhoud van bestaande wijken maken we daarom werk van klimaatadaptatie, biodiversiteit en waterbeheer. Wat gaan we daarvoor doen? Milieu en gezonde leefomgeving Begin 2026 is de kadernota Gezonde leefomgeving vastgesteld en een hoofdstuk milieu opgenomen in de Omgevingsvisie. We werken het milieubeleid de komende periode uit in de omgevingsvisie of in een omgevingsprogramma. Zo werken we aan een robuuste basis voo r regels in het omgevingsplan en zorgen we voor een schone en gezonde leefomgeving. We starten in 2027 met monitoren om te weten hoe het in Assen ervoor staat. Wanneer doen we dat? 2027 en verder Uitvoeringsagenda groen en klimaatadaptatie We werken aan een uitvoeringsagenda Groen en klimaatadaptatie. Deze uitvoeringsagenda gaat over belangrijke maatrege- len die bijdragen aan bijvoorbeeld leefbaarheid, biodiversiteit, gezondheid en het terugdringen van hittestress.
Vanwege de noodzaak om structurele financiële uitgaven terug te dringen, willen de afweging daarvan betrekken bij de kaderbrief 2028. Dat betekent niet dat we ondertussen niets doen. Binnen de reguliere uitvoering kunnen we immers ook de uitgangspunten van de groenvisie en de klimaatadaptatievisie toepassen. Als zich in de tussentijd projecten aandienen die echt niet kunnen wachten, zullen we die separaat aan de raad voorleggen. Wanneer doen we dat? 2027 – 2028 – 2029 – 2030 Onderhoud groen Met de vaststelling van de Groenvisie heeft de gemeenteraad uitgesproken het groene karakter van Assen te willen behou- den en versterken. Om bomen, plantvakken en groenstructuren gezond en functioneel te houden, zijn maatregelen nodig die verder gaan dan de reguliere onderhouds- en vervangingsopgave. Dit voorkomt kwaliteitsverlies, verlengt de levensduur van bestaand groen en draagt bij aan het behoud en het verbeteren van groeiplaatsen van bomen. Groot onderhoud is niet alleen wenselijk, maar ook noodzakelijk om te kunnen voldoen aan de Europese Natuurherstelverordening. Met een structureel budget kan vanaf 2027 naast regulier onderhoud en vervanging ook planmatig groot onderhoud wor- den uitgevoerd. Wanneer doen we dat? 2027 en verder Water en Riolering We voeren het Programma Water en Riolering Assen 2026-2030 (PWR) uit.
Om in te spelen op klimaatverandering door he- vigere buien en (lange) droge periodes zetten we ons in om water vast te houden op de plek waar het valt. Dat doen we bij onze rioolvervangingen, maar ook als we koppelkansen zien bij andere projecten. Daarnaast zetten we in op educatie en voorlichting van onze inwoners. Ook zij kunnen een bijdrage leveren, bijvoorbeeld door het vergroenen van hun percelen. Aan de randen van de stad zoeken we locaties waar we waterberging kunnen aanleggen. Hierbij zoeken we de koppeling met maatregelen die noodzakelijk zijn voor de waterkwaliteit vanwege de drinkwaterwinning in het Drentse Aa-gebied. Door aanwezigheid van bevers binnen de stad hebben we op sommige locaties problemen met waterafvoer. We nemen samen met provincie en waterschappen passende maatregelen. Doordat er steeds meer bevers in Assen gevestigd zijn, lopen de kosten hiervoor snel op. Programmabegroting 2027 Pagina 58 van 184 Prioritering van projecten is een integrale afweging op basis van einde levensduur, inspecties, slijtage, maatschappelijke vragen en functiewijzigingen. De planning stemmen we af met de programma's Gebiedsgericht Werken (GGW) en Mijn Buurt Assen.
Wanneer doen we dat? 2027- 2030 Wat willen we bereiken? Energie blijft beschikbaar en is betaalbaar We informeren en ontzorgen inwoners, bedrijven en organisaties en we nemen hen mee in keuzes die zij kunnen maken én in onze keuzes. Het warmtenet laat zien hoe het kan: een duurzame warmtevoorziening die ook voor toekomstige generaties betaalbaar blijft. Wat gaan we daarvoor doen? Tegengaan Energiearmoede De stijgende energieprijzen zorgen bij een deel van de Asser huurders en woningbezitters voor problemen bij het betalen van de energierekening. Voor deze inwoners voeren we in de periode 2026-2029 de aanpak energiearmoede uit die is opge- steld in lijn met de motie bestrijding energiearmoede. In deze aanpak gaan we door met voorzieningen die al meerdere ja- ren lopen, zoals het gratis omruilen van witgoed en de gemeentelijke isolatiesubsidie. Ook zijn we een aantal nieuwe voor- zieningen gestart, zoals het fonds extra subsidie en het voorfinancieren van ISDE-subsidie. In deze aanpak verzorgt het Asser Energieloket de begeleiding van inwoners die in energiearmoede leven. Hierbij werken we samen met buurtwerkers van Vaart Welzijn. Om onze aanpak van energiearmoede extra zichtbaarheid te geven en te zorgen dat meer inwoners met energiearmoede de weg naar de gemeente weten te vinden, gaan wij de wijk in met Buurtacties Isolatie.
Met huis-aan-huis- acties bieden we inwoners een energieadvies in combinatie met gestapelde subsidies voor de koopwoningen. Wanneer doen we dat? 2027 – 2028 – 2029 Warmtenet en Warmteprogramma In de eerste helft van 2027 ronden we het Omgevingsprogramma Warmte af. Dit programma is de (wettelijke) opvolging van de Transitievisie Warmte 2021. Dit beleidsstuk legt vast hoe we tot aan 2050 Assen aardgasvrij maken. Per wijk om- schrijven we het aardgasvrije voorkeursalternatief. Hiermee geven we duidelijkheid aan onze inwoners en bedrijven, zo- dat zij geïnformeerd zijn over de keuze voor isolatie, een hybride warmtepomp of een volledig aardgasvrije verwarming. Het Warmtebedrijf Assen werkt aan realisatie van een warmtenet in Lariks, volgens de kaders die de gemeenteraad heeft vastgesteld. Dat vraagt veel voorbereiding, op sommige onderdelen meer dan we dachten. We vragen in 2026 de WIS- subsidie (Rijkssubsidie voor warmtenetten) aan en in 2027 start het Warmtebedrijf een aanbesteding om partners te zoeken voor ontwerp. De bouw van het warmtenet van Actium in de Componistenbuurt is gestart. Het Warmtebedrijf Assen verwacht begin 2027 met Actium een akkoord te bereiken over overname van dit net. Voor de gemeente blijft het uitgangspunt: betaalbaar, betrouwbaar en duurzaam voor onze inwoners.
Wanneer doen we dat? 2027 Duurzame energie (RES) Onze doelen voor duurzame opwek van zonnestroom op bedrijven en via zonneparken (Regionale Energie Strategie, RES) zijn uitdagend. De veranderde marktomstandigheden uit 2026 blijven bestaan, we zien wel dat ontwikkelaars batterijop- slag onderzoeken voor een betere businesscase en ter voorkoming van netcongestie. De ruimte in onze gemeente is beperkt. Binnen deze context ondersteunt de gemeente ontwikkelaars die ruimte willen gebruiken die niet voor andere bestemmingen kan worden gebruikt. Om onze doelstellingen voor hernieuwbare energie in 2030 te kunnen halen zijn we ook afhankelijk van grote daken van bedrijven en instellingen. Door onzekerheid in wetgeving en landelijke subsidies blijft de gewenste groei bij bedrijven Programmabegroting 2027 Pagina 59 van 184 achter. Via onze aanpak voor bedrijventerreinen proberen we komend jaar ondernemers te steunen bij planvorming. Ook onderzoeken we met de provincie en Drentse gemeenten of onze regionale RES -doelstelling voor 2030 kunnen halen of moeten bijstellen. Wanneer doen we dat? 2027 Wat willen we bereiken? Ruimte op het stroomnet Het volle stroomnet (netcongestie) mag de bouw van woningen, de ontwikkeling van bedrijvigheid en de verduurzaming niet in de weg staan. De netbeheerder is hierin leidend, wij dragen actief bij.
Samen met netbeheerders, de provincie en andere overheden wer ken we aan oplossingen en halen we cofinanciering binnen, onder andere uit Europese fondsen. Het effect dat we willen zien: nieuwe woningen en bedrijven kunnen gewoon worden aangesloten. Wat gaan we daarvoor doen? Systeeminzicht We ontwikkelen een methodiek om de gevolgen van ontwikkelingen voor netcapaciteit, warmte en energie-infrastructuur in beeld te brengen. Dit vormt de basis voor ruimtelijke en bestuurlijke keuzes. Wanneer doen we dat? 2027 Integrale Programmering We brengen woningbouw, bedrijventerreinen, mobiliteit, warmte en energie samen in de programmering. Zo stemmen we ontwikkelingen tijdig af op de mogelijkheden van het energiesysteem en kunnen we waar nodig bijsturen. Wanneer doen we dat? 2027 Versnellen van de uitvoering We werken met Enexis en andere partners aan concrete maatregelen die ontwikkelruimte creëren waar nodig of gewenst, zoals verzwaringen, uitbreiding, energiehubs, flexibiliteit, opslag en slimme energiesturing. We zetten daarnaast actief in op regionale, landelijke en Europese financiering. Wanneer doen we dat? 2027 Wat willen we bereiken? Assen verduurzaamt met verstand en maakt van afval steeds vaker grondstof We kopen vaker circulair in en kiezen waar dat kan voor hergebruik. Van afval maken we steeds vaker grondstof.
Stap voor stap brengen we de hoeveelheid restafval per inwoner omlaag. Wat gaan we daarvoor doen? Circulariteit De gemeente Assen is op verschillende onderwerpen actief met circulariteit. Het is nu zaak om focus en samenhang aan te brengen. In 2027 wordt het huidige circulaire handelen geïnventariseerd en een visie op circulariteit/circulaire econo- mie ontwikkeld. Op die manier ontstaat een gemeenschappelijke richting voor de organisatie. De visie ondersteunt toe- komstige keuzes op het gebied van circulair inkopen, hergebruik en het verminderen van grondstoffengebruik. De doelen uit het Nationaal Programma Circulaire Economie gelden hier als uitgangspunt. Wanneer doen we dat? 2027 Afval als grondstof In het coalitieakkoord is afgesproken dat we in aanloop naar de aanbesteding voor de verwerking van restafval onder- zoeken of we verpakkingsafval (PMD) blijven scheiden aan de bron of dat we overstappen op nascheiding. Op basis van dit onderzoek werkt het c | ollege een voorstel uit om over te stappen op nascheiding van PMD en legt dit ter besluitvorming voor aan de gemeenteraad. We willen afval steeds meer inzetten als een grondstof. Om hergebruik gemakkelijker te maken zoeken we naar manieren om afvalstromen aan huis beter te scheiden. Het vernieuwde GRrondstoffenInzamelPunt (GRIP) heeft een belangrijke functie in recycling en ci | rculariteit.
Het GRIP stimuleert niet alleen de afvalscheiding maar maakt ook de manier waarop we werken duurzamer. We gebruiken bijvoorbeeld regenwater om veegmachines schoon te spoelen. Ook spoelen we wc’s door met regenwater op het nieuwe milieupark en | richten we het GRIP klimaatadaptief in. Om hergebruik van bouwmaterialen te stimuleren willen we onderzoeken of een inbrengpunt waar inwoners en bedrijven gebruikte bouwmaterialen kunnen inleveren en gratis afhalen een waardevolle aanvulling kan zijn. Wanneer doen we dat? 2027 Wat willen we bereiken? Gemeentelijk vastgoed en materieel wordt stap voor stap klimaatneutraal, met 2040 als richtpunt We verduurzamen met verstand: we kijken hoe lang een gebouw nog meegaat, waar verduurzaming het meeste oplevert en welke wettelijke maatregelen we moeten nemen. Zo besteden we elke euro daar waar die het meeste effect heeft. Wat gaan we daarvoor doen? Verduurzamen gemeentelijk vastgoed en materieel We verduurzamen gemeentelijke gebouwen op basis van het Masterplan Klimaatneutraal Gemeentelijk Vastgoed en de Vastgoednota. Verdere toelichting is te vinden in de paragraaf Onderhoud Kapitaalgoederen. We brengen de CO2-uitstoot van ons wagenpark succesvol omlaag. We kiezen bij vervanging | - waar het kan- voor elek- trisch emissieloos.
Inmiddels is 40% van ons wagenpark emissieloos en de uitstoot van ons totale wagenpark is al met 94% afgenomen ten opzichte van het meetjaar | 2018. Ons doel is 95% CO2 | -reductie in 2030. Dan is de helft van onze voertuigen emissieloos. Wanneer doen we dat? 2027 – 2028 – 2029 – 2030 Wat willen we bereiken? Inwoners en ondernemers met duurzame plannen vinden makkelijk hun weg Het Asser Energieloket biedt informatie, ondersteuning en hulp bij subsidies om woningen te verduurzamen. We betrekken Assenaren van het begin af aan bij de verduurzaming van de stad, want een duurzame stad maken we samen. Wat gaan we daarvoor doen? Het Asser Energieloket Om inwoners die hun woning willen verduurzamen te ondersteunen, hebben we het Asser Energieloket opgericht. In 2025 heeft de gemeenteraad budget beschikbaar gesteld om het Energieloket door te ontwikkelen en te financieren tot en met 2029. In 2027 gaan we | de bedrijfsvoering van dit loket verder professionaliseren. Dit doen we door meer informatie ge- stuurd te gaan werken; door meer flexibele en meer efficiënte inzet van medewerkers van het loket; en door de interne en externe samenwerking te verbeteren. Hier | door kan het loket nog meer Asser inwoners die hun woning willen verduur- zamen doelgericht ondersteunen.
In 2027 breiden we ook de dienstverlening uit naar doelgroepen die tot nu toe minder geholpen konden worden, zoals particuliere (ver)huurders, doe | -het-zelvers en Verenigingen van Eigenaren. Wanneer doen we dat? 2027 en verder Programmabegroting 2027 | Pagina 60 van 184 Programmabegroting 2027 Pagina 61 van 184 Project Verduurzamen Asser Economie Met de aanpak “Verduurzamen Asser Economie” helpen we ondernemers hun bedrijfsvoering te verduurzamen en toe- komstbestendig te maken. Samen met ondernemers, kennisinstellingen en belangenorganisaties werken we aan oplos- singen voor de energietransitie, netcongestie en een duurzame economische ontwikkeling. We bouwen de in 2026 gestarte pilot op Werklandschap Assen-Zuid in 2027 uit tot een brede verduurzamingsaanpak voor bedrijventerreinen. Daarnaast verkennen we in 2027 hoe we bedrijven op individuele basis kunnen helpen bij ver- duurzaming. Wanneer doen we dat? 2027 Inwoners en bedrijven ondersteunen bij de overgang naar duurzaam vervoer We zien de populariteit van elektrische personenauto’s toenemen dankzij een volwassenere tweedehandsmarkt en door de hoge brandstofprijzen. Ook bedrijven rijden in toenemende mate elektrisch. De gemeente plaatst openbare laadpalen via Equans. Inmiddels hebben onze gemeentelijke parkeergarages ook laadvoorzieningen. We maken nieuwe plannen voor het elektrisch laden van voertuigen in een Laadvisie.
Door krapte op het stroomnet en een groeiend aantal elektrische voertuigen moeten we op zoek naar slimme oplossingen. We willen het gebruik van deelvoertuigen in de gemeente Assen uitbreiden. Dankzij deelauto's en deelfietsen hebben inwoners meer keuze als ze op pad gaan. Het biedt een alternatief voor de (tweede) auto en er komt ruimte vrij in straten, voor ontmoeting, spelen en groen. Ook stimuleren we met deelmobiliteit het gebruik van openbaar vervoer. Wanneer doen we dat? 2027 Wat kost het? Middeleninzet (Bedragen x € 1.000) Beleidsthema/reserve | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Saldo van baten en lasten Lasten 01 Milieubeheer | 6.456 | 5.844 | 5.937 | 5.359 02 Verduurzaming stad | 348 | 502 | 502 | 502 03 Inzameling afval (incl heffing) | 9.259 | 9.624 | 9.807 | 9.963 04 Onderhoud riolering ( incl heffing) | 6.495 | 6.487 | 6.830 | 7.016 Totaal Lasten | 22.559 | 22.456 | 23.076 | 22.842 Baten 01 Milieubeheer | -215 | -90 | -90 | 0 03 Inzameling afval (incl heffing) | -12.023 | -12.340 | -12.486 | -12.804 04 Onderhoud riolering ( incl heffing) | -8.149 | -8.091 | -8.418 | -8.636 Totaal Baten | -20.387 | -20.520 | -20.995 | -21.439 Totaal Saldo van baten en lasten | 2.171 | 1.936 | 2.081 | 1.402 Reservemutaties Toevoegingen Reserve duurzaamheid | 3.037 | 0 | 0 | 0 Totaal Toevoegingen | 3.037 | 0 | 0 | 0 Onttrekkingen Amortisatiereserve(s) ter dekking van kapitaallasten | -14 |
-14 | -14 | -14 Reserve duurzaamheid | -643 | -568 | -568 | 0 Totaal Onttrekkingen | -656 | -581 | -581 | -14 Totaal Reservemutaties | 2.381 | -581 | -581 | -14 Resultaat | 4.552 | 1.355 | 1.500 | 1.388 Financiële uitwerking coalitieakkoord 2026 | -2030 Vooruit met Ambitie & Aandacht (Bedragen x € 1.000) Onderwerp | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Structureel Lasten Besparingen bedrijfsvoering | -113 | -113 | -113 | -113 Energietransitie 2027 | -2030 | 650 | 650 | 650 | 650 Vervallen structureel innovatiebudget | -59 | -59 | -59 | -59 Totaal Structureel | 478 | 478 | 478 | 478 Incidenteel Lasten Projectbudget Buurtkracht | 71 | 36 | 0 | 0 Projectbudget innovatie | 182 | 0 | 0 | 0 Projectbudget netcongestie | 500 | 0 | 0 | 0 Totaal Incidenteel | 753 | 36 | 0 | 0 Totaal | 1.231 | 513 | 478 | 478 Programmabegroting 2027 | Pagina 62 van 184 Investeringen (Bedragen x € 1.000) Beleidsthema/Investeringsgroep | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Inzameling afval (incl. heffing) Bedrijfsafval | 35 | 35 | 35 | 0 Huishoudelijke afvalinzameling | 127 | 100 | 100 | 0 ICT | 0 | 254 | 0 | 0 Materieel | 100 | 989 | 35 | 0 Milieupark | 6.899 | 0 | 0 | 0 Totaal Inzameling afval (incl. heffing) | 7.161 | 1.378 | 170 | 0 Onderhoud riolering (incl. heffing) Materieel | 0 | 0 | 35 | 0 Riolering | 5.422 | 8.140 | 2.500 | 2.500 Watergangen | 433 | 538 | 437 | 0 Totaal Onderhoud riolering (incl.
heffing) | 5.855 | 8.678 | 2.972 | 2.500 Verduurzaming stad Algemene verduurzamingsmaatregelen | 4.573 | 0 | 0 | 0 Totaal Verduurzaming stad | 4.573 | 0 | 0 | 0 Eindtotaal | 17.590 | 10.056 | 3.142 | 2.500 Verbonden partijen die bijdragen aan programma 5. Duurzame Stad - | Omgevingsdienst Drenthe - | Warmtebedrijf Assen BV De toelichting staat in de Paragraaf Verbonden Partijen. Programmabegroting 2027 | Pagina 63 van 184 Programmabegroting 2027 Pagina 64 van 184 Programma 6. Bedrijfsvoering & Financiën In Programma Bedrijfsvoering en Financiën leest u hoe wij Assen financieel gezond houden, met een structureel sluitende begroting en terughoudendheid met lokale lasten, en onze organisatie efficiënter en wendbaarder maken. Programmabegroting 2027 Pagina 65 van 184 Wat willen we bereiken? Een sterke gemeentelijke organisatie als basis onder alles wat we voor Assen willen bereiken Onze organisatie speelt in op veranderende opgaven, werkt slimmer en beweegt flexibel mee in de personele inzet en de kosten daarvan. Medewerkers, teams en bestuur merken dat de bedrijfsvoering betrouwbaar levert, afspraken nakomt en keuzes uitlegbaar maakt. Zo kan het primaire proces zijn werk voor inwoners en ondernemers beter doen.
Wat gaan we daarvoor doen? Ambtenaar van de toekomst In 2027 brengen we in beeld welke kennis, vaardigheden en kwaliteiten medewerkers nodig hebben om ook in de toe- komst effectief te kunnen werken voor de gemeente Assen. Daarbij besteden we aandacht aan ontwikkelingen zoals digi- talisering, kunstmatige intelligentie (AI), samenwerking, wendbaarheid en het omgaan met steeds veranderende maat- schappelijke opgaven. Dit profiel vormt de basis voor werving en selectie, leren en ontwikkelen en de begeleiding van medewerkers. Daarmee zorgen we ervoor dat medewerkers zich kunnen blijven ontwikkelen en beschikken over de com- petenties die nodig zijn voor toekomstige opgaven. Dit vergroot de duurzame inzetbaarheid van medewerkers en ver- sterkt de kwaliteit van de dienstverlening. Wanneer doen we dat? 2027 Leiderschap ontwikkelen In 2027 blijft leiderschap een belangrijk thema binnen onze organisatie. We faciliteren leidinggevenden bij het geven van richting, het stimuleren van samenwerking en het begeleiden van medewerkers in hun ontwikkeling. Daarmee creëren we een werkomgeving waarin medewerkers zich gezien voelen, verantwoordelijkheid nemen, over juiste (vak)kennis en competenties beschikken en met plezier werken. Goed leiderschap draagt bij aan betrokken medewerkers, sterke teams en een organisatie die wendbaar en aantrekkelijk blijft.
Zo vergroten we de kwaliteit van onze dienstverlening en zijn we beter voorbereid op toekomstige uitdagingen. In 2027 bepalen we hoe we de ontwikkeling van leiderschap binnen onze organisatie voortzetten na afloop van het huidige leiderschapsprogramma dat in 2026 afloopt. Wanneer doen we dat? 2027 Plan Digitale Vernieuwing We werken in 2027 verder aan informatiegestuurd en datagedreven werken om de ambities van Assen te ondersteunen. We verbeteren de kwaliteit van de belangrijkste data en stimuleren een manier van werken waarin informatie en data de basis vormen voor innovatie en goede keuzes. Zo ondersteunen we inwoners, ondernemers en het bestuur met betrouw- bare informatie, passende dienstverlening en slimme digitale oplossingen. Daarmee versterken we de organisatie en zor- gen we dat deze klaar is voor de uitdagingen van de toekomst. We verkennen wat de doelen en wetgeving uit het Europese programma Digital Decade betekenen voor Assen. Dit pro- gramma geeft richting aan de digitale ontwikkeling van Europa tot 2030. Daarbij onderzoeken we vanuit de doelen de digitale infrastructuur van de stad, zoals veilige netwerken, cloudvoorzieningen en data - en informati esystemen, en de digitale economie, digitale vaardigheden en digitale dienstverlening. We brengen de gevolgen van de digitale wetgeving in beeld door impactanalyses uit te voeren.
Ook houden we een actuele wetskalender bij die laat zien wat deze ontwikkelin- gen betekenen voor inwoners, ondernemers en onze organisatie. Zo zijn we voorbereid op nieuwe ontwikkelingen, benut- ten we kansen en kunnen we tijdig keuzes maken voor de toekomst. Deze inzichten gebruiken we om onderbouwde keuzes te maken voor de verdere digitale transformatie en de ontwikkeling van onze organisatie vanaf 2028. We gebruiken informatie en data steeds beter om keuzes te maken, bedrijfsvoering te verbeteren en onze dienstverlening te versterken. Wanneer doen we dat? 2027 Programmabegroting 2027 Pagina 66 van 184 Digitale weerbaarheid In 2027 blijven we investeren in een veilige en betrouwbare digitale basis voor onze organisatie. Digitale ontwikkelingen bieden kansen, maar vragen ook om aandacht voor informatiebeveiliging, privacy en verantwoord gebruik van technologie. We verbeteren de informatiebeveiliging, versterken onze digitale weerbaarheid en ontwikkelen onze architectuur en dataplatformen verder. Ook maken we afspraken over privacy, informatiebeveiliging, verantwoord gebruik van AI en digitale ethiek. Hiermee zorgen we ervoor dat medewerkers veilig kunnen werken, gegevens goed beschermd zijn en de continuïteit van onze dienstverlening geborgd blijft. Zo blijft onze organisatie digitaal betrouwbaar en voorbereid op toekomstige ontwikkelingen.
Wanneer doen we dat? 2027 Wat willen we bereiken? Een aantrekkelijke werkgever die medewerkers weet te binden en te boeien We willen een organisatie zijn waar mensen met plezier hun werk doen. Ook bij krapte op de arbeidsmarkt vullen we vacatures in, houden we kennis vast en geven we medewerkers ruimte om te leren en zich te ontwikkelen. Onze interne dienstverlening ondersteunt leidinggevenden en teams daarbij zodat de organisatie bereikbaar en deskundig blijft. Dat zien inwoners en ondernemers terug in de kwaliteit van onze dienstverlening. Wat gaan we daarvoor doen? Arbeidsmarktpositie versterken In 2027 versterken we onze positie op de arbeidsmarkt door talent gerichter aan te trekken en aan onze organisatie te binden. We versterken het traineeship en voeren een toekomstgerichte wervings- en selectieaanpak uit, zodat we (jong) talent kunnen blijven aantrekken en bouwen aan een sterke en duurzame opbouw van ons personeelsbestand. Dit doen we door de duur van het traineeship te verlengen en trainees in te zetten bij meerdere teams. Hiermee vergroten we de instroom van nieuwe medewerkers, versterken we onze aantrekkingskracht als werkgever en zor- gen we voor een duurzame personeelsbezetting die aansluit bij de huidige en toekomstige opgaven van de organisatie.
Wanneer doen we dat? 2027 Aantrekkelijke organisatie In 2027 investeren we in een gezonde, veilige en prettige werkomgeving waarin medewerkers zich kunnen blijven ont- wikkelen. We stimuleren leren en ontwikkelen, versterken de vitaliteit van medewerkers en zetten in op een inclusieve werkcultuur. Daarnaast benutten we de uitkomsten van medewerkersonderzoeken om verbeteringen door te voeren die aansluiten bij de behoeften van onze medewerkers. Hiermee vergroten we het werkplezier, de betrokkenheid en de duurzame inzetbaarheid van medewerkers. Dit draagt bij aan het behouden van medewerkers, het aantrekken van nieuwe collega's en een sterke organisatie die klaar is voor de uitdagingen van de toekomst. In 2027 actualiseren we onze aanpak voor werkplezier, vitaliteit en ontwikkeling zodat deze aansluit bij de behoeften van medewerkers en de ambities van de organisatie. Wanneer doen we dat? 2027 Wat willen we bereiken? Efficiënter en eenvoudiger werken met nieuwe technieken en AI We maken gericht gebruik van nieuwe technieken, waaronder AI en andere digitale middelen om ons werk efficiënter en sneller te doen. Tegelijk schrappen we onnodige regels en vereenvoudigen we processen zodat medewerkers en teams Programmabegroting 2027 Pagina 67 van 184 hun werk efficiënt kunnen doen.
De interne organisatie merkt dit aan een snellere en eenvoudigere afhandeling van vra- gen en zaken, en voelt zich goed gefaciliteerd. We blijven daarbij digitaal weerbaar en autonoom: we zetten technologie betrouwbaar en veilig in. In 2027 werken we aan een structurele verlaging van de kosten van de bedrijfsvoering. Hiermee realiseren we een besparing van € 1,5 miljoen in 2027, oplopend naar ruim € 4,0 miljoen structureel in 2030. Daarbij hou- den we de continuïteit van de dienstverlening en de uitvoering van wettelijke taken zoveel mogelijk op peil. Wat gaan we daarvoor doen? Structurele besparing door verbeteren en innoveren In 2027 voeren we maatregelen uit die direct bijdragen aan de taakstelling. We beoordelen vacatures kritisch bij natuur- lijk verloop en benutten besparingsmogelijkheden die eerder zijn geïnventariseerd in het kader van het coalitieakkoord. Daarnaast verbeteren en standaardiseren we werkprocessen om werkzaamheden efficiënter uit te voeren. We investeren tegelijkertijd in maatregelen die op langere termijn bijdragen aan structureel lagere kosten van de be- drijfsvoering. We versnellen digitalisering en automatisering van processen, zetten AI-toepassingen in waar deze aan- toonbaar bijdragen aan efficiënter werken. Deze maatregelen dragen vanaf 2027 bij aan de opgave en leveren in de jaren daarna een toenemend effect op.
Wanneer doen we dat? 2027 Wat willen we bereiken? Uitnodigend samenwerken, eerlijk over wat wel en niet kan We werken uitnodigend samen met inwoners, ondernemers, raad en partners, en zijn tegelijk eerlijk over wat wel en niet kan. Een uitlegbare 'nee' is eerlijker dan een vage toezegging, en de vraag 'hoe dan wel' hoort bij dat gesprek. Zo weet iedereen waar hij aan toe is, en dat werkt door in een navolgbare omgang met de stad. Wat gaan we daarvoor doen? Uitnodigend samenwerken We werken volgens een eenduidige aanpak voor communicatie en participatie. We vertalen onze bestaande visies naar concreet beleid en rollen de bestaande aanpak verder uit binnen de organisatie. We investeren in de vaardigheden van collega's. We stellen de ontwikkelde hulpmiddelen breed beschikbaar en organiseren trainingen. Zo betrekken we inwo- ners, ondernemers, raad en partners op een uitnodigende manier en zijn we duidelijk over keuzes, mogelijkheden en grenzen. Wanneer doen we dat? 2027 Dienstverlening bedrijfsvoeringsteams versterken We versterken de dienstverlening van onze bedrijfsvoeringsteams. We maken duidelijk welke ondersteuning en exper- tise beschikbaar is, werken volgens een gezamenlijke werkwijze en sluiten vroegtijdig aan bij opgaven.
Zo weten collega's waarvoor zij bij de teams terechtkunnen en worden ze gefaciliteerd met passend advies en ondersteuning, ook op het gebied van AI en digitale middelen. Wanneer doen we dat? 2027 – 2028 Wat willen we bereiken? Sturen op actuele en betrouwbare informatie Bestuur en management zien financiële en inhoudelijke ontwikkelingen op tijd aankomen, kunnen bijsturen voordat een tegenvaller oploopt, en onderbouwen wat een keuze oplevert, kost en voor wie. Stuurinformatie die aansluit op de opga- ven geeft tijdig inzicht. Programmabegroting 2027 Pagina 68 van 184 Wat gaan we daarvoor doen? Financiële administratie als basis voor betrouwbare sturing Onze focus ligt op het verder versterken van de financiële administratie als fundament voor effectieve sturing en verant- woording. Betrouwbare managementinformatie begint bij een correcte, tijdige en volledige registratie van gegevens. Het principe ‘first time right’ staat hierbij centraal: alleen met een solide basis kunnen we beschikken over actuele inzichten en betrouwbare prognoses voor toekomstige ontwikkelingen. In 2027 implementeren we het nieuwe financiële systeem. Op basis van deze betrouwbare informatievoorziening ont- wikkelen we dashboards die per rol toegang geven tot relevante financiële en bedrijfsvoeringsinformatie, zoals budget- ten, formatie, loonsom, verzuim, contracten en inkoopprestaties.
Hiermee bouwen we voort op de verbeteringen die de afgelopen jaren zijn gerealiseerd en versterken we de mogelijkhe- den om ontwikkelingen tijdig te signaleren en waar nodig bij te sturen. Zo vergroten we de voorspelbaarheid en onder- steunen we bestuur, management en organisatie met actuele en betrouwbare informatie. Wanneer doen we dat? 2027 Wat kost het? Middeleninzet (Bedragen x € 1.000) Beleidsthema/reserve | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Saldo van baten en lasten Lasten 01 Onvoorzien | 100 | 100 | 100 | 100 02 Algemene belastingen (OZB en TB) | 711 | 727 | 742 | 763 03 Overige algemene belastingen | 215 | 221 | 226 | 231 04 Treasury | 8.459 | 10.462 | 11.942 | 12.369 05 Gemeentefonds | 4.314 | 4.126 | 3.961 | 3.756 06 Overhead | 33.547 | 34.613 | 35.665 | 36.802 07 Algemene baten en lasten | 3.305 | 4.345 | 5.349 | 7.694 Totaal Lasten | 50.651 | 54.594 | 57.985 | 61.714 Baten 02 Algemene belastingen (OZB en TB) | -27.852 | -28.578 | -29.356 | -30.249 03 Overige algemene belastingen | -125 | -125 | -125 | -125 04 Treasury | -12.526 | -12.841 | -13.312 | -13.810 05 Gemeentefonds | -269.209 | -267.276 | -271.969 | -283.047 06 Overhead | -5.158 | -5.098 | -5.231 | -5.366 07 Algemene baten en lasten | -1.563 | -3.776 | -8.133 | -8.133 Totaal Baten | -316.433 | -317.694 | -328.126 | -340.730 Totaal Saldo van baten en lasten | -265.782 | -263.101 | -270.141 | -279.016
Reservemutaties Toevoegingen Amortisatiereserve(s) ter dekking van kapitaallasten | 4.315 | 1.841 | 1.827 | 1.814 Reserve stedelijk investeringsfonds | 5.500 | 3.500 | 0 | 0 Totaal Toevoegingen | 9.815 | 5.341 | 1.827 | 1.814 Onttrekkingen Algemene reserve | -12.133 | -4.950 | -450 | 0 Amortisatiereserve(s) ter dekking van kapitaallasten | -105 | -196 | -196 | -196 Totaal Onttrekkingen | -12.238 | -5.146 | -646 | -196 Totaal Reservemutaties | -2.423 | 195 | 1.181 | 1.618 Resultaat | -268.205 | -262.905 | -268.961 | -277.398 Financiële uitwerking coalitieakkoord 2026 | -2030 Vooruit met Ambitie & Aandacht (Bedragen x € 1.000) Onderwerp | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Structureel Lasten Besparingen bedrijfsvoering | -394 | -1.394 | -2.894 | -2.894 Herijking budgetten sociaal domein | 728 | 728 | 728 | 728 Vervallen stelpost nieuw beleid | -1.000 | -1.000 | -1.000 | -1.000 Vervallen structureel innovatiebudget | -213 | -213 | -213 | -213 Programmabegroting 2027 | Pagina 69 van 184 Onderwerp | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Totaal Structureel | -879 | -1.879 | -3.379 | -3.379 Incidenteel Lasten Projectbudget Buurtkracht | 4 | 2 | 0 | 0 Projectbudget innovatie | 656 | 0 | 0 | 0 Baten Projectbudget Buurtkracht | -1.000 | -1.000 | 0 | 0 Totaal Incidenteel | -340 | -998 | 0 | 0 Totaal | -1.220 | -2.878 | -3.379 | -3.379 Investeringen (Bedragen x € 1.000) Beleidsthema/Investeringsgroep | 2027 |
2028 | 2029 | 2030 Overhead ICT | 1.875 | 247 | 547 | 247 Kantoorinventaris | 343 | 173 | 0 | 0 Materieel | 34 | 70 | 35 | 50 Bedrijfsgebouwen | 15.992 | 0 | 0 | 0 Overige investeringen bedrijfsvoering | 0 | 0 | 476 | 0 Totaal Overhead | 18.245 | 489 | 1.058 | 297 Treasury Leningen u/g | 0 | 3.000 | 0 | 0 Totaal Treasury | 0 | 3.000 | 0 | 0 Eindtotaal | 18.245 | 3.489 | 1.058 | 297 Verbonden partijen die bijdragen aan programma 6. Bedrijfsvoering & Financiën - | WMD Drinkwater NV - | Bank Nederlandse Gemeenten (BNG) NV - | Enexis Holding NV De toelichting staat in de Paragraaf Verbonden Partijen. Programmabegroting 2027 | Pagina 70 van 184 Programmabegroting 2027 Pagina 71 van 184 1. Lokale heffingen 2. Weerstandsvermogen en Risicobeheersing 3. Onderhoud Kapitaalgoederen 4. Financiering 5. Bedrijfsvoering 6. Openbaarheidsparagraaf 7. Verbonden Partijen 8. Grondbeleid 9. Vastgoed Paragrafen Paragraaf 1. Lokale heffingen Scope & inkomsten Scope Inwoners en bedrijven betalen lokale belastingen aan de gemeente. Met dit geld zorgen we voor een fijne leefomgeving en goede voorzieningen. In deze paragraaf leggen we de lokale belastingen uit. We laten zien hoeveel geld elke belasting oplevert en welke uit- gangspunten daarvoor gelden. Ook vergelijken we de woonlasten met die van andere gemeenten. Daarnaast geven we informatie over kwijtscheld | ing van belastingen.
Tot slot kijken we of de opbrengsten van heffingen en leges voldoende zijn om de kosten te dekken. In 2027 verwachten we in totaal € | 51,8 miljoen aan belastinginkomsten te ontvangen. De grafiek laat zien hoeveel inkom- sten we per onderdeel verwachten te ontvangen. In 2026 was € 49,1 miljoen aan belastinginkomsten begroot. Verdeling Belastinginkomsten totaal € | 51,8 miljoen. Prognose opbrengst lokale heffingen (Bedragen x € 1.000) Beleidsuitvoering Het college heeft in het Coalitieakkoord 2026 | – 2030 Vooruit met Ambitie & Aandacht spelregels opgenomen voor de lokale heffingen/belastingen: - | Kostendekkende gemeentelijke dienstverlening - | Zeer terughoudend omgaan met het verhogen van gemeentelijke belastingen boven de inflatie. De spelregels zijn verwerkt in deze paragraaf. Hierna staat per type belasting of heffing aangegeven wat de begrote inkomsten en bijzonderheden voor 2027 zijn. Programmabegroting 2027 | Pagina 72 van 184 Onroerendezaakbelasting De tarieven voor de onroerendezaakbelastingen stijgen met de inflatie van 3 | ,0% (prijs nationale bestedingen). Daarbij kijken we ook naar de gemiddelde waarde van woningen en andere panden in de gemeente Assen. Is die waarde gestegen dan gaat het tarief omlaag. Is die waarde gedaald, dan gaat het tarief omhoog.
Omschrijving | %Tarief | % Tarief | Begrote opbrengst | Begrote opbrengst | Verschil 2026 | 2027 | 2026 (€ x 1.000) | 2027 (€ x 1.000) | (€ x 1.000) Eigenaren woningen | 0,1302 | 0,1250 | 14.312 | 14.723 | 411 Eigenaren niet-woningen | 0,4823 | 0,4878 | 7.051 | 7.458 | 407 Gebruikers niet-woningen | 0,3901 | 0,3946 | 5.346 | 5.693 | 347 Beleidsuitvoering Afvalstoffenheffing Om tot een tarief te komen waarbij de kosten gelijk zijn aan de opbrengsten gaat het tarief voor eenpersoonshuishoudens omhoog met 0,31% en voor meerpersoonshuishoudens met 2,22%. Afvalstoffen- | Tarief 2026 (€) | Tarief 2027 (€) | Begrote | Begrote | Verschil heffing | opbrengst | opbrengst | (x € 1.000) 2026 (x € 1.000) | 2027 (x € 1.000) Eenpersoons- | 213,64 | 214,31 | 2.606 | 2.819 | 213 huishoudens Meerpersoons- | 288,42 | 294,82 | 5.927 | 5.796 | -131 huishoudens Rioolheffing Ook voor de rioolheffing is het uitgangspunt een tarief waarbij de kosten gelijk zijn aan de opbrengsten. Daarom verhogen we het tarief met 5,34% per perceel.
Rioolheffing | Tarief 2026 | Tarief 2027 | Begrote opbrengst | Begrote opbrengst | Verschil (€) | (€) | 2026 (x € 1.000) | 2027 (x € 1.000) | (x € 1.000) Rioolheffing | 187,37 | 197,37 | 6.760 | 7.180 | 420 Leges De leges voor burgerzaken en de bouwle- | (Bedragen x € 1.000) ges stijgen dit jaar naast de verhoging met | Leges | Begrote | Begrote | Verschil de inflatie van 2,1% | met een extra percen- | opbrengst 2026 | opbrengst 2027 tage. Hiermee blijven de inkomsten in ver- | Algemene dienst- | 1.687 | 2.026 | 339 houding tot de kosten van de dienstverle- | verlening ning. De overige leges stijgen met 2,1% volgens | de | consumentenprijsindex. | Als | Fysieke leefomgeving | 1.888 | 2.016 | 128 het Rijk een maximaal tarief heeft vastge- | Dienstverlening Euro- | 20 | 28 | 8 steld, gebruiken wij dat tarief. | pese richtlijn Programmabegroting 2027 | Pagina 73 van 184 Parkeerbelastingen (Straatparkeren) De parkeertarieven worden in 2027 niet | (Bedragen x € 1.000) gewijzigd. Het tarief voor een naheffings- | Omschrijving | 2026 | 2027 | Verschil aanslag parkeerbelasting wijzigt wel. | Begrote opbrengst | 1.901 | 2.249 | 98 Toeristenbelasting De toeristenbelasting gaat omhoog met € | (Bedragen x € 1.000) 0,10. Het nieuwe tarief is € 1,70 per per- | Omschrijving | 2026 | 2027 | Verschil soon, per nacht.
| Begrote opbrengst | 725 | 781 | 56 In de dagen voor en tijdens de TT geldt een verhoogd tarief. Dit stijgt van € 3 naar € 4 per persoon, per nacht. De | gemeenteraad | heeft | deze | tarieven vastgesteld tijdens de raadsvergadering van juli 2026. Lijkbezorgingsrechten (Bedragen x € 1.000) De | tarieven | voor | lijkbezorgingsrechten | Lijkbezorgingsrechten | 2026 | 2027 | Verschil stijgen met de inflatie van 2,1% en daar- | Begrote opbrengst | 612 | 644 | 32 naast met 8,2 % extra. Door deze verhoging sluiten de inkomsten beter aan op de kosten die de gemeente maakt. Marktgelden De tarieven voor de markt stijgen met 2,1%. | (Bedragen x € 1.000) Deze verhoging is gelijk aan de inflatie. | Marktgelden | 2026 | 2027 | Verschil Begrote opbrengst | 89 | 97 | 8 Precariobelasting De precariobelasting gaat omhoog met | (Bedragen x € 1.000) 2,1%. Deze verhoging is gebaseerd op de | Precariobelasting | 2026 | 2027 | Verschil inflatie. | Begrote opbrengst | 104 | 96 | 8 Liggelden De liggelden worden met 2,1% verhoogd. | (Bedragen x € 1.000) Zo stijgt het tarief mee met de inflatie. | Liggelden | 2026 | 2027 | Verschil Begrote opbrengst | 22 | 35 | 13 Bedrijfs Investerings Zone (BIZ) Sinds 2023 betalen eigenaren en gebrui- | (Bedragen x € 1.000) kers van niet-woningen in de binnenstad | Tarief | Begrote op- | Begrote op- | Verschil mee aan de Bedrijfsinvesteringszone (BIZ).
| brengst 2026 | brengst 2027 Met dit geld worden activiteiten in de | Begrote opbrengst | 166 | 165 | -1 openbare ruimte en op het internet gere- aliseerd. Programmabegroting 2027 | Pagina 74 van 184 Zo wordt de binnenstad versterkt. De BIZ loopt tot en met 2027. In het komende jaar bekijken we of de regeling wordt verlengd. De gemeente betaalt de opbrengst uit aan de uitvoerende organisatie. Het tarief voor de BIZ is 0,10% van de WOZ | -waarde van het pand op 1 januari 2023. Hierbij geldt een minimumbedrag van € 200 en een maximumbedrag van € 400 per jaar. De opbrengst wordt ieder jaar verhoogd met 3%. Lokale belastingdruk Scope In de tabellen hieronder ziet u hoeveel inwoners in onze gemeente betalen aan woonlasten. Voor huurders gaat het om de afvalstoffenheffing en rioolheffing. Huiseigenaren betalen daarnaast ook onroerendezaakbelasting. We maken onder- scheid tussen eenpersoons | huishoudens en huishoudens met twee of meer personen.
Woonlasten gebruikers woningen (Bedragen x € 1, afgerond op hele €) Heffing | eenpersoons- | meerpersoons- | eenpersoons- | meerpersoons- huishouden 2026 | huishouden 2026 | huishouden 2027 | huishouden 2027 Afvalstoffenheffing | 214 | 288 | 214 | 295 Rioolheffing | 187 | 187 | 197 | 197 Woonlasten eigenaren woning (Bedragen x € 1, afgerond op hele €) Belastingsoort | € 200.000 | € 325.000 | € 500.000 | € 1 miljoen Onroerendezaakbelasting | 250 | 406 | 625 | 1.250 Totale woonlasten Eenpersoonshuishouden | 661 | 817 | 1.036 | 1.661 Totale woonlasten Meerpersoonshuishouden | 742 | 898 | 1.117 | 1.742 Gemiddelde WOZ-waarde In 2026 is de gemiddelde WOZ | -waarde van een woning in de gemeente Assen € 325.000. In 2025 was dit € 294.000. Kwijtscheldingsbeleid De gemeente Assen verleent kwijtschelding voor afvalstoffenheffing, rioolheffing en in sommige gevallen voor de onroe- rendezaakbelastingen. Inwoners met een inkomen op bijstandsniveau kunnen hiervoor in aanmerking komen. Wel mag hun vermogen niet hoger zijn | dan de geldende vermogensgrens.
Deze vermogensgrenzen zijn: € 500 voor alleenstaanden € 1.800 voor alleenstaanden met een kind € 2.000 voor echtparen en samenwonenden Kwijtschelding 2027 (Bedragen x € 1.000) Heffing | kwijtschelding Onroerendezaakbelastingen | 0 Afvalstoffenheffing | 403 Rioolheffing | 350 Programmabegroting 2027 | Pagina 75 van 184 Wettelijke kostendekkendheid Kostendekkendheid heffingen Omschrijving | Leges | Leges | Leges | Markt- | Lig- | Lijk- | Afval- | Riool- Burger- | Bouwen | voor | gelden | gelden | bezor- | stoffen- | heffing zaken | en | onder- | gings- | heffing wonen | nemen | rechten A. Kosten (x € 1.000) Kosten taakveld | 801 | 106 | 0 | 70 | 1 | 125 | 4.072 | 4.902 Overig | 798 | 1.330 | 59 | 102 | 18 | 660 | 3.567 | 1.764 Inkomensverdeling | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 403 | 350 Inkomsten taakveld | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | -958 | -962 Toe te rekenen overhead | 327 | 545 | 24 | 40 | 1 | 271 | 906 | 599 Toe te rekenen btw | 19 | 32 | 1 | 2 | 0 | 16 | 625 | 527 B. Inkomsten (x € 1.000) Opbrengst heffingen | 1.948 | 2.016 | 28 | 97 | 17 | 663 | 8.615 | 7.180 C. Kostendekkendheid | (in %) Dekkingspercentage | 100 | 100 | 33 | 45 | 81 | 62 | 100 | 100 Programmabegroting 2027 | Pagina 76 van 184 Programmabegroting 2027 Pagina 77 van 184 Paragraaf 2.
Weerstandsvermogen en Risicobeheersing Doel Het weerstandsvermogen geeft aan in hoeverre we gemeentelijke risico’s kunnen afdekken door de beschikbare weer- standscapaciteit. Voldoende weerstandsvermogen voorkomt dat een financiële tegenvaller ons direct dwingt tot bezuini- gen. Het weerstandsvermogen i s voldoende als we financiële tegenvallers goed kunnen opvangen. Daarvoor zetten we weerstandscapaciteit en risico’s tegen elkaar af. Risicobeheersing – Geactualiseerde Kadernota Weerstandsvermogen en Risicomanagement 2026 Onze organisatie werkt volgens het principe van integraal management. Hierbij zijn de budgetverantwoordelijken (lijn/pro- gramma/project) verantwoordelijk voor de risicobeheersing op respectievelijk hun beleidsterrein, afdeling of project. Zij maken risicoanalyses en organiseren risicosessies om de risico’s te beheersen. Daarnaast sturen zij op beheersmaatregelen om de effecten van de risico’s te beperken. Binnen de P&C-cyclus inventariseren we tweemaal per jaar gemeentebreed de risico’s per beleidsprogramma (bij de jaarrekening en de begroting) en drukken deze in geld uit. In deze begroting baseren we de inschatting van de risico’s en de daaruit voortvloeiende benodigde weerstandscapaciteit voor het eerst op de uitgangspunten en methodiek uit de geactualiseerde Kadernota Weerstandsvermogen en risicoma- nagement 2026.
Hierdoor sluit de berekening van het risicoprofiel en de benodigde weerstandscapaciteit aan op de ver- nieuwde wijze van risico -inschatting zoals vastgesteld in deze kadernota. Door de aangepaste methodiek kunnen we de uitkomsten niet één op één vergelijken met voorgaande jaren. Verschillen kunnen het gevolg zijn van de gewijzigde bere- keningswijze en niet alleen van veranderingen in de omvang van de risico’s. Nieuwe risico’s met financiële gevolgen boven de € 200.000 nemen we op in deze paragraaf. Als we risico’s in de loop van het jaar lager inschatten of ze volledig vervallen, lichten we dat toe in de opvolgende planning - en controldocumenten. Zo blijft de opvolging geborgd. Alle risico’s uit de jaarstukken 2025 hebben we daarom in deze paragraaf opgevolgd. Op die ma nier blijft inzichtelijk welke ontwikkelingen hebben geleid tot de gewijzigde risicobeoordeling en welke effecten dit heeft op het weerstandsvermogen. We bepalen het netto risicobedrag op basis van het restrisico na beheersmaatregelen. Daarbij betrekken we zowel de kans dat het restrisico zich voordoet als het maximale financiële gevolg. De kanspercentages baseren we op de in de kadernota vastgestelde kansklassen. Ze vormen daarmee een gestandaardiseerde inschatting van de waarschijnlijkheid dat een risico zich voordoet.
Vervolgens bepalen we op basis van de totale netto risico's de benodigde weerstandscapaciteit en zetten we die af tegen de beschikbare weerstandscapaciteit. De uitkomst nemen we op in de jaarlijkse begroting en jaarrekening. In de geactualiseerde Kadernota Weerstandsvermogen en risicomanagement 2026 leest u meer over de uitgangspunten, methodiek en werkwijze. Risico's Programma 0. Besturen & Verbinden Risico’s Veiligheidsregio Drenthe (VRD) De Veiligheidsregio Drenthe (VRD) heeft verschillende risico’s geïnventariseerd die van invloed kunnen zijn op de financiële positie en de uitvoering van de primaire taken. De VRD beschikt, overeenkomstig de binnen Drenthe gehanteerde uit- gangspunten voor gemeenschappelijke regelingen, niet over een eigen weerstandscapaciteit om financiële tegenvallers op te vangen. Ons aandeel in de risico’s nemen we in deze paragraaf op als netto risicobedrag, na toepassing van beheers- maatregelen en rekening houdend met de verwachte kans en het maximale financiële gevolg. De Veiligheidsregio Drenthe (VRD) heeft algemene financiële risico's geïnventariseerd, zoals loon- en prijsstijgingen boven de compensatie. Daarnaast zijn er risico's rond ICT en informatievoorziening, zoals digitale verstoringen en cybercrime, en rond personeel en organisatie, zoals krapte op de arbeidsmarkt.
Ook onderscheidt de VRD algemene risico's, zoals de ontwikkeling van energietarieven en klimaateffecten die invloed hebben op de primaire processen van de brandweer. Beheersmaatregelen De gemeente ontvangt periodiek financiële en inhoudelijke rapportages van de VRD. Zo signaleren we mogelijke risico's vroegtijdig en gaan we hierover in gesprek met de VRD. Netto risicobedrag voor 2027: € 282.000 Voorziening Pensioenen en wachtgelden wethouders Gemeente Assen heeft een pensioenvoorziening voor toekomstige pensioenverplichtingen van (oud) collegeleden. Poli- tieke ambtsdragers (wethouders) bouwen geen pensioen op via een centraal regulier bedrijfstakpensioenfonds, maar rechtstreeks in eigen beheer b | ij de gemeente. Dit gebeurt via de Algemene pensioenwet politieke ambtsdragers (APPA). De benodigde hoogte van de voorziening is voor een groot deel afhankelijk van de rentestand, de dekkingsgraad en de verwachte verhoging van de aanspraken. We berekenen de voorziening jaarlijks. Een hogere rente leidt hierbij tot een lagere benodigde voorziening (en vrijval), een lagere rente tot een hogere voorziening en een extra storting. De rekenrente die we bij de jaarrekening 2025 hebben gebruikt, ligt in lijn met de actuele marktindicatie medio 2026. Ook geven op dit moment de dekkingsgraad en de aanspraken geen aanleiding tot bijstelling van de voorziening.
De pensioenen van politieke ambtsdragers (ex | -wethouders en burgemeesters) onder de APPA gaan per 1 januari 2028 over naar het nieuwe pensioenstelsel en worden dan ondergebracht bij het ABP. Voor de begroting 2027 moeten de APPA | - verplichtingen dan ook gehan | dhaafd blijven. Beheersmaatregelen We bewaken de voorziening nauwlettend en verwerken eventuele tekorten tijdig. Netto risicobedrag: Op basis van de huidige inschattingen stellen we het | Netto risicobedrag voor 2027 | op nihil. Programma 1. Wonen & Leven Bestemmingsplan Binnenstad Noordoost Met dit bestemmingsplan passen we de ruime bouw | - en gebruiksmogelijkheden van de huidige beheersverordening aan. Dit kan planschade tot gevolg hebben. Of er nadeelcompensatie ontstaat, hangt af van het feit of een ontwikkeling op een perceel plaatsvindt en | wat daar dan tot stand komt. Op dat moment kunnen we beoordelen of we de planschade moeten vergoeden en hoe hoog die vergoeding is. Met inachtneming van vele afhankelijkheden en onzekerheden hebben we een risico-inschatting gemaakt. Beheersmaatregelen De gemeente monitort de ontwikkeling van potentiële claims en actualiseert jaarlijks de risico | -inschatting. Netto risicobedrag voor 2027: € | 125.000 Grondexploitaties De gemeente houdt voor grondexploitaties rekening met de financiële risico's die zich binnen het grondbedrijf kunnen voordoen.
De omvang van deze risico's bepalen we op basis van de IFLO | -norm (Inspectie Financiën Lagere Overheden) en risicoanalyses van de | grondexploitaties. Voor het opvangen van deze risico's beschikt het grondbedrijf over een eigen weerstandsreserve. In deze paragraaf nemen we het risicobedrag op bij de benodigde weerstandscapaciteit en de weer- standsreserve grondbedrijf bij de beschikbare | weerstandscapaciteit. Beheersmaatregelen Jaarlijks analyseren we bij de begroting per exploitatiegebied kosten, opbrengsten en risico's. Netto risicobedrag voor 2027: € | 6.796.000 Programma 2. Ondernemen, Werken & Leren Ontwikkeling uitkeringen | – baten & lasten Het risico op de ontwikkeling van de uitkeringen bestaat uit twee onderdelen: het risico op een lager rijksbudget en het risico op hogere uitkeringslasten. Beide kunnen leiden tot een nadelig financieel resultaat voor de gemeente. Risico baten Het rijksbudget voor de uitkeringen op grond van de Participatiewet is en blijft wisselend en is niet altijd toereikend. Het Rijk verdeelt het macrobudget voor deze gebundelde rijksuitkering, ‘BUIG’, over alle gemeenten volgens een verdeelmo- del. Het Rijk herijkt dit model jaarlijks op basis van parameters die de kans op bijstand voorspellen. Programmabegroting 2027 | Pagina 78 van 184 Programmabegroting 2027 Pagina 79 van 184 Dit zorgt voor onzekerheid over te ontvangen budgetten.
In het verleden is Assen vaak een nadeelgemeente geweest. In 2024 heeft het Rijk het verdeelmodel aangepast, met als resultaat een groter aandeel in het rijksbudget ten gunste van Assen. Na een aantal jaren "nadeelgemeente" te zijn geweest hebben we 2024 afgesloten met een overschot op het rijksbudget. Vanaf 2025 houden we, op basis van deze kennis en met inachtneming van de laatste ontwikkelingen, in de meerjarenra- ming rekening met een overschot. Het Rijk heeft het aandeel van Assen in het macrobudget in 2025 en 2026 weer naar beneden bijgesteld. Hierdoor hebben we in 2025 een deel van het begrote voordeel op de BUIG -baten niet gerealiseerd. Dit betekent dat het eerder geïdentificeerde risico van een lager rijksbudget zich in 2025 gedeeltelijk heeft voorgedaan. De mate van (toekomstige) onzekerheid over de beschikbare budgetten blijft onveranderd, waardoor we de risico’s op het ontstaan van een tekort blijven opnemen in het weerstandsvermogen. Beheersmaatregelen baten Op de hoogte van de rijksbaten hebben we geen directe invloed. Er zijn wel rekenmodellen beschikbaar die enigszins kun- nen voorspellen welke richting het opgaat. Daarmee volgen we de tussentijdse bijstelling van het rijksbudget en de defini- tieve vaststelling actief. Zo voorkomen we verrassingen en zijn we tijdig op de hoogte van de ontwikkelingen.