CConstaterende datAssen
Koppel je AI →
Document · PDF

7g. Transitievisie Warmte - Quickscan Geothermie Assen

Raadsvergadering 18 maart 2021, gemeente AssenBij agendapunt: Transitievisie Warmte10.867 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 2

9

Literatuur NLOG, 2016: Olie, gas en aardwarmte in Nederland, aanvragen voor vergunningen voor opsporing en winning (www.nlog.nl) Kas als Energiebron, 2013: Stappenplan Winning aardwarmte voor de glastuinbouw Kas als Energiebron, 2014: Handboek Geothermie, Handboek geothermisch operator Kas als Energiebron, 2014: Generieke richtlijnen voor een VG-zorgsysteem Mijnbouwwet: http://wetten.overheid.nl/BWBR0014168/2017-03-11 Mijnbouwregeling: http://wetten.overheid.nl/BWBR0014468/2017-08-29

67159/EH/20171020

13

17 oktober 2017

Bijlage A Tijdsplanning realisatie en exploitatie

Planning De globale planning van het project is in onderstaande tabel weergegeven. In bijlage B is een planning weergegeven van een geothermie project zoals die door DAGO wordt gepubliceerd. Hierin staan alle wettelijke zaken waar qua planning rekening mee zal worden gehouden. Op hoofdlijnen is de planning als volgt:

Stap 1

Jaar sinds verlening vergunning Aanvraag opsporingsvergunning

2 3

SDE+ en garantiefonds aanvraag Ontwerp, prijsvorming en voorbereiding realisatie

4 5

Organisatie, communicatie en financiering tot FID Boren en realisatie installatie

6 7

Winningsvergunning Exploitatie

0

1

2

3

4

≥5

Jaar 0 In deze fase wordt de aanvraag voor de opsporingsvergunning ingediend, de bijbehorende documenten opgesteld en onderzoeken uitgevoerd.

Fase 1 voorbereiding: Jaar 1 en 2 • • • •

Aanvragen SDE+ en garantiefonds Ontwerp: detail ontwerp, prijsvorming met aannemers en nadere detaillering business case. Voorbereiding realisatie: vaststellen locaties en regelen vergunningen. Afspraken maken met partners en stakeholders en dit vastleggen in vergunningen, overeenkomsten en een organisatiestructuur; communicatie met omwonenden; vastleggen financiering project met banken en mede-investeerders tot aan een Finale Investerings Beslissing

Fase 2 realisatie: Jaar 3 en 4 • •

Realisatie: boorlocatie inrichten, boren, ontwikkelen en testen putten, proefdraaien, aanleggen bovengrondse installatie Aanvraag winningsvergunning en opstellen winningsplan.

Fase 3: Jaar 5 en verder: •

Exploitatie

67159/EH/20171020

14

17 oktober 2017

Fase 1: voorbereiding Geologisch onderzoek De data/rapportages die nodig zijn voor de aanvraag van een SDE+ en garantiefonds zullen worden verzameld/opgesteld. Een belangrijk onderdeel hierin is het geologisch onderzoek. Hierin worden onder andere de volgende aspecten behandeld: • Het in meer detail bepalen van de reservoir eigenschappen. Hierbij kan gebruik worden gemaakt van beschikbare seismische data en put data. Een seismische interpretatie studie zal worden uitgevoerd om de diepte en dikte van het reservoir op de project locatie te bepalen. Een petrofysische analyse zal worden uitgevoerd om de permeabiliteit en doorlatendheid van het reservoir te analyseren. • Het bepalen van het p90 en p50 thermisch vermogen dat haalbaar is. • Het bepalen van de beste ondergrondse targets voor productie en injectie, het bepalen van de bijbehorende bovengrondse boorlocatie, en het bepalen van het boortraject. Voor alle berekeningen en gebruikte parameters wordt een onzekerheidsanalyse uitgevoerd. Daarnaast zal een uitgebreide geologische risicoinventarisatie plaatsvinden. In deze risicoanalyse zal gekeken worden naar de aanwezigheid van shallow gas en de potentie van seismiciteit. Warmtevraag De warmte zal worden ingevoed op een warmtenet. Onderzocht wordt hoe de geothermische warmte het beste kan worden ingezet op de reeds aanwezige en nieuw te ontwikkelen warmtenetten.

Business case Aan de hand van deze uitgangspunten zal een definitieve business case bepaald worden, die als onderlegger kan fungeren voor besluitvorming over investeringen. Projectorganisatie De projectorganisatie zal gedurende deze periode geleidelijk vaste vorm krijgen. Wanneer bekend is welke partners bereid zijn om mee te doen aan deze ontwikkeling, zal ook besloten worden over de meest logische rolverdeling tussen de deelnemende partijen. Putontwerp De putten worden zodanig ontworpen dat bij het inboren van een hydrostatisch reservoir en het onverwacht aantreffen van gas, na insluiten van de put met de noodafsluiters (BOP’s), de gasinstroming veilig uitgecirculeerd kan worden. De putbeveiliging in de verschillende stadia van de putconstructie wordt uitgevoerd in overeenstemming met de eisen in de

67159/EH/20171020

15

17 oktober 2017

Mijnbouwwet. Deze laatste ontwerpcriteria worden ook bij volgende putontwerpen, gebaseerd op het geologische onderzoek, in acht genomen. Het definitieve putontwerp bevat gedetailleerde informatie over o.a. de opbouw van de put en het gebruik van materialen. In principe wordt er voor mantelbuizen van koolstofstaal gekozen. Putafwerking In de productieput wordt een onderwaterpomp geplaatst. Het bovengronds systeem wordt zodanig geregeld, dat er voldoende overdruk is in het gehele leidingsysteem. Hiermee wordt voorkomen dat er vacuüm kan ontstaan in het leidingsysteem. Het gehele systeem zal zodanig ontworpen worden dat de corrosie risico’s beheersbaar zijn. Enerzijds zal dit vastgelegd worden in materiaalkeuzes, anderzijds in maatregelen zoals inhibitor dosering, drukhandhaving en voorkomen van zuurstoftoetreding. Voorbereiden boringen Hierbij worden de exacte locaties van de boringen in het opsporingsgebied bepaald en worden de benodigde vergunningen geregeld. Hierbij zal er veelvuldig overleg zijn met de bewoners in de directe omgeving van de locatie alwaar de boringen zullen plaatsvinden en met de betreffende overheden (zoals waterschap, gemeente, provincie, SodM). Bij de voorbereiding wordt nadrukkelijk aandacht besteed aan mogelijke risico’s, zoals het mogelijke risico op het voorkomen van olie/gas en op seismiciteit.

Vergunningen De procedures van de benodigde vergunningen worden opgestart en bewaakt. Overleg met het bevoegd gezag vindt in deze fase plaats voor het verkrijgen van de benodigde vergunningen (milieuvergunning, bouwvergunning, lozingsvergunning). Indien wijziging van het bestemmingsplan noodzakelijk is, wordt daarvoor een aanvraag ingediend bij de gemeente. Daarnaast worden belanghebbenden en bewoners in de directe omgeving van de boorlocaties geïnformeerd. Indien nodig vindt overleg plaats met als doel de overlast van de boorwerkzaamheden op de omgeving zoveel mogelijk te beperken. Aanbesteding Als aan de randvoorwaarden voor realisatie voldaan is, zal een aanbesteding plaats vinden waarin wordt gezocht naar aannemers. Meerdere booraannemers, servicemaatschappijen en leveranciers van materieel en materiaal worden uitgenodigd om een aanbieding te maken voor de te boren putten en te bouwen locatie. De aanbieding met de beste prijs/kwaliteit verhouding wordt uitgenodigd om het werk uit te voeren. Zelfevaluatie SodM voert circa 6 maanden voor de start van de eerste boring een verificatie uit waarin wordt getoetst of de operator de beoogde werkzaamheden op een verantwoordelijke

67159/EH/20171020

16

17 oktober 2017

manier uit kan voeren. Deze verificatie wordt uitgevoerd aan de hand van een zelfevaluatie van de operator zelf. Deze zelfevaluatie of self-assessment vindt plaats aan de hand van een lijst, door SodM beschikbaar gesteld. Het definitieve putontwerp wordt begeleid door een rapport waarin alle processen staan beschreven en waarin een kostenraming wordt gemaakt. Dit document wordt overlegd aan SodM. Tenslotte wordt bij SodM een boorprogramma ingediend, minimaal vier weken voor aanvang van een boring. Het boorprogramma zal door SodM worden getoetst op o.a. competentie van het personeel, aanpak voor calamiteitenbeheersing, richtlijnen voor puttesten en financiële dekking bij schade.

Fase 2: Realisatie Boren bronnen De locaties zullen gebouwd worden met in acht neming van het gestelde in de Mijnbouwwet, Mijnbouwbesluit en Mijnbouwregeling. Verwacht wordt dat de twee boringen maximaal 100 dagen in beslag zullen nemen. Uitgangspunt tijdens het boren is dat de overlast voor de buurt beperkt zal zijn gedurende die periode. Aangezien in de ondergrond van Nederland veel koolwaterstoffen aanwezig zijn, houden veiligheidsvoorschriften bij de boring rekening met het aantreffen van koolwaterstoffen. Na afronding van het boren van de eerste put wordt deze direct getest. De put wordt getest en de uitkomst zal uitgebreid inzicht geven in: • de hoeveelheden water die opgepompt kunnen worden; • de kwaliteit van het water; • de temperatuur van het water. Het testwater zal tijdelijk worden opgeslagen en op een milieutechnisch verantwoorde manier worden afgevoerd. De tweede put wordt na afronding van de boring volgens eenzelfde procedure getest. Bij eerdere geothermie projecten in Nederland is gebleken dat met het produceren van geothermisch water vaak koolwaterstoffen meekomen naar het oppervlak. In het ontwerp van het systeem zal ervan uit worden gegaan dat gebruik zal worden gemaakt van een scheidingsinstallatie om de producten bovengronds te scheiden.

Indien de resultaten van de testen positief blijken te zijn (voldoende thermisch vermogen), zal een winningsvergunning aangevraagd worden met als doel het leveren van duurzame warmte aan de omgeving.

67159/EH/20171020

17

17 oktober 2017

Indien de testen niet leiden tot voldoende positieve resultaten zullen de putten verlaten worden met inachtneming van het gestelde in de Mijnbouwwet, Mijnbouwbesluit besluit en Mijnbouwregeling.

Fase 3: Exploitatie In deze fase zal het systeem warmte produceren en afgeven aan warmtevragers in de omgeving. Een monitoring en control softwareprogramma zorgt voor het meten van gegevens, de verwerking ervan en het sturen op reguliere processen. De Operator kan ingrijpen of gepland de installatie opstarten of afschakelen. Onderhoud en reparaties worden ingepland, of ad hoc uitgevoerd afhankelijk van de situatie. Zodra de putten getest en afgewerkt zijn door het drilling team, worden zij overgedragen aan het productieteam. Dit team van experts op het gebied van productie en bovengrondse behandeling van de geproduceerde vloeistoffen draagt zorg voor de begeleiding van het productieproces en het onderhoud van de putten en de scheidingsinstallatie. Deze medewerkers rapporteren aan de projectmanager. Dit team voert de dagelijkse routinematige handelingen en metingen aan de putten uit. Hiervoor zullen teamleden een korte opleiding krijgen, waarbij naast de routinematige handelingen en metingen aandacht besteed zal worden aan het herkennen van problemen waarvoor de productiemanager en andere teamleden ingeschakeld moeten worden. In verband met veiligheid wordt de bedrijfsvoering continu gemonitord, waarbij gekeken wordt of alle waarden binnen de streefwaarden liggen en of er calamiteiten zijn.

Gedurende periodieke ketenoptimalisatie wordt het hele systeem grondig geanalyseerd en wordt getracht het systeem als geheel zo optimaal mogelijk te laten fungeren.

67159/EH/20171020

18

17 oktober 2017

Bijlage B Tijdschema DAGO

67159/EH/20171020

19

17 oktober 2017

67159/EH/20171020

20

Datum Referentie Pagina

12 januari 2018 20180112/67159/EH 12/12

Velperweg 37 6824 BE Arnhem Postbus 605 6800 AP Arnhem

T 026 35 35 555 E info@iftechnology.nl I www.iftechnology.nl

NL60 RABO 0383 9420 47 KvK Arnhem 09065422 BTW nr. NL801045599B01

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Assen&id=055222bb-33d5-49d6-9bbb-4037060e3796