CConstaterende datAssen
Koppel je AI →
Document · PDF

5. Bestemmingsplan Binnenstad Noordoost - bijlagen bij de toelichting

Raadsvergadering 17 februari 2022, gemeente AssenBij agendapunt: Vaststelling bestemmingsplan Binnenstad Noordoost26.605 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 3

stadsgezicht) verdienen het om te worden behouden/ getransformeerd om zodoende tot een gelaagde/ organisch gegroeide stad te komen. Het behoud van karakteristieke panden is onderdeel van de totale afweging voor de ruimtelijke kwaliteit van een ontwikkeling. Transformatie Voor transformatiekaders van (winkel)plinten naar woningen zie de regels onder Transformatie van winkel naar wonen.

Erfafscheidingen Erfafscheidingen langs het openbaar gebied zoals tuinmuren en hekwerken worden zorgvuldig meeontworpen met de bebouwing. Kleur en Materiaal • Metselwerk en/of natuursteen • Ondergeschikt kunnen plaatmaterialen die mooi verouderen (zoals zink) worden toegepast. Kunstmatige plaatmaterialen zijn niet toegestaan. • Hellende daken worden bedekt met keramische pannen of zink. • De kleur van de gebakken materiaal is gebonden aan een kleurengamma tussen helder oranje en donkerbruine aardekleuren. Zwarte of paarsbruine baksteen is ongewenst; • Zorgvuldige detaillering

Gevelplastiek

Rijk aan details

Installaties • Technische installaties of onderdelen daarvan (zoals verwarming of koelinginstallaties) dienen onzichtbaar vanaf de openbare weg te worden mee-ontworpen. Behoud gaat voor vernieuwing Karakteristieke panden (niet zijnde een monument of onderdeel uitmakend van het beschermd Karakteristiek aan de Kloekhorststraat: Gerritsma Interieur is met bovenliggende appartmenten gehuisvest in een karakteristiek complex uit de jaren ‘50.

43

Regelgeving stedenbouwkundig kader en beeldkwaliteitsplan transformatie van winkel naar wonen

44

Algemene uitgangspunten Doelstelling --------------------------------------------------------------Voor de transformatie van winkel naar wonen in de plint, is het van belang om te zorgen voor meer privacy. Waar winkels gebaat zijn om zoveel mogelijk zichtbaar zijn en het kunnen etaleren van hun producten, is de bewoner gebaat bij privacy en buitenruimte. In hoofdlijnen is de privacy op twee manieren op te lossen: • Door het zicht naar binnen in de hoogte te beperken • Door meer afstand te creëren tussen de openbare ruimte en de gevel Deze ingrepen dienen naast de verbetering van het woongenot ook de zichtbaarheid van de openbareprivate grenzen voor passanten: middels ingrepen moet het ook voor de passant helder zijn dat hij in een woonstraat loopt. Dit wordt bewerkstelligd door een verandering van commerciële uitingen in het straatbeeld naar elementen die horen bij de woning. Denk hierbij aan ruimte voor het parkeren van fietsen voor de eigen deur of een zitgelegenheid voor huis.

Bestaande toestand grote glaspartijen gericht naar de openbare ruimte

Doel Verminderen inkijk/ creëren privacy

Op de volgende pagina’s worden de mogelijke ingrepen nader toegelicht.

45

Algemene uitgangspunten Voorbeelden --------------------------------------------------------------Het creëren van een aangename overgang tussen de woning en de straat berust op een paar aspecten. Deze aspecten dienen zowel ter waarborging van de privacy van de bewoners alswel het gevoel van de voorbijganger niet in iemands persoonlijke ruimte te treden. Tegelijkertijd dient de ruimtelijkheid van de straat gewaarborgd te blijven door een maximaal zichtveld. In andere woorden: oriëntatie door middel van een overzichtelijk straatbeeld. Het huidige beeld kenmerkt zich door de vele reclamezuilen en luifels die de plint van de bovenliggende massa scheiden. Door deze scheiding ligt de focus vooral op de plint en ontbreekt het eerder genoemde overzicht. In het binnenstedelijk winkelgebied gaat de voorkeur uit naar situaties waarbij de openbare ruimte voor de winkels in toegankelijk blijft voor de voorbijganger. Anders wordt het echter als dit binnenstedelijk gebied veranderd in aantrekkelijke woonstraten waarbij privacy van de bewoners, maar ook het behoud van het openbaar karakter van de straat de uitgangspunten zijn. Gevoelsmatig moet deze ruimte echter duidelijk privaat voelen, waardoor de voorbijganger hier geen gebruik van zal maken. Uitgangspunt van de ingrepen zijn: • een goede overgang van publiek naar privé.

• een aangename straat voor dagjesmensen, winkelend publiek en omwonenden. • bewoners die gebruik maken van de overgangszone. • buffer tussen publiek en privé waardoor bv. gordijnen open blijven en de straat geen gesloten uitstraling krijgt. Afhankelijk van het straatprofiel is een diepte van circa 0,5 tot 1 meter private stoep voor de woning wenselijk. Deze diepte biedt ruimte voor een kleine bloemenperk met een zitgelegenheid. Om deze private zone te benadrukken kan gebruik worden gemaakt van een lichte nuance in de bestrating of een verhoging hiervan. Om de fijnmazigheid van de verkavelingstructuur kracht bij te zetten, dienen deze zone’s mee te doen met deze fijnmazigheid. Waarbij, net zoals de bebouwing zelf, verschil mag ontstaan tussen de verschillende panden en indien intern opgesplitst, woningen. Hierdoor komt de fijne schaal terug in het straatbeeld.

46

Borstwering

Borstwering (gecombineerd met zitje)

Borstwering

Verhoogde begane grondvloer

Verhoogde begane grondvloer

Verdiepte entree

Verdiepte gevel

Stoepje

Stoepzone

lage bloemperk voor woning

Groen langs de gevel/ stoeptuin

Verhoogde begane grondvloer

Verdiepte gevel

Stoepzone

Groen

Algemene uitgangspunten Ongewenste situaties ---------------------------------------------------------------

Ramen tot op maaiveld zorgen voor inkijk. Consequentie is vaak dat vitrage/ gordijnen permanent gesloten zijn.

Ramen tot op maaiveld

Ramen tot op maaiveld

Haag

Haag

Afgebakende voortuintjes middels tuinmuur

Afgebakende voortuintjes middels bloembakken

Hagen zorgen voor een harde grens tussen openbaar en privé. Een dergelijke oplossing past bij woonwijken maar niet bij de binnenstad.

Tuinmuren zorgen voor een harde grens tussen openbaar en privé

47

1.

Oud

e Mo

lens

traa

t

Gr

on

in g

er

str

aa

t

Historische lintbebouwing Situatie --------------------------------------------------------------• Groningerstraat • Oude Molenstraat • Rolderstraat • Zaagmolen • Ceresstraat • Oudestraat • Nieuwe Huizen

Groningerstraat

1.

Ceresstraat

2.

3.

48

2.

Rolderstraat

3.

Oudestraat

Situatie Transformatie Historische lintbebouwing

Nieuwe Huizen

tra

es

d Ou

at

Rolderstraat

Historische lintbebouwing Bouwregels --------------------------------------------------------------In de loop der eeuwen is een een fijnmazig stratenpatroon ontwikkeld: de zogenaamde historische linten. Deze straten worden gekenmerkt door een pandsgewijze opbouw. In deze fijne structuur wordt gewoont, gewinkeld en gewerkt. De huidige winkelstraten worden gekenmerkt door een scheiding tussen de plint en de verdieping. Deze scheiding vloeit voort uit het verschil in functie. Daar waar de verdieping over het algemeen een woonfunctie heeft, bestaat de begane grond overwegend uit winkel. Door de vele wisselingen van winkels in de plint, is de originele relatie verloren gegaan. Daarbij komt dat de vele reclame-uitingen en luifels over de gehele lengte van het pand, het straatbeeld hebben verrommeld en de panden hebben opgesplitst in twee delen. Uitgangspunt van de ingrepen is tweeledig: • zorgen voor het terugbrengen van de oorspronkelijke korrelgrootte • een aangename omgeving creëren voor wonen in de plint Korrelgrootte De korrelgrootte van het gebied is afhankelijk van de straatbreedte en type gebruik. De smalle wandelstraat vraagt om een kleinere grootte dan een brede boulevard met autoverkeer. De korrelgrootte wordt bepaald door een paar aspecten. Allereerst zijn de aan elkaar grenzende panden duidelijk anders vormgegeven. Hetzij door goothoogte, hetzij door materialisatie.

Door de kozijnen bewust niet aan te sluiten op de hoogten van aangrenzende panden, ontstaat een subtiel verschil in het straatbeeld. Door de luifels van de winkels te verwijderen en de bovenliggende verdieping met zijn voeten op het maaiveld te plaatsen, wordt de verticaliteit en individualiteit van de verschillende panden geaccentueerd. Onderzoek naar de oorspronkelijke gevel kan helpen bij het ontwerpproces. Woonomgeving Een fijne woonomgeving is gebaseerd op een prettige verhouding tussen privé (en privacy) en publiek. De voorbeelden gegeven bij Transformatie van winkel naar wonen, Algemene uitgangspunten voorbeelden dragen hieraan bij.

A

A

B

A Plint weer onderdeel maken van oorsronkelijk ontwerp

Entree in de voorgevel (Niet in de zijgevel)

Kleur Kleur heeft een grote invloed op de beleving en karakter van de stad. Zorgvuldige toepassing van kleur vergroot de algemene ruimtelijke kwaliteit en de identiteit van (historische) gebouwen afzonderlijk. Verschillende bouwperioden en bouwstijlen hebben hun eigen karakteristieke kleuren. Aanbevolen wordt om bij een verbouwing of onderhoud van een ouder pand (zowel monumenten als niet-monumenten) eerst onderzoek te (laten) doen naar de historische situatie. Een kleurhistorisch onderzoeker of architect kan vervolgens hetgeen is onderzocht ook om kunnen zetten in een samenhangend advies voor een (nieuwe) kleurstelling.

(winkel-)luifel verwijderen

Pand staat met “voeten” op de grond

Raamopeningen hebben een borstwering

Materiaal • Toevoegingen kunnen in metselwerk of natuursteen worden uitgevoerd. • Ondergeschikt kunnen plaatmaterialen die mooi verouderen (zoals zink) of hout worden toegepast. Kunstmatige plaatmaterialen zijn niet toegestaan. • Zorgvuldige detaillering. • Borstweringen worden niet in plaatmateriaal of ondoorzichtige glaspanelen gerealiseerd

Huidige situatie historisch linten. Individuele panden, reclameborden en luifels

Installaties Technische installaties of onderdelen daarvan (zoals verwarming, ventilatie of koelinginstallaties) dienen onzichtbaar vanaf het openbaar gebied te worden mee-ontworpen. historisch onderzoek naar de oorspronkelijke situatie kan helpen bij het ontwerp van de transformatie 49

Naoorlogse complexen Situatie --------------------------------------------------------------• Groningerstraat • Oude Molenstraat • Kloekhorststraat • Zaagmolen

5.

Oude Molenstraat

5.

4. 3. at

Oude Molenstraat

Gr

on

in

ge

rst

ra

1.

Zaagmolen

2.

Oud

e Mo

lens

traa

t

2.

Groningerstraat

1.

50

3.

Kloekhorststraat/Groningerstraat

4.

Zaagmolenstraat

Situatie Transformatie Naoorlogse complexen

Naoorlogse complexen Bouwregels --------------------------------------------------------------Na de oorlog heeft de kleinschalige pandenstructuur op veel plekken plaats moeten maken voor grotere bouwblokken. Vooral in de jaren ‘60 en ‘70 van de vorige eeuw zijn er veel complexen gerealiseerd met op de begane grond winkels en op de verdieping appartementen. Deze blokken worden gekenmerkt door een structuralistische opbouw waarbij getracht is aansluiting te vinden bij de kleinschalige pandenstructuur. Kenmerken zijn: geleding van de gevel, gevel- en dak daksprongen, afwisselend daklandschap, overdekte winkelstraten (galerij). Een complex bestaat vaak uit meerdere winkels in de plint (eigendom of huur) en verschillende appartementseigenaren op de verdiepingen. Qua keuze voor het transformatieontwerp is het belangrijk om de fasering in het achterhoofd te houden. Niet elke bewoner of gebruiker zal de behoefte of financiële middelen hebben om de voorgestelde plannen (direct) uit te voeren. Daarom is het van belang dat de transformatie er ook kwalitatief uit ziet als slechts beperkte gedeelte van de totale gevel is uitgevoerd volgens plan.

Daarbij is het idee dat de eerste aanvrager maatgevend zijn voor de opeenvolgende aanvragen binnen één complex. Deze trendsetter bepaalt dan de vorm/materialisatie/kleur. Het zou goed zijn om e.e.a. met de overige eigenaren/ de VVE af te stemmen omdat de keuzes van deze trendsetter consequenties heeft voor volgende aanvragers. Woonomgeving Een fijne woonomgeving is gebaseerd op een prettige verhouding tussen privé (en privacy) en publiek. De voorbeelden gegeven bij Transformatie van winkel naar wonen, Algemene uitgangspunten voorbeelden dragen hieraan bij.

Installaties Technische installaties of onderdelen daarvan (zoals verwarming, ventilatie of koelinginstallaties) dienen onzichtbaar vanaf het openbaar gebied te worden mee-ontworpen. Bestaande toestand: grote winkelpuien op de begane grond.

Kleur en Materiaal • Toevoegingen kunnen in metselwerk, natuursteen worden uitgevoerd. • Ondergeschikt kunnen plaatmaterialen die mooi verouderen (zoals zink) of hout worden toegepast. Kunstmatige plaatmaterialen zijn niet toegestaan. • De kleurstelling dient zorgvuldig te worden afgestemd met de bestaande gevel. • Zorgvuldige detaillering (bij hout rekening

A

A

B

A

Bestaande toestand

•

houden met duurzame beeldkwaliteit (bij overstekken). Borstweringen worden niet in plaatmateriaal of ondoorzichtige glaspanelen gerealiseerd

Het gevelontwerp van een woning op de begane grond wordt in beginsel ontleend aan de bestaande architectuur op de verdieping. Een afwijkende verdiepingshoogte op de begane grond vraagt om een slimme vertaling van de raamopeningen. De eerste aanvrager is een trendsetter.

Nieuwe toestand: plint/begane grond wordt één met de rest van het gebouw. Het gebouw staat met zijn voeten op de grond.

Een teruglliggende gevel vergroot de gevelplastiek en de privacy. Dit biedt ruimte om af te wijken van de bestaande architectuur (vorm, materiaal of kleur) De eerste aanvrager is een trendsetter.

Wonen aan de straat = voordeur aan de straat

Zorg middels gevelindeling voor voldoende privacy voor de bewoners. 51

Naoorlogse complexen Bouwregels - (winkel)galerij --------------------------------------------------------------De overdekte straat (galerij) is een kenmerkend element bij de post ‘65 woningbouw. In de bebouwing achter deze diepe straten bevinden zich bedrijven verspreid over meerdere beuken. Sommige zijn al getransformeerd tot woningen waarbij de overdekte ruimte is getransformeerd tot een private voortuin. Door de forse diepte van de overdekte straten, krijgen de hieraan grenzende ruimten weinig daglicht binnen. Voor de transformatie van winkel naar woning zijn twee opties mogelijk: • overdekte straat gebruiken als kwalitatief hoogwaardige buitenruimte • overdekte straat betrekken als geklimatiseerde binnenruimte Buitenruimte Door de overdekte straat te gebruiken als buitenruimte, blijft voldoende privacy gewaarborgd in de woning. Echter biedt het simpelweg verleggen van de stoep geen gewenste resultaat. De huidige diepte van de overdekte straat staat momenteel niet in verhouding tot de stoep ernaast. Daarnaast loopt de materialisatie van de bestrating door tot de voordeur. Dit zorgt voor een te onduidelijke definiëring van private ruimte en resulteert in een onduidelijke overlap van zones. Daarom is het van belang om de bestrating aan te passen naar een materiaal dat beter past bij een voortuin.

Het plaatsen van enkel een laag hekwerk ter afscheiding heeft niet de prioriteit gezien de huidige kwaliteit van de overdekte straat te wensen over laat. Deze zal een metamorfose moeten krijgen. Een andere optie is het naar voren leggen van de voorgevel waardoor de voortuin minder diep wordt. Hiermee blijft privacy gewaarborgd, komt meer daglicht de woning binnen en krijgt de overdekte straat een metamorfose.

Bestaande toestand: winkels langs semi-overdekte straat

Enkel het plaatsen van een hek/afscheiding in lijn met de gevel is onvoldoende

•

•

• •

Bestaande pui vervangen door pui met borstwering Privézone afschermen middels mee-ontworpen zijgevels van de buitenruimte (Directe) daglichttoetreding blijft minimaal

•

Gevel (met borstwering) verder naar buiten plaatsen Privézone afschermen middels mee-ontworpen zijgevels van de buitenruimte

Binnenruimte De andere optie is het volledig dichtzetten van de overdekte straat. Dit kan ofwel door het maken van een wintertuin die als extentie van de achterliggende ruimte kan dienen, ofwel door de volledige ruimte bij de woning te betrekken.

Reeds gerealiseerde transformatie Oude Molenstraat • Armoedige inrichting voorterrein • Geen duidelijke scheiding openbaar privé • Bestaande winkelruit biedt onvoldoende privacy met tot gevolg dat gordijnen continu dicht zijn. 52

T.o.v. de gevel terugliggende privé buitenruimte

Gevel (met borstwering) in lijn met de bovengelegen gevel plaatsen

53

Eigentijdse grootschalige complexen Situatie --------------------------------------------------------------• Groningerstraat • Jan Fabriciusstraat • Kloekhorststraat

4.

1. 2.

54

1.

Groningerstraat

2.

Groningerstraat

3.

Groningerstraat/Kloekhorststraat

4.

Jan Fabriciusstraat

3.

Situatie Transformatie Eigentijdse grootschalige complexen

Eigentijdse grootschalige complexen Bouwregels --------------------------------------------------------------Waar de grootschalige complexen in de jaren ‘60/’70 nog een gelede structuur hadden die trachten aansluiting te vinden bij de historische pandenstructuur zijn er vanaf de jaren ‘90 complexen gerealiseerd die slechts uit één schaal/ structuur bestaan. Kenmerken zijn de vlakke, hoge platafgedekte gevels met strenge repeterende raamritmes. Een complex bestaat vaak uit meerdere winkels in de plint (eigendom of huur) en verschillende appartementseigenaren op de verdiepingen.

Daarbij is het idee dat de eerste aanvrager maatgevend zijn voor de opeenvolgende aanvragen binnen één complex. Deze trendsetter bepaalt dan de vorm/materialisatie/kleur. Het zou goed zijn om e.e.a. met de overige eigenaren/ de VVE af te stemmen omdat de keuzes van deze trendsetter consequenties heeft voor volgende aanvragers.

•

Woonomgeving Een fijne woonomgeving is gebaseerd op een prettige verhouding tussen privé (en privacy) en publiek. De voorbeelden gegeven bij Transformatie van winkel naar wonen, Algemene uitgangspunten voorbeelden dragen hieraan bij.

Installaties Technische installaties of onderdelen daarvan (zoals verwarming, ventilatie of koelinginstallaties) dienen onzichtbaar vanaf het openbaar gebied te worden mee-ontworpen.

Qua keuze voor ontwerp is het belangrijk om de fasering in het achterhoofd te houden. Niet elke eigenaar zal de behoefte of financiële middelen hebben om de voorgestelde plannen (direct) uit te voeren. Daarom is het van belang dat de transformatie er ook kwalitatief uit ziet als slechts beperkte gedeelte van de totale gevel is uitgevoerd volgens plan.

Kleur en Materiaal • Toevoegingen kunnen in metselwerk en natuursteen worden uitgevoerd. • Ondergeschikt kunnen plaatmaterialen die mooi verouderen (zoals zink) of hout worden toegepast. Kunstmatige plaatmaterialen zijn niet toegestaan.

A

A

B

A

Bestaande toestand: Een winkel/ dienstenplint met daarboven woningen.

•

•

De kleurstelling dient zorgvuldig te worden afgestemd met de bestaande gevel. Zorgvuldige detaillering (bij hout rekening houden met duurzame beeldkwaliteit (bij overstekken). Borstweringen worden niet in plaatmateriaal of ondoorzichtige glaspanelen gerealiseerd

Bestaande toestand: grote winkelpuien op de begane grond.

Het gevelontwerp van een woning op de begane grond wordt in beginsel ontleend aan de bestaande architectuur op de verdieping. Een afwijkende verdiepingshoogte op de begane grond vraagt om een slimme vertaling van de raamopeningen. De eerste aanvrager is een trendsetter.

Nieuwe toestand: plint/begane grond wordt één met de rest van het gebouw. Het gebouw staat met zijn voeten op de grond. Een eventuele architectonische plint (niet zijnde een glazen pui) kan intact blijven.

Een teruglliggende gevel vergroot de gevelplastiek en de privacy. Dit biedt ruimte om af te wijken van de bestaande architectuur (vorm, materiaal of kleur) De eerste aanvrager is een trendsetter.

Wonen aan de straat = voordeur aan de straat. Onderzoeken of het mogelijk is om de schaal van het blok met deze ingrepen kan verkleinen.

Zorg middels gevelindeling voor voldoende privacy voor de bewoners. 55

56

Bijlage 2 Woonvisie

bestemmingsplan "Binnenstad Noordoost" (vastgesteld)

61

Woonvisie Assen VAN BINNENUIT BETER

VASTGESTELD – 15 APRIL 2021

WOONVISIE Inleiding

Een andere koers

Vijf opgaven

Met deze woonvisie geven we richting aan het wonen in Assen,

Met de woonvisie kiezen we er voor om ons met name richten op

Deze woonvisie is uitgewerkt in vijf opgaven:

met aandacht voor de opgaven, kansen en kwaliteiten van de

de bestaande stad. Daar ligt de grootste behoefte aan wonen en

1.

Woningbouw maakt plekken beter

binnenstad en van de verschillende wijken. Samen maken zij

daar ligt ook de urgentie om plekken te vernieuwen en te

2.

Prettig wonen met zorg

Assen tot de bijzondere en gevarieerde woonplek die ze is. We

verbeteren. Dat doen we op de ‘ontspannen stedelijke’ manier.

3.

Met energie aan de slag

4.

Goed wonen voor elke portemonnee

5.

Elke wijk een eigen aanpak

stellen doelen, maken keuzes en laten zien hoe we als gemeente

met organisaties, bedrijven en bewoners daaraan gaan

We zetten in de bestaande stad in op meer doorstroming, in het

samenwerken.

bijzonder door ouderen te verleiden met aantrekkelijk aanbod. Zo komt er ruimte vrij voor nieuwe bewoners in bestaande

We maakten de woonvisie samen met organisaties, bedrijven en

gezinswijken. Wij helpen hen om deze wijken een ‘tweede jeugd’

bewoners, via gesprekken en een vragenlijst onder bewoners.

te bezorgen.

Ook maakten we gebruik van onderzoek, zoals het Woningmarktonderzoek uit 2019.

We maken afspraken met de corporaties om een inhaalslag te

maken en zo de zoektijd voor huurders te verkorten. Ook werken Deze woonvisie is een uitwerking van de Omgevingsvisie en geeft

we in alle wijken aan voldoende aanbod aan wonen en zorg. We

verdere richting aan de uitgangspunten van ontspannen

zorgen voor meer vormen van huisvesting voor kwetsbare

stedelijkheid, groene stad, hoofdstad en verbonden stad. Voor

groepen. En we zetten in op versnelling het verduurzamen van

gebiedsplannen of bij ontwikkeling van locaties geldt de

onze wijken.

woonvisie als leidraad. Ook vormt ze de onderlegger voor nieuwe prestatieafspraken met de corporaties en huurdersorganisaties, het maken van afspraken met projectontwikkelaars, met zorgpartijen en met Rijk, provincie en regiogemeenten.

15 april 2021 | Woonvisie Assen - vastgesteld

2

WOONVISIE 1. Woningbouw maakt plekken beter

In de bestaande stad zijn in potentie veel kansen om woningen

Om op tijd en op de juiste plekken binnen de bestaande stad

Assen speelt een hoofdrol in de regionale woningmarkt en

toe te voegen. Dit is ook nodig; plekken verouderen en verliezen

woningen toe te voegen, onderzoeken we waar we nog meer

bedient een grote lokale en regionale doelgroep. Steeds meer (en

soms hun functie. Die ruimte benutten sluit aan bij de

kunnen ontwikkelen. Daarbij toetsen we plannen altijd aan onze

steeds meer verschillende) mensen weten Assen te vinden als

verstedelijkingsstrategie van de regio Groningen-Assen. De

leidende principes van ontspannen stedelijkheid, verbonden stad

hun woonplek. Dat vraagt om de bouw van nieuwe woningen.

uitdaging voor Assen is op die plekken op tijd woningen te

en groene stad van het Noorden.

Hiermee bedienen we (nieuwe) Assenaren in hun woonvraag,

bouwen, van goede en betaalbare kwaliteit. We steken daar de

maar zorgen er tegelijkertijd voor dat we de doorstroom

komende tien jaar extra energie in, zodat we nieuwe woonmilieus

Wat gaan we concreet doen?

vergroten.

realiseren en er tegelijk voor zorgen dat deze plekken een

1.

We stellen planversnellers aan

kwaliteitsimpuls krijgen.

2.

Een versnellingsplan voor bouwen in de bestaande stad

3.

We maken tempo om in Kloosterveen voor 2030 voldoende

In de periode 2020-2030 moet Assen netto 2.500 tot 3.000 woningen toe voegen om de woonvraag te beantwoorden.

In de sociale huur gaat het, naast een kwaliteitsverbetering van

Volgens woningmarktonderzoek* is een kwart van de vraag

de bestaande voorraad, om een ‘sprint’. Naast 525-625 woningen

gericht op de binnenstad (450-525 woningen), met vooral

om groei van de vraag op te vangen, is er aanvullend een tekort

appartementen. Naar verwachting gaat een derde van de vraag

te compenseren. De eerstkomende jaren ligt de netto toevoeging

5.

We bieden ruimte aan nieuwe vormen van wonen

gaat uit naar wonen in een groene, ruime buitenwijk (800-975

boven de 30%. Op alle bouwlocaties vragen we 30% sociale

6.

Waar het past zorgen we voor meer functiemenging

woningen), met vooral grondgebonden wonen. Het grootste deel

huur waarvan alleen gemotiveerd af te wijken is. Met monitoring

7.

We maken een plan voor woonwagenbewoners

van de woningzoekenden vraagt echter een vorm van

van wacht- en zoektijden besluiten we met de corporaties hoe

8.

We stellen een kader op voor kwalitatieve toevoeging

ontspannen stedelijk wonen in de bestaande stad (1.250-1.550

lang de sprint nodig is. Hiernaast is er behoefte aan middenhuur

9.

In plannen komt standaard een groene paragraaf

woningen), nabij de binnenstad, in een variatie aan

waarbij we de corporaties uitnodigen om een rol te nemen. In de

10.

We zoeken ondersteuning bij Rijk en provincie voor

appartementen en grondgebonden wonen.

koopsector is in verschillende segmenten en typologieën uitbreiding nodig. Daarbij hebben we oog voor bijzondere groepen en nieuwe woonvragen.

woningen te bouwen 4.

We monitoren de planvorming, realisatie en effecten op de woningmarkt jaarlijks

complexe plannen 11.

We communiceren actief over de aantrekkelijkheid van Assen als woonplek

* Companen i.o.v. gemeente Assen 2019 15 april 2021 | Woonvisie Assen - vastgesteld

3

WOONVISIE 2. Prettig wonen met zorg

Om de opgave aan te kunnen, zijn levensloopbestendige

Wat gaan we concreet doen?

Assen heeft een belangrijke regionale functie in de huisvesting,

woningen nodig. Aanpassen van bestaande woningen (koop en

1.

opvang en begeleiding van mensen met een zorgvraag. Deze

huur) is de belangrijkste oplossing. Daarnaast is nieuwbouw van

functie is door de jaren heen zo gegroeid, door het aanbod aan

woningen nodig, in meer variatie. Wanneer zorginstellingen hun

2.

We stimuleren aanpassingen in de eigen woning

voorzieningen neemt ook de groep mensen die daar gebruik van

eigen vastgoed willen vernieuwen, grijpen we dit aan om tot een

3.

In alle wijken werken we aan meer wonen met zorg voor

wil maken toe. De landelijk gestuurde decentralisatie maakt dat

samenhangend plan te komen in relatie tot het wonen in de wijk.

Assen meer vrijheden, maar daarmee ook meer

We maken ‘prestatieafspraken’ met partners in wonen, welzijn en zorg

ouderen 4.

Lage inkomens ondersteunen we bij woningaanpassing

verantwoordelijkheden kreeg. Dit speelt bijvoorbeeld bij het

Minstens zo belangrijk is het aanpassen van de woonomgeving

5.

We werken aan meer variatie in het aanbod voor ouderen

langer zelfstandig wonen en bij beschermd wonen. Grofweg gaat

en het investeren in samenwerking met de zorg- en

6.

We zoeken naar meer initiatief voor gezamenlijke

het om twee doelgroepen; ouderen en mensen met een

welzijnsorganisaties. Denk daarbij aan een verkeersveilige

psychische kwetsbaarheid of lichamelijke beperking. We kennen

omgeving, maar ook aan ontmoeting. We zullen samen

7.

We spannen ons in voor behoud van wijkvoorzieningen

daarbij drie hoofdopgaven; voldoende passende woonvormen,

innovatieve oplossingen moeten vinden, ook tijdelijke.

8.

We verbeteren de woonomgeving

9.

We werken met zorg- en vastgoedpartners aan tussen-

zelfstandig kunnen wonen en sociale balans in de wijk.

woonvormen

vormen van onzelfstandig en zelfstandig wonen in wijken

Assen speelt al decennia lang een belangrijke regionale rol in de

Ook in Assen neemt het aantal ouderen toe. Deze groeiende

huisvesting van psychisch kwetsbare mensen. Lange tijd

10.

We monitoren de beschikbaarheid van revalidatiebedden

groep heeft een woonvraag die gevarieerder is dan het huidige

woonden deze mensen vrij geïsoleerd en met intensieve

11.

Corporaties reserveren woningen voor kwetsbare groepen

woonaanbod. Een steeds groter deel is gezonder, beter opgeleid

begeleiding. Steeds meer verandert dit in de richting van

12.

We werken met partners aan meer vormen van wonen

en meer vermogend dan de ouderen van de vorige generatie.

zelfstandig wonen met verschillende soorten begeleiding. Dit

Door verdere vergrijzing groeit tegelijk de groep die juist

geldt ook bij andere zorgvragen, zoals een lichamelijke

13.

We bouwen verder aan ‘Weer Thuis’

intensieve begeleiding nodig heeft. Assen wil in alle wijken een

beperking. Het is belangrijk om oog te houden voor de sociale

14.

Bij woningbouw voor kwetsbare doelgroepen hebben we

goed aanbod aan wonen, zorg en welzijn bieden, voor zowel

balans en de draagkracht in onze wijken, waarbij we mensen met

vitale als zorgbehoevende ouderen.

een psychische kwetsbaarheid als één van de doelgroepen zien.

gericht op mensen met een psychische kwetsbaarheid

speciale aandacht voor participatie en communicatie

We maken afspraken over een goede verdeling van kwetsbare inwoners binnen de stad en binnen de regio. 15 april 2021 | Woonvisie Assen - vastgesteld

4

WOONVISIE 3. Met energie aan de slag

We stimuleren huiseigenaren te investeren in hun eigen woning.

Wat gaan we doen?

Duurzaamheid is één van de belangrijkste opgaven van dit

Dat doen we met inzet van het energieloket en door het aanbod

1.

moment. Het gaat om méér dan het klimaat. Het gaat ook om

en de markt dichter bij elkaar te brengen. We hebben speciale

een gezondere leefomgeving, hitte en waterbeheer, circulair

aandacht voor de bloemkoolwijken uit de jaren ’70 en ’80. Deze

bouwen, het opknappen van huizen en omgeving, verbetering

woningen zijn energetisch vaak van slechte kwaliteit, maar erg

van het wooncomfort en verlaging van de woonlasten.

geschikt voor ingrepen die zich meteen uitbetalen en daarmee

kansrijk voor een ‘tweede jeugd’. Assen richt zich op forse verduurzaming van de bestaande woningen én de bouw van nieuwe energiezuinige woningen. We

De woningcorporaties zetten in op verduurzaming van de

zetten in op twee stappen: geen-spijt-maatregelen (besparen,

woningvoorraad in wijken als De Lariks en Pittelo. Het doel

isoleren, opwekken) en van aardgas overschakelen naar een

daarbij is naast het beperken van CO2-uitstoot ook het verlagen

duurzaam alternatief. Voor een duurzame woningvoorraad willen

van de energielasten voor de huurders. In de prestatieafspraken

we dat iedereen aan de slag gaat. Gemeente, ontwikkelaars,

maken we concrete afspraken over aantallen en over

corporaties en woningeigenaren.

investeringen.

We stellen een groenvisie op, als aanvulling op de omgevingsvisie, woonvisie, Transitievisie Warmte Assen. Hierin krijgt ook klimaatadaptatie een uitwerking.

2.

De komende jaren werken beleid uit voor circulair bouwen, mogelijk binnen de groenvisie (2021-2022).

3.

We werken verder aan een aardgasvrij De Lariks

4.

We werken aan een plan voor aardgasvrij Kloosterveen

5.

We verkennen een sociaal krediet om lage inkomens te helpen investeren

6.

We maken afspraken met geldverstrekkers en makelaars rondom communicatie over de mogelijkheden

7.

We werken aan nog betere informatie en verbeteren het

Energieloket 8.

We zetten in op geen-spijt-maatregelen in het bijzonder in de ‘bloemkoolwijken’

9.

15 april 2021 | Woonvisie Assen - vastgesteld

We maken vervolgafspraken met de corporaties

5

WOONVISIE 4. Goed wonen voor elke portemonnee

beschikbaarheid van de woningmarkt is de ongedeelde stad. We

Wat gaan we doen?

Betaalbaarheid krijgt speciale aandacht. In de koopsector komen

willen overal een divers aanbod realiseren. We nodigen

1.

We verhogen de starterslening naar €250.000

starters vaak moeilijk terecht op de woningmarkt. In de

corporaties uit om ook meer middenhuur te bieden, mits er ook

2.

Corporaties maken een inhaalslag

huursector is steeds vaker sprake van (dreigende)

voldoende sociale huur wordt toegevoegd.

3.

We werken aan aanvullende locaties voor sociale huur, met

In De Lariks gaan we zowel verdichten als verdunnen. Door naast

4.

huurachterstanden en blijft het aanbod aan sociale huurwoningen achter bij de vraag.

een taskforce en locatie-atlas sociale huurwoningen ook koop en duurdere huur toe te voegen,

Plannen voor huurwoningen van particulieren beoordelen we kritisch op hun kwaliteit

De invloed die we als gemeente hebben op de betaalbaarheid in

werken we aan meer variatie in deze wijk. De benodigde groei

5.

We nodigen corporaties uit om middenhuur toe te voegen

de koopsector is beperkt. We richten ons daarbij vooral op

moet dan deels in andere wijken gerealiseerd worden. Mede om

6.

We vragen corporaties om levensloopbestendig bouwen als

starters. We willen het aanbod vergroten, via doorstroming in

deze reden geldt ook voor particuliere ontwikkelaars dat zij een

bestaande betaalbare wijken. Bij nieuwbouw van woningen in

aandeel van 30% sociale huur moeten leveren bij projecten,

7.

We maken nieuwe meerjarige prestatieafspraken

bijvoorbeeld de binnenstad en omgeving zijn we extra alert op

waarvan we alleen gemotiveerd afwijken. Daarbij hebben we

8.

We werken aan voldoende oplossingen voor dak- en

voldoende variatie en kwaliteit. Bestaande regelingen behouden

bijzondere aandacht voor bijzondere doelgroepen zoals

we, zoals de starterslening.

spoedzoekers. Soms ligt het antwoord in tijdelijke maar snelle

standaard te nemen

thuislozen 9.

oplossingen. We onderzoeken instrumentarium om negatieve In de huursector is sprake van een achterstand in het aanbod. Er

oplossingen voor spoedzoekers in de vorm van flexwonen

effecten van belegging te voorkomen.

10.

ligt dus een inhaalslag bij de corporaties. Die gaan zij ook

We werken binnen het sociaal en economisch domein samen met

11.

maken: er staat de komende jaren veel nieuwbouw op het

organisaties aan de balans in de huishoudboekjes van inwoners:

programma. Het is belangrijk om na deze sprint goed te

het hebben van voldoende inkomsten, het benutten van

monitoren of het aanbod nog moet groeien, en welke impulsen er

regelingen en het voorkomen van schulden.

is de laatste jaren veel gesloopt en niet zoveel terug gebouwd. Er

in bestaande wijken nog nodig zijn.

We werken op korte termijn aan in elk geval twee We besluiten of we corporaties aanvullend financieel kunnen ondersteunen We monitoren de zoektijd en stellen met de corporaties daar de programmering indien nodig op bij

12.

Assen onderzoekt in 2021 welke instrumenten we lokaal kunnen inzetten, zoals zelfbewoningsplicht en antispeculatiebedingen.

Een belangrijk uitgangspunt bij de betaalbaarheid en

15 april 2021 | Woonvisie Assen - vastgesteld

6

WOONVISIE 5. Elke wijk een eigen aanpak

De vraag verschuift richting 2030 naar steeds meer wonen voor

geven. Dat doen we door ons energieloket te verbeteren, met

Elke wijk in Assen is anders. Kwaliteiten benutten we en

kleine huishoudens en er komen steeds meer gezinswoningen vrij

focus op deze wijken. Dat doen corporaties met hun

vergroten we. We stellen de komende jaren

in bestaande wijken. We stimuleren deze doorstroming

investeringen, met een verbeterplan voor groen en openbare

wijkuitvoeringsplannen op. De Binnenstadsvisie is gereed, De

bovendien, door alternatieven in de bestaande stad aan te

ruimte, door ondersteuning van wijkvoorzieningen en door goede

Lariks is in ontwikkeling. De andere wijken volgen.

bieden. Zo werken we toe naar een situatie waarin locaties

communicatie over de kracht van deze wijken. In Marsdijk

binnen de bestaande stad de woonvraag steeds meer

zoeken we voor de groeiende groep senioren naar mogelijkheden

De binnenstad is cruciaal voor Assen. Hier is het toevoegen van

overnemen, op een ‘ontspannen stedelijke’ manier. Verdere

voor langer thuis wonen, aanvullend woon- en zorgaanbod, en

woningen belangrijk: om in een vraag te voorzien, plekken te

uitbreiding aan de stadsrand na 2030 gebeurt als er voldoende

aanpassing van de woonomgeving waar dat nodig is.

herontwikkelen en draagvlak voor stedelijke functies te houden.

vraag naar dit woonmilieu is en er onvoldoende alternatieven

De woonvraag bedraagt zo’n 500 woningen tot 2030. Met de

zijn.

Binnenstadsvisie maakt Assen onderscheid in een compact

Wat gaan we doen? 1.

We maken wijkuitvoeringsplannen, als vervolg op

dynamisch deel met meer centrum-stedelijk wonen, en een meer

De vernieuwing in Assen-Oost en Noorderpark belanden met de

kleinstedelijk, ontspannen, groen met ook grondgebonden

projecten voor de komende jaren in een afrondende fase. In De

2.

We zetten in op regiopromotie als woonstad en meer

wonen. De ontwikkeling van het Havenkwartier voorziet mede in

Lariks werken we aan een gevarieerd bouwprogramma, een

3.

We werken aan meer wonen in de binnenstad

de behoefte aan ontspannen stedelijk wonen bij de binnenstad.

grotere mix van huur en koop, gestapeld en grondgebonden. Hier

4.

Er komt een concreet plan voor het Havenkwartier

Hiervoor ontwikkelen we nu plannen, met ondersteuning van

liggen kansen om variatie in het aanbod voor senioren te bieden,

5.

We bouwen met tempo verder aan onze opgave in

Rijk, provincie en regio Groningen Assen. We streven tot 2030

met meer doorstroming uit gezinswoningen als resultaat. Groei

naar 250 tot 500 woningen. Uiteindelijk is er ruimte voor zo’n

van de voorraad sociale huurwoningen zoeken we niet hier, maar

1.000 woningen.

elders in de stad.

binnenstad en De Lariks

Kloosterveen 6.

verdunning in De Lariks 7.

In Kloosterveen bouwen we tussen 2020 en 2030 naar

De ‘bloemkoolwijken’ Baggelhuizen, Pittelo en Peelo krijgen een

verwachting 800 tot 975 woningen, inclusief Kloosterakker.

‘boost’. De ruime woningen komen steeds vaker vrij. Dat is een

Daarmee bedienen we de vraag naar groen en ruim wonen aan

kans om betaalbaar ruim wonen te bieden, te verduurzamen, de

de rand van de stad.

omgeving aan te pakken en zo deze wijken een tweede jeugd te

15 april 2021 | Woonvisie Assen - vastgesteld

We maken een plan voor variatie, verdichting én We vernieuwen de bloemkoolwijken Peelo, Pittelo en Baggelhuizen met een grote rol voor huiseigenaren

7

WOONVISIE We gaan ervoor! Assen staat voor een groot aantal opgaven, en minstens zoveel kansen. Kansen om de sterke positie als woonplek voor een grote diversiteit aan mensen verder te verstevigen. Dat vraagt om het aanbrengen van focus, het maken van keuzes en om het versterken van de profilering van de verschillende woongebieden

op zich én Assen als geheel. Het hebben van een duidelijke visie op het wonen is van groot belang, mede om daarmee draagvlak en ondersteuning te krijgen bij onze partners. Dat betreft lokaal bewoners, organisaties, ontwikkelaars en corporaties. Maar het gaat ook om provincie en Rijk, aan wie wij medewerking en financiële ondersteuning

vragen bij de opgaven van Assen. Alleen op basis van een duidelijke visie kunnen wij, met elkaar, zorgen dat het in 2030 voor iedereen in Assen goed wonen is. Laten we bouwen op karakter!

15 april 2021 | Woonvisie Assen - vastgesteld

8

PROJECTNAAM Woonvisie Assen OPDRACHTGEVER Gemeente Assen STATUS Vastgesteld DATUM 15 april 2021

KAW Groningen Kattenhage 1 9712 JE GRONINGEN l Postbus 1527 9701 BM GRONINGEN Rotterdam Pelgrimsstraat 1 3029 BH ROTTERDAM Eindhoven Rechtestraat 59c 5611 GN EINDHOVEN www.kaw.nl +31 88 529 0000 l info@kaw.nl

15 april 2021 | Woonvisie Assen - vastgesteld

9

Bijlage 3 Parkeren en mobiliteitsconcepten Binnenstad en Havenkwartier

bestemmingsplan "Binnenstad Noordoost" (vastgesteld)

71

Bijlage Parkeren en mobiliteitsconcepten Binnenstad en Havenkwartier. Voorstel voor nieuwe parkeernormering

Voorstel nieuwe parkeernormering voor Havenkwartier en centrum  Grondgebondenwoning 1.0  Appartementen > 50m2 1.0  Appartementen < 50m2 0.6 Voor sociale huur  grondgebonden ook 1 parkeerplaats per woning  appartementen > 60m2 0.8  appartementen < 60m2 0.6

Bijlage 4 Binnenstadsvisie

bestemmingsplan "Binnenstad Noordoost" (vastgesteld)

73

BINNENSTADSVISIE

ASSEN

DRENTS

DNA VASTGESTELD DOOR DE GEMEENTERAAD OP 20 MEI 2021

BINNENSTADSVISIE ASSEN

INHOUD 5

Voorwoord

6

Inleiding

8

Ambities: de binnenstad in 2030

11

1. Analyse & opgaven Programmatische analyse Ruimtelijke analyse Opgaven voor de binnenstad

19

2. De visie Drents DNA Visiekaart

33

3. Gebiedsopgaven Gebiedsprofielen publiekshart Principes bij ruimtelijke opgaven Ruimtelijke uitwerking publiekshart Uitwerkingen transformatiegebied

COLOFON Urhahn | stedenbouw & strategie & DTNP Adviseurs voor ruimte en strategie in opdracht van en in samenwerking met gemeente Assen

63

4. Ontwikkelstrategie

Dit document is voor intern gebruik. De foto’s in deze visie zijn met zorg gekozen, en komen deels van internet. Mocht er bezwaar zijn tegen het gebruik van een foto, neem dan contact op met de auteurs.

BINNENSTADSVISIE ASSEN • 3

VOORWOORD Assen is de stad waar ik mijn jeugd heb doorgebracht. Ik heb goede herinneringen aan mijn jeugd hier. Terwijl ik opgroeide, groeide de stad met mij mee. Of was het andersom? Nu – een paar jaar ouder – ben ik hier wethouder en mag ik voorstellen doen voor de toekomst van Assen. In deze binnenstadsvisie – de titel zegt het al – presenteren we een toekomstvisie op de binnenstad. En dat is nodig. De groei die Assen in mijn jeugd kenmerkte is niet meer vanzelfsprekend. Het inwonertal van Assen is vanaf de Tweede Wereldoorlog spectaculair toegenomen. Het voorzieningenaanbod heeft steeds gelijke tred gehouden met die groei. In de jaren ’70 werd het Koopmansplein met winkels als de Vendex en Hema gerealiseerd. Toen kon je er je auto nog parkeren. Vanderveen ontwikkelde zich gestaag tot één van de grootste warenhuizen van Nederland. De tijd van de overdekte winkelpassages kwam en ging weer. En vanaf de eeuwwisseling werden De Triade, De Cité en DNK gerealiseerd. De laatste jaren verandert de rol van het publiekshart. Door de opkomst van internetwinkels hoeft de consument voor veel aankopen niet meer de deur uit. Vroeger ging je een paar keer per jaar naar de binnenstad om nieuwe kleren te kopen, er was simpelweg geen alternatief. Nu er wel een ander verkoopkanaal is, wordt er minder gekocht in de binnenstad. De behoefte aan winkelruimte neemt af.

Dat leidt – zeker in middelgrote steden als Assen – tot leegstand. Als je iets kwijtraakt, dan voelt dat meestal niet goed. En zo is het de afgelopen jaren in Assen ook gegaan. We zagen winkels de deuren sluiten en winkelstraten achteruitgaan. Dat gaat iedereen die betrokken is bij de binnenstad erg aan het hart. Maar gelukkig ligt het niet in onze aard om lijdzaam toe te kijken hoe de ontwikkelingen zich voltrekken. In 2017 hebben we samen de eerste binnenstadsvisie opgesteld. Samen, want ondernemers, vastgoedeigenaren, culturele instellingen en de gemeente hebben toen de handen ineengeslagen. Met de vorige binnenstadsvisie hebben we mooie resultaten geboekt. Vaart in Assen is opgericht. Er staat nu een volwaardige binnenstadsorganisatie. De gemeente heeft samen met de provincie een investeringsfonds gevormd. Daarmee hebben we onder andere geïnvesteerd in het nieuwe Koopmansplein. We hebben zo een uitstekende basis gelegd om op verder te bouwen. Nu – drie jaar na de eerste visie – is het tijd om vooruit te kijken naar de volgende fase. Dat doen we dus in deze nieuwe binnenstadsvisie. In deze visie ligt de focus op groeien in kwaliteit. Groei dus, maar dan anders. Bezoeker en bewoners van binnensteden vinden sfeer en beleving steeds belangrijker. Wij hebben alles al in huis om daarop in te spelen. In deze visie noemen we dat het Drents DNA.

De komende jaren gaan we dat ontwikkelen en presenteren aan onze inwoners, bezoekers uit de regio en toeristen. Laten we daar samen onze schouders onder zetten. Aan de slag! Mirjam Pauwels - Paauw Wethouder

4 • BINNENSTADSVISIE ASSEN

BINNENSTADSVISIE ASSEN • 5

INLEIDING AANLEIDING

PARTICIPATIEPROCES

De afgelopen jaren zijn de voorkeuren van consumenten heel snel veranderd. Voor binnensteden is de opkomst van internetwinkelen daarin heel bepalend. Er is een nieuw verkoopkanaal ontstaan, waardoor de consument voor veel aankopen niet meer alleen afhankelijk is van het winkelaanbod in de binnenstad. We zijn bovendien meer gaan werken en besteden onze vrijetijd anders dan voorheen. Het gevolg is dat de omzetten in binnensteden afnemen, winkels hun deuren sluiten en leegstand ontstaat in winkelstraten. Ook in Assen. Deze ontwikkeling is niet te stuiten. We willen – samen met alle betrokkenen – de binnenstad transformeren om aan te sluiten bij deze nieuwe realiteit. We zullen samen gas moeten geven.

Net als in 2017 is ook deze visie tot stand gekomen na een uitg¬ebreid participatieproces. Dit proces ziet er anno 2021 wel heel anders uit dan toen. Door de coronacrisis heeft vrijwel het gehele participatieproces online plaatsgevonden. Er zijn geen inloopbijeenkomsten georganiseerd, maar veel individuele gesprekken gevoerd van achter het scherm.

•

In de eerste participatiemaand in november 2020 hebben we de analyse van de binnenstad en de eerste denkrichtingen gepresenteerd. De reacties die we daarop hebben gekregen, hebben we meegewogen bij het opstellen van de ontwerp-binnenstadsvisie. Veel stakeholders en bewoners hebben meegedacht in deze fase.

•

Met dat in het achterhoofd hebben we in 2017 de vorige binnenstadsvisie opgesteld. Deze visie is samen met ondernemers, vastgoedeigenaren, culturele instellingen en de gemeente opgesteld. We wilden bouwen aan een compacte, aantrekkelijke en goed georganiseerde binnenstad. En dat hebben we de afgelopen jaren dan ook gedaan. De brancheorganisaties in de binnenstad hebben Vaart in Assen opgericht. Daarmee is het fundament gelegd voor structurele samenwerking. Inmiddels hebben we in Assen een volwaardige binnenstadsorganisatie. De gemeente en de provincie hebben een investeringsfonds gevormd. Daarmee is onder andere geïnvesteerd in de herinrichting van het Koopmansplein. Het nieuwe Koopmansplein blijkt een vliegwiel voor de ontwikkeling van de winkelpanden rond het plein. We verwachten dat het plein de komende jaren volledig transformeert. Nu komen we in de volgende fase van de ontwikkeling van de binnenstad. De basis is gelegd en we richten onze blik op de toekomst. De leegstand is onverminderd hoog en nieuwe thema’s – zoals mobiliteit en wonen – dienen zich aan. We hebben behoefte aan een heldere visie op de toekomst van de binnenstad van Assen. Een actuele en integrale visie. Die visie leggen we vast in deze nieuwe binnenstadsvisie.

De ontwerp-binnenstadsvisie hebben we in maart 2021 gepresenteerd. Ook weer online. Maar deze keer hebben we ook één op één visiewandelingen georganiseerd. Zo konden we, met inachtneming van de coronamaatregelen, toch persoonlijk contact hebben. Vanzelfsprekend hebben we ook de reacties op het ontwerp meegewogen bij het opstellen van de definitieve binnenstadsvisie. Terugkijkend hebben we de indruk dat we alle mogelijke reacties hebben gehoord en hebben betrokken bij onze besluitvorming. Toch kunnen we ons voorstellen dat sommigen zich door de fysieke afstand minder betrokken hebben gevoeld.

Assen is een verbonden stad. In sociaal opzicht, omdat we willen dat iedereen mee kan doen in Assen. En in fysiek opzicht. De stad is zo ingericht dat erop uitgaan en elkaar ontmoeten wordt gefaciliteerd. Assen is een dynamische hoofdstad. Assen heeft een belangrijke functie voor de regio, er is voldoende werk en een levendige binnenstad. Assen is de groene stad van het noorden, met de Drentse Aa, het Asserbos en de Brink. Groen draagt bij aan de klimaatdoelen en de gezondheid van onze inwoners en bezoekers.

De voormelde visies zijn in voorbereiding, de economische agenda is inmiddels al vastgesteld. In de economische agenda zetten we in op een ondernemende en levendige binnenstad. Dit is belangrijk voor de rol van Assen als regionale centrumstad. Op de agenda staat dat we het aanbod van cultuur, evenementen, horeca en winkelen willen versterken en promoten. Ook stimuleren en faciliteren we onderlinge samenwerking, ondernemerschap en innovatie. Door intensieve samenwerking met en tussen partners in de vrijetijdssector zetten we ‘bezoeken en beleven’ in Assen sterk op de kaart.

Hoewel de omgevingsvisie later wordt vastgesteld beginnen de leidende principes al behoorlijk vaste vorm te krijgen. Deze principes staan ook aan de basis van de binnenstadsvisie. We nemen ze niet letterlijk over, maar vertalen ze door naar de binnenstad. We geven er inhoud aan. De keuzes die we maken, passen binnen het kader van de omgevingsvisie.

Ook de cultuurnota is vastgesteld. Hierin worden vier hoofdambities uitgewerkt; we willen met kunst en cultuur álle inwoners van Assen en omgeving bereiken, het profiel van Assen als provinciehoofdstad versterken en het culturele aanbod voor opgroeiende kinderen verbeteren. De vierde ambitie is dat kunst en cultuur bijdragen aan de realisatie van maatschappelijke doelen. Daarin zit een belangrijke relatie met de opgaven waar we in de binnenstad voor staan.

•

Hetzelfde geldt voor de woonvisie. In de woonvisie – waarover gelijktijdig met de binnenstadsvisie wordt besloten – wordt vastgesteld dat er behoefte is aan wonen in de binnenstad, nabij de voorzieningen. In de binnenstadsvisie geven we aan waar en voor welke doelgroepen we woningen willen realiseren. We brengen behoefte en aanbod met elkaar in overeenstemming.

NIEUWE VISIES De afgelopen jaren draaiden vrijwel alle grote ontwikkelingen in Assen om de Florijn As. Dit programma – dat al in 2009 is opgezet – richtte zich met name op de ontwikkeling van infrastructuur. Een nieuw NS Station, de Stadsboulevard en de Blauwe As zijn allemaal gerealiseerd op basis van de visie van toen. Nu dit programma is afgerond richten we de blik op de toekomst en ontwikkelen we veel visies tegelijk. De binnenstadsvisie is daar één van. We werken op dit moment ook aan de omgevingsvisie, de woonvisie en de detailhandels- en horecavisie. De voorbereidingen van al deze visies lopen min of meer gelijk op. Zoals het nu lijkt vindt de besluitvorming over de woonvisie als eerste plaats en volgt de binnenstadsvisie direct daarna. En dan is de vraag; hoe verhoudt de binnenstadsvisie zich tot de andere visies? In de omgevingsvisie wordt een brede visie voor Assen op stadsniveau geschetst. Daarmee is het de kapstok voor de rest van de visies en het beleid dat wordt ontwikkeld. In de omgevingsvisie staat ‘ontspannen stedelijkheid’ centraal. Dit is een manier van stedelijke ontwikkeling die bij de schaal en het karakter van Assen past. Ontspannen stedelijkheid is opgebouwd uit drie leidende principes:

6 • BINNENSTADSVISIE ASSEN

BESTAAND BELEID

Met de voorbereiding van de detailhandels- en horecavisie zijn we net begonnen. In deze visie wordt onder andere de verdeling van het commerciële programma over de stad als geheel bepaald. Dat is belangrijk voor de binnenstad, zeker nu we alle zeilen moeten bijzetten om een compleet en aantrekkelijk aanbod te houden. Idealiter hadden we de detailhandels- en horecavisie dan ook voor de binnenstadsvisie opgesteld. Nu het niet anders is, keren we het om. We zorgen ervoor dat de detailhandels- en horecavisie en de ontwikkelingen die we in de binnenstadsvisie voorzien op elkaar aansluiten.

Sinds 14 juli 2016 is het VN-verdrag ‘inzake de rechten van personen met een handicap’ in Nederland van kracht. Gemeenten en bedrijven nemen hierbij samen de verantwoordelijkheid voor een inclusieve samenleving. Assen wil een inclusieve gemeente zijn, met een binnenstad die bereikbaar en bruikbaar is voor iedereen. Dit betekent dat mensen met of zonder een beperking in Assen mee kunnen doen, erbij horen en zich gezien voelen. Fysieke en sociale toegankelijkheid vormen een onmisbare sleutel om hiertoe te komen. Daarom betrekken we bij initiatieven en besluiten de ervaringsdeskundigheid van mensen met een beperking in het zien, horen, verplaatsen, begrijpen en voelen. Zo bouwen we gezamenlijk en stapsgewijs – in redelijkheid en zonder buitenproportionele kosten – aan een inclusief en toegankelijk Assen voor iedereen.

Leeswijzer •

Daarnaast bereiden we een aanvraag bij de woningbouwimpuls van het Ministerie van Binnenlandse Zaken voor. Het doel van deze impuls is de woningbouw in Nederland te versnellen. In dit kader verstrekt het ministerie subsidies aan woningbouwprojecten die aan een reeks van criteria voldoen. In onze aanvraag zien we de binnenstad en het Havenkwartier als één samenhangende ruimtelijke opgave. De aanvraag wordt mede gebaseerd op deze binnenstadsvisie.

•

•

•

In hoofdstuk 1 schetsen we een beeld van de binnenstad in 2030. Daarna beschrijven we in hoofdstuk 2 de uitdagingen waar we voor staan aan de hand van een beknopte analyse. In dit hoofdstuk formuleren we bovendien de opgaven voor de binnenstad, door onze ambities te confronteren met onze uitdagingen. In hoofdstuk 3 presenteren we onze visie voor de binnenstad. We leggen uit hoe we met de opgaven uit het vorige hoofdstuk aan de slag gaan. We geven antwoord op vragen als: waar ligt het publiekshart? Hoe gaan we wonen in de binnenstad? In hoofdstuk 4 werken we de visie voor deelgebieden in de binnenstad uit. In het vijfde en laatste hoofdstuk gaan we in op het vervolgproces en welke stappen nodig zijn om handen en voeten te geven aan de visie.

BINNENSTADSVISIE ASSEN • 7

AMBITIES: DE BINNENSTAD IN 2030 De binnenstad van Assen is in 2030 het kloppende publiekshart van Drenthe. Het is een bruisende binnenstad met een compleet, divers en aantrekkelijk voorzieningenaanbod. Hier vind je alles wat je zoekt. Alle winkels die je verwacht in een hoofdstad, leuke cafés en restaurants, een geweldig cultureel aanbod en verrassende evenementen. De mensen zijn er vriendelijk en gastvrij. De stad voelt goed. Je kan niet uitleggen hoe het komt, maar er hangt een hele ontspannen sfeer. Als je in Assen woont, fiets je op je vrije dag dus regelmatig even naar de binnenstad. Omdat je hebt afgesproken met vrienden, iets wilt kopen of gewoon om even rond te kijken. Dat doe je ook als je elders in de provincie woont. Soms pak je dan de auto. Je bent er zo. En je bent niet alleen, het is gezellig druk in de stad. Je blijft langer dan je had gepland. Rond de zomer wordt het nog drukker in de stad. Naast de locals, hebben nu ook de toeristen de binnenstad ontdekt. Zij lopen zo van het station naar het Drents Museum. Het valt ze op dat de binnenstad van Assen zich onderscheidt van andere binnensteden. De stad verrast je met haar dynamiek. Je voelt aan alles dat Assen de hoofdstad van de groenste provincie van Nederland is. Het ademt die unieke sfeer.

Nu mensen, na de coronapandemie, niet meer zo gebonden zijn aan het kantoor van hun werkgever, zie je letterlijk overal mensen werken. Koptelefoon op, laptop open en aan de slag. Steeds meer bedrijven zien de binnenstad als hun kantoor. Er ontstaan hippe plekken om te werken en te vergaderen. Goede koffie, een gezonde lunch, wat heb je nog meer nodig? Regelmatig wordt het ritme van de stad op z’n kop gezet door een groot evenement. In het TTweekend is het één groot feest met muziek, kermis

en ronkende motoren. Ook andere evenementen op het circuit gaan niet ongemerkt aan de binnenstad voorbij. En even later staat de nieuwste expositie van het Drents Museum weer centraal. Die afwisseling, dat kan alleen in Assen. Gaaf toch? Nieuwe ondernemers zien kansen in de binnenstad van Assen. Dit is de plek waar ze hun nieuwe concept kunnen uitproberen. Kopen en beleven zijn volledig geïntegreerd. Real life, online en augmented reality vloeien naadloos in elkaar over. Het is echt ongelofelijk wat die jonge ondernemers neerzetten. Die dynamiek heeft flink wat mensen ertoe verleid om een woning te huren of te kopen in de binnenstad. En dat zijn niet alleen maar jongeren die voor het eerst op zichzelf gaan wonen. Opa en oma zagen het ook wel zitten om zo dicht bij alle voorzieningen te wonen. Wat zijn hier de afgelopen jaren leuke woningen gebouwd. Aan de randen van de binnenstad – in die mooie stadwoningen – zijn zelfs gezinnen met kinderen neergestreken. Ook na een stortbui of in de hete zomer is het voor de bewoners en bezoekers goed uit de houden in de binnenstad. Tien jaar geleden was de fontein op het Koopmansplein vernieuwend. Nu zijn overal in de stad slimme oplossingen voor waterberging, vaak mooi in het zicht. En op de Brink had je altijd al mooie monumentale bomen, maar ook de rest van de stad is de afgelopen jaren veel groener geworden.

Er is altijd een bankje in de schaduw te vinden. Het lijkt alsof het nooit anders is geweest. Maar ondernemers, vastgoedeigenaren, culturele instellingen en lokale overheden die al wat langer meegaan, weten beter. Dit hebben zij samen opgebouwd. Door jarenlang te investeren in hun zaak, mooie winkelruimtes, kwalitatief goede woningen en een mooi straatbeeld staat de binnenstad erbij als nooit tevoren. Dat hebben we toch maar mooi geflikt!

de Brink in Assen

8 • BINNENSTADSVISIE ASSEN

BINNENSTADSVISIE ASSEN • 9

1. ANALYSE & OPGAVEN In de gesprekken over de visie hebben we gemerkt dat vrijwel alle betrokkenen goed op de hoogte zijn van de uitdagingen waar we in de binnenstad van Assen voor staan. De binnenstad is vaker onder de loep genomen en de uitkomsten zijn – niet verrassend – steeds dezelfde. De analyse van trends, ontwikkelingen en de sterke en zwakke kanten van de binnenstad voelde als een herhaling van zetten. We staan er om die reden maar kort bij stil. Als we onze ambities willen realiseren, vragen juist de uitdagingen waar we voor staan onze aandacht. In het tweede deel van dit hoofdstuk combineren we de ambities met de uitdagingen waar we voor staan en formuleren we de opgaven voor de binnenstad.

Historische kaart van Assen ca. 1900

10 • BINNENSTADSVISIE ASSEN

BINNENSTADSVISIE ASSEN • 11

PROGRAMMATISCHE ANALYSE ANALYSE PUBLIEKSHART Eerst kijken we naar het functioneren van de binnenstad als publiekshart. Dan valt op dat Assen een groot en compleet aanbod van winkels, horeca, cultuur en evenementen heeft. Er is 80.000 m2 netto winkelruimte in gebruik. Er is relatief veel aanbod in het lage en middensegment en dat sluit goed aan bij de voorkeuren van de inwoners van Assen. Het primaire en secundaire verzorgingsgebied voor de winkels en de horeca bestaat uit Assen en een cirkel van 15 kilometer daaromheen. In dat gebied wonen ongeveer 130.000 mensen. Daarmee komen we op de eerste en belangrijkste uitdaging: het aanbod van winkelruimte in ons centrum is groter dan je op basis van het verzorgingsgebied zou verwachten. Daar komt nog bij dat

de vraag naar fysieke winkelruimte de komende jaren afneemt, omdat een deel van de omzet in de binnenstad naar online winkels verschuift. We verwachten dat er op termijn nog maar behoefte is aan 60.000 m2 winkelruimte. Dat is een afname van 40.000 m2, want de voorraad is op dit moment 100.000 m2. Natuurlijk zijn er nuanceringen mogelijk op het verhaal over het verzorgingsgebied. Voor bijzondere functies – zoals Vanderveen, DNK, het Drents Museum en het TT-festival – is het verzorgingsgebied regionaal, landelijk en zelfs internationaal. Maar dat zijn de uitzonderingen. In 2020 heeft de binnenstad – naar omstandigheden – goed gedraaid op basis van het toerisme in Drenthe. Zelfs beter dan andere jaren, omdat veel mensen door de coronacrisis in Nederland op vakantie gingen. Een nieuwe groep mensen heeft kennis gemaakt met Assen en haar vrijetijdsvoorzieningen. Hier valt nog een wereld te winnen. Toerisme is van belang voor een bruisende binnenstad. Tegelijkertijd moeten we ons wel blijven realiseren dat veruit het grootste deel van de omzet in de binnenstad uit het eigen verzorgingsgebied komt.

STERKE SPREIDING VAN FUNCTIES

CORONACRISIS

Wat ook kenmerkend is voor Assen is dat het publiekshart vrij groot is. Winkels, horeca en culturele voorzieningen zitten verspreid over de binnenstad vanaf de Weiersstraat tot de Jan Fabriciusstraat en van het Ceresplein tot de Kerkstraat. Het gevolg hiervan is dat bezoekers vaak maar een deel van de binnenstad bezoeken en dat bezoekersstromen worden uitgedund. De ligging van parkeergarages draagt ook bij aan die spreiding, terwijl de binnenstad gebaat is bij concentratie van de bezoekers.

We stellen deze visie op terwijl we midden in de coronacrisis zitten. We maken een situatie mee die we nog nooit eerder hebben meegemaakt. Winkels en horeca zijn maandenlang gesloten. Ondanks overheidssteun is dit voor veel ondernemers een hele moeilijke tijd. Zeker is dat niet iedereen ongeschonden uit de strijd zal komen. Maar wat het langetermijneffect van deze crisis zal zijn, weten we nog niet. Blijven we thuis zitten achter het scherm of wordt de binnenstad de plek om te werken en – al dan niet online – te vergaderen? Het is nog te vroeg om daar iets over te zeggen.

De bezoeker van de binnenstad hoeft niet per se meer naar de binnenstad om de spullen te kopen die hij nodig heeft. Als kopen niet meer het primaire doel van een bezoek aan de binnenstad is, winnen andere bezoekmotieven – zoals sfeer, beleving en vrijetijdsbesteding – aan belang. We hebben hiervoor geconstateerd dat het aanbod in Assen vrij groot en compleet is. Daarentegen hebben een aantal van onze winkelstraten niet een heel duidelijk of onderscheidend profiel. De winst is dus vooral te behalen door beter in te spelen op de andere bezoekmotieven.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Assen&id=23c60652-d77f-4ea3-aeb6-41fa3ac3e855