5. Bestemmingsplan Binnenstad Noordoost - bijlagen bij de toelichting
Tekst van het document
Binnenstad Noordoost
Inhoudsopgave Bijlagen bij de toelichting
3
Bijlage 1 Noordoost
Stedenbouwkundig kader en beeldkwaliteitsplan Binnenstad 4
Bijlage 2
Woonvisie
61
Bijlage 3
Parkeren en mobiliteitsconcepten Binnenstad en Havenkwartier
71
Bijlage 4
Binnenstadsvisie
73
Bijlage 5
Watertoets
108
Bijlage 6
Berekening stikstofdepositie
113
bestemmingsplan "Binnenstad Noordoost" (vastgesteld)
2
Bijlagen bij de toelichting
bestemmingsplan "Binnenstad Noordoost" (vastgesteld)
3
Bijlage 1 Stedenbouwkundig kader en beeldkwaliteitsplan Binnenstad Noordoost
bestemmingsplan "Binnenstad Noordoost" (vastgesteld)
4
DA AD Stedenbouwkundig Kader en Beeldkwaliteitsplan Binnenstad Noordoost 18.01.2022
2
Stedenbouwkundig Kader en Beeldkwaliteitsplan Binnenstad Noordoost 18.01.2022
Inleiding In de nieuwe binnenstadsvisie slaat de gemeente een andere weg in. Om het woonmilieu in de binnenstad aantrekkelijk te houden, wil de gemeente de relatieve kleinschaligheid van dit gebied behouden en open ruimtes en groen terugbrengen. In het stedenbouwkundig kader en beeldkwaliteitsplan – dat gezamenlijk met dit bestemmingsplan is opgesteld – worden de ruimtelijke kaders uiteengezet. De planregels van het bestemmingsplan verwijzen in belangrijke mate naar het stedenbouwkundig kader. Het stedenbouwkundig kader is geen blauwdruk met harde normen voor bijvoorbeeld bouw- en goothoogtes. Initiatiefnemers wordt geadviseerd om bij de uitwerking van hun plannen de samenwerking met de gemeente op te zoeken om (in een workshop) met de gemeente de richtlijnen voor een ontwikkeling te concretiseren waarna initiatiefnemers de plannen verder kunnen uitwerken in samenspraak met de gemeente. Tijdens de workshop kunnen ook uitgangspunten voor nieuwe functies besproken worden. De gemeente werkt namelijk aan een compact en aaneengesloten publiekshart. De commerciële en culturele functies worden geconcentreerd rond de Brink, het Koopmansplein, de Kop van de Vaart en het tussenliggende gebied. Dat heeft met name gevolgen voor de realisatie van nieuwe winkels en horeca.
Maar ook de realisatie van nieuwe woningen vraagt overleg omdat het te realiseren aanbod moet aansluiten bij de vraag die in de gemeentelijke woonvisie is vastgelegd. Dit stedenbouwkundig kader en beeldkwaliteitsplan is bedoeld als toetsingskader voor het verlenen van omgevingsvergunningen voor het bouwen. Het beelkwaliteitsplan wordt gehanteerd in het kader van de welstandstoetsing en toetsing op het bestemmingsplan Centrum Noord-Oost. Het is daarmee een gebiedsgerichte aanvulling op de welstands- en reclamenota Assen januari 2012.
Leeswijzer Dit document is opgebouwd uit 3 delen: Analyse en Regelgeving Beeldkwaliteit Algemeen en Regelgeving Beeldkwaliteit Transformatie van winkel naar wonen. In het gedeelte Analyse worden de karakterstieken van de het noordoostelijk gedeelte van de binnenstand inzichtelijk gemaakt. Achtereenvolgens worden de historie, het onbebouwd gebied en de huidige bebouwing behandeld. Het algemene gedeelte dat handelt over het stedenbouwkundig kader en beeldkwaliteitsplan is opgebouwd uit een aantal deelgebieden: • De historische linten en hun dwarsstraten • Binnengebied Oude Molenstraat • Voormalige Stadsherberg en Oude Molenstraat 105 • Oude Poststraat • Grootschalige bebouwing
Inhoud Analyse 4 Demarcatie 5 Historie 6 Onbebouwd gebied 12 Bebouwing 18 Regelgeving stedenbouwkundig kader en beeldkwaliteitsplan 22 De historische linten en hun dwarsstraten 24 Binnengebied Oude Molenstraat 30 Voormalige Stadsherberg en Oude Molenstr 105 34 Oude Poststraat 28 Grootschalige bebouwing 42 Transformatie van winkel naar wonen 44 Algemene uitgangspunten 45 Historische lintbebouwing 48 Naoorlogse complexen 50 Eigentijdse grootschalige complexen 54
Het slotdeel behandelt de regels voor de transformatie van winkels naar woningen. Achtereenvolgens komen de algemene regels, de specifieke regels voor de historische lintbebouwing, naoorlogse complexen en de eigentijdse grootschalige complexen aan bod.
In Opdracht van: Gemeente Assen www.assen.nl 14 0592 DAAD Architecten B.V. Paltz 21 9411 PM Beilen +31 (0)593 582 450 info@daad.nl www.daad.nl
Kadastrale minuut
DA AD
3
Analyse
4
Demarcatie --------------------------------------------------------------De analyse en het stedenbouwkundig kader en beeldkwaliteitsplan worden afgekaderd door de in de kaart aangegeven belijning. In grote lijnen betreft dit het gebied aan de zuidzijde het bouwblok tussen de Gedempte Singel en de Oudestraat en de hier aangrenzende straten. Aan de oostzijde de noordzijde van de Rolderstraat tot en met de Oude Poststraat, beide zijden van de Kloekhorststraat exclusief de Citadel en de twee bouwblokken aan weerszijde van de Nijlandstraat. Aan de westzijde wordt het gebied afgekaderd door de Ceresstraat en de bebouwing ten zuiden van de Korenmolen en Zaagmolen.
Het Kanaal
ge rst raa t nin Gro
at stra
Oude Poststra
at
a
str
e ud
at
O
ingel
Nieuwehuizen
t
straa
s Cere
Oud
eM
olen
aat
t
Kloekhorststr
Jan Farbiciusstraa
Korenmolen Zaagmolen
Nijlandstraat
Rolderstraat
Gedempte S
satelietbeeld 2020. bron: maps.google.com
5
Historie Algemeen --------------------------------------------------------------Waar Assen in beginsel een plek was met enkele boerderijen, is rond 1259 het klooster Maria in Campis hierheen verhuisd vanwege de gunstigere ligging ten opzichte van Coevorden. De singels herinneren nog aan het klooster dat in 1602 werd opgeheven. Vanaf de 17e eeuw begon Assen als nederzetting te groeien, maar het duurde tot laat in de 18e eeuw tot er buiten de singels werd gebouwd.
De Veenweg (Ceresstraat, Venestraat nog aanwezig ten noorden Het Kanaal), De Molenweg (Oude Molenstraat), De weg van Groningen (Groningerstraat en Oudestraat), De Rolderweg (Rolderstraat) en De Singel (Gedempte Singel) behoren tot de eerste wegen in het plangebied. De Kloekhorststraat diende in deze tijd nog enkel ter ontsluiting van enkele percelen grond. Zichtbaar is dat de Groningerweg destijds afboog in de huidige Oudestraat en de Gedempte Singel op zijn breedst bestond uit vier rijen bomen. Hiertussen bevond zich veelal ontgonnen grond voor vee en landbouw en langs de invalswegen kwam sporadisch enkele bebouwing te staan. Op de kaart van 1825 zien we dat de straat Nieuwehuizen veranderd in een singel en daarmee zich profileert als stadsentree vanuit het Noorden. In de loop van de 20ste eeuw wordt het noordoostelijk deelgebied ontwikkeld en komt het huidige stratenen bebouwingspatroon tot stand.
6
1833, noordelijk deel uit 1809
Eerste kwart 19e eeuw: Kadastrale Minuut
1825
1868: Kuypers
voor 1900
jaren ‘80 tot heden
rich ron
gG
tin
E35
en
ing
oningen
richting Ro
richting Ro
lde
lde
brink Assen
brink Assen
brink Assen
singel
singel
singel
gH
oog
eve en
E35
tin
Jaren ‘80 tot heden Na de opening van de A28 in 1974 werd het centrum van Assen ontzien van doorgaand autoverkeer. Nadat enkele scenario’s de revue hebben gepasseerd, zoals onder andere het idee om de ring van Assen langs de Kloekhorststraat aan te leggen, is de ring buiten het plangebied komen te liggen. De oude autowegen en stadsentree van Assen zijn hiermee autoluw geworden en hebben een metamorfose ondergaan waardoor de wegen zijn voorzien van klinkers. Echter is door het behoud van de parkeergelegenheden langs de wegen, de auto niet verdwenen uit de straat en blijven de wegen door onder anderen de smalle voetpaden aanvoelen als het terrein van de auto.
richting Gr
Jaren ‘70 Tot halverwege de jaren ‘70 maakten de Groningerstraat en de Gedempte Singel onderdeel uit van het internationale wegennetwerk. Door de toename van het autoverkeer zijn deze straten van keiwegen met bomen en allure veranderd tot geasfalteerde wegen waar de auto’s de hoofdtoon voeren. Dit is goed zichtbaar in de fotoreeks op de aankomende pagina’s.
jaren ‘70
rich
Historie Verkeerssituatie --------------------------------------------------------------Voor 1900 Van oudsher vormt de brink van Assen de verbinding tussen de provincie Groningen en het zuiden van Nederland. De Groningerstraat die dwars door het plangebied loopt heeft hierdoor deccenia lang als hoofdweg gefungeerd tussen het noorden en het zuiden en vormde vanuit het noorden gezien de entree van de stad. Dit is nog goed zichtbaar in zijn brede opzet van de straat die via Nieuwehuizen uitkomt op de Brink. Vanuit Assen vormt de Rolderstraat de verbinding met de ten oosten gelegen landschappelijke heuvelruggen die richting Coevorden en Duitsland leiden.
7
Historie Situatie voor asfaltering ---------------------------------------------------------------
8
Groningerstraat, na de bocht de kruising Oudestraat, Groningerstraat, Rolderstraat en Nieuwehuizen
Nieuwehuizen, rechts in beeld het torentje van de woning op de hoek met de Gedempte Singel
Gedempte Singel, links in beeld het torentje van de woning op de hoek met Nieuwehuizen
Rolderstraat ter hoogte van de oostelijke grens van het plangebied, kijkend richting het westen. Het tweede pand van links en rechts staan nog fier overeind
Historie Geasfalteerde wegen ---------------------------------------------------------------
Groningerstraat, brug over Het Kanaal. Aan de overkant begint het plangebied
kruising Oudestraat, Groningerstraat, Rolderstraat en Nieuwehuizen
zicht op Gedempte Singel, staande vanaf Koopmansplein
kruising Gedempte Singel en Nieuwehuizen
9
Historie Huidige situatie ---------------------------------------------------------------
Groningerstraat, na de bocht de kruising Oudestraat, Groningerstraat, Rolderstraat en Nieuwehuizen
Rolderstraat ter hoogte van de oostelijke grens van het plangebied, kijkend richting het westen.
Gedempte Singel, kijkend richting het westen
Kruising Het Kanaal en Groningerstraat, de oude stadsentree is ontoegankelijk voor het autoverkeer
10
11
Onbebouwd gebied Straatprofielen --------------------------------------------------------------1. Smal profiel, dorps, kleinschalige verkaveling, voormalige winkelstraat (1a). profiel wordt richting het oosten groter en veranderd van sfeer door de autoweg (1b). 2. Breed profiel. Representatieve gebouwen. middelmatige verkaveling. Verrommeld beeld door parkeren langs de weg (geen overzicht/ vergezichten) en de vele reclameborden. Historische karakter (samen met ‘1’ de oude invalswegen, stammend van voor 1900) 3. Wonen op verdieping en winkels in de plint. 4. Kerk en autonome bebouwing versus jaren ‘70 woningbouwprojecten. Het gebied wordt gekenmerkt door de clustering van woningen hetgeen een gevolg is door de afstand tussen de verschillende woningen, verspringingen in de rooilijn en de grote onbebouwde gebieden. 5. Brede straat. Grootschalige verkaveling. Bedrijvigheid in de plint, wonen op verdiepingen 6. Woonstraat. Kleinschalige met afwisselend middelmatige en grootschalige verkaveling, smal profiel. 7. Grootschalige bebouwing langs doorgaande wegen. Brede voetpaden overwegend met harde scheiding publiek-privé. 8. Voetgangerszone zonder publieke functies in de plint. Heeft meer het karakter van een steeg. 9. Winkels in de plint met ertegenover bergingen en achtertuinen van woningen. Al dan niet met verhoogde terassen.
7 7 6 9
9 8
3
4
3
5
2
3 3
12
7
1b
1a 2 2
BKP Assen
Openbaar toeg
1
Oudestraat
1
Rolderstraat
2
Gedempte Singel
2
Nieuwehuizen
2
Groningerstraat
3
Ceresstraat
3
4
Oude Molenstraat
5
7
Jan Fabriciusstraat
8
Kloekhorststraat
6
Ceresstraat
Nijlandstraat
Groningerdwarsstraat
4
7
9
Oude Molenstraat
Jan Fabriciusstraat
Zaagmolen
13
Onbebouwd gebied Binnenhoven --------------------------------------------------------------Het plangebied kent vijf hoven. In grote lijnen zijn de hoven onder te verdelen in vier zones: 1: private parkeerhoven 2: publiek & private parkeerhof 3: publiek parkeerhof 4: open veld
1
1
3
14
2
4
BKP Assen Onbebouwd
1
Hoven 1. Weergegeven het noordelijkste hof. De parkeerplekken zijn privaat
2
Hof 2, parkeerhof met vervoersgerelateerde bedrijvigheid
3
Cereshof. Links: private parkeerplaatsen met bergingen. Midden: 9 openbare parkeerplekken
Grasveld met treurwilg naast Cereshof (ingang links)
4
Oude Poststraat
Open veld naast de Oude Poststraat
15
Onbebouwd gebied Groen --------------------------------------------------------------De Hoeveelheid groen in het gebied is beperkt. Het maaiveld is overwegend verhard. Zowel de straten als de binnenhoven.
9 1 2 8
3
7 6
4 5
16
BKP Assen Nollikaart +
1
4
7
cluster van 3 bomen
2 bomen als ruimteafbakening
rij van 7 bomen
2
5
8
vrijstaande treurwilg
rij van bomen onderdeel van de historische singel
laan van bomen aan weerszijden van de straat
3
6
9
rij van 5 bomen
rij van 9 bomen
laan van bomen aan weerszijden van de straat
17
Bebouwing Bouwhoogte --------------------------------------------------------------De oude kern van Assen, aan de zuidzijde van het plangebied, kenmerkt zich door traditioneel lage bebouwing van 1 á 2 lagen met kap. Zo nu en dan is er een uitzondering op de regel en bestaat de bouwhoogte uit circa 3 lagen. In het noordoostelijke deel hebben de afgelopen jaren ontwikkelingen plaatsgevonden waarbij de hoogte van de bebouwing flink is toegenomen, dit gaat hand in hand met de verandering van de korrelgrootte. Waar de bebouwing voorheen van kleinschalige aard was (lossen panden), is de tendens na de oorlog veranderd richting grootschalige bouwblokken.
16m
16m 10m
12m 19m
32m
38m
12m <10m
12m
18
Bebouwing Bouwperioden ---------------------------------------------------------------
Voor 1900 De oudste bebouwing in Assen is in aflopende mate voornamelijk te vinden rondom de Brink, langs de Vaart, de Groningerstraat, en de Rolderstraat. Deze bebouwing valt echter voornamelijk buiten het plangebied. Plangebied In grote lijnen is de ontwikkeling van het plangebied in drie bouwperioden in te delen. Het eerste deel bestaat uit bebouwing tot de Tweede Wereldoorlog. Deze bebouwing kenmerkt zich door de kleinschalige verkaveling en ornamentiek. De bebouwing bevindt zich voornamelijk aan de zuidzijde van het plangebied, rond de Gedempte Singel en de Oudestraat. Ook aan de Rolderstraat en Nijlandstraat zijn nog enige clusters uit deze bouwperiode te vinden.
vóór 1900
tussen 1900 en 1945
tussen 1945 en 1995
na 1995
Fase twee strekt zich uit vanaf de Tweede Wereldoorlog tot circa de jaren ‘90. Kenmerkend is de intreding van het appartementencomplex waarbij seriematige woningbouw en een sobere detaillering de boventoon voert. Hoewel de schaal flink toeneemt, zijn de individuele woningen vaak nog afleesbaar in de gevel. De menselijke maat is terug te vinden door de vele verspringingen in hoogte, diepte, kleurgebruik (overwegend primaire kleuren) en de positionering van de buitenruimten. De derde fase is de fase van grootschalige projectontwikkeling waarbij de fijnmazige stuctuur van de oude, in slechte staat verkerende, bebouwing plaats maakt voor grootschalige appartementencomplexen. Vlakke gevels en sterke horizontale en verticale geledingen voeren de boventoon. De mate van ornamentiek strekt zich uit tot keuze van balustrade en de richting van de baksteen in de gevel. De hoogte wordt opgezocht en de korrelgroote is naar schatting 5-7 keer groter dan de vooroorlogse bebouwing.
19
Bebouwing Kenmerkende bebouwing --------------------------------------------------------------Deze kaart verbeeld de panden in het plangebied die gezien kunnen worden als kenmerkend voor hun deelgebied. Kenmerkend door schaal, ensemble en architectuur en worden zodoende gezien als representatief voor de verschillende deelgebieden. De intentie van deze kaart is het in beeld brengen van de verschillende karakters die de deelgebieden bevatten en bevat in geen zin een uitspraak over de esthetische kwaliteit van de gebouwen.
Legenda: vooroorlogs na-oorlogs eigentijds
20
BKP Assen Bouwstijlen
Bebouwing Karakteristieken kenmerkende bebouwing ---------------------------------------------------------------
ca. 1900-1940
tussen ca. 1950-1995
vanaf ca. 1995
heldere (constructieve) structuur afleesbaar in de gevel. Verbijzondering entree met eigentijdse kunst
uniformiteit door repetetief bouwsysteem intrede nieuwe materialen, bv. plaatmaterialen
verschil in kleur en materiaal en diepte. Klassieke elementen. Plint en verdieping ontworpen als geheel
dieptegebruik, benadrukking individualiteit. Overgang openbaar - privé op maaiveld
stapeling van ‘volumes’ in verschillende materialen, weinig detail, vlak en repetetief
voordeur aan straat, zeer veel detail op artistiek niveau. Abstractie speklagen. Schuin dak
kleinschaligheid in grootschaligheid
klassieke voorgevel rijk gedetailleerd. Schuin dak. Plint vaak verbouwd in andere stijl
repetetief bouwsysteem verscholen achter een jasje van verschillende gevelbekledingen
uniformiteit door repetetief bouwsysteem verbijzondering metselwerk 21
Regelgeving Stedenbouwkundig Kader en Beeldkwaliteitsplan Algemeen
22
Welstandsrichtlijnen en bestemmingsplan Dit stedenbouwkundig kader en beeldkwaliteitsplan is het stedenbouwkundig toetsingskader voor het verlenen van omgevingsvergunningen voor het bouwen. Het wordt daarnaast gehanteerd in het kader van de welstandstoetsing en toetsing binnen het bestemmingsplan Centrum Noord-Oost. Het is daarom een gebiedsgerichte aanvulling op de welstands- en reclamenota Assen januari 2012. Ieder bouwplan (tenzij vergunningsvrij) wordt getoetst aan de redelijke eisen van welstand. De welstandsregels hebben betrekking op uiterlijke kenmerken van een gebouw (vorm, materiaal- en kleurgebruik) en de manier waarop een gebouw zich voegt in de omgeving. In dit stedenbouwkundig kader en beeldkwaliteitsplan zijn geen specifieke eisen opgenomen aangaande zogenaamde “kleine bouwwerken” (bijvoorbeeld dakkapellen) en reclame-uitingen. Hiervoor wordt specifiek naar de welstandsnota verwezen.
Hardheidsclausule De richtlijnen in dit document beogen op stedenbouwkundig en architectonisch vlak een consistente en duurzame inrichting te realiseren. Het spreekt vanzelf dat (bouw)plannen die voorzien in een hoger kwaliteitsniveau en een verrijking zijn voor het plan aanleiding kunnen vormen om bij uitzondering af te wijken van de welstandsrichtlijnen. Daarnaast kunnen er andere redenen zijn om af te wijken van de welstandsrichtlijnen. Het afwijken van de richtlijnen kan alleen worden toegepast in overeenstemming met de hardheidsclausule en is ter beoordeling aan de gemeente en de commissie ruimtelijke kwaliteit. Referenties In alle gevallen gaat de tekst boven de referentie afbeeldingen, vaak geven de referenties namelijk slechts een aspect van de beeldkwaliteit weer.
Leeswijzer Dit beeldkwaliteit is opgebouwd uit een aantal deelgebieden: • De historische linten en hun dwarsstraten • Binnengebied Oude Molenstraat • Voormalige Stadsherberg en Oude Molenstraat 105 • Oude Poststraat • Grootschalige bebouwing Elk van deze deelgebieden wordt ingeleid door de locatie-aanduiding in het plangebied. Vervolgens wordt de visie uit de binnenstadsvisie over het desbetreffende deelgebied aangehaald. De gemeente Assen heeft in 2021 een nieuwe binnenstadsvisie vastgesteld. Deze is in samenwerking met Urhahn en DTNP opgesteld. Tot slot volgen de bouw- en beeldkwaliteitsregels voor het desbetreffende deelgebied.
Afwijkingsmogelijkheden Burgemeester en wethouders kunnen, eventueel op advies van de welstandscommissie, gemotiveerd afwijken van de welstandscriteria. In die gevallen moet verwezen worden naar de algemene welstandscriteria zoals in de welstands- en reclamenota Assen januari 2012 opgenomen. Deze afwijkingsbevoegdheid is gebaseerd op art. 4:84 Awb. Daarin staat dat burgemeester en wethouders moeten handelen volgens opgestelde beleidsregels tenzij dat voor belanghebbenden gevolgen zou hebben die onevenredig zijn in verhouding tot het doel van de beleidsregels.
23
De historische linten en hun dwarsstraten Situatie --------------------------------------------------------------• Groningerstraat • Oude Molenstraat • Rolderstraat • Zaagmolen • Ceresstraat • Nijlandstraat • Oudestraat • Nieuwe Huizen • Gedempte Singel
Nijlandstraat 1.
Gr
on
in g
er
str
aa
t
Zaagmolen
Groningerstraat
Oud
1.
e Mo
lens
traa
t
3.
Ceresstraat
2.
Nijlandstraat
Gedempte Singel
3.
24
Oude Molenstraat
Situatie: De historische linten en hun dwarsstraten
Nieuwe Huizen
tra
es
d Ou
Rolderstraat
at
2.
geslotenblok
Blokken met een publiek interieur (bron: Binnenstadvisie)
1. Burg. de Dreuplein: • Herontwikkeling Expert • Parkeren eruit - vergroenen interieur
Huidige situatie • Diepe winkelpanden • Weinig tot geen groen in de blokken
stra
at
2. Cereshof • Parkeren eruit • ergroenen interieur
3. Oude Molenstraat • Parkeren eruit • Vergroenen interieur Toekomstige situatie: • Herontwikkeling diepe • Functieverandering winkelplinten winkelpanden aan de • Vergroenen achterterrein Groningerstraat, Oudestraat
olen
at
tra
ers
ing
Gr on
2.plein Ceres
1. Gesloten bouwblokken (bron: Binnenstadvisie)
3.
at
tra
ss Javastra at
at
No
rsi
ng
at
el
tra
or de
lein
p Ceres
Gr on
ing
ers
Oud eM
4. Menning Functieverandering plinten Rolderstraat Herontwikkeling diepe winkelpanden Herinrichten binnenterrein - met meer verblijfskwaliteit
Rolderstraat
olen stra
1. Nijlandstraat • Veel parkeren op eigen terrein, weinig transformatie mogelijkheden; 4. • Behouden beeldbepalende (historische)panden • Functieverandering winkelplinten
Nieuwehuizen
ONTWERP BINNENSTADSVISIE ASSEN • 25 MAART 2021 • 55
at tra
rss
e ei W
2. Rolderstraat • Functieverand • Vergroenen a
Rolderstraat 3. Oudestraat • Functieverandering winkelplinten • Behouden beeldbepalende (historische)panden
Nieuwehuizen
Gesloten bouwblokken In de gesloten bouwblokken aan de Rolderstraat, Oudestraat en Groningerstraat gaat het om pandsgewijze transformatie van diepe winkelplinten naar wonen of werken. Hierbij ontstaat ruimte om aan de achterzijde van de kavel tuinen toe te voegen. Soms is er ruimte om tweezijdigheid te organiseren in deze blokken. Dat is mogelijk door te voldoen aan de voorwaarden van een goede overgang van privaat naar openbaar, vergroening, goede toegankelijkheid en passende openbare ruimte.
Toekomstige situatie: • Binnenterrein wordt groen hof en is doorwaadbaar • Adressen aan de straat en aan het hof • Goede bezonning aan de binnenzijde • Panden: toevoeging op perceel mogelijk, mits achterkant wordt opgeknapt (groen e.d.) • Bouwhoogte: maximaal 4 of 3 lagen + kap en 2 lagen en kap aan het interieur • Binnenterrein autovrij: inpandig op eigen terrein parkeren in de grote garages / collectief (onder een dek)/ vergroenen parkeervelden in de hoven
eM
Groningerstraat De Groningerstraat is een gemengde straat met, naast wonen, ook ruimte voor werken en voorzieningen in de plint. Diepe winkelplinten worden pand voor pand getransformeerd naar wonen of werken aan de straat, waarbij vergroening aan de binnenzijde van het blok wenselijk is. Bij hele diepe kavels is hier en daar ruimte voor kleinschalige woningbouw op het achtererf, aan het hof.
Huidige situatie • Diepe winkelpanden • Parkeren op binnenterrein • Weinig tot geen groen in de blokken
er
Rolderstraat De Rolderstraat transformeert van een aanloopstraat naar een aantrekkelijke woonstraat. Daarvoor is het belangrijk te investeren in kwalitatieve herontwikkeling van vrijkomende en leegstaande panden. De gemeente heeft reeds geïnvesteerd door een aantal van deze panden te verwerven en gaat actief aan de slag met de herontwikkeling. De nieuwbouw past in schaal en maat en qua architectonische uitstraling bij het Drents DNA. De Rolderstraat wordt groener met extra bomen en geveltuinen.
Oude Molenstraat Aan de Oude Molenstraat zijn nog in te vullen kavels die herontwikkeld kunnen worden. Ook hier geldt kleinschalig en kwalitatief ontwikkelen met zorg voor de architectonische kwaliteiten en de groene inrichting van de buitenruimte. Aan de straat kunnen geveltuinen een bijdrage leveren aan de vergroening van het straatbeeld.
ei W
BLOKKEN MET EEN PUBLIEK INTERIEUR In de blokken met een publiek toegankelijk interieur wordt ingezet op het vergroten van de leefkwaliteit en de klimaatbestendigheid van de binnenstad. Door het bewonersparkeren zoveel mogelijk te verplaatsen naar de publieke parkeergarages – Mercurius, Triade en Citadel – kunnen de binnenhoven worden vergroend en heringericht met meer gebruikswaarde. Er ontstaat hier en daar in deze diepe blokken ruimte om kleinschalige woningbouw te ontwikkelen aan het hof in combinatie met de transformatie van de winkelplinten. Hiermee wordt de eigenaren van de te transformeren (winkel)panden in deze blokken perspectief geboden op een haalbare businesscase.
Blok met interieur
Oud
De historische linten en hun dwarsstraten Binnenstadsvisie --------------------------------------------------------------KWALITATIEVE GEBOUWEN IN DE PANDENSTAD Het stedelijke decor van de binnenstad wordt in de toekomst nog meer dan nu opgemaakt door mooie historische én moderne panden. Herontwikkeling en transformatie volgen de principes van de pandenstad, zodat oud en nieuw beter samengaan en er meer ruimtelijke samenhang en continuïteit is in de binnenstad. Deze principes zijn: • Straat en pleinwanden bestaan uit verschillende panden. • Panden zijn georiënteerd naar de straat en hebben ook daar hun entree voor levendige openbare ruimte. • Er is een bandbreedte aan korrelgrootte mogelijk mits passend bij de schaal van Assen. • Er is eenheid door verscheidenheid in korrelgrootte en architectonische uitstraling.
25
De historische linten en hun dwarsstraten Bouwregels --------------------------------------------------------------Programma Voor een goede mix van doelgroepen en woningtypes is het gewenst dat er naast appartementen ook grondgebonden (gezins-) woningen bij komen in de binnenstad. Met name een straat als de Rolderstraat met een kleinschalige structuur is daarvoor geschikt. In de Rolderstraat zijn de appartementen de uitzondering. Massa • Nieuwe bouwhoogtes sluiten aan bij aanwezige bouwhoogte in de straat. Met de bouw van brede 5-laagse appartementencomplexen in de Groningerstraat is de kenmerkende Assense schaal verdwenen. Deze schaal/korrel is nog wel aanwezig in het zuidelijk deel van de binnenstad. De maximale hoogte van 15m is in het gewenste straatbeeld de uitzondering. E.e.a. volgt uit de stedenbouwkundige structuur. Voor de Rolderstraat ten westen van de Oude Poststraat en voor de oostzijde van de Groningerstraat ten zuiden van de Kloekhorststraat is de maximale hoogte 16 meter. Ten oosten van de Oude Poststraat is de maximale hoogte 17 meter. • Een divers bebouwingsbeeld met variatie in breedte, hoogte, kleur en kapvorm is karakteristiek voor de linten. Harde contrasten niet, dus naast kleinschalige historische bebouwing kan een sprong in goot- en/of bouwhoogte óf gevelbreedte passend zijn, maar niet een sprong in hoogte én breedte.
Bij een goed contrast hoort ook samenhang. Dat geldt voor bouwmassa, maar ook voor architectuur. • Ieder pand/ iedere architectonische eenheid staat met zijn eigen voeten op de grond. Een plint kan dus niet volledig in glas worden uitgevoerd. • Gevels worden voor minimaal 50% in de rooilijn gebouwd. Voor behoud of toevoegen van groen zijn uitzonderingen mogelijk. • Architectonische eenheden kunnen zich onderscheiden door massa, positie/ grootte raamopeningen, kapvorm, kleur- en materiaalgebruik, gevelindeling en detaillering. • De goothoogte van panden is meer bepalend voor de beleving vanaf de straat dan de bouwhoogte. Bij hogere panden (contextgerelateerd) is een kap of een terugliggende bovenste laag daarom
•
• •
Met de bouw van brede uniforme 5-laagse appartementen-complexen in de Groningerstraat is de kenmerkende Assense schaal verdwenen
• •
3,5m
BKP Assen Bebouwingsbeeld
divers bebouwingsbeeld met verschillende breedtes (5-16m) en hoogtes, kleuren, kapvormen. Ieder pand heeft een eigen voordeur en staat “met zijn voeten op de grond”
Ongewenste suggestie van verschillende panden: • teveel dezelfde hoogte • dezelfde kroonlijst • dezelfde grootte raamopeningen op dezelfde hoogte
1:2000
uitgangspunt om zo de karakteristieke kleinschalige Assense schaal te borgen. Kaphellingen variëren van 45-60 graden. Een terugliggende bovenste laag heeft ten minste een setback in lijn met deze kaphelling. De nokrichting is vrij te kiezen. De gevelbreedte is maximaal 16m. Let hierbij op de hoogte-breedte verhouding. Laag en breed of hoog en smal is niet altijd passend in de context: voor smallere straten met een kleinere korrel zoals bijvoorbeeld de Nijlandstraat en de Rolderstraat geldt meer dan voor de andere straten dat brede panden de uitzondering zijn. De begane grond is aansluitend op het maaiveld of max. 0,5m erboven. Op het achtererfgebied alleen functies behorend bij en ondergeschikt aan hoofdfunctie(s).
Oriëntatie • Het hoofdgebouw is in de eerste plaats georiënteerd op het lint of op de dwarsstraat. Hoeken hebben een gelijkwaardigheid in de stedenbouwkundige structuur die ook tot uiting komt in oriëntatie en architectuur. • In het gebied liggen ook de toegangen tot de binnengebieden. Dit fijnmazige netwerk is van groot belang voor de woonkwaliteit. Deze stedenbouwkundige hoeken zijn niet gelijkwaardig, maar kunnen wel aanleiding zijn tot een verbijzondering (bijvoorbeeld een dwarskap). Zijgevels zijn aantrekkelijk en hebben gevelopeningen, maar de uitstraling is ondergeschikt aan het lint. Grote vlakke gevels/gesloten gevelvlakken dienen te worden voorkomen.
04.01.2021
Publiek/Privé • Uitgangspunt is dat woningen een publieke en private zijde hebben. Daarmee is voor alle woningen/bewoners sprake van een balans tussen onderdeel zijn van de levendige stad en het hebben van een rustige private zijde. • Op de begane grond is het onwenselijk dat slaapvertrekken aan de voorgevel zijn gelegen. Als vitrage of gordijnen vrijwel permanent dicht zijn staat dit een interactie tussen openbaar en privé in de weg. • De overgang privé-openbaar dient zorgvuldig mee te worden ontworpen. Dat kan enerzijds op de kavel (b.v. middels een zorgvuldig ontworpen terugliggende entree) en anderzijds op het openbaar gebied middels een plintstoep en het
toevoegen van groen. Zie hiervoor tevens het hoofdstuk Transformatie van winkel naar wonen, Algemene uitgangspunten - voorbeelden Flexibiliteit
Karakteristiek in Assen zijn relatief brede panden. Historisch gezien is dat een gevolg van de relatief lage druk op de ruimte in Assen. Panden zijn daardoor vaak breder dan hoog (in tegenstelling tot bijvoorbeeld typische grachtenpanden). Door ook nu een maatvoering te kiezen die ook relatief brede panden mogelijk maakt, voorkomen we dat er een beeld van grachtenpanden ontstaat.
zorgvuldige overgang publiek-privé
entree verbijzonderen
26
•
Kenmerk van een levendige binnenstad is een afwisseling van functies. Momenteel worden er vooral woningen gebouwd. In het kader van flexibiliteit richting de toekomst is het wenselijk dat er transformatieruimte wordt geïntegreerd. Om dat te waarborgen is de minimale verdiepingshoogte van de onderste bouwlaag ten minste 3,5 meter. Dit geldt enkel voor ontwikkelingen aan de Oudestraat, Rolderstraat, Nieuw Huizen en Gedempte Singel.
betekenisloos gedecoreerd zijn, maar dat details bijdragen aan de identiteit van het centrum als geheel en aan verschillende gevels afzonderlijk Erfafscheidingen Erfafscheidingen langs het openbaar gebied zoals tuinmuren en hekwerken worden zorgvuldig meeontworpen met de bebouwing.
Entree • Woningentrees verdienen bijzondere aandacht in het ontwerp. Dat kan bijvoorbeeld door deze terug te leggen ten opzichte van de gevel of te accentueren in de gevel. • Woningen op de begane grond hebben eigen entree (dit geldt ook voor benedenwoningen in appartementencomplexen). • Ieder pand/ iedere architectonische eenheid heeft een eigen voordeur aan de straat. Buitenruimte • De buitenruimte maakt een wezenlijk deel uit van de ontwerpopgave. Woningen dienen goede buitenruimtes te hebben. Deze liggen op de binnenterreinen (binnen de bouwblokken), maar ook aan de openbare ruimte. • Met het oog op een prettig straatbeeld mogen aan de straat gelegen balkons vanaf de 2e bouwlaag uitkragen tot een maximum van 1m t.o.v. de gevel. • Franse balkons en loggia’s zijn overal toegestaan vanaf de 1e verdieping. Vergroenen/Verduurzaming • Het vergroenen/openmaken van nu dichtbebouwde achtererven en het vergroenen van de openbare ruimte zijn voorwaarden voor het realiseren van een goede woonomgeving. • Privéstoepen langs openbare plinten geven aanleiding om te vergroenen. • Platte daken geven enerzijds aanleiding om in groen dak te worden uitgevoerd, anderzijds tot het plaatsen van zonnepanelen. • Zonnepanelen op daken doen bij voorkeur niet, of slechts in beperkte mate afbreuk aan de karakteristiek van het dak of het daklandschap.
De esthetische inpassing is een belangrijk aspect waar aandacht voor moet zijn. Kies één oriëntatie van alle panelen en leg de panelen in een ordelijk patroon, geen uitsparingen in het
zorgvuldige overgang publiek-privé geeft aanleiding om te vergroenen
•
belegd patroon. De toepassing van (mee-ontworpen) nestkasten voor vleermuizen en vogels is een eis.
Gevelopbouw • De gevelopbouw is gebaseerd of geïnspireerd op een gedegen architectonische analyse van karakteristieke panden uit de directe omgeving. Nieuwbouw heeft een hiermee gelijkwaardige kwaliteit. Hieruit volgen heldere keuzes voor de gevelopbouw en de verder uitwering. Bijzondere aandacht verdienen de plint (aansluiting op het maaiveld) en de gevelbeëindiging aan de bovenzijde (kroonlijst/goot). • Bijzondere aandacht voor de gevelopeningen langs de straat. Enerzijds voldoende gevelopeningen, anderzijds voldoende privacy voor de bewoners. Voorkomen dient te worden dat bewoners altijd vitrage/gordijnen dichthouden. Glas tot op het maaiveld draagt hier niet aan bij en wordt daarom niet toegestaan. • De plasticiteit van de gevel speelt een belangrijke rol. Een basement, de uitwerking van de dakgoot en de (plaatselijke) toepassing van diepere neggen van de kozijnen kunnen hierin een rol spelen. • Gebouwen zijn rijk aan details waardoor er veel aan te ontdekken is. Dit betekent niet dat gevels
Kleur en Materiaal • Er wordt aansluiting gevonden met de bestaande stad door gevels van baksteen of pleisterwerk te maken. • Ondergeschikt kunnen plaatmaterialen die mooi verouderen (zoals zink) worden toegepast. Kunstmatige plaatmaterialen zijn niet toegestaan. • Hellende daken worden bedekt met keramische pannen of zink. • De kleur van de gebakken materiaal is gebonden aan een kleurengamma tussen helder oranje en donkerbruine aardekleuren. Zwarte of paarsbruine baksteen is ongewenst; • Gepleisterde gevels kunnen lichter van toon zijn. Voorkomen dient te worden dat er meerdere gepleisterde gevels naast elkaar staan
Meeontworpen tuinmuren Aandacht voor raamopeningen aan het maaiveld.
Gevelplastiek en rijk aan details.
Installaties Technische installaties of onderdelen daarvan (zoals verwarming of koelinginstallaties) dienen onzichtbaar vanaf de openbare weg te worden meeontworpen. Behoud gaat voor vernieuwing Karakteristieke panden (niet zijnde een monument of onderdeel uitmakend van het beschermd stadsgezicht) verdienen het om te worden behouden/ getransformeerd om zodoende tot een gelaagde/ organisch gegroeide stad te komen. Het behoud van karakteristieke panden is onderdeel van de totale afweging voor de ruimtelijke kwaliteit van een ontwikkeling.
Gevelopbouw o.b.v. analyse context. Bijzondere neggen zorgen voor plasticiteit
Transformatie Voor transformatiekaders van (winkel)plinten naar woningen zie de regels onder Transformatie van winkel naar wonen. Karakteristiek pand Oude Molenstraat
27
winkels + wonen
wonen
Principedoorsnedefragment gesloten bouwblok [huidge toestand + nieuwe toestand] 28
tuin
winkels + wonen
bijgebouw
tuin
wonen
29
Binnengebied Oude Molenstraat Situatie --------------------------------------------------------------• Binnengebied tussen Oude Molenstraat, Oudestraat, Groningerstraat en Zaagmolen
Zaagmolen
Oud
1.
Noordzone
3.
30
Middenzone
3.
Zuidzone
Situatie Binnengebied Oude Molenstraat
t
aa
tr es
d
Ou 2.
ge in Gr
e Mo
2.
on
lens
rst
traa
ra
t
at
1.
Binnengebied Oude Molenstraat Binnenstadsvisie --------------------------------------------------------------Transformatiegebied In de blokken met een publiek toegankelijk interieur wordt ingezet op het vergroten van de leefkwaliteit en de klimaatbestendigheid van de binnenstad. Doorin de blokken met een publieke interieur Impressie ontwikkeling het bewonersparkeren zoveel mogelijk te verplaatsen naar de publieke parkeergarages – Mercurius, Triade en Citadel – kunnen de binnenhoven worden vergroend en heringericht met meer gebruikswaarde. Er ontstaat hier en daar in deze diepe blokken ruimte om kleinschalige woningbouw te ontwikkelen aan het hof in combinatie met de transformatie van de winkelplinten. Hiermee wordt de eigenaren van de te transformeren (winkel)panden in deze blokken perspectief geboden op een haalbare businesscase. Aan de Oude Molenstraat zijn nog in te vullen kavels die herontwikkeld kunnen worden. Ook hier geldt kleinschalig en kwalitatief ontwikkelen met zorg voor de architectonische kwaliteiten en de groene inrichting van de buitenruimte. Aan de straat kunnen geveltuinen een bijdrage leveren aan de vergroening van het straatbeeld.
Blok met interieur Impressie ontwikkeling in de blokken met een publiek interieur (bron: Binnenstadvisie)
Huidige situatie • Diepe winkelpanden • Parkeren op binnenterrein • Weinig tot geen groen in de blokken
Toekomstige situatie: • Binnenterrein wordt groen hof en is doorwaadbaar • Adressen aan de straat en aan het hof • Goede bezonning aan de binnenzijde • Panden: toevoeging op perceel mogelijk, mits achterkant wordt opgeknapt (groen e.d.) • Bouwhoogte: maximaal 4 of 3 lagen + kap en 2 lagen en kap aan het interieur • Binnenterrein autovrij: inpandig op eigen terrein parkeren in de grote garages / collectief (onder een dek)/ vergroenen parkeervelden in de hoven
Kansen doorsnede (bron: Binnenstadvisie)
1. Burg. de Dreuplein: • Herontwikkeling Expert • Parkeren eruit - vergroenen interieur
2. Cereshof • Parkeren eruit • ergroenen interieur
56 • ONTWERP BINNENSTADSVISIE ASSEN • 25 MAART 2021
ONTWE
olen
stra
at
31 3. Oude Molenstraat
Binnengebied Oude Molenstraat Bouwregels --------------------------------------------------------------Uitgangspunten • Het binnenterrein wordt een groen hof en is publiek doorwaadbaar. • De stedenbouwkundige ontwikkeling van dit deelgebied is een ontwikkeling in samenhang tussen de bebouwing en de openbare ruimte. Programma • Grondgebonden woningen. • De hoofdfunctie bevindt zich aan de voorkant. Op het achtererfgebied alleen functies behorend bij en ondergeschikt aan hoofdfunctie(s) Massa • Conform de binnenstadsvisie is kleinschaligheid het uitgangspunt. De hoogte van de bouwblokken hebben een relatie met de openbare ruimte. De gemiddelde breedte van de hof is minimaal 2,5x de goothoogte van aanliggende bebouwing. De maximale bouwhoogte van 15m vormt de uitzondering • Bij de verschillende bouwhoogtes dient voldoende rekening te worden gehouden met de oriëntatie in relatie tot de zon (schaduwwerking). • In massaopbouw en beeldkwaliteit contrast opzoeken met traditionelere massaopbouw en beeldkwaliteit zoals die aan de linten te vinden is. • Kloeke (maar niet lompe) bouwvolumes. Een terugliggende bovenste laag of kap is geen voorwaarde. • Vertrekpunt voor de opzet van de bouwblokken is de bestaande bebouwingsgrenzen. De bestaande verspringingen dragen bij aan een gedifferentieerd en interessant straat-/hofbeeld.
• Verbijzonderingen in stedenbouwkundige structuur (zoals een overhoekse situatie) aangrijpen voor verbijzondering in architectuur (overhoekse entree, zijgevel aan openbaar gebied = 2e voorgevel • Bijzondere plekken in de stedenbouwkundige structuur kunnen aanleiding geven voor verbijzondering van massa of woningbouwtypologie.
Publiek/Privé De overgang privé-openbaar dient zorgvuldig mee te worden ontworpen. Dat kan enerzijds op de kavel (b.v. middels een zorgvuldig ontworpen terugliggende entree) en anderzijds op het openbaar gebied middels een plintstoep en het toevoegen van groen. Zie hiervoor tevens het hoofdstuk Transformatie van winkel naar wonen, Algemene uitgangspunten - voorbeelden De te ontwerpen typologie hangt sterk samen met de inrichting van het openbaar gebied. Uitgangspunt is dat het binnengebied groener is dan de linten. Entree • Woningentrees verdienen bijzondere aandacht in het ontwerp. Dat kan bijvoorbeeld door deze terug te leggen ten opzichte van de gevel of te accentueren in de gevel. • Ieder pand/ iedere architectonische eenheid heeft een eigen voordeur aan de straat. Buitenruimtes • De buitenruimte maakt een wezenlijk deel uit van de ontwerpopgave. Woningen dienen goede buitenruimtes te hebben. • Nieuwbouwwoningen kunnen buitenruimtes aan de voorzijde en achterzijde krijgen, Maar dakterrassen zijn ook denkbaar Vergroenen/Verduurzaming • Het vergroenen/openmaken van nu dichtbebouwde achtererven en het vergroenen van de openbare ruimte zijn voorwaarden voor het realiseren van een goede woonomgeving. Uitgangspunt is dat het binnengebied groener is dan de linten. • Privéstoepen langs openbare plinten geven aanleiding om te vergroenen.
• Platte daken geven enerzijds aanleiding om in groen dak te worden uitgevoerd, anderzijds tot het plaatsen van zonnepanelen. • Zonnepanelen op daken doen bij voorkeur niet, of slechts in beperkte mate afbreuk aan de karakteristiek van het dak of het daklandschap. De esthetische inpassing is een belangrijk aspect waar aandacht voor moet zijn. Kies één oriëntatie van alle panelen en leg de panelen in een ordelijk patroon, geen uitsparingen in het belegd patroon. • De toepassing van (mee-ontworpen) nestkasten voor vleermuizen en vogels is een eis.
Gevelopbouw • De gevelopbouw is gebaseerd op een eigentijdse gevelgrafiek. • De plasticiteit van de gevel speelt een belangrijke rol. Een plaatselijke setback van de gevel, bloemkozijnen of het toepassing van diepere neggen van de kozijnen kunnen hierin een rol spelen.
Erfafscheidingen Erfafscheidingen langs het openbaar gebied zoals tuinmuren en hekwerken worden zorgvuldig meeontworpen met de bebouwing. Kleur en Materiaal • Gevels kunnen in metselwerk of hout worden uitgevoerd. • Kleurstelling mag/kan bewust afwijkend van de historische linten. • Zorgvuldige detaillering (bij hout rekening houden met duurzame beeldkwaliteit (bij overstekken). • Geen plaatmateriaal. Installaties • Technische installaties of onderdelen daarvan (zoals verwarming of koelinginstallaties) dienen onzichtbaar vanaf de openbare weg te worden mee-ontworpen.
Stoere volumes in hout of metselwerk binnen bestaande bouwblokken. Groenontwerp als bindend element. 32
winkels + wonen
wonen
winkels + wonen
parkeren
grondgebonden woningen
groene hof
grondgebonden woningen
wonen
Principedoorsnedefragment bouwblok Oude Molenstraat [huidige toestand en nieuwe toestand] 33
Triade
Voormalige Stadsherberg en Oude Molenstraat 105 Situatie --------------------------------------------------------------• Binnengebied tussen Oude Molenstraat, Cereshof en Triade
2.
Achterzijde Triade
3.
Cereshof
t traa
2.
lens
Oude Molenstraat
1.
Oud
e Mo
1.
Cereshof
3.
34
Situatie voormalige stadsherberg en Oude Molenstraat 105
Voormalige Stadsherberg Binnenstadsvisie --------------------------------------------------------------Transformatiegebied In de blokken met een publiek toegankelijk interieur wordt ingezet op het vergroten van de leefkwaliteit en de klimaatbestendigheid van de binnenstad. Doorin de blokken met een publieke interieur Impressie ontwikkeling het bewonersparkeren zoveel mogelijk te verplaatsen naar de publieke parkeergarages – Mercurius, Triade en Citadel – kunnen de binnenhoven worden vergroend en heringericht met meer gebruikswaarde. Er ontstaat hier en daar in deze diepe blokken ruimte om kleinschalige woningbouw te ontwikkelen aan het hof in combinatie met de transformatie van de winkelplinten. Hiermee wordt de eigenaren van de te transformeren (winkel)panden in deze blokken perspectief geboden op een haalbare businesscase. Aan de Oude Molenstraat zijn nog in te vullen kavels die herontwikkeld kunnen worden. Ook hier geldt kleinschalig en kwalitatief ontwikkelen met zorg voor de architectonische kwaliteiten en de groene inrichting van de buitenruimte. Aan de straat kunnen geveltuinen een bijdrage leveren aan de vergroening van het straatbeeld.
Blok met interieur Impressie ontwikkeling in de blokken met een publiek interieur (bron: Binnenstadvisie)
Huidige situatie • Diepe winkelpanden • Parkeren op binnenterrein • Weinig tot geen groen in de blokken
Toekomstige situatie: • Binnenterrein wordt groen hof en is doorwaadbaar • Adressen aan de straat en aan het hof • Goede bezonning aan de binnenzijde • Panden: toevoeging op perceel mogelijk, mits achterkant wordt opgeknapt (groen e.d.) • Bouwhoogte: maximaal 4 of 3 lagen + kap en 2 lagen en kap aan het interieur • Binnenterrein autovrij: inpandig op eigen terrein parkeren in de grote garages / collectief (onder een dek)/ vergroenen parkeervelden in de hoven
Kansen doorsnede (bron: Binnenstadvisie)
1. Burg. de Dreuplein: • Herontwikkeling Expert • Parkeren eruit - vergroenen interieur
2. Cereshof • Parkeren eruit • ergroenen interieur
56 • ONTWERP BINNENSTADSVISIE ASSEN • 25 MAART 2021
ONTWE
olen
stra
at
35 3. Oude Molenstraat
Voormalige Stadsherberg en Oude Molenstraat 105 Bouwregels --------------------------------------------------------------Uitgangspunten • Het binnenterrein wordt een groen hof en is publiek doorwaadbaar. • De stedenbouwkundige ontwikkeling van dit deelgebied is een ontwikkeling in samenhang tussen de bebouwing en de openbare ruimte. • Het betreft een samenhangende ontwikkeling van de voormalige stadsherberglocatie en Oude Molenstraat 105 • Ontwikkelingen aan/langs de Oude Molenstraat conform de regels van de historische linten en hun dwarsstraten. • Het is denkbaar dat een (semi-)openbaar groen hof achterop het perceel/de percelen wordt mee-ontworpen. • Woningen achterop het perceel oriënteren zich op het hof. • De gemiddelde breedte van het hof is minimaal 2x de goothoogte van aanliggende bebouwing (bijvoorbeeld: 1x goot 6m en 1x goot 10m = breedte 16m). • De maximale bouwhoogte is 15m. • De blinde muur van de Triade moet integraal worden worden meegenomen in de stedenbouwkundige opzet. • De zuidzijde van de ontwikkeling die is gelegen aan het Cereshof verdient aparte aandacht. Dit is geen 2e voorgevel zoals aan de Oude Molenstraat, maar wel een zorgvuldig ontworpen zijgevel aan een publieke ruimte. Programma • Grondgebonden woningen en appartementen.
Massa • In massaopbouw en beeldkwaliteit contrast opzoeken met traditionelere massaopbouw en beeldkwaliteit zoals die aan de linten te vinden is. • Kloeke (maar niet lompe) bouwvolumes. Een terugliggende bovenste laag of kap is geen voorwaarde. Publiek/Privé De overgang privé-openbaar dient zorgvuldig mee te worden ontworpen. Dat kan enerzijds op de kavel (b.v. middels een zorgvuldig ontworpen terugliggende entree) en anderzijds op het openbaar gebied middels een plintstoep en het toevoegen
van groen. Zie hiervoor tevens het hoofdstuk Transformatie van winkel naar wonen, Algemene uitgangspunten - voorbeelden De te ontwerpen typologie hangt sterk samen met de inrichting van het openbaar gebied. Uitgangspunt is dat het binnengebied groener is dan de linten. Entree • Woningentrees verdienen bijzondere aandacht in het ontwerp. Dat kan bijvoorbeeld door deze terug te leggen ten opzichte van de gevel of te accentueren in de gevel. • Woningen op de begane grond hebben eigen entree (dit geldt ook voor benedenwoningen in appartementencomplexen). • Ieder pand/ iedere architectonische eenheid heeft een eigen voordeur aan de straat. Buitenruimtes • De buitenruimte maakt een wezenlijk deel uit van de ontwerpopgave. Woningen dienen goede buitenruimtes te hebben. • Nieuwbouwwoningen kunnen buitenruimtes aan de voorzijde en achterzijde krijgen, Maar dakterrassen zijn ook denkbaar Vergroenen/Verduurzaming • Versterken huidige groen. • Het vergroenen/openmaken van nu dichtbebouwde achtererven en het vergroenen van de openbare ruimte zijn voorwaarden voor het realiseren van een goede woonomgeving. Uitgangspunt is dat het binnengebied groener is dan de linten. • Privéstoepen langs openbare plinten geven aanleiding om te vergroenen. • Platte daken geven enerzijds aanleiding om in groen dak te worden uitgevoerd, anderzijds tot het plaatsen van zonnepanelen.
• Zonnepanelen op daken doen bij voorkeur niet, of slechts in beperkte mate afbreuk aan de karakteristiek van het dak of het daklandschap. De esthetische inpassing is een belangrijk aspect waar aandacht voor moet zijn. Kies één oriëntatie van alle panelen en leg de panelen in een ordelijk patroon, geen uitsparingen in het belegd patroon. • De toepassing van (mee-ontworpen) nestkasten voor vleermuizen en vogels is een eis.
Gevelopbouw • De gevelopbouw is gebaseerd op een eigentijdse gevelgrafiek. • Architectonisch onderscheid tussen de gevels aan het hof en de gevels die georiënteerd zijn op de Oude Molenstraat. Aan de hof is een rustige uitstraling architectonische eenheden per bouwmassa. • De plasticiteit van de gevel speelt een belangrijke rol. Een plaatselijke setback van de gevel, bloemkozijnen of het toepassing van diepere neggen van de kozijnen kunnen hierin een rol spelen. Erfafscheidingen Erfafscheidingen langs het openbaar gebied zoals tuinmuren en hekwerken worden zorgvuldig meeontworpen met de bebouwing. Kleur en Materiaal • Gevels kunnen in metselwerk of hout worden uitgevoerd. • Kleurstelling mag/kan bewust afwijkend van de historische linten. • Zorgvuldige detaillering (bij hout rekening houden met duurzame beeldkwaliteit (bij overstekken). • Geen plaatmateriaal. Installaties • Technische installaties of onderdelen daarvan (zoals verwarming of koelinginstallaties) dienen onzichtbaar vanaf de openbare weg te worden mee-ontworpen.
Stoere volumes in hout of metselwerk binnen bestaande bouwblokken. Groenontwerp als bindend element. 36
parkeergarage Triade
wonen
groene hof
wonen
Oude Molenstraat 105 [aanzicht]
Principedoorsnedefragment Voormalige Stadsherberg en Oude Molenstraat 105 [nieuwe situatie]
37
Oude Poststraat Situatie ---------------------------------------------------------------
1.
38
1.
Oude Poststraat
2.
Oude Poststraat
3.
Oude Poststraat
Situatie Oude Poststraat
Oude Poststraat 3. 2.
geslotenblok Oude Poststraat Binnenstadsvisie --------------------------------------------------------------GESLOTEN BOUWBLOKKEN In de gesloten bouwblokken aan de Rolderstraat, Oudestraat en Groningerstraat gaat het om pandsgewijze transformatie van diepe winkelplinten naar wonen of werken. Hierbij ontstaat ruimte om aan de achterzijde van de kavel tuinen toe te voegen. Soms is er ruimte om tweezijdigheid te organiseren in deze blokken. Dat is mogelijk door te voldoen aan de voorwaarden van een goede overgang van privaat naar openbaar, vergroening, goede toegankelijkheid en passende openbare ruimte.
Huidige situatie • Diepe winkelpanden • Weinig tot geen groen in de blokken
Toekomstige situatie: • Functieverandering winkelplinten • Vergroenen achterterrein
Kansen doorsnede (bron: Binnenstadvisie)
Gr on
ing
ers
tra
at
Oud
eM
olen
stra
at
1. Nijlandstraat • Veel parkeren op eigen terrein, weinig transformatie mogelijkheden; • Behouden beeldbepalende (historische)panden • Functieverandering winkelplinten
lein
p Ceres
at
tra ss
er
ei W
2. Rolderstraat • Functieverandering winkelplinten • Vergroenen achterterrein
Javastra at
3. Oudestraat • Functieverandering winkelplinten • Behouden beeldbepalende (historische)panden
Nieuwehuizen
Rolderstraat
Ontwikkeling gesloten bouwblokken (bron: Binnenstadvisie) impressie compact wonen in de binnenstad
ONTWERP BINNENSTADSVISIE ASSEN • 25 MAART 2021 • 59
39
Oude Poststraat Bouwregels --------------------------------------------------------------Uitgangspunten De stedenbouwkundige ontwikkeling van dit deelgebied is een ontwikkeling met samenhang tussen de bebouwing en de openbare ruimte. Programma • Grondgebonden woningen • De hoofdfunctie bevindt zich aan de voorkant. Op het achtererfgebied alleen functies behorend bij en ondergeschikt aan hoofdfunctie(s) Massa • De hoogte van de bouwblokken dient in verhouding/ passend bij de openbare ruimte te worden vormgegeven. Het wensbeeld is een groene steeg of smalle straat met de schaal en maat van het Drents/Assens DNA. De maximale bouwhoogte van 16 meter is in het gewenste straatbeeld een uitzondering. Ten oosten van de Oude Poststraat is de maximale hoogte 17 meter. • Een kleine korrel conform huidige parcelering is mogelijk, maar ook een projectmatige opzet. Oriëntatie • Naast de voorgevels aan de straat verdienen de zijgevels aan de doorsteek aandacht (b.v. door de plaatsingen van gevelopeningen). Bebouwing aan de doorsteek is ondergeschikt aan bebouwing aan het lint. Publiek/Privé • Uitgangspunt is dat woningen een publieke en private zijde hebben. Daarmee is voor alle woningen/bewoners sprake van een balans tussen onderdeel zijn van de levendige stad en het hebben van een rustige private zijde.
• Op de begane grond is het onwenselijk dat slaapvertrekken aan de voorgevel zijn gelegen. Als vitrage of gordijnen vrijwel permanent dicht zijn staat dit een interactie tussen openbaar en privé in de weg. • De overgang privé-openbaar dient zorgvuldig mee te worden ontworpen. Dat kan enerzijds op de kavel (b.v. middels een zorgvuldig ontworpen terugliggende entree) en anderzijds op het openbaar gebied middels een plintstoep en het toevoegen van groen. Zie hiervoor tevens het hoofdstuk Transformatie van winkel naar wonen,
Algemene uitgangspunten - voorbeelden Entree • Woningentrees verdienen bijzondere aandacht in het ontwerp. Dat kan bijvoorbeeld door deze terug te leggen ten opzichte van de gevel of te accentueren in de gevel. • Ieder pand/ iedere architectonische eenheid heeft een eigen voordeur aan de straat. Buitenruimte • De buitenruimte maakt een wezenlijk deel uit van de ontwerpopgave. Woningen dienen goede buitenruimtes te hebben. • Nieuwbouwwoningen kunnen achtertuinen, plintstoepen en dakterrassen krijgen. Vergroenen/Verduurzaming • Het vergroenen/openmaken van nu dichtbebouwde achtererven en het vergroenen van de openbare ruimte zijn voorwaarden voor het realiseren van een goede woonomgeving. • Privéstoepen langs openbare plinten geven aanleiding om te vergroenen. • het goed (groen) inpassen van blinde muur Citadel zijn voorwaarden voor het realiseren een goede woonomgeving. • Platte daken geven enerzijds aanleiding om in groen dak te worden uitgevoerd, anderzijds tot het plaatsen van zonnepanelen. • Zonnepanelen op daken doen bij voorkeur niet, of slechts in beperkte mate afbreuk aan de karakteristiek van het dak of het daklandschap. De esthetische inpassing is een belangrijk aspect waar aandacht voor moet zijn. Kies één oriëntatie van alle panelen en leg de panelen in een ordelijk patroon, geen uitsparingen in het belegd patroon.
• De toepassing van (mee-ontworpen) nestkasten voor vleermuizen en vogels is een eis.
gesloten gevelvlakken dienen te worden voorkomen. Erfafscheidingen Erfafscheidingen langs het openbaar gebied zoals tuinmuren en hekwerken worden zorgvuldig meeontworpen met de bebouwing. Kleur en Materiaal • Gevels kunnen in metselwerk, pleisterwerk of hout worden uitgevoerd. • Ondergeschikt kunnen plaatmaterialen die mooi verouderen (zoals zink) worden toegepast. Kunstmatige plaatmaterialen zijn niet toegestaan. • Hellende daken worden bedekt met keramische pannen of zink. • De kleur van de gebakken materiaal is gebonden aan een kleurengamma tussen helder oranje en donkerbruine aardekleuren. Zwarte of paarsbruine baksteen is ongewenst; • Zorgvuldige detaillering (bij hout rekening houden met duurzame beeldkwaliteit (bij overstekken).
Wonen aan een steeg met aan één zijde een tuinmuur
Installaties • Technische installaties of onderdelen daarvan (zoals verwarming of koelinginstallaties) dienen onzichtbaar vanaf de openbare weg te worden mee-ontworpen.
Zorgvuldige overgang openbaar privé. Interessante gevelplastiek.
Gevelopbouw • De gevelopbouw is gebaseerd op een eigentijdse gevelgrafiek. • De plasticiteit van de gevel speelt een belangrijke rol. Een plaatselijke setback van de gevel, bloemkozijnen of het toepassing van diepere neggen van de kozijnen kunnen hierin een rol spelen. • Zijgevels zijn aantrekkelijk en hebben gevelopeningen, maar de uitstraling is ondergeschikt aan het lint. Grote vlakke/ Impressie Oude Poststraat o.b.v. een drielaagse bebouwing
40
Citadel [parkeren + wonen] Oude Poststraat
parkeren + bergingen
winkels+woningen
Rolderstraat
grondgebonden woningen
grondgebonden woningen
Rolderstraat
grondgebonden woningen
grondgebonden woningen
Rolderstraat
Citadel [parkeren + wonen] Oude Poststraat
Citadel [parkeren + wonen] Principedoorsnedefragment Oude Poststraat en Rolderstraat [huidige toestand + 2 mogelijke varianten nieuwe toestand]
41
Grootschalige bebouwing Situatie --------------------------------------------------------------• Jan Fabriciusstraat • Het Kanaal • Kloekhorststraat
Het Kanaal
2.
sstraat Jan Fabriciu
1.
1.
42
Jan Fabriciusstraat
2.
Het Kanaal
3.
Kloekhorststraat
4.
Kloekhorststraat
4.
Situatie Grootschalige bebouwing
3.
Kloekho
rststraat
Grootschalige bebouwing Bouwregels --------------------------------------------------------------Uitgangspunten Voor dit gebied is schaalverkleining, vergroening en een betere aansluiting privé/publiek wenselijk om aansluiting te krijgen bij pandenstad zonder dat de nieuwe schaal gaat conflicteren met de bestaande structuur. Aanpassingen vinden aansluiting bij de schaal van de bebouwing en architectuur. Massa De maximale bouwhoogte is 15m. Aan de zuidzijde van de Kloekhorststraat is de maximale bouwhoogte 16 meter. Oriëntatie • Wonen, winkelen en werken is georiënteerd op de straat. Openbaar/Privé • Op de begane grond is het onwenselijk dat slaapvertrekken aan de voorgevel zijn gelegen. Als vitrage of gordijnen vrijwel permanent dicht zijn staat dit een interactie tussen openbaar en privé in de weg. • De overgang privé-openbaar dient zorgvuldig mee te worden ontworpen. Dat kan enerzijds op de kavel (b.v. middels een zorgvuldig ontworpen terugliggende entree) en anderzijds op het openbaar gebied middels een plintstoep en het toevoegen van groen. Zie hiervoor tevens het hoofdstuk Transformatie van winkel naar wonen, Algemene uitgangspunten - voorbeelden Entree • Woningentrees verdienen bijzondere aandacht in het ontwerp. Dat kan bijvoorbeeld door deze terug te leggen ten opzichte van de gevel of te accentueren in de gevel.
• Woningen op de begane grond hebben eigen entree (dit geldt ook voor benedenwoningen in appartementencomplexen). • Ieder pand/ iedere architectonische eenheid heeft een eigen voordeur aan de straat. Buitenruimte • De buitenruimte maakt een wezenlijk deel uit van de ontwerpopgave. Woningen dienen goede buitenruimtes te hebben. Deze liggen op de binnenterreinen (binnen de bouwblokken), maar ook aan de openbare ruimte.
•
•
De omgeving Jan Fabriciusstraat, Het Kanaal en de Kloekhorststraat hebben een eigen karakteristiek in schaal en maat. De Jan Fabriciusstraat en Het Kanaal maken onderdeel uit van de hoofd ontsluitingsroutes (autoverkeer) van Assen. Kenmerkend zijn grotere appartementengebouwen met en zonder commerciële plint en kantoorgebouwen. De openbare ruimte is erg stenig. De aansluiting op het maaiveld is hard en gesloten. •
•
Met het oog op een prettig straatbeeld mogen aan de straat gelegen balkons vanaf de 2e bouwlaag uitkragen tot een maximum van 1m t.o.v. de gevel. Franse balkons en loggia’s zijn overal toegestaan vanaf de eerste verdieping.
Vergroenen/Verduurzaming • Het vergroenen/openmaken van nu dichtbebouwde achtererven en het vergroenen van de openbare ruimte zijn voorwaarden voor het realiseren van een goede woonomgeving. • Privéstoepen langs openbare plinten geven aanleiding om te vergroenen. • Platte daken geven enerzijds aanleiding om in groen dak te worden uitgevoerd, anderzijds tot het plaatsen van zonnepanelen. • Zonnepanelen op daken doen bij voorkeur niet, of slechts in beperkte mate afbreuk aan de karakteristiek van het dak of het daklandschap. De esthetische inpassing is een belangrijk aspect waar aandacht voor moet zijn. Kies één oriëntatie van alle panelen en leg de panelen in een ordelijk patroon, geen uitsparingen in het belegd patroon. • De toepassing van (mee-ontworpen) nestkasten voor vleermuizen en vogels is een eis. Gevelopbouw • De gevelopbouw is gebaseerd op een eigentijdse, stedelijke gevelgrafiek.
•
•
Bijzondere aandacht verdienen de plint (aansluiting op maaiveld) en de gevelbeeindiging aan de bovenzijde (kroonlijst/ goot). Bijzondere aandacht voor de gevelopeningen langs de straat. Enerzijds voldoende gevelopeningen, anderzijds voldoende privacy voor de bewoners. Voorkomen dient te worden dat bewoners altijd vitrage/gordijnen dichthouden. Glas tot op maaiveld draagt hier niet aan bij en wordt daarom niet toegestaan. Oplossingsgericht kan worden gedacht aan het ontwerpen van borstweringen en diepere neggen. De plasticiteit van de gevel speelt een belangrijke rol. Een basement, de uitwerking van de dakgoot en de (plaatselijke) toepassing van diepere neggen van de kozijnen zijn kunnen hierin een rol spelen. Gebouwen zijn rijk aan details waardoor er veel aan te ontdekken is. Dit betekent niet dat gevels betekenisloos gedecoreerd zijn, maar dat details bijdragen aan de identiteit van het centrum als geheel en aan verschillende gevels afzonderlijk