CConstaterende datAssen
Koppel je AI →
Document · PDF

4. Rapportage Tussenevaluatie,Rapportage Tussenevaluatie

Raadsvergadering 17 april 2025, gemeente AssenBij agendapunt: Actualisatie Kadernota Cultuur19.867 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 3

Tussenevalua)e “Assen Cultuurt” Kunst en Cultuurbeleid Gemeente Assen 2021 - 2024

Yvon van der Laan Buro voor Beleid en Organisa2eontwikkeling Groningen, 7 november 2024

Inhoudsopgave 1

2

3

Aanleiding, evalua.eopdracht en verantwoording .................................................................................. 3 1.1

Aanleiding ........................................................................................................................................ 3

1.2

Evalua.eopdracht ............................................................................................................................ 3

1.3

Verantwoording, methode en proces .............................................................................................. 4

Conclusies en aanbevelingen.................................................................................................................... 5 2.1

Inzet gemeente ................................................................................................................................ 5

2.2

Beleidskader, regie en samenwerking ............................................................................................. 5

2.3

Subsidiesystema.ek en financiering................................................................................................ 7

2.4

Ontwikkelingen ................................................................................................................................ 8

Start beleidskader..................................................................................................................................... 9 3.1

Aanleiding ........................................................................................................................................ 9

3.2

Inzet gemeente ................................................................................................................................ 9

4

Beleidskader en uitvoering ..................................................................................................................... 10

5

Regie ....................................................................................................................................................... 10

6

Subsidiesystema.ek ............................................................................................................................... 12

7

Samenwerking ........................................................................................................................................ 13

8

Ambi.es en doelen................................................................................................................................. 13 8.1

Ambi.e 1 Assen bruisende culturele hoofdstad............................................................................ 14

8.2

Ambi.e 2 kinderen en jongeren groeien op met cultuur .............................................................. 15

8.3

Ambi.e 3 Kunst en cultuur voor iedereen..................................................................................... 16

8.4

Ambi.e 4 met kunst en cultuur meer bereiken............................................................................. 17

9

Financiën ................................................................................................................................................ 18

10

Ontwikkelingen ....................................................................................................................................... 18

Bijlagen Bijlage 1. Analyse Ambi.e 1 - Spraakmakende provinciehoofdstad van Drenthe Bijlage 2. Analyse Ambi.e 2 - Kinderen en jongeren groeien op met cultuur Bijlage 3. Analyse Ambi.e 3 - Kunst en cultuur voor en door iedereen Bijlage 4. Analyse Ambi.e 4 - Met kunst en cultuur meer bereiken Bijlage 5. Analyse Financieel overzicht Bijlage 6. Analyse Ontwikkelingen Kunst- en Cultuurbeleid Bijlage 7. Panelonderzoek “Assen Cultuurt”, Gemeente Assen oktober 2024 (aangeleverd in separaat document). Bronvermelding

Rapportage “Tussenevalua1e Kunst en Cultuurbeleid Gemeente Assen” Yvon van der Laan Buro voor Beleid en Organisa1eontwikkeling, Groningen 7 november 2024

1

Aanleiding, evalua2eopdracht en verantwoording

1.1 Aanleiding De kadernota ‘Assen cultuurt’ is vastgesteld voor de periode 2021 tot en met 2024. Dit betekent dat met ingang van 2025 een herijking van het cultuurbeleid zou moeten plaatsvinden met daarna vaststelling van de nieuwe koers door College van B&W en gemeenteraad. Gelet op de stand van zaken binnen de diverse onderdelen van de huidige kadernota is het de vraag of het nieuwe beleid gaat leiden tot grote wijzigingen die een uitgebreid visietraject rechtvaardigen. Daarnaast is het zo dat de cultuursector door de Covid 19 pandemie bijna twee jaar hee` s.lgestaan. Daarom is besloten om de huidige cultuurnota met twee jaar te verlengen en op basis van een tussenevalua.e van het huidige beleid te komen tot een beperkt aantal wijzigingen en aanscherpingen. Dit document beschrij` de opzet van de tussenevalua.e. 1.2 Evalua0eopdracht De opdracht is om een tussenevalua.e uit te voeren, die inzicht gee` in de stand van zaken met betrekking tot de uitvoering van de kadernota en uitvoeringsprogramma’s Kunst en cultuur. Op basis van de uitkomsten van de tussenevalua.e worden in co-crea.e aanbevelingen voor de beleidsperiode 2025 en 2026 opgesteld. Het evalua.eonderzoek hee` een kwalita.ef karakter. Het is niet bedoeld als een diepgaande analyse of eindevalua.e, maar om een tussen.jds beeld van de stand van zaken te geven.

Het gaat om de evalua.e van het beleidskader en niet om de evalua.e van de uitvoering van het beleid door de afzonderlijke culturele instellingen, voorzieningen en verenigingen die gemeentelijke subsidie ontvangen. Doelstelling Lever aanbevelingen op voor de voortgang, accentverschuiving en of bijstellingen voor het beleid van de ‘Kadernota Assen Cultuurt’ voor de periode 2025-2026 door een overzicht te geven van de belangrijkste resultaten, successen en knelpunten van het beleid en ontwikkelingen binnen de vier ambi.es en de andere evalua.ethema’s. Vraagstelling De centrale vraagstelling is wat het beleid en de instellingen hebben bijgedragen aan de uitvoering van het beleidskader, aan de vier ambi.es van de Gemeente Assen, welke resultaten behaald zijn, hoe het nieuwe subsidiestelsel in de prak.jk werkt en welke aandachtspunten er liggen voor de komende twee jaar. Deze vraagstelling is uitgewerkt in onderstaande hoofdvragen. 1. Is het beleidskader uitvoerbaar voor de instellingen? a. Komen de visies van de gemeente en instellingen overeen? b. Welke onderdelen uit het beleidskader en subsidieverlening zijn goed uitvoerbaar? c. Welke knelpunten ondervinden de instellingen? 2. Hoe stuurt de gemeente op de uitvoering van de kadernota en uitvoeringsplannen? a. Welke middelen worden ingezet en blijken effec.ef en welke middelen blijken minder effec.ef? 3.

In hoeverre draagt de nieuwe subsidiesystema.ek bij aan de uitgangspunten: flexibiliteit, duidelijke en bestendige afspraken, meer cultureel ondernemerschap, liever complementair dan concurrerend? a. Waar blijkt dat uit? b. Wat gaat goed, welke knelpunten zijn er? 4. Lukt het de instellingen en verenigingen om cofinanciering elders te werven? a. Wat ervaren zij als knelpunten en successen? b. Welke succesmethodes kunnen gedeeld worden met andere instellingen? 5. Hoe ziet de onderlinge samenwerking op instellingsniveau eruit tussen de instellingen? a. In welke mate dragen deze bij aan het versterken van de uitvoering van de vier ambi.es? 6. Wat zijn de belangrijkste resultaten en ontwikkelingen per ambi.e en bijbehorende doelen? a. Wat zijn de belangrijkste successen en knelpunten? b. Welke doelen kunnen afgevinkt worden en waar wil de gemeente nog op sturen? Rapportage “Tussenevalua1e Kunst en Cultuurbeleid Gemeente Assen” 7 november 2024

3

7. Wat is de stand van zaken met betrekking tot de begro.ng? a. Is deze en verlopen de uitgaven zoals beoogd voor deze beleidsperiode? b. Zijn er ontwikkelingen/aanbevelingen die leiden tot verschuivingen binnen de begro.ng Kunst en Cultuurbeleid? 8. Zijn er landelijke, provinciale, gemeentelijke, maatschappelijke ontwikkelingen geweest of aanstaande die van invloed zijn op het kunst- en cultuurbeleid van de gemeente en waarop gereageerd of gean.cipeerd moet worden door de gemeente en of instellingen?

1.3 Verantwoording, methode en proces Op basis van gesprekken met de opdrachtgever en beleidsmedewerkers is de opdracht en opzet van de tussenevalua.e aangescherpt. Tegelijker.jd is een documentenstudie uitgevoerd die inzicht hee` gegeven in de context van het cultuurbeleid en in het beleidskader en uitvoering zelf. Hiervoor zijn het beleidskader, de jaarlijkse uitvoeringsprogramma’s en de subsidieregelingen en de jaarprogramma’s van de zes kerninstellingen bestudeerd. Er zijn enquêtes opgesteld en uitgezet bij de kerninstellingen, specifieke voorzieningen, de amateurverenigingen, het digitale inwonerpanel en het digitale jongerenpanel van de gemeente. Alle kerninstellingen en specifieke voorzieningen hebben de enquête ingevuld en teruggestuurd. Zes van de achnen amateurverenigingen hebben de enquête ingevuld. Hiermee kan er geen uniform beeld van deze verenigingen geschetst worden. De evalua.evragen voor de digitale panels zijn door Yvon van der Laan bij de gemeente aangeleverd. De gemeente hee` deze in haar systeem uitgezet bij de panelleden en hee` de rapportage van de uitkomsten gemaakt, in een afzonderlijk document. Dit document is samen met de eindrapportage van de tussenevalua.e opgeleverd en aan de gemeente overhandig.

Van het inwonerpanel hee` 55% (in totaal 1567 inwoners) de enquête ingevuld, waarbij opgemerkt moet worden dat dit vooral 55-plussers betre` met een uitschieter van de 65-74-jarigen. Bij het jongerenpanel is de respons 23%, met een totaal van 47 jongeren. De panelonderzoeken zijn niet representa.ef voor de hele Asser bevolking omdat vooral bij de volwassenen de groep ouderen oververtegenwoordigd is en het slechts een klein absoluut aantal jongeren betre`. Met de beleidsmedewerkers, zes kerninstellingen en vier specifieke voorzieningen zijn verdiepende face to face interviews gehouden. De uitkomsten zijn geanalyseerd en besproken in een plenaire sessie met de geïnterviewde instellingen en voorzieningen. De uitkomsten van alle enquêtes, interviews en het groepsgesprek zijn vertaald in deze rapportage op hoofdlijnen. De conceptversie hiervan is besproken met de beleidsmedewerkers en de teammanager en vervolgens uitgewerkt in de defini.eve rapportage.

Rapportage “Tussenevalua1e Kunst en Cultuurbeleid Gemeente Assen” 7 november 2024

4

2

Conclusies en aanbevelingen

In dit hoofdstuk worden de onderzoeksvragen beknopt beantwoord en worden aanbevelingen gegeven voor de periode 2025 en 2026.

2.1 Inzet gemeente Op basis van de evalua.e van het kunst en cultuurbeleid in 2020, hee` de gemeente voor de periode van 2021 tot en met 2024 gekozen voor een andere opzet en aanpak van het kunst en cultuurbeleid. De gemeente hee` de ambtelijke capaciteit verdubbeld en er is een beleidskader opgesteld dat rich.nggevend is voor de ontwikkeling van het kunst- en cultuurbeleid en de uitvoering daarvan door de instellingen. Ook is een nieuwe infrastructuur opgezet en ingericht met kerninstellingen, specifieke instellingen en amateurverenigingen. Daarbij zijn nieuwe bijpassende subsidieregelingen ingevoerd. Er is een nieuwe subsidieregeling voor incidentele ac.viteiten Kunst en Cultuur aan toegevoegd, aanvullend op de bestaande subsidieregeling evenementen. Na de covid 19 pandemie is met een herstelagenda een traject doorlopen met de instellingen en voorzieningen waarin extra financiële middelen zijn uitgekeerd, waarvoor een subsidiemaatregel is ontworpen. Ook is ingezet op de .jdelijke regeling energiekosten voor culturele organisa.es. Er is bijgedragen aan en gestuurd op de doorontwikkeling en de uitvoering van het beleidskader en de vier ambi.es (zie de hoofdstukken en bijlagen). 2.2 Beleidskader, regie en samenwerking Het beleidskader beschrij` vier ambi.es en doelen per ambi.e op hoofdlijnen.

Wat opvalt bij de bestudering van het beleidskader is dat de ambi.es en doelen vrij globaal van aard zijn. Er zijn geen criteria of gewenste resultaten aan de doelen verbonden. De gemeente hee` bij het vaststellen van het beleidskader en de meerjarenafspraken niet aangegeven welke effecten en resultaten zij aan het eind van de beleidsperiode wil bereiken, meten en waarom. Dit maakt het moeilijk te toetsen òf, èn wanneer de ambi.es en een groot deel van de doelen behaald zijn. De kerninstellingen en specifieke voorzieningen kunnen zich vinden in de visie en ambi.es. Geen enkele instelling of voorziening hee` het eigen organisa.ebeleid erop moeten aanpassen. Enkele specifieke instellingen hebben de eigen aanpak verbreed op basis van de ambi.es. Tegelijker.jd vinden de instellingen de ambi.es en doelen te weinig rich.nggevend. Zij missen een prioriteitstelling en de beschrijving van de infrastructuur met daarin de func.es en rollen van de instellingen. Volgens de instellingen hee` het ontbroken aan een gezamenlijk proces waarin met elkaar besproken is wat de ambi.es en doelen inhouden en hoe de gemeente en instellingen er met elkaar en individueel vorm aan kunnen geven in de uitvoering. De gemeente stelt jaarplannen op met ac.viteiten gericht op de doorontwikkeling van het beleid.

De gemeente stuurt vooral op de individuele instellingen en voorzieningen met meerjarenafspraken, door de instellingen in te leveren jaarplannen en jaarverslagen en met bestuurlijke overleggen. De gemeente hee` geen format opgesteld voor de manier waarop de meerjarenplannen, jaarplannen en verantwoording ingeleverd moeten worden. De instellingen doen dit ieder op hun eigen manier. De gemeente hee` nog geen monitorsysteem om de voortang bij te houden en te meten. Dit maakt dit het voor de beleidsmedewerkers las.g om een totaalbeeld te krijgen van de inzet per ambi.e, de doorontwikkeling en de voortgang hierin. De meerjarenafspraken voor een periode van vier jaar worden door de instellingen en voorzieningen erg gewaardeerd. Dit gee` ze de zekerheid en de mogelijkheid de eigen organisa.e professioneel door te ontwikkelen. Ook voldoen zij hiermee aan de randvoorwaarden voor het aanvragen van fondsen en externe subsidiëring. De gemeente voert meerdere regierollen uit, auankelijk van de situa.e. De kerninstellingen geven aan een geleidelijke verschuiving te zien van de rol van partner naar de rol van opdrachtgever en controleur. Zij zouden graag zien dat de gemeente weer meer de rol van aanjager en ini.a.efnemer op zich neemt. De beleidsmedewerkers vinden dat de instellingen en voorzieningen deels ook zelf de verantwoordelijkheid hebben om elkaar op te zoeken en ini.a.even te nemen.

De instellingen werken veel samen met elkaar op het uitvoeringsniveau van ac.viteiten en projecten. Met het opheffen van het Culturele Hart is de samenwerking op organisa.e- en managementniveau komen te Rapportage “Tussenevalua1e Kunst en Cultuurbeleid Gemeente Assen” 7 november 2024

5

vervallen. Hierdoor zijn de organisa.es op instellingsniveau steeds meer los van elkaar gaan opereren. Dit is versterkt door de covid 19 periode. Er is inzet gepleegd vanuit zowel de gemeente als vanuit enkele kerninstellingen (afzonderlijk van elkaar) om deze samenwerking weer op te starten. Een meerderheid van de instellingen vond dit inder.jd niet nodig. Het gevolg is dat de gemeente een gemeenschappelijk overlegmoment mist en de instellingen de onderlinge afstemming op organisa.eniveau missen. Voor alle ambi.es geldt dat zij op onderdelen uitgevoerd worden. Organisa.es en voorzieningen ondernemen en bieden tal van ac.viteiten voor en binnen de ambi.es. Door het ontbreken van de gezamenlijke opdracht(en) en onderlinge afstemming bestaat de uitvoering van het beleid vooral uit losse ac.viteiten van individuele instellingen en voorzieningen. Aanbevelingen Om veel meer rendement (organisatorisch, financieel en maatschappelijk) te kunnen behalen, is het belangrijk om de visie op de vier ambi.es verder uit te werken en iedere ambi.e zelf meer te specificeren. De gemeente kan overwegen om de visie, doelen en prioriteiten samen met de instellingen te vertalen naar concrete doelen voor de organisa.es. Met als resultaat samenhangende plannen en aanbod per ambi.e. Daarbij moet helder worden welke prioriteiten de gemeente wil aanbrengen tussen de vier ambi.es en binnen de ambi.es.

Vervolgens is het belangrijk om gezamenlijk uit te werken welke rol en resultaten de gemeente verwacht van de instellingen en wat de instellingen verwachten van de gemeente. De instellingen zijn daarna verantwoordelijk voor de uitvoering (in lijn met het cultureel ondernemerschap). Door te sturen op resultaten, doelen, samenhang en samenwerking houdt de gemeente de regie. Een monitorsysteem zou hierbij helpend kunnen zijn. Ambi3e 1 Assen bruisende culturele hoofdstad Om deze ambi.e Assen bruisende en culturele hoofdstad te realiseren is het nodig om deze verder uit te werken in een bestuurlijke visie en samen met de instellingen in een meerjarenprogramma, waarbij duidelijk is wie waarvoor aan zet is. Vervolgens zal de ambi.e opgenomen moeten worden in bestuurlijke documenten, aanpalende beleidsterreinen en in de “Asser Ambi.e Agenda”. Kunst en cultuur als sector biedt kansen voor de “Asser Ambi.e Agenda”: voor een bruisende studentenstad en voor het vergroten van de brede welvaart en leevaarheid. Onderzocht kan worden hoe Kunst en Cultuur beter opgenomen kan worden in “Het Merk Assen”. Er is nadere besluitvorming nodig over de uitvoering van de opdracht Stadscollec.e. Ambi3e 2 kinderen en jongeren groeien op met cultuur Alle kerninstellingen en meerdere specifieke instellingen bieden cultuureduca.e, vanuit meerdere belangen en vanuit meerdere vormen van financiering.

Omdat de gemeente niet de enige financier is en ook niet alle instellingen hiervoor financiert, hee` zij weinig zeggenschap over het geheel. Er is geen afstemming tussen de beleidsterreinen onderwijs en kunst en cultuur en tussen kunst en cultuur met de scholen. Het is niet duidelijk of het onderwijs en de gemeente overeenkoms.ge belangen hebben met betrekking tot cultuureduca.e. Toch zou de gemeente wel meer kunnen sturen. Het is belangrijk dat de gemeente haar eigen visie op kunsten cultuureduca.e (inclusief naschools aanbod) en talentontwikkeling aanscherpt en aangee` wat de doelen en gewenste resultaten hiervoor zijn. Er kan meer gestuurd worden op een samenhangende aanpak en efficiënt totaalaanbod, waarbij overleg en afstemming met het onderwijs en de Provincie Drenthe (als medefinancier van de instellingen in Assen) meerwaarde kan bieden. De doelen van het onderwijs en gemeente kunnen op elkaar aangepast worden en er kunnen afspraken gemaakt worden over de koppeling tussen binnenschoolse en buitenschoolse cultuureduca.e en de doorstroom naar talentontwikkeling en, wie hierin welke rol hee` en neemt. De func.e, rol en taken hierbinnen van het ICO (als centrale spil) kunnen vervolgens in de meerjarenafspraken opgenomen worden. Ambi3e 3 Kunst en cultuur voor iedereen De basisinfrastructuur is dekkend, met uitzondering van een aanbod voor jongeren volgens de respondenten.

Door landelijke en provinciale bezuinigingen kan de basisinfrastructuur onder druk komen te staan. Het aanbod wordt zowel stedelijk als in wijken en zowel binnen als buiten de instelling aangeboden. Met het jeugd- en volwassen sport en cultuurfonds biedt de gemeente inwoners met een krappe portemonnee de mogelijkheid om deel te nemen aan kunst en cultuur. Het is onduidelijk of er genoeg faciliteiten voor jonge Rapportage “Tussenevalua1e Kunst en Cultuurbeleid Gemeente Assen” 7 november 2024

6

kunstenaars zijn. In de onderzoeksopdracht voor broedplaatsen, werkplaatsen en exposi.eruimte, zou nader onderzocht kunnen worden waaruit het hiaat voor jongeren nog bestaat. Er kan ook aangehaakt worden bij het jongerenbeleid “Goed idee, Kom ermee” en het onderzoek naar mogelijkheden voor een jongerencentrum dat momenteel uitgevoerd wordt. Dit is ook een kans voor kunst en cultuur en de kunst- en cultuursector kan kansen bieden voor onder ander de programmering voor en in het jongerencentrum. Ambi3e 4 met kunst en cultuur meer bereiken Om kunst en cultuurbeleid echt te verbinden met andere beleidsterreinen is een nog betere domeinovers.jgende samenwerking nodig. Aansluitend op de aanbevelingen van het interne Ac.eonderzoek samenwerking kunst en cultuur en sociaal domein, is het aan te bevelen om de belangrijke thema’s binnen de Sociale Stad en GALA in gezamenlijkheid met Kunst en Cultuur te inventariseren. Vervolgens kan dan bekeken worden hoe het Kunst en Cultuurbeleid en de kunst- en cultuurinstellingen hierop kunnen aansluiten. Ook de instellingen hebben aangegeven hier behoe`e aan te hebben. Het advies is hier prioriteit aan te geven, gezien de voorgenomen bezuinigingen van het Kabinet op kunst en cultuur, onderdelen van het sociaal domein, onderwijs en aflopende GALA subsidies.

In de prak.jk worden enkele projecten al uitgevoerd tussen kunst en cultuurinstellingen en Vaart Welzijn en door DNK en huisartsen. Deze kunnen als voorbeeld dienen. De sector kunst en cultuur kan veel meer betekenen voor de Economische Agenda en het “Stadsmarke.ngplan,” “De Asser Ambi.e Agenda” en voor de “Agenda en het Ac.eplan Vrije .jdseconomie”. De verbinding met de deelplannen wordt echter niet expliciet gelegd. Er zijn verschillende landelijke onderzoeken uitgevoerd waarin is gebleken dat de kunst- en cultuursector, de vrije .jdseconomie en het ves.gingsklimaat elkaar zeer posi.ef kunnen beïnvloeden (zie hoofdstuk 8.4.). Het advies is om hier een nadere verkenning voor uit te voeren en vervolgens te vertalen naar een bestuurlijke opdracht voor de beleidsafdelingen. Omdat kunst en cultuur niet tot nauwelijks op de agenda staat bij Vaart in Assen, is het aan te bevelen om te onderzoeken of de kunst- en cultuursector op een andere manier en met een andere verbinding met de vrije.jdseconomie, meer tot zijn recht kan komen.

2.3 Subsidiesystema0ek en financiering De ingevoerde subsidiesystema.ek slaagt erin bij te dragen aan de uitgangspunten: flexibiliteit, duidelijke en bestendige afspraken, meer cultureel ondernemerschap, liever complementair dan concurrerend. Vooral het cultureel ondernemerschap wordt goed uitgevoerd. Er ontstaan regelma.g discussies tussen instellingen en de gemeente over of er al dan niet ruimte binnen de bestaande subsidie is voor nieuwe projecten. Omdat het niet al.jd helder is welke verdeling er binnen de begro.ngssubsidie en budgexen van een kerninstelling is gemaakt is, blij` deze discussie bestaan. Een extra complica.e is dat de instellingen voor ac.viteiten en diensten meerdere financieringsbronnen hebben. Hoe de verdeling is, is niet bij iedere instelling inzichtelijk voor de gemeente. Over het algemeen zijn de instellingen en voorzieningen complementair aan elkaar, alhoewel er wel gevoelens van concurren.e spelen op enkele ac.viteiten. Dit wordt volgens de instellingen mede veroorzaakt omdat de instellingen elkaars meerjarenafspraken niet kennen. De amateurverenigingen die de enquête hebben ingevuld, geven aan goed overweg te kunnen met de subsidieregeling voor de amateurverenigingen. De subsidieregeling voor incidentele ac.viteiten kunst en cultuur is in 2021 en 2023 onderbenut, het plafond van €75.000,- is in deze jaren niet bereikt.

Redenen hiervoor kan zijn dat de drie aanvraagperiodes te ver uit elkaar liggen en dat de regeling te weinig bekend is. Naast de subsidies vanuit het Kunst en cultuurbeleid, worden er ook andere gemeentelijke en provinciale subsidies ingezet voor de kunst- en cultuurinstellingen zoals de SPUK-uitkering jongerenimpuls, GALA middelen en middelen uit het Na.onaal Programma Onderwijs. De meeste regelingen hiervan hebben een loop.jd tot en met 2025. Het ontbreekt aan een subsidieregel voor een flexibel budget om nieuwe ontwikkelingen te kunnen aanjagen en ini.a.even te kunnen bekos.gen die niet binnen de andere subsidieregelingen passen. Aanbevelingen Er zijn een aantal organisa.es die zich hebben aangemeld met de vraag een specifieke voorziening te kunnen worden en er is een specifieke voorziening die een kerninstelling zou willen worden. Hiervoor is echter nog geen beleid vastgelegd, er is hierover besluitvorming nodig. Een gespecificeerde avakening binnen de begro.ngssubsidies en beschikkingen voor de instellingen kan de discussie over ruimte in het budget voor Rapportage “Tussenevalua1e Kunst en Cultuurbeleid Gemeente Assen” 7 november 2024

7

nieuwe ac.viteiten wegnemen. Het is belangrijk dat de gemeente zicht houdt op de .jdelijke budgexen (die lopen tot en met 2025), om op .jd bij te kunnen sturen. Zeker in verband met de aanstaande bezuinigingen van het Rijk op kunst en cultuur en de herverdeling van subsidies van de Provincie Drenthe, waar de instellingen voorzieningen in Assen gebruik van maken. De gemeente doet er goed aan om te onderzoeken of er mogelijkheden zijn voor een regeling voor een flexibel budget voor als aanjaagbudget voor de doorontwikkeling van het kunst en cultuurbeleid en de uitvoering ervan. Vier inschrijfperiodes voor de subsidieregeling ac.viteiten kunst en cultuur zijn meer passend. De tussen evalua.e kan leiden tot mogelijke benodigde verschuivingen binnen de begro.ng K&C. Bedragen zijn .jdens dit evalua.eonderzoek nog niet inzichtelijk. Eventuele benodigde aanpassingen kunnen voortvloeien uit nieuwe ontwikkelingen en uit de onderzoeksopdracht naar de gezamenlijke huisves.ng voor Garage TDI, de Peergroup en Wabi Sabi en uit de onderzoeksopdracht naar broedplaatsen, werkplaatsen en exposi.eruimtes. Het is nodig om .jdig te an.ciperen op de subsidies die eind 2025 aflopen. De Provincie Drenthe hee` een andere regeling ontworpen voor de financiering van kunst en cultuur. Individuele instellingen en voorzieningen in Assen kunnen hiervan gevolgen gaan ondervinden.

Gezien het feit dat veel kerninstellingen en enkele specifieke instellingen ook subsidie ontvangen van de Provincie Drenthe en gezien de aanstaande bezuinigingen van het Rijk, is het raadzaam om met de provincie in gesprek te gaan. Onderwerp is dan de gezamenlijke financiering en borging van kunst en cultuur in Assen. De VNG hee` in januari 2024 een proposi.e “Samen Cultuur Borgen” uitgebracht. Het betre` een gezamenlijke gemeentelijke visie op cultuurbeleid dat als handvat kan dienen. Het is belangrijk dat de gemeente daarbij zelf eerst haar eigen visie op de prioriteiten in haar kunst en cultuurbeleid scherp hee`.

2.4 Ontwikkelingen Er zijn financiële en inhoudelijke ontwikkelingen gaande of aanstaande die van invloed zijn op het kunst en cultuurbeleid van de gemeente. Zie hoofdstuk 10 en bijlage 6 voor de uitgebreide versie. Deze ontwikkelingen zijn of zouden de context moeten zijn voor de doorontwikkeling en financiering van het kunst- en cultuurbeleid van Assen. Het is belangrijk hier binnen de gemeente het gesprek over aan te gaan en te onderzoeken waar de bedreigingen en kansen liggen.

Rapportage “Tussenevalua1e Kunst en Cultuurbeleid Gemeente Assen” 7 november 2024

8

3

Start beleidskader

3.1 Aanleiding De inhoud van de kadernota is gebaseerd op gesprekken met kunst- en cultuurinstellingen in 2019/2020 en uit een evalua.e van het kunst- en cultuurbeleid toenter.jd. Uit die gesprekken en evalua.e in 2020 is een aantal knelpunten naar voren gekomen. De instellingen hebben in 2020 aangegeven dat er te weinig samenhang in het aanbod was, onder andere omdat de instellingen te weinig met elkaar samenwerkten en de gemeente daar te weinig op stuurde. Instellingen hadden ook behoe`e aan een heldere visie van de gemeente. Zij wilden samen met de gemeente afspraken maken over kaders voor hun programma’s en ac.viteiten en over regels voor financiering zodat zij beter van tevoren weten wat zij kunnen programmeren (om voor subsidie in aanmerking te komen). Ook zou het duidelijk moeten worden wat de kerntaken van de kunst- en cultuurinstellingen zouden moeten zijn en was er behoe`e aan helderheid over domeingrenzen. Het aanbod dat gericht was op Assen als familiestad, zou behouden moeten blijven. Vanuit de beleidsafdeling werd aangegeven dat er te weinig ambtelijke capaciteit in uren beschikbaar was om de beleidstaken en regierol te kunnen uitvoeren. 3.2 Inzet gemeente De gemeente hee` de ambtelijke capaciteit verdubbeld en er is een beleidskader opgesteld dat rich.nggevend is voor de ontwikkeling van het kunst- en cultuurbeleid en de uitvoering daarvan door de instellingen.

De gemeente hee` daarnaast ingezet op een nieuwe infrastructuur van kerninstellingen, specifieke instellingen en amateurverenigingen. Daarbij zijn nieuwe bijpassende subsidieregelingen ingevoerd. Ook is er een subsidieregeling voor incidentele ac.viteiten Kunst en Cultuur ingevoerd, aanvullend op de bestaande evenementenregeling. De beleidsmedewerkers hebben beoogde infrastructuur ingericht. Hierbij zijn met iedere kerninstelling en specifieke voorziening bestuurlijke en ambtelijke gesprekken gevoerd. De subsidieregelingen zijn ontworpen, vastgesteld en geïmplementeerd. Op basis van de subsidieregelingen hebben de beleidsmedewerkers deze beleidsperiode meerjarenafspraken gemaakt -over financiering en inspanningenmet de kerninstellingen en met de specifieke voorzieningen. Met twee kerninstellingen is dit een intensief traject gebleken (zie H5 Regie) dat deels ten koste is gegaan van de doorontwikkeling van het beleid en inzet op andere beleidstaken binnen kunst en cultuur. Extra aandacht en inzet is besteed aan de gevolgen van de Covid 19 pandemie. Vanuit de herstelagenda is door de beleidsmedewerkers in overleg met iedere kerninstelling en specifieke voorziening onderzocht hoe de instellingen en voorzieningen deze periode zouden kunnen doorkomen. Vervolgens zijn er extra rijksmiddelen uitgekeerd.

Het College hee` ervoor gekozen om deze door het rijk beschikbare middelen volledig in te zexen voor de culturele instellingen en voorzieningen. Hiervoor is een bijbehorende subsidieregeling ontworpen. Ook is er een onderzoek gehouden naar de situa.e van en ondersteuning geboden aan Zzp’ers in de sector en zijn er digitale bijeenkomsten gehouden met het amateurveld. In dit kader is ook de SPUK-uitkering “impuls jongerencultuur” uitgekeerd aan meerdere kunst- en cultuurinstellingen. Deze periode is gekenmerkt door intensieve trajecten, waarin vele gesprekken met instellingen en voorzieningen gevoerd zijn. De inhoudelijke doorontwikkeling van het kunst- en cultuurbeleid is hierdoor vertraagd. De gemeente hee` veel inzet gepleegd op de vier ambi.es. Zoals het invullen van het hiaat in de infrastructuur met CAMPIS voor de beeldende kunst, het invoeren van een 1% regeling bij bouwbesluiten, inzet op Garage TDI om te worden gehonoreerd als BIS-instelling, professionalisering van het Interna.onaal Filmfes.val IFA, deelname aan We the North ten behoeve voor de instellingen en voorzieningen, inzexen van de Cultuurcoach, voorbereiden en beschikbaar stellen van vouchers en faciliteiten van het jeugd- en volwassenen sport en cultuurfonds.

Er zijn onderzoeksopdrachten uitgezet voor huisves.ng voor Garage TDI, Wabi Sabi en de Peergroup en voor een inventarisa.e van mogelijkheden voor werkplaatsen, broedplaatsen en exposi.eruimten. Ook is er inzet geweest voor de herplaatsing van het TT-beeld. De inzet van de gemeente staat verder beschreven bij de hoofdstukken en bijlagen over de ambi.es. Rapportage “Tussenevalua1e Kunst en Cultuurbeleid Gemeente Assen” 7 november 2024

9

4

Beleidskader en uitvoering

Het beleidskader beschrij` vier ambi.es met bijbehorende doelen. De ambi.es en de doelen zijn op hoofdlijnen beschreven. Wat opvalt bij de bestudering van het beleidskader is dat de ambi.es en doelen vrij globaal van aard zijn. De gemeente hee` bij het vaststellen van het beleidskader en de meerjarenafspraken niet aangegeven welke effecten en resultaten zij aan het eind van de beleidsperiode en per jaar wil bereiken, meten en waarom. Dit maakt het moeilijk te toetsen òf, èn wanneer de ambi.es en doelen behaald zijn. Er zijn geen criteria of gewenste resultaten aan de doelen verbonden. Uit de enquêtes en interviews komt naar voren dat de instellingen en voorzieningen deze constatering delen. De instellingen is gevraagd of zij de visie, ambi.es en doelen uit het beleidskader helder vinden, of zij hun eigen beleid aan het beleidskader hebben moeten aanpassen en of zij het beleidskader een goede basis vinden om hun aanbod op te programmeren. De respondenten kunnen zich goed vinden in de ambi.es en doelen. Het was voor de instellingen (met uitzondering van één instelling) niet nodig om de eigen visie en organisa.ebeleid op de ambi.es en doelen aan te passen. De ambi.es en doelen zijn vrij breed zodat al het aanbod er wel in past. Tegelijker.jd vinden de instellingen de ambi.es en doelen te weinig rich.nggevend.

De instellingen vragen de gemeente om prioriteitstelling en aanscherping van het beleidskader. Volgens de instellingen hee` het ontbroken aan een gezamenlijk proces waarin met elkaar besproken is wat de ambi.es en doelen inhouden en hoe de gemeente en instellingen er met elkaar vorm aan kunnen geven in de uitvoering. Dit maakt dat de instellingen zich onvoldoende mede-eigenaar voelen van het beleidskader. Wat mist in het beleidskader is een beschrijving van de benodigde infrastructuur met de kerninstellingen, specifieke voorzieningen en amateurverenigingen en hun func.e en rol. Dit betekent echter niet dat de ambi.es en doelen niet uitgevoerd worden, integendeel. Er is sprake van een posi.eve inzet en een grote varia.e van dienstverlening en aanbod op alle vier ambi.es. Het aanbod is in de prak.jk vooral instellingsgericht en niet gezamenlijk gericht op het grote geheel van de vier ambi.es. Over het algemeen stemmen de instellingen en voorzieningen het aanbod op instellingsniveau nog niet als vanzelfsprekend op elkaar af. Op ac.viteitenniveau wordt er wel veel samengewerkt. De specifieke voorzieningen zijn speciaal voor die ene voorziening/func.e ingericht. Daardoor is afstemming minder nodig of mogelijk volgens de voorzieningen. De kerninstellingen vinden enerzijds dat zij een zodanig specifiek karakter en aanbod hebben, dat er nagenoeg geen dubbelingen in het aanbod zijn.

Anderzijds geven zij aan onvoldoende zicht op elkaars aanbod te hebben. Dat maakt afstemming las.g. Daar waar het aanbod wel op elkaar afgestemd wordt, betre` het instellingen met aanpalend aanbod, zoals muziek- en filmaanbod. De organisa.es programmeren onauankelijk van elkaar. Er komen af en toe dubbelingen voor in het aanbod en ac.viteiten, ook met De Bonte Wever. Twee instellingen willen graag dat de gemeente een stadsprogrammeur gaat financieren. De gemeente is van mening dat afstemming een taak van de instellingen is en ziet meer in een afstemmingsoverleg van de programmeurs van de instellingen. De instellingen pleiten voor een gezamenlijke uitwerking van de ambi.es en doelen naar een gezamenlijke opdracht met een beschrijving van de infrastructuur die daarvoor nodig is en wie daarin welke func.e en rol hee`. Vervolgens kunnen de visie, doelen en prioriteiten door hen vertaald worden naar de uitvoering. Zij verwachten dat de gemeente hierin de regie neemt.

5

Regie

De gemeente vertaalt het beleidskader naar jaarlijkse uitvoeringsplannen waarmee zij de doorontwikkeling van het beleid stuurt. Instrumenten die de gemeente inzet om de uitvoering door de instellingen aan te sturen zijn: meerjarenafspraken, gebaseerd op meerjarenplannen van de instellingen en voorzieningen, het door de instellingen jaarlijks in te dienen jaarplan/ac.viteitenplan en de door de instelling in te dienen inhoudelijke en financiële jaarverslagen. Er vindt twee keer per jaar een bestuurlijk overleg plaats van de wethouder met de individuele kerninstellingen en één keer per jaar met de specifieke voorzieningen. De beleidsmedewerkers hebben meermaals per jaar een ambtelijk overleg met de directeuren of programmeurs van de individuele instellingen. De beleidsmedewerkers proberen ook zoveel mogelijk exposi.es, tentoonstellingen en ac.viteiten te bezoeken om betrokken te zijn en blijven bij de instellingen en de uitvoering, mede in rela.e met de context van het beleidskader. Rapportage “Tussenevalua1e Kunst en Cultuurbeleid Gemeente Assen” 7 november 2024 10

De gemeente laat het aan de instellingen en voorzieningen over in welke vorm zijn hun jaarplannen en jaarlijkse verantwoording indienen. De instellingen doen dit ieder op hun eigen manier en niet specifiek per ambi.e. Dit maakt het voor de beleidsmedewerkers las.g om een totaalbeeld te krijgen van de inzet per ambi.e en doelen, de doorontwikkeling daarvan en voortgang daarin. De instellingen waarderen de meerjarenafspraken en geven aan de bijbehorende zekerheid van financiering voor vier jaar ook nodig te hebben voor de professionele doorontwikkeling van de instelling. Daarbij is structurele financiering ook een randvoorwaarde voor het aanvragen van externe subsidies en fondsen. Met twee instellingen is nog niet tot overeenstemming gekomen over de meerjarenplannen. De reden hiervoor is dat één s.ch.ng in 2022 een niet- dekkende begro.ng voor 2023 hee` aangeleverd met een tekort van €1.4 miljoen, oplopend tot een tekort in 2028 van € 1,8 miljoen. De s.ch.ng hee` de opdracht gekregen om te komen tot een dekkende meerjarenbegro.ng en een inhoudelijk beleidsplan (Businesscase). Er zijn gesprekken gevoerd met de s.ch.ng, een bestuurlijk proces is opgestart en een extern bureau hee` een valida.e uitgevoerd op de aangeleverde stukken van de s.ch.ng. Het intensieve traject is in de zomer 2024 afgerond, na auandeling van de bezwaarschri`en van de s.ch.ng.

Met een andere s.ch.ng is er een traject gelopen om belemmeringen in de samenwerking op te lossen. Deze belemmeringen betroffen enerzijds verschillende opvanngen over de verantwoording van de subsidie en anderzijds uit elkaar lopende verwach.ngen ten aanzien van de func.e en rol van de s.ch.ng bij de uitvoering van het gemeentelijk beleid. Het bemiddelingstraject hee` voldoende basis geboden om de rela.e weer op te bouwen. Beide trajecten hebben veel ambtelijke capaciteit gekost (zowel vanuit Beleid als Financiën) dat ten koste is gegaan van het uitvoeren van andere werkzaamheden uit de kadernota. De gemeente stuurt met inspanningsverplich.ngen en niet met resultaatverplich.ngen, alhoewel enkele instellingen aangeven dat de gemeente de uitvoering van de inspanningsverplich.ng toch behoorlijk resultaatgericht beoordeeld. Ook vinden enkele instellingen dat de gemeente niet alleen op de inhoud, maar ook te veel op hun bedrijfsvoering gericht is. De beleidsmedewerkers geven aan meer te willen sturen op de doelen en globale resultaten, ‘op het wat en niet op het hoe’. De gemeente wil instellingen niet afrekenen op aantallen ac.viteiten of bezoekers omdat er redenen zouden kunnen zijn waardoor deze niet gehaald worden.

Maar als de gemeente signalen krijgt dat bij bepaalde ac.viteiten herhaaldelijk weinig deelname is, wil de gemeente dit mede in rela.e met prijs/kwaliteit wel bespreekbaar kunnen maken. Bij de meerdere kerninstellingen is de gemeente een kleine subsidiegever (b.v. 10-20% van het subsidiebedrag van het Drents Museum en Garage TDI). Alle kerninstellingen en een deel van de specifieke instellingen ontvangen ook subsidie van de Provincie Drenthe, de landelijke overheid en fondsen. De instellingen moeten ook aan de eisen van deze subsidiegevers voldoen. Dat maakt sturing van de gemeente op het totaal van een instelling las.g. In de prak.jk blijkt wel dat de eisen elkaar niet echt bijten. De gemeente voert meerdere rollen uit die allemaal nodig zijn in bepaalde fases of situa.es (kadersteller, opdrachtgever, regisseur, partner, facilitator, subsidiegever, controleur). Alle kern- en specifieke instellingen zien de gemeente in de uitvoering van de regierol vooral als kadersteller, subsidiegever en controleur. Drie van de zes kerninstellingen en zeven van de negen specifieke instellingen zien de gemeente ook als partner. Over het algemeen vinden de instellingen dat de gemeente de laatste vier, vijf jaar, iets minder partner is geworden en meer opdrachtgever en subsidieverlener.

Overwegend alle geïnterviewde instellingen zouden graag zien dat de gemeente als regisseur meer de rol van aanjager en ini.a.efnemer op zich neemt. De beleidsmedewerkers vinden dat de instellingen deels ook zelf de verantwoordelijkheid hebben om ini.a.even te nemen en elkaar op te zoeken. De verwach.ngen van elkaar lopen op onderdelen uiteen. In de prak.jk blijken de beleidsmedewerkers kunst en cultuur veel opgeslokt te worden door de waan van de dag (covid periode, de intensieve trajecten met de twee bovengenoemde instellingen). Inmiddels is het besluit genomen om per januari 2025 een parnme junior accounthouder in te zexen, ter ontlas.ng van de beide beleidsmedewerkers. Rapportage “Tussenevalua1e Kunst en Cultuurbeleid Gemeente Assen” 7 november 2024

11

6

Subsidiesystema2ek

De gemeente hee` bij de start bij deze beleidsperiode een ander subsidiestelsel ingericht. Het subsidiestelsel voor de kunst- en cultuurinstellingen kent vier subsidieregelingen/verordeningen: 1) de begro.ng kunst en cultuur: reguliere subsidie met meerjarenafspraken, 2) de subsidieregeling amateurverenigingen 2023, 3) subsidieregeling ac.viteiten kunst en cultuur 2023 en 4) de evenementenregeling. Met deze regelingen wil de gemeente meer kunnen sturen op de ambi.es en doelen van het beleid. Bij de herijking van de subsidiesystema.ek hee` de gemeente de volgende uitgangspunten gehanteerd: duidelijke en bestendige afspraken, flexibiliteit, liever complementair dan concurrerend, meer cultureel ondernemerschap. Uit de documentenstudie en interviews blijkt dat de vorm van de meerjarenafspraken er per instelling verschillend uitzien. Bij enkele instellingen zijn deze door de gemeente vertaald in concrete inspanningsverplich.ngen en bij andere in concrete presta.eafspraken. Met twee instellingen loop het nog traject om tot duidelijke afspraken te komen. Bij andere instellingen zijn de meerjarenafspraken door de instellingen zelf (in overleg met de gemeente) op hoofdlijnen geformuleerd in te leveren diensten, aanbod en of ac.viteiten.

De meerjarenafspraken zijn voor de instelling zelf helder, maar de instellingen geven aan dat zij de meerjarenafspraken van de andere instellingen niet (allemaal) kennen en dat las.g te vinden. Hetzelfde geldt voor de kerntaken en domeingrenzen. Het is volgens de instellingen niet nodig om de domeingrenzen scherper af te bakenen, maar de func.es van de instellingen zouden wel verhelderd moeten worden. Het niet kennen van elkaars meerjarenafspraken werkt concurren.egevoelens enigszins in de hand. Over het algemeen vinden de instellingen dat zij wel complementair aan elkaar zijn omdat zij verschillende func.es uitvoeren. Bij cultuureduca.e wordt wel concurren.e ervaren. Het overgrote deel van de specifieke instellingen gee` aan inderdaad meer ruimte voor vernieuwing en flexibiliteit te ervaren met de nieuwe subsidieregeling en de meerjarenafspraken. Sommige kerninstellingen voelen ruimte voor vernieuwing binnen de meerjarenafspraken en jaarplannen, anderen niet omdat er binnen de bestaande structurele subsidie volgens hen te weinig financiële ruimte is. Voor vernieuwing en aanvullende programmering doen de instellingen (en enkele specifieke voorzieningen) ook een beroep op andere subsidies van de gemeente en vooral op subsidie van externe financiers.

Er ontstaan regelma.g discussies tussen de instellingen en de gemeente over of er al dan niet ruimte binnen de bestaande subsidie is voor nieuwe projecten. Dit leidt tot knelpunten. De amateurverenigingen die de enquête hebben ingevuld, geven aan goed overweg te kunnen met de subsidieregeling voor de amateurverenigingen. De gemeente verwacht van de kerninstellingen dat zij cultureel ondernemerschap voeren. De vraag of dit uitgevoerd wordt, kan volmondig met ja beantwoord worden Alle kerninstellingen en een deel van de specifieke voorzieningen genereren inkomsten uit verhuur, subsidies (structureel en incidenteel) van de Provincie Drenthe, het Rijk en fondsen. Vier instellingen hebben hiervoor speciale medewerkers fondsenwerving in dienst. Dat wil niet zeggen dat dit voor alle instellingen de oplossing zou zijn, want voor de ene kunst- en cultuurdiscipline zijn er meer fondsen beschikbaar dan voor de andere discipline. Ook Kunst aan de Vaart, IFA, CAMPIS, S.ch.ng Muziekkamer Assen verkrijgen subsidies van de provincie en van fondsen. Fondsen die het meest genoemd worden zijn: het Fonds Podiumkunsten (FPK), FPK Fes.val, FPK Produc.e Podiumkunsten, FPK SKIP voor concerten op kleine en middelgrote podia, Landelijk Cultuur Fonds, Fonds Cultuurpar.cipa.e (FCP), Landelijk Filmfonds, Mondriaanfonds.

Ook komt er veel subsidie van private fondsen zoals Jenny Vrieling, S.ch.ng Woudschoten, C&W de Boer, Beringer Hazewinkel, VSB-fonds, Dioraphte, Zabawas, De Vriendenloterij, Ondernemersfonds Assen OFA en vanuit sponsering van de Rabobank, Koninklijke Van Gorcum BV, Warenhuis Vanderveen. Specifieke instellingen genereren ook inkomsten van leden, contribu.e, vriendenclubs, dona.es, businessclubs en dergelijke. De Ac.viteitenregeling Kunst en Cultuur met subsidies voor incidentele ac.viteiten blijkt in 2021 en 2023 onderbenut te worden, dat wil zeggen dat het beschikbare plafond van €75.000,- niet bereikt is. In 2022 is er een grote varia.e in de aanvragen geweest. In 2023 zijn er overwegend aanvragen gedaan en gehonoreerd voor muziekac.viteiten. In 2024 zijn er tot op heden maar enkele aanvragen gedaan. De Rapportage “Tussenevalua1e Kunst en Cultuurbeleid Gemeente Assen” 7 november 2024

12

adviescommissie (voor de regelingen Evenementen en Ac.viteiten Kunst en Cultuur), vermoedt dat deze regeling onbekend is bij een groot deel van de amateurverenigingen en andere niet gesubsidieerde verenigingen of clubs. Een ander knelpunt is dat de drie aanvraagperiodes te ver uit elkaar liggen. De adviescommissie pleit daarom voor vier aanvraagperiodes: twee voor de zomer en twee na de zomer. Ook in de evenementenregeling kunnen subsidies voor culturele evenementen aangevraagd worden. Uit de documentenstudie blijkt dat er door vier organisa.es jaarlijks dezelfde aanvragen gedaan worden. Deze passen ook binnen de regeling Ac.viteiten Kunst en Cultuur en wellicht ook binnen de voorwaarden voor een specifieke instelling. De instellingen en de Adviescommissie evenementen en kunst en cultuur, geven in de interviews aan dat er grote knelpunten ervaren worden bij het aanvragen van vergunningen bij de Gemeente Assen. Het aantal benodigde velden dat ingevuld moet worden is bijvoorbeeld bij een aanvrager bij hetzelfde evenement verhoogd van 12 naar 54. De adviescommissie signaleert dat de regeling voor incidentele ac.viteiten kunst en cultuur en de evenementenregeling deels door elkaar lopen. De adviescommissie zou graag zien dat de regelingen in elkaar geschoven worden. Ook komt het incidenteel voor dat er meerdere evenementen op dezelfde datum georganiseerd worden.

De adviescommissie zou graag meer controle op de planning zien, maar constateert dat deze taak niet ergens belegd is. Er zijn aanvragen van organisa.es binnengekomen die graag toegelaten willen worden als specifieke voorziening. En er is een aanvraag van een specifieke voorziening die graag een kerninstelling wil worden. Ook zijn er jaarlijks terugkerende evenementen van organisa.es die wellicht als specifieke voorziening beoordeeld zouden kunnen worden. De gemeente hee` niet vastgelegd hoe zij hiermee om wil gaan. Het is nodig hier beleid op te ontwikkelen.

7

Samenwerking

De instellingen werken in de uitvoering veel samen met elkaar op project- en ac.viteitenniveau, vooral rondom cultuureduca.e. De laatste drie jaar zijn de organisa.es op instellingsniveau echter steeds meer los van elkaar gaan opereren. De samenwerking op instellingsniveau in het Culturele Hart is opgeheven. De meningen over de reden hiervoor verschillen. Ook de Covid 19 pandemie hee` een nega.eve impact gehad op de samenwerking. Na de pandemie hebben de organisa.es vooral ingezet op het weer op orde krijgen van de eigen instelling en het eigen aanbod. Hierdoor worden er geen gezamenlijke projecten meer georganiseerd en is de gezamenlijke fondsenwerving komen te vervallen. Een aantal instellingen hee` geprobeerd om een Pla}orm Culturele Binnenstad op te zexen, maar dit is niet van de grond gekomen. De gemeente hee` getracht een soortgelijk overleg op te starten, maar de instellingen hebben volgens de gemeente aangegeven hier geen belangstelling voor te hebben (in die .jd). De gemeente hee` ingezet op het organiseren van een culturele netwerkborrel dat vooral door de specifieke voorzieningen gewaardeerd wordt. Er is in 2024 wel een ini.a.ef ontstaan om gezamenlijk een cultuurnacht in Assen te organiseren. Dit plan wordt momenteel uitgewerkt door de instellingen.

De instellingen en voorzieningen geven in de interviews aan samenwerking op organisa.eniveau wel belangrijk te vinden voor het realiseren van de ambi.es en doelen. De samenwerking moet dan wel gebaseerd zijn op gemeenschappelijke doelen en meerwaarde voor iedereen. De geïnterviewde instellingen pleiten voor het opnieuw instellen van structurele samenwerking op organisa.eniveau. Zij willen zich inzexen op het gezamenlijk vertalen van de ambi.es en doelen naar een visie, doelen en prioriteiten en naar concrete samenhangende plannen en aanbod per ambi.e. De instellingen hebben in de plenaire sessie bij het bespreken van de tussenresultaten van de evalua.e, aangegeven dat zij met elkaar een Bidbook Assen Culturele Hoofdstad van Europa 20233 willen uitwerken. De instellingen verwachten van de gemeente dat zij samen met hen een heldere visie uitwerkt, de procesregie op zich neemt en probeert de schoxen binnen de beleidsterreinen te slechten.

8

Ambi2es en doelen

Dit hoofdstuk beschrij` de stand van met de ambi.es op hoofdlijnen. In de bijlagen staan uitgebreide analyses opgenomen. Rapportage “Tussenevalua1e Kunst en Cultuurbeleid Gemeente Assen” 7 november 2024

13

8.1 Ambi0e 1 Assen bruisende culturele hoofdstad Deze ambi.e is gericht op het versterken van het profiel van Assen als bruisende culturele hoofdstad. De gemeente wil het profiel versterken met spraakmakende ac.viteiten, projecten, voorstellingen en evenementen. De gemeente hee` vooral ingezet op evenementen en op een aanvullend programma op de kop van de Vaart bij spraakmakende tentoonstellingen van het Drents Museum. De gemeente neemt deel aan het samenwerkingsverband “We The North” (gericht op innova.e en talentontwikkeling, zie bijlage 1) en hee` een s.muleringsbudget beschikbaar gesteld voor het ondersteunen van netwerken van culturele organisa.es in verschillende disciplines. Garage TDI, CAMPIS en IFA nemen deel aan deze netwerken. Er is ingezet op professionalisering van het Interna.onaal Filmfes.val. De digitale agenda “Dit is Assen” is opgezet, waarin de instellingen hun ac.viteiten plaatsen. Er is een onderzoeksopdracht opgesteld voor een inventarisa.e van noodzaak en mogelijkheden voor werkplaatsen, broedplaatsen en exposi.eruimtes. Het hee` aangegeven een eigen Stadscollec.e Beeldende Kunst te willen aanleggen en deze in een reizende tentoonstelling in gebouwen, instellingen en in wijken te willen exposeren. Het idee is om hiervoor een begeleidingscommissie in te zexen die jaarlijks een kunststuk/schilderij aanscha`.

Vanuit de beleidsafdeling wordt aangegeven dat deze taak zich las.g verhoudt tot het beleidswerk. De gemeente neemt museale taken op zich die moeilijk uit te voeren zijn en veel personele capaciteit kosten. Daarbij zijn kosten voor verzekering van een rondreizende exposi.e fors. Het College zal zich opnieuw moeten beraden op de Stadscollec.e. Uit de enquêtes en interviews blijkt dat de respondenten vinden dat Assen nog niet echt, maar deels een culturele hoofdstad is, en dat er veel meer uitgehaald zou kunnen worden. Van het inwonerpanel gee` 75% aan dat een gevarieerd aanbod nodig is voor de aantrekkelijkheid van Assen, maar de stellingen “het aanbod van kunst en cultuur in Assen is vernieuwend” en “Assen is een bruisende culturele hoofdstad”, scoorden laag in beves.ging: respec.evelijk 27% en 28%. De geïnterviewde instellingen en voorzieningen geven aan dat er voldoende infrastructuur is en er gezamenlijk best meer jaarlijkse spraakmakende en bruisende evenementen en ac.viteiten georganiseerd kunnen worden. De grote tentoonstellingen van het Drents Museum met een randprogramma aan de kop van De Vaart en de grote premières in De Nieuw Kolk dragen daar wel bij aan de bruisende, culturele hoofdstad, maar Assen is niet veel bijzonderder dan bijvoorbeeld Emmen, volgens de geïnterviewde respondenten.

Deels hee` dit bij de instellingen er mee te maken dat zij het gevoel hebben dat de Gemeente Emmen ‘er veel meer voor gaat’ en veel meer trots uitstraalt op haar kunst en cultuur, dan het bestuur van Assen. Deels zou dit bij inwoners veroorzaakt kunnen worden doordat zij vooral het aanbod van het Drents Museum en De Nieuwe Kolk zien en het aanbod van de andere instellingen niet of onvoldoende kennen. In 2021 is er input van Kunst en Cultuurinstellingen gegeven bij de ontwikkeling van het stedelijk profiel van het Merk Assen. Het Merk Assen gaat over afstemming tussen stadsmarke.ng, de binnenstadvisie en de cultuurvisie. In de prak.jk blijkt kunst en cultuur niet goed opgenomen in het Merk Assen. Er is geen banier voor Kunst en Cultuur. In de “Asser Ambi.e Agenda” wordt Kunst en Cultuur niet vermeld en ook in de jaarplannen van Vaart in Assen komt Kunst en Cultuur (met uitzondering van het Preuvenement) niet voor. Zie ook Ambi.e 4. De instellingen vragen om een visie van het poli.ek bestuur en de beleidsmedewerkers.

Zij zouden met elkaar willen brainstormen: hoe ziet de culturele hoofdstad eruit? Wat houdt dat in? Wat als we culturele hoofdstad van Europa of Nederland zouden zijn, wat zouden we dan bieden? Wat doen we gezamenlijk en wie doet daarin wat, vanuit welke rol? De instellingen geven ook aan dat er lef van de gemeente nodig is, bijvoorbeeld voor de nieuwe entree van het Drents Museum. Van het poli.ek bestuur van de gemeente wordt verwacht dat zij deze ambi.e ook uitstraalt naar buiten toe en laat zien dat ze trots is op de culturele instellingen en het aanbod.

Rapportage “Tussenevalua1e Kunst en Cultuurbeleid Gemeente Assen” 7 november 2024

14

Garage TDI-, het ICO en Podium Zuidhaege voorzien deels in de vraag naar broedplaatsen. Er is meer nodig volgens de instellingen. De Onderzoeksopdracht hiernaar, zal uitwijzen welke behoe`e en mogelijkheden er zijn.

8.2 Ambi0e 2 kinderen en jongeren groeien op met cultuur Het gaat voor dit onderzoek te ver om te toetsen of het aanbod in Assen rijk gevarieerd is en hoe de vraag en het aanbod zich tot elkaar verhouden. Dat zou een onderzoek op zich zijn. Het aanbod waar de gemeente en instellingen op inzexen is vooral gericht op cultuureduca.e en talentontwikkeling. Daarnaast hee` de gemeente DNK gevraagd om een nieuw aanbod voor jeugd 0-18 jaar te organiseren, gericht op kennismaking met taal, techniek, cultuur en digitale vaardigheden. Dit hee` in 2023 geresulteerd in DNK Next en dit wordt inmiddels structureel gefinancierd. Deze ambi.e wordt vooral uitgevoerd met cultuureduca.e en talentontwikkeling. Het onderwijs is de centrale spil in de cultuureduca.e. Basisscholen en de onderbouw van het VO zijn verplicht om cultuureduca.e te bieden. Het ICO hee` de rol en func.e om samen met de cultuur coördinatoren van het onderwijs een cultuurmenu op te stellen. Hierin is het aanbod van de instellingen opgenomen. De scholen kunnen uit het aanbod kiezen. Scholen hebben naast het cultuurmenu ook een deel vrije ruimte waarvoor zij met kunst- en cultuurinstellingen kunnen inhuren. De bovenbouw van het VO is verplicht om het vak culturele en kunstzinnige vorming aan te bieden. Zij kunnen zelf bepalen hoe zij dit invullen en met wie.

Alle zes kerninstellingen en de specifieke instellingen CAMPIS, Kunst aan de Vaart en IFA bieden cultuureduca.e, waarbij IFA specifiek gericht is op filmeduca.e. Cultuureduca.e is voor alle kerninstellingen en enkele specifieke voorzieningen belangrijk. Enerzijds om inwoners op jonge lee`ijd kennis te laten maken met de instelling en aan publieks- of ledenbinding te kunnen doen. Anderzijds om aan de eisen van de (meerdere) opdracht- en subsidiegevers te voldoen en voor een aanvulling op het eigen bestaande aanbod, of om extra financiële middelen te verkrijgen. Er is sprake van een rijk aanbod, van veel organisa.es, waarbij het totaaloverzicht en de samenhang ontbreekt. In de interviews blijkt dat dit in de prak.jk tot gevoelens van concurren.e of wrevel leidt. In het plenaire overleg waarin de uitkomsten van de interviews van de tussenevalua.e besproken zijn, hebben de instellingen en voorzieningen aangegeven een inventarisa.e te willen maken van het afzonderlijke aanbod van alle instellingen. Er is geen afstemming tussen de beleidsterreinen onderwijs en kunst en cultuur en tussen kunst en cultuur met de scholen. Het is niet duidelijk of het onderwijs en de gemeente overeenkoms.ge belangen hebben met betrekking tot cultuureduca.e.

De gemeente hee` in 2021 als extra doel gesteld om de doorstroom van binnenschoolse cultuureduca.e naar buitenschoolse cultuureduca.e, -par.cipa.e en talentontwikkeling te bevorderen. Dit doel is nog niet vastgelegd in een opdracht of jaarplan voor/van het ICO en bij de andere instellingen. Om de doorstroom te vergemakkelijken hee` de gemeente Vaart Welzijn de opdracht gegeven om buitenschoolse ac.viteiten (cultuurpar.cipa.e) te organiseren. In de tussenevalua.e blijkt dat het voor de gemeente en het ICO las.g is om inzicht te krijgen in of er sprake is van doorstroom, hoe dit gebeurt, waarnaartoe en in welke mate. Podium Zuidhaege gee` aan dat er geen aantoonbare doorstroom is vanuit de cultuureduca.e in scholen naar de kunstprofessionals die bij haar ruimte huren. Er is geen zicht op eventuele doorstroom naar vrijgeves.gde kunst- en cultuuraanbieders. De naschoolse educa.e en cultuurpar.cipa.e worden door meerdere instellingen zonder samenhang aangeboden. Het is niet duidelijk hoe de aanbieders zich tot elkaar verhouden. Van de 47 leden van het jongerenpanel gee` 19% aan dat zij nadat zij kennis hadden gemaakt met kunst en cultuur in school, zelf vormen van kunst en cultuur zijn gaan beoefenen. Zij doen vooral aan tekenen en schilderen, digitale en mediakunst, gaming en digitale sporten, muziek en fotografie of videografie.

Talentontwikkeling wordt vooral geboden door Garage TDI in de jeugdtheaterschool voor kinderen en .eners, in de vooropleiding theater voor MBO en HBO, de professionals voor kunsteduca.e in Podium Zuihage en in DAF en Kunstbende van het ICO. De landelijke theorie gaat uit van een vier fasenmodel: 1) kennismaking, 2) nadere verkenning, 3) verdieping, 4) professionalisering. In Assen is deze gestructureerde aanpak van cultuureduca.e in fase 1 en 2 en doorstroom naar talentontwikkeling in fase 3 en 4 nog niet als zodanig in onderling verband georganiseerd. Rapportage “Tussenevalua1e Kunst en Cultuurbeleid Gemeente Assen” 7 november 2024

15

8.3 Ambi0e 3 Kunst en cultuur voor iedereen Het is in deze tussenevalua.e niet aan de orde om te bekijken of vraag en aanbod met elkaar in overeenstemming zijn en hoeveel inwoners bereikt worden en par.ciperen in kunst en cultuur. Dat is een groot onderzoek op zich. Wel zijn er signalen dat er bij sommige ac.viteiten of evenementen sprake is van weinig publiek of deelname. De gemeente zou dit met de betreffende instellingen/voorzieningen bespreekbaar kunnen maken en zich oriënteren op de verhouding van financiële input in rela.e tot de deelname. De gemeente hee` het hiaat in de basisinfrastructuur met betrekking tot beeldende kunst opgelost. CAMPIS met exposi.eruimte en tentoonstellingen is geves.gd in het centrum. Het Drents Museum wordt met ingang van 2022 door de gemeente gesubsidieerd en hee` de inspanningsverplich.ng om het museum op bepaalde .jden gra.s toegankelijk te maken voor inwoners (zie ook bijlage ambi.e 3). De gemeente hee` ingezet op de aanpak laaggelexerdheid, dat geresulteerd hee` in ABOS VO Light en deelgenomen aan het project ITI voor inclusie en eenzaamheid. Ook is er ondersteuning geboden aan de realisa.e van het Moluks Kunstwerk. Alle kerninstellingen en enkele specifieke instellingen hebben een aanbod voor specifieke doelgroepen. De Cultuurcoach is ingezet om de verbinding te leggen tussen de wijkbewoners en het stedelijke culturele aanbod.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Assen&id=adf9bcb9-68c4-4120-b5de-ac005da06896