CConstaterende datAssen
Koppel je AI →
Document · PDF

3. Brief Rekenkamercommissie - Onderzoeksrapport Jong in Assen

Raadsvergadering 24 november 2022, gemeente AssenBij agendapunt: RKC rapport voorzieningen jongeren20.910 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 3

Ik moet namelijk een half uur fietsen om bij de bieb te komen en daarom heb ik meestal geen zin om daar heen te gaan.

40

Verhalen jongeren 15-18 jaar over waarom er weinig voor hen te doen is

Ik kan best sporten en een keer terrasje pakken, maar er is totaal geen uitgaansgelegenheid. Daarvoor moet je altijd uitwijken naar Groningen of zelfs Beilen tegenwoordig.

Figuur 29 – mening jongeren naar leeftijd 15-18 jaar

Er is in Assen niet zo veel te doen voor jongeren, de meesten gaan op straat hangen maar dat is ook alles wat ze kunnen doen. Als het gaat om bijvoorbeeld sport, theater, zanglessen etc etc is er in Assen genoeg te doen. Kwa uitgaansgelegenheden is er op een aantal terrassen niet echt iets te doen. Geen clubs of nachtleven. Er is voor jongeren helemaal niks te doen in Assen… geen jeugdhonk, geen disco, geen chill plek er is gewoon niks. Daarom gaan veel jongeren waaronder ik vroeger op straat rondhangen wat veel mensen ongewenst of onprettig vinden.

Narratief onderzoek Jong in Assen

Ik ben lid van een club, maar in eigen tijd hebben we geen plek om te voetballen. De velden op de club zijn vol en bij kloostercourt doen al maanden de lichten niet. Ik heb dit meerdere keren aangegeven bij de handhaving. Op het andere veld bij de school het krijt word je weggestuurd met een officiële waarschuwing van de handhaving. Ik heb hier nogmaals aangegeven wat het probleem is, maar hier wordt niks aan gedaan.

Ik vind het ook best jammer dat er verder niet echt veel plekken zijn waar we ongestoord buiten kunnen 'hangen' want op veel plekken in assen ben je met een grote groep jongeren wel een beetje een stoorzender voor andere mensen In de gemeente Assen heb je best weinig te doen voor jongeren, daarom gaan we meestal als groep naar Groningen om daar lekker te stappen! Het afspreken met vrienden kan natuurlijk gewoon wel maar de echte nieuwe sociale contacten ontmoeten mist nog wel in de stad Assen. Maar vooral als je tegen andere mensen zegt uit andere steden of dorpen, zou je zeggen "Assen is echt saai laten we ergens anders gaan". Het uitgaansgevoel is er niet, en de stad heeft een beetje opvrolijking nodig meer blijheid, meer mensen die zeggen "Assen is the place to be" Er zijn weinig te dingen hier te doen voor jongeren, de winkels zijn niet echt fantastisch voor meiden of jongens van mijn leeftijd

Ik vind drummen en mountainbiken leuk om te doen. Gelukkig is dit al te doen in Assen. Sommige dingen zijn niet te doen in Assen zoals karten (niet professioneel), daarvoor ga ik naar Groningen. Ik spreek meestal niet echt af met mijn vrienden maar wanneer ik wel afspreek zijn er niet echt veel activiteiten in Assen centrum om te doen. Ik spreek dan meestal gewoon af bij mij thuis en gaan we van daar iets verzinnen. Buiten school- studie- en werktijd sport ik graag. Ik zit namelijk op atletiek. En verder vind ik een dagje stad wel leuk alleen is het een beetje jammer dat assen een beetje uitgestorven is. En weinig te doen is voor ons als jeugd. Mijn antwoord is niet positief omdat in mijn vrije tijd kan ik niks in Assen doen en daarvoor moet ik altijd naar Groningen gaan om iets leuks te doen. Ik ga naar Groningen om naar de stad te gaan en meestal voor ice hockey bij Kardinge.

41

Verhalen jongeren 19-23 jaar over waarom er weinig voor hen te doen is

Ik mis in Assen wel een poppodium waar (beginnend) talent optreedt. De Nieuwe Kolk biedt veel theatervoorstellingen, wat heel fijn is. Ik mis alleen het popmuziek aanbod hier. Hiervoor moet ik altijd naar Groningen, of het westen van het land. Ik spreek af met vriendinnen, wel altijd in Groningen. In Groningen zijn namelijk meer leuke winkels/restaurants dan in Assen.

Weinig beleving. OV is duur dus een beperking Na 10x rondje koopmansplein per dag is dat saai na enkele weken

Geen uitgaansgelegenheden (in Assen zijn alleen kroegen voor oude dronken mensen, geen clubs) Niet veel uitdaging in vrijetijdsbesteding of het is ver weg en duur. Assen voelt als een verouderd dorp. Jeugd trekt weg. Er zijn niet eens trendy kledingwinkels alleen die standaard Vero moda kleding wat niemand wil dragen.

Omdat er bijna niks de doen is in de binnenstad. Er zijn geen clubs er zijn maar een paar baren maar daar kan je alleen heen als je 18bent. Het is meer de mensen die tussen de 13 en 17 zijn die zich het ergs vervelen. Die hebben niks de doen want er is niks voor hun waar hun heen kunnen in het weekend. Daarom worden er dingen kapot gemaakt omdat er niks te doen is voor hun.

Ten eerste moet je sowieso al naar Groningen om gezellig uit te gaan. En er worden hier niet veel leuke jongeren activiteiten georganiseerd of een plek waar je nieuwe mensen kan ontmoeten.

Figuur 30 – mening jongeren naar leeftijd 19-23 jaar

Ik vind het in mijn vrije tijd erg leuk om uit te gaan of met vrienden af te spreken. In Assen kun je gezellig op het terras zitten, alleen zijn er geen uitgaansgelegenheden zoals clubs. Je kunt dan prima naar Groningen gaan, alleen is er ruimte voor verbetering ten opzichte van het nachtelijke vervoer. Ik heb genoeg mogelijkheden om te sporten. Er is alleen geen uitgaansgelegenheid die geschikt is voor jeugd. - geen uitgaanplek - geen opluchtzwembad - niet veel winkels - geen sportplek - geen toekomstplan om uit huis te kunnen - geen werk voor 20 jarigen

Van anderen hoor ik veel dat zij het uitgaan missen in Assen. Zelf hou ik hier niet zo van, dus vind ik het niet erg. Maar voor de jongeren die hier wel van houden is er in Assen weinig tot geen mogelijkheid om uit te gaan Assen is een fijne stad om te leven, je hebt er eigenlijk bijna alles. Behalve dan voor de jeugd, in de binnenstad is er niks meer. Er zijn wel leuke cafe’s maar die zijn niet gericht op jongeren, je vindt daar veel volwassen van 30+.

Narratief onderzoek Jong in Assen

De kroegen die er zijn, zijn over het algemeen gedomineerd door volwassenen die erg veel ouder zijn dan mijn vrienden en ik, de kans dat ik hier dus oudere collega’s of ouders van vrienden tegen kom is dus groot. Dit maakt het een stuk minder een gezellige en veilige omgeving om onszelf te zijn. De winkels raken steeds leger en er zijn niet echt unieke winkels te vinden in Assen. Echt uitgaansgelegenheden zijn er ook niet veel of de panden zijn heel klein. De leukste kroeg zit in een straat die als poep wordt behandeld. De Roldestraat verdient dezelfde aandacht als de rest van de stad

42

5.2 Ideeën van jongeren Jongeren zien het initiatief voor uitvoering van hun ideeën vooral bij de gemeente en bij samenwerking tussen gemeente en ondernemers Figuur 31 laat zien dat het merendeel van de jongeren het initiatief om hun ideeën uit te voeren vooral ziet bij de gemeente (28%) of bij samenwerking tussen gemeente en ondernemers (30%). Voor jongeren tussen de 12-14 jaar gaat het dan om het faciliteren van ontmoetingsplekken en activiteiten om leeftijdsgenoten te kunnen ontmoeten of om met elkaar ‘te hangen’. Bij jongeren tussen 15 -23 jaar richten de ideeën zich vooral op het creëren van een levendige stad en uitgaansleven. Ze vinden het dan belangrijk dat het betaalbaar is en ook gericht is op hun eigen leeftijdsgroep. Jongeren die aangeven dat het initiatief voor hun idee bij henzelf ligt (6%) geven niet aan wat ze zelf willen oppakken.

Narratief onderzoek Jong in Assen

De ideeën van deze jongeren richten zich meer op het organiseren van activiteiten, evenementen en festivals. Dit beeld gaat ook op voor jongeren (14%) die vinden dat hun idee samen met de gemeente uitgevoerd moet worden. Bij de groep jongeren die uitvoering van hun ideeën een samenwerking vinden tussen henzelf, de gemeente en ondernemers (14%) valt vooral op dat jongeren graag meer inspraak willen. De manier waarop de gemeente activiteiten en evenementen voor hen organiseert spreekt hen niet altijd aan. Sommigen noemen het kinderachtig, betuttelend, opgelegd en te ambitieus. Ze voelen zich dan niet serieus genomen. Enkele jongeren geven aan dat de beeldvorming van jongeren die samenkomen voor overlast zorgt, vaak de reden is dat eerdere initiatieven niet van de grond zijn gekomen.

43

28%

14%

14%

30%

6%

Anderen of geen idee = 9%

Figuur 31 – contourmap verwachte initiatiefnemers ideeën jongeren. Sterkste cluster wordt in rood weergegeven

Narratief onderzoek Jong in Assen

44

Ideeën jongeren 12-14 jaar en initiatief bij gemeente en ondernemers Deze ideeën (Figuur 32) gaan vooral over het kunnen ontmoeten van leeftijdsgenoten. Jongeren vinden sfeer en levendigheid belangrijk. Door samen dingen te leren of gewoon te ‘hangen’. Sommigen geven aan behoefte te hebben aan meer en gerichte communicatie over wat er voor hen te doen is.

Figuur 32 - verwachte initiatiefnemers ideeën jongeren 12-14 jaar

In de Bontewever waren er wel vaak van dat soort leuke evenementen met muziek. Dat was dan een grote zaal waar jongeren vanaf 15 vgm heen mochten. Zoiets hoor ik niet vaak meer dat het er nog is. Ik had toen vaak van vrienden gehoord dat het leuk was, maar ik had zelf nooit de kans gekregen om het zelf mee te kunnen maken. Als er zoiets weer komt dan stel ik dat zeker op prijs. Een soort jongeren kroeg van 12-17 jaar, dat we kunnen hangen met vrienden maar ook dat we nieuwe mensen leren kennen.

Maak van het Anne Frank park een leuk park zonder de bulten en laat daar een leuk park komen voor kinderen en maak in de stad ergens een leuk plekje voor de mensen die uitgaan en aan de andere kant van de stad een plekje waar restaurants zijn voor de mensen die geen lawaai willen hebben van het uitgaan en maak in het midden een leuk water speel plekje voor kinderen overdag en maak leuke steegjes voor het shoppen.

Bijv voor in de zomer iets van een schaatsbaan dat mis ik toch wel want er is niet altijd ijs in de winter en dan is het toch wel leuk om te schaatsen en voor in de zomer een buitenzwembad ik ga vaak naar de baggenhuize plas in de zomer

Ik weet te weinig omdat er geen reclame over wordt gemaakt op social media. Daar kan meer aangedaan worden. Een jeugdhonk waar overdag wat wordt gedaan voor jonge kinderen en avonds voor oudere jeugd.

Door dat er meer speeltoestellen kommen in plekken waar er veel mensen komen

Misschien een soort van studiepark ofzo. Een klein park dat puur bestemd is voor jongeren om te leren of om gewoon te chillen. In plaats van een park waar je de hele tijd wordt aangesproken van: ""Hey, ga hier eens weg hangjongeren"" (bij wijze van)

Wat ik jullie zou aanraden is om de plekken bekender te maken. Ik ken uit mijn hoofd geen 1 ontmoetingsplek Ik zou het leuker vinden als er in het centrum minder winkels leeg staan. Zo veel lege ruimtes/winkels nodigen niet bepaald uit.

Narratief onderzoek Jong in Assen

Misschien iets van een ontwerpers-club ofzo, of een VR-club

Betere plekken om te zitten om te eten waar je gelijk ook wat leuks kan doen wat gratis is met je vrienden.

45

Ideeën jongeren 15-18 jaar en initiatief bij gemeente en ondernemers Deze ideeën (Figuur 33) richten zich vooral op het uitgaansleven. Jongeren tussen 15-18 jaar zien graag discotheken en horecagelegenheden voor leeftijdsgenoten. Groningen en Beilen worden vaak genoemd als plaatsen waar jongeren naar toe uitwijken. Sommigen lijkt het goed om hiervan te leren en inspiratie op te doen. Een gevarieerd winkelaanbod heeft op jongeren ook aantrekkingskracht.

Figuur 33 - verwachte initiatiefnemers ideeën jongeren 15-18 jaar

Jullie zouden clubs kunnen stimuleren om een vestiging in Assen te plaatsen en dit te promoten. Ook zouden jullie festivals voor jongeren (denk aan 16 t/m 24 jarigen) kunnen organiseren. Ik denk dat jullie heel goed bezig zijn, ik denk vooral het laten organiseren van meer activiteiten in de winter en ook een beetje informatie verschaffen over de activiteiten want het is zeker niet zo dat er totaal niks te doen is in Assen. Zorg dat er meer uitgaansplekken en gelegenheden komen voor jongeren. Volgens anderen en voor zo ver ik zelf weet en heb gezien is er niet heel veel. Er staan ook veel winkel plekken leeg in Assen waar je hele leuke dingen van kan maken. Je hoeft niet eens iets nieuws te bouwen. Maak er bijvoorbeeld een ''club'' voor jongeren waar ze met hun vrienden heen kunnen. Dat wil iedereen die ik ken, je hebt al een plek dus je hoeft niks nieuws te bouwen en er is werkgelegenheid voor mensen die in de horeca willen werken. Je kan ook winkels die je in Groningen hebt hier in Assen doen. Denk dan bijvoorbeeld aan Starbucks, een kleinere versie van Primark, Zara en Monkey. Dat trekt ook mensen en is er meer werkgelegenheid en jongeren vinden dat heel leuk. Dan hoeven we niet meer naar Groningen te reizen

Narratief onderzoek Jong in Assen

Uitgaansgelegenheid, activiteiten voor de “oudere” jongeren ( niet alleen van 12-16). Er is veel jeugd momenteel in Assen. Kijk even goed bij de buren in Groningen of Beilen hoe die omgaan met het uitgaansleven. Die mogelijkheid is er niet in Assen. Leuke discotheken en kroegjes. Een paar voor 18+ en een paar voor minderjarigen dus van 14-17 ofzo. Dat mis ik wel echt hier in Assen! Anders moeten we al helemaal naar Groningen en dat is niet altijd mogelijk voor iedereen. Meer uitgaand gelegenheid voor jongeren. Meer activiteiten voor de jongeren om samen te kunnen komen. Er is niks meer te doen voor jongeren van de leeftijd 15 tot 21+ Ongeveer. Het enige waar je heen kan is Groningen maar dat is ook al 18+ allemaal, Beilen had wel uitgaansgelegenheid is ook verschoven naar 18+. Ze kunnen nergens meer heen. Open een club in de stad. Pak inspiratie op van bijvoorbeeld Groningen. Als jongeren gaan feesten is het nooit in Assen, maar in Groningen.

46

Ideeën jongeren 19-23 jaar en initiatief bij gemeente en ondernemers Deze ideeën (Figuur 34) richten zich, net als de ideeën van jongeren tussen 15-18 jaar, vooral op het uitgaansleven. Ze zien graag discotheken en horecagelegenheden die ook voor hen betaalbaar zijn. Verder wijzen sommigen ook op een gebrek aan imago van een levendige stad. Een ander punt dat door enkele jongeren aan de orde wordt gesteld is in hoeverre de gemeente invloed heeft op het uitgaansleven.

Wat ik vaak hoor is dat in Assen hebben we niet echt een plek voor jongeren kwa uitgaan want de kroegen of hoe je het wilt noemen zijn allemaal heel oudbollig en niet aantrekkelijk voor jongeren daarom gaan jongeren ook uit in Groningen. Dus ik zeg zorg dat er iets komt dat ook door jongeren is bedacht of veel inbreng voor is gegeven zodat het ook juist jongeren aantrekt en zorg ervoor dat jongeren het te weten komen doormiddel van social media. Je zou panden goedkoper kunnen gaan verhuren. Zodat ondernemers daar sneller een kroeg/discotheek in kunnen beginnen. Er is veel leeg en wat nu nog bestaat is vaak overvol en word je na een tijdje geweigerd, vanwege drukte.

Figuur 34 - verwachte initiatiefnemers ideeën jongeren 19-23 jaar

Ik weet niet precies hoeveel invloed de gemeente hierop kan uitoefenen, maar er is niet echt een nachtleven of überhaupt iets 's avonds te doen in Assen, en dat is iets dat ik vooral mis. Ik ben zelf totaal geen persoon die stappen erg leuk vindt. Maar hoor veel mensen om mij heen dat ze het hier wel missen en denk dat het wel van belang is voor de hoofdstad van Drenthe om de stad wat bruisender te maken. naar 18+. Ze kunnen nergens meer heen.

Narratief onderzoek Jong in Assen

Ik denk dat Assen een ondernemer mist wat zich echt focust op de uitgaansgelegenheden voor jongeren, en dan vooral voor jongeren van de middelbare school. Jongeren zoals ik die daar al af zijn gaan studeren of werken en in een grotere stad wonen met een HBO of Universiteit. Maar wat ik vroeger mistte in Assen is dus een echt uitgaansgelegenheid voor jongeren, ook onder de 18. Het is sowieso lastig om dit te regelen, helemaal als gemeente zijnde want er is denk ik een goede of ambitieuze ondernemer nodig die wil investeren in Assen. Assen beter op de kaart zetten. Qua imago in allerlei opzichten. (Niet alleen qua uitgaansleven) Vanuit het oogpunt van de doelgroep van deze enquête is assen niet alleen duur om uit te gaan, de plekken waar je heen kan hebben niet de sfeer die gewenst is. Zo heb ikzelf ervaren en hoor ik ook van anderen dat de meeste cafe's veel oudere mensen aantrekken en vaak opstootjes met dronken mensen zijn. Dat s daarom dan niet de eerste keuze. Andere opties zijn dingen als LIFF maar hier is dan niet echt een feestsfeer en is de prijs sfeer. Ook hoor ik van vrienden die jonger zijn dat deze nergens terecht kunnen. Beilen had wel uitgaansgelegenheid is ook verschoven naar 18+. Ze kunnen nergens meer heen.

47

Narratief onderzoek Jong in Assen

48

6 Jeugdbeleid van de gemeente De centrale vraag in dit onderzoek is in welke mate het gemeentelijk beleid en het daarmee samenhangende aanbod aansluit bij de behoefte aan voorzieningen voor jongeren. In dit hoofdstuk geven we aan de hand van interviews en deskresearch antwoord op drie onderliggende deelvragen: waar is het jeugdbeleid van de gemeente op gebaseerd? Hoe is de uitvoering van het jeugdbeleid georganiseerd? Geeft het jeugdbeleid voldoende richting voor de uitvoering?

6.1 Waar is het gemeentelijk jeugdbeleid op gebaseerd? Wettelijke taken en verantwoordelijken Ten tijde van dit onderzoek zijn binnen het team Ontwikkeling en Advies van de gemeentelijke organisatie drie beleidsadviseurs Jeugd werkzaam. Hun taken en verantwoordelijkheden richten zich primair op de uitvoering van de Jeugdwet en de Wet Maatschappelijke ondersteuning (Wmo). Volgens de Jeugdwet is de gemeente verantwoordelijk voor preventie, ondersteuning, hulp en zorg aan jeugdigen en ouders bij opgroei- en opvoedingsproblemen, psychische problemen en stoornissen6. Dit houdt onder andere in7: • jeugdhulp van goede kwaliteit aanbieden; • een beleidsplan voor preventie, ondersteuning, hulp en zorg opstellen;

Narratief onderzoek Jong in Assen

• • • • •

voorzieningen op het gebied van jeugdhulp (jeugdhulpplicht) treffen; jeugdbeschermingsmaatregelen en jeugdreclassering organiseren; maatregelen voor de aanpak van kindermishandeling nemen; de samenwerking met andere sectoren zoals zorg, onderwijs, politie en justitie zoeken; vertrouwenspersonen aanwijzen voor jongeren en (pleeg)ouders die te maken hebben met jeugdhulpverlening.

De Wmo8 biedt mensen met een (fysieke) beperking praktische ondersteuning. Ouders kunnen daarbij ondersteuning krijgen voor de zorg van hun kind. Ook jongeren vanaf 18 jaar kunnen eventueel een beroep doen op de Wmo. Vanuit zowel de Jeugdwet als Wmo worden geen expliciete taken en verantwoordelijkheden benoemd die zich richten op het treffen van voorzieningen en activiteiten voor jongeren in het algemeen. Taken en verantwoordelijkheden vanuit Jeugdwet en Wmo zijn in de gemeente Assen verankerd in de kadernota sociaal beleid. Kadernota Sociaal beleid 2018-2022 De gemeente Assen stelt het begrip positieve gezondheid centraal in haar sociaal beleid. Daarbij wordt gezondheid niet alleen gezien als de af- of aanwezigheid van ziekte maar het vermogen van mensen om met de fysieke, emotionele en sociale

49

levensuitdagingen om te gaan en zoveel mogelijk eigen regie te voeren. Dit is één van de uitgangspunten om samenhang aan te brengen in het sociaal beleid en jeugdhulp, Wmo en participatiewet te verbinden met domeinen als onderwijs, welzijn en gezondheid. De speerpunten van het sociaal beleid zijn in de kadernota 20182022 vastgelegd in 4 kaders met onderliggende uitvoeringsagenda’s en doelen: 1. actieve samenleving 2. zelfstandigheid en meedoen 3. laagdrempelige toegang tot ondersteuning 4. samenwerken op basis van gelijkwaardigheid De aandacht voor jongeren is verdeeld over de uitvoeringsagenda’s van de 4 kaders en is niet expliciet gericht op voorzieningen en activiteiten voor jongeren in het algemeen. Signalen en vraagstukken over jongeren Signalen uit de samenleving en maatschappelijke vraagstukken over jongeren in algemene zin, raken vrijwel altijd meerdere beleidsterreinen. De adviseurs Jeugd werken samen met collega’s binnen het team Ontwikkeling en Advies en met partners in de stad aan maatschappelijke signalen en vraagstukken. Hierbij worden taken en verantwoordelijkheden vaak wisselend belegd. De adviseurs Jeugd houden vooral de ontwikkelingen in de gaten die consequenties kunnen hebben voor het maatschappelijke welzijn van jongeren.

Narratief onderzoek Jong in Assen

Coronacrisis en impact op jongeren Een goed voorbeeld daarvan is de coronacrisis. De impact hiervan op jongeren werd in de loop van 2020 steeds sterker. In mei 2021 organiseerde de gemeente een Webinar over ‘Jeugd en Corona’. Meer dan zeventig professionals uit het onderwijs, de arbeidsmarkt, het bedrijfsleven, culturele instellingen, jeugdhulpen sportorganisaties maakten tijdens dit Webinar plannen die de jeugd in Assen door de coronacrisis kunnen helpen. Mede op basis van de uitkomsten van het Webinar is de notitie ‘Jeugd in Assen beweegt (ons)!’ opgesteld. Hierin zijn alle plannen en initiatieven gebundeld. Aanzet integraal jeugdbeleid Deze notitie is volgens de opstellers ook bedoeld als aanzet tot de ontwikkeling en vernieuwing van integraal lokaal jeugdbeleid. In de notitie wordt aangegeven dat de aandacht voor jongeren versnipperd is over verschillende beleidsdomeinen en meer samenhang en integrale aanpak behoeft. Dit wordt in de verschillende interviews bevestigd. In de notitie wordt de volgende schets van het jeugdbeleid in Assen gegeven: ‘De gemeente hecht belang en waarde aan voldoende mogelijkheden voor kinderen en jongeren om veilig op te groeien, een gezonde leefstijl te kunnen ontwikkelen, talenten te ontwikkelen en leeftijdsgenoten te kunnen ontmoeten.

Dit is verankerd in het Bestuursprogramma ‘Sterke wijken in een sterke stad’, in het gemeentelijk sport- en cultuur- en welzijnsbeleid en in de wijze waarop uitvoering wordt gegeven aan de wettelijke taken en verantwoordelijkheden op het gebied van jeugdhulp, arbeidsmarkt en onderwijs’9.

50

Binnen het taakgebied van de adviseurs Jeugd valt sinds kort ook het mede opzetten van het integrale jeugdbeleid binnen de gemeente10. Media en impact op beleid Het thema jongeren in Assen heeft in de afgelopen jaren in de media veel aandacht. We hebben dit in de beschouwing vooraf (paragraaf 1.5) eerder benoemd. Een overzicht van berichten over jongeren is te zien in bijlage 5. Het steeds terugkerende beeld is dat er weinig voorzieningen voor jongeren in Assen zijn. We zien een patroon dat berichten in de media tot reacties en initiatieven leiden waarbij gesprekken met jongeren en initiatieven vaak geen vervolg krijgen. Ook blijkt soms dat signalen na een verdere inventarisatie een meer genuanceerd beeld geven. In juni 2020 ging Wethouder Bergsma in gesprek met de jongerenorganisatie Stichting New Wave nadat de stichting had laten weten dat er voor jongeren niets te doen is in Assen.. Het gesprek leidde er onder andere toe dat aan verschillende jeugdevenementen en aan het jongeren mediaplatform SPOT TV Assen subsidies zijn verstrekt. Ook werd door de wethouder uitgesproken om samen met de stichting te kijken hoe jongeren tussen 16 en 22 jaar beter bereikt en betrokken kunnen worden bij activiteiten in de stad. Tegelijkertijd stelde de wethouder ook dat er geen vaste locatie, in de vorm van een eigen pand, komt.

Het standpunt van de gemeenteraad is dat ‘investeren in stenen is taboe. We investeren liever in activiteiten’11. Dit standpunt komt in meerdere mediaberichten terug.

hebben gekregen. Beleidsadviseurs wilden bijvoorbeeld graag de onderbouwing van de beweringen van de stichting zien. De stichting gaf aan hiervoor onderzoek te hebben gedaan. Adviseurs hebben echter nooit inzage in het onderzoek gekregen. Ten tijde van het onderzoek was er geen structureel contact meer tussen adviseurs en initiatiefnemers. Ook het initiatief SPOT TV Assen levert te weinig kijkers onder de doelgroep op waardoor het initiatief volgens de geïnterviewden stopt. In oktober 2020 liet het college van B en W weten samen met jongerenorganisatie New Wave en Vaart Welzijn te willen kijken of een plek kan worden gerealiseerd waar jongeren samen kunnen komen. Aanleiding hiervoor waren berichten over vandalisme in Assen, al dan niet gepleegd door jongeren. Het aantal meldingen van overlast in 2020 zou volgens het college hoger zijn dan in andere gemeenten in Nederland 12. Vaart Welzijn constateerde in een inventarisatie naar jeugdoverlast dat er vooral een negatief beeld is van jongeren in de openbare ruimte zonder dat er sprake van direct overlast is13. Dat de hoeveelheid meldingen van overlast hoger is dan in andere gemeenten heeft mogelijk ook te maken met dat inwoners geïnformeerd zijn vooral meldingen te doen om potentiële overlast gericht aan te pakken. Het initiatief voor Jimmy’s, een ontmoetingsplek voor en door jongeren, komt ook regelmatig terug in de media.

Zo meldt Dagblad van het Noorden in maart 2022 dat politieke partij Assen Centraal pleit voor een Jimmy’s14. Gesprekken tussen initiatiefnemer en gemeente liepen volgens betrokkenen stuk op het verdelen van de ondernemersrisico’s.

Uit interviews komt naar voren dat de initiële gesprekken met de stichting New Wave geen structureel en constructief vervolg

Narratief onderzoek Jong in Assen

51

6.2 Hoe is de uitvoering van jeugdbeleid georganiseerd?

andere ook de signalen dat er weinig voorzieningen voor jongeren in Assen zijn.

Vaart Welzijn Vaart Welzijn voert sinds 1 juli 2015 de maatschappelijke dienstverlening en het welzijnswerk uit in de gemeente Assen. Zij doet dit in opdracht van de gemeente Assen. Zes buurtteams werken vanuit buurt- en wijkcentra in negen verschillende wijken.

Mijn buurt Assen Mijn Buurt Assen is een samenwerkingsverband bestaande uit circa 60 medewerkers van drie organisaties: gemeente Assen, Woningcorporatie Actium en Vaart Welzijn. Mijn Buurt Assen stimuleert inwoners in Assen om activiteiten te organiseren die bijdragen aan een sterkere binding in de buurt. Per jaar worden zo’n 150 initiatieven van inwoners gehonoreerd. Zodra een meerderheid van inwoners achter een idee staat, stelt Mijn Buurt Assen geld, mensen of middelen beschikbaar. Dit varieert van de speeltuin opknappen tot het organiseren van een buurtfeest of markt.

De gemeentelijke opdracht aan Vaart Welzijn bestaat uit vier hoofdonderdelen: 1. Het uitvoeren van taken en projecten, die leiden tot bevordering van leefbaarheid en waarbij de preventieve en proactieve inzet van buurtwerk een toegevoegde waarde heeft 2. Het versterken van het voorliggend veld, informele zorgnetwerken en steunstructuren voor mantelzorgers 3. Het uitvoeren van toegangstaken 4. Het bieden van ondersteuning en begeleiding aan inwoners met een hulpvraag. Het gaat daarbij zowel om kinderen en jongeren als om volwassenen en ouderen. Het VO-team van Vaart Welzijn is een team van sociaal werkers aanwezig op het Voortgezet Onderwijs (VO) om laagdrempelig contact te leggen met jongeren en vragen te beantwoorden of (collectief) op te pakken. Alle VO-scholen hebben een sociaal werker toegewezen in de ondersteuning van jongeren op de nietschoolse onderwerpen. Vaart Welzijn heeft verder een coördinator die zich richt op sociale innovatie en participatie van jeugd tot 23 jaar. Binnen het aandachtsgebied van de coördinator liggen onder

Narratief onderzoek Jong in Assen

STILA De Stichting Stimulering Leefbaarheid Assen (STILA) is een zelfstandige stichting opgericht door de gemeente Assen met als doel het stimuleren en (financieel) ondersteunen van bewonersinitiatieven. Inwoners van de gemeente Assen kunnen daarvoor subsidie aanvragen die door het panel STILA-wijkfonds of het panel STILA-preventiefonds wordt beoordeeld. STILA is nauw verbonden met Mijn Buurt Assen. Beide stichtingen hebben een eigen werkterrein. Mijn Buurt Assen richt zich vooral op het bijdragen aan fysieke verbeteringen van wijken en buurten, terwijl STILA zich vooral bezighoudt met activiteiten gericht op een toename van de sociale samenhang in wijken en buurten. Omdat sommige aanvragen beide kenmerken in zich hebben, stemmen STILA en Mijn Buurt Assen met elkaar af op welke wijze dergelijke aanvragen worden afgehandeld.

52

Betrokken partijen ‘Jeugd in Assen beweegt ons’ De gemeentelijke organisatie heeft een procescoördinator aangesteld om te komen tot een integraal jeugdbeleid. Verder is een werkgroep samengesteld om het integraal jeugdbeleid vorm te geven. Vanuit de gemeentelijke opdracht is Vaart Welzijn betrokken bij de werkgroep ‘Jeugd in Assen beweegt (ons)!’. Samen met jongeren, Mijn Buurt Assen, STILA en Vaart Welzijn werkt de gemeente aan het verkennen en ontwikkelen van draagvlak voor wijkgebonden jeugdwerk. Daar waar jongeren zelf al het initiatief hebben genomen voor het realiseren van een ontmoetingsplek in de eigen buurt of wijk - zoals El Padrino in Kloosterveen - faciliteert de gemeente dat waar nodig en mogelijk.

6.3 Geeft het jeugdbeleid voldoende richting voor de uitvoering? In deze paragraaf beschrijven we een aantal plannen die de behoefte van jongeren raken. De plannen geven het beeld dat er ruim aandacht is voor jongeren maar ook dat de aandacht nog versnipperd is. Verder missen we samenhang en regie tussen verschillende plannen. Jongeren zijn bovendien niet structureel bij alle plannen betrokken. Richting integraal jeugdbeleid De plannen en initiatieven in de notitie ‘Jeugd in Assen beweegt (ons)!’ zijn gebundeld in drie thema’s: • Wat is er te doen voor jeugd in Assen. • Veiligheid en de aanpak van overlast.

Narratief onderzoek Jong in Assen

•

Medezeggenschap en de dialoog met jongeren.

Gemeente als aanjager van initiatieven Over het thema ‘wat is er te doen voor jeugd in Assen’ schrijven de opstellers van de notitie het volgende: ‘jongeren moeten hun eigen identiteit kunnen ontdekken en ontwikkelen, ook al zullen ze dat zelf niet zo verwoorden’. Dit vraagt om een zeer divers aanbod aan activiteiten en mogelijkheden die aansluiten bij de behoefte en interesses van jongeren. Gesteld kan worden dat het op pijl houden, goed benutten en steeds vernieuwen van dat aanbod een gezamenlijke opgave is; van jongeren en hun ouders, van maatschappelijke organisaties, wijk- en buurtcentra en de gemeente. De belangrijkste rol die de gemeente op zich kan nemen is ‘aanjagen’, initiatieven ondersteunen, activiteiten faciliteren en waar nodig financieren en -bovenal - jongeren uitnodigen zelf in actie te komen!’. In de praktijk betekent dit dat adviseurs Jeugd soms in een grijs taakgebied komen. Een goed voorbeeld daarvan is de betrokkenheid bij El Padrino in Kloosterveen. Hierbij doen de initiatiefnemers regelmatig een beroep op de adviseur jeugd om operationele activiteiten op te pakken. Activiteiten en initiatieven In de notitie worden een aantal activiteiten en initiatieven benoemd. De intentie van de opstellers van de notitie is om snel tot actie over te gaan.

Zo stellen zij voor inventariserend onderzoek te doen naar het aanbod aan voorzieningen, activiteiten en verenigingen voor 12 tot 20-jarigen. Met activerend onderzoek wil de gemeente oorzaken van niet-deelname aan het bestaande aanbod in beeld krijgen. De niet-deelname is in ons onderzoek in

53

beeld gebracht. Verder worden initiatieven benoemd voor actieve informatieverstrekking en het creëren van meer ontmoetingsplekken. De gemeente stelt bovendien een activiteitenbudget beschikbaar dat als ‘experimenteerruimte voor nieuwe initiatieven benut kan worden door en voor groepen jongeren’. Een ander initiatief is om jongeren actief aan te spreken op de bijdrage die zij kunnen leveren aan de samenleving met vrijwilligerswerk of maatschappelijke stages. Vaart Welzijn besteed gericht aandacht aan het voorkomen en de aanpak van ‘jeugd en overlast’. Medezeggenschap en dialoog met jongeren De gemeente heeft de afgelopen jaren geïnvesteerd in medezeggenschap en dialoog met jongeren. Dit heeft onder andere geresulteerd in een kinderraad (met kinderen tot 12 jaar) en een kinderburgermeester. Wethouders zijn in gesprek gegaan met jongeren tijdens ‘ronde-tafel-gesprekken’. En Vaart Welzijn is bezig met de ontwikkeling van een breed jongerenplatform. Met deze initiatieven wil de gemeente de medezeggenschap van jongeren borgen in de uitvoering van gemeentelijk beleid. Jongeren zouden zich hierdoor meer betrokken moeten voelen bij ‘hun stad’.

van jongeren tussen de 12 en 14 jaar aan meer fysieke speel- en ontmoetingsplekken. Omgevingsvisie 2040 In April 2021 presenteerde het college de omgevingsvisie 2040 ‘Assen nog mooier’. In deze visie is ‘de dynamische hoofdstad met een levendige binnenstad’ een van de drie richtinggevende principes. De visie beschrijft echter niet hoe een levendige binnenstad er voor jongeren uitziet. Wel wordt aangegeven dat in de uitwerking van de visie ook specifiek aandacht is voor jongeren in Assen vanuit het idee dat zij de toekomst en volwassenen van 2040 zijn 16. In de uitwerking van een nieuwe visie voor de detailhandel zijn jongeren bijvoorbeeld echter niet in de klankbordgroep vertegenwoordigd17.

Bewegen, Ontmoeten, Spelen en Sporten (BOSS) Het college van B en W heeft in Mei 2022 een nieuw buitenruimteplan vastgesteld voor de aanpak van speel- en ontmoetingsplekken. BOSS richt zich op jong en oud en is een aanzet op vanuit bewegen, ontmoeten, spelen en sporten te werken aan sociale inclusie, positieve gezondheid en het tegengaan van eenzaamheid15. In de aanzet tot een integraal jeugdbeleid zien we geen relatie met het buitenruimteplan BOSS. We stellen vast dat het BOSS-plan goed aansluit bij de behoefte

Narratief onderzoek Jong in Assen

54

Narratief onderzoek Jong in Assen

55

7 Conclusies De afgelopen jaren hebben de lokale media veel bericht over een gebrek aan voorzieningen voor jongeren in Assen. Daarmee is een beeldvorming ontstaan dat er weinig voor jongeren te doen is. Ons onderzoek bevestigt dit beeld maar brengt hierin ook nuances aan en legt bovendien de complexiteit van de opgave bloot. In hoofdlijnen zien we dat jongeren zich prima kunnen vermaken en ook tevreden zijn met hun leven. Een groot deel van de jongeren maakt daarbij in meer of mindere mate gebruik van het aanbod aan sport-, cultuur en welzijnsvoorzieningen. Waar zij bovenal behoefte aan hebben is een levendige binnenstad en ontmoetingsgelegenheden. Ook sluit het aanbod van gemeentelijke voorzieningen en activiteiten onvoldoende aan bij de eigentijdse leefwereld van jongeren. De gemeente heeft beperkt invloed om aan de behoefte van jongeren tegemoet te komen. Ze is daarbij sterk afhankelijk van de kansen die ondernemers zien. Het huidige gemeentebeleid ontbreekt samenhang tussen plannen op diverse beleidsterreinen gericht op de ontwikkeling van Assen en die de behoefte van jongeren raken. De gemeente mist hierdoor kansen om ook een visie op een Assen voor jongeren te ontwikkelen. Het beeld ‘er is in Assen weinig voor jongeren te doen’ blijft daarmee boven de stad hangen.

Narratief onderzoek Jong in Assen

Behoefte aan een levendige binnenstad Jongeren geven aan vooral behoefte te hebben aan voorzieningen in het uitgaansleven zoals discotheken, clubs en horecagelegenheden. Ook zien zij graag een gevarieerd aanbod aan winkelvoorzieningen. Dit leeft sterkt onder jongeren tussen 15 en 23 jaar. Jongeren tussen 12 -14 jaar hebben vooral behoefte aan meer fysieke plekken waar ze met leeftijdsgenoten activiteiten kunnen doen. Sportvoorzieningen meest gebruik De meeste jongeren in Assen zijn tevreden tot zeer tevreden over hun leven. Dit heeft vooral te maken met het hebben van vrienden en goede prestaties op school. De hoge mate van tevredenheid over het leven is ook sterk verbonden met de hoge mate waarin jongeren zich kunnen ontplooien dat wil zeggen kunnen doen wat ze leuk vinden. Meer dan de helft van de jongeren maakt in meer of mindere mate gebruik van gemeentelijke voorzieningen en activiteiten. Het aanbod van de gemeente lijkt in die zin aan de norm te voldoen. Meest genoemde voorzieningen waar gebruik van wordt gemaakt zijn sportvoorzieningen en activiteiten zoals via verenigingen, de sportschool (gym), zwembad en openbare locaties als een skatepark. In mindere mate worden voorzieningen als bibliotheek, bioscoop, de kerk, Drents museum, Podium Zuidhaege en Digital Art Factory genoemd. De TT wordt vaak genoemd als een evenement waar jongeren graag naartoe gaan.

56

Onvoldoende aansluiting bij eigentijdse leefwereld Ongeveer de helft van de jongeren ervaart dat gemeentelijke voorzieningen en -activiteiten niet bij hun interesses passen. De voornaamste redenen hiervoor zijn: •

•

• •

Het aanbod sluit onvoldoende aan op de interesses van jongeren aan eigentijdse activiteiten zoals bijvoorbeeld airsoft, lasergamen, jumpstylen en gamen. Sommige jongeren vinden georganiseerde activiteiten van de gemeente kinderachtig, betuttelend, opgelegd en te ambitieus. Jongeren zijn onbekend met wat voor hen te doen is. Voor één op de vier van de jongeren is geld een belemmering. Jongeren zitten niet graag vast aan abonnementen en contributies.

We zien een aannemelijk verband tussen de mate van bekendheid en betaalbaarheid met de mate van het gebruik van het huidige aanbod aan met name sport- en cultuurvoorzieningen. Eigentijdse leefwereld Jongeren zitten niet graag vast aan een verplichting zoals abonnement of contributie. Dit leeft vooral onder jongeren tussen 19 en 23 jaar. Ook spreekt de manier waarop de gemeente activiteiten en evenementen voor hen organiseert hen niet altijd aan. Sommigen noemen het kinderachtig, betuttelend, opgelegd en te ambitieus. Ze voelen zich dan niet serieus genomen. Daarnaast worden de meer eigentijdse activiteiten door ondernemers aangeboden. Jongeren vinden deze activiteiten ook duur. Gemeentelijke voorzieningen en activiteiten worden door

Narratief onderzoek Jong in Assen

jongeren vaak gezien als saai, ‘iets voor ouderen’ en sluiten niet aan op de interesses die jongeren hebben. Behoefte aan verschillende vormen van ontmoetingsplekken Jongeren zoeken vooral ruimte om ‘iets’ op natuurlijke wijze te laten ontstaan. Dat ‘iets’ heeft verschillende vormen. Voor veel jongeren is het samen ‘hangen’ met andere jongeren vaak al voldoende om het naar de zin te hebben. Jongeren ouder dan 15 jaar verwijzen in hun verhalen vooral naar horecagelegenheden en in mindere mate naar parken als ideale ontmoetingsplekken. Ze geven ook aan een uitlaadklep voor het drukke (school)leven nodig te hebben. In de verhalen van jongeren tussen 12 en 14 jaar hebben fysieke plekken om te spelen en voor activiteiten een prominente rol. Wat verder in het algemeen opvalt zijn de behoeften aan meer verlichting rond sportfaciliteiten, het gemis van een openluchtzwembad en schaatsbaan. Weinig initiatief van jongeren zelf Jongeren weten niet wat de mogelijkheden zijn om zelf initiatieven te nemen en uit te voeren. De gemeente stelt hiervoor financiële ondersteuning ter beschikking via Mijn Buurt Assen en STILA. Deze platformen zijn vrijwel onbekend bij jongeren. Aan de andere kant toont het onderzoek aan dat weinig jongeren zelf initiatieven willen nemen of betrokken willen zijn bij de uitvoering. Zij vinden dat vooral gemeente en ondernemers daarvoor verantwoordelijk zijn.

Enkele jongeren geven aan dat bij eerdere initiatieven omwonenden al snel (potentieel) overlast ervaren. Deze initiatieven zouden om die reden niet van de grond zijn gekomen.

57

Het jeugdbeleid van de gemeente De beleidsadviseurs Jeugd van de gemeentelijke organisatie richten zich primair op de uitvoering van de Jeugdwet en de Wet Maatschappelijke ondersteuning (Wmo). Vanuit zowel de Jeugdwet als Wmo worden geen expliciete taken en verantwoordelijkheden benoemd die zich richten op het treffen van voorzieningen en activiteiten voor jongeren in het algemeen. Taken en verantwoordelijkheden vanuit Jeugdwet en Wmo zijn in de gemeente Assen verankerd in de kadernota sociaal beleid.

vernieuwing van integraal lokaal jeugdbeleid. Binnen het taakgebied van beleidsadviseurs Jeugd valt sinds kort ook het mede opzetten van het integrale jeugdbeleid binnen de gemeente. Een integraal jeugdbeleid is dus nog in ontwikkeling. De gemeente neemt hierin regie. Notitie ‘Jeugd in Assen beweegt (ons)!’ stap in goede richting In de notitie ‘Jeugd in Assen beweegt (ons)!’ worden drie initiatieven benoemd die volgens dit onderzoek goed aansluiten op de behoefte van jongeren.

Ad hoc jongerenbeleid De aandacht voor jongeren in het sociaal beleid van de gemeente richt zich voornamelijk op jongeren in een kwetsbare situatie en is in de kadernota sociaal beleid 2018-2022 verdeeld over 4 kaders en uitvoeringsagenda’s. Het jeugdbeleid zoals het in de kadernota sociaal beleid is verankerd voorziet niet in de aanpak van signalen dat er weinig voor jongeren te doen is. Wij zien dan ook vooral dat de gemeente ad hoc op deze signalen reageert. Adviseurs Jeugd komen daardoor soms in een grijs taakgebied terecht waarbij ze bijvoorbeeld uitvoerend werk verrichten bij jongereninitiatieven. Ook blijkt soms dat bepaalde signalen na een verdere inventarisatie een meer genuanceerd beeld geven.

Het creëren van ontmoetingsplekken en het bieden van experimenteerruimte sluiten goed aan op de behoefte van jongeren aan verschillende vormen van ontmoetingsgelegenheden. Het is aannemelijk dat actieve informatieverstrekking het gebruik van voorzieningen en activiteiten bevordert. Voorwaarde is dat voorzieningen voldoende passen bij de interesses.

Aanzet tot integraal jeugdbeleid De coronacrisis heeft laten zien dat de mentale gezondheid van jongeren sterk negatief wordt beïnvloed wanneer de bewegingsvrijheid beperkt wordt. Dit heeft geresulteerd in gesprekken tussen gemeente en jongeren, in een Webinar ‘Jeugd en corona’ en de notitie ‘Jeugd in Assen beweegt (ons)!’. Dit alles heeft de noodzaak doen inzien voor de ontwikkeling en

Het integraal jeugdbeleid is vooralsnog niet af. De gemeente werkt bovendien aan diverse plannen die invloed hebben op jongeren zoals het buitenruimteplan Bewegen, Ontmoeten, Spelen en Sporten (BOSS), de omgevingsvisie 2040 en een visie op de detailhandel. We constateren echter geen samenhang tussen deze plannen en een integraal jeugdbeleid. Ook missen we structurele betrokkenheid van jongeren. We denken dat de gemeente

Narratief onderzoek Jong in Assen

1. Het creëren van ontmoetingsplekken. 2. Het bieden van experimenteerruimte. 3. Aandacht voor actieve informatieverstrekking.

58

hierdoor kansen missen om een inspirerend beeld te ontwikkelen van een Assen vóór jongeren. Mogelijkheden en beperkingen Jongeren hebben in het onderzoek ook ideeën ingebracht die ervoor kunnen zorgen dat er meer voor hen te doen is. De ideeën gaan vooral over het creëren van ontmoetingsplekken, faciliteiten in het uitgaansleven en meer variatie in winkelvoorzieningen. Jongeren verwijzen vaak naar Beilen en Groningen als voorbeelden van waar zij naartoe gaan voor vermaak. In hoeverre de ideeën ook gerealiseerd kunnen worden is sterk afhankelijk van de mogelijkheden en beperkingen die ondernemers zien. Ondernemers geven aan dat het organiseren van activiteiten voor jongeren een bedrijfseconomische uitdaging is. Gesprekken tussen ondernemers en gemeente zoals in het sociale initiatief Jimmy’s liepen bijvoorbeeld vast op de te dragen risico’s. Hoe ziet een levendige stad er voor jongeren uit? De notitie ‘Jeugd in Assen beweegt (ons)!’ benoemt dat de notitie een beleidsmatige schets is met concrete voorstellen en geen uitbreide visie bevat. In de omgevingsvisie 2040 van de gemeente Assen is de dynamische hoofdstad een van de drie kernprincipes echter ontbreekt ook invulling vanuit het perspectief van jongeren. Dit gaat ook op voor de ontwikkeling van een visie op de detailhandel. Sommige jongeren willen graag betrokken worden bij de ontwikkeling van de stad.

De gemeente geeft aan samen met jongeren een visie te willen uitwerken. Wij constateren dat er geen structurele aanpak en borging is van gesprekken tussen gemeente en jongeren.

Narratief onderzoek Jong in Assen

Wij concluderen dat een visie van de gemeente ontbreekt op hoe de levendige stad er voor jongeren uitziet. Jongeren hebben behoefte aan perspectief: waar wordt naar toegewerkt, wat kunnen zij wel en niet verwachten? Een strategisch narratief helpt de gemeente om de toekomst voor jongeren begrijpelijk en inzichtelijk te maken. Behoeften en plannen komen niet bij elkaar We zien bovendien dat een aantal uitkomsten van het onderzoek niet bij elkaar komen. Zo willen jongeren vooral een breed en gevarieerd aanbod aan uitgaans- en winkelvoorzieningen. Dit is afhankelijk van de mogelijkheden die ondernemers zien. Voorzieningen uitsluitend gericht op jongeren zijn voor ondernemers vaak niet financieel aantrekkelijk. Ook wil de gemeente graag samen met jongeren praten maar betrekt jongeren niet structureel bij visieontwikkeling. Jongeren zien daarentegen niet dat het initiatief om hun ideeën uit te voeren bij zichzelf liggen. Het beeld ‘er is in Assen weinig voor jongeren te doen’ blijft daarmee boven de stad hangen.

59

Narratief onderzoek Jong in Assen

60

Bijlage 1 Methodische verantwoording Eigenschappen van de onderzoeksmethode Het is belangrijk te beseffen dat we een exploratieve onderzoeksmethode hebben toegepast, bedacht met het doel om complexe, multivariabele en onvoorspelbare sociale vraagstukken te doorgronden. We noemen dat ook wel sensemaking (Snowden, 2001 , van der Merwe et al 2019)1. Sensemaking is een gemotiveerde, doorlopende inspanning om verbanden (zoals tussen mensen, gebeurtenissen en plaatsen) te begrijpen om te kunnen anticiperen op toekomstige ontwikkelingen en daarop effectief te acteren (Klein,2006). De onderzoeksmethode gebruikt hiervoor een vorm van narratief onderzoek. Het verzamelen van verhalen van mensen uit het dagelijkse leven staat centraal om verbanden te identificeren.

In deze methode van narratief onderzoek is alles wat mensen vertellen onderdeel van iemands persoonlijk verhaal2. Een verhaal hoeft daarmee niet per se een duidelijke structuur te bevatten om te worden aangeduid als ‘narratief’ en te worden benut als data binnen onderzoek3. Ervaringsverhalen stellen ons in staat in te leven in het dagelijks leven van de doelgroep(en): we krijgen een beter begrip van hun gedragingen, drijfveren en de leef- of werkomstandigheden. Het doel is om thema’s en verbanden tussen verhalen te vinden en te ontdekken hoe de vertellers zich hiertoe verhouden. Daarbij komt het vooral aan op abductief redeneren, ook wel playful reasoning (Klein, 2013)4 genoemd: aannemelijke en potentieel rijke ideeën bedenken om verbanden te verklaren.

1

Snowden, D.J. (2011) Naturalizing Sensemaking. In Informed by Knowledge: Expert Performance in Complex Situations; Mosier, K.L., Fischer, U.M., Eds.; Taylor & Francis: New York, NY, USA; London, UK, 2011; pp. 223–234.

3

Van der Merwe, S.; et al. (2019). Making Sense of Complexity: Using SenseMaker as a Research Tool, Systems 2019, 7, 25.

Czarniawska, B. (2004). Narratives in Social Science Research. Thousand Oaks, CA: Sage Publications, Inc.

2

4

Ricoeur, P. (1991) Life in Quest of Narrative. In D.Wood (ed.) On Paul Ricoeur: Narrative and Interpretation. London: Routledge. Riessman, C.K. (1993) Narrative analysis. Qualitative Research Methods. 30. Newbury Park, CA: Sage.

Narratief onderzoek Jong in Assen

Boje, D. M. (1991). The storytelling organization: A study of storytelling performance in an office supply firm. Administrative Science Quarterly, 36, 106126.

Klein, G. (2013). Seeing What Others Don’t: The Remarkable Ways We Gain Insights; Nicholas Brealey Publishing: London, UK; Boston, MA, USA, 2013; ISBN 9781857886191.

61

Een ander kenmerk van een exploratieve onderzoeksmethode is dat het een hypothese vormende benadering is in tegenstelling tot een hypothese toetsende benadering. In deze vorm van narratief onderzoek voorziet de verteller zijn of haar verhaal (narratief) zelf direct van betekenis door een aantal gesloten vragen over het verhaal en over zichzelf te beantwoorden. Deze vragen worden ook wel duidingsvragen genoemd en leveren kwantitatieve informatie op. Ook minimaliseren duidingsvragen de onderzoekersbias in interpretatie van de verhalen (Snowden 2011). Duidingsvragen zijn in principe bedoeld het exploratieve karakter van het onderzoek te versterken maar kunnen ook gebruikt worden om hypotheses te toetsen. Onze opvatting is echter het exploratieve karakter van de onderzoeksmethode zoveel mogelijk recht te doen en niet te vervallen in de valkuil van een traditionele enquête. De onderzoeksmethode is zeer geschikt om mensen op grote schaal te bereiken en kwalitatief hoogwaardige beleidsinformatie te krijgen. Op statistisch niveau ontstaat een beeld van wat leeft, de onderliggende verhalen geven context aan het beeld en vertellen waarom iets leeft. Conceptueel raamwerk In dit onderzoek is ervoor gekozen om de meeste gesloten vragen te gebruiken als stimulans om verhalen te beschrijven. De gedachte hierachter was dat de onderzoeksvragen direct meetbare begrippen zijn.

Door de volgorde van narratief en duidingsvragen

om te draaien was het mogelijk om ook het waarom achter de meetbare indicatoren te vatten. Bij het ontwikkelen van de vragenlijst is gekozen om de onderzoeksvragen te operationaliseren naar hypothesevrije surveyvragen, ook wel duidingsvragen genoemd. Alleen de vraag in welke mate jongeren het eens zijn dat er weinig voor hen te doen is, is gesteld vanuit de hypothese dat er voor jongeren in Assen weinig te doen. Om een indicatie van het welbevinden van jongeren te krijgen is gekozen voor de definitie van het Centraal Bureau voor Statistiek5. In het onderzoek bestaan de duidingsvragen uit een combinatie van keuze-, schaal- en driehoeksvragen. De vragenlijst is opgenomen in bijlage 2. Duidingsvragen zijn een set van abstracte concepten en meerkeuzevragen waarmee de respondent zijn of haar verhaal van betekenis voorziet en data genereert voor kwantitatieve analyse. Duidingsvragen volgen nadat het verhaal verteld is of worden gebruikt als stimulans voor het vertellen van verhalen. Kenmerk van een schaalvraag is dat schaalwaarden ontbreken. Het is dan minder duidelijk wat de sociaal wenselijke waarde is. De schaalvragen stimuleren intuïtieve en reflectieve beantwoording. Driehoeksvragen, ook triads genoemd, is een vraagvorm waarin antwoorden gepositioneerd worden tussen drie gelijkwaardige variabelen. Deze vragen geven de respondent de ruimte om te

5

https://www.cbs.nl/nl-nl/longread/statistischetrends/2021/welzijnsongelijkheid-verschillen-in-geluk-en-tevredenheid/2methode

Narratief onderzoek Jong in Assen

62

laten zien hoe drie gelijkwaardige variabelen zich ten opzichte van elkaar verhouden. Dit zet de respondent zoveel mogelijk aan tot introspectie en nuancering om de juiste balans tussen de variabelen te kiezen De dichtheid (density) van respons in de driehoek geven de vector van dominerende elementen weer, afwijkingen zijn daarentegen zwakke signalen van potentiële kansen en risico’s. Dataverzameling en ethiek Om de kwaliteit van de data te waarborgen zijn de volgende twee maatregelen getroffen: 1. Voor elke deelnemer aan het onderzoek is automatisch een unieke respondent identifier gegenereerd. Het proces van genereren van een ID maakt geen gebruik van browser cookies en slaat ook geen IP-adressen op. De respondent was niet traceerbaar. Een unieke respondent ID zorgt ervoor dat meervoudige sessies van dezelfde respondent via dezelfde browser uit de onderzoekgegevens verwijderd konden worden. Dit is een maatregel om de validiteit van de data van unieke respondenten te waarborgen, met in achtneming dat de link naar het onderzoek niet vanuit meerdere browsers wordt benaderd. Geen van de respondenten is om die reden uit het onderzoek verwijderd. 2. Alle jongeren ontvingen bij de uitnodigingsbrief een unieke willekeurige code voor deelname aan het onderzoek.

Deze codes zijn niet gekoppeld aan het adressenbestand en zijn vanuit een apart bestand met de uitnodigingsbrieven samengevoegd. Met een unieke willekeurige code konden

Narratief onderzoek Jong in Assen

sessies van deelnemers die meerdere malen aan het onderzoek deelnamen uit de onderzoeksgegevens worden verwijderd ongeacht welke browser of platformen gebruikt werden. Ook was het een drempel om het onderzoek door middel van een computerprogramma (bots en spiders) te manipuleren. Van de bruto respons van 583 deelnemers konden 15 codes niet worden geverifieerd. De inhoudelijke samenhang van deze deelnemers was echter van voldoende kwaliteit om in de analyse mee te nemen. De grondslag voor de uitvoering van het onderzoek is een taak van algemeen belang en of wettelijke verplichting. Dit houdt in dat voor kinderen vanaf 12 jaar geen toestemming van ouders verreisd is om aan het onderzoek deel te nemen. Ouders/verzorgers van kinderen tussen 12 en 16 jaar zijn via een passage in de uitnodigingsbrief aan kinderen over het onderzoek geïnformeerd. Persoonsgegevens in dit onderzoek zijn niet herleidbaar tot namen en adressen. Persoonskenmerken zijn op geaggregeerd niveau gerapporteerd. Jongeren hadden daarbij de mogelijkheid om persoonlijke vragen niet te beantwoorden. Het opgeven van een emailadres voor loting en toekenning van de cadeaubonnen was vrijwillig. De verzamelde e-mailadressen zijn los van de onderzoeksgegevens in een apart bestand opgeslagen. Dit bestand wordt niet voor andere doeleinden gebruikt en uiterlijk drie maanden na afloop van het onderzoek vernietigd.

Jongeren (en ouders/verzorgers van kinderen tot 16 jaar) zijn zowel in de uitnodigingsbrief als op de website van het onderzoek geïnformeerd over de wijze waarop met hun persoonsgegevens en

63

bijdragen wordt omgegaan. Aanvullend konden zijn meer informatie over het onderzoek vinden op de website www.senseguide.nl/veelgesteldevragen of een e-mail sturen naar contact@senseguide.nl. Er zijn over het onderzoek geen vragen ontvangen. Analyse- en betekenisgevingsproces Nadat de fase van het verzamelen van data is afgerond volgt een proces van analyse en betekenisgeving (sensemaking) van de data. De onderzoeker begint met een analyse van de kwantitatieve resultaten. Hij kijkt dan nog niet naar de verhalen. Uitgangspunt is om individueel opvallende trends en patronen in de kwantitatieve data te ontdekken met geavanceerde datavisualisatie en dataanalysetechnieken. De uitkomsten van een kwantitatieve analyse van de data vormen de basis voor de analyse van verhaalfragmenten. Hierbij gaat het vooral om verdieping vinden van een inzicht of vraag die is ontstaan naar aanleiding van de kwantitatieve analyse. Dit komt tot stand door een cluster van verhalen te analyseren die onderliggend is aan een kwantitatief resultaat en daaruit thema’s of verbanden te identificeren. Daarbij komt het vooral aan op het vinden van samenhang tussen verhalen. Dit is primair het werk van de onderzoeker. Dat betekent dat subjectiviteit een onderdeel is van de analyse.

Om de subjectiviteit in de analyse te ondervangen is aanvullend thematische analyse6 uitgevoerd. Een methode om thema’s en verbanden uit kwalitatieve data te ontdekken. In dit proces worden verhaalfragmenten die in context, taal- en woordgebruik overeenkomen gecodeerd naar thema’s. Vervolgens wordt gekeken naar verbanden tussen de thema’s en kunnen verbanden vanuit verschillende invalshoeken worden geanalyseerd. Dit wordt gedaan met tekstanalysesoftware. Thematische analyse dient enerzijds als validatie en onderbouwing van de samenhang die de onderzoeker tussen de verhalen vindt. Anderzijds komen uit de thematische analyse nieuwe patronen en verbanden naar voren die de inzichten verder aanscherpen. Normaal gesproken ondervangt het onderzoeksbureau subjectiviteit in het analyse- en betekenisgevingsproces door dit samen met een vertegenwoordiging van betrokkenen uit het werkveld uit te voeren. Voor dit onderzoek hechtte de rekenkamercommissie echter belang aan analyse van een objectieve onderzoeker.

6

Braun, V. and Clarke, V. (2006). Using thematic analysis in psychology. Qualitative Research in Psychology, 3(2), 77-101

Narratief onderzoek Jong in Assen

64

Validiteit van de onderzoeksmethode Validiteit is de mate waarin de onderzoeksresultaten geldig zijn en overeenkomen met de werkelijkheid. De validiteit van het onderzoek is als volgt versterkt: 1) Als input voor het onderzoeksontwerp zijn beleidsnota’s de gemeente Assen en Vaart Welzijn bestudeerd. Ook zijn diverse bronnen in de lokale media vanaf 2020 geraadpleegd die hebben bericht over jongeren in Assen. Verder zijn gesprekken gevoerd met sleutelpersonen in het jeugdbeleid van de gemeente Assen en Vaart Welzijn 2) De wijze van bevraging in het onderzoek is zoveel mogelijk indirect van aard en hypothesevrij. Jongeren vertellen ongestuurd en vrijuit hoe zij hun dagelijkse werkelijkheid ervaren. Dit verschilt sterk van een directe bevraging, zoals in veel onderzoeksmethodes het geval is, waarbij de respondent vaak al kan inschatten wat het achterliggende doel is van de bevraging en waardoor sociaal wenselijkheid altijd een factor is om rekening mee te houden. De verhalen worden bovendien op samenhang beoordeeld. Als onvoldoende samenhang wordt geconstateerd verwijderd de onderzoeker de volledig bijdrage van een deelnemer uit de onderzoeksgegevens. Geen enkele bijdrage van deelnemers is verwijderd. 3) Het onderzoek is uitgezet onder een representatieve groep jongeren. De steekproef is voldoende groot voor een betrouwbaar beeld.

4) Methodetriangulatie: de onderzoeksmethodiek maakt gebruik van een combinatie van kwalitatief en kwantitatief onderzoek. Dit wordt ook wel mixed method genoemd. De

Narratief onderzoek Jong in Assen

kwantitatieve en kwalitatieve informatie hangen in deze vorm van mixed method nauw met elkaar samen en worden gelijktijdig verzameld. Aanvullend vindt thematische analyse plaats waarbij kwalitatieve gegevens worden getransformeerd naar kwantitatieve gegevens. De kwantitatieve en kwalitatieve resultaten worden in samenhang geanalyseerd, gecontrasteerd en gerapporteerd. 5) Datatriangulatie: de resultaten zijn o.a. vergeleken met de uitkomsten van het onderzoek onder jongeren door Vaart Welzijn begin 2022. 6) Onderzoektriangulatie: het rapport is voor wederhoor voorgelegd aan de sleutelpersonen die voor het onderzoek zijn geïnterviewd. Zij geven aan zich in het rapport te herkennen en constateren geen onjuistheden. Betrouwbaarheid De betrouwbaarheid van een onderzoek heeft betrekking op de wijze waarop het onderzoek controleerbaar en reproduceerbaar is (Boeije, 2005). Alle onderzoeksdata worden digitaal opgeslagen en op een veilige manier bewaard. Daarmee is het onderzoek controleerbaar en reproduceerbaar voor anderen. .

65

Bijlage 2 Vragenlijst Tussen 4 en 20 maart 2022 konden jongeren via de website www.jonginassen.nl deelnemen aan het onderzoek met de volgende vragenlijst.

Narratief onderzoek Jong in Assen

66

Narratief onderzoek Jong in Assen

67

Narratief onderzoek Jong in Assen

68

Bijlage 3 Steekproefrepresentativiteit Populatie

12-14 jaar

15-18 jaar

19-23 jaar

Totaal jongeren

2513

3602

3191

9306

% totaal

27%

39%

34%

100%

Aantal jongens

1350

1856

1664

4870

% jongens

54%

52%

52%

52%

Aantal meisjes

1163

1746

1527

4436

% meisjes

46%

48%

48%

48%

Steekproef

12-14 jaar

15-18 jaar

19-23 jaar

Totaal jongeren

177

243

156

576

% totaal

31%

42%

27%

100%

91

98

54

243

% jongens

51%

40%

35%

42%

Aantal meisjes

80

141

101

322

% meisjes

45%

58%

65%

56%

Anders

6

4

1

11

% Anders

3%

2%

1%

2%

Aantal jongens

Wil niet zeggen

7

Totaal steekproef

Narratief onderzoek Jong in Assen

7 583

69

Populatie per woonwijk Centrum

10-14 jaar 171

15-19 jaar 293

20-24 jaar 590

Totaal

Steekproef

1054

% totaal populatie 9%

52

% totaal steekproef 9%

Lariks

203

231

349

783

6%

26

4%

Noorderplassen

394

429

424

1247

10%

38

7%

Assen-Oost

422

425

474

1321

11%

58

10%

Pittelo

203

248

202

653

5%

29

5%

Assen-West

301

367

230

898

7%

40

7%

Peelo

430

422

378

1230

10%

51

9%

Marsdijk

713

899

642

2254

18%

111

19%

Kloosterveen

1115

1096

484

2695

22%

152

26%

Buitengebied

70

97

71

238

2%

20

3%

6

1%

583

100%

Wil niet zeggen Totaal

12373

100%

Populatiecijfers gebaseerd op basis van https://assen.incijfers.nl/ per 15 november 2021

Narratief onderzoek Jong in Assen

70

Bijlage 4 Normenkader Beleid Het beleid voor voorzieningen en activiteiten voor jongeren is duidelijk afgebakend en bevat concrete doelstellingen en te leveren prestaties

De kwaliteit van het beleid is voldoende

Uitvoering van beleid

Doeltreffendheid

Narratief onderzoek Jong in Assen

Norm De doelstellingen omvatten tenminste: - Omschrijving van het doel - Omschrijving van de doelgroepen - Omschrijving van de uitvoering van het beleid en verwachte inzet - Meetbare indicatoren voor de doelstellingen, inclusief afspraken over de monitoring daarvan - Een indicatie wanneer het doel behaald moet zijn - Het beleid is integraal en geeft de samenhang aan tussen de verschillende relevante beleidsterreinen voor jeugdbeleid - Het beleid is actueel - Het beleid sluit aan op de behoefte van jongeren De uitvoering voldoet aan een aantal organisatorische en inhoudelijke randvoorwaarden

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Assen&id=e8dad934-b450-4561-8cbe-852759d2f7f4