3. Brief Rekenkamercommissie - Onderzoeksrapport Jong in Assen
Tekst van het document
Contactpersoon
M. Kolkman 14 0592 Bezoekadres Noordersingel 33 Uw brief van Uw kenmerk Ons kenmerk 119082-2021 Bijlagen 1 Datum 11 november 2022 Verzenddatum 11-11 Telefoon
Leden van de raad
Onderwerp: Onderzoeksrapport ‘Jong in Assen’
Geachte leden van de raad, Graag bieden wij u het onderzoeksrapport ‘Jong in Assen’ aan. Dit onderzoek stond al enkele jaren op de onderzoeksagenda, maar is vanwege corona meerdere malen uitgesteld. Wij zijn verheugd de resultaten nu met u te kunnen delen. Het doel van dit onderzoek was inzicht te verkrijgen in de behoefte van jongeren en deze te plaatsen naast het gemeentelijke beleid en activiteiten. De vraag wat de jongeren zelf willen en waarom, stond hierbij centraal. 583 jongeren uit verschillende leeftijdscategorieën en woonachtig in verschillende wijken en dorpen hebben deelgenomen aan dit onderzoek. Het onderzoek is uitgevoerd door SenseGuide. Het onderzoek geeft een genuanceerd beeld over jongeren, de behoeften die zij hebben en het aanbod aan voorzieningen. De algehele conclusie is dat er voldoende aanbod is aan sport-, cultuur- en welzijnsvoorzieningen voor jongeren en dat de meeste jongeren in Assen tevreden zijn met hun leven en aangeven zich prima in hun vrije tijd te kunnen vermaken. Tegelijk mist het (gemeentelijk) aanbod aan voorzieningen en activiteiten voor jongeren volgens een groot deel van de respondenten aansluiting met de eigentijdse interesses van jongeren. Wat jongeren bovenal wensen is een levendige binnenstad met uitgaans- en ontmoetingsgelegenheden.
Het onderzoek toont dat het een complex vraagstuk betreft waarin niet alleen de gemeente een rol speelt, maar waarbij nog wel veel winst te boeken valt. Op basis van de onderzoeksresultaten doen wij de volgende aanbevelingen: •
•
•
•
Jongeren ervaren in hun dagelijks leven de invloed van verschillende beleidsterreinen. Bij het opstellen van integraal jeugdbeleid is het daarom van belang dat de samenhang met andere gemeentelijke beleidsterreinen zichtbaar is. Deel het nog op te stellen jongerenbeleid met de jongeren in Assen zodat ze weten wat ze kunnen en mogen verwachten van de gemeente en betrek hen bij de wijze van communiceren. Besluiten op andere beleidsterreinen raken de jongeren ook. Denk bijvoorbeeld aan dossiers op het gebied van de binnenstad, wonen, groen. Betrek de doelgroep jongeren daarom actief in het participatieproces. Neem als gemeente regie en organiseer met regelmaat gesprekken tussen jongeren van verschillende leeftijdsgroepen, de gemeente, maatschappelijke partners en ondernemers. Hiermee kan continu worden gemonitord hoe het aanbod aan voorzieningen en activiteiten (beter) kan aansluiten bij de behoefte van jongeren.
•
•
•
Beeldvorming speelt een belangrijke rol. Laat zien wat Assen jongeren te bieden heeft en pak als gemeente een actieve rol in het werken aan een positief imago. Er wordt immers al veel gedaan. Jongeren hebben ruimte nodig waar ze elkaar kunnen ontmoeten en zich kunnen uitleven. Werk als gemeente actief aan het creëren van wederzijds begrip onder jongeren en volwassenen. Stimuleer het gebruik van het huidige aanbod aan voorzieningen en activiteiten voor jongeren door actieve informatieverstrekking en onderzoek in hoeverre flexibele betaalvormen de drempel kunnen verlagen om deel te nemen aan voorzieningen en activiteiten met name op het gebied van sport en cultuur.
Het thema jongeren is binnen uw raad actueel. We hebben als commissie kennis genomen van de start van een raadswerkgroep jongeren die als doel heeft samen met jongeren en professionals nieuwe kaders voor het integraal jeugdbeleid op te stellen. Wij hopen dat dit rapport hierbij ondersteunend kan zijn. Graag presenteren we het rapport donderdag 17 november aan u en bieden we het met aanbevelingen ter besluitvorming aan voor de raadsvergadering van 24 november.
Met vriendelijke groet, namens de Rekenkamercommissie Assen,
De heer G.S.H. Janssen Voorzitter
1 Narratief onderzoek jog in Assen in Assen
Jong in Assen Narratief onderzoek naar de behoefte van jongeren in Assen en aansluiting op het gemeentelijk beleid Rekenkamercommissie gemeente Assen
Colofon SenseGuide www.senseguide.nl Opsteller: Dave van Mourik September 2022 Fotografie: Marcel J. de Jong
2
Samenvatting De afgelopen jaren hebben de lokale media veel bericht over een gebrek aan voorzieningen voor jongeren in Assen. Daarmee is een weinig inspirerend beeld over Assen ontstaan als een stad vóór jongeren. De Rekenkamercommissie van de gemeente liet daarom onderzoek uitvoeren. De hoofdvraag van het onderzoek is ‘In welke mate sluit het gemeentelijk beleid en het daarmee samenhangende aanbod aan voorzieningen en activiteiten aan bij de behoefte van jongeren? ‘. De vraag wat jongeren zelf willen en waarom stond centraal. We hebben narratief onderzoek gedaan naar de behoefte van jongeren in Assen. Een narratief is het persoonlijke verhaal van een jongere. In deze vorm van onderzoek hebben 583 jongeren uit Assen in eigen bewoordingen aan ons verteld wat zij in hun vrije tijd graag doen, wat ze belangrijk vinden en waarom. Daarnaast gaven zij met gesloten vragen ook duiding aan hun verhaal. Dit resulteerde in kwalitatief hoogwaardige informatie op een statistisch betrouwbaar niveau en met een representatieve verdeling van jongeren in Assen naar gender, leeftijd en woonwijk. Verder is deskresearch gedaan en zijn interviews met sleutelpersonen gehouden om inzicht te krijgen in het jeugdbeleid van de gemeente. De onderzoeksvragen en belangrijkste uitkomsten zijn:
Narratief onderzoek Jong in Assen
In welke mate sluit het gemeentelijk beleid en het daarmee samenhangende aanbod aan voorzieningen en activiteiten aan bij de behoefte van jongeren? Het onderzoek geeft een genuanceerd beeld over jongeren, de voorzieningen voor jongeren en waar jongeren behoefte aan hebben. De uitkomsten geven bovendien de complexiteit van het voorliggende vraagstuk weer. De algehele conclusie is dat er voldoende aanbod is aan sport-, cultuur- en welzijnsvoorzieningen voor jongeren. De meeste jongeren in Assen zijn tevreden met hun leven en geven aan zich prima in hun vrije tijd te kunnen vermaken. Het gemeentelijk aanbod aan voorzieningen en activiteiten voor jongeren mist echter aansluiting met de eigentijdse interesses van jongeren. Wat jongeren bovenal wensen is een levendige binnenstad met uitgaans- en ontmoetingsgelegenheden. De behoefte aan een levendige binnenstad wordt voor een groot deel door beeldvorming bepaald en versterkt. De vergelijking met de studentenstad Groningen speelt hierin een voorname rol. De gemeente heeft echter beperkt invloed om aan de wensen te kunnen voldoen. Ze is daarbij sterk afhankelijk van de kansen die ondernemers zien. Het huidige jeugdbeleid van de gemeente ontbreekt vooralsnog samenhang met plannen op andere beleidsterreinen die zich richten op de ontwikkeling van Assen en die de behoefte van jongeren raken.
De gemeente mist hierdoor kansen om een inspirerend beeld te ontwikkelen van een Assen vóór jongeren.
3
Wat is de behoefte van jongeren aan voorzieningen en activiteiten? Jongeren zijn sterk gericht op het samen zijn met andere jongeren. Jongeren tussen de 15 en 23 jaar hebben met name behoefte aan een levendige binnenstad. Ze wensen dan vooral een gevarieerd aanbod aan winkels, discotheken, clubs en horeca. Dit zijn voorzieningen die buiten de directe invloedsfeer van het gemeentebeleid vallen en afhankelijk zijn van de kansen die ondernemers zien. Verder hebben deze jongeren behoefte aan activiteiten zoals feesten en evenementen die jongeren samenbrengen. Jongeren tussen de 12 en 14 jaar hebben vooral behoefte aan activiteiten met leeftijdsgenoten. Sport speelt daarin een voorname rol. We constateren nauwelijks verschillen in de behoefte van jongeren naar woonwijk. Jongeren richten zich vooral op wat Assen als stad te bieden heeft. Het beeld dat er weinig voor jongeren in Assen te doen is wordt door drie op de vier jongeren bevestigd. In hoeverre nemen jongeren deel aan bestaande voorzieningen en georganiseerde activiteiten? Meer dan de helft van de jongeren maakt in meer of mindere mate gebruik van gemeentelijke voorzieningen en activiteiten. Het meest genoemd zijn sportvoorzieningen en activiteiten zoals via verenigingen, de sportschool (gym), het zwembad en openbare locaties als een skatepark. De TT wordt vaak genoemd als een evenement waar jongeren graag naartoe gaan.
In hoeverre sluit het aanbod aan gemeentelijke voorzieningen en activiteiten aan bij de behoefte? Waarom nemen jongeren
Narratief onderzoek Jong in Assen
wel of niet deel aan bestaande voorzieningen en georganiseerde activiteiten? De helft van de jongeren ervaart dat gemeentelijke voorzieningen en activiteiten niet bij hun behoeftes passen. De voornaamste redenen hiervoor zijn: • Het aanbod sluit onvoldoende aan op de interesses van jongeren in eigentijdse activiteiten zoals bijvoorbeeld airsoft, lasergamen, jumpstylen en gamen. • De meeste jongeren zijn onbekend met wat voor hen te doen is. • Sommige jongeren vinden georganiseerde activiteiten van de gemeente kinderachtig, betuttelend, opgelegd en te ambitieus. • Voor één op de vier jongeren zijn financiën een belemmering. Jongeren zitten niet graag vast aan abonnementen en contributies. In hoeverre krijgen jongeren in Assen ruimte om hun eigen initiatieven tot uitvoering te brengen? De gemeente stelt via onder andere via MijnBuurt Assen en STILA financiële middelen beschikbaar voor initiatieven van jongeren. Jongeren zijn vrijwel onbekend met deze mogelijkheden. Enkele jongeren geven aan dat bij eerdere initiatieven omwonenden al snel (potentieel) overlast ervaren. Deze initiatieven zouden om die reden niet van de grond zijn gekomen. In het onderzoek werd ook aan jongeren gevraagd om met ideeën te komen.
De ideeën van jongeren tussen de 12-14 jaar zijn vooral gericht op het inrichten van fysieke ontmoetingsplekken en activiteiten om leeftijdsgenoten te kunnen ontmoeten of om met
4
elkaar ‘te hangen’. Bij jongeren tussen 15 -23 jaar richten de ideeën zich vooral op het creëren van een levendige stad en uitgaansleven. Ze vinden het dan belangrijk dat het betaalbaar is en ook gericht is op hun eigen leeftijdsgroep. Jongeren vinden dat het initiatief voor hun ideeën vooral ligt bij gemeente en ondernemers.
en een visie op de detailhandel. We constateren echter geen samenhang tussen deze plannen en een integraal jeugdbeleid. Ook missen we structurele betrokkenheid van jongeren. We denken dat de gemeente hierdoor kansen missen om een inspirerend beeld te ontwikkelen van een Assen vóór jongeren.
Is er jeugdbeleid geformuleerd en zo ja, waar is het beleid op gebaseerd? Hoe is de uitvoering georganiseerd? Het jeugdbeleid zoals het is verankerd in de kadernota sociaal beleid voorziet niet in de aanpak van signalen dat er weinig voor jongeren te doen is. We zien dan ook een patroon dat de gemeente voornamelijk ad hoc reageert op berichten in de media over jongeren. Adviseurs Jeugd van de gemeente Assen komen daardoor soms in een grijs taakgebied terecht waarbij ze bijvoorbeeld uitvoerend werk verrichten bij initiatieven die voor jongeren genomen worden. Ook blijkt soms dat bepaalde signalen na een verdere inventarisatie een meer genuanceerd beeld geven. Gesprekken met jongeren en initiatieven krijgen zelden een vervolg.
We zien bovendien dat een aantal uitkomsten van het onderzoek niet bij elkaar komen. Zo willen jongeren vooral een breed en gevarieerd aanbod aan uitgaans- en winkelvoorzieningen. Dit is afhankelijk van de mogelijkheden die ondernemers zien. Voorzieningen uitsluitend gericht op jongeren zijn voor ondernemers vaak niet financieel aantrekkelijk. Ook wil de gemeente graag samen met jongeren praten maar betrekt jongeren niet structureel bij plannen die jongeren raken. Jongeren zien daarentegen niet dat het initiatief om hun ideeën uit te voeren bij henzelf ligt. Het beeld ‘er is in Assen weinig voor jongeren te doen’ blijft daarmee boven de stad hangen.
De notitie ‘Jeugd in Assen beweegt (ons)!’ als aanzet tot een integraal jeugdbeleid sluit op een aantal punten goed aan op de behoefte van jongeren. Wat echter ontbreekt is een visie op hoe Assen er vóór jongeren uitziet. Geeft het beleid voldoende richting voor de uitvoering? Het integraal jeugdbeleid is vooralsnog niet af. De gemeente werkt bovendien aan diverse plannen die zich richten op de ontwikkeling van Assen en jongeren raken zoals het buitenruimteplan Bewegen, Ontmoeten, Spelen en Sporten (BOSS), de omgevingsvisie 2040
Narratief onderzoek Jong in Assen
Gezamenlijke opgave De mate waarin jongeren zich thuis voelen in stad, zich kunnen uitleven en inspiratie vinden, is van grote invloed op hun identiteitsontwikkeling. Het creëren van een passend en actueel voorzieningenniveau voor jongeren is een complexe opgave zo blijkt ook wel uit dit onderzoek. Dat voorzieningenniveau is een gezamenlijke opgave, naast de gemeente spelen ook sportclubs, culturele instellingen, horeca en ondernemers hierin een belangrijke rol. In dit onderzoek wordt ingezoomd op de handvatten die de gemeente heeft voor deze belangrijke groep inwoners.
5
Narratief onderzoek Jong in Assen
6
Inhoud Samenvatting
3
1
8
2
3
4
Over dit onderzoek 1.1
Waarom dit onderzoek?
8
1.2
Wat hebben we onderzocht?
8
1.3
Afbakening
8
1.4
Onderzoeksopzet
9
1.5
Beschouwing vooraf
9
1.6
Leeswijzer
10
Deelnemers aan het onderzoek
5
6
12
4.3 Financiële toegankelijkheid van voorzieningen en activiteiten
31
4.4
Bekendheid met huidige aanbod aan voorzieningen
34
4.5
Ruimte om initiatieven te nemen
36
Wat vinden jongeren over wat er voor hen te doen
38
5.1
Beeldvorming onder jongeren
38
5.2
Ideeën van jongeren
43
Jeugdbeleid van de gemeente
49
6.1
Waar is het gemeentelijk jeugdbeleid op gebaseerd?
49
6.2
Hoe is de uitvoering van jeugdbeleid georganiseerd?
52
2.1
Kenmerken van deelnemers
12
2.2
Dataverzameling en betrouwbaarheid
13
2.3
Representativiteit
13
7
14
Bijlage 1 Methodische verantwoording
61
Jong zijn in Assen
6.3 Geeft het jeugdbeleid voldoende richting voor de uitvoering?
53
Conclusies
56
3.1
Wat doen jongeren na school-, studie- of werktijd?
14
Bijlage 2 Vragenlijst
66
3.2
Tevredenheid van jongeren over het leven
17
Bijlage 3 Steekproefrepresentativiteit
69
3.3
Samenhang tussen tevredenheid en wat jongeren doen 19
Bijlage 4 Normenkader
71
Bijlage 5 Geraadpleegde bronnen
72
Bijlage 6 Eindnoten
75
Voorzieningen en activiteiten voor jongeren
23
4.1
Gebruik van voorzieningen en activiteiten
4.2
Aansluiting voorzieningen en activiteiten bij behoefte 27
Narratief onderzoek Jong in Assen
23
7
1 Over dit onderzoek 1.1 Waarom dit onderzoek? De afgelopen jaren verschenen in de media diverse berichten dat er voor jongeren in Assen weinig te doen is. Naar aanleiding van deze berichten heeft de Rekenkamercommissie (RKC) in 2020 een onderzoek aangekondigd. Het was de bedoeling om dit onderzoek ook uit te voeren in 2020. De coronacrisis maakte dat de RKC twijfels had bij de timing. De coronamaatregelen en de beperkingen hiervan zouden het onderzoek mogelijk te veel kleuren. Door de focus niet op het aanbod aan voorzieningen en activiteiten te leggen maar op de behoefte van jongeren gaf de commissie eind 2021 onderzoeksbureau SenseGuide de opdracht het onderzoek uit te voeren.
1.2 Wat hebben we onderzocht? Het doel van dit onderzoek is inzicht verkrijgen in de behoefte van jongeren om daarna te kijken in hoeverre het bestaande gemeentelijke beleid en de daaruit voortvloeiende activiteiten daarop aansluiten. De vraag wat de jongeren zelf willen en waarom, staat hierbij centraal. De doelstelling van dit onderzoek hebben geleid tot de volgende onderzoeksvragen:
Narratief onderzoek Jong in Assen
• • • •
•
• • •
Wat is de behoefte van jongeren aan voorzieningen en activiteiten? In hoeverre sluit het aanbod van gemeentelijke voorzieningen en activiteiten aan bij de behoefte? In hoeverre krijgen jongeren in Assen ruimte om hun eigen initiatieven tot uitvoering te brengen? In hoeverre nemen jongeren deel aan bestaande (gemeentelijke) voorzieningen en georganiseerde activiteiten? Waarom nemen jongeren wel of niet deel aan bestaande (gemeentelijke) voorzieningen en georganiseerde activiteiten? Is er jeugdbeleid geformuleerd en zo ja, waar is het beleid op gebaseerd? Hoe is de uitvoering van het jeugdbeleid georganiseerd? Geeft het jeugdbeleid voldoende richting voor de uitvoering?
1.3 Afbakening Dit onderzoek richt zich op jongeren die in Assen wonen en tussen de 12 en 23 jaar oud zijn. We maken onderscheid in drie leeftijdsgroepen: 12-14 jaar (de onderbouw in het voortgezet onderwijs), 15-18 jaar (bovenbouw voortgezet onderwijs en middelbaar beroepsonderwijs en de categorie 19-23 jaar. De afbakening tot en met 23 jaar is gekozen omdat dit ook de leeftijdsgrens is van de verlengde jeugdwet.
8
Onder voorzieningen en activiteiten voor jongeren verstaan we in dit onderzoek de door de gemeente gesubsidieerde voorzieningen en activiteiten van sportclubs, de bibliotheek, culturele instellingen, buurthuizen en wijkcentra, vrijwilligersorganisaties, kerkgenootschappen, jongerenafdelingen van politieke partijen, het maatschappelijke jongerenwerk, jeugdzorg en initiatieven vanuit en met jongeren (‘pilot en experimenteerruimte jongerenactiviteiten’). Het onderzoek had niet als doel te inventariseren en te evalueren: • Het aanbod aan onderwijs • Het aanbod voor jongeren op de arbeidsmarkt • Het aanbod en de doeltreffendheid van jeugdzorgactiviteiten in het kader van de jeugdwet • Het aanbod aan commerciële activiteiten voor jongeren in Assen
1.4 Onderzoeksopzet Dit onderzoek is uitgevoerd met narratief onderzoek onder 583 jongeren uit Assen. De onderzoeksmethode combineert verhalen van jongeren met beantwoording van gesloten vragen. Dit heeft geresulteerd in kwalitatief hoogwaardige data op een statistisch betrouwbaar niveau. Om inzicht te krijgen in het jeugdbeleid van de gemeente zijn interviews gehouden met sleutelpersonen van de gemeentelijke organisatie en Vaart Welzijn. Daarnaast is informatie verkregen door deskresearch van beleidsdocumenten van de gemeente en Vaart Welzijn op het gebied van jeugd. Ook zijn diverse bronnen in de lokale media vanaf 2020 geraadpleegd die hebben bericht over jongeren in Assen.
Narratief onderzoek Jong in Assen
1.5 Beschouwing vooraf Het thema jongeren in Assen heeft veel aandacht. Omroep Assen maakte in samenwerking met RTV Drenthe begin 2022 een vierdelige tv-serie ‘Jong in Assen’ waarin met jongeren, beleidsmedewerkers, mensen uit de lokale politiek en ondernemers wordt besproken wat er voor jongeren in Assen is en wat er ontbreekt.1 Vaart Welzijn vroeg eind 2021 aan 70 jongeren in het voortgezet onderwijs wat hun wensen en behoeften zijn2. SPOT TV Assen vroeg in dezelfde periode aan jongeren welke onderwerpen zij het meest belangrijk vinden3. In mei 2021 organiseerde de gemeente Assen met zeventig professionals uit het onderwijs, arbeidsmarkt, het bedrijfsleven, culturele instellingen, jeugdhulp- en sportorganisaties een Webinar over ‘Jeugd en Corona’. De webinar resulteerde in de notitie ‘Jeugd in Assen beweegt ons’ waarin het thema ‘wat is er te doen voor de jeugd in Assen’ een van de drie hoofdthema’s is4. Verder was er in de bestuursperiode 2018-2022 ook een werkgroep in de gemeenteraad die gaat over het welzijn van jongeren5. Het overheersende beeld is dat er voor jongeren weinig in Assen te doen is. Een beeld dat jongeren weinig inspireert. In dit onderzoek hebben we geprobeerd om ons hier niet door te laten beïnvloeden. Het risico bestond namelijk dat we daardoor niet het brede perspectief zien van hoe het is om een jongere in Assen te zijn.
Met als gevolg dat niet de juiste afwegingen worden gemaakt. Ons vertrekpunt was daarom allereerst te kijken naar hoe jongeren invulling geven aan hun leven buiten school-, studie- of werktijd en wat hun algemeen welbevinden is. Daarna hebben we gekeken naar hoe jongeren gebruik maken van bestaande gemeentelijke
9
voorzieningen en activiteiten. Als laatste hebben we gevraagd naar hoe zij kijken naar het beeld dat er weinig voor jongeren te doen is en wat hun ideeën daarover zijn. Op deze manier hebben wij geprobeerd een genuanceerd beeld te geven over hoe het is om jong in Assen te zijn, hoe de gemeente daarop inspeelt en verder kan inspelen.
1.6 Leeswijzer In hoofdstuk 2 zetten we aan de hand van enkele kenmerken uiteen welke jongeren aan het onderzoek hebben deelgenomen. Dit is bedoeld om inzicht te geven in de betrouwbaarheid en de representativiteit van het onderzoek. In de hoofdstukken 3, 4 en 5 presenteren we de hoofdanalyses van het narratief onderzoek onder jongeren. Bij de analyses verwijzen we telkens naar diverse fragmenten uit de verhalen van jongeren met vermelding van gender, leeftijd en de wijk waarin de jongere woont.
• •
Kwalitatieve data zijn tekstfragmenten met quotes uit de beantwoording van open vragen waarbij jongeren in eigen bewoording ervaringen en ideeën beschrijven. Kwantitatieve en kwalitatieve data hangen met elkaar samen. Opvallende resultaten uit de analyse van de kwantitatieve data verwijzen met stippellijnen naar tekstfragmenten. Het doel is om letterlijk de verhalen achter de cijfers te laten zien. Hierbij is steeds een selectie gemaakt uit een omvangrijk bestand van verhalen. Deze selectie van verhalen weergeeft de rode draad tussen verhalen achter een cijfermatige indicatie. Deze rode draden zijn gevalideerd met thematische analyse (zie bijlage 1 voor methodische verantwoording).
Hoofdstuk 6 beschrijft het jeugdbeleid van de gemeente aan de hand van interviews en deskresearch. In hoofdstuk 7 besluiten we dit rapport met de conclusies die we uit het onderzoek trekken.
Belangrijk om te onthouden bij de presentatie van de analyses: • •
Elke paragraaf opent met de hoofdinzichten van een analyse. Vervolgens wordt de analyse met kwantitatieve en kwalitatieve data onderbouwd. Kwantitatieve data zijn het geaggregeerde resultaat van antwoorden op gesloten vragen. Gesloten vragen geven duiding aan de verhalen van jongeren.
Narratief onderzoek Jong in Assen
10
Narratief onderzoek Jong in Assen
11
2 Deelnemers aan het onderzoek 2.1 Kenmerken van deelnemers In totaal hebben 583 jongeren aan het onderzoek deelgenomen. Figuur 1 toont de kenmerken van deelnemers naar gender, leeftijd, woonwijk, daginvulling en huidige of laatst genoten opleidingsniveau.
Figuur 1 - kenmerken deelnemers aan het onderzoek
Narratief onderzoek Jong in Assen
12
2.2 Dataverzameling en betrouwbaarheid
2.3 Representativiteit
Jongeren zijn voor onderzoekers een lastig te bereiken doelgroep. Bij vergelijkbaar onderzoek doet minder dan 5% van de genodigden mee. Een respons-verhogende maatregel was verloting van 100 digitale cadeaubonnen van 20 euro. Voor dit onderzoek zijn alle jongeren tussen 12 en 23 jaar benaderd die op 1 januari 2022 in het basisregister van de gemeente Assen stonden geregistreerd. Dit zijn ongeveer 10.000 jongeren. Jongeren ontvingen een brief van de gemeente met de vraag om aan het onderzoek deel te nemen. Zij konden via internet of mondeling de vragenlijst beantwoorden. In totaal deden 583 jongeren mee aan het onderzoek (respons van 5,83%). De steekproef heeft een betrouwbaarheidsniveau van 99% met een statistische foutmarge van 5%.
De tabellen in bijlage 3 laten zien dat de steekproef een evenredige vertegenwoordiging is van alle jongeren in Assen naar gender, leeftijdsgroep en woonwijk. Daarbij merken we op dat meisjes licht oververtegenwoordigd zijn en jongeren tussen de 19-23 licht ondervertegenwoordigd. Bij de analyse en interpretatie van de data is hiermee rekening gehouden. Naar de non-respons is geen aanvullend onderzoek gedaan. Daar was gegeven de representatieve verdeling van de steekproef naar de belangrijkste onderzoeksvariabelen (gender, leeftijd, woonwijk) ook geen aanleiding toe.
Narratief onderzoek Jong in Assen
13
3 Jong zijn in Assen 3.1 Wat doen jongeren na school-, studie- of werktijd? Twee op de drie jongeren (69%) kan redelijk tot volledig doen wat ze leuk vinden De meeste jongeren (69%) in Assen weten zich na school-, studieof werktijd prima te vermaken (Figuur 2). Dat doen ze vooral door met vrienden af te spreken en te sporten. Jongeren die aangeven dat ze redelijk kunnen doen wat ze leuk vinden geven vaker aan wat ze missen dan jongeren die aangeven bijna volledig te kunnen doen wat ze leuk vinden.
Narratief onderzoek Jong in Assen
Meest genoemde activiteiten van jongeren die (bijna) helemaal kunnen doen wat ze leuk vinden (20%): Vrienden (60), Sport (20), Gamen (18), Voetbal (16), Bioscoop (8), Wandelen (7), Basketbal (5), Hockey (4), Uiteten (4), Netflix (2), Park gaan (3). Getal tussen haakjes is het aantal keer dat de activiteit in de verhalen benoemd wordt. Meest genoemde activiteiten van jongeren die redelijk kunnen doen wat ze leuk vinden (49%): Vrienden (133), Sport (69), Voetbal (34), Gamen (21), Bioscoop (15), Muziek maken/luisteren (13), Wandelen (13), Bibliotheek (9), Theater (3), Dansen (3), Serie kijken (2), Scouting (3).
14
Ik kan buiten schooltijd alles doen wat ik wil en ik mag ook doen wat ik wil, ik ga graag naar het skatepark in Pittelo met vrienden en kom er wekelijks. Ik vind het ook leuk om paard te rijden. - Meisje, 12-14 jaar, Peelo Ik doe altijd wat ik leuk vind naar mijn school tijd ga ik mijn huiswerk maken en als ik klaar ben ga ik 1.5 uur sporten . – Jongen 15-18 jaar, Assen Oost
Figuur 2 – de mate van vermaak in vrije tijd
Als ik niet naar school hoef, hoef te leren of te werken dan kan ik mijn eigen dingen doen zoals sporten, gamen en met vrienden afspreken. Ik kan mijn energie kwijt in hockey en krijg daar ook veel energie van. – Jongen, 15-18 jaar, Kloosterveen Buiten school-, studie- en werktijd heb ik genoeg tijd om met mijn hobby's bezig te zijn. Ik beoefen daaronder voetbal en gamen of afspreken met vrienden kan ook gewoon. Ofwel in dit stadium van mijn leven heb ik een ideale tijdsverdeling. Jongen, 15-18 jaar, Pittelo Ik vind het leuk om te bakken, koken en sporten. Meestal kan ik deze hobby’s wel uitoefenen. Ik vind het leuk om met vrienden te zijn. Dit kan helaas niet altijd doordat er weinig uitgaansgelegenheid is in Assen. – Jonge vrouw, 19-23 jaar, Marsdijk
Narratief onderzoek Jong in Assen
15
Eén op de tien jongeren geeft aan niet te kunnen doen wat ze leuk vinden Van de jongeren geeft 10% aan dat ze niet kunnen doen wat ze leuk vinden. Ze geven met name aan dat er voor de jeugd tot 18 jaar weinig of niets te doen is. Sommigen van deze jongeren geven
ook aan dat ze veel tijd (moeten) besteden aan school en er daardoor weinig vrije tijd wordt ervaren. Een enkeling geeft aan dat bepaalde activiteiten voor met name introverte jongeren niet meer in Assen beschikbaar zijn. Ik ga graag met mijn vriendinnen op stap en doe dat dan in Beilen daar er in Assen geen leuke bar is waar veel jongelui komen. De barretjes is Assen zijn wel leuk maar daar zit veel ouder publiek en gaan mijn vrienden en vriendinnen dan ook niet naartoe. - Meisje, 15-18 jaar, Lariks
Ik heb voor dit antwoord gekozen, omdat ik iemand ben die ergens goed voor wil presteren, dus ook voor school. Als we een opdracht hebben of verslagen die af moeten, dan zet ik me daarvoor in, waardoor ik veel tijd aan school besteed en binnen zit. School neemt energie en tijd weg om de dingen te doen die ik eigenlijk heel leuk vind om te doen, wanneer ik er wél mee bezig ben. – Meisje 15-18 jaar, Marsdijk horen, maar ook voor de introverte jeugd zijn er is Assen onvoldoende mogelijkheden. – Jonge vrouw, 19-23 jaar, Baggelhuizen
Figuur 3 – de mate van vermaak in vrije tijd
Er is weinig te doen voor pubers in Assen. Ik heb hier weinig vrienden en zal graag meer mensen ontmoeten. Los van een bioscoop of de stad in gaan is er weinig te doen na schooltijd. - Meisje, 15-18 jaar, Marsdijk
Narratief onderzoek Jong in Assen
Ik had muziekles in het ICO, maar toen het ICO dicht ging, moest ik elke week naar Groningen om door te kunnen gaan met mijn hobby. Hierdoor heb ik ook heel erg de samenwerking tussen de verschillende culturele disciplines gemist. Dit onderzoek lijkt erg gericht te zijn op het faciliteren van de mainstream (extraverte) jeugd. Dit zijn natuurlijk de mensen die het meest van zich laten horen, maar ook voor de introverte jeugd zijn er is Assen onvoldoende mogelijkheden. – Jonge vrouw, 19-23 jaar, Baggelhuizen
16
3.2 Tevredenheid van jongeren over het leven Twee op de drie jongeren in Assen zijn tevreden tot zeer tevreden over hun leven De meeste jongeren (72%) in Assen zijn tevreden tot zeer tevreden over hun leven. Bij jongens die zeer tevreden zijn (12%) heeft dit vooral te maken met het hebben van vrienden en goede prestaties op school. Meisjes en jonge vrouwen (8%) die zeer tevreden zijn lichten dat toe met een gevoel van geluk of lekker in hun vel zitten. Ook is het hebben van een leuke relatie een belangrijke factor.
Bij jongeren die tevreden zijn over het leven (52%) zien we vooral dat corona het verschil maakt met ‘zeer tevreden’ zijn. Ook geven deze jongeren aan dat zij druk ervaren van het schoolleven. Corona en druk van school spelen vooral ook onder jongeren die ontevreden zijn (6%) met hun leven of daar een neutrale positie in kiezen (21%). Verveling is een andere factor die onder deze jongeren speelt. Onder deze jongeren signaleren we ook dat ze met diverse (mentale) problemen kampen. Meisjes zijn vaker neutraal of ontevreden over hun leven dan jongens (Figuur 5). Ik voel me lekker in mijn vel, het gaat goed op school en ik heb een leuke vriendengroep. – Meisje, 15-18 jaar, Kloosterveen.
Figuur 4 - tevredenheid over het leven
Ik heb het zelf soms wel moeilijk op school soms omdat ik op de middelbare school zit en de dingen hieromheen met Corona en de oorlog zetten me ook echt wel aan het denken. – Meisje, 12-14 jaar, Kloosterveen Er is een enorme druk van school. Het kost heel veel tijd en ze vragen eigenlijk te veel van ons. Zo heb ik minder tijd na school voor leuke dingen en zit ik tot s avonds laat te leren en aan mijn huiswerk – Meisje, 15-18 jaar, Baggelhuizen
Narratief onderzoek Jong in Assen
Er zijn weinig dingen die mijn leven beter zouden maken dan die nu is, ik heb een leuk plekje om te wonen, een gezellig iemand om die plek mee te delen, goede vrienden en familie. Ik ben in het algemeen erg blij en tevreden. – Jonge man, 19-23 jaar, Lariks Ik ben gelukkig, maar er missen nog een paar puzzelstukjes aan mijn leven wat ik nog graag wil meemaken. - Jongen, 15-18 jaar, Ubbena
17
Meisjes vaker neutraal of ontevreden over hun leven dan jongens Ik heb niks te doen ik zit alleen maar op mijn kamer te leren of ben aan het werk. Hoe kan je dit nog een leven noemen? – Meisje, 12-14 jaar, Marsdijk Het wordt voor mij te veel. Stage, school. Er wordt te veel van me gevraagd en daar kan ik niet tegen. Dan krijg ik stress en word ik duizelig zo gaat het al 2 jaar… Meisje, 15-18 jaar, Pittelo Figuur 5 – tevredenheid over het leven naar gender
Ik ben gestopt met mijn studie begin dit jaar en woon sindsdien weer bij mijn ouders in Assen. Ik werk wel, maar parttime. Hierdoor zit ik veel thuis. Daarnaast kamp ik als gevolg van de corona-maatregelen met mentale problemen. – Jonge vrouw, 19-23 jaar, Kloosterveen Ik heb het zwaar met mijn thuissituatie. – Meisje, 15-18 jaar, Pittelo Ik merk dat vooral door corona dat je je sociale contacten mist. Je mag gelukkig weer samen komen op school, maar voor mij is dat maar 2 lesdagen. Voor de rest merk ik dat ik en mij vriendinnen nooit uitjes doen, omdat er niet echt iets voor handen ligt hier in assen, waar we plezier aan kunnen hebben. Ze zeggen vaak; Je studenten tijd moet de beste tijd uit je leven zijn! Ook mede door corona, maar ook de voorzieningen in de stad beleef ik dat niet. – Meisje, 15-18 jaar, Assen Oost.
Narratief onderzoek Jong in Assen
18
3.3 Samenhang tussen tevredenheid en wat jongeren doen Jongeren zijn vaker zeer tevreden over hun leven als ze kunnen doen wat ze leuk vinden Jongeren die aangeven in meer of minder mate te kunnen doen wat ze leuk vinden, zijn ook vaker zeer tevreden over hun leven (Figuur 6). Met name jongeren tussen 15-18 jaar kunnen naar verhouding hun ei niet helemaal kwijt (Figuur 7). In mijn omgeving zijn er niet veel dingen te doen voor jongeren, waar je geen geld voor hoeft te betalen. Ook hebben de meeste van mijn vrienden het al zo druk dat ze de tijd niet hebben om ergens de halve stad door te fietsen om iets te gaan doen. Verder zijn er niet veel plaatsen voor jongeren tussen de 15 en 18 om heen te gaan en rond te hangen zoals een keet maar zonder drank. – Gender ‘anders’, 15-18 jaar, Kloosterveen Ik heb persoonlijk niet veel tijd na school om nog echt dingen voor mezelf te doen, maar de dingen die ik leuk vind om te doen, zijn niet echt iets wat ik snel opzoek. Zelf vind ik de dingen in mijn omgeving vooral gericht op jongere kinderen en niet echt tot iemand van 16. – Meisje 15-18 jaar, Assen Centrum Er zijn niet veel verschillende activiteiten om te kunnen ondernemen wat niet gelijk 25 euro kost. – Meisje 15-18 jaar, Peelo Figuur 6 – mate van vermaak naar mate van tevredenheid over hun leven
Narratief onderzoek Jong in Assen
19
Figuur 7 – mate van vermaak jongeren naar leeftijd
Er zijn geen opvallende verschillen tussen meisjes en jongens in de mate waarin ze zich buiten school-, studie- of werktijd kunnen ontplooien. Ook tussen de wijken waarin jongeren wonen, hun opleidingsniveau en daginvulling (school, studie, werk of anders) zijn geen opvallende verschillen gevonden.
Narratief onderzoek Jong in Assen
20
Jongeren zijn vooral gericht op het samen zijn met anderen Ik ga vaak afspreken met vriendinnen en vrienden en dan gaan we naar onze oude basisschool en dan op dat schoolplein een beetje chillen – Meisje 12-14 jaar, Kloosterveen Ik vind het leuk om op vrijdag of zaterdag avond de kroeg in te gaan. Nou lukte dit met de corona maatregelen niet maar kon ik wel gewoon met vrienden thuis zitten en een biertje doen. – Jonge vrouw, 19-23 jaar, Assen Centrum
Figuur 8 – mate van betrekkingsgerichtheid
Ik beleef veel plezier aan voetbal en ben ook lid van een voetbalclub; waar er veel van zijn in Assen. Wat ik ook leuk vind om te doen is om te gaan stappen met vrienden. – Jongen, 15-18 jaar, Marsdijk Ik ben altijd op mezelf geweest en ben het liefst alleen. Ik kan dus makkelijk thuis gewoon dingen doen zonder zorgen te maken van de buitenwereld. – Meisje, 15-18 jaar, Kloosterveen Ik kan altijd gewoon sporten en gamen alleen heel soms wordt het krap door huiswerk. – Jongen, 12-14 jaar, Marsdijk Ik kan overal heen gaan en hobby doe ik gewoon thuis. – Jonge man, 19-23 jaar, Pittelo
Narratief onderzoek Jong in Assen
21
Het maakt voor de tevredenheid over hun leven niet veel uit of jongeren gericht zijn op samenzijn met anderen of gericht zijn op zichzelf (Figuur 9). Top 10 meest genoemde activiteiten die jongeren graag doen (aantal verhalen)
• • • • • • • • • •
Omgaan met vrienden (237) Sport (112) Voetballen (58) Uitgaan (48) Gamen (44) Bioscoop (38) Uit eten (25) Wandelen (21) Muziek maken/luisteren (20) Hockey (12)
Figuur 9 – mate van betrekkingsgerichtheid naar mate van tevredenheid over het leven
Narratief onderzoek Jong in Assen
22
4 Voorzieningen en activiteiten voor jongeren Onder voorzieningen en activiteiten voor jongeren verstaan we in dit onderzoek de door de gemeente gesubsidieerde voorzieningen en activiteiten van sportclubs, bibliotheek, culturele instellingen en verenigingen, buurthuizen en wijkcentra, vrijwilligersorganisaties, kerkgenootschappen, jongerenafdelingen van politieke partijen, het maatschappelijke jongerenwerk en jeugdzorg. Ook zijn er via o.a. Mijn Buurt Assen en STILA Assen mogelijkheden voor jongeren om initiatieven uit te voeren.
4.1 Gebruik van voorzieningen en activiteiten Meer dan de helft van de jongeren maakt gebruik van het gemeentelijk aanbod aan voorzieningen en activiteiten. Twee op de tien jongeren maakt vaak tot zeer vaak gebruik van het aanbod. Drie op de tien jongeren maken regelmatig gebruik van de voorzieningen. Drie op de tien jongeren maakt nooit of zelden gebruik van de voorzieningen die er voor jongeren in Assen zijn. De dingen die benoemd zijn gaat vooral om de gemeenschap en andere mensen, er is niet veel wat specifiek voor de jongeren is om hun een uitweg te geven van alle stress van de afgelopen tijden en het drukke leven wat we nog steeds hebben. – Meisje, 15-18 jaar, Lariks Ik maak eigenlijk heel weinig gebruik van deze voorzieningen en activiteiten omdat mijn interesses en persoonsgebonden voorkeur daar niet ligt. – Jongen, 15-18 jaar, Peelo Ik maak geen gebruik van dit soort dingen. Jongen, 12-14 jaar, Kloosterveen
Figuur 10 – de mate waarin gebruik wordt gemaakt van voorzieningen
Narratief onderzoek Jong in Assen
Buurthuizen, wijkcentra, kerkgenootschappen… Als je een ouder kind bent dan zijn die dingen niet zo leuk meer. Ikzelf wist niet eens dat Assen deze gelegenheden had. Ondanks ik best vaak op het internet naar leuke dingen zoek kom ik vaak uit op een kabouterpad of een speeltuin. En als je nou wel iets leuks hebt gevonden kosten die dingen vaak geld. Ikzelf heb geen problemen thuis met geld. Maar als iets duur is dan koop ik het niet. Want de portemonnee raakt ook wel een keertje op. – Meisje, 12-14 jaar, Assen Oost
23
Met name jongeren 19-23 jaar maken nooit gebruik van voorzieningen Met name jongeren tussen 19 en 23 jaar maken nooit gebruik van voorzieningen (Figuur 11). Dit zijn ook meestal jongeren die een studie of beroepsopleiding volgen of al aan het werk zijn (Figuur 12). Ze vinden over het algemeen dat voorzieningen niet bij hen passen, niet bekend zijn met wat er voor hen te doen is, niet vast willen zitten aan een ‘supscriptie’ (sic) of er weinig tijd voor hebben.
Er zijn geen opvallende verschillen gevonden tussen jongens en meisjes, woonwijken en opleidingsniveau in de mate waarin gebruik wordt gemaakt van voorzieningen.
Ik vind het belangrijk dat jongeren jong mogen/kunnen zijn. De hierboven benoemde activiteiten vind ik totaal niet bij een jongere doelgroep passen en komt op mij oubollig over. – Jonge vrouw, 19-23 jaar, Kloosterveen
Figuur 11 - gebruik van voorzieningen door jongeren naar leeftijd
Narratief onderzoek Jong in Assen
Mij is totaal onbekend wat voor voorzieningen en activiteiten er zijn voor mensen van mijn leeftijd. Ik ben totaal niet van het sporten ik ben juist heel erg van kunst, cultuur en muziek en heb geen idee of daar voorzieningen voor zijn. – Jonge vrouw, 19-23 jaar Pittelo aan een nieuwe sportclub of bibliotheek, we hebben behoefte aan een plek waar we even alle verplichtingen toetsen en huiswerk opdrachten kunnen vergeten en leuk kunnen uitgaan met onze vrienden. – Meisje, 15-18 jaar, volgt studie of opleiding
24
Als tiener heb je geen zin om na school, werk en leren op een van je weinige vrije dagen/avonden vrijwilligers werk te doen of naar een bibliotheek te gaan. Je wil dan plezier hebben en lekker feesten met je vrienden. En ik denk niet dat ik de enige ben die er zo over na denkt, bijna niemand heeft behoefte aan een nieuwe sportclub of bibliotheek, we hebben behoefte aan een plek waar we even alle verplichtingen toetsen en huiswerk opdrachten kunnen vergeten en leuk kunnen uitgaan met onze vrienden. – Meisje, 15-18 jaar, volgt studie of opleiding
Figuur 12 – gebruik van voorzieningen naar daginvulling
Narratief onderzoek Jong in Assen
Ik maak er weinig gebruik van omdat ik student ben en tevens een bijbaan heb. – Jonge vrouw, 19-23 jaar, volgt studie of opleiding
25
Sport is meest genoemde voorziening waar jongeren zeer vaak gebruik van maken Van de jongeren maakt 13% zeer vaak gebruik van gemeentelijke voorzieningen en activiteiten. Het gaat dan voornamelijk om sportvoorzieningen- en activiteiten (27), voetbalverenigingen (9) en sportclubs (9). In iets mindere mate worden door deze jongeren voorzieningen als bibliotheek (11), bioscoop (5), en de kerk (5) genoemd.
In alle 583 verhalen van jongeren worden Drents museum, Podium Zuidhaege, Digital Art Factory respectievelijk 4,2 en 2 keer genoemd als een voorziening waar jongeren graag naartoe gaan. Een evenement waar jongeren graag naartoe gaan is de TT (6). Voor mij is de sportclub erg belangrijk. Ik heb daar training en wedstrijden en geef zelf ook training en coach een team. Hierdoor ben ik na school vooral te vinden op de hockeyclub. Niet alleen dan ga ik daarnaar toe maar ook met vrienden om daar te hockeyen met z’n allen. – Meisje, 15-18 jaar, Kloosterveen Naast school en werk ga ik veel naar de sportschool maar verder doe ik niet echt iets. Ik ben wel op de hoogte van kerkgemeenschappen en ander sportclubs in de omgeving alleen heb ik geen behoefte om daar te zijn. En dingen zoals de bieb haal ik niet echt plezier uit. – Jongen, 15-18 jaar, Marsdijk Sportclubs en de bibliotheek zijn voor mij erg belangrijk. Ik vind het belangrijk om gezond te zijn en veel te bewegen. Voor school lees ik soms boeken die ik bij de bieb leen. – Meisje, 15-18 jaar
Figuur 13 –jongeren die zeer vaak gebruik maken van voorzieningen
Ik ken alleen sportverenigingen. En die weet ik wel te vinden. Maar ik vind voetbal leuk. En daar zit ik nu al lang bij. – Jongen, 12-14 jaar, Marsdijk Ik zit bij de musical school van Jan Postema. Dit is voor mij erg belangrijk om mijn energie kwijt te kunnen maar ook om energie van te krijgen. Ook zie ik daar mijn vrienden en word je niet in een hokje gestopt. – Jonge vrouw, 19-23 jaar, Lariks
Narratief onderzoek Jong in Assen
26
4.2 Aansluiting voorzieningen en activiteiten bij behoefte De helft van de jongeren (51%) geeft aan dat voorzieningen en activiteiten niet of in mindere mate bij hen passen. Jongeren die aangeven dat voorzieningen en activiteiten niet passen bij wat ze leuk vinden of nodig hebben geven vooral aan dat ze eigentijdse interesses hebben zoals bijvoorbeeld airsoft, lasergamen, jumpstylen en gamen. Sommigen vinden de voorzieningen en activiteiten te veel gericht op volwassen mensen.
Vooral voor jongeren tussen 19-23 jaar sluit het aanbod niet bij hun leefstijl aan (Figuur 15). Dit zijn vooral ook jongeren die studeren of een beroepsopleiding volgen ( Figuur 16). Er zijn geen opvallende verschillen gevonden in gender, woonwijk en opleidingsniveau.
Ik maak van vele activiteiten geen gebruik omdat ze me niet zo interesseren. Maar wat mij wel leuk lijkt om te doen is airsoft, de enige belemmering daarvan is dat je boven de 18 moet zijn, wat ik jammer vind – Jongen, 12-14 jaar, Kloosterveen
Ik vind het leuk om in mijn eentje te gamen. – Jongen, 15-18 jaar, Kloosterveen
Figuur 14 - mate van passende voorzieningen en activiteiten
Narratief onderzoek Jong in Assen
27
Met name jongeren tussen 19-23 jaar vinden voorzieningen en activiteiten niet bij hen passen.
De activiteiten die u opnoemde zijn activiteiten die oudere mensen denken dat leuk is. De activiteiten zijn in elke stad (of zelfs dorp) normaliter al aanwezig. Die activiteiten zijn niet speciaal of uitdagend, gewoon basis. Het zou prettig zijn als er meer word ingespeeld op de doelgroep generatie Z. - Jonge vrouw, 19-23 jaar, Pittelo
Figuur 15 - mate van passende voorzieningen en activiteiten naar leeftijd
Narratief onderzoek Jong in Assen
De bibliotheek en bioscoop in de nieuwe kolk in het centrum van Assen is een prachtig gebouw, waar je films kunt kijken, boeken kunt lenen, en zelfs kunt kletsen met anderen als je een taal aan het leren bent. Ik kom er zelf vaak en zou het erg missen mocht de nieuwe kolk sluiten. Van buurthuizen, kerkgenootschappen, wijkcentra en jongerenafdelingen van politieke partijen heb ik zelf niet zoveel vernomen, maar ik heb er ook geen behoefte aan. Vaak gaan mensen zelf wel op zoek op internet als ze toenadering zoeken bij deze voorzieningen. – Jonge vrouw, 19-23 jaar, Kloosterveen
28
Voor 10% van de jongeren sluiten voorzieningen en activiteiten (bijna) helemaal aan bij wat ze leuk vinden en nodig hebben. Dit gaat vooral over sport en beweging. Het is vooral sport en beweging wat jongeren zeer leuk vinden. Ook de bibliotheek wordt vaak genoemd als een belangrijke voorziening voor jongeren. Een enkeling noemt activiteiten als theater, muziekschool, kerk, maatschappelijk jongerenwerk en jeugdzorg.
Figuur 16 – mate van passende voorzieningen naar daginvulling
Narratief onderzoek Jong in Assen
29
Ik zit zelf op een sportvereniging en ga naar de kerk en ik vind het altijd wel– Jongen, 12-14 jaar, Marsdijk Bibliotheken heel belangrijk want dan kan ik boeken lenen en ik vind theaters heel belangrijk want dan kan ik shows zien maar ook zelf optreden. – Meisje, 12-14 jaar, Noorderpark Ik ga soms naar de bibliotheek om een leuke boek uit te kiezen – Jongen, 12-14 jaar, Peelo Voor mij is de sportclub erg belangrijk. Ik heb daar training en wedstrijden en geef zelf ook training en coach een team. Hierdoor ben ik na school vooral te vinden op de hockeyclub. Niet alleen dan ga ik daarnaar toe maar ook met vrienden om daar te hockeyen met z’n allen. – Meisje, 15-18 jaar, Kloosterveen Figuur 17 –mate van passende voorzieningen naar leeftijd
Ik zou graag wat met maatschappelijk jongerenwerk en jeugdzorg willen doen, zodat ik samen met jongeren elkaar zo verder helpen. Ervaringen delen met elkaar en samen kijken naar wat er waarin mogelijk is. Ik woon zelf momenteel op een woongroep (vaart in zorg). Dus ik heb wel wat ervaring met jeugdzorg. - Meisje, 15-18 jaar, Assen Centrum Ik vind sport ontzettend leuk, ik zit daarom ook op een voetbalclub (LTC). Andere sporten vind ik ook leuk zoals basketbal, atletiek of handbal. Dat is ook de reden dat ik op school BSM als vak heb (bewegen, sport en maatschappij). Voor mij sluit Assen perfect aan op de voorzieningen die ik leuk vind en daarom beleef ik ook ontzettend veel plezier in deze stad. Ook andere voorzieningen zoals winkels zijn hier erg fijn niet te veel maar net genoeg. – Jongen, 15-18 jaar, Pittelo
Narratief onderzoek Jong in Assen
30
4.3 Financiële toegankelijkheid van voorzieningen en activiteiten Voor een kwart van de jongeren vormt geld een grote tot zeer grote belemmering om van het aanbod aan voorzieningen en activiteiten gebruik te maken (Figuur 18). In het onderzoek zijn dit 152 jongeren die dit aangeven. Van hen vertellen 29 ook uit zichzelf dat zij zich bepaalde voorzieningen en activiteiten niet kunnen veroorloven. Voor meisjes lijken financiën een grotere drempel te zijn dan voor jongens (Figuur 19).
Jongeren die financiën als een belemmering ervaren zijn ook meer ontevreden met hun leven (Figuur 20). Voor twee op de tien jongeren is geld totaal geen belemmering om gebruik te maken van het beschikbare aanbod aan voorzieningen en activiteiten. Voor 34% is geld eveneens geen grote belemmering. Er zijn geen grote verschillen in leeftijd, woonwijk, opleidingsniveau en daginvulling.
Meer gratis sportvoorzieningen voor alle leeftijden zou cool zijn. De reden dat ik dit niet zo veel doe als dat ik zou willen is omdat het soms te duur is of omdat het te leeftijd specifiek is. Zo kan ik niet altijd met mijn moeder of jongere broertjes ergens heen.– Gender Anders, 15-18 jaar, Baggelhuizen Ik kan veel gamen maar iets doen met vrienden kost erg veel geld en doen we dus niet echt vaak. Jongen- 12-14 jaar, Peelo Alle hobby en sport mogelijkheden zijn totaal niet aantrekkelijk door leeftijdsverschillen. Veel dingen zijn erg duur. – Jonge man, 19-23 jaar, Assen Oost
Figuur 18 – financiële toegankelijkheid voorzieningen en activiteiten
Narratief onderzoek Jong in Assen
Bij het sporten, cultuur en bioscoop zijn de kosten een belemmering. Andere bovenstaande activiteiten kan ik geen uitspraak overdoen omdat ik me daar niet in heb verdiept. Ook muzieklessen zijn voor een student erg duur. – Jonge vrouw, 1923 jaar, Assen Oost
31
Ik sport heel veel en ik speel volleybal bij sudosa-desto. Hiervoor moet je lid maatschap betalen en als je op een hoog niveau speelt betaal je meer geld omdat je meer trainingen hebt. – Meisje, 15-18 jaar, Noorderpark Er moeten meer leuke dingen komen maar wel gratis of voor weinig geld. – Jonge vrouw, 19-23 jaar, Lariks
Figuur 19 – financiële toegankelijkheid naar gender
Ik maak er (gemeentelijke voorzieningen en activiteiten) geen gebruik van omdat ik er 1. op het moment weinig tijd voor heb, 2. geen geld heb dus ook niet echt heb gedacht aan iets recreatiefs naast mijn school buiten huis, 3. ik niet vast wil zitten aan een ‘subscriptie’. – Jonge vrouw, 19-23 jaar, Noorderpark In Assen zijn er haast geen muziekscholen en als ze er zijn, zijn ze meestal erg duur. Hetzelfde geldt voor bijles. Deze voorzieningen zijn belangrijk omdat er veel behoefte is aan bijles en het bespelen van muziek langzamerhand niet zo populair aan het worden is. – Jonge vrouw, 19-23 jaar, Assen Oost
Figuur 20 – financiële toegankelijkheid naar welbevinden
Narratief onderzoek Jong in Assen
32
Figuur 21 is een contour map van de relatie tussen de mate waarin jongeren gebruik maken van het bestaande aanbod aan voorzieningen en activiteiten én de mate waarin geld een belemmering is om van het aanbod gebruik te maken. We zien twee sterke clusters (Figuur 21). Cluster A zijn jongeren die geld als een belemmering zien en ook zelden gebruik maken van het aanbod aan voorzieningen. Cluster B is een groep jongeren voor
wie geld minder een belemmering vormt en regelmatig gebruik maken van voorzieningen. Wat we hieruit kunnen opmaken is dat het aannemelijk is dat wanneer jongeren meer financiële ruimte hebben zij ook meer gebruik maken van het aanbod aan voorzieningen. Hierbij is het van belang te realiseren dat de voorzieningen en activiteiten ook moeten aansluiten op hun behoefte.
Wat is een contour map?
Cluster B
Cluster A
Contour maps worden vaak gebruikt voor de visualisatie van een topografische (berg)ligging bedoeld voor oriëntatie. Hoe dichter de contourlijnen in de grafiek bij elkaar liggen hoe steiler het gebied. Wij gebruiken contour maps om in één oogopslag te laten zien waar sterke en zwakke signalen liggen. Hoe dichter de contourlijnen bij elkaar liggen hoe sterker het signaal. Zo worden aan de hand van de dichtheid van de contourlijnen clusters van verhalen gepresenteerd. De sterkste clusters worden in figuur 21 en 23 donkerpaars weergegeven. De verhalen van deelnemers zijn de stippen in de grafiek. Het idee van contour maps is om mensen vatbaar te maken voor het idee van een reis ('hoe bewegen we van meer van verhalen van dit naar meer verhalen van deze') in plaats van een statische toestand.
Figuur 21 – contour map met relatie tussen gebruik van voorzieningen en financiële ruimte
Narratief onderzoek Jong in Assen
33
4.4 Bekendheid met huidige aanbod aan voorzieningen Meer dan de helft van de jongeren (52%) is nagenoeg onbekend met wat er voor hen te doen is. Dit wordt ook opvallend vaak in eigen bewoordingen benoemd in hun verhalen.
Er zijn geen opvallende verschillen gevonden in gender, leeftijd, woonwijk en opleidingsniveau in de mate van bekendheid met het aanbod aan voorzieningen en activiteiten voor jeugd. Sportverenigingen, bibliotheek, bioscoop voor de rest ken ik niet echt iets. – Jongen, 12-14 jaar, Noorderpark Buurthuizen, wijkcentra, kerkgenootschappen… als je een ouder kind bent dan zijn die dingen niet zo leuk meer. Ikzelf wist niet eens dat Assen deze gelegenheden had. Ondanks ik best vaak op het internet naar leuke dingen zoek kom ik vaak uit op een kabouterpad of een speeltuin. – Meisje, 12-14 jaar, Kloosterveen Ik speel muziek bij een vereniging, dat is erg leuk maar best duur. Verder doe ik niet echt mee met activiteiten, ook omdat ik niet zo goed weet wat er in Assen te doen is. - Meisje, 12-14 jaar, Noorderpark Ik zou niet weten welke voorzieningen er zijn eigenlijk. Maar er zijn wel veel sportverenigingen. Voor de rest zou ik niet weten wat voor voorzieningen er zijn voor jongeren. - Meisje, 12-14 jaar, Noorderpark
Figuur 22 - mate van bekendheid met voorzieningen en activiteiten
Er wordt naar mijn weten bijna niks voor jongeren georganiseerd in Assen. – Jongen, 15-18 jaar, Lariks Er wordt weinig aandacht geschonken aan het bekend maken van deze zo genoemde activiteiten, ik wist zelf amper dat ze bestonden. – Jonge man, 19-23 jaar, Baggelhuizen
Narratief onderzoek Jong in Assen
34
Figuur 23 is een contourmap van de relatie tussen de mate waarin jongeren gebruik maken van het bestaande aanbod aan voorzieningen en activiteiten én de mate jongeren bekend zijn met wat er voor hen te doen is. We zien twee sterke clusters (Figuur 23). Cluster A zijn jongeren die zelden gebruik maken van voorzieningen en nagenoeg onbekend zijn met de mogelijkheden.
Cluster B zijn jongeren die regelmatig gebruik maken en beter bekend zijn met de mogelijkheden. Het is aannemelijk dat als jongeren meer op de hoogte zijn wat er voor hen te doen is, zij daar ook meer gebruik van maken. Hierbij is het ook weer van belang te realiseren dat de voorzieningen en activiteiten ook moeten aansluiten op hun behoefte.
Cluster B
Cluster A
Figuur 23 – contour map met relatie tussen gebruik van en bekendheid met voorzieningen
Narratief onderzoek Jong in Assen
35
4.5 Ruimte om initiatieven te nemen Jongeren zijn vrijwel onbekend met de mogelijkheden van Mijn Buurt Assen en STILA Assen. Eén jongere vertelt dat het aanvragen van subsidie via STILA op zich soepel is gegaan nadat zij erop geattendeerd was door iemand uit haar directe kring.
Meer dan de helft van de jongeren heeft geen idee wat de mogelijkheden zijn om initiatieven uit te voeren. Een klein deel van de jongeren (13%) ervaart mogelijkheden om initiatieven uit te voeren. Veel jongeren geven in hun verhalen aan dat de communicatie over de mogelijkheden beter kan. Ik heb nog nooit gehoord STILA of Mijn Buurt, ik heb hier al 5 jaar op school gezeten en nu 2 jaar gewoond en nog nooit is er iets over gezegd. - Jongen, 15-18 jaar, Baggelhuizen Van Mijn buurt Assen en STILA Assen had ik nog nooit gehoord. Ik zou ook niet weten waar ik deze kan vinden. – Gender Anders, 19-23 jaar, Kloosterveen Ik wist niet dat STILA en Mijn Buurt Assen bestonden, dus die zouden beter gemarketet (sic) kunnen worden. – Jongen, 15-18 jaar, Lariks
Figuur 24 - bekendheid met MijnBuurtAssen en STILA
Narratief onderzoek Jong in Assen
Voor het vrijwilligerswerk dat ik doe, heb ik een keer subsidie aangevraagd bij STILA om een grote activiteit te organiseren. Dat ging vrij soepel dus daar ben ik wel tevreden over. Een van mijn ouders is erg actief op het gebied van vrijwilligers-organisaties en subsidiemogelijkheden in Assen dus daardoor wist ik dat zoiets kon, maar ik kan mij voorstellen dat veel jongeren dat niet weten. Meestal kom ik niet in aanraking met nieuws over dit soort dingen. – Jonge vrouw, 19-23 jaar, Noorderpark
36
Zelf merk ik niet zoveel vanuit de gemeente, bijvoorbeeld als er wat georganiseerd wordt of wat dan ook, dat contact en het verspreiden van dat nieuws moet echt via de jongeren zelf gaan en dat is moeizaam als daar vanuit de gemeente wel nieuws van naar buiten is gebracht, maar dat die jongeren daar dan niet achter komen of dat er een per toeval achter komt. Ik denk dat dat een grote belemmering is voor het groter maken van dit soort evenementen, Jongen, 15-18 jaar, Assen Centrum
Figuur 25 - Ervaring van mogelijkheden om initiatieven uit te voeren
Culturele voorzieningen vind ik belangrijk, bijvoorbeeld theater of muziek. Dit zou goedkoper gemaakt kunnen worden voor jongeren. Ook zou er meer mogelijkheid gegeven moeten worden om zelf aan muziekcursussen mee te doen of iets op te richten en bijvoorbeeld een ruimte ervoor te krijgen. – Meisje, 15-18 jaar, Assen Oost Ik mis wel een beetje de informatiepunten in de stad. Voor een nieuwe bewoner zoals ik is het niet zo makkelijk om de voorzieningen en de mogelijke activiteiten te herkennen, Verder is het publiceren van de flyers ook een soort van informatievoorziening die kan helpen. Verder lijkt het me ook best wel leuk om meer over de geschiedenis van de stad te weten te komen. Het zou wel mooi zijn als bijvoorbeeld monumenten/standbeelden of meer geschiedenis tekstborden in de stad geplaatst worden. Het organiseren van diverse workshops in de buurten lijkt me ook goed. – Jongen, 15-18 jaar, Assen centrum
Narratief onderzoek Jong in Assen
37
5 Wat vinden jongeren over wat er voor hen te doen 5.1 Beeldvorming onder jongeren Jongeren zijn het eens met de geluiden dat er weinig voor hen te doen is Driekwart van de jongeren is het eens met het beeld dat er weinig voor jongeren in Assen te doen is (Figuur 26). Zij baseren hun mening voornamelijk op basis van wat ze zelf meemaken of van anderen vernemen. De invloed van wat ze lezen in de krant of zien op tv is zeer beperkt (Figuur 27). Het beeld dat er weinig te doen is voor jongeren is vrij algemeen. Er zijn geen grote verschillen gevonden in gender, leeftijd, woonwijk, opleidingsniveau en daginvulling.
Veel jongeren vertellen ook in eigen bewoordingen dat er niet veel voor hen te doen is. Een bloemlezing hiervan per leeftijdscategorie is te lezen op de volgende pagina’s. Jongeren tussen 12 -14 jaar missen vooral fysieke plekken waar ze met leeftijdsgenoten activiteiten kunnen doen en leuke winkels om te ‘shoppen’. Jongeren tussen 15-18 jaar zoeken met name fysieke plekken om elkaar te ontmoeten en te ‘hangen’. Bij jongeren tussen 19 en 23 is behoefte aan een groter en breder aanbod aan faciliteiten in het uitgaansleven zoals discotheken, clubs en horecagelegenheden. Ook hebben zij meer behoefte aan een groter en breder aanbod aan winkels. Ze geven aan af en toe te willen ontsnappen aan de stress en drukte van het (school)leven.
Figuur 26 - geluiden dat er weinig voor jongeren in Assen te doen is
Narratief onderzoek Jong in Assen
38
Jongeren baseren hun mening voornamelijk op basis van eigen ervaring en deels wat ze via anderen vernemen
Figuur 27 - bronnen waarop meningen gebaseerd zijn. Figuur links is een scatterplot met de respons van jongeren; achter elke stip zit een verhaal. Figuur rechtsboven geeft de percentuele verdeling van de respons op dezelfde vraag weer en figuur rechtsonder is de contour map van dezelfde vraag (sterkste clusters verhalen in blauwe deel van de driehoek)
Narratief onderzoek Jong in Assen
39
Verhalen jongeren 12-14 jaar over waarom er weinig voor hen te doen is
Figuur 28 -mening jongeren naar leeftijd 12-14 jaar
Ik vind Assen een supergave stad, maar ik vind dat het een plek mist om voor de jongeren te hangen (om het maar zo te zeggen). Dus ik zat te denken aan een discotheek! (Als dat überhaupt wel mogelijk is). Want hé, tis natuurlijk heel leuk om met je vrienden af te spreken en een goede tijd te hebben! Ik vind het leuk om lekker te kunnen shoppen (Ikea, Zara en Stradivarius etc). Helaas moet ik vaak naar Groningen daarvoor, omdat zulke winkels niet in assen zijn. Ik vind het ook superleuk om bijvoorbeeld ergens te kunnen schaatsen, maar die is een paar jaar geleden ook verdwenen. Een nieuwzwembad erbij zou ook echt fantastisch zijn. Ik vind het heel jammer dat er steeds meer dingen verdwijnen en dat Assen een beetje saai word, er komen bijna nooit nieuwe dingen in Assen dus ik ben er heel blij mee dat u ons als jongeren zo’n kans geven om onze mening te vertellen. Er zijn vaak activiteiten waar je of te jong bent of te oud bent dus er is eigenlijk nooit echt iets te doen voor jongeren.
Narratief onderzoek Jong in Assen
Meestal vind ik uiteindelijk wel een manier om me te vermaken, maar er wonen hier in de wijk, Noorderpark 2 maar weinig kinderen van mijn leeftijd. In de buurt zijn heel veel speeltuinen maar daar spelen vooral kleine kinderen. Ik ben ook niet de enige die dat denkt, ik zou het leuk vinden als er ook plekken zouden zijn waar je je ook vermaken kan als je ouder bent, niet dat je alleen in de speeltuin hoeft te spelen met 6-jarigen. Persoonlijk vind ik het heel erg jammer dat er bij de minitrack (TT) geen kartbaan is en dat er ook geen schaatsbaan (meer) is, omdat dit superleuke activiteiten zijn om met je vrienden te doen, en als je dat nu wil doen moet je eigenlijk altijd naar Groningen of verder. Door mijn beperking kan ik vaak niet ergens terecht. Ook is geld een probleem.
… ik vind het ook heel erg leuk om te gaan afspreken met vriendinnen. Ook vind ik het leuk te gaan shoppen. Het is wel jammer dat er in Assen stad niet echt veel is te doen voor jongeren, zoals cafés of plekken waar jongeren in de avond kunnen afspreken. En er zijn niet heel veel leuke kledingwinkels. Ik zit meestal op mijn IPad of IPhone. Mijn moeder zegt vaak dat ik naar buiten moet. Dat wil ik ook maar buiten is er meestal niks anders te doen dan wandelen. En voor mij en mijn vrienden die in de brugklas zitten is wandelen nou niet zo leuk. Het zou leuker zijn als er ook activiteiten waren voor oudere kinderen en niet alleen maar speeltuinen voor jongere kinderen. Ik vind het leuk om met vrienden rond te hangen. Wel jammer dat er weinig plekken zijn om te zitten zonder dat mensen last hebben van lawaai. Ik kan bijvoorbeeld wel met vriendinnen afspreken maar dan hebben we niet altijd wat te doen want assen is voor de jeugd een beetje saai geworden er is niet echt meer een plek waar we samen kunnen afspreken zonder dat mensen klagen of we weg worden gestuurd als we gewoon met elkaar wat leuks willen doen. In de stad een McDonalds, dan komt er meer jeugd in de stad en dan wordt de stad wat meer levendiger. Ik lees ook graag in mijn vrije tijd dus dat er een bieb in assen zit is wel prettig alleen vind ik dat er te weinig bibliotheken zijn in assen.