CConstaterende datAssen
Koppel je AI →
Document · PDF

3. Bijlage Eindrapportage werkzaamheden 2021

Raadsvergadering 16 juni 2022, gemeente AssenBij agendapunt: Kredietaanvraag Kloosterveen duurzaam warm11.265 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 2

Verwarmingsinstallatie

cv-ketel (2002, Vaillant) en staat naast het trapgat open opgesteld op de 2e verdieping (zolder)

Afgiftesysteem

radiatoren

Bijzonderheden

na-isolatie vloer (Tonzon); 6 zonnepanelen (10 jaar oud); 1 zonneboiler; bewoner heeft de ambitie om energieneutraal te worden; door de positie van de woning naast een open veld en dus ‘op de wind’ heeft de bewoner veel roosters dicht en het mechanisch ventilatiesysteem permanent uitgeschakeld; carport en berging aan de woning

Inschatting geschiktheid LT

midden, op basis van isolatieniveau (voorlopig label B), HR++ glas, na-isolatie vloer, zonneboiler en beschikbare ruimte voor installaties op zolder en dak berging/carport; aandachtspunt is de impact van de wind op de woning

* Conform BAG-informatie ** Niet aangegeven op bouwtekeningen dus een inschatting gemaakt op basis van het bouwjaar van de woning *** Tonzon vloerisolatie: https://www.nbd-online.nl/product/60671-vloerisolatie-van-tonzon

21

Maatregelen voor lagetemperatuur aan woning 2 ˗

HR++ glas reeds aanwezig, dus geen vervanging nodig

˗

isolatie reeds voldoende

˗

radiatoren/afgifte: ·

benodigde capaciteit: 5,5 kW

·

nu: 9 radiatoren

·

vervangen: 8 van de 9 radiatoren door convectoren

·

kosten: EUR 7.000

22

Woning 3 Onderwerp

Informatie

Bouwjaar

2009

Woningtype

vrijstaand huis

Oppervlakte

228 m2 *, 245 m2 **

Gasverbruik

3.100 m3/jaar

Elektraverbruik

7.500 kWh/jaar

Constructie

gewapende funderingsstroken, PS isolatievloer op begane grond, kanaalplaatvloeren en een houten kap

Glastype

HR++

Isolatie

Rc dak = 3,5 Rc gevel = 3,6 Rc vloer = 3,5

Verwarmingsinstallatie

cv-ketel (2020, ATAG) op de 2e verdieping in aparte ruimte van ca. 140 x 160 x 150-260 cm; volgens plattegronden geschikt voor plaatsen witgoed, al staat dat hier in de bijkeuken

Afgiftesysteem

vloerverwarming op begane grond (hal, woonkamer, keuken, werkkamer, berging) en in badkamer op 1e verdieping; verder radiatoren

Bijzonderheden

vloerverwarming op begane grond (hal, woonkamer, keuken, werkkamer, berging); berging later geïsoleerd; carport en berging aan de woning

Inschatting geschiktheid LT

midden/hoog, op basis van isolatieniveau (label A), beschikbare ruimte voor installaties rondom huidige cv-ketel; aandachtspunt kan een buiten-unit van een eventuele warmtepomp zijn (i.v.m. aangrenzende buren) en de hart-op-hart afstand van de slangen van de vloerverwarming op de begane grond van 15 cm in relatie tot comfort

* Conform BAG-informatie ** Conform bewoners (berging is later geïsoleerd), dit aangehouden in de berekening

23

Maatregelen voor lagetemperatuur aan woning 3 ˗

HR++ glas reeds aanwezig, dus geen vervanging nodig

˗

isolatie reeds voldoende

˗

radiatoren/afgifte: ·

benodigde capaciteit: 10 kW

·

nu: 9 radiatoren en (groot deel) begane grond en badkamer vloerverwarming

·

vervangen: 9 van de 9 radiatoren door convectoren

·

kosten: EUR 7.700

24

Woning 4 Onderwerp

Informatie

Bouwjaar

2000

Woningtype

tussenwoning

Oppervlakte

92 m2 *

Gasverbruik

450 m3/jaar

Elektraverbruik

300 kWh/jaar

Constructie

betonstroken fundering, betoncassettevloer op begane grond, kanaalplaatvloer, prefab beton wanden

Glastype

HR++ (voordeur, achterdeur, ramen 1e verdieping en ramen dakkapel 2e verdieping), verder HR+

Isolatie

Rc dak = 3,0 ** Rc gevel = 2,5 *** Rc vloer = 2,5

Verwarmingsinstallatie

cv-ketel (2018, Remeha) op de 2e verdieping in aparte ruimte van ca. 80 x 130 x 150-190 cm; achter deze ruimte staan onder de schuine kap ook zonneboiler en ventilatie gerelateerde installaties opgesteld

Afgiftesysteem

vloerverwarming (badkamer 1e verdieping, toilet begane grond); verder radiatoren

Bijzonderheden

vloerverwarming in het toilet (lus) en de badkamer; 8 zonnepanelen (op dak schuur); 1 zonneboiler (op dak); na-isolatie spouwmuur; bewoner heeft zich al verdiept in mogelijkheden plaatsen van een warmtepomp, maar o.a. constructie (belasting raveelijzer trapopening) en ruimte is aandachtspunt

Inschatting geschiktheid LT

midden/hoog, op basis van isolatieniveau (voorlopig label A), zonneboiler; aandachtspunt is de inpassing van installaties (positie buiten-unit, eventuele constructieve beperkingen, reeds aanwezige installaties)

* Conform BAG-informatie ** Conform EPC-berekening *** Conform EPC-berekening, dit aangehouden in de berekening. De bewoner gaf aan dat na-isolatie aangebracht is, maar huidige Rc-waarde is onbekend

25

Maatregelen voor lagetemperatuur aan woning 4 ˗

HR+ en HR++ glas reeds aanwezig, dus geen vervanging nodig

˗

isolatie reeds voldoende

˗

radiatoren/afgifte: ·

benodigde capaciteit: 3 kW

·

nu: 6 radiatoren en 2 ruimtes vloerverwarming, op 50 °C: 2,6 kW

·

vervangen: 5 van de 6 radiatoren door convectoren

·

kosten: EUR 4.200

26

Resultaten Inhoud: 1.

Inleiding en overzicht resultaten

2.

Resultaten per woning

27

Inleiding resultaten Eindgebruikerskosten

Energiegebruik en jaarlijkse kosten: op basis van huidige energierekening

˗

per systeemvariant zijn de eindgebruikerskosten bepaald

˗

˗

de eindgebruikerskosten zijn ingedeeld in de volgende categorieën: ·

eenmalige investeringskosten: ˗ ˗ ˗

de jaarlijkse energielasten zijn voor elke variant gebaseerd op het huidige gemeten energiegebruik van de beschouwde woning

˗

op basis van het huidige gemeten energiegebruik is een inschatting

warmtetechniek (gasketel, warmtepomp, hybride-

gemaakt van de onderverdeling in:

warmtepomp) incl. installatie

·

vervangen van HT radiatoren voor LT convectoren in de

de gemiddelde verwachte energiebehoefte voor ruimteverwarming

leefruimtes incl. installatie

·

de gemiddelde verwachte energiebehoefte voor tapwater

kosten voor overstap naar elektrisch koken indien nodig

·

de gemiddelde verwachte energiebehoefte voor koken

·

herinvesteringskosten na 15 jaar

·

jaarlijkse kosten: ˗

vaste en variabele kosten voor elektriciteit, gas en waterstof

˗

onderhoud/ huurkosten ketel, warmtepomp en installatie.

28

Overzicht resultaten I/II Woning 1

0 cv aardgas

1 L-W hybride aardgas

2 L-L hybride aardgas

3 HR cv waterstof

4 L-W hybride waterstof

5 L-W warmtepomp

6 W-W warmtepomp

investeringskosten

EUR

1.800

3.500

4.000

4.200

5.900

15000

19.400

herinvesteringskosten

EUR

1.200

3.700

2.800

1.500

3.900

5.400

6.100

jaarlijkse kosten

EUR/jaar

3.200

3.100

3.200

6.600

4.800

2.600

2.200

TCO over 15 jaar

EUR

38.400

36.600

39.000

61.700

49.700

40.800

41.900

TCO over 30 jaar

EUR

59.400

56.600

59.700

89.700

73.300

57.100

56.500

CO₂-uitstoot

ton/jaar

3,03

1,63

2,09

2,78

1,59

0,52

0,39

0 cv aardgas

1 L-W hybride aardgas

2 L-L hybride aardgas

3 HR cv waterstof

4 L-W hybride waterstof

5 L-W warmtepomp

6 W-W warmtepomp

Woning 2 investeringskosten

EUR

1.800

3.500

4.000

4.200

5.900

14.800

19.100

herinvesteringskosten

EUR

1.200

3.700

2.800

1.500

3.900

5.400

6.000

jaarlijkse kosten

EUR/jaar

1.500

1.300

1.400

3.900

2.400

900

700

TCO over 15 jaar

EUR

19.400

18.500

20.400

37.000

27.700

24.100

25.800

TCO over 30 jaar

EUR

30.200

28.700

31.000

52.800

40.300

31.500

32.100

CO₂-uitstoot

ton/jaar

2,25

1,11

1,48

2,06

1,09

0,39

0,29

29

Overzicht resultaten II/II Woning 3

0 cv aardgas

1 L-W hybride aardgas

2 L-L hybride aardgas

3 HR cv waterstof

4 L-W hybride waterstof

5 L-W warmtepomp

6 W-W warmtepomp

investeringskosten

EUR

1.800

3.500

4.000

2.100

3.800

14.400

20.200

herinvesteringskosten

EUR

1.200

3.700

2.800

1.500

3.900

6.400

7.500

jaarlijkse kosten

EUR/jaar

5.600

5.000

5.400

11.800

7.500

4.500

3.900

TCO over 15 jaar

EUR

63.900

56.500

62.100

102.900

72.700

60.300

59.700

TCO over 30 jaar

EUR

99.100

87.200

95.400

150.900

108.800

87.600

84.000

CO₂-uitstoot

ton/jaar

5,87

2,76

3,76

5,39

2,74

1,01

0,75

0 cv aardgas

1 L-W hybride aardgas

2 L-L hybride aardgas

3 HR cv waterstof

4 L-W hybride waterstof

5 L-W warmtepomp

6 W-W warmtepomp

Woning 4 investeringskosten

EUR

1.800

3.500

4.000

2.100

3.800

8.900

12.200

herinvesteringskosten

EUR

1.200

3.700

2.800

1.500

3.900

4.700

5.000

jaarlijkse kosten

EUR/jaar

700

700

700

1.600

1.000

400

300

TCO over 15 jaar

EUR

10.100

11.700

12.500

16.600

13.800

12.700

14.900

TCO over 30 jaar

EUR

15.600

18.100

18.600

24.300

20.900

16.700

18.600

CO₂-uitstoot

ton/jaar

0,89

0,35

0,52

0,81

0,36

0,15

0,11

30

Investeringskosten

31

Woning 1

32

Woning 1

TOTALE KOSTEN CUMULATIEF, 30 JAAR 0 CV aardgas

1 L-W hybride aardgas

2 L-L hybride aardgas

4 L-W hybride waterstof

5 L-W warmtepomp

6 W-W warmtepomp

3 HR CV waterstof

100000 90000 80000

KOSTEN (EUR)

70000 60000 50000 40000 30000 20000 10000 0

33

Woning 2

34

Woning 2

TOTALE KOSTEN CUMULATIEF, 30 JAAR 0 CV aardgas

1 L-W hybride aardgas

2 L-L hybride aardgas

4 L-W hybride waterstof

5 L-W warmtepomp

6 W-W warmtepomp

3 HR CV waterstof

60000

50000

KOSTEN (EUR)

40000

30000

20000

10000

0

35

Woning 3

36

Woning 3

TOTALE KOSTEN CUMULATIEF, 30 JAAR 0 CV aardgas

1 L-W hybride aardgas

2 L-L hybride aardgas

4 L-W hybride waterstof

5 L-W warmtepomp

6 W-W warmtepomp

3 HR CV waterstof

180000 160000 140000

KOSTEN (EUR)

120000 100000 80000 60000 40000 20000 0

37

Woning 4

38

Woning 4

TOTALE KOSTEN CUMULATIEF, 30 JAAR 0 CV aardgas

1 L-W hybride aardgas

2 L-L hybride aardgas

4 L-W hybride waterstof

5 L-W warmtepomp

6 W-W warmtepomp

3 HR CV waterstof

30000

25000

KOSTEN (EUR)

20000

15000

10000

5000

0

39

Samenvatting (1/2) De gemeente Assen in samenwerking met betrokken inwoners heeft Witteveen+Bos gevraagd een vergelijkend onderzoek uit te voeren naar alternatieve vormen van duurzame warmtevoorziening voor de wijk. In dit onderzoek zijn voor vier woningen in de wijk zes scenario's onderzocht en vergeleken met de referentiesituatie. Uit de resultaten komt het volgende naar voren: •

•

Woning 1: •

inschatting geschiktheid LT: hoog, op basis van isolatieniveau (label A), ontvangen offertes en potentiële locaties voor installaties

•

afgifte: (gedeeltelijke) vervanging radiatoren of aanleg vloerverwarming (dat laatste is voornemen)

•

warmtesysteem: LW hybride op aardgas laagste kosten

Woning 2: •

inschatting geschiktheid LT: midden, op basis van isolatieniveau (voorlopig label B), HR++ glas, na-isolatie vloer, zonneboiler en beschikbare ruimte voor installaties op zolder en dak berging/carport; aandachtspunt is de impact van de wind op de woning

•

afgifte: (gedeeltelijke) vervanging radiatoren

•

warmtesysteem: LW hybride op aardgas laagste kosten

40

Samenvatting (2/2) •

Woning 3: •

inschatting geschiktheid LT: midden/hoog, op basis van isolatieniveau (label A), beschikbare ruimte voor installaties rondom huidige cv-ketel; aandachtspunt kan een buiten-unit van een eventuele warmtepomp zijn (i.v.m. aangrenzende buren) en de hart-op-hart afstand van de slangen van de vloerverwarming op de begane grond van 15 cm

•

•

afgifte: vloerverwarming aanwezig (aandachtspunt: ventilatie)

•

warmtesysteem: bodemwarmtepomp laagste kosten

Woning 4: •

inschatting geschiktheid LT: midden/hoog, op basis van isolatieniveau (voorlopig label A), zonneboiler; aandachtspunt is de inpassing van installaties (positie buitenunit, eventuele constructieve beperkingen, reeds aanwezige installaties)

•

afgifte: (gedeeltelijke) vervanging radiatoren

•

warmtesysteem: aardgas cv laagste kosten

41

Aanpassingen na de presentatie 13 december Inhoud: 1.

Gevoeligheidsanalyse

2.

Aanpassingen berekeningen

42

Gevoeligheidsanalyse energiekosten in de volgende 3 slides wordt de gevoeligheid getoond; ˗

met een gevoeligheidsanalyse wordt de onzekerheid van de resultaten weergegeven

˗

er wordt telkens 1 variabele aangepast, en het effect op het eindresultaat getoond

˗

gekozen voor energiekosten: meest variabel en onzeker

˗

gekozen voor TCO 15 jaar, dat is het belangrijkste resultaat

˗

het zwarte streepje geeft het effect op de energiekosten aan, korte streep weinig effect, lange streep veel impact

˗

de investeringskosten blijven gelijk in elk scenario

43

Gevoeligheid aardgasprijs woning 1 ˗ EUR 0,80 per m3 (gemiddelde 2020) ˗ EUR 1,05 per m3 (huidig gemiddelde) ˗ EUR 1,70 per m3 (bij nieuw contract) ˗ de zwarte streep toont de bandbreedte in verwachte totale kosten per scenario

44

Gevoeligheid elektriciteitsprijs woning 1 - 0,22 EUR per kWh (gemiddelde 2020) - 0,28 EUR per kWh (huidig gemiddelde) - 0,40 EUR per kWh (bij nieuw contract) de zwarte streep toont de bandbreedte in verwachte totale kosten per scenario

45

Gevoeligheid elektriciteitsprijs woning 1 - 2,- EUR per kg in 2030 (optimistisch) - 6,7 EUR per kg in 2030 (midden) - 12,- EUR per kg in 2030 (pessimistisch) ˗ de zwarte streep toont de bandbreedte in verwachte totale kosten per scenario

46

aanpassingen aan berekeningen na presentatie 13 december 2021 1.

Door onjuiste kruisverwijzing aanvankelijk overschatting warmteverlies van de woning, dit gecorrigeerd. •

2.

Consequentie: Minder vermogen nodig dan aanvankelijk berekend Verfijning van selectie te vervangen radiatoren voor scenario 5 en 6 ( de LT-scenario’s:.

•

Aanvankelijk: totaal warmteverlies woning = totaal vermogen afgiftecapaciteit (hele woning, dus niet per ruimte)

• -

Verfijning: gelijkblijvend comfortlevel in alle ruimtes Effecten van bovenstaande is tegengesteld, eindresultaat is iets lagere investeringskosten voor LT scenario’s.

47

Effect van aanpassing berekening woning 1 oude resultaten

nieuwe resultaten

48

Effect van aanpassing berekening woning 2 oude resultaten

nieuwe resultaten

49

Effect van aanpassing berekening woning 3 oude resultaten

nieuwe resultaten

50

Effect van aanpassing berekening woning 4 oude resultaten

nieuwe resultaten

51

www.witteveenbos.com

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Assen&id=9937b206-39d9-4ed0-8f85-aba0a8fe962b