3. Bijlage - addendum vereveningsfonds
Tekst van het document
lening waarmee voor iedereen eerste stappen mogelijk zijn.
eigen middelen voor verduurzaming van de woning.
Het houdt de woningen courant: de energetische kwaliteit
Momentum benutten en ontzorgen
3-7> We werken aan nog betere informatie en in sommige
neemt in belang toe, ook makelaars en
Rondom het verhuizen maken mensen vaak plannen. Daarom
buurten een persoonlijke benadering. Dit leidt tot concrete
hypotheekverstrekkers merken dit. Investeren helpt ook om
zorgen we er voor dat bij elke woning die verkocht wordt,
oplossingen bij die huishoudens, maar ook tot meer
woningen courant te houden, waardoor ook doorstromen
verbouwd wordt of van hypotheek verandert, de eigenaar bekend
praktijkkennis over wat mensen weerhoudt om stappen te zetten.
gemakkelijker lukt. Als gemeente willen we de doorstroming
is met de mogelijkheden om het huis te verbeteren en dat te
Dit brengen we onder in ons Energieloket.
bevorderen omdat dat de meest duurzame manier is om in
financieren. Vaak is dit toegankelijker dan wordt gedacht.
komt, om meerdere redenen: -
installaties als zonnepanelen of voor warmteopwekking. -
woonwensen te voorzien. Assen is deelnemer aan het Drents Energieloket. We willen dat
Financiering is met het landelijke warmtefonds voor
het loket meer kracht krijgt. Naast actuele, complete en
kredietwaardige inwoners technisch geen obstakel meer. Wetend
duidelijke informatie gaat het ook om activeren met gerichte en
dat gangbare maatregelen zichzelf direct terugverdienen, is
prikkelende acties, collectief of individueel gericht, aanbiedingen
subsidie overbodig voor deze groep. Omdat er geen landelijke
in stad, wijken of buurten, en het verbinden van aanbieder en
25 mei 2023| Woonvisie Assen
31
‘BLOEMKOOLBOOST’ – FOCUS OP DE JAREN ‘70 EN ‘80 WIJKEN De markt uitnodigen
In de ‘bloemkoolwijken’ Pittelo, Peelo en Baggelhuizen (tussen
3-8 > We concentreren in de westelijke wijken de hiervoor
Er liggen nog grote kansen in het verbinden van huiseigenaren
Europaweg en A28) zijn er meerdere aanleidingen deze wijken
beschreven voornemens, instrumenten en communicatiemiddelen
aan aanbieders van duurzame producten. Huiseigenaren willen
een impuls te geven. Dit leggen we uit in hoofdstuk 5, waarbij
tot een stevige campagne om particulieren te verleiden tot
gemakkelijker te weten komen welke oplossingen slim zijn, waar
woningkwaliteit en –uitstraling, betere openbare ruimte, behoud
verduurzamen. Gelijktijdig maken we afspraken met de
te beginnen, wat een goede prijs is, waar nog meer op te letten.
van voorzieningen, en versnellen van de doorstroming de
corporaties. Geen woning mag onverbeterd blijven!
hoofdelementen zijn. Verduurzamen van woningen vormt een 3-7> aanvullend: We nodigen het Assense en regionale
belangrijke schakel in deze bredere verbeteraanpak voor deze
bedrijfsleven uit om te komen met aanbod dat laagdrempelig en
wijken. Er staan veel ruime woningen waar nog grote winst te
verleidelijk is voor huiseigenaren. Een geüpgraded Assen
behalen valt in energiebesparing. De woningen lenen zich
Energieloket is dan nodig. We richten ons eerst op partijen die
technisch goed voor beproefde vormen van verduurzaming die
als koploper willen en kunnen optreden.
direct tot lagere lasten leiden. Gelijktijdig wonen in deze wijken relatief veel huishoudens die beperkte investeringsruimte hebben
Een campagne in de westelijke wijken
en niet weten hoe ze verduurzaming moeten organiseren of
In de hele stad Assen stimuleren we als gemeente dat
financieren.
corporaties en particulieren hun woning ‘aardgasvrij-ready’ maken. Behalve De Lariks en Kloosterveen staat het grootschalig
Specifiek voor Pittelo geldt dat woningen mogelijk op een hoge
aardgasvrij maken pas na 2030 op de planning vanwege het op
temperatuur warmtenet worden aangesloten. Deze onzekerheid
dit moment ontbreken van haalbare alternatieven voor aardgas,
is echter geen reden om stil te zitten: basismaatregelen als
op mogelijkheden in kleinere buurten en kleinschaliger inzetbare
schilisolatie en zonnepanelen zijn ook dan van meerwaarde. De
oplossingen na.
advisering van huiseigenaren in Pittelo moet wel rekening houden met een warmtenet.
25 mei 2023| Woonvisie Assen
32
‘BLOEMKOOLBOOST’ – FOCUS OP DE JAREN ‘70 EN ‘80 WIJKEN Deze kaart toont het relatieve gasverbruik in woningen in Assen, uitgedrukt in m3 gas per m3 woning. Hoe groener de kleur, hoe beter geïsoleerd. De investeringen in De Lariks, Oost, Noorderpark zijn van groot belang, gelet op de energielasten van huishoudens. Deze wijken zijn zichtbaar op de kaart. Het wordt ook duidelijk dat in met name Baggelhuizen en delen van Pittelo woningen relatief slecht geïsoleerd zijn. Bovendien zijn de woningvolumes hier gemiddeld groter, wat leidt tot hoge totale energierekeningen. Een aanpak
gericht op de ‘bloemkoolwijken’ zal in deze wijken dus een extra accent op isolatie moeten krijgen, terwijl dat in bijvoorbeeld Peelo ook goed op opwekking kan liggen.
25 mei 2023| Woonvisie Assen
33
DUURZAME CORPORATIEWONINGEN Meerjarige prestatieafspraken als basis
Lariks en Pittelo in elk geval extra aandacht
investeringen van de corporaties aansluiten bij de richting van
Met de corporaties en huurdersorganisaties maken we als
Afgaand op de gemiddelde energielast in de wijken in Assen,
onze transitievisie warmte en bij de campagne voor de westelijke
uitwerking op de woonvisie nieuwe meerjarige
verwachten we dat:
wijken.
prestatieafspraken. We maken daarbinnen afspraken over
-
In De Lariks de gemiddelde energielast zal dalen door
betaalbaarheid en verduurzamen binnen haalbare financiële
nieuwbouw, maar dat parallel daaraan blijven investeren in
kaders. Voor corporaties geldt dat al langer afspraken bestaan
bestaande woningen nodig is. Op dit moment ligt de
om woningen in elk geval naar een gemiddeld label B te brengen.
energielast door gasverbruik namelijk het hoogste in deze
Dit halen de corporaties, mede door vervanging van woningen.
wijk, terwijl de woningen relatief klein zijn. -
Pittelo deelt met De Lariks de hoogste gemiddelde
Bij het opstellen van een nieuwe raamwerkovereenkomst leggen
energielast door gasverbruik. Als onderdeel van onze aanpak
we ook de doelen op verduurzaming vast voor de komende jaren.
voor de westelijke wijken (Bloemkoolboost, zie hierna en de
Daarbij bouwen we voort op reeds ingezette ontwikkelingen.
gebiedsuitwerkingen) verwachten we dat juist in deze wijk
Actium bijvoorbeeld zet voor de komende jaren via geen-spijt-
veel maatregelen gepland worden. Voor die tijd brengen we
maatregelen in elk geval in op 25% CO2-beperking ten opzichte
het werkelijke absolute en relatieve verbruik beter in beeld,
van 2017 in 2030 en in 2050 volledig circulair te bouwen en
als basis voor keuzes en afspraken met de corporaties.
onderhouden.
3-8 > De komende jaren bereiden we vervolgstappen voor, in welke wijken welke investeringen van corporaties prioriteit hebben. Dit krijgt een plek in de raamwerkovereenkomst die we in 2021 maken met alle corporaties en huurdersorganisaties die in Assen actief zijn. Als gemeente willen we graag dat
25 mei 2023| Woonvisie Assen
34
4 GOED WONEN VOOR ELKE PORTEMONNEE In dit hoofdstuk gaan we in op: -
De speciale aandacht die nodig is voor betaalbaar wonen
-
De opgaven en oplossingen bij koopwoningen
-
Sociale huurwoningen en de samenwerking met onze corporaties
-
Huishoudboekjes
-
Starters op de woningmarkt
SPECIALE AANDACHT NODIG Op verschillende manieren staat de betaalbaarheid van het
Logischerwijs hebben vooral huishoudens met een laag inkomen
wonen onder druk. Dit is het gevolg van ontwikkelingen die niet
en weinig vermogen het meeste last van hogere prijzen voor het
alleen voor Assen gelden maar voor heel Nederland:
wonen. Hieronder vallen kleine huishoudens in het algemeen,
-
Een grote vraag naar woningen en obstakels bij het
veel van onze jongeren en starters in huur en koop, maar ook
ontwikkelen daarvan leidt tot schaarste, wat koopprijzen
gezinnen en ouderen.
opdrijft en wachttijden in de huursector doet oplopen; -
Lage hypotheekrente, wat tot verdere prijsstijging leidt. Met name bij stijgende rentes leidt dat tot risico’s voor onze inwoners;
-
Toenemende bouwkosten, deels door schaarste aan
materiaal en personeel, maar ook door strengere eisen bij nieuwbouw; -
Oplopende kosten per eenheid gas, wat in slecht geïsoleerde huizen kan leiden tot hoge energierekeningen;
-
Steeds meer kleine huishoudens (alleenstaand, eenoudergezinnen) die op één inkomen leven en daarmee minder woonbudget overhouden.
25 mei 2023| Woonvisie Assen
36
KOOPWONINGEN Ook in Assen hebben lagere en middeninkomens steeds minder
Doorstroming leidt tot meer aanbod aan woningen die in meer of
Ruimte voor collectieven
keuzemogelijkheden op de koopmarkt. In de wijken Oost, Lariks,
minder mate verouderd zijn. Vooral bij ruime woningen waar nog
Als gemeente bieden we ruimte voor collectieven die zelf –
Noorderpark, Baggelhuizen, Pittelo en Peelo is nog relatief veel
weinig aan vernieuwd is, leidt toepassing van gangbare
zonder tussenkomst van andere partijen – willen ontwikkelen. Zie
aanbod voor inkomens tot €40.000 bruto per jaar. Maar in grote
verduurzamingsmaatregelen (isolatie, zonnepanelen en
ook hoofdstuk 1. Er zijn vele motieven denkbaar om dat te
delen van Marsdijk en vrijwel geheel Kloosterveen is alleen met
efficiëntere installaties) tot een besparingen die ruimschoots
willen, maar kostenbesparing is één van de mogelijkheden.
een inkomen vanaf €50.000 nog keuzevrijheid. De verwachting is
opwegen tegen de benodigde financieringslasten. Banken mogen
dat de positie van lagere en middeninkomens op de koopmarkt
huishoudens om die reden meer financieren voor zulke
de komende jaren verslechtert, ofwel door verder stijgende
verbeteringen en we vragen de markt om met meer pasklaar
huizenprijzen, ofwel door oplopende rente. We hebben als
aanbod te komen voor deze woningen. Zie hoofdstuk 3
gemeente direct en indirect invloed op de betaalbaarheid van
duurzaamheid voor meer uitwerking hiervan.
wonen in de koopsector, maar de invloed is wel beperkt. Starterslening: voorwaarden heroverwegen Bouwen voor doorstroming, betaalbaar aanbod komt vrij
We behouden onze starterslening. Er is voorlopig voldoende
Het belangrijkste instrument is om op tijd voldoende woningen te
budget om starters een aanvullende lening te kunnen geven. De
bouwen, gericht op doorstroming uit bestaande woningen. Juist
starterslening is een ‘revolverend fonds’ dat zich op langere
bestaande koopwoningen zijn relatief betaalbaar. Vaak moet er
termijn weer vult.
wel geïnvesteerd worden om ze qua comfort, energie en uitstraling aan te laten sluiten bij de wensen.
4-1 > We verhogen de maximale prijsgrens naar €250.000, gelet op de gestegen prijzen op de koopmarkt. Ook heroverwegen we voor welke woningcategorieën we de starterslening toepassen.
25 mei 2023| Woonvisie Assen
37
SOCIALE HUUR Passende prijsniveaus
Een sprint maken in de toevoeging
De voorraad sociale huurwoningen is primair bedoeld voor
In Assen bestaat ongeveer 28% uit corporatiewoningen, in lijn
huishoudens met een inkomen tot €40.024 bruto per jaar
met het provinciale en landelijke gemiddelde. Het aantal sociale
(prijspeil 2021). Voor hen zijn woningen met een huurprijs tot
huurwoningen nam de afgelopen jaren af: van ca. 9.200 in 2015
€752 bedoeld. Hierbinnen geldt bovendien:
naar ruim 9.000 in 2020. Reden: sloop van woningen als
-
10% van de woningen mogen toegewezen worden aan
onderdeel van vernieuwing, maar vertraging in het vinden van
huishoudens met een hoger inkomen (tot €44.655);
locaties voor tijdige herbouw. Daarin heeft de gemeente een
Huishoudens met een inkomen tot de huurtoeslaggrens
belangrijke rol. Inmiddels groeit de voorraad weer. De wachttijd
moeten in minstens 95% van de gevallen een woning
liep op sinds 2017 (van ca. 3 jaar naar ca. 5 jaar, evenals de
toegewezen krijgen tot de ‘aftoppingsgrens’. Voor kleine
‘spanningsindicator’ in de woningmarktmonitor. Deze waarden
huishoudens geldt als inkomensgrens €23.650 en als
vertekenen echter het beeld. Veel mensen schrijven zich
huurprijsgrens €633. Voor meerpersoonshuishoudens geldt
preventief in, en de ‘zoektijd’* is gemiddeld minder dan een jaar.
-
als inkomensgrens ruim €32.000 en bij meer dan drie
daar van af. Indien het in een woningbouwinitiatief aantoonbaar niet haalbaar of wenselijk is om aan de norm
van 30% te voldoen, dient dit in een ander project van dezelfde ontwikkelaar gecompenseerd te worden of moet er een bijdrage gestort worden in het Vereveningsfonds sociale woningbouw***. -
andere partijen netto 540 sociale huurwoningen woningen toe. Dit is 30% of méér;
-
In hoofdstuk 1 schetsten we de volgende opgave in aantallen:
hebben.
-
Binnen het totale bouwprogramma moet 21-22% sociale
De corporaties hebben de afgelopen jaren hun aanbod steeds
huur gerealiseerd worden als antwoord op de groei van
preciezer afgestemd op deze regels, zoals wettelijk verplicht.
Assen**, met daarbij de eerstkomende jaren een ‘sprint’ om achterstand in te lopen. -
Op basis van monitoring van wachttijden en zoektijden besluiten we met de corporaties of en wanneer de ‘sprint’ voltooid is.
-
personen mogen woningen een huurprijsgrens van €679
Gemeten over de periode 2020-2023 voegen corporaties en
We helpen de corporaties om zo veel mogelijk ‘voor de sloop uit’ te bouwen, waarbij wij als gemeente een belangrijke rol spelen bij het vinden van locaties.
4-2 > Corporaties maken een inhaalslag in de netto toevoeging van passende sociale huurwoningen.
Bij bouwplannen vragen we om 30% sociale woningbouw
4-3 > Met de corporaties werken we aan een locatie atlas en een
(sociale huur), ook bij particulier eigendom. Alleen
taskforce om doorlopend snel tot concrete plannen te komen.
gemotiveerd wijken we * Zoektijd houdt in: de tijdsduur tussen actief zoeken en reageren en het vinden van een woning ** Dit is inclusief de opgave voor meer uitstroom vanuit beschermd wonen en maatschappelijke opvang. *** Voor toelichting over het Vereveningsfonds sociale woningbouw, zie pagina 39 25 mei 2023| Woonvisie Assen
38
SOCIALE HUUR
Ongedeelde stad: op meer plekken sociale huur We streven naar meer menging in eigendom en prijs in wijken waar het aandeel sociale huurwoningen ver boven het
gemiddelde ligt: Oost, De Lariks en Noorderpark. Met een meer gevarieerd programma voor nieuwbouw dragen we ook bij aan doorstroming in andere wijken. Het aantal sociale huurwoningen mag gelijk blijven, maar groei van de voorraad bestaat uit middenhuur en koop. Binnen deze wijken willen we bij voorzieningen verdichten. Om tegelijk meer differentiatie in de wijken te creëren, zoeken we buiten deze wijken plekken voor sociale huurwoningen. Binnen de sociale huur zoeken we in
afstemming met de corporaties, voor zover beïnvloedbaar, naar
bijdrage gestort worden in het Vereveningsfonds sociale woningbouw. Deze keuze is uiteindelijk aan de gemeente Assen. Het Vereveningsfonds sociale woningbouw dient om de realisatie
4-4 > Bij plannen van particulieren voor toevoeging van huurwoningen zijn we extra kritisch op kwaliteit en toetsen we of de woonvraag niet door corporaties al wordt ingevuld.
van sociale huurwoningen te stimuleren zodat de norm van 30% sociale huur bij woningbouw in de gemeente Assen wordt
4-5 > Pas wanneer corporaties niet in de middenhuur kunnen of
behaald. Dit doen we door projecten die uit meer dan 30%
willen bouwen, wenden we ons tot particuliere investeerders.
sociale huurwoningen bestaan in aanmerking te laten komen voor een bijdrage uit het Vereveningsfonds sociale woningbouw. De hoogte van de bijdragen worden in de ‘Nota Vereveningsfonds sociale woningbouw gemeente Assen 2023’ benoemd.
Inspelen op veranderende doelgroepen De populatie huurders van corporaties bestaat in toenemende
mate uit jongeren, ouderen en in het algemeen alleenstaanden of stellen zonder kinderen. De woningvoorraad is daar niet op afgestemd. We willen dat woningtoevoeging standaard bijdraagt
een goede balans tussen doelgroepen en prijsklassen. We maken
Hoofdrol voor corporaties, bijrol voor marktpartijen
aan meer levensloopbestendigheid van de woningvoorraad.
gebruik van een Vereveningsfonds sociale huur.
Naast toevoeging door corporaties constateren we dat
Levensloopbestendig bouwen door corporaties zien we als
particuliere investeerders een deel van de vraag bedienen. Soms
‘standaard’. Afwijking is uitlegbaar, bijvoorbeeld bij bijzonder
> Een deel van de opgave in sociale huur realiseren we op
gaat het om nieuwbouw, soms om herbestemming van bestaand
vastgoed of specifieke groepen als jongeren waarbij een lage
andere plekken in de stad, met 30% sociale huur als voorwaarde
vastgoed. Het gaat vaak om compacte woningen die in Assen
huur het meest urgent is. We gaan uit van maximaal 100
voor ontwikkeling. We wijken daar alleen beargumenteerd van af.
tegen huurprijzen onder de liberalisatiegrens worden aangeboden
eengezins sociale huurwoningen als resultaat van toevoeging in
Indien het in een woningbouwinitiatief aantoonbaar niet
en daarmee een rol spelen voor lagere inkomensgroepen. We
nieuwe wijken en afname in bestaande wijken.
haalbaar of wenselijk is om aan de norm van 30% te voldoen,
zien hierin een aanvulling op de markt, maar met minder
dient dit in een ander project van dezelfde ontwikkelaar
garanties voor de langere termijn, en niet in alle smaken
4-6 > We vragen van de corporaties om als ‘basisproduct’
gecompenseerd te worden of moet er een bijdrage gestort
voorziend. Bij toevoeging in bijvoorbeeld de binnenstad en
levensloopbestendig te bouwen: geheel toegankelijk per rollator
worden in het Vereveningsfonds sociale woningbouw.
omgeving zijn we extra alert op voldoende variatie en kwaliteit.
of anders tegen beperkte kosten aanpasbaar. Binnen deze
We nodigen corporaties uit om, binnen wettelijke
definitie kunnen ook nieuwe woningen voor gezinnen met
Vereveningsfonds sociale woningbouw
mogelijkheden*, een rol te spelen in het bieden van woningen in
kinderen bijdragen aan een meer levensloopbestendige
Indien het in een woningbouwinitiatief aantoonbaar niet
het segment ‘middenhuur’ (liberalisatiegrens tot ca. €900 per
woningvoorraad.
haalbaar of wenselijk is om aan de norm van 30% sociale huur
maand. Er is behoefte aan 200 tot 250 van zulke woningen.
te voldoen, dient dit in een ander project van dezelfde
Voorwaarde is wel dat er ook voldoende sociale huurwoningen bij
ontwikkelaar gecompenseerd te worden of moet er een
komen.
* Alleen na een markttoets, waaruit blijkt dat de marktpartijen onvoldoende in staat of bereid zijn deze vraag te bedienen, kunnen corporaties deze rol op zich nemen. Mede vanwege de oplopende druk op de markt voor middenhuur, heeft de minister van BZK heeft op 8 december 2020 aangekondigd dat de markttoets drie jaar wordt opgeschort. Daarmee ontstaat ruimte voor woningcorporaties om huurwoningen in het middensegment te realiseren. 39 25 mei 2023| Woonvisie Assen
SOCIALE HUUR Betaalbare huurwoningen: verduurzaming als middel
juist voor de laagste inkomens een groeiende factor is. Dit geldt
Spoedzoekers: op twee plekken flexwonen creëren
Onderzoek naar de betaalbaarheid van het wonen (Companen,
in het bijzonder voor De Lariks en Pittelo. De woningen zijn hier
De cijfers over hoeveel mensen urgent een woning zoeken, lopen
2014, 2018) laat zien dat een kwart van de huishoudens een
verouderd en zeker in Pittelo ruim. Hierdoor is de energielast in
sterk uiteen. Er is ook een duidelijk verschil tussen het
betaalbaarheidsprobleem heeft. Hun inkomsten zijn lager dan
euro’s vaak hoog. Verduurzaming in deze wijken helpt direct bij
huisvesten van dak- en thuislozen, andere dringende redenen en
hun onvermijdelijke uitgaven, kijkend naar de normen van
het betaalbaar houden van de woningen.
mensen die graag om kwaliteitsredenen een stap op de
NIBUD. In 2014 gold dit nog voor een derde van de sociale
woningmarkt zetten. Voor mensen met een echt urgente situatie
huurders. Deze verbetering komt voort uit verhoging van het
Het schema in de bijlage laat voor 16 cases zien hoe huur,
werken we aan specifieke oplossingen. Het is bekend dat er
kindgebonden budget bij eenoudergezinnen, passend toewijzen
energielast, toeslag en resterend leefbudget samen komen in
onvoldoende doorstroming is binnen ‘beschermd wonen’ (zie
en gematigd huurbeleid.
huishoudboekjes.
hoofdstuk 2 over wonen en zorg).
Bij veel huurwoningen neemt de huurprijs toe: bij verhuizing
4-7 > In 2021 maken we nieuwe meerjarige prestatieafspraken
4-8 > We brengen beter in beeld hoeveel extra woonplekken
worden huren aangepast naar de streefhuur, en bij nieuwbouw
met de corporaties. Daarin leggen we in elk geval vast:
moeten worden gerealiseerd in het kader van de landelijke
liggen huurprijzen doorgaans op het maximale niveau, vlak onder
-
Hoe we onze ambitie om versneld te verduurzamen in Pittelo
aanpak dak- en thuislozen, waarbij doelgericht actie ondernemen
kunnen matchen met het voorraadbeleid van corporaties;
belangrijker is dan een exacte uitkomst in cijfers. We brengen in
Hoe we met corporaties samen optrekken bij integrale
beeld wat dat betekent voor begeleiding.
‘aftoppingsgrens’ van €633 (prijspeil 2021). Dit in onvermijdelijk gelet op kosten, en past binnen regels over passend toewijzen.
-
vernieuwing, in de huidige vernieuwingswijken en in de
Huurtoeslag is het geëigende middel om de betaalbaarheid voor
‘bloemkoolwijken’ langs de A28;
4-9 > We zoeken naar minstens twee plekken voor Flexwonen,
Hoe we ook voldoende woningen met huur onder de
(10-15 eenheden) al dan niet van tijdelijke aard, waarbij we ook
Vooral de energielast van woningen is een groeiende en onzekere
kwaliteitskortingsgrens weten te behouden voor de groep
denken aan het Havenkwartier.
factor. Op energielast rust bovendien geen huurtoeslag, zodat die
onder 23 jaar.
lage inkomens te waarborgen. -
25 mei 2023| Woonvisie Assen
40
SOCIALE HUUR Statushouders
ongedeelde stad, verdichten en verdunnen, in de zin van locaties
Assen heeft een taakstelling voor de huisvesting van
en procedures.
-
een deel van hun totale vrijkomende woningvoorraad. Dit is ook
4-10 > We besluiten in 2021 of er – naast grondprijzen –
Naast monitoring op basis van data is er altijd het gesprek over
vastgelegd in het Drentse toewijzingsbeleid Thuiskompas. Het
aanvullende ondersteuning mogelijk is.
individuele situaties mogelijk, bijvoorbeeld bij situaties van
statushouders. De provincie ziet toe, de corporaties reserveren
wonen binnen de toevoeging; Behalen van doelen rondom het thema ongedeelde stad en differentiatie binnen de sociale huur.
aandeel in de totale toewijzingen schommelt van 1% tot 9%
onveiligheid of voor behoud van een bekende (gezins-)
(2015-2021). Om te voorkomen dat mensen met een minder
Monitoring en bijstellen van plannen
urgente situatie te weinig kansen krijgen, ligt onze focus primair
Monitoring is belangrijk om afspraken te maken en te
omgeving***
bij voldoende aanbod. Daarnaast wijst Actium maximaal 20%
heroverwegen. Daarmee kunnen we met de corporaties het
4-7 > We maken in 2021 werk van definities bij monitoring, als
woningen toe aan urgenten (waaronder bij sloop, mensen met
gesprek voeren over in elk geval:
onderdeel van het maken van meerjarige prestatieafspraken: wat
een medische achtergrond, bijzondere doelgroepen).
-
Een acceptabele zoektijd per doelgroep;
meten we, met welke data en wanneer is er reden tot andere
-
Voorraadontwikkeling;
keuzes? Daarbij is het gesprek over de monitoruitkomsten
We ondersteunen de corporaties
-
Ruimte voor nieuwbouw of andere vormen van toevoeging;
blijvend het middel om te komen tot eventuele heroverwegingen
We ondersteunen de corporaties blijvend met financiële bijdragen
-
De omgang met eventuele ongewenste bijeffecten van het
en aanpassing van afspraken.
(in elk geval: sociale grondprijzen), we besluiten in 2021 welke
toewijzingsbeleid (Thuiskompas), waaronder de effecten van
aanvullingen mogelijk zijn en wij spannen ons via lobbywerk in
urgentie, zoals beschikbaarheid onder specifieke groepen of
4-11 > Met behulp van monitoring bepalen we met de
voor het afschaffen van de verhuurdersheffing en/of andere
sociale effecten in wijken en buurten;
corporaties in welk tempo verdere groei in de huurvoorraad na
De gewenste stappen in verduurzaming, waaronder
2023 nodig is. Monitoring is al onderdeel van de meerjarige
prioritering in de voorraad en per wijk;
prestatieafspraken.
financiële obstakels die het de corporaties belemmeren om
-
voldoende te kunnen bouwen. Dit als aanvulling op onze rol om de mogelijkheden te creëren voor de gestelde doelen van een
25 mei 2023| Woonvisie Assen
-
Het gewenste en gerealiseerde aandeel levensloopbestendig
41
HUISHOUDBOEKJES OP ORDE Woonlasten zijn vaak de grootste kostenpost in een
hebben. De drempels die mensen ervaren zijn divers: soms is er
huishoudboekje. Daarvoor is aandacht, maar uiteindelijk gaat het
sprake van gebrek aan kennis, soms komen mensen niet toe aan
om wat je overhoudt om van te leven, na aftrek van alle kosten.
stappen omdat andere zaken in het leven voorrang vragen, soms
Als onderdeel van ons sociale en economische beleid werken we
is er onzekerheid over regelingen en angst voor naheffingen.
doorlopend aan meer aanbod van werk en meer kansen om werk
beperken tot nul.
te vinden.
Werk! Uit onderzoek wordt steevast duidelijk wat hét middel is om
Schulden voorkomen
voldoende geld over te houden om sociaal en maatschappelijk
Wanneer huishoudens eenmaal in de schulden raken, is het vaak
4-7 > In 2021 maken we nieuwe meerjarige prestatieafspraken
mee te kunnen doen: het hebben van betaald werk. Assen werkt
moeilijk om er uit te komen. Het moment waarop dit tot
met de corporaties. Daarin besteden we ook aandacht aan:
op vele manieren aan de kansen voor mensen om betaald werk
problemen leidt, zoals huurachterstanden, willen we zoveel
-
te vinden. Enerzijds op economisch gebied, door ruimte te geven
mogelijk voorkomen. Dit is enerzijds belangrijk voor deze
aan ondernemerschap en een groeiende werkgelegenheid in
huishoudens zelf, maar ook omdat het oplossen van zulke
Assen. Anderzijds op sociaal gebied, door mensen te helpen met
problemen vaak ingewikkeld, belastend en duur is voor alle
het vinden van werk. De manier waarop wij dat doen, is
betrokkenen. Het is niet eenvoudig om problemen vroeg te
vastgelegd in ons economische en sociale beleid.
herkennen. Door goed gebruik te maken van de signalen die er
Manieren om eerder te ontdekken waar huishoudens kansen laten liggen op een gezonder huishoudboekje – dit ook in relatie tot verduurzaming en energielastenbeperking
-
Preventieve werkwijzen, waarbij ook andere organisaties een rol hebben, om schulden te voorkomen.
zijn – bijvoorbeeld bij woonconsulenten van corporaties, Benutten waar mensen recht op hebben
wijkteams van de gemeente, zorgverleners en anderen –
Ook blijkt dat veel inwoners niet maximaal gebruik maken van de
proberen we vaker vroegtijdig met mensen tot oplossingen te
hulpmiddelen en regelingen die er voor hen zijn. We helpen
komen. De nieuwe Wet Gemeente Schuldhulpverlening biedt
daarom inwoners met het wegwijs raken hierin, en bij het
hierin meer mogelijkheden dan voorheen. We streven er met de
wegnemen van obstakels bij het aanvragen van waar zij recht op
corporaties naar om het aantal huisuitzettingen door schuld te
25 mei 2023| Woonvisie Assen
42
DE ROL VAN BELEGGERS OP DE WONINGMARKT Woningen blijvend beschikbaar en betaalbaar
-
In koopcontracten van nieuwbouwwoningen van
Steeds meer beleggers richten zich op de particuliere huurmarkt.
projectontwikkelaars en kavels die gemeente zelf uitgeeft
Ook in Assen zien we groeiend interesse van beleggers voor
een zelfbewoningsplicht en anti-speculatiebeding opnemen;
appartementencomplexen en individuele grondgebonden
Indien het in een woningbouwinitiatief aantoonbaar niet haalbaar of wenselijk is om aan de norm van 30% sociale huur
Met de corporaties afspraken maken over
te voldoen, dient dit in een ander project van dezelfde
woningen. Vergroting van het aanbod van particuliere
zelfbewoningsplicht voor kopers van woningen die zij
ontwikkelaar gecompenseerd te worden of moet er een bijdrage
huurwoningen in zowel sociale huur als in het midden- en hoge
verkopen;
gestort worden in het Vereveningsfonds sociale woningbouw.
Met ontwikkelaars/beleggers van nieuwe particuliere
Deze keuze is uiteindelijk aan de gemeente Assen. Het
effecten, zoals speculatie met (nieuwbouw)woningen. Daardoor
huurwoningen afspraken maken over de maximale
Vereveningsfonds sociale woningbouw dient om de realisatie van
worden huur- en koopwoningen nu of in de toekomst minder
huurprijs/prijsstijging.
sociale huurwoningen te stimuleren zodat de norm van 30%
segment voorziet in een behoefte. Maar er zijn ook negatieve
-
Vereveningsfonds sociale huur
-
betaalbaar voor de volgende huurders of kopers. Ook worden
Bij deze overweging zullen we met corporaties, ontwikkelaars en
sociale huur bij woningbouw in de gemeente Assen wordt
soms woningen aangeboden voor speciale doelgroepen, zonder
verhuurders overleggen voor welk type woningen de regels van
behaald. Dit doen we door projecten die uit meer dan 30%
dat goed is afgewogen of dit passend is in de buurt.
toepassing zullen zijn en welke termijnen en voorwaarden er aan worden verbonden.
Er is landelijk discussie hoe woningspeculatie kan worden voorkomen. Het Rijk biedt gemeenten nog geen specifieke
> 4-12. Assen onderzoekt in 2021 welke instrumenten lokaal in
instrumenten om speculatie met bestaande en
te zetten zijn, zoals zelfbewoningsplicht en anti-
nieuwbouwwoningen tegen te gaan. Assen wil landelijke
speculatiebedingen, inzet van inhoudelijke en juridische kaders in
besluitvorming hierover niet afwachten en onderzoekt dit jaar
bestemmingsplannen.
sociale huurwoningen bestaan in aanmerking te laten komen voor een bijdrage uit het Vereveningsfonds sociale woningbouw. De hoogte van de bijdragen worden in de ‘Nota Vereveningsfonds sociale woningbouw gemeente Assen 2023’ benoemd.
welke instrumenten we lokaal kunnen inzetten. Daarbij overwegen we in elk geval:
25 mei 2023| Woonvisie Assen
43
STARTERS IN DE KNEL? In de huidige woningmarktsituatie dreigen starters moeilijk aan bod te komen. Dit is een landelijk beeld, dat ook in Assen aandacht vraagt, zij het dat de situatie minder nijpend is dan in bijvoorbeeld steden in het westen van het land of in een stad als Groningen. Verspreid in deze woonvisie zijn keuzes en maatregelen te vinden die bijdragen aan de mogelijkheden voor starters om een eerste stap op de huur- en koopmarkt te zetten. We brengen ze samen: -
Voldoende bouwen in de koop wat prijsstijging beperkt, deels ook in prijsklassen die voor starters bereikbaar zijn;
-
Voldoende sociale huur bouwen, voor kortere wachttijden;
-
Bouwen voor doorstroming in de koopsector zodat de vele, relatief betaalbare koopwoningen in de oudere wijken versneld vrijkomen;
-
Stimuleren van verduurzaming van verouderde koopwoningen, waarmee starters méér kunnen financieren en minder energielasten hebben;
-
Behoud en verhoging van het maximale bedrag van de starterslening.
25 mei 2023| Woonvisie Assen
44
5 ELKE WIJK EEN EIGEN AANPAK In dit hoofdstuk gaan we in op: -
Wijkuitvoeringsplannen in heel Assen
-
De Binnenstad (en het Havenkwartier)
-
Kloosterveen
-
Verdichten en verdunnen in vernieuwingswijken
-
Verdere uitvoering van Mijn Buurt Assen
-
De bloemkoolboost in Pittelo, Baggelhuizen en Peelo
-
Marsdijk en Kloosterveen: anticiperen op vergrijzing
-
De samenhang tussen wijkaanpakken in één oogopslag
HEEL ASSEN Wijkuitvoeringsplannen
Aantrekken van mensen van buiten
We zijn van plan om voor elke wijk waar een behoefte is, een
Opvallend is dat veel instroom vanuit omliggend gebied bestaat
wijkuitvoeringsplan op te stellen in de komende jaren. Voor de
uit suburbaan wonen in Assen. In zowel de bestaande voorraad
binnenstad wordt nu gewerkt aan de Binnenstadsvisie, en voor
als bij nieuwbouw voorziet Assen in een vraag. Dit terwijl Assen
De Lariks is de ontwikkeling ook in gang gezet. De andere wijken
één van de twee steden is in de regio Groningen-Assen en naast
volgen. Deze uitvoeringsplannen zijn te zien als
suburbaan wonen ook meer stedelijk wonen biedt. Assen heeft
concretiseringsslag binnen de Omgevingsvisie, waarin de
zich tot op heden weinig gericht op het opvangen van de
woonvisie samen komt met andere thema’s, lokale vraagstukken
overspannen regionale vraag naar centrum-stedelijk wonen. Dat
en inbreng van inwoners en organisaties in de wijken. Op de
verandert met deze woonvisie: we richten ons op het aantrekken
pagina’s hierna staan per wijk accenten die volgen uit deze
van mensen met het totale ontspannen stedelijk wonen:
woonvisie. Deze zijn relevant bij het maken van
centrum, wijken en stadsrand.
wijkuitvoeringsplannen. 5-2 > Voor het interesseren van groepen van buiten Assen 5-1 > We maken de komende jaren wijkuitvoeringsplannen,
zorgen we voor een actievere communicatie in de regio en in
samen met betrokken inwoners en organisaties, volgend op de
Drenthe over ons ontspannen stedelijke aanbod: centrum,
Binnenstadsvisie en De Lariks. Daarna volgen in elk geval Pittelo,
wijken, stadsrand.
Peelo en Marsdijk (bloemkoolboost), en Marsdijk (i.r.t. vergrijzing).
25 mei 2023| Woonvisie Assen
46
DE BINNENSTAD, PLEK VAN IEDEREEN Binnenstadsvisie uitvoeren
marktonderzoek mogen we uitgaan van een behoefte aan
De binnenstad van Assen kent vele functies: winkelen, werken,
ongeveer 700-750 woningen in de binnenstad. Aanvullend
recreëren en wonen. Een aantrekkelijke en levendige binnenstad
verwachten we met gerichte woningbouw en goede
is van groot belang voor inwoners van een gebied dat veel groter
communicatie daarover in en rond de binnenstad ook een deel
is dan Assen. Zo’n binnenstad heeft ook voldoende inwoners in
van de regionale vraag te kunnen bedienen – dat leidt dan tot
de nabijheid nodig.
een groter programma.
De Binnenstadsvisie legt de basis om de kwaliteit van de
Een concreet plan voor het Havenkwartier
binnenstad fors te verhogen, met betere openbare ruimte, meer
Er zijn al lang ideeën over herontwikkelingen in het
wonen van hoge kwaliteit, ook plekken voor groen, ontmoeting
Havenkwartier, met daarbij ook wonen in het programma. Al in
en verblijf, op een manier die past bij de aard van Assen. Daarbij
2012 verscheen een Masterplan. Als gemeente maken we nu de
kiest Assen voor een compacter kernwinkelgebied met ruimte
keuze om in het Havenkwartier te beginnen met de
voor hoogbouw, en meer ontspannen vormen van wonen daar
herontwikkeling. De ontwikkeling past uitstekend binnen de
om heen.
regionale verstedelijkingafspraken. Daarbij vragen we
-
Het Havenkwartier biedt ruimte om in een deel van de grote vraag naar wonen in de bestaande stad te voorzien;
Wonen boven winkels in de binnenstad
ondersteuning bij Rijk en provincie. Er is de laatste jaren al veel gebouwd in de binnenstad: nieuwe winkelgebieden met woningen, De Nieuwe Kolk, een nieuw
Argumenten:
station, appartementen maar ook grondgebonden stadswoningen
-
Wonen op deze locatie voegt een voor Assen uniek
op bijvoorbeeld de locatie Asselyn. Tot 2040 is er behoefte aan
woonmilieu toe aan de binnenstad, waarmee we meer
nog meer wonen in de binnenstad of vlak daar buiten. Volgens
woonsmaken kunnen bedienen voor stad én regio;
Een uitdagende plek om te wonen 25 mei 2023| Woonvisie Assen
47
DE BINNENSTAD, PLEK VAN IEDEREEN -
-
-
De locatie past bij de ontwikkeling van de Florijnas en
5-3 > Assen werkt aan meer wonen in de binnenstad. De
5-4 Assen maakt een ontwikkelplan voor het onderdeel
versterkt de verbinding met Marsdijk;
Binnenstadsvisie is de leidraad waarmee ook meer plekken voor
Havenkwartier. Assen dient een verzoek in voor ondersteuning
De locatie biedt kansen om in de binnenstad de gewenste
ontmoeting en groen ontstaan, woningbouw een positieve impuls
vanuit de verstedelijkingsimpuls van het ministerie van BZK. We
variatie aan woonvormen te bieden, aanvullend op het oude
geeft aan een plek. Bij bouwplannen vragen we om 30% sociale
gaan voor het Havenkwartier uit van 250-500 woningen na 2025,
centrum waar we kiezen voor extra ruimte en kwaliteit (zie
woningbouw (sociale huur), als bijdrage aan de stedelijke vraag.
voor 2030. We leggen prioriteit op het gebied rondom Haven en
daarvoor ook de Binnenstadsvisie);
Hiervan
kunnen we gemotiveerd afwijken. Indien het in een
Sluis: de ‘Sluiskade’. We gaan uit van minstens 30% sociale
Realisatie van een stedelijk woonmilieu in het Havenkwartier
woningbouwinitiatief aantoonbaar niet haalbaar of wenselijk is
huurwoningen in het plan. Bij verdere ontwikkeling naar het
creëert de mogelijkheid om bij wijkvernieuwing op een
om aan de norm van 30% te voldoen, dient dit in een ander
achterliggende gebied ligt meer grondgebonden wonen voor de
aantal plekken tot lagere dichtheden te komen. Daarmee
project van dezelfde ontwikkelaar gecompenseerd te worden of
hand, aan centrumzijde meer gestapeld. Binnen het
kunnen we inspelen op de vraag naar een ‘tussenstap’ voor
moet er een bijdrage gestort worden in het Vereveningsfonds
Havenkwartier zoeken we ook naar ruimte voor bijzondere
senioren.
sociale woningbouw*. Verdere splitsing van woningen gebeurt
doelgroepen.
Verandering van het Havenkwartier tot een gebied waarin
bewust, alleen nadat onderbouwd is wat de meerwaarde er van is
het wonen langzaam de overhand krijgt, kost tijd. Wetende
voor die plek, voor de doelgroep, voor de binnenstad en voor
dat de huishoudensgroei zal teruglopen na 2030, betekent
Assen.
dat we nu een begin maken.
* Voor toelichting over het Vereveningsfonds sociale woningbouw, zie Hoofdstuk 4
25 mei 2023| Woonvisie Assen
48
KLOOSTERVEEN: NU NODIG Voor veel Assenaren en ook mensen van buiten de gemeente is
inspelen op de groeiende doelgroep senioren in deze wijk,
dit momenteel de plek waar nieuw, ruim en groen
vernieuwende woonvormen.
grondgebonden wonen mogelijk is. De afgelopen tien jaren vertraagde de ontwikkeling van Kloosterveen. Eerst als gevolg
5-5 > We gaan uit van 800-975 woningen in een buitenwijk aan
van de marktcrisis, de laatste jaren door de stikstofcrisis en
de stadsrand, conform de woonwensen. Daarbinnen vallen de ca.
bezwaren.
500 woningen in Kloosterakker. Waar mogelijk is nog grotere variatie in productaanbod wenselijk.
Actueel marktonderzoek geeft aan dat er behoefte is aan 850975 woningen in een buitenwijk. Daarbinnen is tijdige ontwikkeling van Kloosterakker een belangrijke factor. Richting 2030 verwachten we toenemend kleinschalige mogelijkheden in
Veel variatie in wonen in Kloosterveen – hier beschermd wonen
bestaande wijken te kunnen aanbieden, zodat verdere uitbreiding aan de stadsrand niet nodig is. Assen werkt ondertussen aan mogelijkheden voor ruim en groen wonen in de bestaande stad. Daarmee dienen we de doelen zoals we die in de inleiding van deze woonvisie beschreven. Binnen Kloosterakker is er variatie in het programma. Waar mogelijk is nog grotere variatie wenselijk: deelprojecten die inspelen op de behoefte aan ‘excellent wonen’, producten die Een wijk met veel voorzieningen
25 mei 2023| Woonvisie Assen
49
VERDICHTEN ÉN VERDUNNEN IN VERNIEUWINGSWIJKEN In een aantal bestaande wijken worden ook de komende jaren
Vooral bij de vernieuwing in De Lariks is er nog de mogelijkheid
aanbod. Denk aan grondgebonden gelijkvloerse huur- of
nog veel woningen vervangen. Wanneer we kijken naar de
om (deels) andere producten terug te bouwen, op plekken waar
koopwoningen, of het ruimte bieden aan groepsgewijze
woningbehoeften in Assen, dan zien we kansen om een aantal
gesloopt wordt en op plekken waar verdichting mogelijk is: bij
ontwikkelingen en experimenten.
wensen beter te vervullen door op de vrijkomende plekken met
voorzieningen, aan randen, binnen bouwblokken, door optoppen.
een ander aanbod te komen, en op andere plekken in de stad dit te compenseren.
Qua prijsklasse moet het goed aansluiten op de niveaus in de Het gaat zowel om verdichten als verdunnen. Als leidraad:
wijken Pittelo, Baggelhuizen en Peelo. Deze strategie leidt
-
Verdichten: bij voorzieningen. Een groeiende groep mensen
vermoedelijk tot verdunning van het aantal woningen op deze
Eén van de redenen is: meer variatie in het woningaanbod
heeft baat bij een woonplek nabij voorzieningen. In het
plekken.
binnen de vernieuwingswijken bieden, zowel naar woningtype als
bijzonder gaat dat om ouderen en zorgvragers, maar ook om
in de verhouding huur en koop. Daarmee ontstaat er meer
jongere groepen. Wonen nabij (wijk)voorzieningen maakt
mogelijkheid voor wijkbewoners om een stap binnen hun wijk te
het gemakkelijker om zelfredzaam te blijven, naar
zetten. Ook willen we mensen uit omliggende gezinswijken
voorzieningen toe te gaan, mensen te ontmoeten, in een
verleiden tot een stap op de woningmarkt. We streven naar een
woonomgeving die daar ook goed voor is ingericht. Het
toename van de voorraad levensloopbestendige woningen en
toevoegen van woningen moet samen gaan met een beter ingerichte openbare (groene) ruimte of ontmoetingsplekken.
naar toename in andere segmenten dan sociale huur, ten opzichte van de voorraad begin 2020. Dat sluit aan op de
-
Verdunnen: meer grondgebonden wonen aan de randen. Er
uitkomsten van het marktonderzoek en op een ambitie tot meer
is weinig doorstroming onder de groep mensen die de
variatie in de wijken en meer doorstroming.
gezinsfase voorbij zijn. Onder een deel van deze huishoudens is de wens er, maar onvoldoende gevarieerd
25 mei 2023| Woonvisie Assen
50
VERDICHTEN ÉN VERDUNNEN IN VERNIEUWINGSWIJKEN Op dit moment gaan de plannen uit naar sloop van bijna 1.000
-
woningen in de komende tien jaar, en herbouw van ruim 1.500 huurwoningen. Met die plannen leveren de corporaties een grote bijdrage aan het voorzien in de vraag naar betaalbaar wonen en
Binnen de vernieuwingswijken beginnen met extra woningen bij voorzieningen - ‘voor de sloop uit’ bouwen;
-
Actief zoeken naar mogelijkheden voor het herbestemmen; van bestaand vastgoed.
het verkorten van de wachttijden in de sociale huur. Assen rondt de vernieuwing van Oost en Noorderpark af conform We vragen de corporaties om op tijd voldoende sociale
de plannen.
huurwoningen te vernieuwen én woningen toe te voegen in Assen. De wens om op de ene plek te verdichten én op de
5-6> We maken een plan voor De Lariks met als doelen: (1)
andere te verdunnen, vraagt om een preciezere uitwerking.
meer andere segmenten dan sociale huur, (2) meer woningen in
Oplossingsrichtingen die wij met de corporaties zullen verkennen
de wijk dan nu, (3) meer woningen nabij voorzieningen, (4) bij
en uitwerken:
verdichting speciale aandacht voor behoud van een groene
-
Het maken van een locatie-atlas samen met Actium en
leefomgeving (5) meer grondgebonden huur- en koopwoningen
Woonservice voor het vinden van aanvullende locaties voor
voor senioren.
Vernieuwing in De Lariks
sociale huur, zowel in deze vernieuwingswijken als (juist) elders in de stad – hierin heeft ook het Havenkwartier een potentie. -
Het zo snel mogelijk ontwikkelbaar maken van locaties in de stad in het algemeen, waarbinnen dan een aandeel sociale huur kan worden gevraagd aan ontwikkelaars
Vernieuwing kan ook laagbouw zijn (voorbeeld van buiten Assen) 25 mei 2023| Woonvisie Assen
51
MIJN BUURT ASSEN – IN VOLLE GANG Onder de noemer Mijn Buurt Assen werken we sinds 2012,
Assen Oost
samen met woningcorporatie Actium, Vaart Welzijn en vele
De vernieuwing in Assen Oost is al langer gaande. In 2014 werd
andere organisaties, ook de komende jaren aan verbetering in
het projectplan vastgesteld. Sindsdien is al veel bereikt:
bestaande wijken:
-
-
Ruimtelijk: een betere stedenbouwkundige structuur
Vernieuwing van huurwoningen door de corporaties
(verbinding met enerzijds het station en anderzijds de
(renovatie, vervanging);
natuur), betere openbare ruimte, beter voorzieningen); -
Sociaal: contact tussen bewoners, hulp bij het vinden van
-
Vernieuwing van de openbare ruimte door de gemeente;
-
Met bewoners en Vaart Welzijn organiseren van activiteiten
werk, schuldhulpverlening, dagbesteding, regie in straten
en sociale projecten die de leefbaarheid vergroten.
waar veel mensen wonen met sociale problemen, met een grote rol voor het buurtteam;
Mijn Buurt Assen is de ingang om in alle wijken te komen met sociale of fysieke plannen voor verbetering van de leefbaarheid.
-
Inmiddels zijn er ruim 400 initiatieven binnengekomen. Mijn
toevoeging van zowel huur- als koopwoningen, meer
Buurt Assen kan mensen, middelen en geld beschikbaar stellen.
levensloopbestendige woningen.
Op dit moment is dit Mijn Buurt Assen meest zichtbaar in de
Binnen Assen Oost zijn nog enkele locaties waar woningen
wijken Assen Oost, Noorderpark en De Lariks – de drie
mogelijk zijn. Specifiek hier geven mensen aan zich zorgen te
zogenoemde ‘robuuste gebieden’. In Oost en Noorderpark is
maken over verdere verdichting. Bij woningbouw vraag groen en
grootschalige renovatie en vervanging van woningen en
ruimte dus speciale aandacht. De nieuwe buurt Diepstroeten
omgeving al in een vergevorderd stadium. In De Lariks wordt dat
hoort geografisch gezien ook bij Assen Oost – deze buurt is bijna
in de komende jaren steeds beter zichtbaar.
afgerond.
25 mei 2023| Woonvisie Assen
Nieuwbouw aan de Roerdompstraat en samenwerkende bewoners
Renovatie van huurwoning, sloop van verouderde woningen,
Herbestemming van bestaand vastgoed tot studio’s
52
MIJN BUURT ASSEN – IN VOLLE GANG Noorderpark
De Lariks
De Dichtershof (2000) is te zien als een eerste vernieuwing van
De Wijk De Lariks gaat de komende jaren flik op de schop. De
deze wijk. Voor de Oude Molenbuurt (deelgebied Noorderpark) is
Lariks wordt komende jaren in fases opgeknapt. Flats ten
in 2015 een wijkvisie opgesteld. De afgelopen jaren is al op
noorden van het winkelcentrum zijn inmiddels gesloopt. Hiervoor
vijftien locaties vernieuwd (renovatie, vervanging). Het gaat om
komen nieuwe sociale huurwoningen terug. Alle huizen worden
een gevarieerd programma met ruim 200 gerenoveerde
aardgasvrij en energiezuinig. Naast de bouw van nieuwe
huurwoningen, bijna 300 nieuwe rijhuurwoningen, 13
huurwoningen is er een grote verbeteroperatie in de Molukse
levensloopbestendige huurwoningen en circa 225 huur
Wijk. We pakken tegelijkertijd de openbare ruimte in de
appartementen in diverse maten. Eerder al was er het
woonstraten aan, met meer speelplekken en betere verlichting,
Mercuriushof met huur en koop, grondgebonden en
samen met nieuwe riolering. De Lariks is ook deel van de
appartementen, en De Gaarde met grondgebonden
landelijke Proeftuinen Aardgasvrije Wijken. Zie hiervoor het
koopwoningen.
hoofdstuk 4 Aan de slag met energie.
De vernieuwing van woningen en openbare ruimte verschuift de
In De Lariks heroverwegen we of we sloop en vervanging kunnen
komende jaren naar het noordelijke deel van Noorderpark.
benutten om te werken aan meer variatie in het woningaanbod in
Verspreid over de wijk wordt kleinschalig herontwikkeld naast
deze wijk.
Vernieuwing in de Oude Molenbuurt
planmatig onderhoud. Het gaat om meerdere tientallen appartementen en tientallen rijwoningen in sociale huur. Daarna is de fysieke vernieuwing van deze wijk afgerond. In 2019 is budget beschikbaar gesteld voor de herinrichting van de Oude Molenbuurt. Deze vernieuwing loopt tot en met 2022. Dichtershof
25 mei 2023| Woonvisie Assen
53
DE BLOEMKOOLBOOST IN PITTELO, BAGGELHUIZEN EN PEELO Binnen de A28 en buiten de Europaweg liggen de wijken
geraakt om toenemend autobezit ruimte te geven. Dat past
Baggelhuizen, Pittelo, Peelo. Deze drie wijken zijn in de jaren ‘60
niet meer bij een beweging naar meer groene ruimte, routes
tot en met ‘90 gerealiseerd als gezinswijken. Waar Pittelo nog een hoog aandeel sociale huurwoningen kent, staan in de andere
en verblijfskwaliteit in buurten; -
wijken – hoe nieuwer hoe meer – koopwoningen. Voor deze wijken komen we – als vervolg binnen Mijn Buurt Assen – met een plan voor een tweede jeugd.
De woningen zijn op leeftijd en de uitstraling sluit niet altijd aan bij de wens van kopers;
-
De veranderende samenstelling in de wijken en schaalvergroting in het algemeen zet ook sommige wijkvoorzieningen onder druk.
Er liggen opgaven in deze wijken voor het komende decennium:
Dit alles is te merken in populariteitscijfers die beneden het
-
Assense gemiddelde liggen.
De wijken vergrijzen, Baggelhuizen en Pittelo in het
De Wouden: een schoolvoorbeeld van een ‘bloemkoolbuurt’
bijzonder. Een deel van de inwoners zal zoeken naar een
-
-
andere vorm van wonen en er zullen vaker woningen vrij
We zien grote kansen voor deze wijken. Bij uitstek in deze wijken
komen;
kunnen koopstarters of anderen met een beperkt budget een
De woningen zelf zijn relatief ruim en hebben relatief hoge
woning met volume en buitenruimte kopen, in een woonmilieu
energielasten. Dit type woningen leent zich bij uitstek voor
waaraan behoefte is. En juist bij verandering van eigenaar is er
individuele of collectieve verduurzaming door isolatie en
het moment om een woning een kwaliteitsimpuls te geven, qua
eventueel installaties, maar tegelijk voelen juist in deze
uitstraling, comfort én energetische kwaliteit. We stimuleren
wijken inwoners de minste behoefte en mogelijkheid tot het
daarom de doorstroming onder de huidige bewoners en geven
zetten van die stappen;
daarmee ook hen de mogelijkheid tot het vervullen van
De woonomgeving is in een aantal gevallen sterk ingericht
woonwensen. MFA in Pittelo: ook in voorzieningen investeren in deze wijken
25 mei 2023| Woonvisie Assen
54
DE BLOEMKOOLBOOST IN PITTELO, BAGGELHUIZEN EN PEELO In deze wijken wonen relatief veel huiseigenaren en de
in naar mogelijkheden om de openbare ruimte van pleintjes,
vernieuwing zal uitgaan van behoud van bestaande woningen.
hofjes, straten stap voor stap te verbeteren. We willen dat deze ruimtes (weer) groener worden met meer
5-7 > We werken met corporaties, bedrijfsleven en bewoners
verblijfskwaliteit. Een plan draagt liefst ook bij aan betere
aan een samenhangend programma om investeringen in de
verbinding tussen lokaal en stedelijk groen. Dit krijgt mede
bloemkoolwijken gelijk op te laten lopen, zodat de hele wijk er
een plek in onze (nog op te stellen) groenvisie (2021-2022).
van opknapt. Het gaat om: -
-
Ondersteuning van wijkvoorzieningen. Stimuleren van doorstroming leidt tot instroom van meer jonge huishoudens
over Aan de slag met energie beschrijven we onze inzet om
en meer kinderen in de wijk. Hiervoor is een compleet
huiseigenaren veel meer dan nu te verleiden tot het kiezen
voorzieningenaanbod nodig. Zonder extra aandacht dreigen
van geen-spijt verduurzamingsmaatregelen. Speciaal voor
sommige voorzieningen alleen nog in grotere wijkcentra
deze wijken willen we komen met extra acties en aanbod.
beschikbaar te zijn. We spannen ons in om wijkvoorzieningen te behouden.
Woningverbetering door corporaties: de komende jaren steken de corporaties veel energie in de vervanging van
-
-
Intensiveren van particuliere verduurzaming: in hoofdstuk 4
-
Communicatie en imago: de bloemkoolboost. Het is
woningen in De Lariks, Oost en de Oude Molenbuurt.
belangrijk om het imago van deze wijken te verbeteren.
Tegelijk vragen we hen om in woningen in Baggelhuizen,
Inwoners in en buiten Assen moeten zien dat zij in deze
Pittelo en Peelo te investeren. Vooral in Pittelo zijn de
wijken veel kwaliteit voor een redelijke prijs vinden. We
energierekeningen hoog en daar is ook vanuit het thema
denken dat er met goede communicatie en
betaalbaarheid een urgentie om te verduurzamen. Dit krijgt
marketingprincipes kansen liggen om het wonen in deze
een plek in nieuwe meerjarige prestatieafspraken.
ruime, groene Assense wijken gewilder te maken.
Verbetering van de woonomgeving en het groen: we zoeken
25 mei 2023| Woonvisie Assen
De wijken die sinds de jaren zeventig ontstonden, kennen vaak een hoofdinvalsweg die steeds verder uiteenloopt in kronkelende straatjes en doorlopende hofjes. De opbouw van deze wijken wordt vaak vergeleken met de structuur van bloemkool. En let wel: bloemkool is van alle tijden! 55
MARSDIJK EN KLOOSTERVEEN: NAAR EEN VOLGENDE FASE De wijken Marsdijk en Kloosterveen behoren tot de meest
instrumenten nodig waarmee huiseigenaren gemakkelijker
gewilde woonwijken van Assen, in het bijzonder onder gezinnen.
en laagdrempeliger deze stap kunnen zetten.
De wijk trekt huishoudens aan die voldoende investeringsbereid zijn om de wijk blijvend bij te tijd te houden. Tegelijk zullen de
2.
Woningbouw voor senioren: aanvullend zijn er meer
wijken de komende tien jaar snel vergrijzen, doordat veel huidige
zorggeschikte woningen nodig. Dit kunnen woningen zijn
bewoners, ingestroomd in de jaren ‘80 en ‘90, ouder worden. Het
die als ‘tussenstap’ dienen, gericht op vitale senioren,
aantal huishoudens met een mobiliteitsbeperking verdubbelt in
verspreid in de wijk. Urgent is het toevoegen van woningen
tien jaar: van ca. 350 naar ruim 700 in Marsdijk, van 240 naar
bij voorzieningen in Marsdijk, met een accent op gestapeld
520 in Kloosterveen. Dit leidt er toe dat beide wijken meer
bouwen, waarbij we ook zoeken naar ‘tussenvormen’:
worden dan alleen een populaire gezinswijk. Zowel de
zelfstandig wonen inclusief zorg. We onderzoeken of hier
woningvoorraad als de omgeving moeten meebewegen naar deze
ruimte voor te vinden is. Marsdijk, gewilde en tegelijk vergrijzende wijk
volgende levensfase: 3. 1.
Een toegankelijke woonomgeving en routes: veilige,
Woningaanpassing bij huiseigenaren: driekwart van de
comfortabele verbindingen binnen Marsdijk, naar de
woningen in Marsdijk en Kloosterveen is een koopwoning.
binnenstad en het buitengebied. Het gaat om obstakelvrije
Woningaanpassing heeft de komende tien jaar bijzondere
wandelroutes, met goede stops en om veilige fietsroutes.
aandacht nodig. Het speelt in op een behoefte onder veel ouderen te kunnen blijven wonen en bovendien is niet voor
> In hoofdstuk 2 over wonen en zorg gaan we hier nader op in.
iedereen een nieuwe woning beschikbaar te maken. De woningvoorraad leent zich hier – door de relatief ruime plattegronden – goed voor aanpassing. Wel zijn er Nieuw aanbod voor senioren in Kloosterveen / Binnenveste
25 mei 2023| Woonvisie Assen
56
IN ÉÉN OOGOPSLAG Marsdijk Peelo
Keuzes samen: ontspannen verstedelijking De kaart hiernaast illustreert de samenhang in de ontwikkeling van Assen:
Toevoeging van woningen. Met woningen in de binnenstad en Havenkwartier voor 2030, centrum stedelijke accenten bij de voorzieningen in bestaande wijken (deel van keuze 3). Juist bij meer woningaantallen werken we aan hoogwaardige groene ruimte;
Noorderpark
Pittelo
stationsomgeving (keuzes 2, 5). Maar ook toevoeging rondom
De Lariks Kloosterveen Havenkwartier
Verdunt. Op locaties in de bestaande stad ook
Binnenstad
grondgebonden producten, gericht op doorstroming in de
wijken, bedoeld vooral voor kleinere huishoudens die de gezinsfase voorbij zijn. In Kloosterveen wordt gebouwd in lage dichtheden. De overige stippen zijn geen concrete locaties maar illustraties van het soort plekken;
Assen Oost Baggelhuizen
Beweegt: doorstroming stimuleren in bestaande woonwijken. Daarmee komen meer gezinswoningen vrij en ontstaat er in de wat oudere wijken stevige investeringsimpuls.
25 mei 2023| Woonvisie Assen
Diepstroeten
57
6. ONDERZOEKSUITKOMSTEN In dit hoofdstuk presenteren we enkele relevante uitkomsten uit het woningmarktonderzoek van Companen voor de gemeente Assen, uitgevoerd in 2019
DEMOGRAFIE De figuren en cijfers op deze pagina zijn afkomstig uit het gemeentelijke woningmarktonderzoek van Companen, 2019 1: Bevolking naar leeftijd, terugblik (CBS)
4: Samenstelling huishoudens per wijk, 2019 (Lokale Monitor Wonen)
6: Inwoners naar leeftijd, voorspelling (Provincie Drenthe)
5: Inkomensgroepen per wijk, 2017 (Lokale Monitor Wonen)
7: Huishoudens naar doelgroep, voorspelling (Provincie Drenthe)
2: Saldo in- en uitstroom bevolking naar leeftijd, terugblik (CBS)
3: Ontwikkeling aantal inwoners en huishoudens, terugblik (CBS)
25 mei 2023| Woonvisie Assen
59
ACHTERGRONDINFORMATIE DEMOGRAFIE EN WONINGMARKT: DEMOGRAFIE De figuren en cijfers op deze pagina zijn afkomstig uit het gemeentelijke woningmarktonderzoek van Companen, 2019 8: Aantal ouderen per wijk, voorspelling (ABF Research)
9: Aantal mensen met een mobiliteitsbeperking, voorspelling (ABF Research)
25 mei 2023| Woonvisie Assen
60
ACHTERGRONDINFORMATIE DEMOGRAFIE EN WONINGMARKT: WONINGMARKT De figuren en cijfers op deze pagina zijn afkomstig uit het gemeentelijke woningmarktonderzoek van Companen, 2019 1: Woningvoorraad 2019 (CBS)
4: Woningvoorraad per wijk 2019 (CBS)
5: Woningtype per wijk 2019 (Gemeente Assen)
2: Voorraad woningcorporaties 2019 (Corporaties)
6: Zoeken en huren, terugblik (Actium)
3: Ontwikkeling aantal woningen, terugblik (CBS)
7: Lasten sociale huurwoningen per wijk, 2019 (Corporaties, CBS, Coelo)
25 mei 2023| Woonvisie Assen
61
ACHTERGRONDINFORMATIE DEMOGRAFIE EN WONINGMARKT: WONINGMARKT De figuren en cijfers op deze pagina zijn afkomstig uit het gemeentelijke woningmarktonderzoek van Companen, 2019 8: Bereidheid tot investeren in duurzaamheid 2019 (Companen)
10: Interesse in alternatieve woonvormen, 2019 (Companen)
12: Indicatie bouwprogramma, voorspelling (Companen)
* Deze voorspelling gaat uit van afgerond 250-300 woningen per jaar 11: Gewenste woningtypen, voorspelling (Companen) 13: Gewenst woningtype per gewenst woonmilieu, voorspelling (Companen)
9: Minst populaire wijken 2019 (Companen)
* Deze voorspelling gaat uit van afgerond 250-300 woningen per jaar * De woonmilieus ‘Rustig Stedelijk’ en ‘Buitenwijk Levendig’ vallen in deze woonvisie binnen de noemen ‘bestaande wijken en plekken’, tussen binnenstad en uitbreidingslocaties in
25 mei 2023| Woonvisie Assen
62
ACHTERGRONDINFORMATIE DEMOGRAFIE EN WONINGMARKT: HUISHOUDBOEKJES SOCIALE HUUR Het schema hiernaast presenteert voor 16 huishoudenswoonsituaties de netto woonlast en het resterend inkomen om het dagelijks leven van te betalen. Begrijpen van het schema vergt het doorlezen van elke situatie.
Via de belastingdienst leidt dat tot opgave van huurtoeslag en overige toeslagen. Via SCP is een ‘benodigd leefbudget’ te herleiden waarmee een huishouden nét maatschappelijk mee kan doen. Deze grens ligt hoger dan de absolute armoedegrens. Vooral bij huishoudens in de bijstand blijft weinig inkomen over om maatschappelijk mee te blijven doen.
Alleenstaand Gezin met 2 kinderen
Er gelden meerdere inkomensniveaus: Bijstand (gezinnen 100% minimumloon, alleenstaand 70%) Minimumloon bij fulltime werk 30.000 Bij AOW: alleenstaand of stel Bij gezinnen gaat de berekening uit van twee minderjarige kinderen (10-12 jaar)
Alleen / stel 70+ AOW
Er gelden steeds twee woonsituaties: Een niet geïsoleerde woning huurprijs €475, energielast €125 Een gerenoveerde woning huurprijs €625, energielast €75
Bijstand
Minimumloon
30.000
Huurprijs Energielast
475 125
625 75
475 125
625 75
475 125
625 75
Inkomen bruto per jaar Huurtoeslag Netto woonlast
12900 225 375
12900 325 375
21825 95 505
21825 195 505
30000 0 600
30000 0 700
Netto inkomen Overige toeslagen (zorg, kind) Resterend leefbudget na woonlasten Niet-veel-maar-toereikend norm excl. huur
935 105 665 600
935 105 665 600
1700 105 1300 600
1700 105 1300 600
2100 15 1515 600
2100 15 1415 600
Huurprijs Energielast
475 125
625 75
475 125
625 75
475 125
625 75
Inkomen bruto per jaar Huurtoeslag Netto woonlast
21825 225 375
21825 325 375
21825 225 375
21825 325 375
30000 60 540
30000 155 545
Netto inkomen Overige toeslagen (zorg, kind) Resterend leefbudget na woonlasten Niet-veel-maar-toereikend norm excl. huur
1700 390 1715 1650
1700 390 1715 1650
1700 390 1715 1650
1700 390 1715 1650
2100 300 1860 1650
2100 300 1855 1650
Huurprijs Energielast
475 125
625 75
475 125
625 75
Inkomen bruto per jaar (15.500 alleen / 20.000 stel) Huurtoeslag Netto woonlast
15500 225 375
15500 325 375
20000 225 375
20000 325 375
Netto inkomen Overige toeslagen (zorg, kind) Resterend leefbudget na woonlasten Niet-veel-maar-toereikend norm excl. huur
1220 165 1010 600
1220 165 1010 600
1665 205 1495 600
1665 205 1495 600
Bronnen: belastingdienst, SVB, SCP, berekenhet.nl. Niet-veel-maar-toereikend: https://digitaal.scp.nl/armoedeinkaart2019/waar-ligt-de-armoedegrens/
25 mei 2023| Woonvisie Assen
63
PROJECTNAAM Woonvisie Assen OPDRACHTGEVER Gemeente Assen STATUS DATUM 25 mei 2023
KAW Groningen Kattenhage 1 9712 JE GRONINGEN l Postbus 1527 9701 BM GRONINGEN Rotterdam Pelgrimsstraat 1 3029 BH ROTTERDAM Eindhoven Rechtestraat 59c 5611 GN EINDHOVEN
www.kaw.nl +31 88 529 0000 l info@kaw.nl
25 mei 2023| Woonvisie Assen
64