CConstaterende datAssen
Koppel je AI →
Document · PDF

2. Visie op de detailhandelsstructuur - visie.pdf

Raadsvergadering 14 april 2022, gemeente AssenBij agendapunt: Visie op detailhandel10.635 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 2

markten. Het aanvullende dagelijkse aanbod is

Het Sticht

overige Stadsbedrijvenpark zijn verscheidene

in Vredeveld met enkel een slijter en een bakker

Winkelgebied Het Sticht ligt in de zuidwesthoek

winkels te vinden (ca. 40 winkels, ca. 13.250 m²

vrij beperkt. Het niet-dagelijkse winkelaanbod

van Assen. De structuur van dit winkelgebied

wvo). Praxis, Gamma en Karwei zijn hier

(ca. 500 m² wvo) bestaat uit Wibra, een bloe-

(opgebouwd uit verschillende smalle, slinge-

voorbeelden van. Ook o.a. dierenwinkel

mist en een fietsenzaak.

rende gangetjes) is even uniek als het vastgoed

Jumper, fietsenzaak Amslod en kringloopwinkel

is verouderd. De aan de parkeerplaats gelegen

Het Goed zijn hier gevestigd.

Nobellaan

Poiesz-supermarkt en -slijterij hebben een

Winkelcentrum Nobellaan (13 winkels, ca. 3.600

gezamenlijke omvang van ca. 750 m² wvo. Een

Het totale gebied kent zowel in functionele als in

m² wvo) bevindt zich op het snijvlak van de

fietsenzaak en de Dumpstore zijn de overige

ruimtelijke zin weinig samenhang; grootschalige

buurten Lariks en Noorderpark, op relatief korte

winkels op deze locatie.

detailhandelsvestigingen worden afgewisseld

afstand van de binnenstad. Het winkelcentrum

met o.a. productiebedrijven, autohandelaren,

heeft in 2017 een opknapbeurt gekregen,

Borgstee en overig Stadsbedrijvenpark

kantoren en een tankstation. De publieke ruimte

waarbij ook de publieke ruimte is heringericht.

Het Stadsbedrijvenpark is gelegen tussen de

is veelal ingericht voor zwaar verkeer en daar-

Jumbo (ca. 1.500 m² wvo) is hier de enige

binnenstad en de woonwijk Marsdijk.

door niet voor consumenten.

supermarkt. Met een bakker, slager en kaasboer is er een compleet aanbod aan versspeci2180.0920 Visie op de detailhandelsstructuur gemeente Assen 21-1 - 27 januari 2022

*

Gebiedsafbakening Locatus.

31 van 36

Verspreid

Winkelaanbod in de gemeente (winkelomvang geschaald naar m² wvo)

Buiten de hiervoor beschreven gebieden zijn nog verscheidene winkels gevestigd. Deels zijn deze winkels te vinden binnen de woonwijken, maar ook op de bedrijventerreinen Zuid-West en Messchenveld zijn detailhandelsvestigingen aanwezig. Binnen de woonwijken bevinden zich vier solitaire supermarkten: Jumbo Veemarkt (ca. 1.900 m² wvo), Aldi Groningerstraat (ca. 1.100 m² wvo), Poiesz Paganinilaan (ca. 900 m² wvo) en Poiesz Pittelo (ca. 650 m² wvo). Daarnaast zijn er verspreid over de stad circa tien overig dagelijkse winkels, waarvan vier apotheken. Rond de 25 verspreid gelegen winkels zijn actief in de niet-dagelijkse sector. Onder deze niet-dagelijkse winkels vallen een aantal grotere zaken, zoals tuincentrum Groenrijk (ca. 4.150 m² wvo) en meubelzaak de Eclips (ca. 1.050 m² wvo). Ook zijn er verspreid nog drie kleinere fietsenzaken (< 350 m² wvo) te vinden.

32 van 36

2180.0920 Visie op de detailhandelsstructuur gemeente Assen 21-1 - 27 januari 2022

Bijlage 3: Boodschappen

Supermarkten bepalende functie structuur

Ontmoetingsfunctie

Supermarkten zijn voor dorps- en wijkcentra

Naast de duidelijke economische meerwaarde

Online boodschappen

veruit de belangrijkste functie. Supermarkten

fungeren supermarkten ook als ontmoetings-

Een grote groep nieuwe klanten is in deze

trekken meer bezoekers dan elke andere

plek voor een buurt. Supermarkten worden door

periode in contact gekomen met online bood-

centrumfunctie in een lokale winkelstructuur.

veel mensen dagelijks lokaal bezocht, en dus

schappen bestellen, en ook de aanbieders

Overige voorzieningen kunnen profiteren van

ontstaat er op zeer frequente basis een moge-

hebben een flinke stap gemaakt (capaciteit,

de grote bezoekersaantallen van supermarkten,

lijkheid tot het willekeurig ontmoeten van

innovatie). In absolute omzet is de foodsector

mits de supermarkt ruimtelijk goed ingepast is.

buurtgenoten. Het voorzien van dergelijke

nu de grootste online branche.

De onderlinge afstand en zichtrelatie zijn daarbij

dagelijkse functies leidt daarmee tot een ver-

bepalende factoren. Aangezien veel voorzienin-

sterkte sociale cohesie en leefbaarheid van een

Het online aandeel in de dagelijkse sector zal

gen aan individuele trekkracht hebben ingele-

buurt. Ook bijvoorbeeld een functie als afhaal-

niet zomaar zo groot worden als dat van de

verd, is de nabijheid tot een supermarkt de

punt voor het toenemend aantal online bestelde

niet-dagelijkse sector. Drogisterij-artikelen zijn

afgelopen jaren dé bepalende vestigingsplaats-

pakketjes sluit aan bij deze functie

prima geschikt voor verzending*, maar het

factor geworden.

thuisbezorgen van verse voedingsmiddelen blijft een lastige logistieke en financiële uitdaging.

De concurrentie in de boodschappensector is

Het fysiek doen van de frequente aankopen

heftig. Al decennia wint de supermarkt terrein

(levensmiddelen en andere boodschappen) blijft

op de versspeciaalzaak, bijvoorbeeld door

daarmee naar verwachting een belangrijk

nieuwe versconcepten (bijv. Jumbo met La

onderdeel van het consumentengedrag. Wel

Place of Lidl met bake-off), in combinatie met

wordt de invloed van online op de fysieke

gemak én erg lage kosten (inkoopkracht).

dagelijkse winkelstructuur langzaam maar zeker

Doordat de consument een breed assortiment

groter.

wenst, is schaalvergroting voor supermarkten een belangrijke strategie. Grotere supermarkten betekenen echter ook meer benodigd draagvlak (inwoners) per supermarkt.

*

Retailtrends (2021), Kruidvat verdubbelt capaciteit distributiecentrum.

2180.0920 Visie op de detailhandelsstructuur gemeente Assen 21-1 - 27 januari 2022

Supermarkten functioneren als ontmoetingsplek

33 van 36

Schaalvergroting supermarkten

Landelijke ontwikkeling winkelvloeroppervlak supermarkten

Supermarkten kleiner dan circa 1.000 m² wvo en in kleinere verzorgingsgebieden zijn kwetsbaar. Supermarktpartijen willen voor een nieuwe winkel al snel een omvang van 1.200 m² wvo of groter. De groei in écht grote supermarkten (> 2.000 m² wvo) is beperkt. Er zijn wel uitzonderingen: •

in binnensteden ontstaan nieuwe, kleine city-concepten (‘mandjeswinkels’);

•

doelgroepensupermarkten bieden een beperkt maar specialistisch assortiment;

•

partijen als Spar hebben ook in kleine dorpen nog moderne, kleine supermarkten.

Combinatiebezoek supermarkten Uit door DTNP uitgevoerd onderzoek (2021) onder circa 3.700 respondenten in 25 dorps- en wijkcentra in Nederland blijkt dat circa 52% van de consumenten het super­marktbezoek combineert met een of meer andere winkels in hetzelfde winkelgebied. Dit geldt zowel voor service- als voor discountsupermarkten. Het onderzoek toont aan dat het aandeel supermarktbezoekers dat ook andere winkels bezoekt, toeneemt naarmate meer winkels dicht bij de supermarkt liggen. Daarnaast blijkt dat het combinatie­bezoek toeneemt naarmate er meer winkels in het zicht van de ingang van de supermarkt liggen.

34 van 36

2180.0920 Visie op de detailhandelsstructuur gemeente Assen 21-1 - 27 januari 2022

Bijlage 4: DPO supermarkten

3%****. Het aandeel online is in de tussentijd

het Koopstromenonderzoek (KSO) Oost

flink gegroeid, food is zelfs de grootste

Nederland uitgevoerd. Hier is voor de gemeente

Marktruimte supermarktwinkelsector

individuele online branche geworden. Gezien

Assen een koopkrachtbinding gemeten van

Voor de supermarktsector is de meest betrouw-

de onzekerheid van de verdere ontwikkeling

96% voor de bestedingen in fysieke supermark-

bare inschatting van de marktruimte te geven.

houdt DTNP op de lange termijn een band-

ten.

De uitkomsten van de berekening moeten

breedte aan van 10-15% online aandeel in

echter nog altijd als indicatief gezien worden;

supermarktbestedingen in 2030. Deze online

Koopkrachttoevloeiing: De toevloeiing is het

het is geen harde wetenschap. In deze bijlage

aankopen zijn in de som verwerkt door een

aandeel van de omzet dat verdiend wordt met

wordt de marktruimteberekening voor de

(tweede) correctie uit te voeren op de fysieke

bestedingen van consumenten van buiten de

supermarktsector in de gemeente Assen

winkelomzet per hoofd.

gemeente Assen. Uit het KSO (2019) kwam

toegelicht.

naar voren dat deze toevloeiing 12% bedraagt, Koopkrachtbinding: de koopkrachtbinding staat

tegenover 14% in 2015. Gezien de bevolkings-

Uitgangspunten

voor de mate waarin de supermarkten er in

krimp in de omliggende gemeenten is de

•

Bevolkingsprognose: voor de gemeente

slagen de inwoners uit het verzorgingsgebied (de

huidige 12% toevloeiing ook in de toekomst het

Assen gaat de CBS-prognose uit van een

gemeente Assen) aan zich te binden. In 2019 is

maximaal haalbare.

lichte bevolkingsgroei van de huidige 68.800 inwoners naar 70.800 in 2030*. •

****

Koopstromenonderzoek Oost Nederland, 2019.

De fysieke supermarktbestedingen per inwoner in Nederland zijn circa € 2.071.- per

Schematische weergave koopkrachtbinding en - toevloeiing

jaar.** Het gemiddeld inkomen per inwoner in Assen ligt circa 7% onder het landelijk gemiddelde. Dit verschil wordt doorberekend in de bestedingen per hoofd met een factor van 0,4***. •

Aandeel online: het online aandeel lag in de dagelijkse sector in Assen in 2019 rond de

* CBS Statline, 2020. ** Retail Insiders (2021), ‘Omzetkengetallen 2020 ten behoeve van ruimtelijk-economisch onderzoek’. *** Conform memo Retail Insiders 2019.

2180.0920 Visie op de detailhandelsstructuur gemeente Assen 21-1 - 27 januari 2022

35 van 36

Vloerproductiviteit: In Nederland bedragen de

doen zal toenemen, bedraagt dat potentiële

weinig doorloop resulteert in een supermarkt

gemiddelde bestedingen per m² in de super-

aanbod in 2030 nog 17.800 à 16.800 m² wvo.

waar het versaanbod, om derving te voorko-

marktsector € 8.078 *. Ook in een stedelijk

Uitgaande van 22.700 m² wvo bestaand super-

men, beperkt wordt.

gebied als Assen moet deze landelijk gemid-

marktaanbod in de gemeente is er sprake van

delde vloerproductiviteit als indicatie worden

een significant overaanbod. Dat betekent dat

gezien om consumenten een kwalitatief goed

supermarkten in Assen onder de landelijk

aanbod en serviceniveau te kunnen bieden.

gemiddelde vloerproductiviteit functioneren.

Resultaat: Uit de indicatieve berekening blijkt

Wanneer het schakelpunt komt dat er aanbod

dat er in 2025 een potentieel supermarktaanbod

zal wegvallen is gissen, maar zonder sturing

is van circa 18.000 m² wvo. Afhankelijk van de

maakt deze situatie investeringen in veel

snelheid waarmee het online boodschappen

gebieden in ieder geval onwaarschijnlijk. De

*

Retail Insiders (2021),. Omzetkengetallen 2020

consument is uiteindelijk de dupe doordat te

Indicatieve marktruimteberekening voor de supermarktsector in de gemeente Assen* 2025 (7,5% online)

Gemeente Assen 2030 (10% online)

2030 (15% online)

a Aantal inwoners in gemeente Assen

69.600

70.800

70.800

b Winkelomzet per hoofd (excl. btw en internet), gecorrigeerd

€ 1.916

€ 1.865

voor gemiddeld inkomen

Effect internet

c Koopkrachtbinding d Verwachte winkelomzet verzorgingsgebied (excl. btw) a * b * c e Aandeel vreemde koopkracht/koopkrachttoevloeiing f Totale winkelomzet (excl. btw)

d / (1 - e)

g Gemiddelde winkelomzet per m² wvo (excl. btw) h Potentieel winkelaanbod

f/g

i Huidig winkelaanbod

€ 1.761 Effect internet

96%

96%

96%

€ 128,0 mln.

€ 126,7 mln.

€ 119,7 mln.

12%

12%

12%

€ 145,5 mln.

€ 144,0 mln.

€ 136,0 mln.

€ 8.078

€ 8.078

€ 8.078

ca. 18.000 wvo

ca. 17.800 m² wvo

ca. 16.800 m² wvo

ca. 22.700 m² wvo

ca. 22.700 m² wvo

ca. 22.700 m² wvo

j Huidige winkelomzet per m² wvo (excl. btw)

f/i

€ 6.410

€ 6.344

€ 5.992

k Indicatie uitbreidingsruimte

h-i

ca. - 4.700 wvo

ca. - 4.900 m² wvo

ca. - 5.900

* Voor een toelichting op de achtergronden van deze berekening verwijzen we naar de publicatie van Retail Insiders (2021), ‘Omzetkengetallen 2020 ten behoeve van ruimtelijk-economisch onderzoek’.

36 van 36

2180.0920 Visie op de detailhandelsstructuur gemeente Assen 21-1 - 27 januari 2022

Droogh Trommelen en Partners (DTNP) - Adviseurs voor Ruimte en Strategie Graafseweg 109, 6512 BS Nijmegen | T 024 - 379 20 83 | E info@dtnp.nl | W www.dtnp.nl

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Assen&id=c71ea116-d584-4a92-95c4-3acc9799fa9c