CConstaterende datAssen
Koppel je AI →
Document · PDF

2. Structuurvisie Havenkwartier definitief mei 2024

Raadsvergadering 23 mei 2024, gemeente AssenBij agendapunt: Havenkwartier18.881 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 3

circa 15%. In dit gebied wordt een collectieve

eventuele kap). Langs de Industrieweg en

vertellen een eigen verhaal en een verhaal van

parkeervoorziening gerealiseerd die ook

aan het eind van de Havenkade (nr 1) zijn

de plek.

bestemd is voor deelmobiliteit en bijvoorbeeld

hoogteaccenten toegestaan.

het afleveren van pakketten.

Legenda doorsteek positie ligt vast doorsteek positie n.t.b. ontsluiting structuur auto Indicatieve fietsroute twee richtingen indicatie oversteek spoor hoogteaccent (max 32 m) karakteristieke bebouwing behouden steeg met toegang tot hof positie n.t.b. collectieve binnenhoven maat en ligging n.t.b. spelen <4 jaar hof achter silo rooilijn vast + oriëntatie uiterste rooilijn, bijzondere oplossing hoek rooilijn nader te bepalen bouwveld II zoekgebied werken/ voorzieningen gebouwd parkeren

II Havenkade

structuurvisie Havenkwartier

39

III Spoordriehoek

moet ook hier aansluiten bij de schaal van

Er is voldoende mix van laagbouw en

Ook deze locatie leent zich voor een compacte

dit voormalige werkgebied. Daarnaast is

appartementen op blokniveau om een

bebouwing op maximaal 50% van het gebied.

er ruimte gereserveerd voor een groene

ontspannen stedelijke omgeving te kunnen

Er is ruimte voor ongeveer 300 woningen

openbare parkachtige omgeving. Ook

realiseren. In circa 10% van de bebouwing

waarvan circa 40% grondgebonden en 60%

hier geldt dat er elke 50 tot 60 meter een

is plek voor werken. Ook in dit bouwveld

appartementen. De bouwblokken moeten een

afzonderlijke architectonische eenheid moet

wordt een collectieve parkeervoorziening

verbinding hebben met de openbare ruimte.

ontstaan.

gerealiseerd met ruimte voor deelmobiliteit en

De minimale bouwhoogte is hier 7 meter (2

pakketdiensten.

Vanwege de geluidscontouren veroorzaakt

lagen en een eventuele kap) en maximaal

door de Industrieweg en het spoor,

17 meter (5 lagen met een eventuele kap).

zijn in dit bouwveld minder doorsteken

Mogelijk blijkt uit het geluidsonderzoek dat er

mogelijk. Daarom gaan we uit van een

langs het spoor meer hoogte nodig is om een

doorsteek om de circa 80 tot 100 meter. De

geluidsluwe zone te kunnen realiseren.

stedenbouwkundige korrel van de bebouwing

Legenda doorsteek positie ligt vast doorsteek positie n.t.b. ontsluiting structuur auto Indicatieve fietsroute twee richtingen indicatie oversteek spoor positie mogelijke oversteek langzaamverkeer Veemarktterrein positie mogelijke oversteek langzaamverkeer C.T. Storkweg steeg met toegang tot hof positie n.t.b. centrale binnenhof maat en ligging n.t.b. spelen 4-10 jaar rooilijn vast + oriëntatie uiterste rooilijn, bijzondere oplossing hoek rooilijn nader te bepalen bouwveld III zoekgebied werken/ voorzieningen gebouwd parkeren

III Spoordriehoek

40

D-factory Deurne (heem.be)

structuurvisie Havenkwartier

41

3

42

Ambitiekaart met spelregels

In de ambitiekaart geven we de belangrijkste ruimtelijke structuren weer, zoals de bouwvlakken waarbinnen ruimte is voor bebouwing, de wegenstructuur, de groene binnenhoven en overige openbare ruimte, en de gewenste hoogtes en hoogteaccenten. De toelichting op de kaart geeft een nadere uitleg en uitwerking in de vorm van spelregels. De specifieke randvoorwaarden voor de uitstraling, inrichting en materialisering vertalen we in een beeldkwaliteitsplan. In het volgende hoofdstuk geven we een toelichting, onderbouwing en uitwerking van onze basisprincipes. Bijvoorbeeld de gewenste wegenstructuur met daarbij horende weg-profielen. En de voorbeeld uitwerking van een ‘Havenblok’, waarmee we verduidelijken wat we bedoelen met de gewenste typo-logische mix, de door-waadbaarheid en de groene ambitie van de openbare ruimte binnen een blok. Uitgangspunt voor elke ontwikkeling is een groene en klimaatadaptieve inrichting, goed voor mens en dier. Op basis van deze kaders en het nog op te stellen beeld-kwaliteitsplan kunnen initiatiefnemers plannen ontwikkelen.

Legenda doorsteek positie ligt vast

special n.t.b.

doorsteek positie n.t.b.

hoogteaccent (max hoogte 32m)

ontsluiting structuur auto

karakteristieke bebouwing behouden

Indicatieve fietsroute twee richtingen

rooilijn vast + oriëntatie

indicatie oversteek spoor

uiterste rooilijn, bijzondere oplossing hoek

positie mogelijke oversteek langzaamverkeer Veemarktterrein

rooilijn nader te bepalen

Positie mogelijke oversteek langzaamverkeer C.T. Storkweg

bouwveld I

steeg met toegang tot hof positie n.t.b.

bouwveld II

collectieve binnenhoven maat en ligging n.t.b. spelen <4 jaar

bouwveld III

centrale binnenhof maat en ligging n.t.b. spelen 4-10 jaar

zoekgebied werken/ voorzieningen

hof achter silo

gebouwd parkeren

structuurvisie Havenkwartier 43

Spelregels en toelichting bij de ambitiekaart

Infrastructuur en openbare ruimte Onderwerp doorsteek positie vast

Motivatie/toelichting

• De doorsteek staat haaks op de C.T. Storkweg, Havenkade, Industrieweg. • De doorsteek is minimaal 10 meter breed en toegankelijk voor bestemmingsverkeer en nood- en hulpdiensten. • Doorsteek C.T. Storkweg - Havenkade is tevens een zichtlijn van het centrale hof (deelgebied 3) naar het Havenkanaal. • Doorsteek vanuit deelgebied 3 haaks op de Industrieweg sluit aan op de Veemarkt. • Het profiel krijgt een groene inrichting, de auto is te gast.

Doorsteken garanderen een fijnmazige opdeling en doorwaadbaarheid. Nood en hulpdiensten moeten van de doorsteek gebruik kunnen maken (minimale 4 m vrije ruimte, 4,2 m vrije hoogte). Het nabij gelegen Havenkanaal met groene parkkade is zichtbaar vanaf het centrale hof.

• De doorsteken staan haaks op C.T. Storkweg, Havenkade, Industrieweg en Dr. A.F. Phillipsweg. • De doorsteken zijn minimaal 10 meter breed en toegankelijk voor alle verkeer. • • Bij de exacte situering van de doorsteken is een marge van ca 20 meter aan weerszijden mogelijk. • Het profiel krijgt een groene inrichting, de auto is te gast.

Doorsteken garanderen een fijnmazige opdeling en doorwaadbaarheid.

ontsluitingsstructuur auto

• Routes ten behoeve van autobereikbaarheid, zijn gedeeltelijk uitgevoerd als fietsstraat/ de auto is te gast.

Autoluwe wijk, voor voorrijden en nood en hulpdiensten echter bereikbaar.

indicatieve fietsroute 2 richtingen

• Tweerichtings fietsstraat van tenminste 4m wordt grealiseerd langs de Dr. A.F. Phillipsweg. • Tweerichtings fietstraat van ten minste 4,5 m wordt gerealiseerd langs de Industrieweg. • Fietsstraat van tenminste 4,5 m ligt aan de bebouwingszijde van de Havenkade.

Veilig vrijliggend fietspad langs weg die tevens het bedrijventerrein ontsluit. Symmetrisch profiel Industrieweg, fietspad is tevens parallelweg (auto). Facilliteert doorgaand fietsverkeer, gecombineerd met voorrijden (auto) en hulpverleningsdiensten.

oversteek spoor

• Oversteken van het spoor via brug of onderdoorgang voor langzaam verkeer, postie nader te bepalen.

Route van Havenkwartier naar Assen Oost en oude spoorbaan, langzaamverkeer route naar buitengebied.

oversteek langzaam verkeer vast

• Mogelijke nieuwe verbinding voor voetgangers over Industrieweg in het verlengde van de C.T. Storkweg.

Aantrekkelijke verbinding tussen Havenkwartier en Binnenstad, alleen te realiseren als dit uit vastgestelde behoefte nodig is. .

doorsteek positie nader te bepalen

44

Legenda Spelregel

Er is voldoende open grond / groen voor klimaatadaptieve en natuurinclusieve ambitie.

Nood- en hulpdiensten moeten van de doorsteek gebruik kunnen maken (minimaal 4m vrije ruimte, 4,2 m vrije hoogte). Ten behoeve van de flexibiliteit kan de doorsteek nog enigszins verschuiven. Er is voldoende open grond / groen voor klimaatadaptieve en natuurinclusieve ambitie. Gewenste breedte van doorsteken i.r.t. geluidsbelasting van het spoor n.t.b.

Onderwerp

Legenda Spelregel

Motivatie/toelichting

oversteek lange termijn

• Reserveren toekomstige verbinding langzaam verkeer haaks op de Industrieweg en sluit aan op Veemarktzicht.

Fijnmazigere structuur is wenselijk. Route is nu verkeerstechnisch niet mogelijk, op lange termijn niet onmogelijk maken.

stegen

• Stegen positie nader te bepalen, tenminste

Doorwaadbaarheid wordt verbeterd,

3 meter breed. Verbinden binnenhoven met hoofdstructuur. • De steeg tpv de hoge silo wordt doorgetrokken in deelgebied III en vormt een zichtlijn van het centrale hof naar de silo.

voorzieningen in de openbare ruimte bereikbaar.

• Groot collectief binnenhof van tenminste 5000 m2. • Groene inrichting: minimaal 70% onverhard, bomen eerste grootte (minimaal 12m hoog). • Speelvoorziening 0-4 jaar en 4-10 jaar.

Biedt ruimte voor ontmoeting en hoogwaardige woonomgeving. Klimaatadaptief en waarde voor planten en dieren. Twee al of niet gecombineerde speelplekken nader te bepalen.

centrale binnenhof

De monumentale silo is een zichtbaar herkenningspunt vanaf het centrale hof.

• Woningen met voorkanten aan het hof. collectieve binnenhoven

hof achter de Silo

• 3 openbaar toegankelijke binnenterreinen van tenminste 450 m2( exclusief oppervlakte stegen). • Groene inrichting: minimaal 60% onverhard, bomen tweede grootte (tot 12 meter hoog). • Speelvoorziening 0-4 jaar. • Woningen met voorkanten aan het hof.

Biedt ruimte voor ontmoeting en hoogwaardige woonomgeving.

• Openbare plek voor stedelijke programmering aansluitend bij toekomstig gebruik silo. • Groene inrichting, uitwerking in relatie tot toekomstig gebruik silo.

Bestemming silo is bepalend voor de inrichting van het hof. Klimaatadaptief.

Klimaatadaptief en waarde voor planten en dieren. Veilige beschutte speelplek/aanleiding voor kleine kinderen.

structuurvisie Havenkwartier 45

Bouwvelden Onderwerp I Havengebouw

Legenda Spelregel • Bouwveld voor bijzonder iconisch gebouw.

• Buitenruimte rondom is openbaar toegankelijk maar kan in overleg aansluiten aan bij functie begane grond. • 100% appartementen.

• ca 20% werken, plint gereserveerd voor werken/voorzieningen. • maximale bouwhoogte 17m (5 lagen + event. kap/terugliggende verdieping). II Havenkade

46

• Bouwveld geeft maximaal te ontwikkelen oppervlak aan. • De dichtheid is homogeen over het bouwveld verdeeld. • Verhouding circa 40% grondgebonden - circa 60% appartementen. • Om de ca 50-60 meter wordt een opening in de bebouwingswand gemaakt zie doorsteken en stegen. • Deze vormen tevens de begrenzing van de afzonderlijke architectonische eenheden. • Percentage bebouwd (footprint) maximaal 50%. • Het percentage werken is circa 15%, hierbij is rekening gehouden met de aanwezige te behouden panden waarin woningen moeilijk of niet te realiseren zijn. Het percentage werken wordt berekend over het aantal vierkante meters totaalprogramma in bruto vloeroppervlak. • Minimale bouwhoogte 7m (2 lagen) maximale bouwhoogte 20m (6 lagen + event. kap/ terugliggende verdieping). uitzondering zijn de aangegeven hoogteaccenten.

Motivatie/toelichting Bijzondere locatie op kruispunt van kanaal en Industrieweg verdient bijzondere ontwikkeling met toegevoegde waarde voor de stad.

Er is aansluitend aan de Woonvisie een verdeling gemaakt van de te realiseren woningen over de verschillende locaties binnen de stad. Voorzieningen, werken en in beperkte mate bijzondere horeca levert een bijdrage aan de levendigheid en stedelijk karakter van het gebied. Eventueel hoger mogelijk als dit bijdraagt aan d kwalitatieve en stedenbouwkundige uitgangspunten, geen negatieve milieu effecten. Op deze bijzondere locaties wordt zo compact mogelijk gebouwd. De mate van stedelijkheid vertaald in functiemenging en dichtheid is van begin (industrieweg) tot het eind (voorbij de sluis) vergelijkbaar. (Zon)licht en doorzichten vanaf de tweede linie bebouwing op de kade. Een stedenbouwkundige korrel die aansluit bij de schaal van dit ‘voormalige’ werkgebied. Klimaatadaptiviteit, voorkomen van teveel verhard oppervlak. Voorzieningen, werken en in beperkte mate bijzondere horeca levert een bijdrage aan de levendigheid en stedelijk karakter van het gebied.

Het begrip ontspannen stedelijkheid uit de omgevingsvisie krijgt vorm in een mix van laagbouw en appartementen op blokniveau. Zie principe Havenblok.

Onderwerp III Spoordriehoek

Legenda Spelregel • Bouwveld geeft maximaal te ontwikkelen oppervlak aan. • De dichtheid is homogeen over het bouwveld verdeeld. • Verhouding circa 40% ggb - circa 60% app. • Om de 80-100 meter wordt een opening in de bebouwingswand aan de Industrieweg, Dr. A.F. Phillipsweg en C.T. Storkweg gemaakt (zie doorsteken en stegen). • Het percentage werken is 10%, hierbij is rekening gehouden met de aanwezige te behouden panden waarin woningen moeilijk of niet te realiseren zijn. Het percentage werken wordt berekend over het aantal vierkante meters totaalprogramma in BVO’s. • Percentage bebouwd (footprint) maximaal 50%). • minimale bouwhoogte 7m (2 lagen) maximale bouwhoogte 17m (5 lagen + event. kap/ terugliggende verdieping).

Motivatie/toelichting Op deze locaties wordt zo compact mogelijk gebouwd. De mate van stedelijkheid vertaald in functiemenging en dichtheid is in de hele driehoek vergelijkbaar. Voorkomen van teveel introvertie binnen het blok. Onderbrekingen van de gevelwand zijn minder dan bouwveld II vanwege spoorgeluid.

Voorzieningen, werken en in beperkte mate bijzondere horeca levert een bijdrage aan de levendigheid en stedelijk karakter van het gebied.

Klimaatadaptiviteit, voorkomen van teveel verhard oppervlak en borging woonkwaliteit. Het begrip ontspannen stedelijkheid uit de omgevingsvisie krijgt vorm in een mix van laagbouw en appartementen op blokniveau. Zie principe Havenblok.

structuurvisie Havenkwartier 47

Programma - Algemeen Onderwerp

Legenda Spelregel

zoekgebied werken en voorzieningen

• Zone met concentratie aan deze niet woonfuncties.

Draagt resp. bij aan een levendige Havenkade en stedelijk karakter van de Industrieweg. Elders binnen de bouwvelden zijn met een goede motivatie niet woonfuncties mogelijk.

rooilijnen vast

• Voorgevelvlak verplicht bouwen in de rooilijn aan de erfgrens, voordeuren positioneren aan deze zijde.

Rooilijn is bepalend voor de orientatie en adressering van de bebouwing.

uiterste rooilijn

• Uiterste rooilijn, voordeuren zo veel mogelijk positioneren aan deze zijde.

Relatie met monumentale hal hoek Industrieweg, aansluiting op doorfietsroute aan de oostzijde en vormgeving bijzondere hoeken nog nader uit te werken.

rooilijn nader te bepalen

• Rooilijn in overleg nog nader te bepalen.

Rooilijn afhankelijk van vormgeving binnenhoven.

specials

• Het havengebouw wordt bijzonder accent met extra architectonische eisen. • Het einde van de havenkade krijgt een afsluiting in de vorm van een bijzonder gebouw met extra architectonische eisen.

Bijzondere ligging, betekenis en positie in de stad.

hoogteaccent

• Hier is een hogere bebouwing tot 32 meter toegestaan.

De Stadsboulevard (Industrieweg) en Havenkase wordt op een paar plekken begeleid door hogere bouw. Om voor dit gebied ongepaste monumentaliteit te voorkomen wordt de toren niet direct op de hoek gesitueerd.

karakteristieke bebouwing

• Deze panden mogen niet worden gesloopt en/ of opgetopt. Indien aangetoond kan worden dat deze panden bouwtechnisch of anderszins niet meer te behouden zijn, kan hier onder voorwaarden van worden afgeweken. Het eventuele vervangende programma op het bouwveld blijft dan qua omvang gelijk. • Monumenten (gemeentelijk, provinciaal of rijks worden te allen tijde behouden, alle mogelijke inspanningen worden hiervoor verricht).

Deze gebouwen vormen de smaakmakers en identiteitsdragers van het gebied .

• Het uitgangspunt is een autoluwe wijk. Dit betekent geen parkeren in de openbare ruimte.

De uitzonderlijke woonkwaliteit van wonen aan het groen sluit aan bij de duurzaamheidsambities en het unieke karakter binnen stad en regio. De ligging binnen handbereik van alle voorzieningen en de nabijheid van het station maakt deze bijzondere woonkwaliteit mogelijk. Op relatief korte loopafstand van de woningen wordt het parkeren geconcentreerd.

parkeren

• De parkeernorm is 1 parkeerplaats per woning exclusief bezoekersparkeren. • Het uitgangspunt is al het bewonersparkeren in geconcentreerde parkeeroplossingen te realiseren in bouwveld II en bouwveld III.

48

Motivatie/toelichting

Ze hebben een cultuurhistorische en architectonische waarde.

Onderwerp

Legenda Spelregel

Motivatie/toelichting

verdeling sociaalmidden-duur

• De verdeling sociaal / betaalbaar-midden / duur voor het havenkartier is resp.30/40/30 procent. Per bouwveld wisselt deze verhouding. Het totale gebied komt echter op 30/40/30.

30% sociale huur 15% goedkoop 25% middelduur 30% duur

verhouding EGW/ MGW

• Per bouwveld is de na te streven verhouding eengezinswoningen en appartmenten bepaald. Uitruil tussen verschillende eigenaren is in beperkte mate mogelijk.

Er wordt conform Woonvisie ingezet op een mix van eengezinswoningen en appartementen. Er is een grote vraag naar binnenstedelijk eengezinswoningen en betaalbare appartementen.

structuurvisie Havenkwartier 49

4. Aanpak en kostenverhaal

50

Inleiding De gemeente Assen heeft in 2021 de omgevingsvisie vastgesteld met een streefbeeld voor de gemeente in 2040. In deze structuurvisie Havenkwartier schetst de gemeente haar meer uitgewerkte visie ten aanzien van de kaders en randvoorwaarden (het ontwikkelkader), waarbinnen ruimtelijke ontwikkelingen in het Havenkwartier kunnen plaatsvinden. Bij gebiedsontwikkelingen zijn gemeenten wettelijk verplicht de kosten voor de inrichting van de openbare ruimte en de gemeentelijke plankosten zoveel mogelijk te verhalen op private initiatiefnemers. De gemeente contracteert daarnaast over bijdragen aan ruimtelijke ontwikkelingen. We spreken dan van ‘kostenverhaal’.

Nota Kostenverhaal en Financiële bijdrage

initiatiefnemer, in rekening te brengen bij de initiatiefnemer van het plan.

In deze structuurvisie beschrijven we de hoofdlijn van het kostenverhaal voor het

In de wet staat dat gemeenten zich ervan

Havenkwartier. De gemeente Assen werkt

moeten verzekeren dat het kostenverhaal

aan een ‘nota Kostenverhaal en Financiële

‘verzekerd’ is voordat er een ruimtelijk besluit

bijdragen’. In deze nota wordt beschreven

wordt genomen die de functiewijziging

wanneer kostenverhaal op een privaat initiatief

planologisch toestaat via een omgevingsplan.

van toepassing is. Daarbij horen “Spelregels & Tarieven” waarin nader wordt toegelicht op

Bij een aantal ruimtelijke ontwikkelingen

welk moment de gemeente welke plankosten

waarin de gemeente zelf optreedt als

bij een initiatiefnemer in rekening brengt en

initiatiefnemer en het merendeel van de

welke werkzaamheden de gemeente hiervoor

benodigde gronden in eigendom heeft, is

(in hoofdlijnen) uitvoert of laat uitvoeren. De

er sprake van actief grondbeleid en is het

in deze structuurvisie opgenomen teksten

kostenverhaal verzekerd via de gemeentelijke

kunnen naar aanleiding van de nog vast te

gronduitgifte. Het kostenverhaal is niet

stellen ‘nota Kostenverhaal en Financiële

vanzelfsprekend geregeld als de gemeente

bijdragen’ en de bijhorende spelregels worden

geen grondpositie heeft en een private partij

gewijzigd.

met een bouwinitiatief komt. In dat geval heeft

Kostenverhaal, juridisch kader

de gemeente vaak een faciliterende rol en is sprake van faciliterend grondbeleid.

Onder het kostenverhaal valt een verzameling

De Omgevingswet biedt gemeenten twee

aan kosten zoals plankosten, de kosten voor

mogelijkheden om met initiatiefnemers

het voeren van de ruimtelijke procedure,

afspraken te maken over het kostenverhaal:

het maken van een ruimtelijke afweging,

Het sluiten van een anterieure overeenkomst

de mogelijke aanpassingen in de openbare

met de initiatiefnemer c.q. grondeigenaar,

ruimte, stedelijke investeringen in onder

waarbij afspraken worden gemaakt over de

andere wegen en groenstructuren en

realisatie van het plan en afspraken over de

eventuele (plan-) schade voor de omgeving.

verschillende kostenposten, die vallen onder

Deze kosten staan beschreven in de

het begrip kostenverhaal. Aangezien bij een

kostensoortenlijst van het Omgevingsbesluit.

overeenkomst sprake is van een wederzijdse

Dit vormt de wettelijke basis voor het

instemming noemen we dit het ‘private

kostenverhaal en financiële bijdragen bij

spoor’.

ruimtelijke ontwikkelingen. De andere mogelijkheid is door Als een bouwactiviteit mogelijk wordt

kostenverhaalregels in het omgevingsplan

gemaakt, is de gemeente verplicht de kosten

op te nemen gelijktijdig met het ruimtelijke

die zij maakt, ten behoeve van het plan van de

besluit. Het omgevingsplan bevat regels

structuurvisie Havenkwartier 51

op basis waarvan een exploitatiebijdrage

overheid worden opgelegd, spreken we ook

gaan we in op de verschillende soorten

wordt afgedwongen bij de afgifte van de

wel over het ‘publieke spoor’.

ontwikkelstrategieën en de verschillende te

omgevingsvergunning.

verhalen kosten. Daarnaast is de gemeente van plan om alle

Ook kan de gemeente aanvullende eisen

initiatieven binnen het projectgebied een

en voorwaarden opnemen om bijvoorbeeld

bijdrage te laten doen ten behoeve van een

een fasering of een bepaalde kwaliteit voor

parkeerfonds en een het vereveningsfonds

te schrijven. Aangezien deze regels door de

sociale woningbouw. In de volgende paragraaf

voorbeeld ingerichte openbare ruimte Utrecht

Realisatie ontwikkellocaties

Ad 1. Actief

Ad 3. Publiek-private samenwerking

In de actieve variant verwerft de gemeente de

Bij deze strategie werken de gemeente

De gemeente Assen is verantwoordelijk

grond, sloopt de bebouwing/terreinverharding

en de marktpartijen nauw samen en

voor de projecten in de openbare ruimte

en saneert, indien nodig, de grond. Daarnaast

worden specifieke afspraken gemaakt om

en waakt daarom over de kwaliteit van

maakt de gemeente de gronden bouwrijp en

de locatie tot ontwikkeling te brengen. In

de gebiedsontwikkeling als geheel. Voor

verkoopt de bouwrijpe kavels voor de nieuwe

maatwerkafspraken wordt bepaald wie de

de voorbereiding en realisatie van het

vastgoedontwikkeling. Tenslotte maakt de

bebouwing sloopt en de gronden saneert

Havenkwartier maakt de gemeente Assen

gemeente het gebied woonrijp.

en wie bouw-, en woonrijp maakt. Ook

gebruik van verschillende strategieën om

52

wordt daarbij bepaald welke afdracht wordt

de ontwikkellocaties in het Havenkwartier

Ad 2. Faciliterend

gevraagd/gedaan voor de inrichtingskosten

richting uitvoering te brengen, namelijk:

Bij een faciliterende opstelling stelt de

van de openbare ruimte, de doorgaande

gemeente randvoorwaarden op basis

infrastructuur en de publieke voorzieningen.

1.

actief,

waarvan marktpartijen (grondeigenaren of

2.

faciliterend en

ontwikkelaars) hun grondpositie mogen (her)

Realisatie voorzieningen

3.

publiek-private samenwerking

ontwikkelen. Kosten (en opbrengsten) van

Naast de strategiekeuze bij de voorbereiding

een herontwikkeling liggen bij de markt/

en realisatie van de ontwikkellocaties, worden

initiatiefnemer en niet bij de gemeente.

er kosten gemaakt voor de toekomstige

De gemeente zet in dat geval haar

inrichting van de openbare ruimte en publieke

kostenverhaalsinstrumentarium in.

voorzieningen. Het gaat dan om:

1.

Binnenplanse kosten (openbare

voorzieningen op basis van proportionaliteit,

Ad 1. Plankosten

ruimte directe omgeving van de

profijt en toerekenbaarheid.

De gemeente werkt aan een nota waarin de te

ontwikkellocatie); 2.

hanteren tarieven voor de plankosten worden

bovenwijkse voorzieningen (doorgaande

Proportionaliteit: de kosten moeten

bepaald op basis van de verwachte ruimtelijke

infrastructuur) en overige (publieke)

toegerekend worden naar de mate waarin de

impact en omvang van het project. Plankosten

voorzieningen.

locatie profijt ondervindt;

zijn kosten die nodig zijn voor de ruimtelijke

Profijt: de ontwikkellocatie moet nut hebben

afweging en de procedure om te komen tot de

Ad 1. Binnenplanse kosten

van de te treffen maatregel of voorzieningen.

vaststelling van een bouwplan. Een bouwplan

Het gaat hierbij om alle ingrepen (verwijdering

Toerekenbaarheid: er moet een verband

kan procedureel worden vastgesteld via

en aanleg) die in principe liggen binnen de

bestaan tussen de locatieontwikkeling en de

een omgevingsplan of via een buitenplanse

begrenzing van de gebiedsontwikkeling en die

kosten. Als deze ontwikkeling niet aan de

omgevingsactiviteit.

nodig zijn voor ontwikkeling en de uitvoering

orde zou zijn, zouden de kosten niet gemaakt

van het bouwplan, zoals investeringen

worden. De uitwerking hiervan vindt plaats in

Ad 2. Planschade

in het openbaar gebied, compenserende

de nog op te stellen spelregels horend bij de

Met de vaststelling van een bouwmogelijkheid

maatregelen, plankosten van de gemeente

nota kostenverhaal.

en/of bouwplan kan er (financiële) schade

en kosten voor onderzoeken en planschade.

ontstaan in de directe omgeving. Hierdoor

Voorbeelden van investeringen in het

Ad 3. Overige (publieke) voorzieningen

kan iemand die schade ondervindt een

openbaar gebied zijn:

We willen van het Havenkwartier een autoluw

verzoek tot planschadevergoeding indienen

•

sloop-, en (bodem)saneringskosten,

stadsdeel maken, waarbij alle woningen goed

bij de gemeente. Dit (financiële) risico op

•

grondwerk en het bouw-, en woonrijp

bereikbaar zijn, maar de auto’s in principe niet

planschade wordt doorgelegd naar de private

maken ten behoeve van het bouwplan,

in de openbare ruimte of op de eigen kavel

initiatiefnemer.

de aanleg van woonstraten, stegen,

worden geparkeerd. Op deze manier kan een

gangen, trottoirs, fietsvoorzieningen,

openbare ruimte worden gerealiseerd met

de aanleg van riolering, waterberging

veel ruimte voor groen, water, duurzaamheid,

Vereveningsfonds sociale woningbouw

en openbaar groen, straatmeubilair,

spelen en verblijf. Hiervoor realiseren we

De gemeente Assen streeft naar

speelplaatsen, en openbare verlichting,

collectieve parkeervoorzieningen waar ruimte

een evenwichtige opbouw van de

etc.

is voor zowel het parkeren door bewoners als

woningvoorraad om zo een inclusieve

• •

het parkeren door bezoekers. Alle initiatieven

stad te worden, dit geldt dus ook voor

De kosten van de inrichting van de openbare

moeten meebetalen aan de realisatie van deze

de woningbouw in het Havenkwartier.

ruimte in de directe woonomgeving liggen

parkeervoorzieningen. De woningen moeten

Bij voorkeur komt deze opbouw tot

in beginsel bij de initiatiefnemer die leidend

immers voldoen aan de parkeernormering,

stand doordat alle bouwinitiatieven zelf

is bij de realisatie van de betreffende

maar hoeven daarvoor niet zelf te investeren.

het gewenste woonprogramma in hun

ontwikkellocatie

Om de parkeergarages te kunnen financieren

bouwinitiatief zo differentiëren dat deze

moeten alle bouwinitiatieven daarom een

voldoet aan het gemeentelijk beleid en de

Ad 2. Bovenwijkse kosten

bijdrage leveren aan een parkeerfonds,

doelgroepen verordening. De gemeente

Bovenwijkse voorzieningen kunnen, naast in

dat mede ingezet zal gaan worden om

Assen heeft hiervoor een vereveningfonds

het projectgebied, ook voor gebieden buiten

de collectieve parkeervoorzieningen te

sociale woningbouw vastgesteld,

het projectgebied van waarde zijn. Kosten

financieren. De uitwerking hiervan vindt plaats

waarbij initiatiefnemers die binnen een

voor dergelijke voorzieningen worden daarom

in de nog op te stellen spelregels horend bij

nieuwbouwproject minder dan 30% sociale

proportioneel verhaald op de initiatiefnemers

de nota kostenverhaal.

huurwoningen bouwen, een bijdrage storten

voor zover deze kosten toe te rekenen zijn aan het bouwplan. Voorbeelden hiervan zijn

Overige kosten

een brug, overgang of onderdoorgang om

Naast realisatiekosten van de openbare

de onderlinge verbinding met voorzieningen

ruimte, de doorgaande wegen en de publieke

in andere delen van de stad te realiseren,

voorzieningen is ook sprake van de volgende

waterberging voor een groter gebied of de

op een initiatiefnemer te verhalen kosten:

aanpassing van wegen. Alle initiatiefnemers in

1. Plankosten,

het Havenkwartier betalen mee aan dergelijke

2. Planschade.

in dit fonds. Andersom kunnen ze ook een bijdrage krijgen als ze voor meer sociale huurwoningen zorgen.

structuurvisie Havenkwartier 53

Aanpak: Inzet Q-team

De tussentijd

De gemeente wil samen met de andere

De transformatie van het Havenkwartier

Ontspannen zitten aan de

initiatiefnemers tot haalbare

krijgt een organisch verloop, waarbij het

Havenkade (Nantes)

ontwikkelscenario’s komen die passen in het

gebied steeds meer van kleur zal verschieten.

gemeentelijke beleid en de uitganspunten

Ondertussen moet er sprake zijn van een

voor het Havenkwartier. Om dit proces vorm

aanvaardbaar woon-, leef- en werkklimaat.

te geven, wordt voor de bouwplanbegeleiding

Tijdens de geleidelijke transformatie zullen

en -toetsing het Q-team geformeerd (Q staat

gevoelige functies zoals wonen in de buurt

voor Quality oftewel kwaliteit)

van mogelijk beperkt hinder veroorzakende

.

functies (zoals bedrijven) aanwezig zijn. In

Door het Q-Team al vanaf de initiatieffase

sommige gevallen is bekend dat een meer

te betrekken bij de planvorming worden

hinder veroorzakende aangrenzende kavel op

initiatieven niet enkel getoetst, maar ontstaat

redelijke termijn zal worden herontwikkeld. In

er een dialoog over ambities, uitgangspunten

dat geval kan tijdelijk een niet optimaal woon-

en randvoorwaarden. Hierdoor ontstaat er

en leefklimaat worden geaccepteerd.

vanaf het begin van het proces wederzijdse duidelijkheid over ambities, verwachtingen en randvoorwaarden tussen gemeente en initiatiefnemer. Het Q-Team adviseert proactief over de uitwerking, ruimtelijke ambities en doet voorstellen voor verfijning of verbetering van de plannen. Zo ontstaat er meer maatwerk, waardoor planprocessen over het algemeen soepeler verlopen. Naast toetsing op ruimtelijke kwaliteit is ook sturing op ambitie en opgaveformulering een belangrijke rol van de gemeente.

54

structuurvisie Havenkwartier 55

5. Participatie, inspraak en vervolg

56

Inleiding De basis van deze structuurvisie ligt in vastgesteld lokaal beleid, met name de omgevingsvisie en de woonvisie. Deze documenten zijn samen met bewoners, ondernemers en (maatschappelijke) organisaties in de stad opgesteld. De kaders die hierin zijn opgenomen, hebben we waar mogelijk vertaald naar het Havenkwartier. Ook hebben we naar mogelijkheden gezocht om aanvullende door de gemeente vastgestelde visies en ambities een plek te geven in de structuurvisie. Daarnaast hebben we op verschillende manieren input voor deze structuurvisie gevraagd aan een breed publiek. De ontwerp structuurvisie hebben we acht weken ter inzage gelegd voor een ieder die nog een reactie wilde meegeven.

Bestuurlijke participatie

keuzes voor de stad. Dit zorgt voor meer

De plannen voor de transformatie van het

betrokkenheid en eigenaarschap van inwoners

Havenkwartier hebben we aangekondigd in de

en betere plannen met meer draagvlak.

door het college vastgestelde ontwikkelvisie

We hebben van mei tot en met juli 2023

Stadskwartier Assen (eerder Assen

verschillende stakeholders en inwoners actief

Centraal). Deze visie is een aantal keren

geïnformeerd en uitgenodigd om mee te

met de gemeenteraad besproken. Voor

praten en te denken. Om zoveel mogelijk

de uitvoering van het aan deze visie

mensen te bereiken en de mogelijkheid te

gekoppelde uitvoeringsprogramma heeft de

geven te participeren, hebben we diverse

gemeenteraad op 17 februari 2022 en op 6

communicatiemiddelen ingezet.

juli 2023 voorbereidingskredieten beschikbaar gesteld. Eén van de projecten in het

Online

uitvoeringsprogramma is het opstellen van

•

Persbericht;

een structuurvisie voor het Havenkwartier.

•

Inzet sociale media;

•

Publicatie documenten op de Asser

De gemeenteraad van Assen is op 6 oktober

website;

2022 en 13 juli 2023 bijgepraat over de

•

Gebruik online vragenlijst Smarticipatie;

plannen. Op 2 november 2023 heeft de

•

Nieuwsbrief Havenkwartier.

gemeenteraad in een consulterende sessie

Fysiek

nog aandachtspunten voor de aspecten groen,

•

Presentatie Ondernemend Assen (24 mei);

verbondenheid en dynamiek meegegeven voor

•

Inloopbijeenkomst hoge silo (16, 17 juni);

de verdere uitwerking van de structuurvisie.

•

Zomerbijeenkomst college en raad (8 juli).

Deze zijn waar mogelijk verwerkt in deze structuurvisie.

Inwonersparticipatie Participatie van inwoners en belanghebbenden staat hoog op de Asser agenda. Op 20 mei

Hieronder volgt een korte samenvatting van de opbrengsten van de bijeenkomsten en de online vragenlijst. In de bijlage is een uitgebreid participatieverslag opgenomen.

2021 heeft de gemeenteraad hiervoor de

Bijeenkomsten

Asser visie op participatie ‘Samen maken we

De groene opzet van de wijk met de groene

Assen sterk’ vastgesteld. De kern hiervan is

binnenhoven wordt door bijna iedereen erg

dat we Assenaren vaker, actiever én gerichter

gewaardeerd. Uit de reacties en gesprekken

willen informeren en betrekken bij plannen

tijdens de bijeenkomsten blijkt dat er vraag

door vroeg in het proces met hen in gesprek

is naar verschillende soorten woonvormen

te gaan. Hiermee benutten we de kennis en

en woningen voor diverse doelgroepen.

ervaring, creativiteit én organisatiekracht van

Vooral levensloopbestendige woningen

inwoners, ondernemers en maatschappelijke

worden vaak genoemd. Opvallend is de grote

partners nog beter bij het maken van de beste

belangstelling vanuit de groep doorstromers, die nu in een gezinswoning wonen maar (iets)

structuurvisie Havenkwartier 57

kleiner willen gaan wonen. Deze woningen

grote kwaliteit en hier zou meer mee gedaan

mensen elkaar kunnen ontmoeten. Ook is

moeten levensloopbestendig zijn en een

moeten worden, bijvoorbeeld met verhuur van

er een voorkeur voor een natuur-inclusieve

kleine tuin of balkon hebben. Dit bevordert

sups en bootjes en horecagelegenheden aan

inrichting en een rustig groen hof. Voor de

de doorstroming. Levensloopbestendig moet

het water. Ook wordt er over het algemeen

Havenkade gaat de voorkeur uit naar een

breed worden opgevat, inclusief brede deuren

positief gereageerd op een onderdoorgang

kade met bomen en groen waar men kan

en voldoende ruimte voor een grote rolstoel.

van en naar Assen Oost.

wandelen en zitten. Ook is hier behoefte aan plekken voor een drankje, ontspanning en

Daarnaast worden ook collectieve woonvormen regelmatig genoemd met een

Het opladen van elektrische auto’s en

gezamenlijke tuin en ruimtes, waar ouderen

scooters wordt ook genoemd, als het parkeren

naar elkaar omzien en sociaal isolement

op centrale plekken wordt georganiseerd. Dan

Voor de invulling van de graansilo’s werd vaak

voorkomen.

moet er volgens een bezoeker gegarandeerd

gekozen voor een publieke en toegankelijke

plek zijn en de mogelijkheid zijn om de auto

invulling met bijvoorbeeld horeca zoals

op te laden.

een restaurant, eetcafé of café. Ook onder

Een aantal bezoekers heeft hele specifieke

activiteiten op het water.

andere een invulling met kunst en cultuur,

wensen voor een woning of woonvorm, bijvoorbeeld vanwege een beperking van

Veel bezoekers geven aan dat ze het

sportfaciliteiten, bijzondere appartementen en

henzelf of een familielid.

belangrijk vinden om bijzondere gebouwen,

een parkeergarage worden genoemd.

Enkele ouderen vragen aandacht voor huren

met name de hoge en lage graansilo’s, te

net boven de sociale huurgrens. Andere

behouden. dit geeft identiteit aan de wijk. De

De meeste mensen zijn bereid om een stukje

vormen van wonen, zoals woonboten,

begane grond van de hoge silo sprak tot de

te lopen voor een parkeerplaats op een

grachtengordel en tiny houses, worden ook

verbeelding en men zou hier graag een (semi)

collectieve plek in ruil voor een aantrekkelijke

een enkele keer genoemd.

publieke functie aan geven, bijvoorbeeld een

en groene invulling van de wijk.

ontmoetingsplek voor de buurt in de vorm Er wordt aandacht gevraagd voor de

van een restaurant, theater, hotel of kunst- en

Er wordt een aantal keren aandacht gevraagd

betaalbaarheid van woningen, vooral voor

cultuurruimte. Het behouden van een “rauw

voor het gevoel van onveiligheid in het huidige

starters. Uit de gesprekken blijkt dat de

randje” wordt ook genoemd als wenselijk.

gebied en de geur van de RWZI. Ook wordt

verwachtingen met betrekking tot wonen met

Online vragenlijst

Het gewenste woonoppervlakte en de soort

We hebben een online vragenlijst gepubliceerd

woning past niet altijd bij het maximaal te

die ook tijdens de bijeenkomsten in te

lenen bedrag.

vullen was. Er is met name gevraagd naar

Voor de tussentijd komen de respondenten

informatie over de woningbehoefte en de

met suggesties om het gebied al levendiger

Voorzieningen in de wijk zijn ook belangrijk

gewenste inrichting van de openbare ruimte

en gezelliger te maken zoals met markten,

volgens veel bezoekers. Er moet voldoende

in het Havenkwartier. De vragenlijst is door

muziek, festivals, winkeltjes en tijdelijke

ruimte zijn voor activiteiten en voorzieningen

104 respondenten ingevuld, waarvan de

tentoonstellingen.

zoals speelplekken voor kinderen, plekken

meeste uit Assen kwamen. De leeftijd van

voor evenementen, een pluktuin/moestuin en

de respondenten is gelijkmatig verdeeld

Voldoende draagvlak

informele ontmoetingen langs de Havenkade.

over verschillende leeftijdscategorieën. Het

Op basis van de inloopbijeenkomsten en

Er zou ook ruimte moeten zijn voor kleine

merendeel van de respondenten heeft een

de online vragenlijst concluderen we dat

bedrijven zoals horeca, koffiebranderijen,

koopwoning en er is voornamelijk interesse in

er voldoende draagvlak is voor de in deze

creatieve plekken en kunst en cultuur.

gezinswoningen en grotere appartementen.

structuurvisie omschreven transformatie.

Dit zorgt voor levendigheid in de wijk en

Enkele respondenten benoemen het belang

Met name de groene opzet, de verschillende

ontmoetingsplekken. Basisonderwijs wordt

van starterswoningen, levensloopbestendige

doelgroepen waar plek voor is en de

door een bezoeker specifiek genoemd, gezien

woningen en de betaalbaarheid van de

betaalbaarheid wordt erg gewaardeerd. Veel

de ontwikkelingen in en in de omgeving van

woningen.

bezoekers en respondenten zien goede

wonen. Het water heeft volgens veel bezoekers een

kijken, maar ook naar de lange termijn en te leren van eerdere projecten in Assen.

kansen voor groene openbare plekken in het

het Havenkwartier waar gezinnen komen te

58

geadviseerd om niet alleen naar het heden te

een beperkt budget niet altijd realistisch zijn.

Wat betreft de inrichting van de openbare

Havenkwartier voor ontmoeting in een groene

ruimte geven de meeste respondenten de

of meer historische setting.

voorkeur aan een informele inrichting waar

Er zijn vier reacties of zienswijzen ontvangen

tijdens de ter inzage legging. Deze hebben

De structuurvisie Havenkwartier vormt de

we verwerkt in een nota reactie zienswijzen.

basis voor de nadere de uitwerking in een

Naar aanleidig hiervan hebben we een aantal

beeldkwaliteitsplan, inrichtingsplan voor de

wijzigingen en verduidelijkingen opgenomen

openbare ruimte, omgevingsplan(nen) en

in deze definitieve versie van de structuurvisie.

de uiteindelijke bouwplannen. Daarnaast

Ter inzage

geeft het inzicht in de nog uit te voeren onderzoeken.

De ontwerp structuurvisie heeft vanaf 13 december 2023 acht weken ter inzage

De transformatie van het Havenkwartier is

gelegen. Vier indieners hebben een formele

niet van de ene op de andere dag uitgevoerd.

inspraakreactie gegeven. Hiervan is een

Daarom vinden we het belangrijk om

reactienota geschreven. Op basis hiervan

enige ruimte te houden voor eventuele

hebben we duidelijker omschreven welke

aanpassingen als gevolg van nieuwe kennis of

ruimte er is voor de optopping van de Silo’s

een veranderende vraag. Zo kunnen we blijven

en hebben we de manier van indexatie van de

anticiperen op nieuwe ontwikkelingen.

betaalbaarheidsgrens duidelijker verwoord. Tenslotte is ook de afbakening van het projectgebied op de ambitiekaart duidelijker aangegeven.

Wat daarna? Zoals al eerder aangegeven is de structuurvisie geen blauwdruk, maar geeft richting in de gewenste ambities, de te realiseren kwaliteit en de hoofdprincipes voor de inrichting en ontwikkeling van het Havenkwartier. Het schetst de structurerende inrichtingsprincipes, is richtinggevend voor de plek van de hoofdinfrastructuur en de structuur waarbinnen de leef-, woon- en werkmilieus kunnen worden ontwikkeld. En we hebben de uitgangspunten beschreven op het gebied van onder meer wonen, werken, groen, voorzieningen, mobiliteit, bereikbaarheid en duurzaamheid. Alleen met een goede motivatie kan er worden afgeweken van de inhoud van deze structuurvisie.

structuurvisie Havenkwartier 59

Bijlagen

Havenkwartier Deventer

60

Bijlage 1: Beleid Landelijk beleid Nationale omgevingsvisie (NOVI)

ontmoetingsruimte, wateropvang en goede

Woningbouwprojecten moeten:

verbindingen met bijvoorbeeld nabijgelegen

1.

het bestaand stedelijk gebied versterken;

recreatiegebieden. Dan wordt niet alleen

2.

de agglomeratiekracht versterken;

het woningaanbod verbeterd, maar ook

3.

de polycentrische ontwikkeling

de kwaliteit van de leefomgeving. Dit

stimuleren;

sluit goed aan bij de uitgangspunten voor

4.

bijdragen aan mobiliteit in balans;

Havenkwartier.

5.

proportioneel en passend zijn;

6.

een hefboom zijn voor herstructurering;

7.

een bijdrage leveren aan een

Regionaal beleid De verstedelijkingsstrategie Regio Groningen-Assen

gezamenlijke duurzame regio. Binnen de RGA ligt de focus op bouwen in bestaand verstedelijkt gebied, vanwege de

Op landelijk niveau is in de nationale

nabijheid van hoogwaardig openbaar vervoer,

omgevingsvisie (NOVI) aandacht voor onder

(basis)voorzieningen en werkgelegenheid.

andere het behouden, versterken en

Hierdoor wordt het bestaansrecht voor deze

realiseren van:

voorzieningen vergroot. De nieuw te bouwen

•

een duurzame ontwikkeling van

woningen moeten bij voorkeur aanvullend

Nederland als geheel en alle onderdelen

zijn op het bestaande aanbod aan woningen.

van de fysieke leefomgeving;

Daarnaast moet nieuwbouw bijdragen

een gezonde en veilige fysieke

aan versnelling van de energietransitie en

leefomgeving;

het klimaatbestendig maken van de stad.

• • •

een veilig, robuust en duurzaam

De minister van Binnenlandse Zaken en

Hiermee zorgt woningbouw voor een algehele

mobiliteitssysteem;

Koninkrijksrelaties roept betrokken partijen op

opwaardering van de stad en regio.

een woningvoorraad die aansluit op de

om alle zeilen bij te zetten om te komen tot

woonbehoefte.

een versnelling van de woningbouw. De Regio

Met de ontwikkeling in het Havenkwartier

Groningen-Assen (RGA) werkt al meer dan 20

zetten we een goede stap in het behalen van

Tot 2030 moeten er in Nederland ongeveer 1

jaar samen op het gebied van woningbouw,

de doelstellingen van de RGA. We ontwikkelen

miljoen woningen worden gebouwd. De

bereikbaarheid en ruimtelijke kwaliteit. In de

een plek in de omgeving van het station en

NOVI gaat ervan uit dat zoveel mogelijk

gezamenlijk opgestelde verstedelijkings-

diverse voorzieningen. We realiseren een

wordt gebouwd in bestaand stedelijk gebied,

strategie staat de woningbouwopgave

nieuw aanbod voor ontspannen stedelijke

zodat open ruimtes en groen tussen steden

centraal. Tegelijkertijd beseffen betrokken

wonen voor een diverse doelgroep in een

zoveel mogelijk behouden blijft. Daarnaast

partijen zich dat goed wonen om veel meer

groene en klimaatbestendige omgeving.

moeten nieuwe woningen betaalbaar en goed

vraagt dan alleen woningen toevoegen.

Van betaalbare grondgebonden eengezins-

bereikbaar zijn en worden gebouwd in een

De RGA en het Rijk hebben daarom in

woningen tot sociale huurwoningen en luxe

prettige, gezonde en veilige leefomgeving.

de verstedelijkingsstrategie een aantal

appartementen. Hiermee stimuleren we

Hiervoor zijn investeringen nodig in onder

ontwikkelprincipes bepaald waar in het geval

tegelijk de doorstroming op de woningmarkt.

andere goed openbaar vervoer, veilige fiets-

van woningbouw rekening mee gehouden

en wandelpaden, groen in de omgeving,

moet worden.

structuurvisie Havenkwartier

61

Schakelpunt tussen privaat en publiek spoor in het kostenverhaal

62

Provinciaal beleid Omgevingsvisie provincie Drenthe

voor woningen en voorzieningen voor

•

De verbonden stad

álle leeftijden. Buurten en wijken moeten

In Assen doet iedereen mee. De verbonden

voldoende fysieke en sociale veiligheid

stad is sociaal, inclusief en heeft sterke

bieden, en het welzijn en de zelfstandigheid

wijken. De wijken zijn veilig, compact en

van inwoners bevorderen. Met de vergrijzing

overzichtelijk. Er is plaats voor gevarieerde

neemt het belang van gezond ouder

inkomensgroepen, jong en oud. In de wijken

worden en toegankelijkheid van de zorg nog

moet voldoende ruimte zijn voor bewegen,

meer toe. De omgeving moet gezondheid

spelen en ontmoeten in de openbare ruimte.

en beweging stimuleren, bijvoorbeeld door een goede fiets infrastructuur. Daarvoor zijn

•

goede langzaam verkeerverbindingen met de

Assen is een aantrekkelijke, goed bereikbare

rest van de stad én het Drentse landschap

en levendige stad met goede voorzieningen.

belangrijk.

Iedereen kan in Assen terecht voor

Lokaal beleid Omgevingsvisie Assen nog mooier

De dynamische hoofdstad

de dagelijkse inkopen, een gevarieerd cultuuraanbod en bruisende horeca. Er zijn voldoende voorzieningen voor sport, zorg, onderwijs en er is voldoende werk. Juist op sleetste plekken zoals het Havenkwartier is er ruimte voor het toevoegen van kwaliteit.

De gemeenteraad heeft op 1 juli 2021

Om de kwaliteit en de uitstraling van de

de omgevingsvisie `Assen nog mooier’

stad te verbeteren, geeft de gemeente Assen

vastgesteld. Deze is samen met bewoners,

prioriteit aan de bestaande stad. We benutten

De provincie Drenthe heeft een

gebruikers en andere betrokkenen opgesteld.

de woonvraag om sleetse plekken in de stad

omgevingsvisie opgesteld waarin ook

De omgevingsvisie schetst een beeld van de

aan te pakken. Hierdoor neemt de ruimtelijke

aandacht uitgaat naar de woningnood in

kernkwaliteiten en de toekomst van de stad op

kwaliteit van de stad als geheel toe. Het

Assen. De provincie vindt het belangrijk dat

het gebied van onder andere klimaatadaptatie,

Havenkwartier kans als verouderd deel van

ontwikkelingen voldoen aan een mens, plant

veranderende mobiliteit, verbeteren van

het Stadsbedrijvenpark uitgroeien tot een

en dier. De maatschappelijke en sociaal-

sleetse plekken en een veranderende

parel in Assen. Het gebied heeft een uniek

culturele voorzieningen, winkelaanbod en

woonvraag. De kernkwaliteiten van Assen

industrieel karakter door de kade en de silo en

evenementen in de steden zijn van grote

worden samengevat onder de noemer

biedt volop kansen voor een levendig

betekenis voor het regionale leefklimaat.

‘ontspannen stedelijkheid’: een bruisende

ontspannen en stedelijk woonmilieu. Niet

Steden zoals Assen vormen hierin de

binnenstad met alle voorzieningen die

alleen voor de inwoners van Assen, maar ook

ruggengraat van Drenthe.

tegelijkertijd ruim en groen is. De ambities en

voor mensen uit de regio. De ontwikkeling van

opgaven in de omgevingsvisie zijn op

het Havenkwartier biedt ook de kans om de

Net als de landelijke overheid (NOVI) en

hoofdlijnen geformuleerd en gaan uit

verbinding tussen binnenstad en Assen-Oost,

de RGA geeft de provincie de voorkeur aan

van onderstaande basisprincipes die hun

Marsdijk en Peelo, én het Drentse landschap

verdichting van bestaande bebouwing boven

uitwerking moeten krijgen in concrete

te verbeteren. Daarnaast biedt het de kans

uitbreiding in nieuwe gebieden. Extra ruimte

projecten zoals het Havenkwartier.

om een stenige plek met veel hittestress in

voor wonen en werken is er bij voorkeur in

de stad te vergroenen en de biodiversiteit

of aansluitend op bebouwd gebied en rond

•

de bestaande infrastructuur en openbaar

Assen is een stad met ruimte en een unieke

Groene stad van het noorden

vervoer. Hierdoor wordt voorkomen dat wordt

groene structuur. De gemeente grijpt de

ingeboet op het Drentse landschap. Het

komende jaren kansen aan om de stad

Havenkwartier is zo’n transformatiegebied

verder te vergroenen en klimaatbestendiger

dicht bij bestaande voorzieningen.

te maken. Maar het gaat ook om het

te verbeteren. Daarmee zetten we in op een verbonden, groene en dynamische stad.

stimuleren van meer duurzame mobiliteit en Om de stad voor verschillende generaties

energiebronnen en het verduurzamen van

aantrekkelijk te houden, pleit de provincie

woningen.

structuurvisie Havenkwartier 63

Omgevingsvisie Assen

64

Legenda

structuurvisie Havenkwartier

65

Omgevingsvisie Assen

Woonvisie Assen

66

Assen speelt een hoofdrol in de regionale

plekken een kwaliteitsimpuls krijgen.

De gemeente, projectontwikkelaars,

woningmarkt en bedient een grote diverse,

Assen heeft een belangrijke regionale rol in de

corporaties en woningeigenaren moeten

lokale en regionale doelgroep. Steeds meer

huisvesting, opvang en begeleiding van

hier gezamenlijk mee aan de slag. De vraag

mensen weten Assen te vinden als woonplek.

mensen met een zorgvraag, met name

verschuift richting 2030 naar steeds meer

Op 15 april 2021 heeft de gemeenteraad de

ouderen en mensen met een psychische

wonen voor kleine huishoudens en er komen

woonvisie vastgesteld. Deze is samen met

kwetsbaarheid of lichamelijke beperking. De

steeds meer gezinswoningen vrij in bestaande

inwoners en betrokken organisaties opgesteld.

doelgroep ouderen groeit de komende jaren

wijken. In de koopsector komen starters vaak

De woonvisie geeft een analyse van de

in Assen. Voor deze doelgroepen moet het

moeilijk terecht op de woningmarkt. In de

ontwikkeling van de woningvraag en -aanbod

aanbod levensloopbestendige woningen

huursector is steeds vaker sprake van

voor de komende jaren. De woonvisie is een

worden vergroot en is er meer variatie aan

(dreigende) huurachterstanden en blijft het

uitwerking van de Omgevingsvisie en geeft

woningen nodig met veel mogelijkheden voor

aanbod aan sociale huurwoningen achter bij

meer richting aan de uitgangspunten van

ontmoeting.

de vraag. Bij nieuwbouw van woningen zijn we

ontspannen stedelijkheid, groene stad van

extra alert op voldoende variatie en kwaliteit.

het noorden, dynamische stad en verbonden

Het Havenkwartier ligt dicht bij bestaande

Ook moet er een inhaalslag worden gemaakt

stad. Het is daarmee een leidraad bij de

voorzieningen en is daarmee interessant

in de realisatie van sociale huurwoningen.

ontwikkeling van het Havenkwartier.

voor een brede doelgroep waaronder

In het kader van de ongedeelde stad willen

senioren. Hiermee wordt de doorstroming

we overal een divers aanbod realiseren. We

De woonvisie is uitgewerkt in 5 opgaven:

op gang gebracht in de meer gezinswijken,

nodigen corporaties uit om ook meer

•

Woningbouw maakt plekken beter

waarmee deze ook weer een nieuwe impuls

middenhuur te bieden, mits er ook voldoende

•

Prettig wonen met zorg

kunnen krijgen. Duurzaamheid is één van de

sociale huur (30%) wordt toegevoegd.

•

Met energie aan de slag

belangrijkste opgaven van dit moment. Het

•

Goed wonen voor elke portemonnee

gaat niet alleen om het aanpassen van onze

Het Havenkwartier gaat met zijn stoere en

•

Elke wijk een eigen aanpak

leefomgeving aan het veranderde klimaat. Het

groene karakter en de aanwezigheid van een

gaat ook om:

groot aandeel betaalbare woningen en sociale

Ook in de woonvisie worden de

•

Een gezondere leefomgeving,

huur een uniek woonmilieu toevoegen aan

mogelijkheden van woningbouw met name

•

Hitte en waterbeheer,

de binnenstad. Circa 30% van de woningen

gezocht in de bestaande stad. Hier is de

•

Circulair bouwen,

bestaat uit sociale huurwoningen. In totaal

behoefte aan extra woningen het grootste. En

•

Het opknappen van huizen en

valt circa 70% van de woningen onder sociale,

omgeving,

goedkope of middeldure koop of huur.

hier zijn in potentie veel kansen om woningen toe te voegen op plekken die zijn verouderd of hun functie zijn verloren. Met nieuwe

•

Verbetering van het wooncomfort verlaging van de woonlasten.

woonmilieus zorgen we ervoor dat deze

structuurvisie Havenkwartier

67

Bijlage 2: Hindercontouren en relevante kaarten De RUD heeft het gebied op hoofdlijnen beoordeeld op het gebied van luchtkwaliteit, geur en geluid en activiteiten bedrijven. Uit oogpunt van luchtkwaliteit is er geen belemmering voor de beoogde ontwikkeling.

Geluid

Bedrijven

Als gevolg van het geluid van de wegen in

Er zijn een aantal bedrijven in het

en om het plangebied en het spoor langs de

Havenkwartier waar hindercirkels omheen

Dr. A.F. Philipsweg zijn de geluidsnormen aan

liggen. Deze moeten worden geplaatst of de

de hoge kant. Hier moeten maatregelen voor

vergunning moet worden gewijzigd waardoor

worden genomen, bijvoorbeeld in de gevel

de activiteiten passen bij een woonwijk.

en/of langs het spoor.

Geur In het Havenkwartier is geur een relevant aspect vanwege de RWZI. Deze voldoet aan de geurnormen zoals die zijn gesteld in het Activiteitenbesluit. Ten aanzien van nieuwe woningen in het Havenkwartier zijn voor de RWZI geen geurnormen van toepassing. Maar uit het oogpunt van een goede ruimtelijke ordening laten we de bassins afdichten waardoor de geurcirkels verkleind worden en we in bijna het gehele Havenkwartier voldoen aan de waarde van 0,5 odourunit per kubieke meter lucht als 98-percentiel.

Hindercontouren vergunningen

Contouren na de afdichting van de voor- en nabezinkingsbassins

68

Contouren voor de afdichting van de voor- en nabezinkingsbassins

Contouren wegverkeer 2030 Cumulatief

Bijlage 3: Voortoets WNB en m.e.r. beoordeling Formeel is het voor deze structuurvisie niet nodig om een milieu effect rapportage op te stellen. Om eventuele negatieve effecten uit te kunnen sluiten, hebben we besloten om toch een voortoets Wet NatuurBescherming en beoordeling milieu effect rapportage (m.e.r.) op laten stellen. Deze is nog niet afgerond. De m.e.r. beoordeling zal samen met het nog op te stellen omgevingsplan ter vaststelling worden aangeboden aan de gemeenteraad.

structuurvisie Havenkwartier 69

Bijlage 4: notitie klimaatadaptatie Memo: adviezen inzake wateroverlast en hittestress Havenkwartier Memo is op basis van:        

presentatie van Uhrahn inzake deel Havenkwartier; WOLK-kaarten van Havenkwartier; Hoogtekaart van Havenkwartier; Rioleringskaart Havenkwartier; Verstenings- en groenkaart Binnenstad & Havenkwartier; Hittestresskaarten Binnenstad & Havenkwartier; Bomenbestand Havenkwartier; Boomkronenbestand Havenkwartier.

Wateroverlast Havenkwartier In figuur 1 is te zien wat er qua wateroverlast in het Havenkwartier (tussen Philipsweg, Havenkade en Industrieweg) gebeurt bij een extreme bui van 100 mm in 2 uur. Vanuit noordoostelijke richting komt een stroombaan in zuidwestelijke richting langs de Philipsweg. Bij deze stroombaan voegt zich ter hoogte van de kruising met de Industrieweg een stroombaan vanuit het Havenkwartier over de ventweg van de Industrieweg. Uiteindelijk ging op basis van de oude hoogtekaart AHN2 (zie figuur 2) deze gecombineerde stroombaan naar de (westzijde van) Roldertunnel. Ook figuur 2 laat zien waar de laag gelegen delen van het Havenkwartier liggen. Echter i.h.k.v. de Florijnas is destijds de Industrieweg en de Overcingellaan heringericht. Ook de kruising Philipsweg/Industrieweg. Het maaiveld van deze kruising is ook omhoog gebracht met als gevolg dat op basis van een nieuw ingevlogen hoogtekaart het water vanaf de Philipsweg ter hoogte van de Storkweg het Havenkwartier instroomt en de laag gelegen delen van het Havenkwartier vult en vervolgens via de Havenkade het Havenkanaal instroomt (zie figuur 3 en 4). In “Oplossingsrichtingen wateroverlast en hittestress” worden (gecombineerde) aanbevelingen gedaan voor oplossingsrichtingen.

Figuur 1: WOLK-kaart op basis van AHN2 en bui van 100 mm/2 uur

70

Figuur 2: Hoogtekaart Havenkwartier (vermoedelijk nog AHN2)

Figuur 3: WOLK-kaart op basis van nieuw ingevlogen hoogtes (vooral rondom kruising Industrieweg/Philipsweg) en bui van 79 mm/90 min

structuurvisie Havenkwartier 71

Figuur 4: WOLK-kaart op basis van nieuw ingevlogen hoogtes (vooral rondom kruising Industrieweg/Philipsweg) en bui van 79 mm/90 min

In figuren 5 en 6 staat aangegeven waar het huidige rioolstelsel in het Havenkwartier ligt. Zowel onder Storkweg (aanlegjaar 1955) , Havenkade (1956), Philipsweg (1989) als ventweg van de Industrieweg (2015) ligt een gescheiden stelsel d.w.z. en regenwaterriool (blauw) en vuilwaterriool (rood). Onder het noordelijk deel van de Havenkade liggen twee tussen 2015 en 2017 aangelegde grote afvoerende regenwaterriolen, die het regenwater van een groot deel van de stad afvoeren naar het Havenkanaal (tegenover RWZI). Indien er een herinrichting in het gebied plaatsvindt is de kans groot dat de verouderde rioolstelsels onder de Storkweg en Havenkade vervangen worden dan wel ge-upgrade worden.

72

Figuur 5: Rioleringskaart Havenkwartier

Figuur 6: Rioleringskaart Havenkwartier

structuurvisie Havenkwartier 73

Hittestress Binnenstad en Havenkwartier Hitte kan leiden tot extreem hete plekken in vooral de versteende delen van de stad en tot ongezonde opwarming in gebouwen. Als gevolg hiervan wordt meer hittestress ervaren in de vorm van meer zieken, ziekenhuisopnamen, sterfgevallen en verminderde arbeidsprestaties/toename arbeidsverzuim. Ouderen, mensen met overgewicht en mensen met hart- of bloeddrukproblemen zijn gevoelig voor hitte. Ook mensen met een zwakke gezondheid, chronisch zieken, patiënten van verzorgings- of verpleegtehuizen, thuiswonende ouderen, diabetespatiënten, dak- en thuislozen, sporters, deelnemers aan evenementen en mensen die buiten werken vormen allen een risicogroep voor hittestress. Daar komt bij dat het verkoelingsmechanisme van het lichaam minder werkt bij ouderen (vermindert dorsgevoel), kinderen (lichaam warmt sneller op) en gebruikers van bepaalde medicijnen – vaak zonder dat de patiënt dit zelf weet. Nu rest de vraag; is hittestress een risico voor de Binnenstad en het Havenkwartier? Hiervoor bestuderen we de volgende kaarten:   

Hittekaarten (gevoelstemperatuur, oppervlakte temperatuur en het hitte-eiland effect) Percentage verharding per buurt Percentage groen per buurt & het bomenbestand

Op de hittekaarten (figuur 7 tot 9) is te zien wat de temperaturen doen in de Binnenstad en het Havenkwartier tijdens een hittegolf. De gevoelstemperatuur (figuur 7) kan in delen van de Binnenstad oplopen tot +42 graden Celsius. Ook het Havenkwartier ligt geel op wat betekent dat de gevoelstemperatuur ook hier kan oplopen tot 37 à 38 graden Celsius. Kijken we naar de oppervlakte temperatuur (figuur 8) van de omgeving dan zien we een soortgelijk beeld; de Binnenstad en Havenkwartier kleuren donkerrood wat betekent dat de temperaturen van het oppervlakte hier hoog kunnen oplopen tijdens hete / warme perioden. Deze oppervlakte temperaturen hebben weer invloed op de gevoelstemperatuur van de mens; des te hoger de oppervlakte / omgevingswarmte, des te hoger de gevoelstemperatuur van de mens. “Het hitte-eiland effect is het gemiddelde luchttemperatuur verschil tussen de stedelijke en omliggende landelijke gebieden. Het stedelijk hitte-eiland effect is ‘s nachts het sterkst. Het zorgt ervoor dat de luchttemperatuur ’s nachts minder daalt waardoor bijvoorbeeld gevoelige bevolkingsgroepen (baby’s, kinderen, ouderen) gezondheidseffecten ondervinden.” 1 De hitte blijft ’s nachts tussen de bebouwing hangen waardoor de gebouwen niet tot nauwelijks afkoelen.

Op figuur 9 is te zien dat het hitte-eiland effect in de noordelijke Binnenstad hoog is, met als gevolg dat men slaapproblemen en / of gezondheidsproblemen ontwikkelt. Deze kunnen overdag zorgen voor verminderde arbeidsprestaties en een vermindert concentratievermogen waardoor (mogelijk) ongevallen kunnen ontstaan op bijvoorbeeld het werk.

1

74

Bijschrift bij kaart Stedelijk hitte eiland effect afkomstig van www.klimaateffectatlas.nl

Figuur 7: Hittekaart gevoelstemperatuur

Figuur 8: Hittekaart van de oppervlaktetemperatuur, zomer 2015.

structuurvisie Havenkwartier 75

Figuur 9: Stedelijk hitte-eiland effect.

Maar hoe komt het dat de gevoelstemperatuur, oppervlakte temperatuur en het hitte-eiland effect zo hoog zijn in de Binnenstad en het Havenkwartier? Dit heeft mede te maken met de versteningsgraad en het percentage groen in de buurt. Figuur 10 laat het percentage verharding zien; de Binnenstad heeft meer dan 80% verharding en ook het Havenkwartier scoort tussen de 60 en 70%. Pakken we de groenkaarten erbij (figuren 11 tot 13) dan zien we het tegenovergestelde beeld; de Binnenstad en Havenkwartier hebben een laag percentage groen. Ook op de bomenkaart wordt zichtbaar dat er niet veel groen aanwezig is. Deze twee factoren hebben als gevolg dat de oppervlakte temperatuur snel stijgt en daarmee de gevoelstemperatuur, het hitte-eiland effect én de hittestress.

Figuur 10: Percentage verstening per buurt.

76

Figuur 11: Percentage groen per buurt.

Figuur 12: Bomenbestand Havenkwartier

structuurvisie Havenkwartier 77

Figuur 13: Boomkronenbestand Havenkwartier

Bovenstaande kaarten laten zien dat hittestress wel degelijk speelt in deze gebieden in de huidige situatie.

78

Oplossingsrichtingen wateroverlast en hittestress Allereerst stellen wij voor om fase 2 van de ontwikkeling van het Havenkwartier (Uhrahn; zie met rode pijlen aangegeven donkerbruine delen in figuur 14) tegelijkertijd met fase 1 uit te voeren (lichtbruine deel) om de volgende redenen: 

Beperking hittestress Havenkwartier door langs de Philipsweg een groenblauwe-allee aan te leggen: aanleg dubbele bomenrij aan de Philipsweg (zuidzijde Havenkwartier) en daarmee schaduw op i.i.g de zuidzijde van het Havenkwartier èn beschaduwde wandel-/fietsroute vanaf Havenkwartier naar binnenstad van Assen; Beperking wateroverlast Havenkwartier door langs de Philipsweg een groenblauwe-allee aan te leggen door tussen spoor en Philipsweg een watergang in te richten en door wegversmalling en bandverlaging van de weg het water naar de sloot geleiden. Ook kan door herinrichting van de openbare ruimte ter hoogte van de kruising Havenkade/Philipsweg het water vanaf de Philipsweg richting Havenkanaal gestuurd worden en daarmee deels afgevangen worden; Door de bouw van een huizenblokken langs de Philipsweg met dove en groene gevels kan het achterliggende deel van het Havenkwartier geluidsluw worden gemaakt en de groene gevels zorgen voor verkoeling van betreffende huizen en versterking van de allee-beleving Het deel van de Philipsweg ter hoogte van het Havenkwartier kan versmald worden en autoluw gemaakt worden (i.i.g. vrachtauto’s weren) om inderdaad ruimte te maken voor de allee met bomen en water en daarmee ruimte te maken voor fietsers en wandelaars van binnenstad naar Drentsche Aa-gebied en v.v.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Assen&id=e1dfd6d4-d8cf-4bdf-92a5-b407770d2727