2. Structuurvisie Havenkwartier definitief mei 2024
Tekst van het document
Structuurvisie Havenkwartier
definitieve versie mei 2024
Voorwoord
Beschermd wonen project Funenpark Amsterdam
2
Assens nieuwe Havenkwartier Al meer dan 20 jaar wordt er in Assen gepraat over de herontwikkeling van het Havenkwartier. Een locatie die alleen al vanwege de unieke ligging tussen de binnenstad en het buitengebied, op loopafstand van het station, zeer de moeite waard is. De potentie van dit gebied als stoere, moderne woonomgeving met een eigen Assens karakter is niet zo moeilijk voor te stellen. Maar hoe realiseer je dat dan?
In 2012 werd een masterplan Havenkwartier
Daarnaast zal er in deze nu nog stenige
vastgesteld en ook stemde de gemeente
omgeving veel aandacht zijn voor groen met
toen in met de uitwerking van de eerste fase.
wateropvang, zullen ook de plekken zijn waar
Maar een paar jaar later moest dit vanwege
bewoners elkaar ontmoeten. De inrichting
de omvangrijke bezuinigingen in de ijskast
van de wijk draagt bij aan de sfeer waarin
worden gezet.
bewoners met elkaar de wijk vormen, elkaar kennen en naar elkaar omzien, ongeacht
In de omgevingsvisie en de woonvisie Assen,
leeftijd of achtergrond. De Havenkade zelf
die in de afgelopen jaren zijn vastgesteld,
wordt een stoere parkkade, waar ruimte is
kwam de behoefte aan de ontwikkeling van
voor ontspanning en recreatie. En precies op
het Havenkwartier als nieuwe en duurzame
deze plek begint natuurlijk de doorfietsroute
woonwijk duidelijk naar voren. Zowel bij
Assen-Groningen. Of, beter gezegd, hier komt
onze huidige inwoners, maar ook bij nieuwe
deze route Assen binnen.
bewoners van de stad, is de vraag naar betaalbare woningen in een prettige omgeving
Deze structuurvisie is geen blauwdruk
onverminderd groot. Hoe het Havenkwartier
voor hoe de wijk er precies uit gaat zien.
daaraan een belangrijke bijdrage kan leveren,
Maar het geeft wel een beeld over type
is beschreven in deze structuurvisie.
woningen, groen, ruimte voor ontmoeting en ontspanning, mobiliteit, energie en
Naast het behoud van het stoere karakter
inclusiviteit. Een beeld dat we graag samen
van het gebied, met de voormalige graansilo
met de stad, met de gemeenteraad, met de
als onbetwiste blikvanger, is ‘ontspannen
huidige gebruikers en natuurlijk ook met
stedelijkheid’ voor de gemeente een belangrijk
de toekomstige bewoners verder willen
uitgangspunt. De toekomstige bewoners
uitwerken.
van de woningen en appartementen in dit gebied hebben de binnenstad met al zijn
Het is tijd om aan de slag te gaan!
voorzieningen en het station op loopafstand. Via een ongelijkvloerse spoorwegkruising
Cor Staal
zullen ook de voorzieningen in het
Wethouder wonen
naastgelegen Assen Oost binnen bereik van het Havenkwartier liggen. En aan de noordkant grenst het direct aan het Nationaal Park Drentsche Aa, het best bewaarde beeken esdorpenlandschap van West-Europa.
structuurvisie Havenkwartier
3
Inhoudsopgave
4
Voorwoord
03
Inhoudsopgave
05
Ambitiekaart
06
1.
Aanleiding en opgave
08
2.
Visie, ambitie en hoofdstructuur
18
2.1
Havenkwartier, groene wijk
20
2.2
Havenkwartier, verbonden wijk
26
2.3
Havenkwartier, dynamische wijk
34
2.4
Drie ontwikkelvelden
38
3
Ambitiekaart met spelregels
42
4.
Aanpak en kostenverhaal
50
5.
Participatie, inspraak en vervolg
56
Bijlagen
60
structuurvisie Havenkwartier
5
Ambitiekaart Havenkwartier
6
Legenda doorsteek positie ligt vast doorsteek positie n.t.b. ontsluiting structuur auto Indicatieve fietsroute twee richtingen indicatie oversteek spoor positie mogelijke oversteek langzaamverkeer Veemarktterrein Positie mogelijke oversteek langzaamverkeer C.T. Storkweg 7 steeg met toegang tot hof positie n.t.b. collectieve binnenhoven maat en ligging n.t.b. spelen <4 jaar centrale binnenhof maat en ligging n.t.b. spelen 4-10 jaar hof achter silo special n.t.b. hoogteaccent (max hoogte 32m) karakteristieke bebouwing behouden rooilijn vast + oriëntatie uiterste rooilijn, bijzondere oplossing hoek rooilijn nader te bepalen bouwveld I bouwveld II bouwveld III zoekgebied werken/ voorzieningen gebouwd parkeren
structuurvisie Havenkwartier
7
1. Aanleiding en opgave
Waterfront Park (bron@Gillespies)
8
Aanleiding In deze structuurvisie schetsen we een beeld van de gewenste toekomstige inrichting van het Havenkwartier. Nu nog een bedrijventerrein, maar straks een plek waar je te midden van het groen kunt wonen, werken, spelen en elkaar kunt ontmoeten. We beschrijven de opgave, kansen en ambities en we formuleren een aantal spelregels voor de transformatie. Dit hebben we vertaald in een ambitiekaart met bijhorende legenda. Hiermee geven we duidelijkheid aan de huidige en toekomstige gebruikers van het Havenkwartier en aan de ontwikkelende partijen. In mei tot en met juli 2023 zijn we hierover in gesprek gegaan met verschillende partijen in de stad. De ontwerp structuurvisie heeft acht weken ter inzage gelegen. De opbrengst hebben we verwerkt in deze structuurvisie. Samen maken we Assen nog mooier.
Assen, stad van kwaliteiten
In het centrum vestigen zich grote
Assen is een stad met een geheel
voorzieningen komen mee. Assen krijgt
eigen karakter en identiteit. Onze
de bijpassende infrastructuur, zoals de
provinciehoofdstad is ontspannen en
aanleg van de A28. Bovenlokale functies
gemoedelijk, maar tegelijk ook dynamisch
komen naar onze provinciehoofdstad,
met alle voorzieningen van een moderne,
zoals het gerechtshof, de rechtbank, de
middelgrote stad. Assen heeft voor haar eigen
belastingdienst en een schouwburg. Ook in
bewoners en voor de regio veel te bieden met
het basis- en middelbaar onderwijs wordt flink
grote publiekstrekkers, zoals De Nieuwe Kolk,
geïnvesteerd. En er ontwikkelen zich de eerste
het Drents museum en het TT-circuit, en een
bedrijventerreinen, zoals het Havenkwartier.
winkelketens en alle denkbare regionale
aantrekkelijk winkelaanbod met volop groene plekken midden in de stad. Assen is in 2023
Aan het begin van de eenentwintigste eeuw
niet voor niets uitgeroepen tot de groenste
behoorde Assen tot de snelst groeiende
stad van Nederland.
kernen van Noord-Nederland. Ook de komende jaren is er behoefte aan extra
Assen is groen, dynamisch en verbonden.
woningen. Maar de doelgroep verandert wel.
Op basis van deze kernkwaliteiten bouwen
Naast een groei van het aantal inwoners,
we verder aan Assen. We zetten ons in voor
wordt de omvang van huishoudens kleiner
een groene en bruisende stad met ruimte
en groeit het aandeel alleenstaanden. Dit
voor iedereen om te wonen, te werken en te
betekent dat er, naast de behoefte aan
ontmoeten, zonder dat het te groot, te druk of
gezinswoningen, ook andere type woningen
te veel wordt. Dit doen we onder andere met
nodig zijn om aan de veranderende
de transformatie van het Havenkwartier.
woonvraag te blijven voldoen.
Groei van de stad Vanaf de stichting van het nonnenklooster Maria in Campis in de dertiende eeuw, is Assen door de eeuwen heen geleidelijk gegroeid. Langs twee hoofdassen, de Hoofdlaan en de Drentse Hoofdvaart, breidt de stad zich in de twintigste eeuw uit met nieuwe woonwijken. Belangrijk is de komst van het station en de spoorverbinding met Zwolle en Groningen.
structuurvisie Havenkwartier
9
10
1800
1900
1950
1970
1990
2020
Vraag naar extra woningen
nieuwbouw en transformatie van leegstaande
In 1952 wijst de gemeente hiervoor het
In de woonvisie van Assen is aangegeven dat
gebouwen voor wonen en werken. Daarnaast
huidige Havenkwartier aan, mede omdat het
er tot 2030 ongeveer 3.000 extra woningen
beschrijft het de wens om de verschillende
gunstig ligt tussen het Noord-Willemskanaal
nodig zijn om aan de toegenomen en
wijken van de stad beter met elkaar én met
en het spoor. Hiervoor wordt een speciale
veranderende vraag te kunnen voldoen.
het aangrenzend landschap te verbinden. De
aftakking van het spoor en een zwaaikom
Er is met name behoefte aan betaalbare
structuurvisie Havenkwartier geeft een nadere
in het kanaal gemaakt. Langs de kade komt
(sociale) huur- en koopwoningen. Daarnaast
uitwerking van de transformatie van specifiek
een laad- en loswal. De huidige bedrijven die
staat Assen in een aantal wijken voor een
het bedrijventerrein.
nu nog in het Havenkwartier gevestigd zijn,
herstructureringsopgave waar ook woningen
hebben geen directe (ver)binding meer met
worden gesloopt. Dit betekent dat er de
Ontstaan Havenkwartier
komende jaren in totaal ongeveer 4.000
Het bedrijventerrein Havenkwartier is na de
gebruik, zijn de hoge en lage silo nog steeds
nieuwe woningen moeten worden gebouwd
Tweede Wereldoorlog ontstaan. Assen wilde
cultuur-historische iconen van die tijd.
om aan de vraag te kunnen voldoen. De
in die tijd de werkgelegenheid vergroten door
urgentie is dus groot.
onder andere industrie aan te trekken.
het water. Hoewel al een tijd niet meer in
Kansen op sleetse plekken Maar waar bouwen we die woningen dan? In de Asser omgevingsvisie en de woonvisie staat dat kansen moeten worden benut om extra woningen toe te voegen op zogenaamde ‘sleetse plekken’ in de stad. Zo maken we niet alleen deze verouderde plekken mooier, maar maken we ook de stad als geheel beter. Deze plekken liggen vaak dicht bij bestaande voorzieningen en het openbaar vervoer. Hiermee maken we optimaal gebruik van de aanwezige voorzieningen en dragen we bij aan de levensvatbaarheid ervan. Bijkomend voordeel is dat we geen groene gebieden rond de stad afsnoepen.
Het nog onbebouwde terrein op een luchtfoto uit 1951
Stadskwartier Assen In Assen spelen, naast de behoefte aan meer woningen, ook andere opgaven. We moeten aan de slag met de transformatie van leegstaande gebouwen in het centrum om de binnenstad aantrekkelijker te maken. Daarnaast willen we de stad klimaatbestendiger maken door deze nog groener te maken. En we willen aan de slag met de energietransitie. Deze opgaves pakken we samen met de woningbouwopgave op, we maken werk met werk. We hebben dit uitgewerkt in de visie Stadskwartier Assen (voorheen Assen Centraal). Deze visie beslaat een deel van de noordelijke binnenstad, de Stadsboulevard en het bedrijventerrein
Tekening van de de spoorlijn over het Havenkwartier. Bron: Drents Archief
Havenkwartier. De visie beschrijft de gewenste
structuurvisie Havenkwartier 11
Detail van de havenkade. Bron: Drents Archief
Het Havenkwartier in 1968. Bron: Drents Archief
12
Havenkwartier in aanbouw jaren ‘50
structuurvisie Havenkwartier 13
Het plangebied
gesaneerd moeten worden.
heeft de gemeenteraad het Masterplan
Het Havenkwartier wordt aan de noordkant
Het gebied is op dit moment door de vele
Havenkwartier vastgesteld. Door onder andere
begrensd door het Havenkanaal, aan de
verharding kwetsbaar als het gaat om
de financiële crisis en een meer afwachtende
westkant door de Industrieweg en aan de
hittestress en wateroverlast. In de realisatie
houding van de gemeente is dit plan niet
zuidoostkant door de spoorlijn Groningen-
van de nieuwe wijk moet ook hier rekening
tot uitvoering gekomen. In de tussentijd is
Assen. De Industrieweg heeft de functie als
mee worden gehouden.
steeds meer eigendom aangekocht door
oostelijke rondweg en is ook bedoeld voor
Uit de voorlopige beoordeling m.e.r. blijkt
de gemeente en (project) ontwikkelaars en
zwaar verkeer. Daardoor vormt deze weg
dat het plan geen negatieve gevolgen heeft
is er beperkt geïnvesteerd in de gebouwen
een barrière tussen het Havenkwartier en
voor stikstofgevoelige natuurgebieden in
en de openbare ruimte. Hierdoor gaat de
het centrum. Daarnaast is het spoor een
de omgeving. Op het moment van het
kwaliteit van dit gebied zienderogen achteruit.
barrière voor de verbinding met Assen-Oost
vaststellen van het omgevingsplan voor het
De noodzaak om te komen tot een snelle
en het Drentsche Aa-gebied. Dit is nog
Havenkwartier zullen deze berekeningen
ontwikkeling wordt daardoor nog eens extra
altijd een prachtig bewaard en kleinschalig
opnieuw moeten worden uitgevoerd op basis
vergroot.
beekdallandschap, dat vrijwel niet is aangetast
van de nieuwste inzichten.
door kanalisatie en ruilverkaveling. Door de uitbreidingen met nieuwe
Ambitie
wijken rondom de kern van Assen, is het
Maar juist deze plek tegen de binnenstad
gesteld om de transformatie van leegstaande
Havenkwartier steeds meer onderdeel van
aan, naast het water en op loopafstand van
gebouwen en woningbouw te versnellen. De
de binnenstad geworden. Het Havenkwartier
voorzieningen en het openbaar vervoer, is
gemeente Assen heeft inmiddels middelen
heeft als bedrijventerrein zijn beste tijd
uitermate geschikt voor het realiseren van een
ontvangen uit de Woningbouwimpuls
gehad. De huidige functie met bijkomende
nieuwe wijk in een groene en aantrekkelijke
(WBI) en het provinciale Regiostedenfonds.
verkeersstromen met zwaar verkeer passen
openbare ruimte. Het stoere en industriële
We zien steeds meer aandacht voor
inmiddels niet meer op deze plek midden in
karakter door de kade en de aanwezigheid
toekomstbestendige, duurzame en
de stad.
van de bijzondere graansilo’s biedt unieke
klimaatadaptieve wijken. We gaan er daarom
kansen voor een levendig, ontspannen en
vanuit dat we in de toekomst in aanmerking
Beperkingen
woningen zijn er subsidies beschikbaar
tegelijk ook stedelijk woonmilieu. En we
zullen komen voor meer subsidies om de
Op dit moment kent het Havenkwartier
verbinden deze nieuwe wijk met de rest
plannen voor het Havenkwartier met zoveel
nog een aantal hindercontouren, met name
van de stad en het Drentse landschap. We
mogelijk kwaliteit te kunnen realiseren.
op het gebied van activiteit (bedrijven),
voegen een nieuw en eigen stukje stad toe
geluid (wegen en spoor) en geur
waardoor Assen nog aantrekkelijker wordt
Vervolg op investeringen
(rioolwaterzuiveringsinstallatie (RWZI)).
voor een brede doelgroep. Hiervoor willen
De gemeente heeft de afgelopen jaren fors
Deze worden in de bijlage kort toegelicht.
we minimaal 650 woningen realiseren,
geïnvesteerd in de infrastructuur in de
Uit de voorlopige uitkomsten van de milieu
bestaande uit voornamelijk betaalbare
omgeving van het Havenkwartier. Zo is het
effect rapportage (m.e.r.) blijkt dat met name
huur- en koopwoningen met voorzieningen
Kanaal doorvaarbaar gemaakt door de aanleg
geluid een aspect is waar in het ontwerp van
voor werken, ontmoeten, verblijf, groen en
van sluizen (Blauwe As). Daarnaast zijn er
de openbare ruimte, de infrastructuur en in
bijpassende infrastructuur. Dit aantal volgt
extra bruggen gebouwd. Het waterpeil van het
de gebouwen rekening mee moet worden
uit de woonvisie. Dit aantal sluit aan bij de
Havenkanaal is hierdoor net onder de kade
gehouden om een gezonde leefomgeving
hudige vraag. Vanuit de maat en schaal van
komen te liggen. Dit vormt een interessante
te realiseren. We laten nader onderzoek
het Havenkwartier is het mogelijk om het
en kwalitatieve basis voor het realiseren van
uitvoeren om de benodigde maatregelen in
aantal woningen te verhogen, mits hier op het
een unieke en meer stedelijke verblijfsplek
beeld te brengen.
niveau van de stad behoefte aan is, dit past bij
en een bijzonder woonmilieu. Daarnaast
De bezinkingsbassins van het RWZI worden
de kwalitatieve en stedenbouwkundige eisen
zijn er investeringen gedaan in de Florijnas,
afgedicht, waardoor de kans op geuroverlast
en eventuele milieu-effecten beheersbaar
zoals de inrichting van de Industrieweg als
sterk wordt verkleind. Hierover zijn afspraken
blijven.
laan. En op het Veemarktterrein zijn nieuwe
gemaakt met het Waterschap Hunze en AA’s.
14
Vanwege de urgente behoefte aan extra
Daarnaast verwachten we, als gevolg van
Versnelling woningbouw
de huidige functie, op een aantal plekken
De plannen voor de transformatie van het
bodemverontreiniging. Hier zal de grond
Havenkwartier zijn niet nieuw. Al in 2012
woningen gebouwd. Met de ontwikkeling van het Havenkwartier geven we hier een logisch vervolg aan.
Plangebied Havenkwartier in een bredere context
Plangebied Havenkwartier ingezoomd (Google)
structuurvisie Havenkwartier 15
Deze structuurvisie De transformatie van het Havenkwartier is een
Kostenverhaal
grote uitdaging, maar vooral ook een grote
De gemeente Assen is bereid om te
Leeswijzer
kans voor de bouw van extra woningen op een
investeren in het nieuwe Havenkwartier, maar
In dit hoofdstuk hebben we kort de
unieke plek. We willen nu doorpakken. Een
verwacht ook een belangrijke bijdrage van
aanleiding, het plangebied en het doel van
belangrijke stap daarin is deze structuurvisie.
de ontwikkelden partijen. De gemeente is bij
de structuurvisie voor het Havenkwartier
Hierin benoemen we de belangrijkste ambities
gebiedsontwikkelingen zoals deze wettelijk
geschetst. In hoofdstuk 2 geven we een
uitgangspunten en een aantal spelregels voor
verplicht de kosten voor de inrichting van
toelichting op onze visie en de belangrijkste
de gewenste transformatie. De uitvoering
de openbare ruimte en de gemeentelijke
ambities en kaders voor de gefaseerde
van deze visie zal langere tijd vergen. Het
plankosten (zover als mogelijk) te verhalen
ontwikkeling van het Havenkwartier.
gebied wordt de komende jaren gefaseerd
op private initiatiefnemers. Dit noemen
We geven een beschrijving van de
ontwikkeld. Deze gefaseerde aanpak is mede
we kostenverhaal en dit was vastgelegd
ruimtelijke hoofdopzet, de belangrijkste
afhankelijk van de nog te doorlopen juridische
in de Wet ruimtelijke ordening (Wro). In
beleidsuitgangspunten voor de transformatie
en planologische stappen, investeringen
de Omgevingswet (Ow) zal kostenverhaal
van het Havenkwartier in een groene wijk, een
vanuit de gemeente, de markt, individuele
(vrijwel) ongewijzigd van kracht blijven. In
dynamische wijk en een verbonden wijk. Dit
ontwikkelingen en de kansen die zich in de tijd
hoofdstuk 4 gaan we verder op dit aspect in.
vertalen we in hoofdstuk 3 in een ambitiekaart
voordoen. We willen dit zorgvuldig oppakken. We zijn ervan doordrongen dat wat we nu
Toekomstige ontwikkeling
doen voor de komende decennia bepaalt
In deze structuurvisie beperken we ons
kostenverhaal. Hierin geven we aan welke
hoe het oostelijk deel van de binnenstad er
eerst tot de ontwikkeling van het plangebied
kosten de gemeente Assen verwacht te maken
uit gaat zien. We voelen dit als een grote
zoals op de vorige pagina aangegeven. Een
voor de ontwikkeling van het Havenkwartier
verantwoordelijkheid richting toekomstige
toekomstige doorontwikkeling in de gebieden
en hoe we deze (deels) zullen verhalen op de
generaties.
ten oosten en ten noorden van het huidige
initiatiefnemers. In hoofdstuk 5 beschrijven
Hoofdstuk 4 gaat in op het onderdeel
plangebied ligt voor de hand.
we de hoe we stakeholders hebben betrokken
Deze structuurvisie geeft de gemeente
De verkleuring van het stadsbedrijventerrein
bij het opstellen van deze structuurvisie.
Assen, vanuit haar maatschappelijke
ten noorden van het Havenkanaal naar een
verantwoordelijkheid, de mogelijkheid om
werk-woongebied is een ambitie voor de
Tenslotte zijn in de bijlage de samenvatting
regie te houden op de totale ontwikkeling. We
langere termijn. Om dit mogelijk te maken,
van de belangrijkste beleidsuitgangspunten,
schetsen een gewenst eindbeeld, maar zijn
moet er een oplossing worden gevonden
de hindercontouren en richtlijnen voor
niet blind voor nieuwe kansen en uitdagingen.
voor de waterzuivering (RWZI) en moeten
omgaan met water en wateropvang
Het is dus geen blauwdruk. De wereld om ons
de grootschalige logistieke bedrijven die hier
opgenomen.
heen verandert voortdurend en daar willen
nu gevestigd zijn verhuizen vanwege hun
we op in kunnen blijven spelen, maar wel
hindercontouren. Een verbinding ter hoogte
zonder het eindbeeld uit het oog te verliezen.
van de sluis voor langzaam verkeer en een
Met deze structuurvisie hopen we, naast
langzaam verkeersverbinding naar de wijk
het vastleggen van een aantal ambities en
Marsdijk zijn onderzoeksopgaven die we
spelregels, vooral inspiratie en richting te
in deze eventuele doorontwikkeling zullen
geven aan de ontwikkelende partijen.
uitwerken.
Beeldkwaliteitsplan
Een mogelijke transformatie van het direct
In deze structuurvisie wordt de hoofdstructuur
ten oosten van het Havenkwartier gelegen
van de gewenste ontwikkeling vastgelegd. De
bedrijventerrein betekent een extra
gewenste beeldkwaliteit en materialisering van
kwaliteitsimpuls aan de wijk. We houden
de bebouwing en de (openbare) buitenruimte
de mogelijkheid daarom open om hier op
en de daarbij horende toetsingscriteria
kortere termijn al kavels te ontwikkelen, vooral
leggen we aanvullend vast in een nog op te
als dit de mogelijkheden en kwaliteit in het
stellen beeldkwaliteitsplan en inrichtingsplan
Havenkwartier vergroot.
openbare ruimte
16
met bijhorende legenda en spelregels.
Verbeelding binnenhof (Urhahn)
structuurvisie Havenkwartier 17
2. Visie, ambitie en hoofdstructuur
Verbeelding omgevingsvisie gemeente Assen 2021
18
Inleiding Met de transformatie geven we stapsgewijs een nieuwe functie en identiteit aan het Havenkwartier. Van bedrijventerrein naar stoere en groene wijk met ruimte voor wonen, werken en verblijf. De basis hiervoor is vastgelegd in de samen met bewoners en ondernemers opgestelde Asser omgevings- en woonvisie en ander beleid. In dit hoofdstuk vertalen we dit naar uitgangspunten en kansen voor het Havenkwartier. Dit vatten we samen in een ambitiekaart met een beschrijvende legenda en een aantal spelregels.
Beleidskaders
en het duurzamer en klimaatbestendiger
De afgelopen jaren zijn er verschillende visies
maken van de leefomgeving voor zowel mens
en stimuleringsmaatregelen vastgesteld
als dier. Daarbij is ook het versterken van de
om te zorgen voor toekomstbestendige,
fysieke en groene verbinding tussen wijken
duurzame en kwalitatieve nieuwe wijken.
onderling en tussen de stad en het Drentse
Daarnaast wordt op Europees niveau gewerkt
landschap van belang. In de bijlage hebben
aan bijvoorbeeld de New European Bauhaus,
we een samenvatting opgenomen van de
een stimuleringsmaatregel gericht op een
meest relevante visies. Aanvullend werkt
duurzame, culturele en inclusieve toekomst
de gemeente aan aanvullend beleid voor
voor de inwoners van Europa. Op landelijk
onder andere klimaatadaptatie, mobilliteit,
niveau is de Nationale Omgevingsvisie
parkeren, energietransitie en natuurinclusief
(NOVI) vastgesteld. Op regionaal niveau
bouwen. De visies zijn, voor zover deze zijn
hebben we samen met onze partners in de
vastgesteld, zoveel mogelijk vertaald in deze
regio Groningen-Assen een verstedelijkings-
structuurvisie. Eventuele gevolgen van nog
strategie opgesteld en de provincie Drenthe
vast te stellen beleid nemen we, voor zover
heeft een omgevingsvisie vastgesteld.
mogelijk en relevant, mee in het vervolgtraject.
De gemeente Assen heeft een toekomstbeeld van Assen voor 2040 geschetst in de
Ontspannen stedelijkheid
omgevingsvisie ‘Assen nog mooier’. Tenslotte
Het Havenkwartier wordt ontwikkeld volgens
is in de woonvisie de actuele en toekomstige
de kernkwaliteiten groen, verbonden en
woningvraag in Assen inzichtelijk gemaakt.
dynamisch. Daarbij hoort een tempo en
Daarnaast houden we zoveel mogelijk
dichtheid passend bij Assen, zonder dat
rekening met ander vastgesteld gemeentelijk
het te veel of te druk wordt. We noemen dit
beleid zoals de groenvisie, mobiliteitsvisie,
ontspannen stedelijkheid. In de volgende
ruimtelijke economische visie en de visie
paragrafen beschrijven we per kernkwaliteit
detailhandelstructuur.
hoe we dit vertalen naar het Havenkwartier.
Er is een duidelijke rode draad in deze kaders. Op korte termijn is er vraag naar meer woningen. Hiervoor is een versnelling nodig, maar ook een zorgvuldige en toekomstbestendige ontwikkeling is van belang, Woningen worden bij voorkeur in bestaand gebied gebouwd (inbreiding), waardoor de nieuwe bewoners zoveel mogelijk gebruik gaan maken van al gerealiseerde voorzieningen. Nieuwbouw op deze plekken moet bijdragen aan een
Groene binnentuin (Kanaal Wijnegem)
kwaliteitsverbetering van de stad als geheel,
structuurvisie Havenkwartier
19
2.1 Havenkwartier, groene wijk
Groen is één van de pijlers van de omgevingsvisie van Assen. Ook in het bestuursakkoord Dichtbij & Daadkrachtig (20222026) is vastgelegd dat groen onmisbaar is voor een gezonde stad en daarom het vertrekpunt moet zijn bij ruimtelijke ontwikkelingen. Groen en natuur bepalen de identiteit van Assen. We zetten daarom in op het verbeteren, verbinden en vergroten van groen en biodiversiteit. In Assen moet de groene ervaring beginnen zodra je de deur uitstapt, zo ook in het Havenkwartier. Hier word je straks omringd door groen.
Groen en gezond
Klimaatadaptief
Voldoende kwalitatief groen is een voorwaarde
Ook in Assen ervaren we de gevolgen van
voor een goed leefklimaat voor zowel mens
klimaatverandering steeds meer en vaker.
als dier. Groen levert een positieve bijdrage
Zomers worden warmer, er komen vaker
aan de klimaatbestendigheid, natuurwaarde,
extreme regenbuien voor naast langere
gezondheid, luchtkwaliteit, recreatie,
periodes van droogte. Hier moeten we in de
esthetische en cultuurhistorische en ook
inrichting van het Havenkwartier rekening
economische waarde. Het RIVM omschrijft
mee houden.
een gezonde leefomgeving als een ruimtelijke
Het Havenkwartier is nu nog een grotendeels
en sociale leefomgeving die prettig is en
verharde plek met weinig groen waar
gezond gedrag stimuleert (www.rivm.nl/
een grote kans is op hittestress. Door de
gezonde-leefomgeving). Concreet betekent dit
vele bestrating en asfalt kan het water
dat het toekomstige Havenkwartier:
niet infiltreren in de bodem, waardoor er
•
schoon en veilig is;
een grotere kans is op wateroverlast. Op
•
uitnodigt tot bewegen, spelen, sporten
de kaarten op de volgende pagina wordt
en ontmoeten;
aangegeven waar sprake is van hittetress en
goed is ingericht voor fietsen en
waar water bij een hevige regenbui naartoe
wandelen en het gebruik van openbaar
loopt en eventueel kan leiden tot wateroverlast
vervoer stimuleert;
en schade. In bijlage 4 is een memo
rekening houdt met de behoeften
opgenomen met een uitgebreide beschrijving
van de (toekomstige) bewoners
van de huidige situatie voor mogelijke
en specifieke bevolkingsgroepen
wateroverlast en hittestress en er worden een
zoals kinderen, ouderen, chronisch
aantal oplossingsrichtingen geschetst.
•
•
zieken, gehandicapten en lagere • • •
•
inkomensgroepen;
Hittestress heeft een negatief effect op de
een goede milieukwaliteit kent (geluid,
gezondheid van mensen, planten en dieren.
lucht, bodem, externe veiligheid);
Vooral ouderen, kinderen en zieken zijn extra
voldoende ruimte en aandacht geeft aan
kwetsbaar voor de gevolgen van hittestress.
groen, natuur en water;
Maar ook de economie leidt hieronder omdat
beschikt over voldoende aanbod van
deze plekken minder aantrekkelijk zijn.
gezonde en duurzame woningen voor
Om hittestress en wateroverlast in het nieuwe
diverse doelgroepen;
Havenkwartier zoveel mogelijk te voorkomen,
aantrekkelijke en gevarieerde openbare
moet hier in de inrichting van zowel de
ruimte en voorzieningen aanbiedt.
gebouwde omgeving als de openbare ruimte rekening mee worden gehouden. Hierbij
20
Om dit te bereiken stellen we eisen aan
maken bij voorkeur gebruik van natuurlijke
onder andere de inrichting van de wijk, de
groen-blauwe oplossingen. Regenwater wordt
gebouwde omgeving, de openbare ruimte,
afgekoppeld van de gebouwen en opgevangen
de waterkwaliteit, de manier waarop we ons
in openbaar gebied en tuinen. In het maaiveld
verplaatsen, en de manier waarop we omgaan
wordt er rekening mee gehouden dat water
met niet-hernieuwbare grondstoffen.
niet de gebouwen in kan lopen
WOLK kaart waterstromen huidige situatie
Hittestress kaart huidige situatie
Maar ook de gebouwde omgeving moet
Verbeteren van groen
het gewenste assortiment nog in beeld
een bijdrage leveren. Daken en gevels
De kwaliteit van het groen wordt bepaald
brengen. Voor het beheer gaan we uit van het
worden zoveel mogelijk benut om warmte
door beheer, inrichting en ambitie, die ook
niveau van de binnenstad.
buiten te houden, biodiversiteit te vergroten
qua kosten aan elkaar zijn gekoppeld. In het
(natuurinclusief bouwen) en/of energie op te
Havenkwartier kiezen we zoveel mogelijk
Verbinden van het groen
wekken door middel van zonnepanelen. Geen
voor inheemse, streekeigen en kruidenrijke
Op de belangrijkste wandelroutes in de wijk
dak blijft onbenut. Bij het plaatsen van de
vegetatie die een ecologische meerwaarde
zijn voldoende schaduw- en rustplekken. De
hoge bomen wordt zoveel mogelijk rekening
heeft en actief bijdraagt aan de biodiversiteit.
doorfietsroute tussen Assen en Groningen
gehouden met de potentie van eventuele
De groene inrichting krijgt op een aantal
zorgt voor een aantrekkelijke verbinding
zonnepanelen op de daken.
plekken een dubbele functie. Naast plek
tussen de stad en het Drentse Aa gebied.
om te spelen, is het ook plek voor tijdelijke
Dit willen we nog verder versterken met de
Groenvisie Assen
waterbuffering bij piekbuiten zoals de
ontwikkeling van het Havenkwartier. Bewoners
In Assen wordt de 3-30-300 regel als
speelwadi’s in de wijk Lariks. Water wordt zo
kunnen straks via een groene straat naar
streefwaarde toegepast. Dit betekent:
lang mogelijk vastgehouden in het gebied
het landelijk gebied lopen of fietsen. Hierbij
•
3 bomen in het zicht van elke bewoner.
en daarna in de bodem geïnfiltreerd om
kan ook gebruik worden gemaakt van de te
•
30 procent bladerdak in elke wijk.
wateroverlast en verdroging van de natuur
realiseren aantrekkelijke en sociaal veilige
•
300 meter van het dichtstbijzijnde park
tegen te gaan (sponswerking). In de zomer
ongelijkvloerse spoorwegkruising.
of groengebied.
bieden deze plekken verkoeling.
Langs de Havenkade brengen we meer
Groenstructuren moeten worden versterkt,
Bomen zijn van belang omdat ze CO2/fijnstof
groen aan, net als in de binnenhoven. Deze
net als groene verbindingen tussen het
afvangen. Hierdoor wordt de luchtkwaliteit
worden via groene straten verbonden met
buitengebied, de wijken en de binnenstad.
verbetert. Bij de aanleg moet voldoende
de hoofdstructuur. We onderzoeken of we
Ingrepen in de stad moeten klimaatadaptief
aandacht zijn voor de groeiplaatsen, zodat
de berm langs het spoor kunnen voorzien
zijn. Plekken waar de temperatuur in een
het groen tot volledige wasdom kan komen
van bijvoorbeeld een meer bij-vriendelijke
warmere periode extra stijgt, moeten worden
en oud kan worden. We kiezen daarom voor
beplanting.
vergroend. Conform de groenvisie zetten
soorten die goed gedijen op de specifieke
we in het Havenkwartier in op de drie V’s,
plek, rekening houdend met de specifieke
namelijk Verbeteren van het groen, Verbinden
bodem. Hierdoor is er minder intensief
van het groen en Vergroten van het groen.
onderhoud nodig. De gemeente Assen gaat
structuurvisie Havenkwartier
21
Vergroten van groen
andere dieren. Nieuwe woningen worden
Mooi uitgegroeide bomen en struiken moeten
voorzien van nestmogelijkheden voor dieren
zoveel mogelijk in de bouwplannen worden
die op of in gebouwen verblijven en nestelen.
ingepast. In het Havenkwartier voegen we veel groen toe. Dit zorgt naast verkoeling en meer
Assen werkt daarnaast aan het vastleggen
biodiversiteit vooral ook plekken op waar
van een Gemeentelijke Ecologische Structuur
mensen elkaar kunnen ontmoeten. Dit is ook
(GES) om het te versterken groene netwerk
voor de toekomst van belang. De komende
ook in de toekomst veilig te stellen. Hierin
jaren komen er meer alleenstaanden. Om
worden ook de Asser icoonsoorten vastgelegd.
vereenzaming en sociaal isolement tegen te gaan, worden plekken waar men even
Levendig groen
een praatje kan maken steeds belangrijker.
De gebouwen en met name de woningen in
Daarnaast voelen bewoners zich ook meer
het Havenkwartier, krijgen zoveel mogelijk een
betrokken en eigenaar van hun omgeving als
dubbele oriëntatie, namelijk naar de straat en
deze groen en aantrekkelijk is.
de naar de binnenhoven. Om ontmoeting en
Natuurinclusief
levendigheid op deze plekken te stimuleren, richten de aangrenzende woningen zich
Daarnaast werkt de gemeente aan Assense
met de leefruimte zoveel mogelijk naar de
bouwregels voor natuurinclusief bouwen en
binnenhoven. Appartementen krijgen hiermee
inrichten. Hierin worden eisen opgenomen
de kwaliteit van grondgebonden woningen.
waaraan nieuwe ontwikkelingen worden getoetst en beoordeeld. Het uitgangspunt is
De inrichting van de stad moet uitnodigen tot
natuurinclusief, tenzij.
beweging en onderling contact kan worden
De kades langs het Havenkanaal worden
aangemoedigd en versterkt.
nu gebruikt als rustplaats voor watervogels zoals scholeksters en meeuwen. Groene kades zorgen niet alleen voor een kleurrijke en natuurlijke aanblik, maar zijn ook rust- en voedselplekken voor vogels, vissen en vele
Uit Omgevingsvisie’ Assen nog mooier’
22
Uitgangspunten groenvisie Assen 2023
structuurvisie Havenkwartier
23
Profiel kleinere binnenhoven
Groene structuren: binnenhoven, doorsteken en stegen Profiel groot binnenhof
Groene binnenhoven
silo. De verdere uitwerking wordt opgepakt
Energietransitie
We realiseren robuuste groenstructuren door
zodra deze invulling bekend is.
De wijk wordt aardgasvrij. Waar mogelijk
op een aantal plekken ruimte te reserveren voor grote binnenhoven met ruimte voor
Levendig water
onder andere het opvangen en infiltreren van
De unieke locatie aan het water willen we
bronnen. Omdat het Havenkwartier in een
water, schaduwplekken, meer biodiversiteit en
zo goed mogelijk benutten. Het water
boringsvrije zone naast een waterwingebied
ruimte voor ontmoeting en spelen.
biedt kansen voor het versterken van de
ligt, is dit best een lastige opgave. Een
In het midden van de nieuwbouw tussen
recreatiehaven, wonen aan het water en
systeem met warmte-en koudeopslag (WKO)
de C.T. Storkweg en de Dr. A.F. Philipsweg
verblijf en activiteiten op en langs het water.
in de wijk zelf is hierdoor niet mogelijk. Er
realiseren we een groot binnenhof van
We geven geen ruimte aan wonen op het
lijken mogelijkheden te zijn om een WKO net
minimaal 5.000 m2. Het heeft een parkachtige
water, omdat dit als neveneffect heeft dat de
buiten de boringsvrije zone aan te leggen en
uitstraling met minimaal 70% onverharde
kade deels privé ruimte wordt en het uitzicht
dit te combineren met energie uit oppervlakte
en groene ruimte, bomen met een minimale
vanaf de kade wordt beperkt. Daarnaast wordt
water. De haalbaarheid hiervan wordt nog
hoogte van 12 meter en speelvoorzieningen
het gebruik van het water daarmee beperkt.
verder uitgewerkt. Een deel van de silo’s kan
voor kinderen van verschillende leeftijden.
24
zetten we in op een collectief energieconcept dat is gebaseerd op duurzame energie-
mogelijk gebruikt worden als energiehub.
In de bouwblokken tussen de C.T. Storkweg
We richten de kade aantrekkelijk in zodat
en de Havenkade komen minimaal drie
het een fijne plek is om naartoe te gaan voor
De ontwikkelingen op het gebied van
collectieve en toegankelijke binnenhoven met
zowel bewoners van de wijk als de rest van
duurzame energieopwekking gaan echter zo
een omvang van minimaal 450 m2. Hiervan is
de stad. Er is bijvoorbeeld een aanlegsteiger
snel, dat we dit niet vastleggen. Zo kunnen we
in ieder geval 60% onverhard met bomen met
voor passanten om met de boot aan te
inspelen op nieuwe inzichten, innovaties en
een hoogte tussen 6 en 12 meter en ruimte
leggen horeca met terras. Voor dieren
vernieuwende concepten die we nu nog niet
voor speelplekken voor de jongste doelgroep.
leggen we fauna- uittreedplekken aan. Om
kennen.
De binnenplaats achter de hoge silo moet een
optimaal gebruik te kunnen maken van het
groene, klimaatbestendige en (grotendeels)
water, moet de waterkwaliteit wel worden
publiek toegankelijke plek worden, passend bij
verbeterd. Hiervoor zijn we in overleg met het
de toekomstige invulling van de hoge en lage
Waterschap.
24
Groene binnenplaats (Kanaal Wijnegem)
25
structuurvisie Havenkwartier
25
2.2 Havenkwartier, verbonden wijk
De tweede pijler van de omgevingsvisie is verbondenheid. Met het Havenkwartier realiseren we een sterke wijk waarin iedereen die dat wil mee kan doen. We bouwen een mix aan woningen. Van grondgebonden tot appartementen, van betaalbaar tot luxe, voor alleenstaanden en voor gezinnen. In de wijk zijn openbare speel- en ontmoetingsplekken. De bewoners kunnen straks gebruik maken van alle voorzieningen in de directe omgeving, bijvoorbeeld supermarkten voor dagelijkse boodschappen, sport, scholen, de huisarts en andere basisvoorzieningen, maar ook in de wijk zelf is er van alles te doen. Met de focus op leefkwaliteit is de nieuwe wijk met name gericht op voetgangers en fietsers met de daarbij passende infrastructuur en parkeeroplossingen.
Verblijfskwaliteit voorop
appartementen, koop en huur, betaalbaar en
In het Havenkwartier staat de verblijfskwaliteit
duur. We richten ons op een brede doelgroep
voorop. Juist deze plek, op loop- en
van starters, mensen met een klein en
fietsafstand van het openbaar vervoer en met
groot inkomen, senioren en gezinnen. Zo
de diverse voorzieningen om de hoek, biedt
valt er steeds meer te kiezen en wordt het
de uitgelezen kans om een ander type wijk
wonen in Assen aantrekkelijker voor een nog
te realiseren. Conform de omgevingsvisie
bredere doelgroep. Met toevoegen van een
en de mobiliteitsvisie van Assen, nemen we
aantrekkelijk aanbod voor doorstromers,
voetgangers, fietsers en mensen met een
bedienen we ook starters op andere plekken in
handicap als uitgangspunt voor het ontwerp.
de stad. Hierdoor komen er meer bestaande
Hier kunnen kinderen veilig spelen en voelen
huizen op de markt die vaak beter betaalbaar
de mensen die minder goed ter been zijn zich
zijn. Dit biedt mogelijkheden voor een
ook welkom. Hiervoor investeren we in goede
woon carrière. De betaalbaarheidsgrens
wandel- en fietspaden en een aantrekkelijke
is vastgesteld op 355.000 euro (prijspeil
openbare ruimte in een groene setting. Voor
2022) en is opgenomen in de woondeals
mensen die echt afhankelijk zijn van hun auto,
Groningen-Assen en Noord Drenthe en in
passen we maatwerk toe.
de gemeentelijke doelgroepenverordening. De betaalbaarheidsgrens wordt elk jaar
Divers en inclusief
geindexeerd zoals omschreven in de
Onze wens van een verbonden, diverse
doelgroepenverordening. Voor 2024 komt dit
en inclusieve wijk realiseren we door
neer op 390.000 uro.
verschillende type woningen te bouwen voor verschillende leefstijlen en inkomens.
Bij het ontwikkelen van een inclusieve wijk is
Van grondgebonden gezinswoningen tot
het belangrijk om ook (zorg)voorzieningen
ruimte voor gemeenschappelijke collectieven
dichtbij in de wijk te organiseren. Hier willen
en wonen met zorg, van kleine tot grote
we ook in deze wijk ruimte voor bieden. We
Type woningen in het Havenkwartier 40% grondgebonden
60% appartementen
Betaalbaarheid 70% betaalbare woningen (minder dan 355.000)*
30% sociale huur
40% overige betaalbare huur/koop (waarvan 15% goedkoop)
* Prijspeil 2022, jaarlijkse indexatie conform doelgroepenverordening
26
30% duurdere segment meer dan 355.000*
betrekken zorgorganisaties en partners in het
de C.T. Storkweg, de Dr. A.F. Philipsweg en
Havenblok
sociaal domein die in dit gebied actief zijn
een groot deel langs de Industrieweg. Het
De verschillende woningtypes worden zoveel
of in het Havenkwartier willen ontwikkelen.
parkeren van auto’s gebeurt in collectieve
mogelijk op blokniveau met elkaar gemengd,
Het Havenkwartier wordt zo ontworpen dat
parkeervoorzieningen. Waar nodig zorgen we
waardoor er een diverse en inclusieve wijk
het voor iedereen toegankelijk is, ongeacht
voor maatwerk zoals parkeermogelijkheden
ontstaat. Hieronder is een verbeelding
leeftijd, fysieke beperkingen of achtergrond.
voor mindervaliden en bewoners die geheel
gemaakt van een Havenblok met daarin een
Door de autoluwe en deels autovrije
afhankelijk zijn van autovervoer.
mix aan woningen en woonvormen, in een
inrichting wordt de veiligheid en leefbaarheid
De groene plekken bevorderen de gezondheid
groene setting met ruimte voor verblijf zoals
vergroot. Er is meer ruimte beschikbaar
en nodigen mensen uit om elkaar te
spelen en ontmoeting. Een aantal woningen
voor voetgangers en fietsers. Dit maakt het
ontmoeten. Dit stimuleert sociale interactie
heeft een eigen tuin, maar wel met een
fijner en veiliger om zich te verplaatsen voor
en biedt kansen voor nieuwe vriendschappen
duidelijke verbinding met het binnenhof.
iedereen, inclusief mensen met beperkte
en gemeenschapsbanden. Bewoners kunnen
mobiliteit. Bijna alle woningen zijn direct of
eventueel actief deelnemen en bijdragen aan
op korte afstand bereikbaar met de auto. Voor
het groene karakter van de wijk.
het laden en lossen zijn mogelijkheden langs
Voorbeeld van een Havenblok met diversiteit aan gebouwtypes
structuurvisie Havenkwartier
27
Passende infrastructuur
Autoluw en parkeren We verkiezen zoveel mogelijk leefkwaliteit boven zoveel mogelijk verkeerscomfort. Auto’s staan namelijk het grootste deel van de tijd stil en nemen relatief veel ruimte in. Dat wil niet zeggen dat de auto niet in het Havenkwartier welkom is, maar deze neemt geen prominente en centrale plek in de wijk in. De auto krijgt niet vanzelfsprekend een plek direct naast de woning of op eigen terrein. Daarvoor
Infrastructuur bedoeld voor langzaam verkeer
krijgen we een wijk terug waar het prettig wonen is, met veel groen en waar kinderen veilig op straat kunnen spelen. En waar een aantrekkelijke kade is voor verblijf. In autoluwe wijken: •
is meer ruimte voor langzaam verkeer met bredere voetpaden en fietspaden. Mensen met een rollator en in een rolstoel of scootmobiel hebben hier meer bewegingsruimte;
•
is minder snel verkeer waardoor mensen die slecht ter been zijn zich prettiger Infrastructuur bedoeld voor gemotoriseerd verkeer en laden en lossen
veiliger kunnen verplaatsen; •
is meer groen en minder fijnstof waardoor de luchtkwaliteit vaak beter wat fijn is voor mensen met
•
•
28
luchtwegaandoeningen;
wegenprofielen. In gebieden waarin de auto
We kiezen voor een gefaseerde realisatie
is de wijk ingericht op spelen en
te gast of ongewenst is, wegen we door
van de geclusterde parkeervoorzieningen.
ontmoeting, waardoor ook kwetsbare
middel van maatwerk af welke doelgroepen
Op basis van de daadwerkelijke realisatie
groepen makkelijker contact
autoverkeer wel of geen toegang kunnen
van de woningen en overige voorzieningen
kunnen leggen en daardoor minder
krijgen en welke maatregelen hiervoor nodig
en de daadwerkelijke behoefte kunnen we
vereenzamen.
zijn.
bijsturen bij over- of onderbezetting van
kunnen hulpverleningsdiensten en WMO
parkeervoorzieningen. Hiervoor reserveren
taxi’s nog steeds bij de woningen komen,
Vanwege de centrale ligging ten opzichte van
we op twee centrale plekken in de wijk ruimte.
bijvoorbeeld door gebruik te maken van
de omliggende voorzieningen en het station,
Daarbij kijken we ook nadrukkelijk naar
het brede voet- of fietspad. Hier wordt in
is de fiets straks de snelste en prettigste
mogelijke negatieve effecten op omliggende
de inrichting rekening mee gehouden.
manier om je te verplaatsen. Daarom gaan
wijken, zoals het verplaatsen van parkeer- en
we uit van een lagere parkeernorm voor de
verkeersdruk naar deze wijken.
Voor de Havenkade geldt dat we deze
auto. Op dit moment doen we onderzoek naar
autovrij in willen richten. We richten de rest
een passende norm voor deze wijk. Dit wordt
Om te voorkomen dat de openbare ruimte
van de wijk autoluw in met bijpassende
vastgelegd in de parkeernota.
vol wordt gezet met bijvoorbeeld fietsen en
scooters, moet er in de gebouwen voldoende rekening gehouden worden voor ruimte voor het parkeren van fietsen, scootmobielen, scooters, (afval)containers etcetera. Omdat we uitgaan van een lagere parkeernorm, gaan we het gebruik van deelmobiliteit stimuleren. We streven er naar om in de collectieve parkeervoorzieningen ook ruimte te bieden aan deelmobiliteit (elektrische auto’s en elektrische (bak) fietsen) en bijvoorbeeld een afleverpunt voor de pakketbezorging. En er moet voldoende ruimte zijn voor het opladen van elektrische auto’s en andere voertuigen, ook op termijn bij een groei van deze voertuigen.
Kade Berlijn (foto Urhahn)
structuurvisie Havenkwartier
29
Passende infrastructuur Vanuit duurzaamheid, de gefaseerde aanpak en de bereikbaarheid van de bedrijven tijdens de transformatie, maken we zoveel mogelijk gebruik van de bestaande infrastructuur. Deze passen we aan het beoogde gebruik aan. Hieronder beschrijven we de functie van de verschillende wegen en straten in de wijk. In onderstaande afbeeldingen staat de verkeersstructuur verbeeld. Per weg, straat of steeg hebben we een gewenst profiel getekend. Om fietsen en wandelen te stimuleren zorgen we voor nieuwe en veilige verbindingen naar deze voorzieningen. De wegprofielen van de bestaande wegen worden aangepast aan de beoogde functie. Uiteraard zijn de woningen altijd bereikbaar voor bijvoorbeeld hulpverleningsdiensten.
Dr. A.F. Philipsweg = Gebiedsontsluitingsweg De Dr. A.F Philipsweg blijft in ieder geval nog geruime tijd een belangrijke toegangsweg voor de achterliggende bedrijven. Daarom houdt deze weg voorlopig een 50 km regime. Als gevolg van andere gebruikers, waaronder fietsers en wandelaars, zijn er wel aanpassingen nodig. We realiseren een eenzijdig fietspad in beide richtingen te berijden, met een minimale breedte van 4 meter, een voetpad, openbaar groen en een voorzieningenstrook langs de Dr. A.F.
Profiel Dr. A.F. Philipsweg
Philipsweg.
Parallelweg Industrieweg = fietsstraat en erffunctie Om het Havenkwartier goed te verbinden met de binnenstad, is een extra en veilige oversteek nodig voor voetgangers, en bij voorkeur ook fietsers. Deze oversteek ligt in het verlengde van de C.T. Storkweg. Hiervoor is nog nader onderzoek nodig. De parallelweg van de Industrieweg krijgt een symmetrisch profiel als fietsstraat in twee richtingen van minimaal 4,5 meter breed. Het deel tussen de Dr. A.F. Philipsweg en de C.T. Storkweg is ook toegankelijk voor autoverkeer in zuid-noordelijke richting. Het huidige langsparkeren blijft hier mogelijk. Ook langs deze fietsstraat komt de rooilijn iets terug te liggen. Tussen de C.T. Storkweg en de Havenkade is er alleen sprake van een fietspad in twee richtingen van 4 meter breed. Voor de materialisatie sluiten we aan bij de reeds heringerichte westzijde (zijde Asselyn).
30
Profiel Industrieweg
C.T. Storkweg = woonstraat Hier is de auto te gast. Er is ruimte voor sporadisch bestemmingsverkeer zoals laden en lossen, verhuisauto’s, taxi’s, drop off en mindervalide parkeren. Aan weerszijden wordt extra ruimte gerealiseerd voor brede groenstroken en voetpaden.
Profiel C.T. Storkweg
Havenkade = fiets- en wandelroute De Havenkade is autovrij. De kade krijgt een groene parkachtige inrichting met een wandelpromenade langs het water. Meer naar de bebouwing wordt een fietspad gerealiseerd van 4,5 meter breed in het verlengde van de doorfietsroute. Het is wel de bedoeling dat snelle (brom) fietsers zoals pedelecs hier vaart minderen. Dit maken we duidelijk door een afwijkend materiaalgebruik. Het is in incidentele gevallen mogelijk om hier voor te rijden met de auto en voor hulpdiensten.
Profiel Havenkade
Doorsteken in de wijk Op een aantal plekken in het Havenkwartier zijn doorsteken die plekken met elkaar verbinden. Hier ligt het primaat bij voetgangers en fietsers. Om goede zichtlijnen te realiseren, leggen we de exacte locaties op een aantal plekken vast. Op andere locaties is de exacte positie nader te bepalen. De doorsteken zijn minimaal 10 meter breed, hebben een minimale vrije ruimte voor hulpdiensten en krijgen een groene inrichting. Gemotoriseerd verkeer is hier in uitzonderlijke gevallen toegestaan, maar is te gast.
Profiel doorsteek
Stegen Om de doorwaadbaarheid in de wijk nog verder te vergroten, voegen we stegen toe met een minimale breedte van 3 meter. Deze verbinden de binnenhoven met de hoofdstructuren in het Havenkwartier. De exacte positie van de stegen moet nader worden bepaald. De steeg langs de hoge silo staat wel vast, omdat deze een belangrijke zichtlijn vormt vanuit en naar de wijk. Op deze manier wordt de silo een herkenningspunt in de wijk. In de inrichting moet de sociale veiligheid voldoende aandacht
Profiel steeg
krijgen.
structuurvisie Havenkwartier
31
Verbeteren oversteekbaarheid
Veiligheid is een belangrijk aandachtspunt.
Afvalinzameling
In het ontwerp moet veel aandacht uitgaan
De afvalinzameling regelen we in
We willen de verbinding tussen de
naar een goede zichtbaarheid door middel
ondergrondse containers centraal gelegen
verschillende wijken (zoals Assen-Oost
van goede breedte, goede verlichting,
in de wijk. De C.T Storkweg leent zich goed
en Marsdijk) met het centrum én het
toetreding daglicht en zichtlijnen. Daarnaast
als route voor de huisvuilinzameling. Verder
aangrenzende Drentse landschap verbeteren
kan ook een kwalitatieve aankleding bijdragen
zullen er huisvuilcontainers noodzakelijk
via het Havenkwartier. Assen kent veel
aan het gevoeld van veiligheid. We willen
zijn langs de A.F Philipsweg en mogelijk ook
verschillende voorzieningen zoals scholen,
benadrukken dat we een nieuwe verbinding
langs de Industrieweg. De omgeving van de
sportvoorzieningen, winkels en restaurants en
maken, maar dat ook de huidige verbindingen
parkeergarages zijn logische locaties voor
natuurlijk een fantastisch cultuurhuis. Deze
blijven bestaan. Er zijn dus altijd alternatieve
glas, papier, plastic en textielinzameling.
plekken moeten goed en veilig te bereiken zijn
fietsroute beschikbaar van het Havenkwartier
vanuit het Havenkwartier. Andersom wordt
naar Assen-Oost en andersom.
het Havenkwartier en de bijzondere openbare kade een bestemming vanuit de aangrenzende
Op termijn kan er behoefte ontstaan aan
wijken. De Industrieweg en het spoor zijn
een extra verbinding voor langzaam verkeer
hierin op dit moment letterlijke barrières.
naar de voorzieningen in het centrum van Assen en de supermarkt. We monitoren de
De verbinding met het Drentse landschap
daadwerkelijke behoefte hieraan en besluiten
willen we realiseren door middel van
in een later stadium of deze oversteek
een ongelijkvloerse spoorwegkruising
gerealiseerd moet worden. We verwachten dat
(onderdoorgang). Dit doen we in overleg en
als deze behoefte er is, dit zal zijn ter hoogte
in samenwerking met onder andere ProRail.
van de C.T. Storkweg.
Een brug over het spoort vergt erg veel ruimte en lengte om de noodzakelijke hoogte over
Bevoorrading
het spoor te kunnen overbruggen. Hierdoor is
Bevoorrading van bedrijven en laden en
er eigenlijk geen gebruiksvriendelijk ontwerp
lossen blijft, net als nu, mogelijk via de Dr.
mogelijk. Hoewel er nog geen definitieve
A.F. Philipsweg, en in mindere mate via
keuze is gemaakt, gaat onze voorkeur op dit
de C.T. Storkweg en langs een deel van de
moment daarom uit naar een onderdoorgang.
parallelweg van de Industrieweg. Vanaf deze
Deze is makkelijker in te passen en fijner in
wegen moeten de goederen verder worden
gebruik. De langzaam verkeer verbinding
vervoerd met bijvoorbeeld steekwagens of
moet worden verbonden met de oude
kleine zero-emissie voertuigen. Dit geldt ook
spoorbaan waardoor Assen-Oost en het
voor eventuele bedrijven aan de Havenkade.
omliggende landschap binnen handbereik zijn
Vanwege de gefaseerde aanpak moeten de
en andersom.
nog functionerende bedrijven tijdens de transformatie voldoende bereikbaar blijven.
32
Onderdoorgang Hoofddorp
Onderdoorgang Doornsteeg
Onderdoorgang Schijndel
structuurvisie Havenkwartier
33
2.3 Havenkwartier: Dynamische wijk
Assen biedt voor haar eigen inwoners en de regio een breed aanbod aan voorzieningen, variërend van winkels, zorg, sport, onderwijs tot cultuur. Al deze sectoren zijn goed en snel bereikbaar. Het spoor en de (fiets) snelwegen verbinden Assen met de regio en de rest van het land. Bij een dynamische stad hoort levendigheid voor alle leeftijden. In het Havenkwartier willen we daarom ruimte geven aan verschillende functies die passen bij de wijk en de plek, zoals enige horeca, ateliers, creatieve plekken, kleine winkeltjes en een combinatie van wonen en werken.
Herbestemming en behoud
of hier ook een passende herbestemming
In het Havenkwartier kun je straks wonen,
mogelijk is. Dit betekent overigens niet dat
werken, maar ook spelen, wandelen langs
alle andere gebouwen zullen moeten wijken
de kade, elkaar ontmoeten en recreëren.
voor de transformatie van het Havenkwartier.
Juist deze mix aan functies maakt het
We gaan samen met de initiatiefnemers per
Havenkwartier een aantrekkelijke plek om
ontwikkeling bekijken of panden eventueel
te wonen. Een aantal panden in het gebied
kunnen worden ingepast of aangepast
kan de huidige functie behouden, mits dit
zonder op de gewenste kwaliteit van de
kan worden ingepast in een woonomgeving
gebiedsontwikkeling als geheel in te boeten
en de functie met bijhorende eventuele werkzaamheden zich verhouden tot de
Ruimte voor functiemix
hoofdfunctie van wonen. Hier moet in de
Het zoekgebied voor werken en voorzieningen
vergunningverlening rekening mee worden
ligt primair langs de industrieweg en aan de
gehouden.
Havenkade. Binnen dat gebied zijn panden en locaties voor werken en voorzieningen in
Het industriële karakter van de plek
de eerste plaats de karakteristieke bebouwing
blijft op een aantal plekken behouden en
en andere te handhaven (oudere) panden.
herkenbaar. De hoge en lage silo hebben een
Voor de drie deelgebieden zijn percentages
hoge cultuurhistorische waarde en krijgen
gegeven voor het aandeel andere functies.
daarom een passende herbestemming. Bij
Voor de Havenkade betekent dit bijvoorbeeld
voorkeur heeft een herbestemming en (semi)
dat, afhankelijk van nog te maken keuzes,
publieke invulling zodat deze voor iedereen
ongeveer de helft van de plint aan de
te bewonderen is. Voor de prominent op de
Havenkade een andere invulling dan wonen
hoek Havenkade-Industrieweg gelegen witte
zou kunnen krijgen.
booghal geldt dat we willen onderzoeken
voorlopig te handhaven gebouwen, eventueel met herbestemming
34
De Havenkade is één van de kernkwaliteiten
Daarnaast zijn er bijzondere plekken in de
goed bereikbaar, op een goede locatie
van het Havenkwartier. Deze wordt stoer
structuur van het Havenkwartier, zoals het
(bij openbaar vervoer en voorzieningen),
en groen ingericht en wordt daarmee een
Havengebouw, de locatie op het einde van
duurzaam en kleinschalig met meerdere
plek om langs te wandelen, te fietsen en
de Havenkade of op bijzondere hoeken waar
huurders dan grootschalig. Dit draagt bij aan
te zitten. Naast de inrichting als woon- en
werken of voorzieningen een meerwaarde kan
het vestigingsklimaat van de gemeente Assen
verblijfsgebied, zien we hier ruimte voor
hebben. Buiten het zoekgebied is ruimte voor
en past goed in het Havenkwartier.
andere functies die een toegevoegde waarde
werken of voorzieningen alleen mogelijk als
kunnen hebben voor de kwaliteit van deze
dat leidt tot meer kwaliteit van de plek en de
Detailhandel
plek en die zorgen voor gezelligheid en
invulling van het gebouw (bijvoorbeeld omdat
De gemeente heeft de visie op de
levendigheid in de wijk zoals enige horeca
wonen op de begane grond lastig te realiseren
detailhandelstructuur vastgesteld.
en winkels gericht op bijvoorbeeld water en
is).
Uitgangspunt hierin is dat de detailhandel
ontmoeten. Aan de Industrieweg is ruimte
op een aantal plekken wordt geconcentreerd
voor functiemenging. In het deel tussen de Dr.
Kantoren
A.F. Philipsweg en de C.T. Storkweg is er de
Op het gebied van kantoren is er op dit
te vergroten. Bij wijze van uitzondering
mogelijkheid voor tijdelijk parkeren en laden
moment beperkte vraag naar moderne
kan de gemeente hiervan afwijken. Met
en lossen langs de ventweg.
kantoren met een ontmoetingsfunctie,
woonwijk Berlijn (foto Urhahn)
om de aantrekkelijkheid van deze plekken
CPO Havenhuis Hollands Huis @ Luuk Kramer
structuurvisie Havenkwartier
35
een goede motivatie kan detailhandel in
ecologische waarden. Voorbeelden zijn
cultuur. Bijvoorbeeld voor een broedplaats
het Havenkwartier worden gerealiseerd die
horeca op evenementen- of recreatielocaties,
voor nieuw talent, om te experimenteren,
specifiek op deze plek van toegevoegde
in monumentale panden waarbij horeca
voor spraakmakende activiteiten, projecten,
waarde is en kwalitatief en functioneel een
bijdraagt aan de beleefbaarheid en
voorstellingen en evenementen. Zowel voor
positieve bijdrage levert aan het gebied.
instandhouding van het pand.
bezoekers als toeristen, maar vooral ook
Hiervoor kijken we vooral naar de plinten van
voor de eigen inwoners en bewoners van de
de gebouwen langs de Industrieweg en de
Kunst en cultuur
Havenkade.
Kunst en Cultuur in de openbare ruimte
goed verhouden tot de nieuwe wijk. Het mag
verbindt, activeert en draagt bij aan onder
daarom geen grote verkeersaantrekkende
Horeca
wijk. Een dergelijke functie moet zich wel
andere leefbare wijken, vitale ouderen,
werking hebben, niet leiden tot overmatige
Het Havenkwartier valt buiten de beschreven
evenwichtige jongeren, ontmoetingen en
overlast voor de bewoners, energiezuinig
hoofdstructuren in de Horecavisie. De
een aantrekkelijk vestigingsklimaat. Kunst en
zijn etc. En de functie moet niet concurreren
gemeente kan bij wijze van uitzondering
cultuur zorgt voor waarde, het geeft de wijk
met al aanwezige voorzieningen in Assen. In
medewerking verlenen aan nieuwe
een eigen identiteit, een plek waarin we ons
de wijk is er de mogelijkheid om wonen en
horeca buiten de hoofdstructuur wanneer
herkennen en waar we ons thuis voelen.
werken te combineren, zoals bijvoorbeeld een
een horecabedrijf duidelijk een eigen,
atelier aan huis.
complementaire doelgroep bedient en van
Ook het cultureel erfgoed levert een
toegevoegde waarde is op een bijzondere
belangrijke toegevoegde waarde, zoals
plek. Wij denken dat dit geldt voor een
bijvoorbeeld de hoge en lage silo. Deze
aantal plekken in het Havenkwartier, met
zeggen iets over ons verleden en helpen
name langs de randen waar een functiemix
ons om onszelf beter te begrijpen en
gewenst is. Concepten moeten passen bij
steviger te wortelen. In een nieuwe wijk is
aanwezige cultuurhistorische, erfgoedkundige,
dit extra belangrijk. We bieden daarom in het
monumentale, landschappelijke en/of
Havenkwartier ruimte aan en voor kunst en
aanslutiing industrieel en nieuw in het groen (Kanaal Win=jgem, foto Urhahn)
36
Terras aan het water Amsterdam (yourlittleblackbook.com
Boulevard Den Bosch (denboschtips.nl)
structuurvisie Havenkwartier
37
2.4 Drie ontwikkelvelden
In de ontwikkeling van het Havenkwartier zijn drie ontwikkelvelden te onderscheiden, elk met hun eigen specifieke kansen en kenmerken, namelijk het Havengebouw ten noorden van het Havenkanaal (bouwveld I), Havenkade tussen de C.T. Storkweg en de Havenkade (bouwveld II) en Spoordriehoek tussen de Dr. A.F. Philipsweg en de C.T. Storkweg (bouwveld III). Alle bouwvelden krijgen een eigen karakter waarbij we gebruik maken van de sterke kanten en kwaliteiten van de plek. Hierna geven we een korte beschrijving van de specifieke kenmerken van deze deelgebieden.
I Havengebouw Deze locatie is de ultieme zichtlocatie op het kruispunt van het Havenkanaal en de Industrieweg. Deze plek vraagt om een bijzonder en iconisch gebouw met een sterke toegevoegde waarde voor de stad en specifiek voor het Havenkwartier. In de plint is ruimte voor andere functies (circa 20% van het gebouw). De buitenruimte rondom blijft openbaar toegankelijk, maar kan zich voegen naar de mogelijke functies in de plint van het gebouw. De maximale bouwhoogte bedraagt 17 meter, oftewel 5 lagen met een kap met circa 20 appartementen en een reservering voor horeca, werken en/of andere voorzieningen in de plint.Bij een passende, bijzondere en iconische uitstraling is eventueel meer hoogte mogelijk.
Legenda Special n.t.b. uiterste rooilijn, bijzondere oplossing hoek bouwveld I zoekgebied werken/ voorzieningen
I Havengebouw
38
II Havenkade
Elke circa 50-60 meter is er een opening in
De grootte van de bouwblokken moet
De kwaliteit aan het Havenkanaal is bijzonder
de bebouwingswand door middel van een
aansluiten bij de schaal van dit voormalige
en schaars. Daarom moet hier compacter
doorsteek of steeg. Hiermee blijft de wijk
werkgebied. Binnen de blokken is er een
worden gebouwd. De mate van stedelijkheid
doorwaadbaarheid en wordt de bereikbaarheid
mix van laagbouw en appartementen om
en de vertaling in functiemenging en dichtheid
van de bijzondere Havenkade vergroot. Deze
ontspannen stedelijkheid te realiseren. Op
is van het begin (Industrieweg) tot het eind
doorsteken begrenzen ook de afzonderlijke
drie plekken worden groene binnenhoven
van de Havenkade (voorbij de sluis) gelijk.
architectonische eenheden. Dit zorgt voor een
gerealiseerd van minimaal 450 m2 per
Maximaal 50% van het bouwveld mag worden
spannende en afwisselende beeldkwaliteit.
stuk. We bieden ruimte aan werken en in
bebouwd en ruimte bieden aan circa
beperkte mate aan (bijzondere) horeca. Deze
325 woningen. Hiervan is circa 40%
Voor de hoge en lage silo en de witte booghal
voorzieningen moeten een bijdrage leveren
grondgebonden en 60% appartementen. De
onderzoeken we de mogelijkheden van een
aan de levendigheid en het karakter van de
minimale bouwhoogte bedraagt 7 meter (2
herbestemming. Deze gebouwen geven
wijk. Dit geldt met name voor de Havenkade
lagen met eventuele kap) en de maximale
meteen een stoer karakter aan het gebied,
en de Industrieweg. Het percentage werken is
bouwhoogte is 20 meter (6 lagen met
kunnen ontmoetingsplekken worden en