2. Programmaplan Stadskwartier Assen
Tekst van het document
Omdat dit niet via het vergunningsspoor kan, is een wijziging
om onderzoeken te kunnen doen die invloed hebben
de gemeente bereid om te investeren, maar wordt ook een
van het omgevingsplan nodig. Voor het totale Havenkwartier
op het omgevingsplan. Dit geldt bijvoorbeeld voor
bijdrage verwacht van ontwikkelende partijen.
wordt één wijzigingsbesluit omgevingsplan opgesteld. Dit
geluidsonderzoek. Hieruit moet blijken dat plannen evident
heeft ermee te maken dat de geur- en geluidscontouren
uitvoerbaar zijn met een haalbaar kostenverhaal. Er moet
Wanneer we als gemeente zelf initiatiefnemer zijn van een
van de RWZI en bedrijfsinrichtingen gelden voor meerdere
vastgesteld worden dat er geen omstandigheden zijn
ruimtelijke ontwikkeling en het merendeel van de benodigde
locaties binnen het gebied.
waardoor op voorhand aannemelijk is dat de ontwikkeling
gronden in eigendom hebben (actief grondbeleid), dan is het
niet gerealiseerd kan worden.
kostenverhaal verzekerd via de gemeentelijke gronduitgifte of door kostenverhaalregels in het omgevingsplan
We moeten een stedenbouwkundig plan of opzet vaststellen
33
Omgevingsplan opgesteld.
waaruit blijkt waar de hoofdinfrastructuur ligt, waar rooilijnen
In de wijziging van het omgevingsplan wordt een specifiek
(publiekrechtelijk kostenverhaal). Gronden waarvan we als
liggen, woonvlekken zijn toegewezen en andere functies zich
overgangsrecht opgenomen voor bedrijven die nog een aantal
gemeente eigenaar zijn, worden binnen de wettelijke kaders
bevinden. Ook de maximale en minimale bouwhoogtes
jaren in het gebied blijven. Daarmee wordt de realisatie van
uitgegeven.
programmaplan Stadskwartier Assen juni 2025
H4 | Aanpak
“Goede besluitvorming zorgt voor helderheid, eensgezindheid en voortgang. Mensen weten waar ze aan toe zijn en kunnen weer verder” Uit: boek "Werken aan programma's"
Dat houdt in dat er niet meer kosten worden verhaald dan er
Financieel programma
opbrengsten zijn.
In het programma Stadskwartier worden kosten gemaakt voor de toekomstige inrichting van de openbare ruimte en andere
Binnen het programma Stadskwartier hebben we
publieke voorzieningen. Het gaat hierbij om binnenplanse
voor het Havenkwartier een Structuurvisie opgesteld.
kosten en bovenwijkse kosten. Voor zowel binnenplanse en
De Structuurvisie heeft dezelfde status als het
bovenwijkse kosten gerelateerd aan infrastructuur is er al een
omgevingsprogramma. Andere kerninstrumenten als het
reservering gedaan van € 60 miljoen (zie samenvatting Rho
omgevingsplan voor het Havenkwartier en BOPA’s voor de
in separate bijlage).
Binnenstad, Stadsboulevard en Havenblok I ontbreken nog. Hier gaan we mee aan de slag. Voordat we deze instrumenten
Binnenplanse kosten
kunnen maken, moeten we eerst een ontwikkelkader
Bij binnenplanse kosten gaat het om ingrepen die in principe
Instrumenten voor kostenverhaal
maken voor het Havenkwartier en een ontwikkelkader-/
liggen binnen de grenzen van een projectgebied. Deze
De verplichting tot kostenverhaal is in de Omgevingswet
omgevingsprogramma voor de Binnenstad.
kosten zijn nodig voor ontwikkeling en uitvoering van het
gekoppeld aan een wijziging van het omgevingsplan of
bouwplan. Voorbeelden hiervan zijn het bouw- en woonrijp
omgevingsvergunning. Kostenverhaal is enkel toegestaan als
Kostenverhaal en financiële bijdragen gemeente Assen
maken van het projectgebied ten behoeve van het bouwplan.
er wordt voldaan aan drie criteria: profijt, proportionaliteit
De gemeente Assen heeft in november 2023 de ‘Nota
Deze kosten liggen in beginsel bij de initiatiefnemer van het
en toerekenbaarheid. Naast kostenverhaal zullen we als
kostenverhaal en Financiële bijdragen’ vastgesteld. Hierin
bouwplan.
gemeente ook om een financiële bijdrage vragen voor
is opgenomen dat bij het meewerken aan een privaat
ontwikkelingen binnen het programma Stadskwartier.
initiatief gekozen wordt voor het sluiten van een anterieure
Om een vrijwillige financiële bijdrage te vragen moeten
overeenkomst. In de anterieure overeenkomst kan de
we een onderbouwing opnemen in het kerninstrument
gemeente relatief eenvoudig afspraken op maat maken
omgevingsvisie of -programma.
met de initiatiefnemer. Dit kan bijvoorbeeld over het verhalen van gemeentelijke kosten, locatie-eisen, fasering,
Het gaat hier dan om een bijdrage voor ontwikkelingen die
nadeelcompensatie en financiële bijdragen aan ruimtelijke
niet onder het kostenverhaal vallen, maar wel bijdragen
ontwikkeling.
aan de kwaliteit van het gebied. Denk hierbij aan sport- en speelvoorzieningen. Om bij bouwactiviteiten de regeling voor
Op dit moment kennen we in Assen het vereveningsfonds
afdwingbare (publiekrechtelijke) financiële bijdragen toe te
sociale woningbouw als financiële bijdrage. Een
passen moeten we in het omgevingsplan regels opnemen.
mobililteitsfonds waar initiatieven in het programma
Ook moet de locatie het kostenverhaal kunnen dragen.
Stadskwartier een bijdrage aan leveren wordt nog uitgewerkt.
34
programmaplan Stadskwartier Assen juni 2025
Voorbeeld inrichting openbare ruimte
H4 | Aanpak
Bovenwijkse kosten Bij bovenwijkse kosten gaat het om voorzieningen die
Kerninstrument
ook voor gebieden buiten het projectgebied van waarde zijn. Voorbeelden hiervan zijn kosten voor de kruising
Omgevingsvisie en/of programma
Instrument kostenverhaal of financiële bijdrage Onderbouwing vrijwillige financiële bijdrage (verplicht in
Industrieweg-Het Kanaal en de doorgang tussen het
omgevingsvisie of programma)
Havenkwartier-Assen-Oost. Dit om de onderlinge verbinding
Onderbouwing afdwingbare financiële bijdrage
met voorzieningen in andere delen van de stad te realiseren.
(facultatief)
Initiatiefnemers van een bouwplan in het programma
Omgevingsplan
Stadskwartier betalen mee aan dergelijke voorzieningen
Kostenverhaalregels Regels afdwingbare financiële bijdrage (facultatief)
op basis van proportionaliteit, profijt en toerekenbaarheid. Hiervoor stellen we voor het hele programma Stadskwartier
Omgevingsvergunning buitenplanse omgevingsplanactiviteit
of per gebied een financieel programma op. Het financiële
(BOPA)
programma dient ervoor om inzichtelijk (en transparant) te maken: Welke investeringen nodig zijn voor de totale gebiedsontwikkeling op welke wijze en mate deze aan de afzonderlijke ontwikkelingen kunnen worden toegerekend we werken met een Stedelijk Investeringsfonds. we stellen voor het Havenkwartier een ontwikkelkader en een wijziging omgevingsplan op. we maken voor de Binnenstad we een ontwikkelkader/ omgevingsprogramma. we zetten het instrument BOPA de komende jaren in voor ontwikkelingen in de Binnenstad en de Stadsboulevard
3. Bron: H andreiking kostenverhaal en financiële bijdragen Omgevingswet April 2022 35
programmaplan Stadskwartier Assen juni 2025
Kostenverhaalvoorschriften in vergunning
H4 | Aanpak
Programmabudget
Raming totaal in Bijlage Financiën
Ook draagt het bij aan een oplossing van diverse
Er is een raming gemaakt op basis van actief grondbeleid
Een samenvatting van de raming van Rho adviseurs
maatschappelijke problemen zoals het woningtekort en
in de Binnenstad en het Havenkwartier. De raming van de
is opgenomen in bijgaande pdf ("Herijking financiële
leegstand.
Stadsboulevard is gebaseerd op faciliterend grondbeleid.
raming Stadskwartier Assen - april 2025"). Het betreft hier een maatschappelijk tekort. Hiertegenover staat een
Raming totale ontwikkelwaarde
Toelichting gemeentelijke kosten
binnenstedelijke ontwikkeling van meer dan 1.350 woningen
De raming van de totale ontwikkelwaarde van het programma
De raming van de gemeentelijke kosten is € 122 miljoen.
voor nieuwe huishoudens en de transformatie van winkel-
Stadskwartier bedraagt binnen de hierboven geschetste
De raming van inbrengwaarde verworven gronden is
en bedrijfsruimte. Het programma Stadskwartier geeft een
kaders circa € 400 miljoen. Dit bedrag is gebaseerd op het
€ 46 miljoen. Andere grote kostenposten betreffen
grote impuls aan het centrum van Assen met ontspannen
aantal woningen.
sloopkosten (€ 6 miljoen), infrastructuur (€ 28 miljoen),
stedelijkheid.
plankosten (€ 16 miljoen), bouwrijp maken (€ 4 miljoen) en woonrijp maken (€ 7 miljoen).
Raming gemeentelijke kosten
Bedrag
Toelichting gemeentelijke opbrengsten
Inbrengwaarde verworven/te verwerven gronden
€ 46 miljoen
De raming van gemeentelijke opbrengsten is € 32 miljoen.
Sloopkosten
€ 6 miljoen
grond voor woningbouw. Dit is een post van € 27 miljoen.
Infrastructuur
€ 28 miljoen
Dit betreft de grond die verworven is in de Binnenstad en het
Plankosten
€ 16 miljoen
Bouwrijp maken
€ 4 miljoen
Woonrijp maken
€ 7 miljoen
Overige kosten
€ 15 miljoen
Totale raming gemeentelijke kosten
€ 122 miljoen
Totale raming gemeentelijke opbrengsten
€ 32 miljoen
Totale raming tekort
€ 90 miljoen
Dekking meerjarenperspectief Algemene Dienst en het Grondbedrijf
€ 60 miljoen
Nog te dekken deel
€ 30 miljoen
Het grootste deel van de opbrengsten zit in de uitgifte van
Havenkwartier en na sloop en bouwrijp maken weer wordt uitgegeven aan de markt. Toelichting tekort Het tekort op basis van de raming van Rho adviseurs (oktober 2024) bedraagt € 90 miljoen. Een groot deel van dit tekort wordt gedekt vanuit het meerjarenperspectief van de Algemene Dienst en het Grondbedrijf. Het betreft hier een bedrag van € 60 miljoen voor investeringen in de openbare ruimte. Hier is vanuit het meerjarenperspectief rekening mee gehouden. Voor de resterende € 30 miljoen worden andere dekkingsbronnen gezocht.
36
programmaplan Stadskwartier Assen juni 2025
“Het is tijd om aan de slag te gaan!” - Wethouder Cor Staal (uit: Structuurvisie Havenkwartier)
37
programmaplan Stadskwartier Assen juni 2025
Colofon Dit programmaplan is opgesteld in opdracht van de gemeente Assen.
Opdrachtgever/-nemer Bestuurlijk opdrachtgever
Cor Staal (wethouder)
Ambtelijk opdrachtgever
Cor Kanning (concernmanager)
Ambtelijk opdrachtnemer
Heiko Dijkhuizen (programmamanager)
Contactgegevens Telefoonnr.
14 0592 / 088-1230911
Mailadres stadskwartier@assen.nl Website www.assen.nl/stadskwartier
Binnenstad | Havenkwartier | Stadsboulevard
Juni 2025