CConstaterende datAssen
Koppel je AI →
Document · PDF

2. Kadernota Assen Cultuurt Actualisatie 2025-2028 ,Kadernota Assen Cultuurt Actualisatie 2025-2028

Raadsvergadering 17 april 2025, gemeente AssenBij agendapunt: Actualisatie Kadernota Cultuur12.207 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Kadernota Kunst & cultuur 2021-2024

Geactualiseerd en verlengd tot 2028 Versie 2025

Voorwoord Kunst en cultuur vormen het kloppende hart van onze stad. In de afgelopen jaren werd duidelijk dat het culturele aanbod niet vanzelfsprekend is. Het coronavirus had enorme impact. Het culturele leven kwam opeens tot stilstand. We bleken kunst en cultuur ontzettend te missen als het er niet meer is. Waar mogelijk werden activiteiten weer, vaak op creatieve wijze, opgestart. Het heeft ons ook laten zien hoe belangrijk de bijdrage van culturele sector is: om te ontspannen, te verbinden, te inspireren en om mee te doen. Of het nu gaat om muziek, theater, beeldende kunst of erfgoed; cultuur inspireert, prikkelt en versterkt onze identiteit en levert een belangrijke bijdrage aan een aantrekkelijke, levendige, inclusieve en leefbare stad. In onze stad zijn veel mensen betrokken bij cultuur. Door zelf te zingen, muziek te maken, creatief bezig te zijn of door te genieten van wat er te zien en te beleven is. De culturele organisaties en verenigingen in onze stad zijn hiervoor onmisbaar. Ik ben trots op het veelzijdige culturele veld, waar vele professionals en vrijwilligers zich elke dag voor inzetten. Cultureel Assen heeft een divers en toegankelijk aanbod, met volop mogelijkheden voor talentontwikkeling. Hierdoor komen kinderen en jongeren komen op school volop in aanraking met kunst en cultuur. Het rijke verenigingsleven zorgt ervoor dat iedereen die dat wil mee kan doen.

En er worden mooie evenementen, producties en tentoonstellingen georganiseerd die belangrijk zijn om kunst en cultuur op een laagdrempelige manier bij onze inwoners te brengen. Het streven is dat alle inwoners optimaal kunnen genieten van al het moois wat Assen te bieden heeft. De kadernota “Assen Cultuurt” is hiervoor een belangrijke basis. De ambities hieruit zijn nog altijd relevant . De actualisatie van de kadernota is tot stand gekomen samen met inwoners, culturele organisaties en instellingen en verenigingen. Het borduurt voort op de bestaande ambities en scherpt aan waar nodig. Via deze weg wil ik iedereen die heeft bijgedragen hartelijk danken. Uw waardevolle input heeft bijgedragen aan een grondige analyse van het culturele landschap in Assen. Ook de komende vier jaar blijven wij inzetten op Assen als bruisende culturele hoofdstad van Drenthe. We zetten in op de verbinding met economie en vrijetijdsbeleving. Maar ook voor kunst en cultuur in de wijken. We zien kansen door verbinding te leggen tussen cultuur en het sociaal domein. Het is belangrijk dat alle inwoners de mogelijkheid hebben om deel te nemen aan cultuur. Kunst en cultuur draagt namelijk ook bij aan een sterke sociale basis en stimuleert de (mentale) gezondheid. Cultuur verbindt, zet aan het denken, roept emotie op en zorgt voor ontspanning.

Elkaar kennen, op zoek gaan naar samenwerking, verbinding en mogelijkheden zijn essentieel. Zoals Lévi Weemoedt het benoemd in het gedicht ‘Vanaf de dag dat ik mensen zag' (2007): “Maak toch plezier en zing een lied: het leven is zo eenzaam niet” Laten we kunst en cultuur blijven koesteren als bindende kracht in onze stad! Bert Jan ten Oever Wethouder

Kadernota Kunst & cultuur

Inhoudsopgave Leeswijzer

4

Addendum actualisatie 2025-2028

5

Financieel overzicht

9

Overzicht gesubsidieerde organisaties 2025-2028

11

Kadernota Kunst & cultuur 2021-2024

21

3

Kadernota Kunst & cultuur

Leeswijzer Deze kadernota is een actualisatie van de kadernota Assen Cultuurt 2021-2025. We hebben voor een actualisatie gekozen omdat de ambities uit de voorgaande kadernota niet allemaal zijn behaald. Die beleidsperiode werd immers gekenmerkt door de coronapandemie en de energiecrisis, die hun weerslag hebben gehad op de culturele sector. Ook de inspanningen van de gemeente zijn in die periode vooral gericht geweest op het ondersteunen van de culturele organisaties. De komende periode is erop gericht de ambities weer actief en gezamenlijk met de culturele organisaties op te pakken. Deze kadernota bevat: 1. Een addendum waarin we een toelichting geven op de beleidsprioritering voor de periode 2025-2028; 2. Een overzicht van de financiën periode 2025-2028; 3. Een overzicht van de gesubsidieerde organisaties en hun functies periode 2025-2028; 4. De oorspronkelijke kadernota 2021-2024.

Preuvenement 2024 - Gouverneurstuin

4

Kadernota Kunst & cultuur

Addendum actualisatie 20252028 De culturele sector werd door twee jaar coronacrisis en vervolgens een energiecrisis hard getroffen. Het college heeft daarom het besluit genomen de kadernota “Assen Cultuurt 2021 -2024” te verlengen met vier jaar. Er is een tussenevaluatie uitgevoerd, zodat met de uitkomsten hiervan richting kan worden gegeven voor de komende twee jaren. In dit addendum gaan we in op de conclusies en aanbevelingen die geformuleerd zijn in de Tussenevaluatie “Assen Cultuur(t)’’ - Kunst en Cultuurbeleid Gemeente Assen 2021 – 2024. We kijken op hoofdlijnen terug naar vier jaar kunst en cultuur in Assen en reflecteren op enkele uitkomsten van de tussenevaluatie. Vervolgens kijken we vooruit en lichten we onze prioritering voor de komende vier jaar toe.

Terugblik Kadernota Assen Cultuurt 2021 – 2024 Ondanks twee jaren coronacrisis kijken we positief terug op de afgelopen vier beleidsjaren. Er is ingezet op het aanhalen van de banden met de culturele organisaties in Assen, met als resultaat dat veel organisaties de weg naar de gemeente vinden, dat problemen die zich voordoen worden opgepakt en dat we elkaar kennen. Er is in deze periode veel geschreven en overlegd, maar er is ook vanuit beleid Kunst en Cultuur veel gerealiseerd: van de herplaatsing van het TT beeld op het Jack Middelbrugplein tot aan een straatparade in het kader van de opening van de Frida Kahlo tentoonstelling. Maar ook de realisatie van een aantal muurschilderingen in de stad en de organisatie van de culturele netwerkborrels kunnen hier genoemd worden. Ook binnen de culturele organisaties heeft in de afgelopen vier jaar veel plaatsgevonden. Grote activiteiten, kleine activiteiten, op professioneel en op amateurniveau. Het is opvallend dat de organisaties in de tussenevaluatie geen woord wijden aan de coronacrisis. Nu ondernemingen het moeilijk hebben omdat zij de coronasteun moeten terugbetalen, wordt het zichtbaar dat in de kunst- en cultuursector de subsidies hun werk hebben gedaan. Wij constateren dan ook dat over het algemeen de culturele sector in Assen goed uit de coronacrisis is gekomen. Dit biedt een goede basis om verder te gaan.

In algemene zin willen we reageren op twee zaken die genoemd worden door instellingen in de tussenevaluatie. Ten eerste geven de instellingen aan dat de gemeente meer de rol van subsidieverstrekker op zich heeft genomen. Dit komt voort uit twee ontwikkelingen: 1. De extra subsidies met betrekking tot de covid en de energiecrisis hebben veel tijd en inzet van de ambtelijke capaciteit gekost. Organisaties moesten meer cijferwerk laten zien om voor de extra subsidies in aanmerking te komen. Daar staat tegenover dat er ook (behoorlijk veel) extra subsidie naar diverse instellingen is gegaan. Het totale bedrag dat is uitgekeerd aan extra subsidies tijdens corona en de periode daarna is in totaal € 1,6 miljoen geweest. 2. Als gevolg van de aantekening die de accountant diverse jaren heeft gemaakt met betrekking tot de subsidieverstrekkingen, is intern het subsidieprocesproces versterkt. De interne controle hierop is verstevigd en dit heeft tot gevolg dat voor diverse organisaties het administratieve proces (aanvragen en verantwoording) uitgebreider is geworden. In het Rekenkamerrapport ‘Subsidies in Assen’ (2024) wordt geconstateerd dat de subsidie-systematiek binnen Kunst en Cultuur goed is

5

Kadernota Kunst & cultuur

uitgewerkt. Deze verstevigde inzet kan verklaren waarom de rol van de gemeente als subsidievestrekker sterker naar voren komt. Ten tweede geven de kernorganisaties aan dat zij gezamenlijk met de gemeente om de tafel willen. Ook wij zien de noodzaak tot een gezamenlijk overleg - op directieniveau - waar visie en ambitie wordt besproken, waar uitwisseling plaats vindt van elkaars functies en taken, waar de opmaat voor grote gezamenlijk activiteiten wordt ingezet. Een dergelijk overleg biedt ook de mogelijkheid om bestuurlijk af te stemmen met het werkveld. Afstemming van activiteiten onderling zien wij als een verantwoordelijkheid en taak van de organisaties zelf. De programmeurs die werken bij de organisaties spelen hier een rol en daarnaast kan VIA deze rol oppakken daar waar het de binnenstad betreft. In grote lijn wordt voorgesteld vast te houden aan de vier ambities, een scherpere prioritering aan te geven en een duidelijke rolvervulling door de gemeente.

Kunst aan de Vaart – Waterorgel – september 2022

Vooruitblik 2025-2026

Naar aanleiding van de tussenevaluatie is besloten de kadernota te verlengen voor een reguliere beleidsperiode van vier jaren. Hieraan ten grondslag liggen de volgende redenen: 1. We verwachten ten minste vier jaar nodig te hebben om de ambities te realiseren. Een eerste stap is om de ambities samen met het werkveld verder uit te werken. Dit zal naar verwachting een jaar in beslag nemen. Het komt te vroeg om in het jaar erop alweer een nieuwe evaluatie uit te voeren en een nieuwe cultuurnota uit te werken; 2. De geformuleerde ambities zijn zodanig geformuleerd, dat deze voor een langere periode actueel zijn. Er ligt een uitvoerige tussenevaluatie die voldoende richting geeft voor de komende vier jaren;

6

Kadernota Kunst & cultuur

3. De meerjarenafspraken die we willen afsluiten met de organisaties sluiten beter aan bij vier dan bij twee jaar. Bovendien geeft dit de organisaties zelf meer stabiliteit en duidelijkheid over de koers van de gemeente voor langere termijn; 4. De beleidscyclus van de gemeente blijft met een verlenging van vier jaar parallel lopen aan die van de provincie Drenthe en de provincie, waardoor beleid beter op elkaar afgestemd kan worden. Dit is ook eenvoudiger voor organisaties die zowel van de gemeente, als van provincie en/of Rijk subsidie ontvangen. Rol van de gemeente Uit de tussenevaluatie blijkt dat de gemeente de rol van subsidient heeft versterkt. We hebben bepaalde ambities en wensen ten aanzien van kunst en cultuur en zijn daarin sturend en faciliterend. Dit blijven we doen in de komende periode. Daarnaast zien we de noodzaak om actiever de regierol op ons te nemen. Ten aanzien van de inzet van kunst en cultuur op de Sociale Stad (ambitie 4) en Economie (ambitie 1) zien we ook een initiërende rol voor ons weggelegd om de verbindingen te realiseren. Inzet ambtelijke capaciteit We hebben diverse uitdagingen aan te gaan. In 2025 vindt een aantal grote evenementen plaats vinden in het kader van 100 jaar TT en 80 jaar bevrijding. Tevens bestaat in 2025 het ICO 100 jaar en Podium Zuidhaege 10 jaar.

De culturele infrastructuur die in de afgelopen periode in Assen tot stand is gebracht, vergt een groot deel van de reguliere ambtelijke inzet. Een groot deel van de ambtelijke capaciteit gaat naar het accounthouderschap van instellingen, contacten met het werkveld, de ontwikkelingen die op de gemeente afkomen vanuit het Rijk en de provincie, het initiëren en ondersteuning bieden bij nieuwe activiteiten en de ‘’waan van alledag’’. Prioritering Op basis van de tussenevaluatie stellen we voor om de komende vier jaren naast de reguliere inzet vanuit het beleidsterrein Kunst en Cultuur extra in te zetten op: 1. Versterken visie en ambitie, zowel bestuurlijk als gezamenlijk met de instellingen. We willen hiermee ook beogen de samenwerking te verbeteren; 2. Ambitie 4 ‘Met kunst meer bereiken’ (verbinding met sociaal domein): kwetsbare inwoners, gezondheid, verminderen eenzaamheid, ontmoeten en verbinding staan hierbij centraal. Hierbij aansluiten bij de wijkaanpakken 3. Ambitie 1 ‘Assen aansprekende culturele hoofdstad van Drenthe’ (Economie en vrijetijdsbeleving): vooral gericht op de binnenstad, omdat beleving zeer belangrijk is om de binnenstad aantrekkelijk te houden; 4. Realisatie Jongerencentrum gekoppeld aan het cultureel aanbod voor jongeren; 5. Ontwikkelingen van broedplaatsen en ateliers. Er zal nader onderzocht moeten worden hoe en waar behoefte aan is; 6.

De gezamenlijke huisvesting van de theatergezelschappen en -opleiding Peergroup, Wabi Sabi en Garage TDI; 7. Het verkennen van de mogelijkheid om een groot cultureel evenement te organiseren . 8. De ontwikkeling van een monitoringsysteem met blauwdrukken voor jaarstukken, begrotingen en activiteitenverslagen en dit zo mogelijk borgen binnen het project Continue Verbeteren. Wat doen we minder/niet? Wanneer we voor bovenstaande kiezen, betekent dit ook dat een aantal zaken niet door kan gaan. Dit betreft: 1. De uitvoering van de 1% regeling BKV; we gaan onderzoeken hoe deze anders kan worden ingericht; 2. Voor de ambities ‘Kinderen en jongeren groeien op met kunst en cultuur’ en ‘Kunst en cultuur voor iedereen’ nemen we een faciliterende en ondersteunende rol op ons, op de andere twee ambities

7

Kadernota Kunst & cultuur

een aanjagende en initiërende rol. Dit doen we omdat we zien dat op de andere twee ambities met gerichtere en effectievere inzet aan resultaten kan worden gewerkt. De focus die we aanbrengen heeft betrekking op de ambtelijke inzet en rol, financieel verandert er niets. 3. Accounthouderschap: bestuurlijke overleggen in principe 1 keer per jaar i.p.v. de huidige 2 keer per jaar. Indien nodig wordt vaker bij elkaar gekomen.

Object uit de tentoonstelling van Antonio López – Meester van het Spaanse realisme – 28 januari 2024

8

Kadernota Kunst & cultuur

Financieel overzicht Organisatie

Opmerking

Begroting baten

Stichting DNK bibliotheek

Inclusief DNK NXT

Stichting DNK bibliotheek

Provincie Drenthe

€

Stichting DNK bibliotheek

IDO

€

Subsidie 2025 €

3.701.302,00

100.000,00

€

100.000,00

66.283,00

€

66.283,00

Stichting DNK theater

€

5.018.422,00

Instituut Creatieve Ontwikkeling

€

878.850,00

Podium Zuidhaege

€

1.288.990,00

Omroep Assen

€

52.500,00

Garage TDI

€

175.345,00

Drents Archief

€

153.000,00

Stichting Campis

€

154.500,00

Drents Museum

€

257.500,00

Want2swing

€

15.914,00

Muziekkamer Assen

€

3.028,00

Drents Schildergenootschap

€

4.243,00

Kunst aan de vaart

€

10.588,00

Asser historische vereniging

€

3.000,00

Internationaal Filmfestival Assen

€

20.000,00

We the North

€

55.000,00

Axis Art of Wonder

€

45.000,00

Stadscollectie BKV

€

40.000,00

Open Monumentendag

€

5.000,00

Asser Bluesdagen

€

9.000,00

9

Kadernota Kunst & cultuur

Bevrijdingsfestival

€

47.000,00

Preuvenement

€

15.000,00

Cultuurcoach

€

37.000,00

€

100.000,00

€

135.000,00

Subsidie Amateurverenigingen

€

56.879,00

Subsidieregeling Kunst & cultuur activiteiten

€

85.318,00

Subsidieregeling Incidentele evenementen

€

133.865,00

Budget voor incidentele activiteiten, nieuwe ontwikkelingen en initiatieven

€

200.000,00

€

115.000,00

Subsidieregeling 80 jaar vrijheid

Alleen in 2025

Naoberschapsfonds* * Het Naoberschapsfonds is een nieuwe subsidie van de provincie Drenthe en vervangt de Culturele Impuls en de Snijvlaksubsidies

SPUK Impuls Jongerencultuur

Krediet Kunst in de openbare ruimte

Alleen in 2025

Eenmalig

€

55.398,00

€

135.000,00

Dia de Muertos (Dag van de Doden). Parade opening tentoonstelling Viva La Frida! 21 november 2021.

10

Kadernota Kunst & cultuur

Overzicht gesubsidieerde organisaties 2025-2028 Kerninstellingen:

Naam Status Discipline / soort instelling Kerntaak

: Stichting DNK : Kernvoorziening : Podiumkunsten, bibliotheekwerk en bioscoopvoorstellingen. : Het brengen van een breed programma van professionele podiumkunsten en bioscoopvoorstellingen ten behoeve van de bevolking van Assen.

Functies: 1. De Nieuwe Kolk vormt een ontmoetingsplaats voor hen die cultureel actief zijn, zowel als amateur of professional, achter de schermen en voor de schermen, lokaal en regionaal. De Nieuwe Kolk ontplooit zich tot een trekker van culturele samenwerking op het gebied van de podiumkunsten. Het zijn van Stadspodium betekent dat De Kolk ruimte biedt aan sociaal-culturele verhuringen, in het bijzonder ook in de kleine zaal. Een tweede profileringaccent heeft betrekking op symfonische muziek. Het Noord Nederlands Orkest (NNO) is een vaste speler in De Nieuwe Kolk. Het derde accent in het programmeringsconcept van De Nieuwe Kolk heeft betrekking op jeugdtheater en cultuureducatie. Kinderen en jongeren zijn van groot belang. Niet alleen vormen zij in Assen een relatief grote groep van de bevolking, maar bovendien wordt de basis voor het latere culturele leven op jonge leeftijd gelegd. De Nieuwe Kolk moet voor deze groepen dan ook iets bijzonder betekenen. 2. De filmprogrammering is een continue aangelegenheid; er zijn in De Nieuwe Kolk verschillende films te zien. 3. De bibliotheek (incl.

DNK-NXT) geeft invulling aan wettelijke kernfuncties bibliotheekwerk:  Het ter beschikking stellen van kennis en informatie;  Het bieden van mogelijkheden tot ontwikkeling en educatie;  Het bevorderen van het lezen en kennismaken met literatuur  Het organiseren van ontmoeting en debat  Het laten kennismaken met kunst en cultuur. Bijzonderheid: Voor zover de accommodatie niet gebruikt wordt voor culturele doeleinden, verhuurt de Stichting DNK de daarvoor geschikte ruimten commercieel. Met ingang van 2026 is de Wet stelsel openbare bibliotheekvoorzieningen met zorgplicht voor elke gemeente van toepassing. Drie thema’s zijn hierbij van belang: 1. Geletterde samenleving 2. Participatie in de informatie samenleving

11

Kadernota Kunst & cultuur

3. Een lang leven ontwikkelen. In de komende beleidsperiode wordt duidelijk welke effecten dit heeft op het bibliotheekwerk van de gemeente Assen. Subsidiebedrag

€ 8.719.724 € 66.667

Het Informatiepunt Digitale Overheid (IDO), (excl. 10% korting)

Bijdrage aan ambities kadernota cultuur 

Spraakmakende hoofdstad van Drenthe: door het aanbieden van een aantrekkelijk aanbod op het gebied van podiumkunsten, een breed leesaanbod en -programma, het creëren van een ontmoetingsplek voor de inwoners van Assen (en de regio);

Kinderen en jongeren groeien op met kunst en cultuur: DNK NXT is een bijzondere plek voor kinderen en jongeren waar leren, ontdekken en spelen centraal staan. Door kennismaking met taal, techniek en cultuur biedt DNK-NXT de mogelijkheid om talenten spelenderwijs te ontwikkelen. De drie publieksfuncties van DNK (bibliotheek, bioscoop en theater) krijgen hierin allemaal een plek op een manier die aansluit bij de leefwereld van de jeugd;

Kunst en cultuur voor iedereen: de bibliotheek en het ontmoetingsplein zijn een plek voor alle inwoners van Assen;

Met kunst meer bereiken: door de aanwezigheid van een theater, bibliotheek en bioscoop kunnen crossovers makkelijk gerealiseerd worden. DNK spant zich in voor activiteiten op het snijvlak van kunst en het sociaal domein.

Film Wildeboel – filmmakers Henk en Janetta Bos van Nighthawk Productions Assen - première in De Nieuwe Kolk, 24 oktober 2025.

12

Kadernota Kunst & cultuur

Naam Status Discipline / soort instelling Kerntaak

: Podium Zuidhaege : Kernvoorziening : Amateurkunsten en buitenschoolse kunsteducatie : Podium Zuidhaege is een organisatie die ruimte biedt aan verenigingen /organisaties uit het amateurveld en (kunsteducatie-)cursussen voor de inwoners van Assen.

Overige functies: 1. De programmering van de groepen die gebruik maken van Podium Zuidhaege en de programmering in De Schalm of HPK - zaal van andere partijen op het gebied van kunst en cultuur; 2. In samenwerking met culturele partners in Assen, professionals en semi-professionals, alsook amateurs, het ontwikkelen van activiteiten; 3. Culturele Hotspot: een plek zijn waar mensen zich (creatief) ontwikkelen, (zichzelf) ontdekken en anderen ontmoeten om ideeën uit te wisselen en verbindingen met elkaar en anderen aan te gaan. Dit uit zich in het organiseren themafestivals en showcases. Bijzonderheden: In 2025 – 2026 wordt het gebouw verduurzaamd. Dit zal effect hebben op de activiteiten die er plaatsvinden. Subsidiebedrag

€ 1.288.990,00

Optreden dichter des vaderlands Babs Gons tijdens Spoken Wordfestival in Podium Zuidhaege, 12 mei 2023.

13

Kadernota Kunst & cultuur

Bijdrage aan ambities kadernota cultuur

14

Spraakmakende hoofdstad van Drenthe: ontwikkelen van een culturele hotspot door middel van thema-festivals;

Kinderen en jongeren groeien op met kunst en cultuur: faciliteren aanbod cursussen kunsteducatie, verbinding maken met binnenschoolse kunsteducatie;

Kunst en cultuur voor iedereen: aanbieden van (betaalbare) huisvesting voor amateurkunstverenigingen en kunsteducatieaanbieders;

Met kunst meer bereiken: samenwerking /ruimte bieden aan activiteiten op het snijvlak van het sociaal domein.

Kadernota Kunst & cultuur

Naam Status Discipline / soort instelling Kerntaak a) b) c) d)

: Stichting ICO Centrum voor Kunst & Cultuur : Kernvoorziening : Cultuureducatie en talentontwikkeling : De stichting stelt zich ten doel mensen hun creatieve vermogens te laten ontdekken, ontplooien en uitdrukken, door middel van: Advisering en kennisdeling op het gebied van cultuureducatie en cultuurparticipatie; b. Samenwerking met overheden, het onderwijs, maatschappelijke instellingen en andere organisaties in haar werkgebied en daarbuiten; Het initiëren, ontwikkelen, organiseren en realiseren van projecten op het gebied van cultuureducatie en cultuurparticipatie; Het bevorderen van talentontwikkeling voor kinderen en jongeren zowel binnen schools als naschools en in de vrije tijd; Het stimuleren en mogelijk maken van fysieke maakplekken voor kinderen en jongeren

Bijzonderheden: Het ICO is bestuurlijk gefuseerd met Stichting Kunst & Cultuur en Cultuurklik onder de naam Cultuurzaam. Ook staf- en ondersteunende diensten van het ICO zijn bij die stichting ondergebracht. Subsidiebedrag

€ 878.850

Bijdrage aan ambities kadernota cultuur

15

Spraakmakende hoofdstad van Drenthe: Bijdrage aan stedelijke evenementen en festivals.

Kinderen en jongeren groeien op met kunst en cultuur: Adviseert, ontwikkelt en voert projecten uit op het gebied van binnenschoolse cultuureducatie in het PO, VO, MBO en de kinderopvang. Ondersteunt en stimuleert talentontwikkeling (buitenschools) via Kunstbende en DAF en incidentele projecten.

Kunst en cultuur voor iedereen: Ontwikkelt projecten voor specifieke doelgroepen.

Met kunst meer bereiken: Initieert of adviseert over projecten waarmee kunst en cultuur worden geïntegreerd in de zorg en het sociaal domein.

Kadernota Kunst & cultuur

Naam Status Discipline / soort instelling Kerntaak

: Drents Museum : Kernvoorziening : Museum voor kunst en erfgoed : Het museum beheert de collectie van Drenthe met daarin stukken uit de Drentse historie en archeologie. Het is een bijzondere collectie, uniek voor Nederland. Daarnaast bezit het museum een spraakmakende collectie kunst uit de jaren 1885 -1935 en hedendaags realisme. Het museum heeft een gevarieerd tentoonstellingsaanbod dat bezoekers uit heel Nederland (en daarbuiten) trekt.

Subsidiebedrag

€ 257.500,00

Bijdrage aan ambities kadernota cultuur

16

Spraakmakende hoofdstad van Drenthe: Door zijn tentoonstellingen heeft het museum in de provincie, nationaal en internationaal een positie verworven. Het zet hiermee de stad Assen op de kaart.

Kunst en cultuur voor en door iedereen: Spant zich in om inwoners met een kleine beurs te bereiken, en inwoners die niet snel een museum bezoeken.

Kinderen en jongeren groeien op met kunst en cultuur: Biedt cultuureducatie aan kinderen en jongeren. Bij de bijzondere tentoonstellingen zijn ook vaak activiteiten specifiek voor kinderen en jongeren. Labyrinthia en het Poppenhuis zijn zeer geschikt voor kinderen.

Met kunst en cultuur meer bereiken: Spant zich in om specifieke doelgroepen te bereiken, zoals mensen met een auditieve beperking of mensen met autisme. Het museum ondersteunt en faciliteert het debat over maatschappelijke vraagstukken in samenhang met tentoonstellingen en collectie.

Kadernota Kunst & cultuur

Naam : Stichting Garage TDI jeugdtheater Drenthe Status : Kernvoorziening Discipline / soort instelling : Jeugdtheater, dans; producties, cultuureducatie en talentontwikkeling Kerntaak : Garage TDI is een werkplaats voor de verbeelding, met vier functies: 1. Jeugdtheater- en -dansgezelschap met voorstellingen die in het theater, op locatie en op scholen gespeeld worden, zowel lokaal, regionaal als (inter)nationaal; 2. Talentontwikkeling: jeugdtheaterschool, vooropleiding Theater & productiehuis en productieplekken voor jonge makers; 3. Educatie en participatieprojecten in het primair en voortgezet onderwijs; 4. Art of Wonder: jaarlijks jeugdtheaterfestival in coproductie met Stichting Axis. Bijzonderheden In 2024 is Art of Wonder ondergebracht onder de Stichting Axis. Subsidiebedrag

€ 175.345,00

Bijdrage aan ambities kadernota cultuur

17

Spraakmakende hoofdstad van Drenthe: Draagt met kwalitatief hoogstaande producties provinciaal, landelijk maar ook internationaal bij aan de uitstraling van Assen als provinciehoofdstad met een prikkelend cultureel aanbod;

Kinderen en jongeren groeien op met kunst en cultuur: Maakt mogelijk dat kinderen en jongeren op school kennismaken met theater en dans en vervolgens via de jeugdtheaterschool en vooropleiding de kans krijgen zich cultureel verder te ontwikkelen. Garage TDI bedient daarbij de volledige keten van talentontwikkeling.

Kunst en cultuur voor iedereen: -

Met kunst meer bereiken: Zet kunst en cultuur in als middel om bij te dragen aan maatschappelijke vraagstukken en opgaven. Spant zich in om verschillende specifieke doelgroepen te bereiken, waaronder jongeren met mentale problemen.

Kadernota Kunst & cultuur

Naam Status Discipline / soort instelling Kerntaak

: Drents Archief : Kernvoorziening : Erfgoededucatie, archivering : Behouden, bewerken en benutten van archiefbescheiden en cultuurhistorisch erfgoed toegankelijk maken voor en onder de aandacht brengen van een breed publiek.

Bijzonderheden Het Drents Archief is een gemeenschappelijke regeling. Subsidiebedrag

€ 153.000

Bijdrage aan ambities kadernota cultuur

18

Spraakmakende hoofdstad van Drenthe: Organiseert breed toegankelijke evenementen op het gebied van cultuurhistorisch erfgoed van Assen en Drenthe. Bewaart het Assense en Drentse culturele erfgoed.

Kinderen en jongeren groeien op met kunst en cultuur: Biedt erfgoededucatie in het primair en voortgezet onderwijs.

Kunst en cultuur voor iedereen: Verleidt uiteenlopende publieksgroepen om actief gebruik te maken van zijn collecties, o.a. via publieksactiviteiten.

Met kunst meer bereiken: -

Kadernota Kunst & cultuur

Specifieke organisaties

Naam organisatie

Disciplines

Structureel Subsidiebedrag (jaarlijks)

Functie

Spraakmakende hoofdstad van Drenthe

Stichting CAMPIS Want2swing

Beeldende kunst Muziek

€ 154.500

Exposeren hedendaagse kunst

X

€ 15.914

Muziekkamer Assen Drents Schildergenootschap Kunst aan de Vaart

Muziek

€ 3.028

Ontwikkeling van muziekcultuur in het algemeen, en jazz- en bigbandmuziek in het bijzonder, van en voor (de jeugd van) Assen en het noorden van Nederland. Programmeren klassieke muziek

Beeldende kunst

€ 4.243

Beeldende kunst, muziek Erfgoed

Asser Historische Vereniging Internationaal Filmfestival Assen Stichting Axis (Art of Wonder)

19

Kinderen en jongeren groeien op met kunst en cultuur X

Kunst en cultuur voor iedereen

X

X

X

X

Het exposeren van kunst op een laagdrempelige locatie

X

X

€ 10.588

Exposeren kunst in het centrum; educatieproject

X

€ 3.000

Bewaren en toegankelijkheid Asser X erfgoed.

Film

€ 20.000

Theater, dans, muziek

€ 45.000

Programmeren films vanuit een inclusief, intersectioneel feministisch perspectief; filmeducatie en talentontwikkeling jaarrond Jaarlijks jeugdtheaterfestival voor alle leeftijden: programmeren jeugdtheater; educatie; specifieke

Kadernota Kunst & cultuur

X

Met kunst meer bereiken

X X

X

X

X

X

X

X

Stichting Asser Bluesdagen

Muziek

€ 9.000

We the north

Multidisciplinair

€ 55.000

Preuvenement

Podiumkunsten, muziek Muziek

€ 15.000

Bevrijdingsfestival Cultuurcoach

Omroep Assen

20

€ 47.000 € 37.000 (daarnaast € 25.000 uit BRC en € 30.000 uit GALA)

Radio

€ 52.500 (vanuit Rijk)

Kadernota Kunst & cultuur

projecten voor speciale doelgroepen Programmeren bluesbands in het centrum tijdens tweedaags gratis toegankelijk festival Talentontwikkeling via noordelijke culturele netwerken; versterking noordelijke culturele infrastructuur; beïnvloeding van Rijksbeleid Cultuurparticipatie en beleving Door cultuur de waarde van de bevrijding onder de aandacht brengen Bevorderen cultuurparticipatie in de wijk; verbinding stedelijke instellingen en wijk stimuleren; integreren cultuur als middel in welzijnswerk Lokale omroep

X X

X X

X X

X X

X

X

X

X

X

X

Kadernota Kunst & cultuur gemeente Assen 2021 – 2024

Kadernota Kunst & Cultuur Assen – vastgesteld bij Raadsbesluit d.d. 7 mei 2020 conform voorstel

1

Ik cultuur Jij cultuurt Wij culturen Jullie culturen Assen cultuurt “Cultuur is de zuurstof van de samenleving, zonder kunst en erfgoed verstikt zij. Cultuur doet een appèl op onze verbeeldingskracht. Kunst en erfgoed komen voort uit creatief denken en handelen, en inspireren op hun beurt ook weer tot creativiteit. Kunstwerken en gebouwen uit heden en verleden, voorstellingen, concerten, films, boeken en vele andere culturele uitingsvormen laten ons kennismaken met andere werelden en denkbeelden en plaatsen daarmee onze eigen normen en waarden in een breder perspectief. Cultuur biedt ook een emotionele vrijplaats. Cultuur kan gevoelens van ontroering, troost en ontspanning veroorzaken, of juist walging, angst of medelijden oproepen. Kunstenaars zijn dé vertellers en verbeelders van onze samenleving. Cultuur kan ons verbinden, raken, veranderen en verwonderen.”

(Uit: Advies Cultuurbestel 2021 – 2024, Raad voor Cultuur)

Kadernota Kunst & Cultuur Assen – vastgesteld bij Raadsbesluit d.d. 7 mei 2020 conform voorstel

2

Inleiding Inhoud

3

1.Waarom vinden we kunst & cultuur belangrijk?

6

2.Vertrekpunt

8

Hoe staan we ervoor?

8

Assen 2020 – 2024

9

Maatschappelijke ontwikkelingen en trends

10

Ontwikkelingen cultuurbeleid rijk en provincie

11

Conclusie

11

3.Wat willen we?

12

Spraakmakende provinciehoofdstad van Drenthe

12

Kinderen en jongeren groeien op met cultuur

12

Kunst & cultuur voor en door iedereen

12

Met kunst & cultuur meer bereiken

12

4.Hoe gaan we onze ambities waarmaken?

13

Ontwikkelingen per sector

16

Gemeentelijke inzet

19

Subsidiesystematiek

19

5.Financiën

22

6.Vervolg

20

Bijlage

24

Gemeente en cultuurbeleid

24

Kadernota Kunst & Cultuur Assen – vastgesteld bij Raadsbesluit d.d. 7 mei 2020 conform voorstel

3

Inhoud In deze nota presenteren we u de kaders voor het gemeentelijk cultuurbeleid voor de komende jaren. U leest wat het gemeentebestuur belangrijk vindt, wat we willen bereiken en hoe we daar samen met de culturele partners aan willen werken. Op het gebied van cultuur concentreert de rol van de gemeente zich op het zorgen voor goede basisvoorzieningen en het bieden van mogelijkheden voor kinderen om hun talenten te ontdekken en te ontwikkelen. Dat stelt ons als maker of consument in staat van cultuur te genieten en ons leven te verrijken. Maar de betekenis van cultuur reikt verder dan het persoonlijke. Cultuur verbindt en activeert en kan een cruciale rol spelen bij het realiseren van maatschappelijke en economische doelen: een levendige binnenstad, leefbare wijken, vitale ouderen, gezonde kinderen en evenwichtige jongeren, interculturele ontmoetingen, een aantrekkelijk vestigingsklimaat… zonder cultuur geen succes. Daarmee raakt cultuur aan veel gemeentelijke beleidsterreinen. In deze kadernota Kunst & Cultuur bezien we de diverse aspecten van gemeentelijk cultuurbeleid in samenhang. We stellen ons de vraag hoe we onze energie en beperkte middelen optimaal kunnen inzetten voor Assen en de Assenaren en hoe we in de Drentse hoofdstad vorm kunnen geven aan samenwerking met meerwaarde. Leidraad daarbij vormen vier centrale ambities: • • • •

het versterken van het profiel van Assen als hoofdstad van Drenthe; het behouden en verder ontwikkelen van Assens culturele aanbod voor opgroeiende kinderen en jeugd; het waarborgen van een gevarieerd cultureel aanbod voor álle inwoners, en meer en beter gebruik maken van kunst & cultuur bij het realiseren van maatschappelijke en economische doelen.

Deze ambities leiden tot aanscherping en (deels) herformulering van ons gemeentelijke beleid en tot nieuwe uitgangspunten in de samenwerking met de culturele partners en onze subsidiesystematiek. Deze nota is tot stand gekomen in samenspraak met inwoners, culturele instellingen, verenigingen en andere betrokkenen uit de Asser samenleving. Zij hebben ons rijk gevoed. Waarvoor nogmaals dank. Een eerste verkennende discussie vond plaats op 16 oktober 2019. Die avond gaf belangrijke input. De conceptversie van deze nota is op de tweede discussieavond op 14 januari besproken. Over het algemeen waren de reacties op de gepresenteerde ambities en uitgangspunten positief. Veel opmerkingen en suggesties die we die avond ontvingen, kunnen we gebruiken bij de verdere uitwerking van deze kadernota in een uitvoeringsprogramma. Waar ze van belang waren voor de kadernota zelf, zijn ze erin verwerkt. De ambities en uitgangspunten in deze kadernota vormen de basis voor nieuwe afspraken met de culturele partners in Assen. De nieuwe afspraken worden van kracht op 1 januari 2021. Daarmee is 2020 een overgangsjaar waarin we formeel het lopende beleid voortzetten, maar in de praktijk alvast zullen proberen met elkaar invulling te geven aan de nieuwe ambities. Kadernota Kunst & Cultuur Assen – vastgesteld bij Raadsbesluit d.d. 7 mei 2020 conform voorstel

4

De opbouw van deze nota Deze nota over beleid op het gebied van Kunst & Cultuur start met de vraag waarom we Kunst en Cultuur belangrijk vinden. Die vraag beantwoorden we in hoofdstuk 1. In hoofdstuk 2 geven we een schets van hoe Assen er voorstaat. Waarover zijn we tevreden, wat zien we graag anders? Hoe verandert Assen en waarmee moeten we verder rekening houden? Hierna formuleren we in hoofdstuk 3 onze ambities: waaraan willen we dat Kunst & Cultuur in Assen bijdraagt? In hoofdstuk 4 leest u vervolgens hoe we onze ambities waar willen maken; met nieuwe keuzes en accenten in ons gemeentelijk beleid en afspraken met de culturele partners. In de laatste twee hoofdstukken (Financiën en Vervolg) schetsen wij kort hoe we van kaders naar uitvoering willen gaan.

Kadernota Kunst & Cultuur Assen – vastgesteld bij Raadsbesluit d.d. 7 mei 2020 conform voorstel

5

1. Waarom vinden we kunst & cultuur belangrijk? Cultuur manifesteert zich in veel verschillende gedaanten: in kunst, creatieve industrie, media, maar ook in politiek en samenleving. Het vervult soms een zichtbare, maar veel vaker een onzichtbare sleutelrol in onze maatschappij. Cultuur is een van de bouwstenen van ontwikkeling op economisch, sociaal en politiek niveau. Elke verandering in onze samenleving is begonnen doordat iemand een idee kreeg. Een creatief idee over hoe dingen anders, beter, leuker, mooier zouden kunnen. Een sterke samenleving is een samenleving die creativiteit stimuleert, waardeert en de ruimte biedt. In deze cultuurnota beschouwen we cultuur niet in de volle breedte. We hebben het vooral over 'kunst & cultuur', over artistieke activiteiten en uitingen; over toneel, dans, muziek, film, beeldende kunst, literatuur. Ook cultureel erfgoed en media rekenen we tot het gemeentelijke cultuurbeleid. Deze zaken vinden we belangrijk. Waarom? Omdat kunst & cultuur waarden creëren. Die waarden liggen op verschillende terreinen:

Artistiek Kunst heeft waarde in zichzelf. Kunst voor de kunst. Kunst omdat de kunstenaar het maken moest. En waarvan anderen genieten. Schilderijen, beelden, muziek, verhalen, gedichten, voorstellingen... actueel of eeuwen oud. Mooi, verrassend, de moeite waard.

Persoonlijk De waarde van kunst schuilt ook in wat het persoonlijk voor ons betekent. Voor de toeschouwer, de luisteraar en de maker. Kunst stelt vragen, kunst geeft antwoorden. Kunst zet aan het denken. Zelf kunst maken stimuleert onze creativiteit en ontwikkeling. Kunst verruimt de blik en verrijkt de geest.

Maatschappelijk Met de maatschappelijke waarde van kunst & cultuur doelen we op de bijdragen ervan aan een leefbare, tolerante, creatieve en flexibele samenleving. Kunst stelt vragen en zet ons aan het denken. Kunst confronteert én verbindt. Door er samen te genieten. En door er samen mee bezig te zijn, in de vereniging of in de eigen woonomgeving. Kunst & cultuur als het cement tussen de stenen.

Ruimtelijk In Nederland leven we niet in een natuur- maar in een cultuurlandschap. Architectuur, ruimtelijk ontwerp, kunst in de openbare ruimte; ze maken onze leefomgeving mooier, en maken het tot een leefwereld met een eigen identiteit, waarin we ons thuis voelen. Kadernota Kunst & Cultuur Assen – vastgesteld bij Raadsbesluit d.d. 7 mei 2020 conform voorstel

6

Historisch besef Het heden begrijpen en de toekomst vormgeven kan niet zonder het verleden te kennen. Kunstwerken, monumenten, archieven en ander erfgoed ontsluiten ons verleden en helpen ons om onszelf beter te begrijpen en steviger te wortelen.

Economisch Tot slot benoemen we hier de economische waarde van kunst & cultuur. Een stad met een rijk cultureel leven is een aantrekkelijke stad. Voor nieuwe bewoners, voor bezoekers en voor ondernemers. Succesvolle steden zijn culturele steden. De economische betekenis van kunst manifesteert zich ook in nieuwe producten: zonder aansprekend design geen succes.

Identiteit De betekenis van kunst schuilt ook in hoe het bijdraagt aan onze identiteit. Onze kleding, de muziek waar we van houden, de boeken die we lezen, het schilderij boven de bank… het zijn kunstenaars die voor een belangrijk deel vorm geven aan onze identiteit. Dat geldt ook voor een stad. Wat is de identiteit van Assen? Waarmee onderscheiden wij ons? De betekenis van kunst & cultuur manifesteert zich op vele terreinen. Niet afzonderlijk, maar altijd met elkaar verweven. Daarvan moeten we ons bewust zijn. Discussies over de betekenis van kunst & cultuur lopen vast als we slechts één aspect bekijken. Het gaat om het geheel. Om wat kunst & cultuur aan moois oplevert, om wat het aan denkkracht genereert, hoe het ons open stelt voor nieuwe ideeën en andere mensen, hoe het ons laat zien waar we vandaan komen en wie we zijn, hoe we er plezier aan beleven en hoe het ons leven verrijkt en onze stad sterker maakt. Of korter gezegd: hoe het bijdraagt aan ons 'Bruto Lokaal Geluk'.

Kadernota Kunst & Cultuur Assen – vastgesteld bij Raadsbesluit d.d. 7 mei 2020 conform voorstel

7

2. Vertrekpunt Alvorens nieuwe ambities en kaders voor het gemeentelijk cultuurbeleid te formuleren stonden we stil bij de actuele situatie. Dat deden we op 16 oktober tijdens de eerste discussiebijeenkomst over de nieuwe cultuurnota. Zo'n tachtig vertegenwoordigers van culturele instellingen en verenigingen in Assen lieten weten wat volgens hen goed en minder goed gaat. Aanvullend zijn verdiepende gesprekken gevoerd met culturele instellingen en anderen. Hieronder doen wij daarvan kort verslag. Daarbij realiseren we ons dat de waarde van deze 'analyse' betrekkelijk is maar wel houvast biedt bij het kiezen van een nieuwe koers en een andere manier van werken. Bij het maken van die keuzes willen we ook rekening houden met te verwachten nieuwe ontwikkelingen in onze stad en de culturele (beleids)omgeving. Daarover meer in de laatste paragrafen van dit hoofdstuk.

Hoe staan we ervoor? Een rijk aanbod Assen heeft ‘vele parels’. Er is veel waar Assenaren trots op zijn: de (grotere) culturele instellingen, de festivals en evenementen, de toenemende aandacht voor kunst in het basisen voortgezet onderwijs, het rijke en gevarieerde amateurkunstleven, de vele initiatieven die er elk jaar weer opborrelen in Assen en omgeving. Welbeschouwd gebeurt er veel in Assen en omgeving.

Onbenutte kansen Er gebeurt veel in Assen, er zijn veel ‘creatieve makers’ met veel ‘culturele energie’ – professionals en amateurs – maar er is te weinig samenhang. Het is los zand en geen stevig gebouw. Daardoor blijven kansen onbenut. Vanuit de gemeente is er in de achterliggende jaren (te) weinig aandacht geweest voor cultuur en de relaties met de culturele partners. Ook bood het cultuurbudget de laatste jaren weinig tot geen ruimte voor nieuwe initiatieven. Er is begrip voor de beperkte financiële ruimte bij de gemeente. Maar ook zonder extra geld kan met meer betrokkenheid en inzet veel winst worden behaald.

Sturing en eigenaarschap De instellingen ontwikkelen hun beleid en programmering zonder heldere visie van en inhoudelijke sturing door de gemeente. Instellingen geven aan hier wel behoefte aan te hebben om toekomstgericht te kunnen programmeren. Instellingen vervullen een maatschappelijke taak. Om vooraf en achteraf te kunnen beoordelen of en in hoeverre zij daarin slagen, zijn gezamenlijk geformuleerde kaders nodig. Het is niet altijd duidelijk wat precies de kerntaken van verschillende instellingen zijn en waar 'domeingrenzen' liggen. Instellingen proberen hierover wel onderling af te stemmen, maar ook hier is behoefte aan scherpere kaders.

Cultuurbudget Het cultuurbudget van de gemeente Assen bedroeg in 2019 ca 10,5 miljoen euro. Bij instellingen die gehuisvest zijn in gemeentelijk vastgoed (DNK Podium Zuidgage en Garage TDI) worden de huurkosten mee gesubsidieerd en terugbetaald aan de gemeente*. In totaal Kadernota Kunst & Cultuur Assen – vastgesteld bij Raadsbesluit d.d. 7 mei 2020 conform voorstel

8

gaat het om ca. 6,5 miljoen euro uit het cultuurbudget dat terugvloeit naar de gemeente als huur. Zonder kosten voor huisvesting bedraagt de cultuurbegroting derhalve zo’n 4 miljoen. De besteding van het grootste deel ligt jaarlijks vast; een klein deel is beschikbaar voor incidentele en/of nieuwe initiatieven. * Deze methodiek is anders dan bij sport, waarbij de kosten va het vastgoed rechtstreeks ten laste komen van de gemeentelijke vastgoed-exploitatie.

Assen 2020 – 2024 Met de ambities en uitgangspunten voor het cultuurbeleid 2021-2024 willen spelen we in op de huidige situatie en toekomstige ontwikkelingen. Daarom schetsen we hieronder een beeld van een aantal ontwikkelingen waar Assen in de komende jaren mee te maken krijgt.

Groei De prognoses laten zien dat de bevolking van Assen groeit van 69.000 in 2020 tot 71.000 in 2030 en verder naar 73.000 in 2040.

Stad voor gezinnen In Assen wonen relatief veel kinderen en de komende jaren neemt hun aandeel verder toe. De leeftijdsgroepen 20-30 zijn ondervertegenwoordigd. Jongeren trekken naar Groningen. Na de studie lijken ze weer terug te komen want in de leeftijdsgroepen daarboven (jonge ouders) zien we weer een toename. Verder zien we dat ook in Assen het aantal 70+ers flink toeneemt.

Kadernota Kunst & Cultuur Assen – vastgesteld bij Raadsbesluit d.d. 7 mei 2020 conform voorstel

9

Veel diversiteit Van de Asser bevolking is ongeveer 86 % autochtoon en 14% met een migratieachtergrond.Veel Assenaren werken in de zorg en de dienstverlening. Relatief weinig in de industrie en bouw. Het gemiddelde inkomen in Assen ligt iets onder het Nederlandse gemiddelde. Als we kijken naar de inkomensverdeling, dan zien we dat in Assen de spreiding minder is dan gemiddeld in Nederland. Relatief veel inwoners van Assen zitten in de 'lagere middengroepen'. Assen heeft vijf wijken met meer 'laaggeletterdheid' dan landelijk gemiddeld. Gemiddeld besteedbaar gezinsinkomen (CBS)  

Nederland 47.500 Assen 45.200

Cultureel profiel Op de discussieavond op 16 oktober is de aanwezigen gevraagd hoe zij het huidige culturele profiel van Assen typeren. Trefwoorden die eruit sprongen waren Noordelijk, zuinig, kalm, traditioneel en gezinnen. Gevraagd naar hoe dat profiel er over vijf jaar uit zou moeten zien klonken termen als hoofdstad van Drenthe, vernieuwend, uitgesproken, dynamisch en – opnieuw – gezinnen. Samengevat is de wens dat Assen nadrukkelijk een stad voor gezinnen blijft, maar dat het allemaal wel wat dynamischer en vernieuwender mag. Dat past bij de positie van Assen als hoofdstad van Drenthe.

Maatschappelijke ontwikkelingen en trends Onze samenleving verandert. Waar deze veranderingen van betekenis zijn voor het kunst & cultuurbeleid, houden we er rekening mee. We signaleren de volgende trends en ontwikkelingen: 1.

2. 3. 4. 5.

Onder meer door de opkomst van internetwinkels zal het fysieke winkeloppervlak, ook in de binnenstad, afnemen. Hierdoor verandert het gebruik en de functie van de binnenstad en zal cultuur een grotere rol krijgen in het aantrekkelijk houden van de binnenstad. Door de voortzettende digitalisering raken mensen met geringe digitale vaardigheden steeds verder achterop. Aan de andere kant biedt digitalisering ook allerlei nieuwe (creatieve en economische) kansen. In de samenleving is een groeiende aandacht voor diversiteit en inclusie van mensen die (vanwege geaardheid, identiteit, afkomst of beperkingen) 'anders' zijn dan de meeste anderen. In een 'grenzeloze wereld', waarin we op elk moment van de dag over alles in de wereld gevraagd en ongevraagd worden geïnformeerd, neemt de belangstelling voor de regionale cultuur en de eigen wortels toe. Net als elders zal ook in Assen het aandeel ouderen toenemen.

Kadernota Kunst & Cultuur Assen – vastgesteld bij Raadsbesluit d.d. 7 mei 2020 conform voorstel

10

6. 7.

Als reactie op de individualisering zoeken we als samenleving steeds naar de balans tussen individualiteit en gemeenschap. Kunst & Cultuur bieden daarbij waardevolle instrumenten. Ook in de sector Kunst & Cultuur nemen de (loon)kosten jaarlijks toe.

Ontwikkelingen cultuurbeleid rijk en provincie In 2018 schetste het kabinet in Cultuur in een open samenleving het cultuurbeleid van het kabinet voor de jaren 2018-2021. De uitwerking van het cultuurbeleid gebeurt in vijf thema’s: 1. 2. 3. 4. 5.

Cultuur maakt nieuwsgierig (cultuureducatie); Ruimte voor nieuwe makers en cultuur; Een leefomgeving met karakter; Cultuur is grenzeloos; Een sterke culturele sector.

Voor deze thema's stelt het kabinet extra geld beschikbaar. Onder meer voor muziekonderwijs, diversiteit, creatieve industrie, volkscultuur en erfgoed. Het kabinet heeft ook geld beschikbaar gesteld voor regionale samenwerking. In Noord-Nederland heeft dat geleid tot het samenwerkingsverband We the North. Hiermee willen de provincies Groningen, Fryslân en Drenthe en de gemeenten Groningen, Leeuwarden, Emmen en Assen de cultuur in Noord-Nederland en de interactie tussen stad en platteland versterken. De provincie Drenthe zet in de periode 2021-2024 op het gebied van cultuur grotendeels het huidige beleid voort. Dit is geformuleerd in De Verbeelding van Drenthe, met accenten op cultuureducatie, een provinciebreed dekkend aanbod, en participatie & ontwikkeling. Tevens streeft de provincie ernaar om samen met gemeenten en andere partners de kracht van cultuur te gebruiken bij het oplossen van maatschappelijke vraagstukken. Bijvoorbeeld op het gebied van leefbaarheid, laaggeletterdheid, ouderen, integratie, vergroten van kansen op de arbeidsmarkt. Hetzelfde geldt voor doelen op ruimtelijk en economisch terrein (cultuurhistorische waarden, versterken vestigingsklimaat, bevorderen toerisme).

Conclusie Ter afsluiting van dit hoofdstuk trekken we enkele conclusies. Allereerst dat Assen een rijk en gevarieerd cultureel aanbod kent, met veel waar we trots op kunnen zijn. Dat rijke aanbod danken we in sterke mate aan de inzet van de mensen in het culturele veld; de instellingen, de verenigingen en de makers van al dat moois. Als gemeente hadden we in de achterliggende jaren meer kunnen én moeten doen om kansen en initiatieven uit de samenleving beter te benutten. We zien dat – mede door nieuw rijks- en provinciaal beleid – zich nieuwe kansen aandienen.

Kadernota Kunst & Cultuur Assen – vastgesteld bij Raadsbesluit d.d. 7 mei 2020 conform voorstel

11

3. Wat willen we? Als gemeente willen we helpen de voorwaarden te creëren voor een veelzijdig en inspirerend cultureel leven. Onze mogelijkheden en middelen zijn daarbij beperkt. Daarom moeten we keuzes maken. Wat vinden we belangrijk? Wat willen we bereiken? Hieronder formuleren we vier richtinggevende ambities. Ze geven onszelf, de instellingen en andere partners houvast bij de keuzes in de verdere uitwerking van het cultuurbeleid in Assen.

Spraakmakende provinciehoofdstad van Drenthe We willen een cultureel profiel dat recht doet aan onze positie als provinciehoofdstad. Dat betekent dat Assen zich in het culturele aanbod positief onderscheidt van andere Drentse gemeenten; Assen biedt meer en net iets verrassender, prikkelender, vernieuwender. Een toegankelijke, vriendelijke middelgrote stad waar mensen uit de regio en andere delen van ons land graag naar toe komen om te ontdekken dat de Drentse provinciehoofdstad meer biedt dan ze dachten.

Kinderen en jongeren groeien op met cultuur Omdat we kunst & cultuur belangrijk vinden, bieden we kinderen al op jonge leeftijd kansen zich cultureel te ontwikkelen. Jong geleerd is oud gedaan. Dat past bij ons karakter als familiestad. Assen is een fijne stad om in op te groeien met een compleet onderwijsaanbod in een overzichtelijke en veilige stad met alle voorzieningen. En een stad met bovengemiddelde aandacht voor cultuureducatie en participatie voor kinderen en jongeren. Hiermee sluiten we aan op een kwaliteit die Assen nu al heeft. Die kwaliteit willen we koesteren en versterken. Opgroeien met cultuur is des te meer van belang omdat in een snel veranderende wereld flexibiliteit en creativiteit steeds belangrijker worden.

Kunst & cultuur voor en door iedereen Kunst & cultuur in Assen zijn er voor alle inwoners, in het centrum en ook in de woonwijken. Iedereen in Assen kan van kunst & cultuur genieten en er actief aan deelnemen. Dat vraagt een gevarieerd, toegankelijk en gespreid aanbod met extra aandacht voor inclusiviteit.

Met kunst & cultuur meer bereiken Met deze vierde ambitie focussen we op de bijdragen die kunst & cultuur kunnen leveren aan maatschappelijke opgaven. Onze samenleving verandert. Technologische veranderingen, vergrijzing, nieuwkomers, veranderende arbeidsverhoudingen, stadsontwikkeling… steeds opnieuw moeten we met elkaar in gesprek over hoe we met die veranderingen om kunnen gaan. Kunst & cultuur bieden bij uitstek instrumenten om maatschappelijke opgaven aan te gaan en soms te helpen oplossen. Kunst & cultuur verruimen de blik, stimuleren de creativiteit, verbinden en dragen bij aan welzijn en gezondheid. Door kunst & cultuur meer te verbinden met andere beleidsterreinen worden we als stad sterker en aantrekkelijker. Het aanbod van culturele instellingen en kunstenaars willen we daarbij beter benutten. Kadernota Kunst & Cultuur Assen – vastgesteld bij Raadsbesluit d.d. 7 mei 2020 conform voorstel

12

4. Hoe gaan we onze ambities waarmaken? De in het vorige hoofdstuk geformuleerde ambities geven richting aan de keuzes die we bij de uitwerking en uitvoering van het cultuurbeleid in Assen moeten maken. In dit hoofdstuk schetsen we aan de hand van verschillende beleidsdoelen hoe we de gestelde ambities kunnen realiseren. Per ambitie hebben we een aantal concretere doelen benoemd de zo veel mogelijk in samenhang bijdragen aan die ambitie. Ook beschrijven we in dit hoofdstuk per onderdeel van de culturele sector een aantal kansen en ontwikkelingen die relevant zijn voor het realiseren van onze ambities. Tot slot gaan we in op onze gemeentelijke bijdrage. Het gaat dan met name om de ambtelijke inzet en de nieuwe subsidiesystematiek waarmee we willen werken. SPRAAKMAKENDE PROVINCIEHOOFDSTAD

Versterken profiel Assen is niet zomaar een stad in Drenthe, maar de hoofdstad. Daaraan danken we de aanwezigheid van het onder meer het Drents Museum, dat jaarlijks honderdduizenden bezoekers uit heel Nederland en daarbuiten naar Assen trekt. Een hoofdstad onderscheidt zich in belangrijke mate door wat er op cultureel gebied gebeurt. Assens profiel als provinciehoofdstad willen we versterken; met spraakmakende activiteiten, projecten, voorstellingen en evenementen. Voor bezoekers en toeristen, mensen uit de regio en de eigen inwoners.

Ruimte voor vernieuwing De kracht van kunst & cultuur schuilt vooral in vernieuwing. Dat is eigen aan kunstenaars. Aan nieuwe dingen moeten we wennen. Niet altijd zijn nieuwe kunstuitingen direct succescol. En dat hoeft ook niet. Als gemeente bieden we meer ruimte aan vernieuwing. Ruimte in meerdere aspecten: fysiek, beleidsmatig en financieel. Nieuwe initiatieven hebben soms tijd nodig om tot volle ontwikkeling te komen. Daar houden we rekening mee.

Werkplaatsen, broedplaatsen en expositieruimte Kunstenaars hebben werkruimte nodig; een geluiddichte kamer, een atelier met goed licht, oefenruimte, een grote werkplaats en expositieruimte. Kunst gedijt bij ontmoeting. Kunstenaars inspireren elkaar. In Assen is er behoefte aan meer (gemeenschappelijke) ruimtes als broedplaats voor nieuw talent; plekken om te experimenteren en grenzen te verleggen; ook voor nieuwe (digitale) disciplines in de creatieve industrie. We constateren dat kunstenaars wegtrekken uit Assen. In de behoefte aan werk- en tentoonstellingsruimte willen we beter voorzien. Een van de wegen die we hierbij zullen verkennen is de (tijdelijke) inzet van vastgoed uit onze eigen strategische portefeuille. Tijdelijke exposities kunnen ook een waardevolle bijdrage leveren aan de aantrekkelijkheid van de (binnen)stad. Met vastgoedeigenaars gaan we de mogelijkheden in beeld brengen.

Kadernota Kunst & Cultuur Assen – vastgesteld bij Raadsbesluit d.d. 7 mei 2020 conform voorstel

13

Communicatie en marketing Assen biedt meer dan je denkt. Nu al. En daar willen we nog veel aan toevoegen. Dan is het ook van belang we de inwoners en bezoekers van Assen daarvan goed op de hoogte houden. We gaan onderzoeken hoe we gezamenlijk de communicatie/marketing van het cultuuraanbod in Assen kunnen stroomlijnen en versterken.

We the North De afgelopen vier jaar heeft We the North zich ontwikkeld tot een sterk samenwerkingsverband dat in staat is gebleken aansprekende initiatieven van de grond te krijgen en hiervoor naast de inzet van eigen middelen voldoende, veel extra financiering aan te trekken. Het nieuwe vierjaren programma biedt ook voor Assen tal van kansen en past bij de uitstraling die we als provinciehoofdstad beogen. KINDEREN EN JONGEREN GROEIEN OP MET CULTUUR

Bovengemiddelde aandacht voor kinderen en jongeren Assen is een fijne stad om in op te groeien. Dat is een belangrijke kwaliteit van Assen en dat willen we zo houden. Nu al heeft Assen een rijk en gevarieerd aanbod aan culturele activiteiten voor kinderen. Op school en daarbuiten. Deze bovengemiddelde aandacht voor kinderen en jongeren willen we in stand houden. Daarbij is het van belang in het aanbod steeds goed in te spelen op de veranderende leefwereld van jongeren en eventuele belemmeringen voor deelname aan culturele activiteiten zo veel mogelijk weg te nemen.

Jongeren Momenteel heeft Assen weinig te bieden op het gebied van de passieve-jongerencultuur; uitgaan, pop-podium, evenementen, vrije tijd. In overleg met jongeren en betrokken partijen zetten we ons ervoor in ook voor hen een aantrekkelijk en toereikend aanbod tot stand te brengen. KUNST & CULTUUR VOOR EN DOOR IEDEREEN

Gevarieerd, toegankelijk en gespreid Kunst & cultuur in Assen zijn er voor alle inwoners; oud en jong, autochtoon en allochtoon, bemiddeld of onbemiddeld; in de theaters, buiten, en in andere toegankelijke accommodaties. Het aanbod aan kunst en cultuur is zodanig dat iedereen er iets van zijn gading in kan vinden. Met name noemen we hier culturele minderheden en nieuwkomers. We houden aandacht voor de betaalbaarheid van kunst.

Kadernota Kunst & Cultuur Assen – vastgesteld bij Raadsbesluit d.d. 7 mei 2020 conform voorstel

14

Aandacht voor specifieke doelgroepen Niet iedereen neemt uit zichzelf even gemakkelijk deel aan het culturele leven of herkent zich voldoende in het aanbod. In de keuze van ons aanbod en in hoe we dat onder de aandacht van het beoogde publiek brengen besteden we daar extra aandacht aan. We hechten aan inclusiviteit. In sommige wijken van Assen verkeren relatief veel mensen in een kwetsbare positie. We vinden het belangrijk ook deze inwoners meer te betrekken bij culturele initiatieven en activiteiten om ook langs deze weg hun kwetsbaarheid te verminderen.

Solide basisinfrastructuur Het culturele aanbod krijgt in Assen, net zoals in andere steden, voor een belangrijk deel gestalte via voorzieningen, die tezamen de basisinfrastructuur vormen voor het culturele leven in Assen. Deze basisinfrastructuur houden we – met rijk en provincie – in stand. Met de betrokken instellingen maken we langjarige afspraken over inzet, verwachte resultaten en financiering.

Stimuleren en faciliteren van jonge kunstenaars Amateurs en jonge, beginnende kunstenaars bieden we faciliteiten om met de door hen gekozen creatieve activiteiten bezig te zijn en zich hierin te ontwikkelen. Dat doen we met toegankelijke accommodaties, cursussen en adviezen. Kunst ontstaat en bloeit waar creatieve mensen elkaar ontmoeten. Daarvoor willen we meer bieden. Zie ook hiervoor bij 'Werkplaatsen, broedplaatsen en expositieruimtes' MET KUNST & CULTUUR MEER BEREIKEN

Verbinden met andere beleidsterreinen Kunst & cultuur bieden bij uitstek instrumenten om maatschappelijke opgaven aan te gaan. Daarom willen we kunst & cultuur – onder andere met samenlevingskunst (community art) – meer verbinden met andere beleidsterreinen. Te denken valt aan armoedebeleid, welzijn, ouderen, leefbaarheid, jeugdbeleid, stadsontwikkeling, binnenstadsbeleid, economie, vestigingsbeleid en het stimuleren van creatieve bedrijven. Er zijn vele voorbeelden van succesvolle projecten die bruggen slaan tussen cultuur en andere domeinen en ‘samenlevingskunst’ Van wat culturele instellingen en kunstenaars hierin te bieden hebben, willen we meer gebruik gaan maken. De komst van de omgevingswet en in het verlengde daarvan de omgevingsvisie biedt kansen om op visieniveau kunst & cultuur te verbinden met meerdere beleidsterreinen en om richting te geven aan de vormgeving van de stad (landschap en architectuur).

Kadernota Kunst & Cultuur Assen – vastgesteld bij Raadsbesluit d.d. 7 mei 2020 conform voorstel

15

Gezellige en aantrekkelijke binnenstad Een gezellige en aantrekkelijke binnenstad is goed voor Assen, de daar gevestigde ondernemers, ons profiel als spraakmakende provinciehoofdstad en – niet op de laatste plaats – de inwoners van Assen. We willen een binnenstad die er mooi uitziet, waar mensen zich thuis voelen en graag naar toe komen ook als door veranderend koopgedrag het winkeloppervlak verder afneemt. Met vormgeving, incidentele en terugkerende culturele activiteiten kunnen we de aantrekkelijkheid van de binnenstad versterken. Daarvoor moeten we kunst en cultuur met de nieuwe binnenstadsvisie verbinden.

Meer en beter samenwerken Cultuur ontstaat waar mensen elkaar ontmoeten. Door periodieke en incidentele overlegvormen te organiseren, partijen bij elkaar te brengen ontstaat een klimaat waar nieuwe ideeën opborrelen, (financierings)mogelijkheden worden verkend en initiatieven tot ontwikkeling komen. Daarmee gaan we aan de slag. Samenwerken is meer dan ‘afstemmen’; succesvolle samenwerking vereist overeenstemming over wat je samen wilt bereiken, inzicht in en respect voor elkaars kwaliteiten en heldere afspraken over ieders inzet. Deze cultuurnota is daarvoor een belangrijk vetrekpunt.

Initiatieven kunstenaars In Assen wonen en werken veel professionele – en amateurkunstenaars die de stad een warm hart toedragen en zich – als individu of gezamenlijk – met veel energie (en dikwijls belangeloos) inzetten voor het culturele klimaat in Assen. Onze waardering daarvoor hebben we niet altijd voldoende laten blijken. Dat gaat veranderen. We willen initiatieven van kunstenaars die aansluiten op onze ambities en voor de stad van betekenis zijn zoveel mogelijk faciliteren en ondersteunen. Zie ook hiervoor bij 'Werkplaatsen, broedplaatsen en expositieruimtes'

Ontwikkelingen per sector Cultuurbeleid krijgt concreet gestalte in de activiteiten en het aanbod van culturele instellingen, verenigingen en individuele kunstenaars. In het veld van kunst & cultuur onderscheiden we verschillende ‘sectoren’. Hieronder geven we per sector een korte schets van de huidige stand van zaken, zo nodig aangevuld met nieuwe of extra ambities waaraan we in de komende jaren samen met de culturele partners gaan werken.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Assen&id=d0f7fdd1-a5d0-4969-a677-5a9a815d4fc6