2. Bijlage Nota van Uitgangspunten omgevingsplan Assen
Tekst van het document
23
aanleiding is, per gebied ook maatwerk geleverd worden (bijv. binnenstad, Stadskwartier). Dit borgen we door in onze werkwijze het gebied centraal te stellen. Voor nieuwe beleidsactualisaties stellen we nieuwe regels op, zo spelen we in op maatschappelijke ontwikkelingen. Soorten regels Bij het opstellen van regels in het omgevingsplan is meer ruimte voor verschillende soorten regels. Wanneer enkel een specifieke zorgplicht niet voldoende is om een bepaald aspect – zoals het realiseren en beschikbaar houden van voldoende parkeergelegenheid – te regelen in het omgevingsplan, dan kunnen er meer specifieke regels worden gesteld. Afhankelijk van de mate waarop informatie over, dan wel sturing op activiteiten gewenst is, kunnen we kiezen voor: • Algemene regels: een dergelijke regel bindt alle inwoners en bedrijven, maar er is op grond van die regel geen verplichting om voor het uitvoeren van de activiteit iets te melden of aan te vragen. Een voorbeeld is een geluidsnorm. • Meldingsplicht: dit is ook een vorm van een algemene regel. Maar hieraan wordt een verplichting gekoppeld om voor de start van de activiteit dit te melden dan wel informatie aan te leveren bij het bevoegd gezag. Er kan gebruik worden gemaakt van mogelijkheden om maatwerkvoorschriften te stellen, maar er is geen besluit nodig over het al dan niet toelaten van de activiteit.
• Vergunningplicht: als het gewenst is om een besluit te nemen en op onderdelen een afweging te kunnen maken, dan is het verstandig om een vergunningplicht op te nemen in het omgevingsplan. Voor het gebruik van een melding en/of informatieplicht is belangrijk te beseffen dat: • voor de werkzaamheden die dit met zich meebrengt voor de organisatie, geen leges gevraagd kunnen worden; • dit druk op de eigen organisatie met zich brengt, om alsnog binnen een bepaalde termijn een voorschrift mee te geven; • de term ‘melding’ duidt dat je iets meldt. Dan is het niet voor de hand liggend om alsnog een voorschrift op te leggen. • regels die aangeven wat vergunningsvrij is en waarvoor een vergunningplicht geldt, meer duidelijkheid bieden voor de aanvrager. Voorbeelden waar op dit moment de meldingsplicht voor geldt zijn o.a. sloop, brandveiligheid en bepaalde milieuaspecten. De insteek is om terughoudend om te gaan met meldingsplichten in het omgevingsplan, vanwege bovengenoemde redenen. Eén van de uitgangspunten van de Omgevingswet is om zoveel mogelijk activiteiten te regelen met algemene regels. Waar mogelijk voeren we dit principe door. Daarnaast stellen we onszelf telkens de vraag: als iets voldoet aan de regels, is het dan nog nodig een vergunning te vragen. Verder zal vanuit rechtszekerheid zoveel mogelijk aangesloten worden bij de huidige praktijk.
Het huidige vergunningsvrije stelsel zit deels in de bruidsschatregels en werkt goed. We handhaven dit daarom in het omgevingsplan Assen. Hiermee bieden we rechtszekerheid naar onze inwoners dat bestaande regels niet opeens vergunningsplichtig of meldingsplichtig worden. Regionale afstemming We overleggen met onze ketenpartners (waterschappen, GGD, VRG, RUD, provincie Drenthe) over onze nieuwe omgevingsplanregels. Met name de milieuregels stellen we op in samenspraak met onze milieucollega’s van de RUD Drenthe. Basis hiervoor vormt het OPD-advies over de bruidsschat. De regels moeten ook voor de RUD logisch en herkenbaar zijn, want ook zij zullen ermee werken. 24
Onze buurgemeenten kunnen bij sommige deeluitwerkingen (bijvoorbeeld in het buitengebied) belanghebbend zijn. Wij zullen hen dan ook op gepaste wijze betrekken bij het proces tot wijziging van het omgevingsplan. Verder houden we rekening met handreikingen en voorbeeldregels die steeds meer verschijnen. Zo heeft de VNG staalkaarten ontwikkeld voor type gebieden (woonwijken, bedrijventerreinen e.d.), heeft de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed een voorbeeldregeling opgesteld voor cultureel erfgoed, hebben de waterschappen tezamen met Rijkswaterstaat een handreiking met voorbeeldregels voor gemeentelijke watertaken opgesteld en hebben de noordelijke Veiligheidsregio’s een handreiking met een voorzet voor veiligheidsregels opgesteld. Hoe omgaan met illegale situaties Bij elke start van een wijziging omgevingsplan starten we met het maken van een inventarisatie van illegale bebouwing en gebruik in een bepaald gebied. In de Uitgangspuntennotitie voor een bepaald gebied wordt vervolgens aan u voorgesteld wat we hiermee doen. Toepasbare regels (vragenbomen) Zoals eerder aangegeven zijn toepasbare regels juridische regels die zijn omgezet naar ‘gewone mensentaal’. Niet alle activiteiten lenen zich voor vertaling naar een toepasbare regel.
Bijvoorbeeld open normen laten zich moeilijk of niet vertalen in toepasbare regels (vragenbomen) en zijn daarom lastiger te vinden en te lezen voor inwoners. Een toepasbare regel kan enkel bij het nieuwe deel van het omgevingsplan gesteld worden. Het is niet mogelijk om aan een huidig bestemmingsplan – dat straks gezien wordt als een ‘tijdelijk’ omgevingsplan – een toepasbare regel te koppelen. Het Rijk levert bij inwerkingtreding van de Omgevingswet al een aantal toepasbare regels voor bruidsschatregels op. Die hoeven we dus niet meer te maken. Tenzij we ervoor kiezen om de bruidsschatregel aan te passen. Bij de meest voorkomende activiteiten in het omgevingsplan stellen we toepasbare regels op. Hierbij stellen we voor om te beginnen met toepasbare regels voor de vergunningen en meldingen die het meest voorkomen. Voor o.a. de kapvergunning, de inritvergunning en de vergunning voor plaatsen van dakkapellen zijn inmiddels al toepasbare regels gemaakt. Vervolgens zullen we werkenderwijs en bij behoefte meer toepasbare regels gaan maken. Omgevingswaarden De Omgevingswet geeft gemeenten de mogelijkheid om eigen lokaal milieubeleid te voeren, binnen bandbreedtes die de wet heeft gesteld. Dit heet de zogenoemde bestuurlijke afwegingsruimte. De metafoor hiervoor is het mengpaneel dat de variabele normhoogte van een aantal milieuaspecten verbeeld.
Het mengpaneel geeft voor geluid, trilling, geur en bodem ruimte aan gemeenten om binnen bandbreedten met grenswaarden te variëren: strenger of minder streng.
25
Gemeenten kunnen hun eigen ‘omgevingswaarden’ formuleren. Dit kan voor de hele gemeente, maar het kan ook per deelgebied. Een omgevingswaarde is een norm voor de kwaliteit die de gemeente voor (een onderdeel van) de fysieke leefomgeving wil bereiken. Stelt een gemeente geen omgevingswaarden vast, dan gelden de algemene wettelijke grenswaarden. Een omgevingswaarde wordt uitgedrukt in een meetbare of berekenbare eenheid of andere objectieve term. Zo wordt voor de fysieke leefomgeving of onderdeel daarvan bepaald wat de gewenste staat is, de toelaatbare belasting of de toelaatbare concentratie of depositie van stoffen. Soms is een omgevingswaarde verplicht. Bijvoorbeeld: de geluidsproductie van een industrieterrein. Ook voor luchtkwaliteit, kwaliteit van oppervlaktewater en zwemwater zijn omgevingswaarden verplicht. Het wel of niet vaststellen van omgevingswaarden roept allerlei vragen op. Vragen die gaan over de gemeentelijke ambities op de diverse milieuthema’s in relatie tot gezondheid. Deze vragen kunnen het beste beantwoord worden in de omgevingsvisie. Onze omgevingsvisie ‘Assen nog Mooier’ biedt hiervoor op dit moment nog onvoldoende aanknopingspunten. Voor het maken van het omgevingsplan worden daarom voorlopig de wettelijke milieunormen gehanteerd. Deze worden dus vooralsnog niet strenger of ruimer gemaakt.
Mocht het in een bepaald gebied nodig zijn om een omgevingswaarde aan te passen, zal hier separaat op teruggekomen worden. Vertaling ontwikkelingen in het omgevingsplan In de periode dat het omgevingsplan Assen de komende jaren wordt opgesteld, worden er waarschijnlijk ook nieuwe plannen ingediend voor bepaalde locaties. Wanneer het gaat om kleine ontwikkelingen, waar we positief tegenover staan, nemen we die gelijk mee in de wijziging van het omgevingsplan. Voor complexere (gebieds-)ontwikkelingen wordt per situatie bekeken of deze
26
ontwikkeling meegenomen kan worden in het omgevingsplan dan wel dat de ontwikkeling zich meer leent voor aparte planvorming. Ontwikkelingen kunnen een plek krijgen in het omgevingsplan als: • er sprake is van een ontwikkeling die niet m.e.r.-plichtig is; • de ontwikkeling is voorzien van een goede motivering en alle benodigde onderzoeken volledig en naar tevredenheid zijn uitgevoerd. Als ontwikkelingen op gronden van derden worden gefaciliteerd via een wijziging van het omgevingsplan, speelt kostenverhaal een belangrijke rol (zie paragraaf 2.5). Mogelijk dat er dan ook kostenverhaalsregels moeten worden opgenomen in de wijziging van het omgevingsplan. Artikel 4.17 van de Ow verplicht gemeenten om een omgevingsvergunning voor een buopa binnen 5 jaar te verwerken in het omgevingsplan. Omdat dit een administratieve handeling is, de omgevingsvergunning is immers al verleend en onherroepelijk, heeft u er bij besluit van 18 november 2021 mee ingestemd dat de verwerking van dergelijke omgevingsvergunningen in het omgevingsplan gedelegeerd is aan het college van burgemeester en wethouders. Op basis van artikel 16:31 Ow kunnen er geen zienswijzen ingediend worden bij wijziging van het omgevingsplan als die wijziging betrekking heeft op het deel van het ontwerp van een omgevingsplan dat zijn grondslag vindt in een omgevingsvergunning voor een buopa.
Dus als het omgevingsplan wordt gewijzigd ten behoeve van het opnemen van een verleende en onherroepelijke omgevingsvergunning, kan men hiertegen geen zienswijze indienen. Bij inwerkingtreding van de Omgevingswet werken we bij voorkeur met een buopa Initiatieven die niet passen in het omgevingsplan, kunnen vaak gefaciliteerd worden met een wijziging van het omgevingsplan of met een vergunning voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit. Vanwege praktische redenen werken we in de eerste periode na inwerkingtreding bij voorkeur met een buopa. Voor zover dit binnen de regels van de wet mogelijk is. Daardoor kunnen we ons echt focussen op een goed en zorgvuldig proces rond de eerste wijziging omgevingsplan voor Marsdijk. Deze eerste wijziging vormt de basis voor het handboek omgevingsplan, waarmee andere partijen een kader hebben hoe wij in Assen ons omgevingsplan bouwen. Want wijzigingen van het omgevingsplan die aangeleverd worden door anderen (bijvoorbeeld ontwikkelaars) moeten allemaal passen in de structuur en opbouw van het totale omgevingsplan Assen. Ons omgevingsplan is een dynamisch document De Omgevingswet gaat uit van een sluitende beleidscyclus, waarin onder andere de werking van het omgevingsplan gemonitord en geëvalueerd wordt en zo nodig bijgesteld wordt. Zie in dit verband ook figuur 1 (paragraaf 2.1). Daarmee is het omgevingsplan een dynamisch document.
Overgangsrecht Onder de huidige wetgeving zijn gemeenten verplicht om overgangsrecht in een bestemmingsplan op te nemen. Met de inwerkingtreding van de Omgevingswet verdwijnt deze verplichting. Gemeenten krijgen hiermee de mogelijkheid om meer differentiatie aan te brengen in het overgangsrecht, zodat maatwerk kan worden geboden. Het ontbreken van een verplichting tot het opnemen van standaardregels voor overgangsrecht in een omgevingsplan leidt ertoe dat er per situatie moet afgewogen worden of een regeling voor overgangsrecht in het omgevingsplan moet worden getroffen en, zo ja, hoe deze overgangsregeling moet worden geformuleerd.
27
Bij het opstellen van wijzigingen van het omgevingsplan, wordt u als raad concreet per thema of gebied geadviseerd hoe om te gaan met het overgangsrecht. Proces wijziging omgevingsplan De komende jaren werken we aan het omzetten van alle bestemmingsplannen naar één omgevingsplan Assen. Ook voor nieuwe gebiedsontwikkelingen, zoals Stadskwartier en doorontwikkeling Kloosterveen, bereiden we wijzigingsbesluiten omgevingsplan voor. Om u als raad daar goed bij te betrekken, stellen we bij elke wijziging omgevingsplan een Uitgangspuntennotitie inclusief participatiestrategie op die we ter vaststelling aan u aanbieden. Daarna starten we pas met het opstellen van de wijziging omgevingsplan. Voor de eerste wijziging van het omgevingsplan voor Marsdijk, leggen we na de zomer 2023 een Uitgangspuntennotitie inclusief participatiestrategie aan u voor. De wijziging omgevingsplan voor het gebied Marsdijk betreft de eerste wijziging en zal voor alle betrokken partijen nieuw zal zijn. Daarom plannen we voor inwoners, maar ook voor u als raad, bijeenkomsten om u mee te nemen en te informeren over het concept. Hoe het stappenplan en de besluitvormingsmomenten eruit zien, is weergegeven in bijlage 4. Het opstellen en het werken met een omgevingsplan zal voor een groot deel praktijkervaring zijn.
Deze ervaring hebben we op dit moment niet en kunnen we alleen opdoen door te oefenen en er mee te gaan werken. De eerste wijzigingen van het omgevingsplan zijn voor iedereen proeftuinen. Zowel de ambtenaren, als het college, als de raadsleden, maar ook burgers, bedrijven en initiatiefnemers moeten leren werken met het plan. Vallen en opstaan, en leren van fouten hoort dan ook bij dit proces.
3.4 Planning Het uiteindelijke doel is om eind 2028/begin 2029 een volledig omgevingsplan vastgesteld te hebben dan wel de laatste wijzigingen in procedure te hebben. Mogelijke toekomstige wetswijzigingen, wijzigingen in gemeentelijke ambities en beleid en beschikbare capaciteit intern kunnen invloed hebben op het al dan niet halen van deze planning. Daarnaast moet tijdens de opbouw van het omgevingsplan de ‘winkel’ open blijven. Tegelijkertijd is eerder dan 2028/2029 niet realistisch vanwege de complexiteit en de grootte van de opgave. We zullen u regelmatig op de hoogte houden van de voortgang van de planning. Voordat we met de eerste wijziging van het omgevingsplan naar buiten gaan, zullen we u inhoudelijk informeren over deze wijziging. In hoofdstuk 5, Risico’s, gaan we nader in op mogelijke vertragende factoren voor de planning en worden maatregelen of oplossingsrichtingen voorgesteld. Regie en beheer omgevingsplan De regie voor het opstellen van het omgevingsplan is ondergebracht bij het team Ruimte, bij de huidige juristen RO. Straks zijn zij de omgevingsplanjuristen.
Zij dragen zorg voor: • beheren van het omgevingsplan Assen • beheren en actualiseren van het handboek omgevingsplan • voeren regie op het proces en de inhoud van wijzigingen van het omgevingsplan: o regie op de samenloop (gebundelde terinzagelegging en vaststelling) o verantwoordelijk voor de controle op de technische kwaliteit o verantwoordelijk voor de juridische en planologische kwaliteit o coördinatie en inhoudelijk opstellen van toepasbare regels 28
o coördinatie en inhoudelijk opstellen van juridische regels o afstemming met ketenpartners over juridische regels De inhoud van de regels wordt uiteraard altijd afgestemd met onder meer betrokken vak- en beleidsspecialisten, projectleiders en collega’s van vergunningverlening en handhaving. Evaluatie De Omgevingswet brengt vele veranderingen met zich mee. Het opstellen van een omgevingsplan is wezenlijk anders dan een bestemmingsplan. Dit betekent dat we als organisatie ons veel nieuwe werkwijzen eigen moeten maken. Maar ook inhoudelijk brengt de wet wijzigingen mee. Omdat het nieuw en anders is, kunnen er fouten ontstaan in de eerste wijzigingen van het omgevingsplan die later weer aangepast moeten worden. Ook kunnen we erachter komen dat bepaalde uitgangspunten in de praktijk toch anders uitpakken dan verwacht. Daarom gaan we na een aantal jaren onze werkwijze en het omgevingsplan inhoudelijk evalueren.
29
4. Participatie De Omgevingswet stimuleert vroegtijdige participatie. Als overheden instrumenten van de Omgevingswet vaststellen, moeten ze aangeven hoe de belanghebbenden betrokken zijn bij de totstandkoming van deze instrumenten en welke resultaten dat heeft opgeleverd. Gemeenten, provincies en waterschappen moeten ook aangeven hoe ze hun eigen participatiebeleid hebben ingevuld. De wet schrijft niet voor welke vorm participatie moet hebben. Daar zijn het bevoegd gezag en de initiatiefnemer vrij in. Ze kunnen eigen keuzes maken voor de inrichting van een participatieproces. Logisch, want de locatie, het soort besluit, de omgeving en de betrokkenen zijn elke keer anders. En ook het moment waarop de participatie start verschilt per situatie. In mei 2021 is de Visie op Inwonersparticipatie ‘Samen maken we Assen sterk’ door u als raad vastgesteld. Met deze visie wordt gekozen voor een eenduidige Asser aanpak voor inwonersparticipatie die geldt als maatstaf voor alle plannen van de gemeente. Deze visie is doorontwikkeld voor hoe wij als gemeente willen inspelen op initiatieven vanuit de samenleving en zal dit najaar aan de raad worden voorgelegd.
Belangrijke uitgangspunten voor inwonersparticipatie in Assen zijn: uitnodigend zijn, tijd nemen en ruimte bieden aan inbreng van belanghebbenden, aandacht voor communicatie zoals het gebruik van begrijpelijke taal, actiever en gerichter informeren voorafgaand, tijdens én na afloop van een participatieproces. Om alle betrokkenen te bereiken, zet de gemeente standaard zowel online als offline communicatiemiddelen in. Elke ontwikkeling die de gemeente start, kent zijn eigen dynamiek. Door vroegtijdig een verkenning te doen op de impact op de stad, ontstaat duidelijkheid over op welke manier betrokkenen mee kunnen doen. Dit begint altijd bij meeweten (informeren) en kan uitgroeien naar meepraten, meedenken of meedoen en vormen van cocreatie. In elk traject wordt bekeken welke participatievorm passend is en is er helderheid over de mate van invloed van ieders inbreng. Voor de opbouw van het omgevingsplan de komende jaren is niet één enkele participatieaanpak van toepassing. De keuze voor een aanpak is mede afhankelijk van het plangebied en of daar ontwikkelingen zijn die vragen om meer en bredere participatie. Bij de vertaling van de huidige bestemmingsplanregels naar regels in een omgevingsplan in een uitontwikkeld woongebied zal naar verwachting niet veel veranderen. Uiteraard is goede informatie en uitleg over de nieuwe omgevingsplan-systematiek wel belangrijk.
Maar bij een gebied als de binnenstad of Stadskwartier verandert er vanuit het gemeentelijk beleid meer voor de inwoners. Daarom zal de participatiestrategie in dergelijke gebieden anders zijn. We stellen voor om per gebiedsaanpak aan de voorkant een participatiestrategie uit te werken en die van tevoren aan u voor te leggen (gecombineerd met een Uitgangspuntennotitie met concrete inhoudelijke punten voor het op te pakken gebied). Daarna starten we pas met het inhoud geven aan de participatie-strategie en het concreet opstellen van de wijziging van het omgevingsplan. Participatie in het omgevingsplan • Kennisgeving bij voorbereiden omgevingsplan Als een gemeente een omgevingsplan gaat maken dan moet ze daarvan een kennisgeving doen. In die kennisgeving staat hoe de gemeente participatie gaat vormgeven. • Participatie omschrijven bij vaststellen omgevingsplan 30
Stelt een gemeente een omgevingsplan vast? Dan moet daar in staan hoe zij burgers, bedrijven, maatschappelijke organisaties en andere bestuursorganen bij de voorbereiding betrokken heeft. En ook wat de gemeenten met de resultaten heeft gedaan. Wie de gemeente bij de vroegtijdige participatie betrekt, hangt af van het type omgevingsplan, de aard, de omvang en invloed op de fysieke leefomgeving. De verplichtingen voor participatie bij het omgevingsplan staan in artikel 10.2 lid 1 en 2 van het Omgevingsbesluit. Concreet betekent dit dat in de toelichting bij de wijziging van het omgevingsplan een paragraaf wordt opgenomen hoe participatie is vormgegeven, wie aanwezig was, wat de resultaten waren en wat ermee is gedaan. Als de Uitgangspuntennotitie is vastgesteld, is het moment daar om de kennisgeving over de voorbereiding van het omgevingsplan en de vormgeving van de participatie te doen. Bij besluit van 19 mei 2022 heeft u als raad besloten om in een aantal categorieën van buitenplanse omgevingsplanactiviteiten participatie verplicht te stellen. Omdat de buopa’s verder buiten het omgevingsplantraject vallen, wordt hier niet verder op ingegaan.
31
5. Risico’s Het opstellen van een omgevingsplan (of delen ervan) is een omvangrijke klus die de komende jaren de nodige capaciteit van onze organisatie gaat vragen. Hieronder treft u een opsomming aan van de risico’s die we op dit moment zien voor het traject, en de maatregelen die we kunnen nemen om deze risico’s te beheersen. Dit is geen limitatieve lijst. Gedurende het proces zullen risico’s verkleind worden of vervallen en mogelijk nieuwe risico’s zich voordoen. Het opstellen van het omgevingsplan is een leerproces en daarom zal het eerste omgevingsplan niet gelijk volledig en goed zijn. 1. De Omgevingswet brengt vele veranderingen met zich mee in het omgevingsrecht. Een omgevingsplan is straks wezenlijk anders dan een bestemmingsplan. Dit betekent dat we als organisatie ons veel nieuwe werkwijzen eigen moeten maken. Het is lastig in te schatten hoeveel tijd en moeite dat gaat kosten. Ook kunnen er fouten ontstaan in de eerste wijziging van het omgevingsplan die later weer aangepast moeten worden. Maatregel: Voldoende tijd nemen voor studie en oefenen met de nieuwe werkwijze. Harde keuzes maken over de beschikbare capaciteit die we nog kunnen leveren voor reguliere werkzaamheden. Prioriteiten stellen. 2. Tijdens de transitieperiode van de Omgevingswet zal er een aantal jaren met verschillende regimes naast elkaar gewerkt worden.
Er zullen gebieden zijn waar het omgevingsplan al zo is aangepast dat voldaan wordt aan de eisen van de Omgevingswet en gebieden waar dit nog niet het geval is. Voor de medewerkers van de gemeente zal het continu schakelen zijn tussen de oude en de nieuwe werkwijze. Tegelijkertijd is het de uitdaging om de dienstverlening voor onze inwoners wel op orde te houden. Maatregel: Het maken van duidelijke beschrijvingen van beide regimes en het goed inrichten van werkprocessen, en het informeren van initiatiefnemers hierover. Focus op communicatie intern en extern over dit risico. 3. Tijdens de transitiefase kunnen we ons niet enkel bezig houden met het opbouwen van het omgevingsplan. Er zullen nog steeds bouwplannen ingediend worden, vergunningen worden aangevraagd en ruimtelijke procedures worden gestart. Dit betekent dat we als gemeente ‘de winkel verbouwen’ terwijl deze open blijft. De kunst is om ervoor te zorgen dat het dienstverleningsniveau gelijk blijft, terwijl we als gemeente veel tijd nodig hebben om ‘achter de schermen’ het omgevingsplan op te bouwen. Maatregel: Harde keuzes maken over de beschikbare capaciteit die we nog kunnen leveren voor reguliere werkzaamheden en prioriteiten stellen. 4. Voor het maken van bestemmingsplannen schakelen we als gemeente in de meeste gevallen een stedenbouwkundig bureau in.
De verwachting is dat dit bij het maken van het omgevingsplan zo blijft. Deze bureaus zullen het de komende jaren aanzienlijk drukker krijgen, aangezien alle Nederlandse gemeenten de grote opgave hebben om hun omgevingsplan op te bouwen. Dit zorgt er voor dat we voor ons eigen plan mede afhankelijk zijn van het kunnen leveren door adviesbureaus. Ditzelfde geldt voor inzet op milieugebied waarbij we afhankelijk zijn van de RUD.
32
Maatregel: Harde keuzes maken over de beschikbare capaciteit die we nog kunnen leveren voor reguliere werkzaamheden. Prioriteiten stellen. 5. Bij het maken van het omgevingsplan Assen zullen we verschillende inhoudelijke keuzes moeten maken, waarvan de precieze gevolgen nog moeilijk te overzien zijn. Het kan zijn dat later blijkt dat de gekozen aanpak en de gemaakte keuzes niet goed werken. Maatregel: Tijdens het maken van het omgevingsplan nemen we de tijd om continu te evalueren en wanneer nodig bij te sturen. We delen kennis en ervaringen, zowel intern als extern. Verder is het goed te erkennen dat het maken van een omgevingsplan een nieuwe opgave is en dat het daardoor altijd voor kan komen dat er keuzes gemaakt worden die achteraf niet de juiste blijken te zijn. 6. Parallel aan het centrale ‘omgevingsplan-spoor’ worden ook vanuit projecten voor gebiedsontwikkelingen wijzigingen van het omgevingsplan voorbereid (al dan niet door externen). De vraag is hoe we voldoende sturing houden op de systematiek van deze omgevingsplannen. Maatregel: Ook voor dit type plannen is het Asser casco en handboek het uitgangspunt voor de opbouw van het omgevingsplan. Bovendien moet rekening gehouden worden met de randvoorwaarden dat we zoveel mogelijk gebundeld wijzigingen van het omgevingsplan laten vaststellen door uw raad.
Door deze procedures te laten coördineren en begeleiden door de omgevingsplanjuristen, wordt geborgd dat de wijziging van het omgevingsplan voor een gebiedsontwikkeling ook past in het totale omgevingsplan Assen. 7. Onverwachte wijzigingen in wetgeving vanuit het Rijk, of vertraging in de invoering van het DSO kunnen zorgen voor vertraging bij het maken van het omgevingsplan. Ook wijzigingen in prioriteiten bij de (gemeentelijke) politiek of het management kunnen van invloed zijn. Maatregel: Wij accepteren dit risico. Als dit zich voordoet zullen we op dat moment de consequenties in beeld brengen. 8. De kaders van de Omgevingsvisie zijn erg globaal en moeilijk te vertalen in concrete regels in het omgevingsplan. Maatregel: Momenteel wordt er gewerkt aan de implementatie van de omgevingsvisie in de organisatie (‘Aan de slag met de Omgevingsvisie’). Betrokkenheid van de projectgroep bij dit traject is belangrijk om deze vertaalslag goed te kunnen maken. 9. De Omgevingswet zet in op een cultuurverandering: ruimte geven voor initiatieven en meer denken vanuit de ‘ja, mits’ houding. Het risico bestaat dat hiermee onvoldoende rekening wordt gehouden bij het opstellen van omgevingsplannen voor uitontwikkelde gebieden, wanneer we uitgaan van een beleidsneutrale omzetting. Maatregel: Regelmatige evaluatie en bijsturing met collega’s en de opdrachtgever. 10.
De politieke context waarin we werken kan veranderen. Dit kan zich uiten in een focus op nieuwe thema’s of andere beleidswijzigingen, wat invloed kan hebben op de regels die we moeten stellen in het omgevingsplan.
33
Maatregel: We accepteren dit risico en nemen de veranderde politieke ambities mee bij het maken en wijzigen van het omgevingsplan. Daarbij geldt wel als uitgangspunt dat alleen door de raad vastgestelde ambities vertaald worden naar concrete regels in het omgevingsplan. 11. Zoals wij op bladzijde 16 al hebben aangegeven, kunnen we niet al een volgende versie met wijziging van het omgevingsplan in brengen, als de vorige wijziging nog niet door u is vastgesteld. Maatregel: Er wordt maximaal 3 keer per jaar een wijziging van het omgevingsplan aan u voorgelegd. Dit betekent dat we wijzigingsbesluiten voor verschillende gebieden en thema’s zoveel mogelijk bundelen in één voorstel. De processen zullen hierop worden aangepast. 12. De Omgevingswet treedt dan wel per 1 januari 2024 in werking, maar op dit moment is nog onzeker of het DSO op die datum naar behoren functioneert. Op het moment van het schrijven van deze Nota van Uitgangspunten, zorgen de digitale toepassingen en de software die gemeenten moeten gebruiken nog voor teveel problemen. De Minister heeft de opdracht om ervoor te zorgen dat dit allemaal werkt per 1 januari 2024. Maatregel: We accepteren dat het DSO mogelijk per 1 januari 2024 nog onstabiel is. Het werkend krijgen van het DSO ligt buiten onze invloedssfeer. We houden wel vinger aan de pols bij onze softwareleverancier en het VNG.
34
Begripsbepalingen en gebruikte afkortingen AMvB:
Een algemene maatregel van bestuur is een besluit van de regering waarin regels uit een wet verder worden uitgewerkt. De Omgevingswet is een kaderwet. De nadere uitwerking is uitgewerkt in 4 AMvB’s. Dit zijn: • Besluit activiteiten leefomgeving • Besluit bouwwerken leefomgeving • Besluit kwaliteit leefomgeving • Omgevingsbesluit
Awb:
Algemene wet bestuursrecht
Bal:
Besluit activiteiten leefomgeving
Bbl:
Besluit bouwwerken leefomgeving
Beheersverordening:
De beheersverordening is wat juridische status betreft gelijk aan het bestemmingsplan. Dit instrument is bedoeld om bestaande situaties vast te leggen en kan in plaats van een bestemmingsplan worden opgesteld. In Assen geldt een beheersverordening onder meer voor het oefenterrein De Haar Oost, Assen Oud-Zuid, woonwijk Assen-Noord (Lariks, Noorderpark, Pittelo, Peelo) en delen van de Binnenstad.
Buopa of buitenplanse opa omgevingsplan.
omgevingsvergunning voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit, dat is het geval als de activiteit niet voldoet aan de regels in het
Deze zgn. ‘buopa’ is een activiteit die niet binnen het omgevingsplan past, omdat: • het een activiteit is waarvoor het omgevingsplan geen regels bevat (en daarmee volgens de wet niet is toegestaan); • het een activiteit is die volgens het omgevingsplan expliciet verboden is. Bkl:
Besluit kwaliteit leefomgeving
Bro:
Besluit ruimtelijke ordening (vervalt bij inwerkingtreding Ow)
Bruidsschat:
Met de inwerkingtreding van de Omgevingswet vervalt een aantal regels op rijksniveau. Deze verhuizen naar het tijdelijk deel van het omgevingsplan van de gemeente. Dit heet ook wel de ‘bruidsschat’ https://iplo.nl/regelgeving/instrumenten/omgevingsplanhoofdlijnen/omgevingsplan-rechtswege/bruidsschat-omgevingsplan/
DSO-LV:
Landelijke Voorziening Digitaal Stelsel Omgevingswet
IwOw:
Invoeringswet Omgevingswet 35
MER:
milieueffectrapport
Opa:
omgevingsplanactiviteit (waarvoor een omgevingsvergunning nodig is), dat is het geval als de activiteit voldoet aan de regels in het omgevingsplan
Ob:
Omgevingsbesluit
OPD:
Omgevingplatform Drenthe. Binnen de provincie Drenthe is het OPD opgezet om de Omgevingswet succesvol te implementeren
Overgangsrecht:
Overgangsrecht regelt de overgang van oude naar nieuwe regelgeving. Meer specifiek als het gaat om het overgangsrecht bouwwerken en overgangsrecht gebruik, betekent dit dat hetgeen dat legaal was in het tot voor kort huidige bestemmingsplan, en dat niet is in het nieuwe bestemmingsplan/omgevingsplan, alsnog onder voorwaarden mag worden voortgezet voor (on)bepaalde tijd.
Ow:
Omgevingswet
POV:
Provinciale OmgevingsVerordening
STOP/TPOD:
Standaard Officiële Publicaties met ToepassingsProfielen voor OmgevingsDocumenten
Uitontwikkeld
Dat is een gebied of woonwijk waar geen grote ruimtelijke wijzigingen zijn voorzien. Uiteraard uitgezonderd kleine bouwkundige aanpassingen (uitbouw, aanbouw, dakkapel etc.). Dit is dus het vastleggen en beheren van de bestaande kwaliteit.
Wro:
Wet ruimtelijke ordening (vervalt bij inwerkingtreding Ow)
36
Bijlage 1. Kostenverhaal Het publiekrechtelijk kostenverhaal in de Omgevingswet wijkt op onderdelen af van de regeling in de Wet ruimtelijke ordening (Wro). Hieronder volgt een overzicht van de belangrijkste wijzigingen. Geen exploitatieplan; geen plicht tot jaarlijkse actualisatie en geen gebruik term grondexploitatie Er is geen exploitatieplan meer. Publiekrechtelijk kostenverhaal is geïntegreerd in het omgevingsplan, het projectbesluit of de omgevingsvergunning voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit. Ook de plicht tot jaarlijkse actualisering van de cijfers is vervallen. De term grondexploitatie wordt niet meer gebruikt. De term grondexploitatiekosten is vervangen door kosten die gemaakt zijn voor werken, werkzaamheden en maatregelen. Nieuw: publiekrechtelijk kostenverhaal voor gebiedsontwikkeling zonder tijdvak Voor publiekrechtelijk kostenverhaal zijn er binnen de Omgevingswet 2 systemen: kostenverhaal met en zonder tijdvak. Het systeem van kostenverhaal met tijdvak is het systeem van kostenverhaal uit de Wro. De plannen hebben dan een duidelijk eindbeeld, een fasering en een einddatum. Daardoor is het goed mogelijk om de kosten en opbrengsten van de gebiedsontwikkeling vooraf te berekenen. Er is een nieuw systeem voor kostenverhaal toegevoegd. Dit heet kostenverhaal zonder tijdvak. Dit systeem is bestemd voor organische gebiedsontwikkeling.
Dus voor plannen zonder een duidelijk eindbeeld, zonder fasering en zonder einddatum. Het gaat om plannen met globale functieaanduidingen die op verschillende manieren kunnen worden uitgewerkt. Dat maakt het moeilijk om de kosten en opbrengsten van de gebiedsontwikkeling vooraf te berekenen. Bij het vaststellen van het omgevingsplan is dan geen gedetailleerde raming van kosten en opbrengsten vereist, maar een kostenplafond. Het bevoegd gezag kan rekening houden met verschillende scenario's van gebiedsontwikkeling. Het kostenplafond wordt bepaald op basis van een scenariostudie, waarin scenario's voor het gebied worden vergeleken. Bij dit kostenverhaal zonder tijdvak worden de kosten en bijdragen pas bij de aanvraag geconcretiseerd. Publiekrechtelijk kostenverhaal met tijdvak voor Rijk, provincie en gemeente Rijk, provincies en gemeenten mogen kostenverhaal met tijdvak toepassen. Dit kan bij het vaststellen van een projectbesluit, een omgevingsplan of de afgifte van een omgevingsvergunning voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit. Het toepassen van kostenverhaal zonder tijdvak kan alleen in het gemeentelijke omgevingsplan. Het bevoegd gezag bepaalt de regels over de eindafrekening en verdeling kosten De Omgevingswet biedt meer mogelijkheden om het kostenverhaal op maat te regelen dan de Wro.
Het bevoegd gezag is vrij in de keuze van een rekensystematiek voor het verdelen van de kostenverhaalsbijdragen en de eindafrekening. Ook is niet bepaald op welk moment de eindafrekening moet worden gemaakt. Het bevoegd gezag neemt in het omgevingsplan of de omgevingsvergunning regels op over de eindafrekening en over de verdeling van de kosten. Er gelden wel randvoorwaarden: - De kosten moeten worden verdeeld naar rato van de opbrengsten van de grond. 37
-
Het bevoegd gezag is verplicht tot gedeeltelijke terugbetaling als de betaalde kostenverhaalsbijdrage 5% hoger is dan de feitelijke bijdragen. Eigenaren kunnen vanaf 5 jaar na betaling een individuele eindafrekening vragen.
Daadwerkelijk kostenverhaal via kostenverhaalsbeschikking Het innen van kosten gebeurt via de kostenverhaalsbeschikking. Ook wel de beschikking bestuursrechtelijke geldschuld genoemd. Dit gebeurt dus niet meer via de omgevingsvergunning. Intergemeentelijke kostenverhaalsgebied niet meer mogelijk Aanwijzing van een intergemeentelijk kostenverhaalsgebied is niet meer mogelijk. Kostenverhaal in Assen Op dit moment kennen we één geldende exploitatieplan binnen de gemeentegrenzen van Assen. Dat is het exploitatieplan Kloosterakker. We zullen bij de omzetting van de bestemmingsplanregels Kloosterakker naar het omgevingsplan bekijken of deze exploitatieregels ook omgezet moeten worden naar kostenverhaalsregels in het omgevingsplan. Als de woningen inmiddels gerealiseerd zijn, speelt dit namelijk niet (meer). Te zijner tijd zullen u daarover informeren. Mogelijk dat bij een ontwikkeling als het Havenkwartier, waarbij de gemeente niet beschikt over alle grondeigendom, kostenverhaalsregels zullen (moeten) worden opgenomen in het omgevingsplan. Overeenkomst vrijwillige financiële bijdrage gebiedsontwikkeling De Omgevingswet biedt een expliciete grondslag voor een overeenkomst over een vrijwillige financiële bijdrage gebiedsontwikkeling bij een wijziging van het omgevingsplan, een omgevingsvergunning voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit.
Een vrijwillige financiële bijdrage gebiedsontwikkeling is een financiële bijdrage aan kosten van ontwikkelingen die niet onder kostenverhaal vallen, maar wel bijdragen aan de kwaliteit van een gebied. Hiervoor is wel vereist dat er een grondslag ligt in een omgevingsvisie of programma. Het gaat nadrukkelijk om een vrijwillige bijdrage die los staat van de financieel-economische uitvoerbaarheid van een project voor de gemeente. Als er geen vrijwillige financiële bijdrage is overeengekomen kan de gemeente dat gegeven niet gebruiken als grond om medewerking te weigeren aan een project. De omgevingsvisie of het programma moet de hoofdlijnen van de bekostiging en planning van de ontwikkeling van het gebied uiteen zetten. De investeringen waarvoor een bijdrage nodig is, moeten benoemd worden en tevens moet een indicatie van de benodigde bijdrage worden gegeven. De omgevingsvisie of het programma moet dus: • het gebied omschrijven of aangeven dat ontwikkeld wordt; • het verband aangeven tussen de activiteit en de ontwikkeling waaraan wordt bijgedragen; • ingaan op de financiering van de ontwikkeling; • een indicatie geven van de gewenste bijdrage; • ingaan op de planning en realisatie van de ontwikkeling.
De ontvangen bijdragen mogen worden besteed aan de “verbetering van de ruimtelijke kwaliteit van gebieden en de realisatie van maatschappelijke functies.” Als voorbeelden worden genoemd: • De voor woningbouw en bedrijventerreinen gewenste ontwikkelingen; • De aanleg van andere belangrijke maatschappelijke functies zoals: o Natuur o Recreatie o Sport o Waterberging 38
o o o
Infrastructuur Culturele voorzieningen Reconstructies in het stedelijk en landelijk gebied
De Omgevingsvisie ‘Assen nog mooier’ biedt op dit moment geen motivatie voor het vragen van een vrijwillige financiële bijdrage. Wel is in de Omgevingsvisie aangegeven dat de gemeente niet in haar eentje kan ontwikkelen in de bestaande stad. En dat voor ontwikkellocaties in de stad en andere ambities de verhaalbaarheid van kosten in beeld worden gebracht en vastgelegd. Uitgangspunt daarbij is dat initiatiefnemers voor een proportioneel deel meebetalen aan de ambities van de gemeente. Voor bijvoorbeeld de onderdelen sociale woningbouw, parkeren en groen ligt gemeentebreed kostenverhaal voor de hand. Voor de doorontwikkeling van Kloosterveen is tegelijkertijd bij de vaststelling van de structuurvisie Kloosterveen 2017-2035 een Nota Bovenplanse Investeringen vastgesteld, waarin het kostenverhaal voor Kloosterveen is onderbouwd.
39
Bijlage 2. Casco omgevingsplan versie 4 juni 2021 Hoofdstuk 1 Algemene bepalingen Afdeling 1.1 Begripsbepalingen Afdeling 1.2 Meet- en rekenbepalingen Hoofdstuk 2 Doelen Afdeling 2.1. Doel omgevingsplan Artikel 2.1 Algemene doelen Artikel 2.2 Doelen specifieke gebieden (bv Binnenstad, Havenkwartier, TT-circuit […]) Afdeling 2.2 Verplichte omgevingswaarden PM Afdeling 2.3 Facultatieve omgevingswaarden PM Hoofdstuk 3 Programma’s Afdeling 3.1 Programma’s met programmatische aanpak PM Hoofdstuk 4 Aanwijzingen in de fysieke leefomgeving Per afdeling moet nog worden bekeken of het nodig is om voor het betreffende onderwerp een aanwijzing in het omgevingsplan op te nemen.
Dit hoofdstuk is vooral bedoeld als checklist, de regels voor activiteiten die hierop betrekking hebben worden in de volgende hoofdstukken opgenomen, desgewenst kan een aanwijzing worden opgenomen Afdeling 4.1 Het grondgebied van de gemeente Assen Paragraaf 4.1.1 Bebouwde kom Paragraaf 4.1.2 Landelijk gebied Paragraaf 4.1.3 Bestaand stedelijk gebied […] Afdeling 4.3 Thema’s Paragraaf 4.3.1 Hoofdgroenstructuur Artikel 4.3.1.1 Aanwijzing Artikel 4.3.1.2 Doelen Artikel 4.3.1.3 Regels voor activiteiten Paragraaf 4.3.2 Waterstructuur Paragraaf 4.3.3 Welstandsgebieden Paragraaf 4.3.4 Gebieden voor zonne-energie Paragraaf 4.3.5 Evenemententerreinen Paragraaf 4.3.6 Rookvrije zone Paragraaf 4.3.7 Hondenlosloopgebied Paragraaf 4.3.8 Carbidschieten Paragraaf 4.3.9 Kampeerplaatsen Paragraaf 4.3.10 Standplaatsen Paragraaf 4.3.11 Natuurgebieden 40
Paragraaf 4.3.12 Landschap [instructie provincie] […] Afdeling 4.4 Beperkingen- of aandachtsgebieden Paragraaf 4.4.1 Beperkingengebied spoorwegen Paragraaf 4.4.2 Brandvoorschriftengebied Paragraaf 4.4.3 Explosievoorschriftengebied Paragraaf 4.4.4 Risicogebied externe veiligheid Paragraaf 4.4.5 Belemmeringengebied buisleidingen gevaarlijke stoffen Paragraaf 4.4.6 Beperkingengebied plaatsgebonden risico Paragraaf 4.4.7 Veiligheidszone windturbines Paragraaf 4.4.8 Beperkingengebied secundaire waterkeringen Paragraaf 4.4.9 Aandachtsgebied geluid wegen Paragraaf 4.4.10 Aandachtsgebied geluid spoor Paragraaf 4.4.11 Aandachtsgebied geluid industrie Paragraaf 4.4.12 Plasbrandaandachtsgebied Paragraaf 4.4.13 Explosieaandachtsgebied Paragraaf 4.4.14 Gifwolkaandachtsgebied Paragraaf 4.4.15 Munitieaandachtsgebied A Paragraaf 4.4.16 Munitieaandachtsgebied B Paragraaf 4.4.17 Munitieaandachtsgebied C Paragraaf 4.4.18 Straalpad Paragraaf 4.4.19 Beekdal [instructie provincie] Paragraaf 4.4.20 Drentsche Aa [instructie provincie] Paragraaf 4.4.21 Verbodszone diepe boring Assen [instructie provincie] Paragraaf 4.4.22 Waterbeschermingsgebied [instructie provincie] Paragraaf 4.4.23 Waterwingebied [instructie provincie] Paragraaf 4.4.24 Zonering radioastronomie [instructie provincie] […] Afdeling 4.5 Cultureel erfgoed Paragraaf 4.5.1 Gemeentelijke monumenten Paragraaf 4.5.2 Archeologische monumenten
Paragraaf 4.5.3 Archeologische verwachtingswaarden [instructie provincie] Paragraaf 4.5.4 Aardkundige waarden [instructie provincie] Paragraaf 4.5.5 Historische infrastructuur [instructie provincie] Paragraaf 4.5.6 Cultuurhistorische waarden Paragraaf 4.5.7 Monumentale bomen Paragraaf 4.5.8 Beschermd stadsgezicht Paragraaf 4.5.9 Karakteristieke panden […] Afdeling 4.6 Overige aanwijzingen […] Hoofdstuk 5 Activiteiten algemeen Afdeling 5.1 Algemene bepalingen Artikel 5.1 Normadressaat Artikel 5.2 Maatwerkvoorschriften Artikel 5.3 Algemene gegevens bij een melding Artikel 5.4 Algemene gegevens bij het verstrekken van gegevens en bescheiden Artikel 5.5 Gegevens en bescheiden op verzoek van college van burgemeester en wethouders 41
Artikel 5.6 Algemene aanvraagvereisten omgevingsvergunning Artikel 5.7 Gelijkwaardige maatregelen algemeen Artikel 5.8 Informeren over ongewoon voorval Hoofdstuk 6 Gebruiksactiviteiten Afdeling 6.1 Algemene bepalingen Paragraaf 6.1.1 Toepassingsbereik Paragraaf 6.1.2 Oogmerken Paragraaf 6.1.3 Specifieke zorgplicht Paragraaf 6.1.4 Maatwerkvoorschriften Paragraaf 6.1.5 Parkeerbehoefte auto’s en fietsen […] Afdeling 6.2 Agrarische activiteiten Paragraaf 6.2.1 Algemeen Subparagraaf 6.2.1.1 Algemeen Subparagraaf 6.2.1.2 Geluid door agrarische activiteiten Subparagraaf 6.2.1.3 Geur door agrarische activiteiten Subparagraaf 6.2.1.4 Agrarisch loonbedrijf Subparagraaf 6.2.1.5 Bedrijf voor mestbehandeling […] Afdeling 6.3 Bedrijf Afdeling 6.4 Cultuur en ontspanning Afdeling 6.5 Detailhandel Afdeling 6.6 Dienstverlening Afdeling 6.7 Horeca Afdeling 6.8 Kantoor Afdeling 6.9 Maatschappelijk Afdeling 6.10 Sport en recreatie Afdeling 6.11 Wonen Paragaaf 6.11.1 Algemeen Paragraaf 6.11.2 Woningsplitsing, -omzetting Paragraaf 6.11.3 Beroep en bedrijf aan huis Paragraaf 6.11.4 Bedrijfswoningen Paragraaf 6.11.5 Kamerverhuur Paragraaf 6.11.6 Zorg Paragraaf 6.11.7 Onzelfstandige woningen Paragraaf 6.11.8 Meergeneratie woningen Afdeling 6.12 Aanvullende gebruiksregels aanwijzingen in de fysieke leefomgeving Hoofdstuk 7 Bouwactiviteiten Afdeling 7.1 Inleidende regels Artikel 7.x Aanwijzing
activiteiten Artikel 7.x Normadressaat Artikel 7.x Oogmerken Artikel 7.x Specifieke zorgplicht bouwactiviteiten Artikel 7.x Meetbepalingen Artikel 7.x Maatwerkvoorschrift Artikel 7.x Toegestane bouwactiviteiten
42
Afdeling 7.2 Algemene regels Artikel 7.x Uitzetten rooilijnen, bebouwingsgrenzen en straatpeil [artikel 22.5 Bruidsschat] Artikel 7.x Aansluiting op distributienet voor elektriciteit [22.8 Bruidsschat] Artikel 7.x Aansluiting op distributienet voor gas [22.9 Bruidsschat] Artikel 7.x Aansluiting op distributienet voor warmte [22.10 Bruidsschat] Artikel 7.x Aansluiting op distributienet voor drinkwater [Artikel 22.11 Bruidsschat] Artikel 7.x Aansluiting van afvoer huishoudelijk afvalwater en hemelwater [22.12 Bruidsschat] Artikel 7.x Bluswatervoorziening [22.13 Bruidsschat] Artikel 7.x Bereikbaarheid bouwwerk voor hulpverleningsdiensten [22.14 Bruidsschat] Artikel 7.x Opstelplaatsen voor brandweervoertuigen [22.15 Bruidsschat] Artikel 7.x Repressief welstandstoezicht [22.7 Bruidsschat] Artikel 7.x Welstand [kan ook in de specifieke regels worden opgenomen] Artikel 7.x […] Afdeling 7.3 Bouwverboden Paragraaf 7.3.1 Gasleidingen Paragraaf 7.3.2 Hoogspanningsleidingen Paragraaf 7.3.3 Reserveringsstroken Paragraaf 7.3.4 Rioolpersleiding Paragraaf 7.3.5 Veiligheidszone Paragraaf 7.3.6 Waterleiding Paragraaf 7.3.7 Monumentale bomen Paragraaf 7.3.8 Archeologische monumenten Paragraaf 7.3.9 Omgeving van een (gemeentelijk) monument […] Afdeling 7.4 Bouwactiviteiten toegestaan (vergunningvrij) Artikel 7.x Bouwwerken algemeen [22.28 Bruidsschat] Artikel 7.x Bouwvlak Artikel 7.x Maximum
goothoogte Artikel 7.x Maximum bouwhoogte Afdeling 7.5 Bouwactiviteiten met omgevingsvergunning De volgende paragrafen moeten nog worden ingedeeld in de Afdeling Bouwverboden, Bouwactiviteiten toegestaan of Bouwactiviteiten met omgevingsvergunning Paragraaf x Bouwen hoofdgebouw Artikel 7.x Aanwijzing activiteiten Artikel 7.x Informatie en bescheiden Artikel 7.x Aanwijzing vergunningplicht Artikel 7.x Bijzondere aanvraagvereisten Artikel 7.x Beoordelingsregels Paragraaf x Bouwen of uitbreiden bijbehorende bouwwerken Artikel 7.x Aanwijzing activiteiten Artikel 7.x Informatie en bescheiden Artikel 7.x Aanwijzing vergunningplicht Artikel 7.x Beoordelingsregels Artikel 7.x Bijzondere aanvraagvereisten omgevingsvergunning bouwen of uitbreiden bijbehorende bouwwerken [22.34 Bruidsschat] [etc.] Paragraaf x Bouwen en uitbreiden bouwwerken, geen gebouwen zijnde 43
Artikel 7.x Aanwijzing activiteiten Artikel 7.x Algemene regels Artikel 7.x Melding Artikel 7.x Informatie en bescheiden Artikel 7.x Aanwijzing vergunningplicht Artikel 7.x Bijzondere aanvraagvereisten Artikel 7.x Beoordelingsregels Paragraaf x Windturbines en zonnepanelen Paragraaf x Cultuurhistorie (stadsgezichten/monumenten en cultuurlandschappen) Paragraaf x Aanvraagvereisten omgevingsvergunning bouwen algemeen Paragraaf x Aanvullende bouwregels aanwijzingen in de fysieke leefomgeving Hoofdstuk 8 Milieubelastende activiteiten Afdeling 8.1 Algemene bepalingen Artikel 8.1.1 Aanwijzing activiteiten Artikel 8.1.2 Algemene regels aanleggen Artikel 8.1.3 Melding Artikel 8.1.4 Informatie en bescheiden Artikel 8.1.5 Aanwijzing vergunningplicht Artikel 8.1.6 Bijzondere aanvraagvereisten Artikel 8.1.7 Beoordelingsregel Relevante paragrafen uit de Bruidsschat, nummering overgenomen [overnemen, wijzigen of schrappen] § 22.3.1 Algemene bepalingen § 22.3.2 Energiebesparing § 22.3.3 Zwerfafval § 22.3.4 Geluid § 22.3.4.1 Algemene bepalingen § 22.3.4.2 Geluid door activiteiten, anders dan door windturbines en windparken en civiele buitenschietbanen, militaire buitenschietbanen en militaire springterreinen § 22.3.4.3 Geluid door windturbines en windparken § 22.3.4.4 Geluid door civiele buitenschietbanen, militaire buitenschietbanen en militaire springterreinen § 22.3.5 Trillingen § 22.3.6
Geur § 22.3.6.1 Algemene bepalingen § 22.3.6.2 Geur houden van landbouwhuisdieren en paarden en pony’s voor het berijden in een dierenverblijf § 22.3.6.3 Geur door het houden van fokteven van nertsen § 22.3.6.4 Geur door andere agrarische activiteiten § 22.3.6.5 Geur door het exploiteren van zuiveringtechnische werken § 22.3.7 Bodembeheer § 22.3.7.1 Nazorg na saneren van de bodem § 22.3.7.2 Kleinschalig graven boven de interventiewaarde bodemkwaliteit § 22.3.7.3 Activiteiten op een locatie met historische bodemverontreiniging zonder onaanvaardbaar risico § 22.3.8 Afvalwaterbeheer § 22.3.8.1 Lozen van grondwater bij sanering of ontwatering § 22.3.8.2 Lozen van afvloeiend hemelwater dat niet afkomstig is van een bodembeschermende voorziening 44
§ 22.3.8.3 Lozen van huishoudelijk afvalwater § 22.3.8.4 Lozen van koelwater § 22.3.8.5 Lozen bij reinigen van bouwwerken § 22.3.8.6 Lozen bij opslaan en overslaan van goederen § 22.3.8.7 Lozen vanuit gemeentelijke voorzieningen voor inzameling en transport van afvalwater § 22.3.8.8 Lozen bij schoonmaken drinkwaterleidingen § 22.3.8.9 Lozen bij calamiteitenoefeningen § 22.3.9 Lozen bij telen, kweken, spoelen of sorteren van gewassen § 22.3.10 Lozen bij maken van betonmortel § 22.3.11 Uitwassen van beton § 22.3.12 Recreatieve visvijvers § 22.3.13 Ontwikkelen of afdrukken van fotografisch materiaal § 22.3.14 Wassen van motorvoertuigen § 22.3.15 Niet-industriële voedselbereiding § 22.3.16 Voedingsmiddelenindustrie § 22.3.17 Slachten van dieren en bewerken van dierlijke bijproducten of uitsnijden van vlees, vis of organen.
§ 22.3.18 Opwekken van elektriciteit met een windturbine § 22.3.19 In werking hebben van een acculader § 22.3.20 Bieden van parkeergelegenheid in een parkeergarage § 22.3.21 Traditioneel schieten § 22.3.22 Bieden van gelegenheid voor het beoefenen van sport in de buitenlucht § 22.3.23 Opslaan van vaste mest § 22.3.24 Opslaan van kuilvoer of vaste bijvoedermiddelen § 22.3.25 Het fokken, houden of trainen van landbouwhuisdieren, andere zoogdieren of vogels § 22.3.26 Vergunningplichten, aanvraagvereisten en beoordelingsregels aanvraag omgevingsvergunning voor milieubelastende activiteiten Afdeling 8.2 Activiteit X Paragraaf 8.2.1 Externe veiligheid Paragraaf 8.2.2 Waterbelangen Paragraaf 8.2.3 Luchtkwaliteit Paragraaf 8.2.4 Geluid Paragraaf 8.2.5 Geur Paragraaf 8.2.6 Trillingen Paragraaf 8.2.7 Stof Paragraaf 8.2.8 Bodem Per paragraaf: Artikel 8.2.1 Aanwijzing activiteiten Artikel 8.2.2 Algemene regels Artikel 8.2.3 Melding Artikel 8.2.4 Informatie en bescheiden Artikel 8.2.5 Aanwijzing vergunningplicht Artikel 8.2.6 Bijzondere aanvraagvereisten Artikel 8.2.7 Beoordelingsregels Hoofdstuk 9 Aanlegactiviteiten Afdeling 9.1 Algemene bepalingen Artikel 9.1.1 Aanwijzing activiteiten Artikel 9.1.2 Algemene regels Artikel 9.1.3 Aanlegverbod 45
Artikel 9.1.4 Melding Artikel 9.1.5 Informatie en bescheiden Artikel 9.1.6 Aanwijzing vergunningplicht Artikel 9.1.7 Bijzondere aanvraagvereisten Artikel 9.1.8 Beoordelingsregels Afdeling 9.2 Aanvullende aanlegregels aanwijzingen in de fysieke leefomgeving Hoofdstuk 10 Sloopactiviteiten Afdeling 10.1 Algemene bepalingen Artikel 10.1.1 Aanwijzing activiteiten Artikel 10.1.2 Algemene regels Artikel 10.1.3 Sloopverbod [let op regeling in beschermd stadsgezicht sloopvergunning en bouwvergunning gezamenlijk aanvragen, de een kan niet los worden gezien van de ander] Artikel 10.1.4 Melding Artikel 10.1.5 Informatie en bescheiden Artikel 10.1.6 Aanwijzing vergunningplicht Artikel 10.1.7 Bijzondere aanvraagvereisten Artikel 10.1.8 Beoordelingsregels Afdeling 10.2 Aanvullende sloopregels aanwijzingen in de fysieke leefomgeving Hoofdstuk 11 Kapactiviteiten Hoofdstuk 12 Infrastructuur Afdeling 12.1 Algemene bepalingen Artikel 12.1.1 Aanwijzing activiteiten Artikel 12.1.2 Algemene regels Artikel 12.1.3 Melding Artikel 12.1.4 Informatie en bescheiden Artikel 12.1.5 Aanwijzing vergunningplicht Artikel 12.1.6 Bijzondere aanvraagvereisten Artikel 12.1.7 Beoordelingsregels Hoofdstuk 13 Beheer en onderhoud Afdeling 13.1 Onderhoud- en instandhoudingsverplichtingen Afdeling 13.2 Gedoogplichten Hoofdstuk 14 Financiële bepalingen Afdeling 14.1 Kostenverhaal Hoofdstuk 15 Procesregels Afdeling 15.1
Voorbereiding van besluiten Afdeling 15.2 Gemeentelijke projecten van publiek belang Afdeling 15.3 Advies Paragraaf 15.3.1 Gemeentelijke adviescommissie Paragraaf 15.3.2 Veiligheidsregio Paragraaf 15.3.3 […] Afdeling 15.4 Maatschappelijk draagvlak Afdeling 15.5 Andere bestuursorganen
46
Hoofdstuk 16 Handhaving Afdeling 16.1 Strafbepalingen Afdeling 16.2 Kwaliteitsbevordering en afstemming uitvoering en handhaving Hoofdstuk 17 Monitoring en informatie Hoofdstuk 18 Overgangsrecht Afdeling 18.1 Overgangsrecht Afdeling 18.2 Verwerking Bruidsschat Hoofdstuk 19 Slotbepalingen Afdeling 19.1 Uitvoerbaarheid en evaluatie Afdeling 19.2 Overige bepalingen Paragraaf 19.2.1 Intrekking verordeningen Paragraaf 19.2.2 Omhangbepaling nadere regels Paragraaf 19.2.3 Inwerkingtreding Paragraaf 19.2.4 Citeertitel Bijlagen Bijlage x Begrippen Bijlage x […]
47
Bijlage 3. Relevante jurisprudentie Er zijn een aantal uitspraken door de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State gedaan die impact hebben op het opstellen van regels in een omgevingsplan. Hieronder volgt hieronder een uitgebreidere weergave van deze jurisprudentie. Open normen Eén van de nieuwe bevoegdheden in de Omgevingswet is dat in een omgevingsplan open normen kunnen worden gesteld, waarvan de uitleg bij de uitoefening van een bij die norm aan te geven bevoegdheid afhankelijk wordt gesteld van beleidsregels. De beleidsregels kunnen worden vastgesteld door de raad of door het college van burgemeester en wethouders. De wetgever heeft met de mogelijkheid om open normen in de planregels van een omgevingsplan op te nemen beoogd om een meer flexibele planvorming te bevorderen. Vanuit het principe van uitnodigingsplanologie, mag een omgevingsplan globalere regels bevatten en open normen die beoordelings- of afwegingsruimte bevatten. Pas bij de vergunningverlening wordt beoordeeld en afgewogen of het initiatief ruimtelijk aanvaardbaar is. Over de toepassing van open normen heeft de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (hierna: de Afdeling) op 27 oktober 2021 een belangrijke uitspraak gedaan. Deze zaak ging over een zgn. bestemmingsplan verbrede reikwijdte.
Vooruitlopend op de inwerkingtreding van de Omgevingswet biedt de Crisis- en herstelwet de mogelijkheid om een bestemmingsplan met verbrede reikwijdte vast te stellen. Dat is een bestemmingsplan waarin bij wijze van experiment nu al gebruik mag worden gemaakt van verschillende nieuwe bevoegdheden die de Omgevingswet straks zal bieden. Deze uitspraak is daarmee ook relevant voor het opstellen van een omgevingsplan. De Afdeling oordeelt kortgezegd dat wanneer een gemeenteraad een plan vaststelt en daarbij gebruik maakt van open normen in de planregels, deze open normen voldoende concreet en objectief begrensd moeten zijn. De beantwoording van de vraag of een in de planregels opgenomen open norm voldoende concreet en objectief begrensd is, hangt volgens de Afdeling af van de omstandigheden van het geval. Hierbij kan onder meer belang worden gehecht aan: 1. de aard en omvang van de bouw- en gebruiksmogelijkheden, waarop de open norm, en in samenhang daarmee de beleidsregel, zien; 2. het anderszins in de planregels genormeerd zijn van de bouw- en gebruiksmogelijkheden, waarop de figuur van de open norm, die in een beleidsregel wordt uitgelegd, ziet, en de relatie tussen die andere normering en de betrokken open norm; 3. de aanleiding voor het werken met een dergelijke figuur, en; 4. de aard en omvang van het plangebied of het betrokken deel daarvan, waarop die figuur ziet.
Daarbij is ook van betekenis op welk facet van een goede ruimtelijke ordening de open norm betrekking heeft en wat de aard en omvang van de effecten ervan voor de omgeving zijn. Bij het hanteren van open normen is het dus belangrijk dat uit de verbeelding en de planregels duidelijk blijkt onder welke voorwaarden een functie op een specifieke locatie mag worden gerealiseerd. Het is van belang om de voorwaarden zo duidelijk en concreet mogelijk te omschrijven. Slechts een verwijzing naar een beleidsregel waarin de betreffende voorwaarden zijn uitgewerkt, is onvoldoende. Bij het toepassen van open normen in een bestemmingsplan (en straks 48
omgevingsplan) zullen we dus scherp moeten zijn op het feit dat de gehanteerde open normen voldoende concreet en objectief begrenst zijn, voordat deze verder in beleidsregels worden uitgewerkt. Delegatiebevoegdheid Op 14 april 2022 wees Staatsraad Advocaat-Generaal Nijmeijer (hierna: A-G) een conclusie over delegatie bij een zogeheten bestemmingsplan met verbrede reikwijdte. Deze conclusie bevat interessante beschouwingen over onder meer de eisen die aan de inhoud van het delegatiebesluit moeten worden gesteld en de omvang van het beroep bij planherzieningen. De conclusie is daarmee interessant voor iedereen die nu betrokken is bij het opstellen van omgevingsplannen en waarbij de gemeenteraad voornemens is om een delegatiebesluit te nemen. Achtergrond van de zaak De voorzitter van de Afdeling bestuursrechtspraak vroeg de staatsraad advocaat-generaal om een conclusie te nemen in een rechtszaak die op 4 maart 2022 op zitting is behandeld. In die zaak heeft de gemeenteraad van Boekel de bevoegdheid om een bestemmingsplan met verbrede reikwijdte te herzien, door middel van een delegatiebesluit gedelegeerd aan het college van burgemeester en wethouders. Centrale vraag is of de manier waarop dit is gebeurd, rechtmatig is of niet.
Het college van burgemeester en wethouders stelde op grond van het delegatiebesluit een aantal zogenoemde ‘veegplannen’ vast, waardoor het Omgevingsplan Buitengebied 2016 is herzien. Deze veegplannen maken onder meer een ruiterhotel mogelijk aan de Rietven in Boekel. Omwonenden zijn daartegen in beroep gekomen bij de Afdeling bestuursrechtspraak. Inhoud van de conclusie Staatsraad advocaat-generaal Nijmeijer concludeert dat het delegatiebesluit van de gemeente Boekel niet op de juiste wijze is bekendgemaakt en daardoor juridisch niet bindend is. Het college van burgemeester en wethouders was daarom niet bevoegd om delen van het omgevingsplan vast te stellen. Het gaat in deze zaak om het delegeren (overdragen) van de bevoegdheid om regels in het bestemmingsplan vast te stellen. De rechtszekerheid vereist dat het delegatiebesluit in ‘objectief omschreven termen’ aangeeft in welke gevallen en onder welke voorwaarden het college van burgemeester en wethouders planregels mag vaststellen. Bij de concrete invulling van deze eis kan aansluiting worden gezocht bij de rechtspraak over de objectieve begrenzing van wijzigingsbevoegdheden, zoals bedoeld in de Wet ruimtelijke ordening. Een delegatiebesluit mag volgens staatsraad advocaat-generaal Nijmeijer open normen bevatten.
Ook is aanvaardbaar dat in het delegatiebesluit voorwaarden staan die een toetsing van een individueel project vergen om te bepalen of het college van burgemeester en wethouders over regelgevende bevoegdheid beschikt. Maar verwijzen in het delegatiebesluit naar beleid of beleidsregels, dat mag niet. Dat is in strijd met de eis van een objectieve begrenzing. De voorzitter van de Afdeling bestuursrechtspraak wilde ook weten hoe het zit met de rechtsbescherming als het college van burgemeester en wethouders gelijkluidende planregels vaststelt waar al eerder beroep tegen kon worden ingesteld bij de bestuursrechter. De staatsraad advocaat-generaal concludeert dat in zo’n geval de rechtsbescherming tekort kan schieten, maar dat daar wel oplossingen voor zijn. Zo zou de Afdeling bestuursrechtspraak bezwaren tegen die planregels onder bepaalde omstandigheden toch in behandeling kunnen nemen, ondanks dat deze al definitief zijn geworden.
49
Verdere verloop van de procedure Partijen die bij deze procedure zijn betrokken, krijgen nu eerst de mogelijkheid om op deze conclusie te reageren. Hierna zal de Afdeling bestuursrechtspraak als hoogste algemene bestuursrechter uitspraak doen in deze zaak. De conclusie van de staatsraad advocaat-generaal geeft voorlichting aan de Afdeling bestuursrechtspraak, maar bindt haar niet. De verwachting is wel dat de Afdeling dit advies overneemt.
50
Bijlage 4. Stappenplan wijziging omgevingsplan Stappenplan Hoe ziet een proces om te komen tot een (deel)wijziging van het omgevingsplan er uit. 1. Inventarisatie • Beleid → wat zegt het beleid over de locaZe of het thema waar we een deeluitwerking voor gaan maken? i. Omgevingsvisie ii. Programma’s iii. (Beleidsnota’s) iv. (Toelichtingen van bestemmingsplannen) • Regels → Welke regels gelden er nu voor dit gebied of thema? i. Huidige regels in bestemmingsplannen ii. Regels uit verordeningen die betrekking hebben op de fysiek leefomgeving • Instructieregels → Welke instrucZeregels van hogere overheden hebben invloed op dit deel van het omgevingsplan? i. Instructieregels vanuit het Rijk: Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl) ii. Instructieregels vanuit de provincie: Omgevingsverordening 2. Analyse • Welke regels sluiten nog aan bij het beleid en welke moeten vervangen worden? • Voor welk beleid zijn er nog geen regels? • Willen we voor dit beleid regels voor hebben? • In welke ‘vorm’ moet een instructieregel in het plan komen? Besluitvorming: Vaststellen Nota van Uitgangspunten, inclusief participatieplan, door gemeenteraad 3.