1a. Jaarstukken 2023
Tekst van het document
Van collectie naar connectie
31
Jaarstukken 2023
Risico-inventarisatie Laag risico met goede interne beheersing De ontwikkelingen op het gebied van ICT gaan snel. Hoewel er de afgelopen jaren binnen onze organisatie veel verbeteringen zijn gedaan op het gebied van ICT (beveiliging, back-up, website etc.) brengt dit ook weer nieuwe (tactische) risico’s met zich mee. Door toenemende afhankelijkheid van digitale systemen komen bij uitval hiervan onze processen in gevaar. Dit kan een grote impact hebben. Het is belangrijk om hierop voorbereid te zijn. Dienstverlening via onze e-depotvoorziening aan andere (overheids)instellingen stelt hoge eisen aan onze databeveiliging. Mede via maatregelen van onze e-depotleverancier zijn de risico’s beheersbaar.
Onderstaande risico-inventarisatie bestaat uit een matrix met de inschatting van risicovolle ontwikkelingen en de interne beheersing daarvan. De risico’s die in dit model worden benoemd zijn relevant voor het weerstandsvermogen. Deze zijn niet op een andere manier te ondervangen (bijvoorbeeld door het afsluiten van een verzekering of het instellen van een voorziening) en kunnen een financieel nadelig gevolg hebben. Doen deze risico’s zich voor, dan dienen ze te worden opgevangen via het weerstandsvermogen.
Hoog risico met minder interne beheersing De energieprijzen zijn de afgelopen tijd sterk gestegen. Ook voor het Drents Archief is dit relevant. Het monumentale pand aan de Brink is moeilijk te verduurzamen. Daar waar mogelijk worden maatregelen getroffen om energie te besparen, maar deze zijn beperkt. Dit brengt een financieel risico met zich mee. Laag risico met minder interne beheersing Het Drents Archief heeft de basis van de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) ingericht. Echter een volledige inrichting en gestructureerde werkwijze vergen meer van de organisatie. We zoeken hierbij (vanwege de benodigde vakinhoudelijke kennis) nadrukkelijk de samenwerking op met andere RHC's. De kans op een incident is niet groot en goed beheersbaar, maar het risico op met name reputatieschade is wel aanwezig. Eén van de kerndoelen is het aanbod van diverse educatieve programma’s aan leerlingen uit diverse doelgroepen. Het blijkt lastig om het aantal boekingen voor deze programma’s weer op het peil van vóór corona te krijgen. Ondanks de acties kan het gevolg zijn dat dit niet gaat lukken en daarmee is er een gering financieel risico en risico op reputatieschade, omdat een kerndoel van de organisatie niet behaald wordt.
Van collectie naar connectie
32
Jaarstukken 2023
In 2019 werd duidelijk dat het Rijk in 2024 uit de Gemeenschappelijke Regelingen (GR) met de RHC’s zal stappen. Na uittreding van het Rijk blijven de RHC’s beheerder van de
bestuursovereenkomst tussen RHC's en OCW ondertekend zal worden. Dit convenant is een belangrijke voorwaarde voor nieuwe toetreders tot de GR, omdat daarin de
analoge rijksarchieven, waarvoor een specifieke uitkering (SPUK) door het Rijk wordt
langdurige (financiële) afspraken met OCW worden vastgelegd. Door beide
verstrekt die gelijk zal zijn aan de bijdrage die de RHC’s momenteel als structurele
ontwikkelingen is dit strategische risico verder verkleind.
partnerbijdrage van het Rijk ontvangen. Voorwaarde daarbij is dat de rijksarchieftaak wordt gedelegeerd aan een bestuursvorm zoals in de nieuwe Archiefwet wordt vastgelegd. Voortzetting van de GR is één van de opties. Voor het Drents Archief
Toename van zakelijke dienstverlening zorgt voor groei van de organisatie. In de
betekent dit dat naast de gemeente Assen minimaal een tweede GR-partner gevonden
huidige arbeidsmarkt worden we steeds vaker geconfronteerd met moeilijk te vervullen
moet worden om de GR in stand te kunnen houden. In 2023 heeft het Waterschap
vacatures, zeker als het gaat om specifieke functies. Er is een risico dat dienstverlening
Drents Overijsselse Delta te kennen gegeven toe te willen treden tot de GR en daarmee is
in gevaar komt wanneer functies niet tijdig vervuld worden, of dat er hogere kosten
aan die voorwaarde voldaan. Daarnaast is de verwachting dat in februari 2024 een
gemaakt moeten worden voor werving en selectie of externe inhuur (financieel risico).
Kengetallen De financiële kengetallen geven inzicht in de ontwikkeling van de financiële vermogenspositie. Deze kengetallen dient men in samenhang te zien, omdat een afzonderlijk kengetal onvoldoende zegt over de financiële positie. Hierna volgt een overzicht en beoordeling van de kengetallen. De kengetallen ‘netto schuldquote gecorrigeerd voor verstrekte leningen’, ‘grondexploitatie’ en ‘belastingcapaciteit’ zijn specifiek voor gemeenten en niet van toepassing voor het Drents Archief.
Financiële kengetallen Financiële kengetallen
2023
2022
Netto schuldquote
-28,1%
-26,9%
Solvabiliteitsratio
10,2%
11,0%
Structurele exploitatieruimte
0,4%
5,5%
De netto schuld geeft het niveau van de schuldenlast ten opzichte van de eigen middelen weer. Het geeft een indicatie van de mate waarin de rentelasten en de aflossingen op de exploitatie drukken. Normaal gesproken ligt de netto schuldquote tussen 0 en 90% (landelijk gehanteerde richtlijn). Als de netto schuldquote tussen de 100 en 130% ligt, is de schuld hoog. Bij het Drents Archief is de netto schuldquote laag (negatief). Dit betekent dat ten opzichte van zijn inkomsten het Drents Archief meer dan voldoende ruimte heeft om schulden aan te gaan. De solvabiliteitsratio geeft inzicht in de mate waarin de organisatie in staat is om aan haar financiële verplichtingen te voldoen. Hierbij wordt het eigen vermogen (de algemene reserve) uitgedrukt in een percentage van het balanstotaal. Hoe hoger de solvabiliteitsratio, hoe hoger de weerstand. De ratio van het Drents Archief is licht afgenomen ten opzichte van vorig jaar van 11,0% naar 10,2%. De meeste organisaties beschouwen een uitkomst van een solvabiliteit tussen de 25% en 40% als goed. Dergelijke hoge percentages zijn voor
Van collectie naar connectie
33
Jaarstukken 2023
het Drents Archief niet haalbaar vanwege de maximaal toegestane hoogte van de algemene reserve. Voor de beoordeling van de financiële positie is het ook van belang te kijken naar de structurele exploitatieruimte. Dit cijfer beoordeelt welke structurele ruimte het Drents Archief heeft om de eigen lasten te dragen, of welke structurele stijging van de baten of structurele daling van de lasten daarvoor nodig is. Wanneer de structurele exploitatieruimte negatief is, betekent het dat het structurele deel van de begroting onvoldoende ruimte biedt om de lasten te blijven dragen. Hoe hoger dit percentage, hoe beter. Ultimo 2023 is de structurele exploitatieruimte van het Drents Archief 0,4% en laat ten opzichte van vorig jaar een daling zien. Stijging van de structurele lasten, daling van de structurele baten en een licht negatief resultaat is hier de reden van.
Van collectie naar connectie
34
Jaarstukken 2023
5.5 Financiering De wet Financiering decentrale overheden (wet Fido) stelt regels voor het beheer van de treasury. De wet bevat normen voor het beheersen van risico’s op kort- en langlopende leningen. Verder worden de decentrale overheden verplicht een treasurystatuut op te stellen en een paragraaf Financiering in de begroting en het jaarverslag op te nemen. In deze paragraaf gaan we hier nader op in.
Lening
Een belangrijk uitgangspunt van de wet Fido is het vermijden van grote fluctuaties in de rentelasten van openbare lichamen. Om een grens te stellen aan kortlopende
In 2005 is een lening ten bedrage van € 250.000,- tegen een rentepercentage van 3,99% met een looptijd van 20 jaar bij de Bank Nederlandse Gemeenten afgesloten ter
financiering is in de wet Fido de kasgeldlimiet opgenomen. De kasgeldlimiet wordt
financiering van de verrijdbare depotstellingen. De stand van de lening op 31 december
bepaald door het begrotingstotaal bij aanvang van het jaar te vermenigvuldigen met een bij ministeriële regeling vastgesteld percentage van 8,2%. In 2023 is het Drents
2023 is € 25.000,-. De looptijd is tot 2026.
Archief ruim binnen de kasgeldlimiet gebleven.
Financiering en liquiditeit
Ook voor de renterisico’s van vaste schuld is in de wet Fido een norm gesteld. Deze renterisiconorm bedraagt 20% van het begrotingstotaal. Het doel van deze norm is het
Het vastgestelde treasurystatuut vormt de leidraad voor wat betreft het
vermijden van grote fluctuaties in de rentelasten, welke consequenties kunnen hebben
financieringsbeleid. Hierin is in 2023 niets gewijzigd. De liquiditeitsbegroting wordt
voor de financiële positie. Het Drents Archief is in 2023 ruim onder de renterisiconorm
periodiek geactualiseerd. Met de invoering van het schatkistbankieren eind 2013 dienen
gebleven.
wij, net als alle andere lokale overheden, onze overtollige middelen (boven het drempelbedrag) naar een gereserveerde rekening bij de BNG over te boeken. Per 1 juli 2021 is het drempelbedrag verhoogd van € 250.000,- naar € 1.000.000,-. Uit deze overtollige middelen voorziet het Rijk zich in een deel van haar financieringsbehoefte.
Kasgeldlimiet en renterisiconorm
Van collectie naar connectie
35
Jaarstukken 2023
5.6 Verbonden partijen Het Drents Archief heeft op 31 december 2023 een bestuurlijk belang in de volgende verbonden partijen: Stichting Vrienden van het Drents Archief (directeur is bestuurslid); Stichting Nieuwe Drentse Volksalmanak (directeur is voorzitter); Stichting De Milly van Heiden Reinestein (directeur is bestuurslid en medewerker is penningmeester). Het Drents Archief is lid van organisaties, zoals de landelijke vakorganisatie KVAN (waarvan de directeur van het Drents Archief penningmeester is) waaraan uiteraard contributieverplichtingen zijn verbonden.
Van collectie naar connectie
36
Jaarstukken 2023
6. Jaarrekening
Van collectie naar connectie
37
Jaarstukken 2023
6.1 Balans per 31 december 2023 ACTIVA
12-312023
12-312022
€
€
VASTE ACTIVA Materiële vaste activa
12-312023
12-312022
€
€
VASTE PASSIVA Algemene reserve
157.736
157.736
163.792
137.839
PASSIVA
Investeringen met economisch nut
205.439
193.488
Bestemmingsreserves
TOTAAL VASTE ACTIVA
205.439
193.488
Resultaat boekjaar
VLOTTENDE ACTIVA
Vorderingen BNG schatkistbankieren
766.120
5.336-
25.953
316.191
321.527
Voorzieningen
881.302
746.569
TOTAAL VASTE PASSIVA
1.197.493
1.068.097
746.997
Debiteuren
32.692
6.855
VLOTTENDE PASSIVA
Subsidieverstrekkers
114.456
93.464
913.268
847.316
Langlopende leningen Lening BNG
12.500
25.000
277.436
326.593
2.174
862
Kortlopende schulden Crediteuren
49.309
153.614
Belastingen en premies
133.492
78.862
Overige tegoeden
10.854
14.645
79.992
76.328
Liquide middelen Bankrekeningen Kasgelden
279.610
327.456
Overlopende activa Nog te ontvangen bedragen
47.642
8.246
Overlopende passiva
Vooruitbetaalde kosten
50.181
52.541
Aflossing Lening BNG
97.822
60.787
TOTAAL VLOTTENDE ACTIVA
1.290.700
1.235.558
TOTAAL VLOTTENDE PASSIVA
Balanstotaal
1.496.139
1.429.046
Balanstotaal
Van collectie naar connectie
12.500
12.500
286.146
335.950
298.646
360.950
1.496.139
1.429.046
38
Jaarstukken 2023
6.2 Overzicht van baten en lasten Realisatie 2023
BATEN Structurele baten Bijdrage Rijk
Begroting 2023
% realisatie tov begroting
Realisatie 2022
1.911.307
1.762.618
108%
1.769.278
Bijdrage Rijk transitiegelden
50.000
50.000
100%
159.091
Bijdrage gemeente Assen
137.444
126.900
108%
127.228
Aanvulling budget depothuur gem. Assen
30.000
30.000
100%
30.000
Bijdrage provincie Drenthe
501.136
481.129
104%
477.058
Bijdrage e-depot
181.881
264.482
69%
181.881
2.811.768
2.715.129
104%
2.744.536
Totaal Overige opbrengsten Collectiebeheer (depotverhuur)
5.537
5.500
101%
5.726
Publieksactiviteiten
37.588
45.500
83%
41.571
Zakelijke dienstverlening
40.757
50.000
82%
69.386
Projecten
113.798
69.522
164%
84.683
197.679
170.522
116%
201.366
3.009.447
2.885.651
104%
2.945.901
1.852.888
1.659.025
112%
1.452.040
Tijdelijk personeel
142.245
209.062
68%
179.636
Overige personeelskosten
54.077
48.648
111%
60.928
2.049.210
1.916.735
107%
1.692.603
Collectie en archieven
88.861
71.000
125%
110.421
Digitale diensten
95.906
77.541
124%
99.089
Publieksactiviteiten
26.539
35.000
76%
30.719
Projecten
51.672
54.100
96%
67.435
-
45.000
0%
105
262.978
282.641
93%
307.769
Totaal TOTAAL BATEN LASTEN Personeelskosten Salarissen vast
Totaal Directe kosten
Doorontwikkelen Drents Archief 3.0 Totaal Indirecte kosten
Van collectie naar connectie
39
Jaarstukken 2023
Huisvestingskosten
408.007
363.200
112%
Depothuur GA (incl. exploitatiekosten)
30.000
30.000
100%
30.000
Dotatie reserves
145.000
145.000
100%
304.091
ICT kosten
62.266
48.573
128%
67.247
Organisatiekosten
60.054
76.500
79%
116.726
Kapitaallasten
59.375
78.002
76%
64.144
Totaal
764.702
741.275
103%
946.902
Diverse baten en lasten
62.107
10.000
621%
27.221
3.014.783
2.930.651
103%
2.920.053
5.336-
45.000-
25.848
Onttrekking bestemmingsres.doorontw. DA 3.0
-
45.000
105
Totaal mutaties bestemmingsfonds en -reserve
-
45.000
105
5.336-
0
25.953
TOTAAL LASTEN Saldo van baten en lasten
Resultaat
Van collectie naar connectie
40
364.695
Jaarstukken 2023
6.3 Resultatenanalyse 2023 Het resultaat, afgezet tegen de begroting conform het overzicht van baten en lasten, wordt gevormd door een resultatenanalyse.
Resultatenanalyse Hogere structurele baten
96.639
Hogere overige opbrengsten
27.157
Hogere personeelskosten
-132.475
Lagere directe kosten
19.663
Hogere indirecte kosten
-23.427
Hogere diverse baten
52.107
Verschil saldo voor onttrekking reserve tov begroting
39.664
Structurele baten De structurele baten zijn hoger dan begroot. De indexering van de partnerbijdragen in het verslagjaar is hoger dan begroot (8,0% in plaats van 2%).
Directe kosten De directe kosten zijn lager doordat er nog weinig kosten gemaakt zijn voor aanpassingen van de publieksruimte, zoals de entree en de kloostergang. Ook in de
Overige opbrengsten
Digilounge en educatiekelder is vernieuwing nodig en begroot. De nodige voorbereidingen op dit vlak, zoals het aanstellen van een projectleider, het instellen van
De hogere opbrengst bij projecten compenseren de lagere opbrengsten bij Publieksactiviteiten (zoals de groepsbezoeken, het historisch vergaderen en educatie).
een werkgroep en oriëntatie zijn gedaan; de uitvoering en navenante kosten volgen vanaf 2024.
Personeelskosten De salarislasten van vast personeel zijn in 2023 hoger dan vooraf begroot. De vaste formatie is opgehoogd met 2 fte om te kunnen voldoen aan gestelde eisen; deze zijn
Indirecte kosten De indirecte kosten zijn hoger dan begroot door met name tariefstijgingen, vooral bij de
ingezet voor behoudswerkzaamheden en inventarisatie. Daarnaast zijn er twee tijdelijke medewerkers aangenomen voor projectwerkzaamheden. De salarisstijgingen vanuit de
kosten van ICT en energie. Door uitbreiding in personeel stijgen ook andere kosten,
cao zijn hoger dan in de begroting waren opgenomen. Ook de dotatie aan de
zoals het licentiegebruik en support. De kosten van afschrijvingen zijn lager dan begroot omdat de investeringen in DAVA-apparatuur en back-up pas gedurende het
voorziening voor verlofsparen was niet begroot. In de cao 2022 is de regeling voor IKB en verlofsparen uitgebreid. Deze voorziening is ter dekking van kosten voortkomend uit
jaar zijn gedaan. Daarnaast zijn enkele investeringen in de publieksruimte uitgesteld, omdat deze meegenomen worden in een project dat in 2024 van start gaat.
het opnemen van dit verlof door medewerkers.
Van collectie naar connectie
41
Jaarstukken 2023
Diverse baten en lasten Deze post is hoger dan begroot doordat er sinds 2023 weer rente berekend wordt op de spaarrekening, deze was niet begroot. Ook de teruggave van betaalde btw over het jaar 2022 viel hoger uit dan in de begroting opgenomen.
Van collectie naar connectie
42
Jaarstukken 2023
6.4 Waarderingsgrondslagen De toegepaste waarderingen zijn gebaseerd op de voorschriften zoals opgenomen in het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV) en het Handboek Financiële Verantwoording Archieven. Waar deze voorschriften met elkaar in strijd zijn, is meestal voorrang gegeven aan de bepalingen in het BBV.
Algemeen De waardering van activa en passiva en de bepaling van het exploitatiesaldo berust op
De financiële rechtmatigheid het voorwaardencriterium, het begrotingscriterium en
grondslag van de verkrijgingsprijs, tenzij anders is vermeld. De verkrijgingsprijs omvat
het misbruik & oneigenlijk gebruik criterium omvat:
de inkoopprijs en de bijkomende kosten.
Voor het voorwaardencriterium bestaat de norm uit het normenkader zoals op 8 december 2023 door het algemeen bestuur is vastgesteld;
De baten en lasten worden toegerekend aan het jaar waarop zij betrekking hebben. Dit betekent dat baten worden opgenomen wanneer ze gerealiseerd zijn en lasten wanneer
Voor het begrotingscriterium geldt dat alle overschrijdingen van lasten en investeringskredieten onrechtmatig, waarbij voor een aantal scenario’s in de financiële verordening is beschreven wanneer deze overschrijdingen
ze voorzienbaar zijn.
acceptabel zijn. Voor over- en onderschrijdingen van baten, onderschrijdingen Rechtmatigheidsverantwoording
van lasten en onderschrijdingen van investeringskredieten geldt dat deze als
De in de jaarrekening opgenomen rechtmatigheidsverantwoording is opgesteld op basis van de kaders zoals besloten in de financiële verordening en op basis van de
onrechtmatig zijn aangemerkt indien ze niet tijdig aan het bestuur zijn gemeld. Ten aanzien van het M&O criterium is de nota M&O leidend bij het voorkomen
kadernota rechtmatigheid. Dat betekent dat: De rechtmatigheidsverantwoording toeziet op de financiële rechtmatigheid van
en opsporen van misbruik en oneigenlijk gebruik. Omdat alleen bij misbruik
baten, lasten, balansmutaties alsmede de baten en lasten inzake de specifieke
sprake is van een onrechtmatigheid zijn eventuele gevallen van misbruik (mits
uitkeringen op grond van art. 17 Financiële-verhoudingswet;
cumulatief met andere fouten of onduidelijkheden boven de verantwoordingsgrens) opgenomen in de rechtmatigheidsverantwoording. De rechtmatigheidsverantwoording is opgesteld binnen de kaders van de kadernota rechtmatigheid 2023 van de Commissie BBV alsmede onze eigen financiële verordening. Dit betekent dat: Een verantwoordingsgrens van 3% (zijnde € 87.320) is gehanteerd waarboven cumulatieve fouten en onduidelijkheden in de rechtmatigheidsverantwoording worden opgenomen; Een rapporteringstolerantie van € 87.320 is gehanteerd waarboven fouten en onduidelijkheden in de paragraaf bedrijfsvoering worden opgenomen.
Van collectie naar connectie
43
Jaarstukken 2023
Materiële vaste activa
Liquide middelen
Vaste activa kunnen worden verkregen uit eigen middelen of uit middelen van derden die door middel van sponsoring of schenking daartoe zijn verkregen.
De liquide middelen worden gewaardeerd tegen de nominale waarde. Eigen Vermogen
Vaste activa zijn gewaardeerd tegen verkrijgingsprijs (verminderd met eventuele
Het eigen vermogen betreft saldi uit exploitatieoverschotten (en tekorten) uit
bijdragen van derden). Hierop zijn de afschrijvingen in mindering gebracht. De
voorgaande jaren. Ook opgenomen onder het eigen vermogen zijn
afschrijvingen zijn berekend volgens het lineaire systeem waarbij de voorgeschreven afschrijvingstermijnen in de financiële verordening in acht worden genomen. De
bestemmingsreserves.
afschrijvingstermijnen in de financiële verordening zijn gebaseerd op de verwachte
Voorzieningen
gebruiksduur per activagroep. Met afschrijven wordt begonnen wanneer het actief
Voorzieningen worden gevormd wegens:
beschikbaar is voor het beoogde gebruik. De afschrijving wordt beëindigd bij
Verplichtingen en verliezen waarvan de omvang op de balansdatum onzeker is
buitengebruikstelling of wanneer het actief is gedesinvesteerd.
doch redelijkerwijs is in te schatten; Op de balansdatum bestaande risico’s ter zake van bepaalde te verwachten
Voor de classificatie van de materiële vaste activa is gebruik gemaakt van een bij de
verplichtingen of verliezen waarvan de omvang redelijkerwijs is in te schatten;
bedrijfsvoering passende indeling in plaats van de indeling die het BBV voorschrijft.
Kosten die in een volgend begrotingsjaar zullen worden gemaakt mits het maken van die kosten zijn oorsprong vindt in het begrotingsjaar of in een voorafgaand
Vlottende activa Vlottende activa worden geactiveerd overeenkomstig de voorschriften in het Handboek
begrotingsjaar en de voorziening strekt tot gelijkmatige verdeling van lasten over een aantal begrotingsjaren.
Financiële Verantwoording Archieven. Voorzieningen worden gewaardeerd tegen nominale waarde. Vorderingen zijn gewaardeerd tegen nominale waarde onder aftrek van een voorziening voor eventuele oninbaarheid. Overige vorderingen zijn gewaardeerd tegen de nominale waarde. Onder de vorderingen is vanaf 2017 de Uitzettingen in ‘s Rijks schatkist korter
Daarnaast worden de van derden (niet zijnde Europese en Nederlandse overheidslichamen) verkregen middelen (doeluitkeringen en projectsubsidies) die niet
dan één jaar (BNG schatkistbankieren) opgenomen.
of slechts gedeeltelijk in een boekjaar zijn aangewend, opgenomen onder de voorzieningen. Het in een boekjaar niet bestede deel van toegekende subsidies en
Onder de vlottende activa is opgenomen de toegekende nog te ontvangen meerjarige
bijdragen, wordt rechtstreeks gedoteerd aan de voorzieningen. In het jaar dat de
projectsubsidie. Deze projectsubsidie wordt als vordering in de balans opgenomen en valt vrij in de exploitatierekening zodra projectkosten overeenkomstig deze subsidie
voorziening geheel of gedeeltelijk wordt aangewend, valt het aangewende bedrag vrij ten bate van de exploitatierekening. De hiermee samenhangende kosten komen ten
worden gemaakt.
laste van de exploitatierekening.
Overlopende activa
Hiermee is voor wat de indeling van de voorzieningen betreft aangesloten bij de
Onder overlopende activa worden nog te ontvangen bedragen, onder andere rente van
bepalingen in het BBV, maar is voor wat de verwerking van mutaties betreft aangesloten bij de verwerkingswijze zoals het Handboek Financiële Verantwoording
de spaarrekening en vooruitbetaalde kosten zoals de kosten van de subsidieaanvraag opgenomen.
Van collectie naar connectie
Archieven deze voorschrijft.
44
Jaarstukken 2023
Schulden Zowel de langlopende als de kortlopende schulden zijn gewaardeerd tegen de nominale
Geprognosticeerde balans en EMU-saldo
waarde. De langlopende schulden omvatten de langlopende geldleningen verminderd met de aflossingen voor het lopende boekjaar. De kortlopende schulden (looptijd korter
De geprognosticeerde balans en het EMU-saldo zijn niet opgenomen in dit jaarverslag, omdat deze het inzicht niet ten goede komen.
dan 1 jaar) omvatten de crediteuren, de overlopende passiva en de aflossingen voor het komende boekjaar.
Resultaatbepaling Het resultaat wordt bepaald met inachtneming van de hierboven vermelde
Voor de classificatie van de schulden is gebruik gemaakt van de indeling volgens het Handboek Financiële Verantwoording Archieven. Hierbij is dus afgeweken van de
waarderingsgrondslagen.
specifieke indeling zoals het BBV die voorschrijft.
Van collectie naar connectie
45
Jaarstukken 2023
6.5 Toelichting op de balansposten Materiële vaste activa
Materiële vaste activa
12-31-2023
12-31-2022
€
€
Inventaris en bedrijfsinrichting Boekwaarde per 01-01
193.488
217.558
Bij: Investeringen met economisch nut
69.834
38.311
Afschrijvingen
57.883
62.381
Boekwaarde per 31-12
205.439
193.488
Af: Investeringen eenmalig gesubsidieerd in boekjaar Desinvestering in boekjaar
Zie voor verloopoverzicht bijlage 2, MVA In 2023 is geïnvesteerd in vernieuwing van de back-up omgeving. Daarnaast zijn de complete DAVA-werkstations vervangen. De afgelopen jaren was weinig onderhoud gepleegd of vervangen, waardoor deze investering in de gespecialiseerde filmapparatuur noodzakelijk was. Ten opzichte van de investeringsbegroting zijn de investeringen in de herinrichting van de publieksruimte uitgesteld; deze worden meegenomen in het project herinrichting, welke in 2024 van start gaat. De afschrijvingstermijnen van de MVA die gehanteerd worden zijn: inventaris en bedrijfsinrichting 10 jaar, IT/ICT 3-5 jaar, depotinrichting 15-25 jaar en inrichting publieksruimte 10 jaar.
Vorderingen Vorderingen Uitzettingen in Rijks schatkist korter dan een jaar (BNG schatkist)
2023 766.120
2022 746.997
Debiteuren
32.692
6.855
Toegekende subsidie tbv project Drentse soldaten in de Grande Armee
25.500
-
Toegekende subsidie tbv project Erfgoedstarter
40.000
-
Toegekende subsidie tbv project WOII
4.552
38.757
Toegekende subsidie tbv project ontsluiting BP archieven
44.404
49.338
Toegekende subsidie tbv project Opa en omadagen
-
4.000
Toegekende subsidie tbv project Leven in Assen tijdens de oorlog
-
1.369
913.268
847.316
Van collectie naar connectie
46
Jaarstukken 2023
Uitzettingen in Rijks schatkist In het kader van schatkistbankieren houdt het Drents Archief een rekening aan bij de
Toegekende subsidie Tweede Wereldoorlog Het project WO2 is in 2019 gestart en in 2023 afgerond. Een groot aantal organisaties
BNG.
heeft daarvoor een bijdrage toegezegd. De bijdrage van het Fonds voor Cultuurparticipatie wordt ontvangen wanneer de eindverantwoording is ingediend. Daarvoor moet een bepaald aantal leerlingen het programma hebben gevolgd.
Toegekende subsidie Drentse soldaten in de Grande Armée Het project Drentse soldaten in de Grande Armee is in 2021 opgestart en bevindt zich in de uitvoerende fase. Een aantal organisaties heeft hiervoor een bijdrage toegezegd. In 2023 is door het Dutch Culture Matching Fund een bijdrage toegekend.
Vanwege corona ligt dit achter op schema, maar zal uiterlijk 2024 behaald zijn.
Toegekende subsidie Erfgoedstarter
Toegekende subsidie ontsluiting BP-archief Voor de ontsluiting van het Badan Persatuan-archief (BP) heeft het Drents Archief in 2022 een subsidie ontvangen van het ministerie van VWS (subsidieregeling collectieve
Het Mondriaanfonds heeft een subsidie toegekend voor het in dienst nemen van een Erfgoedstarter. Deze starter op de arbeidsmarkt wordt binnen de organisatie de
erkenning Indisch en Moluks Nederland). Dit project loopt van 2022 tot en met 2025. Een deel van deze middelen is reeds ontvangen. Het restant zal de komende jaren
mogelijkheid geboden om relevante werkervaring op te doen.
bevoorschot worden.
Liquide middelen Liquide middelen
2023
2022
Rabobank rekening courant
77.434
Rabobank spaarrekening
200.001
1
2.174
862
-
-
279.610
327.456
Kas Kruisposten
326.592
Alle liquide middelen staan ter onmiddellijke beschikking, behalve de gelden bestemd vanuit het Drents Heraldisch College. Deze staan niet ter vrije beschikking. Voor het Drents Archief geldt een drempelbedrag voor het schatkistbankieren van € 1.000.000,-. Het gemiddelde bedrag per kwartaal welke is aangehouden buiten de schatkist bedraagt € 347.490,-.
Overlopende activa Overlopende activa
2023
2022
Nog te ontvangen bedragen
47.642
8.246
Vooruitbetaalde kosten
50.181
52.541
97.822
60.787
Van collectie naar connectie
47
Jaarstukken 2023
Nog te ontvangen bedragen Dit betreft nog te ontvangen opbrengsten van zakelijke dienstverlening, projectopbrengsten, voorgeschoten kosten en rentebaten. Deze hebben allemaal betrekking op 2023. Vooruitbetaalde kosten Dit zijn vooruitbetaalde contracten voor licenties, verzekeringen, abonnementen en onderhoudscontracten. Alle hebben betrekking op 2024.
Van collectie naar connectie
48
Jaarstukken 2023
Passiva Saldo 1-1-2023
Toevoeging
Onttrekking
Saldo 31-12-2023
Algemene reserve Algemene reserve
157.736
157.736
Bestemmingsreserves Doorontwikkeling Drents Archief 3.0
137.839
25.953
163.792
Algemene reserve De algemene reserve is bedoeld om financiële tegenvallers te kunnen opvangen. Daarnaast dient de reserve als financieel dekkingsmiddel voor besluiten die niet zijn opgenomen in de begroting en het meerjarenbeleidsplan. Bestemmingsreserve doorontwikkeling Drents Archief 3.0 In 2011 is een bestemmingsreserve doorontwikkeling Drents Archief 3.0 gevormd. Het doel van deze reserve is de verdere doorontwikkeling en het up-to-date houden van de publieksfaciliteiten Drents Archief 3.0. Het plan was om in 2023 de publieksruimte aan te passen, zoals de entree en de Kloostergang. Ook in de Digilounge en educatiekelder is vernieuwing nodig. De nodige voorbereidingen op dit vlak zijn gedaan, de uitvoering volgt vanaf 2024.
Van collectie naar connectie
49
Jaarstukken 2023
Voorzieningen Voorzieningen
Saldo 1-1-2023
Toevoeging
Onttrekking
Saldo 31-12-2023
Project Drentse soldaten in de Grande Armee
27.500
25.500
20.000
33.000
Project Ontsluiting BP Archief
59.205
-
37.043
22.162
Project Koloniën van Weldadigheid
-
19.100
4.100
15.000
Project Mediawijs met Sigismund
-
31.031
-
31.031
Project Erfgoedstarter
-
40.000
10.909
29.091
Project Verhaal van Drenthe
3.169
-
3.169
-
Project WO2
4.311
-
4.311
-
Project Leven in Assen tijdens de oorlog
6.904
-
6.904
-
Project Webapplicatie Koloniewoningen
5.533
5.533
-
Project Provinciale fotodienst
2.451
2.451
-
-
Voorziening Personele kosten
80.617
-
-
80.617
Voorziening Transitiegelden OCW
159.091
50.000
36.502
172.589
Voorziening Spaarverlof
10.752
24.235
-
34.988
Voorziening groot onderhoud
387.034
95.000
19.211
462.824
746.569
284.866
150.134
881.302
Drentse soldaten in de Grande Armee In 2022 is er subsidie geworven om dit internationale project in samenwerking met
Koloniën van Weldadigheid De provincie Drenthe heeft subsidie toegekend voor Verhalen uit de Koloniën, waarbij
Garage TDI, Chronoscoop film, de Rijksuniversiteit Groningen en partners in België en Frankrijk uit te gaan voeren. De provincie Drenthe, de gemeente Assen, Zabawas, het
informatie van schrijver Wil Schackmann over de Koloniën van Weldadigheid gebruikt wordt (website, podcast). In 2023 is een medewerker aangetrokken die met dit project
Hendrik Mullerfonds, het Claas van Gorcumfonds en het Dutch Culture Matching Fund hebben een bijdrage hiervoor toegekend. In 2023 is gestart met de documentaire, het boek en een educatief project.
aan de slag is gegaan. Mediawijs met Sigismund
Ontsluiting BP-archief
Voor de vernieuwing van de educatiekelder en een bijbehorend nieuw lesprogramma heeft de provincie Drenthe projectsubsidie toegekend. Dit project kent enige vertraging
In 2022 heeft het Drents Archief een subsidie ontvangen van het ministerie van VWS in het kader van de subsidieregeling collectieve erkenning Indisch en Moluks Nederland. Deze subsidie is bestemd voor de ontsluiting van het Badan Persatuan-archief (BP). In
in verband met wisseling in projectleiding en moeizame fondsenwerving. In 2023 is het weer opgepakt. Er is bij collega-instellingen georiënteerd op mogelijke nieuwe invulling van de educatieruimte en er zijn gesprekken gevoerd met ontwikkelaars.
2023 is iemand gevonden die het Maleis beheerst en kan helpen bij de inventarisatie van het archief, waardoor het project van start kon gaan.
Van collectie naar connectie
50
Jaarstukken 2023
Erfgoedstarter
Personele kosten
Het Mondriaanfonds heeft in 2023 een subsidie toegekend voor het in dienst nemen van een Erfgoedstarter. Deze starter op de arbeidsmarkt wordt binnen de organisatie de
In 2020 is een arbeidstraject met een medewerker afgerond. Deze voorziening is getroffen om de kosten van de afgesloten overeenkomst en uitkeringen te kunnen
mogelijkheid geboden om relevante werkervaring op te doen.
dekken. Wegens ziekte zijn er in 2023 geen onttrekkingen geweest.
Het Verhaal van Drenthe Dit betreft subsidie die is toegekend door de provincie Drenthe voor uitbreiding van geheugenvandrenthe.nl. In de verslagperiode is vooral gewerkt aan planvorming voor
Transitiegelden OCW Vanaf 2022 worden er door het ministerie van OCW jaarlijks extra middelen ter beschikking gesteld aan alle RHC’s die zij kunnen aanwenden voor versterking van de
digitalisering van de tijdschriften van historische verenigingen in Drenthe en plaatsing op geheugenvandrenthe.nl.
digitale archieffunctie. Dit omdat de RHC’s vanwege de aanstaande uittreding van het Rijk geen gebruik meer kunnen maken van de e-depotvoorziening van het Nationaal
Tweede Wereldoorlog In 2019 is gestart met het project WO2. Dit project bestaat uit diverse onderdelen, zoals
Archief. Deze middelen worden gedoteerd aan een voorziening transitiekosten. Deze voorziening zal gebruikt worden om de komende jaren diverse zaken op het gebied van e-depot, e-producten, e-diensten en digitalisering te bekostigen. Na vijf jaar stopt deze
diverse publieksactiviteiten, het produceren van twee podcasts, WO2 in 50 foto’s en een vernieuwend educatieproject. Diverse organisaties en fondsen droegen hieraan bij. In
overbruggingstoelage.
2023 zijn de laatste verbeteringen aan het educatieprogramma Het oorlogsdagboek van Drenthe gedaan. Het project is daarmee afgerond.
Spaarverlof De regeling voor IKB en verlofsparen zijn in de cao 2022 van het Rijk uitgebreid. De medewerker heeft de mogelijkheid om meer en langer te sparen. Dit kan oplopen tot
Leven in Assen tijdens de oorlog In 2021 is subsidie ontvangen van het Mondriaanfonds voor het digitaliseren en
maximaal 3600 uren verlof. Deze uren verjaren niet. De dotatie aan de voorziening spaarverlof is ter dekking van kosten voortkomend uit het opnemen van dit verlof door
ontsluiten van diverse bronnen die informatie geven over het dagelijkse leven in de oorlog in Assen. In 2023 is het laatste deel van deze subsidie aangewend.
medewerkers. Groot onderhoud
Webapplicatie Koloniewoningen Voor de ontwikkeling van een webapplicatie Koloniewoningen heeft de provincie
Met ingang van 2019 is het onderhoud van het pand aan de Brink 4 te Assen overgedragen van het Rijksvastgoedbeheer (RVB) aan het Drents Archief. Dit was eerst
Drenthe subsidie toegekend. De voorbereiding en eerste opzet is in 2022 gedaan, in 2023 is dit project opgeleverd.
als pilot voor de duur van drie jaar. In 2021 is een evaluatie hiervan gedaan. Besluitvorming naar aanleiding van de evaluatie liet op zich wachten, maar dit wordt in
Provinciale fotodienst In 2022 is subsidie ontvangen van de provincie Drenthe voor het tweede deel van het
2024 weer opgepakt en afgerond. Door de overheveling is er een voorziening voor groot onderhoud getroffen. Het doel van deze voorziening is de kosten van het groot onderhoud evenredig over de jaren te kunnen verdelen. Aan deze voorziening ligt een
ontsluiten van het provinciaal fotoarchief. Dit bedrag is in 2023 volledig aangewend.
meerjarenonderhoudsplanning ten grondslag.
Van collectie naar connectie
51
Jaarstukken 2023
Langlopende lening Langlopende lening
2023
Saldo 01-01
2022 37.500
50.000
Bij: Aangetrokken leningen Af: Aflossingen
-12500
-12500
Saldo 31-12
25.000
37.500
Waarvan kortlopend deel
12.500
12.500
De lening is in 2005 afgesloten ter financiering van de aanschaf van verrijdbare depotstellingen en de noodzakelijke aanpassingen hiervoor. De looptijd is tot 2026. De rentelast van de vaste schulden van het afgelopen verslagjaar bedraagt € 1.491,-.
Kortlopende schulden Kortlopende schulden
2023
2022
Crediteuren
49.309
153.614
Belastingen en premies
133.492
78.862
Overige tegoeden
10.854
14.645
Overlopende passiva
79.992
76.328
Aflossing lening
12.500
12.500
Saldo 31-12
286.146
335.950
Crediteuren De post crediteuren is ten opzichte van het vorig jaar gedaald. Dit heeft te maken met het feit dat aan het eind van het vorig jaar een groot deel van de ICT-investeringen plaatsvond. Overige tegoeden In 2018 is de stichting Drents Heraldisch College ontbonden. De eigendommen met verantwoordelijkheid voor het beheer daarvan zijn aan het Drents Archief overgedragen. De middelen zijn overgemaakt op de rekening van het Drents Archief. Daarnaast omvat deze post de afwikkeling van een nalatenschap, waarbij het Drents Archief in 2023 een geldelijke schenking ontving. Het penvoerderschap van de Drentse Cultuur Academie, wat het Drents Archief sinds 2018 uitvoerde, is in 2023 overgeheveld aan Kits Primair. Overlopende passiva Deze post bevat onder andere nog te betalen kosten die betrekking hebben op het verslagjaar. Hierbij gaat het om kosten van collectie en archieven, projecten, personeel en accountantskosten.
Van collectie naar connectie
52
Jaarstukken 2023
Niet in de balans opgenomen verplichtingen Er zijn meerjarige contracten afgesloten voor energie-inkoop, licentie-overeenkomsten voor software, leasecontracten voor kopieer- en printapparatuur en het huurcontract voor het pand te Assen tussen het Rijksvastgoedbedrijf en het Drents Archief. Gebeurtenissen na balansdatum Niet van toepassing.
6.6 Toelichting overzicht van baten en lasten Met het overzicht van baten en lasten wordt de realisatie over 2023 samen met de begroting en de realisatie over het vorig jaar gepresenteerd. Het saldo van baten en lasten wordt afgesloten met een negatief resultaat van € 5.336,-.
Baten Structurele baten De structurele baten zijn hoger dan de begroting. In de begroting was rekening
2024 en is inclusief prijsindexering voor de gehele periode. De subsidiebijdrage wordt wel jaarlijks geïndexeerd. Daarnaast heeft de provincie Drenthe voor 2023 incidenteel
gehouden met een indexering van de partnerbijdragen van 2% van het Rijk en de gemeente Assen. De indexering in het verslagjaar is hoger dan voorgaande jaren
subsidie verleend ter compensatie voor gestegen kosten in 2023. Het gaat hierbij om een bedrag van € 18.000,-.
(8,0%). Sinds 2022 kunnen de RHC's in verband met de in 2025 geplande uittreding van het
De bijdragen voor de pilot het Drentse e-depot zijn lager dan begroot. In 2021 is de pilot van start gegaan met de provincie Drenthe en de gemeenten Emmen, Meppel en Borger-
Rijk geen gebruik meer maken van de samen met het Nationaal Archief ontwikkelde landelijke e-depotvoorziening. Ter compensatie worden er tijdelijk (tot 2027) extra
Odoorn. In de begroting voor 2023 was rekening gehouden met meer (zes) deelnemers. Echter in de loop van het voorgaande jaar werd duidelijk dat er pas vanaf 2024 weer
middelen ter beschikking gesteld die de RHC’s kunnen aanwenden voor versterking van de digitale archieffunctie. Deze compensatiegelden (voor het Drents Archief in 2023 € 50.000,-) worden gedoteerd aan de voorziening Transitiekosten OCW.
ruimte en capaciteit is voor nieuwe deelnemers. Overige opbrengsten We merken dat de inkomsten uit publieksactiviteiten, zoals het historisch vergaderen, de groepsbezoeken en educatie weer bijna op het niveau van de begroting zijn.
Naast de reguliere bijdrage heeft de gemeente Assen ook in 2023 een bijdrage toegekend van € 27.008,- vanwege de dienstverlening inzake de bouwdossiers van de gemeente.
Langzamerhand beginnen alle groepen ons gebouw weer terug te vinden. De opbrengsten uit zakelijke dienstverlening bestaat uit een aantal opdrachten. Zo is in 2023 het onderzoek naar Joodse eigendommen dat we voor de gemeente Aa en Hunze uitgevoerd hebben, afgerond. Ook de opdracht op het gebied van archiefbewerking voor
De bijdrage van de provincie betreft zowel de subsidie voor culturele doelstellingen als de dienstverleningsovereenkomst (DVO) voor archieftaken. Deze DVO loopt tot en met
Van collectie naar connectie
53
Jaarstukken 2023
de Vereniging van Drentse Gemeenten is uitgevoerd en gereed. Daarnaast heeft de archivaris het afgelopen jaar werkzaamheden verricht voor de GGD-VRD en het
projectsubsidies staan directe kosten en salarislasten van tijdelijke medewerkers. Dit betreft de projecten Erfgoedstarter, Ontsluiting BP-Archief, Drentse soldaten in de
Waterschap Drents Overijsselse Delta.
Grande Armee, Leven in Assen tijdens de oorlog, Verhalen uit de Koloniën, Provinciale fotocollectie, de Tweede Wereldoorlog, Geheugen van Drenthe, Webapplicatie
De opbrengsten uit projecten zijn hoger dan vooraf begroot. Dit heeft te maken met het feit dat projectsubsidies niet in de begroting worden opgenomen, omdat deze bij het opstellen van de begroting nog niet (definitief) bekend zijn. Tegenover deze
koloniewoningen. Al deze projecten konden op veel financiële steun van diverse subsidieverstrekkers rekenen.
Lasten Personeelskosten
2024. Dit betekende voor 2023 een loonsverhoging van 3% en een eenmalige bruto uitkering van € 450 per 1 april 2023.
De realisatie van de salarislasten is hoger dan begroot. Alle vacatures zijn vervuld, daarnaast is er extra personele inzet geweest. Voor twee nieuwe projecten zijn tijdelijke
De inhuur van tijdelijk personeel is lager dan begroot. Projectmedewerkers zijn op de
medewerkers aangenomen, hier staan opbrengsten tegenover. Door invulling te geven aan de notitie Hoe gaan we om met ontoegankelijke delen van onze collectie – de Basis op orde van december 2022 is de formatie structureel uitgebreid. Uitbreiding van
loonlijst gekomen in plaats van extern ingehuurd. Dit scheelde in de kosten. Daarnaast is een zakelijke dienstverlening (e-depot) niet doorgegaan, dus hiervoor is ook geen personeel ingezet.
uren vond plaats bij het team Behoud en er werd een medewerker Inventarisatie aangenomen. Tevens is aan ziektevervanging gedaan, hier is geen structureel budget
Publicatie bezoldiging topfunctionarissen
voor beschikbaar. In de cao is de regeling voor IKB en verlofsparen uitgebreid. Een medewerker heeft de
Op grond van de wet Normering bezoldiging topfunctionarissen in de publieke en semipublieke sector (WNT) dienen publieke organisaties de inkomens van haar topfunctionarissen te publiceren. Hierna volgt het overzicht (over 2023 en 2022) van
mogelijkheid om veel meer en langer te sparen. Verlofuren verjaren niet meer. De dotatie aan de voorziening Spaarverlof is ter dekking van kosten voortkomend uit het
het inkomen van de directeur en de vacatieregeling van het Dagelijks en Algemeen Bestuur. Het voor het Drents Archief toepasselijke bezoldigingsmaximum is in 2023 €
opnemen van dit verlof door medewerkers. Deze was niet begroot.
223.000,-. De vergoeding van de directeur blijft onder de jaargrens van de WNT in 2023.
In 2022 is er een akkoord over de cao Rijk gesloten, met een looptijd tot en met 30 juni
Van collectie naar connectie
54
Jaarstukken 2023
C.M. Rodenburg, directeur Duur dienstverband
Omvang dienstverband
Beloning
Belastbare kostenvergoeding
Voorziening betaalbaar op termijn (pensienpremie)
Beëindigingsuitkering
Jaarbeëindiging
2023
Onbepaald
Fulltime
€ 120.467
€ 1.029
€ 19.535
€0
n.v.t.
2022
Onbepaald
Fulltime
€ 113.224
€ 526
€ 21.501
€0
n.v.t.
De bestuursleden ontvangen een vacatievergoeding conform het vacatiegeldenbesluit van het Drents Archief. Conform dit besluit heeft de voorzitter/rijksbestuurder en één bestuurslid respectievelijk € 201,50 en € 155,- per bijgewoonde vergadering ontvangen. Deze bezoldiging is aangevuld met een reiskostenvergoeding. De overige bestuursleden maken geen gebruik van de vacatieregeling.
Bestuursleden algemeen- en dagelijks bestuur kalenderjaar 2023 Naam
Beloning
M.J.M. Hoogeveen
€0
J. Seton
€0
M.L.J. Out
€0
H. Hartog
€0
B.J. ten Oever
€0
Belastbare kostenvergoeding
Belastbare reiskosten
Overige belastbare kostenvergoeding
Termijn
€ 1.707
310
€ 66
Bestuursleden algemeen- en dagelijks bestuur kalenderjaar 2022 M.J.M. Hoogeveen
€0
J. Seton
€0
M.L.J. Out
€0
H. Hartog
€0
B.J. ten Oever B. Bergsma
Van collectie naar connectie
€ 1.951
€ 620
€ 20
€0
vanaf 22 juni 2022
€0
tot 21 juni 2022
55
Jaarstukken 2023
Directe kosten De kosten van collectie & archieven en digitale diensten zijn hoger dan begroot. De kosten van software (voor onder andere onze collectiebeheersystemen) waren hoger
huisvestingkosten nu veel hoger uitkomen.
dan begroot; met name tariefstijgingen bij de leveranciers en uitbreiding in aantal gebruikers zijn hier de reden van. Daarnaast was er in de begroting geen rekening meer gehouden met kosten voor AlleDrenten.nl. Deze database wordt geïntegreerd in onze vernieuwde website, maar hierbij lopen we tegen onvoorziene problemen in functionaliteit van de website aan waardoor het meer tijd kost om dit goed te regelen.
conform begroting. Aan de voorziening groot onderhoud ligt het meerjarenonderhoudsplan ten grondslag, welke de basis is voor de dotatie. Deze is vorig jaar bijgesteld. De voorziening transitiekosten OCW is vanaf begin 2022 getroffen. Deze dekt de toenemende kosten op het gebied van e-depot, e-producten en e-diensten en digitalisering de komende jaren. We ontvangen hiervoor tijdelijk extra middelen van
De dotaties aan de voorzieningen groot onderhoud en transitiekosten OCW zijn
het Rijk. Ook de forse opknapbeurt van alle DAVA-apparatuur vanwege achterstallig onderhoud zorgt voor een opdruk van de kosten.
De kosten van ICT zijn hoger dan begroot. Dit heeft te maken met tariefstijgingen bij leveranciers en uitbreiding van medewerkers (en navenant licenties en werkplek inrichting). Daarnaast is er door de gepleegde investeringen in DAVA en de back-up
In 2022 is gestart met de restauratie van een groot aantal bijzondere atlassen en boeken uit onze bibliotheek. Dit zorgt voor een toename van de bibliotheekkosten. Hiertegenover staat een bijdrage van de stichting Boek en Wurm.
extra ICT-support geweest in 2023. De organisatiekosten zijn lager dan begroot. De externe inhuur voor juridische ondersteuning op het gebied van e-depot en voor het automatiseren en optimaliseren
De geplande aanpassingen in het kader van de doorontwikkeling Drents Archief 3.0 zijn het afgelopen jaar voorbereid. Het gaat om aanpassingen in de publieksruimtes, zoals de entree, Digilounge, educatieruimte en de Kloostergang. Na deze aanpassingen moeten bezoekers nog meer verleid worden binnen te komen en de Digilounge te
van diverse processen in de organisatie konden ten laste van de voorziening Transitiekosten OCW gebracht worden.
bezoeken. De Kloostergang kan beter benut worden door een andere indeling en verbetering van de akoestiek. Ook de educatieruimte (Sigismund kelder) is na twaalf jaar intensief gebruik toe aan een update. Deze update zal worden ingebed in een nieuw educatieprogramma Mediawijs met Sigismund, wat zich richt op het belang van het omgaan met en bewaren van digitale informatie. De uitvoering en kosten vinden
De kapitaallasten zijn lager dan begroot. De geplande investeringen zijn later in het jaar uitgevoerd. De investeringen in de publieksruimte worden uitgesteld, deze worden meegenomen in het project van de herinrichting van de publieksruimte. In 2023 is hiervoor een nieuwe projectleider aangetrokken. Aan de hand van de uitkomsten van het project zal hiervoor een (aangepaste) investeringsbegroting opgesteld worden. Beide zorgen voor een daling bij de afschrijvingslasten in 2023.
vanaf 2024 plaats. Indirecte kosten De huisvestingskosten liggen hoger dan de begroting en vorig jaar. De kosten van energie zijn fors gestegen (80% ten opzichte van begroting en vorig jaar). Er is enerzijds
Diverse baten en lasten Deze post is hoger dan begroot doordat de berekening van de teruggaaf van betaalde btw over het jaar 2022 hoger uitkwam. Deze post wordt behoudend begroot. Daarnaast ontvingen we in 2023 voor het eerst in jaren weer rente op de spaarrekeningen.
sprake van hogere kosten per m3/kW. Tevens is per 1 januari 2023 de btw op energie weer terug naar 21%. Hiermee is in de begroting geen rekening gehouden, waardoor de
Van collectie naar connectie
56
Jaarstukken 2023
Verantwoording Rechtmatigheid De baten en lasten alsmede de balansmutaties moeten getrouw in de jaarrekening worden opgenomen. Uit het getrouw opnemen van de baten en lasten alsmede de balansmutaties, blijken een drietal rechtmatigheidscriteria niet expliciet. Dit betreffen het begrotings-, voorwaarden-, en misbruik- en oneigenlijk gebruik criterium. In deze
Bevinding Het bestuur is van mening dat de in deze jaarrekening verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties rechtmatig tot stand zijn gekomen binnen de daarvoor
rechtmatigheidsverantwoording licht het algemeen bestuur toe in hoeverre bij de in de jaarrekening verantwoorde baten en lasten, alsmede de balansmutaties het begrotings-, voorwaarden-, en misbruik- en oneigenlijk gebruik criterium zijn nageleefd. Dit houdt in dat de verantwoorde baten en lasten, alsmede de balansmutaties in overeenstemming zijn met door het algemeen bestuur vastgestelde kaders zoals de
gestelde grens.
begroting en gemeentelijke verordeningen en met bepalingen in de relevante wet- en regelgeving. Bij de waarderingsgrondslagen in de jaarrekening is het door het algemeen bestuur op 8 december 2023 vastgestelde normenkader van de relevante wet- en regelgeving verder toegelicht.
controlegrens (€87.320). De overschrijding is veroorzaakt door extra personele inzet ten opzichte van de begroting 2023. Daarnaast was er in 2023 stijging van kosten door tariefstijgingen. Hiervan is verslag gedaan in de Turap.
De geconstateerde afwijkingen betreffen het begrotingscriterium. Er zijn afwijkingen geconstateerd ten aanzien van het overschrijden van het jaarlijks budget. In de jaarrekening 2023 is een overschrijding geconstateerd van €52.454 ten opzichte van de
Deze verantwoording hanteert een grensbedrag omdat alleen de van belang zijnde aspecten in de verantwoording hoeven te worden betrokken. Deze grens is door de raad bepaald en bedraagt 3% (maximaal 3) van de totale lasten inclusief toevoegingen aan de reserves en is daarmee vastgesteld op € 87.320.
6.7 Rechtmatigheid Met ingang van boekjaar 2023 dient het dagelijks bestuur van de Gemeenschappelijke Regeling (GR) zelf verantwoording af te leggen aan het algemeen bestuur over het rechtmatig tot stand komen van de in de jaarrekening verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties, dat wil zeggen in overeenstemming met de begroting en met de relevante wet- en regelgeving. Door de invoering van de
geldende (financiële) wet- en regelgeving moet voldaan worden. Voor het beoordelen van de rechtmatigheid van 2023 is aangegeven welke interne en externe regelgeving van toepassing is voor de financiële beheersmaatregelen en in welke mate dit is. Er is aangegeven welke regelgeving meegenomen is in de toetsing en welke niet getoetst is. 2023 is het eerste jaar voor de rechtmatigheidsverantwoording. Primair is in 2023 de
rechtmatigheidsverantwoording verschuift de verantwoordelijkheid voor het rapporteren over de rechtmatigheid van de jaarrekening van de externe accountant naar het bestuur. In deze paragraaf wordt dit onderdeel nader toegelicht.
focus gelegd op de opzet en het bestaan van de huidige interne beheersingsmaatregelen. Aan de hand van de bevindingen van deze procesgerichte controles zullen waar nodig verbetervoorstellen voor het komende jaar worden toegepast.
In de bestuursvergadering van 8 december 2023 is voorgesteld om de verantwoordingsgrens op 3% te stellen. Voor het beoordelen van de rechtmatigheid binnen RHC Drents Archief is daarnaast het normenkader geformuleerd: aan welke
Van collectie naar connectie
Voor wat betreft een deel van de regelgeving geldt dat deze niet meegenomen is in de toetsing van dit jaar. Dit heeft te maken met de grootte van de organisatie, waardoor er
57
Jaarstukken 2023
momenteel geen mogelijkheid is voor een volledig onafhankelijke control-functie. Het vergt meer tijd, middelen en mensen om dit gestructureerd uit te voeren. Daarnaast zijn een aantal regelingen gedateerd en dienen geüpdatet te worden. Voor deze normen geldt dat de rechtmatigheid niet kan worden vastgesteld. Dit geldt voor de interne regelgeving: het Bestuursreglement, de Mandaatregeling, het Mandaatbesluit financiële
m.b.t. verantwoordelijkheden en bevoegdheden bij bestellingen en aangaan van verplichtingen. Voor wat betreft externe regelgeving gaat het om Besluit Begroting en Verantwoording (BBV), Collectieve Arbeidsvoorwaarden Rijk (CAO), Wet normering bezoldiging topfunctionarissen publieke en semipublieke sector (WNT), Aanbestedingswet 2012, Wet Financiering Decentrale Overheden (FIDO) en
lening, de Nota reserves en voorzieningen, de Bruikleenovereenkomst (personeel) en het handboek AO. Voor de externe regelgeving gaat het om Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr), de Archiefwet, Handboek financiële verantwoording Rijksarchieven, het Besluit accountantscontrole decentrale overheden (BADO), Fiscale- en sociale wetgeving, Wet Werk en Zekerheid, Wet Arbeidsmarkt in balans (WAB), Wet
Schatkistbankieren. Bij deze toetsing geldt dat niet alle regelgeving volledig getoetst kon worden. Dat betekent dat de rechtmatigheid voor deze normen ook niet volledig zijn vastgesteld.
Normalisering Rechtspositie Ambtenaren (WNRA), Algemene verordening gegevensbescherming (AVG), Wet Markt en Overheid en de Wet op het BTWcompensatiefonds.
begrotingscriterium. Er zijn afwijkingen geconstateerd ten aanzien van het overschrijden van het jaarlijks budget. In de jaarrekening 2023 is een overschrijding geconstateerd van €52.454 ten opzichte van de controlegrens (€87.320). De overschrijding is veroorzaakt door extra personele inzet ten opzichte van de begroting
Interne regelgeving die wel getoetst is betreft de Gemeenschappelijke Regeling RHC Drents Archief, Regeling vacatiegelden bestuur, Financiële verordening, Inkoopvoorwaarden RHC Drents Archief, Treasurystatuut, Notitie financiële richtlijnen
2023. Daarnaast was er in 2023 stijging van kosten door tariefstijgingen. Met de rechtmatigheidscontrole door Drents Archief voor de jaarrekening 2023 is voldaan aan de verplichting voor een eigen controle op dit gebied.
Van collectie naar connectie
Er zijn onrechtmatigheden geconstateerd. De geconstateerde afwijkingen betreft het
58
Jaarstukken 2023
7. Overige gegevens
Van collectie naar connectie
59
Jaarstukken 2023
7.1 Voorstel tot bestemming resultaat over 2023 Het resultaat voor bestemming is € 5.336,- negatief. Er zijn geen onttrekkingen aan de bestemmingsreserve Doorontwikkeling Drents Archief 3.0. Na bestemming is het resultaat negatief €5.336,-. Het voorstel is om het negatieve resultaat ten laste te brengen van de algemene reserve.
7.2 Verklaring algemeen bestuur Hiermee verklaart het algemeen bestuur van het Regionaal Historisch Centrum Drents Archief te Assen dat de jaarrekening over de periode van 1 januari 2022 tot en met 31 december 2023 van genoemde Gemeenschappelijke Regeling is opgemaakt in overeenstemming met de ter zake vastgestelde richtlijnen. Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van het algemeen bestuur op 10 juli 2024.
7.3 Controleverklaring accountant
Van collectie naar connectie
60
Handelsweg 16C 9482 WE Tynaarlo Postbus 67 9480 AB Vries T (0592) 53 09 53 info@afier.com afier.com Jaarstukken 2023
KvK 02086462 BTW 8138.33.991.B01 IBAN NL55INGB0669748528 148/404190/2022/20601
19 april 2023
CONTROLEVERKLARING VAN DE ONAFHANKELIJKE ACCOUNTANT Aan: het bestuur van Regionaal Historisch Centrum (RHC) Drents Archief Verklaring betreffende de jaarrekening Wij hebben de jaarstukken 2022 van Regionaal Historisch Centrum (RHC) Drents Archief te Assen gecontroleerd. Naar ons oordeel: •
•
geeft de in de jaarstukken opgenomen jaarrekening een getrouw beeld van de grootte en de samenstelling van zowel de baten en lasten over 2022 als van de activa en passiva van Regionaal Historisch Centrum (RHC) Drents Archief op 31 december 2022 in overeenstemming met het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV) en Handboek financiële verantwoording archieven; zijn de in deze jaarrekening verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties over 2022 in alle van materieel belang zijnde aspecten rechtmatig tot stand gekomen in overeenstemming met de begroting en relevante wet- en regelgeving, waaronder de relevante verordeningen en bepalingen van het Regionaal Historisch Centrum Drents Archief, zoals opgenomen in het normenkader d.d. 07-122021.
De jaarrekening bestaat uit: • • •
het overzicht van baten en lasten over 2022; 61 de balans per 31 december 2022; de toelichting met een overzicht van de gehanteerde grondslagen voor financiële verslaggeving en andere toelichtingen.
Van collectie naar connectie
De basis voor ons oordeel Wij hebben onze controle uitgevoerd volgens Nederlands recht, waaronder ook de Nederlandse controlestandaarden, het Besluit accountantscontrole decentrale overheden (Bado) en het Controleprotocol Wet normering topinkomens (WNT) 2022 vallen. Onze verantwoordelijkheden op grond hiervan zijn beschreven in de sectie ‘Onze verantwoordelijkheden voor de controle van de jaarrekening’. Wij zijn onafhankelijk van Regionaal Historisch Centrum (RHC) Drents Archief zoals vereist in de Verordening inzake de onafhankelijkheid van accountants bij assurance-opdrachten (ViO) en andere voor de opdracht
relevante onafhankelijkheidsregels in Nederland. Verder hebben wij voldaan aan de Verordening gedrags- en beroepsregels accountants (VGBA). Wij vinden dat de door ons verkregen controle-informatie voldoende en geschikt is als basis voor ons oordeel. Naleving anticumulatiebepaling WNT niet gecontroleerd In overeenstemming met het Controleprotocol WNT 2021 hebben wij de anticumulatiebepaling, bedoeld in artikel 1.6a WNT en artikel 5, lid 1, sub j Uitvoeringsregeling WNT, niet gecontroleerd. Dit betekent dat wij niet hebben gecontroleerd of er wel of niet sprake is van een normoverschrijding door een leidinggevende topfunctionaris vanwege eventuele dienstbetrekkingen als leidinggevende topfunctionaris bij andere WNT-plichtige instellingen, Jaarstukken 2023 alsmede of de in dit kader vereiste toelichting juist en volledig is. Materialiteit Op basis van professionele oordeelsvorming hebben wij de materialiteit voor de jaarrekening als geheel bepaald op EUR 29.000. De bij onze controle toegepaste goedkeuringstolerantie bedraagt voor fouten 1% en voor onzekerheden 3% van de totale lasten inclusief toevoegingen aan reserves, zoals voorgeschreven in artikel 2 lid 1 Bado. Daarbij zijn voor de controle van de in de jaarrekening opgenomen WNT-informatie de materialiteitsvoorschriften gehanteerd zoals vastgelegd in het Controleprotocol WNT 2021.
Wij houden ook rekening met afwijkingen en/of mogelijke afwijkingen die naar onze mening voor de gebruikers van de jaarrekening om kwalitatieve redenen materieel zijn, zoals ook bedoeld in artikel 3 Bado. B. Verklaring over de in de jaarstukken opgenomen andere informatie Naast de jaarrekening en onze controleverklaring daarbij, omvat het jaarverslag andere informatie, die bestaat uit:
-
het jaarverslag; de overige gegevens.
Op grond van onderstaande werkzaamheden zijn wij van mening dat de andere informatie: • •
met de jaarrekening verenigbaar is en geen materiële afwijkingen bevat; alle informatie bevat die op grond van het in Nederland geldende Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten is vereist.
Wij hebben de andere informatie gelezen en hebben op basis van onze kennis en ons begrip, verkregen vanuit de jaarrekeningcontrole of anderszins, overwogen of de andere informatie materiële afwijkingen bevat. Met onze werkzaamheden hebben wij voldaan aan de vereisten in de Nederlandse Standaard 720. Deze werkzaamheden hebben bij de jaarrekening. 62 Van collectie naar connectie niet dezelfde diepgang als onze controlewerkzaamheden Het dagelijks bestuur is verantwoordelijk voor het opstellen van de andere informatie, waaronder het jaarverslag, in overeenstemming met het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten. C. Beschrijving van verantwoordelijkheden met betrekking tot de jaarrekening Verantwoordelijkheden van het dagelijks bestuur en algemeen bestuur voor de jaarrekening Het dagelijks bestuur is verantwoordelijk voor het opmaken en getrouw weergeven van de jaarrekening in overeenstemming met het Besluit Begroting en Verantwoording en het Handboek financiële verantwoording archieven. Het dagelijks bestuur is ook verantwoordelijk voor het rechtmatig tot stand komen van de in de jaarrekening verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties, in overeenstemming met de begroting en met de in de relevante wet- en regelgeving, zoals opgenomen in het normenkader d.d. 07-12-2021.
In dit kader is het dagelijks bestuur tevens verantwoordelijk voor een zodanige interne beheersing die het dagelijks bestuur noodzakelijk acht om het opmaken van de jaarrekening en de naleving van die relevante weten regelgeving mogelijk te maken zonder afwijkingen van materieel belang als gevolg van fouten of fraude. Bij het opmaken van de jaarrekening moet het dagelijks bestuur afwegen of de financiële positie voldoende is om de gemeenschappelijke regeling in staat te stellen de risico’s vanuit de reguliere bedrijfsvoering financieel op te vangen. Het dagelijks bestuur moet gebeurtenissen en omstandigheden waardoor gerede twijfel zou kunnen bestaan of de risico’s kunnen worden opgevangen toelichten in de jaarrekening. Jaarstukken 2023
Het algemeen bestuur is verantwoordelijk voor het uitoefenen van toezicht op het proces van financiële verslaggeving van de gemeenschappelijke regeling. Onze verantwoordelijkheden voor de controle van de jaarrekening Onze verantwoordelijkheid is het zodanig plannen en uitvoeren van een controleopdracht dat wij daarmee voldoende en geschikte controle-informatie verkrijgen voor het door ons af te geven oordeel. Onze controle is uitgevoerd met een hoge mate maar geen absolute mate van zekerheid waardoor het mogelijk is dat wij tijdens onze controle niet alle materiële fouten en fraude ontdekken. Afwijkingen kunnen ontstaan als gevolg van fraude of fouten en zijn materieel indien redelijkerwijs kan worden verwacht dat deze, afzonderlijk of gezamenlijk, van invloed kunnen zijn op de economische beslissingen die gebruikers op basis van deze jaarrekening nemen. De materialiteit beïnvloedt de aard, timing en omvang van onze controlewerkzaamheden en de evaluatie van het effect van onderkende afwijkingen op ons oordeel. Wij hebben deze accountantscontrole professioneel kritisch uitgevoerd en hebben waar relevant professionele oordeelsvorming toegepast in overeenstemming met de Nederlandse controlestandaarden, het Bado, het Controleprotocol WNT 2022, ethische voorschriften en de onafhankelijkheidseisen. Onze controle bestond onder andere uit: