1. Inkoopstrategie Buurtkracht Assen 02-09-2025
Tekst van het document
• Het versterken van het gewone leven van met name kinderen en jongeren, door normaliseren en minder problematiseren. Zodat het aantal jeugdigen dat gespecialiseerde jeugdhulp nodig heeft afneemt. Ook inzetten op continuering en doorontwikkeling van werkwijzen die aansluiten bij de leefwereld van jeugdigen en effectief zijn, zoals vroegsignalering, 'De handen ineen' en inzet van jeugdmaatschappelijk werk in het voortgezet onderwijs volgens de werkwijze van het VO-team. • Extra aandacht hebben voor de benodigde ondersteuning voor inwoners met een onoverbrugbare afstand tot de arbeidsmarkt die door laaggeletterdheid, schuldenproblematiek, een niet-Nederlandse achtergrond of andere belemmeringen niet mee kunnen doen. 20 Andere (welzijns)opdrachten In de afgelopen jaren zijn er (welzijns)opdrachten bijgekomen waar de inzet vanuit de hoofdopdracht niet of onvoldoende in voorzag. Deze, én opdrachten aan andere organisaties, staan hieronder beschreven. Deze opdrachten zitten ook in de scope van de opdracht Buurtkracht. Een deel van deze opdrachten heeft geen structurele financiering. In het navolgende overzicht is het onderscheid tussen deze opdrachten (structureel of incidenteel gefinancierd) weergegeven.
Opdrachten die met structurele middelen gefinancierd worden Naam van de opdracht Korte beschrijving Versterking Buurtteams Extra budget om voorliggend meer te kunnen betekenen (meer collectieve activiteiten organiseren en meer hulpvragen afhandelen). Straathoekwerk In verbinding zijn met de Assense jongeren; focus op voorkomen van overlast door jeugd(groepen); vroegtijdige signalering van overlast gevende jeugd(groepen) Collectieve ondersteuning aan doelgroepen LVB, ASS en NAH Het ontwikkelen, organiseren en bieden van collectieve activiteiten (voorliggend op dagbesteding en m.b.t. informatie en advies) en respijtzorg aan mensen behorende tot (het netwerk van) de doelgroepen LVB, ASS en NAH Individuele ondersteuning aan doelgroepen LVB, ASS en NAH Bieden van (individuele) ondersteuning, begeleiding en casusregie aan mensen met een hulpvraag behorende tot de doelgroepen LVB, ASS en NAH. Dit is voorliggend op ambulante begeleiding. POH Jeugd In alle huisartsenpraktijken en gezondheidscentra in Assen werkt een praktijkondersteuner Jeugd. Zij ondersteunen de huisartsen bij de zorg aan kinderen, jongeren en gezinnen. Sociale Kaart Assen Licentiekosten voor de sociale kaart ( https://socialekaartassen.nl/) Het gaat om een actuele sociale kaart met voorzieningen in Assen, mogelijk ook met een agenda van activiteiten per wijk.
Respijtzorg voor mantelzorgers (pilot adempauzeregeling) Een laagdrempelige vorm van tijdelijke ondersteuning voor mantelzorgers die dreigen overbelast te raken: een zorgprofessional neemt dan tijdelijk een aantal zorgtaken over. Daarnaast ook gericht op duurzame verlichting. Inloopvoorziening GGZ (voor ontmoeting, (geïndiceerde) dagbesteding en re-integratie) Een inloopvoorziening GGZ is een plek waar mensen met psychische problemen en/of een verstandelijke beperking kunnen inlopen voor een kopje koffie/thee, waar activiteiten worden aangeboden en dagbesteding kan plaatsvinden. Specifieke opdracht mantelzorg Doorontwikkelen van het informatieaanbod voor mantelzorgers op het gebied van specifieke regelgeving en scholen van ketenpartners in deze specifieke regelgeving voor mantelzorgers. 21 Mantelzorgapplicatie Het gaat hierom de licentiekosten voor deze mantelzorgapplicatie: een digitaal platform met informatie over mantelzorg(ondersteuning) en het aanvragen van mantelzorgwaardering. School als Wijk De medewerkers van School als Wijk zijn zichtbaar aanwezig en laagdrempelig toegankelijk op DC Terra. MBO-studenten kunnen snel en zonder ingewikkelde indicaties in gesprek voor advies en begeleiding bij zaken als studiestress, mentale gezondheid, huisvestingsproblemen en financiële zorgen.
Daarnaast ontwikkelen zij een groepsgericht thematisch aanbod en werken daarin nauw samen met het zorgnetwerk op DC Terra en andere aanbieders. Uitbreiding VO-team De in de afgelopen jaren aanvullend geïnvesteerde uren jeugdmaatschappelijk werk, om begeleiding te bieden aan VO-leerlingen met bijv. sociaal-emotionele of andere problematiek die niet zozeer school gerelateerd is. Daardoor er vroeg bij en voorliggend kunnen oplossen en later beroep op jeugdhulp voorkomen. Opdrachten die met tijdelijke middelen gefinancierd worden Naam van de opdracht Korte beschrijving Financiering uit Preventief beweegaanbod Stimuleren van bewegen, de opdracht richt zich op drie onderdelen: Meer bewegen voor Ouderen (MBvO), Valpreventie en het beweegaanbod binnen Gecombineerde leefstijl interventie+ (GLI+). AZWA Naschoolse activiteiten Organiseren van activiteiten gericht op de ontwikkeling van sociale, motorische, creatieve en cognitieve vaardigheden van kinderen. Activiteiten waartoe kinderen anders geen of nauwelijks mogelijkheden zouden hebben. Voor alle kinderen in de basisschool leeftijd, specifieke aandacht voor kinderen met een lage sociale- economische status (SES). SPUK OAB Ouderactiviteiten VVE Ouderbetrokkenheid stimuleren door collectief en individueel aanbod, zodat ouders weten hoe zij thuis de ontwikkeling van hun kind kunnen stimuleren.
Vooral gericht op ouders van kinderen met VVE-indicatie/ taalachterstand. SPUK OAB Cultuurcoach (deels gefinancierd met tijdelijk geld) Het bevorderen van cultuurparticipatie in de wijken; het stimuleren, ondersteunen en adviseren van professionals van stedelijke culturele organisaties bij het bevorderen van cultuurparticipatie in de wijken; en dat cultuur als middel wordt ingezet om de sociale basis en leefbaarheid van wijken te vergroten en bij te dragen aan de (mentale) gezondheid en welzijn van inwoners. AZWA 22 Welzijn op Recept (uitbreiding praktijken) Het verhogen van het welbevinden van mensen met psychosociale klachten die (nog) geen medische of psychologische behandeling nodig hebben, door hen door te verwijzen naar welzijnsactiviteiten en -ondersteuning. Deze opdracht met extra budget is het gevolg van het feit dat er huisartsenpraktijken bij zijn gekomen na verloop van tijd. AZWA Z-route, sociale activering inburgeringsplichtigen Organiseren, coördineren en registreren van de 800 uur die nieuwkomers in de Z- route moeten maken voor ‘sociale activering’ zoals het meedoen aan buurtactiviteiten en het doen van vrijwilligerswerk. Aanbod specifiek voor jongeren en voor volwassen.
Dit in combinatie met de uren verricht via WPDA zoals het doen van betaald- of vrijwilligerswerk en de verplichte activiteiten vanuit de wet inburgering (40 uur Module Arbeidsmarkt en Participatie + 12 uur Participatieverklaringstraject) tot het behalen van een totale deelname van 800 uur. SPUK Inburgering Maatschappelijke begeleiding inburgeraars Bestaat uit drie componenten: • Praktische hulp bij het regelen van de basisvoorzieningen zoals het openen van een bankrekening. • Voorlichting over de basisvoorzieningen in de Nederlandse samenleving over wonen, zorg, werk, inkomen, verzekeringen en onderwijs en het wegwijs maken in de nieuwe woonplaats en wijk. • Begeleiding vanaf de dag dat de statushouder wordt gehuisvest. SPUK Inburgering Psychologische ondersteuning van Doorstroompunt jongeren Kortdurende behandeling van jongeren met lichte tot matige problematiek, zonder indicatie, zonder eigen bijdrage, zonder wachttijden en in nauwe samenwerking met het Doorstroompunt. Met als insteek terug naar school. SPUK Regionaal programma VSV Relatie- & scheidingsteam Een laagdrempelige, voorliggende voorziening; fysiek punt/loket waar inwoners terecht kunnen voor vragen en integrale ondersteuning bij hun relatie en scheiding.
Wanneer uit monitoring de inzet vanuit het relatie- en scheidingsteam effectief blijkt, zal voor het vervolg vanaf 2028 de inzet structureel gefinancierd worden vanuit het jeugdbudget. 23 Fietslessen voor statushouders Het aanbieden van fietslessen voor statushouders ter bevordering van participatie. SPUK Inburgering Juridische ondersteuning statushouders Juridische ondersteuning bij de aanvraag van gezinshereniging, bij statuswijziging en hulp bij papierwerk (brieven IND). SPUK Inburgering Cursus Omgaan met Geld voor statushouders Groepstraining zodat statushouders zelf hun geld leren beheren. SPUK Inburgering SPUK AZWA (Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord) Vanaf 2027 wordt de huidige SPUK GALA (Gezond en Actief Leven Akkoord) voortgezet in de SPUK AZWA (Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord). Op dit moment zijn middelen beschikbaar voor de periode 2027 tot en met 2029. Voor de periode na 2029 is nog geen definitieve financieringssystematiek vastgesteld. De uitvoering van activiteiten binnen deze opdracht die voortvloeien uit het AZWA is nadrukkelijk afhankelijk van de beschikbaarheid van rijksmiddelen. Indien de gemeente Assen middelen ontvangt vanuit de SPUK AZWA, wordt van de opdrachtnemer verwacht dat deze uitvoering geeft aan de onderdelen die binnen de opdracht aan de organisatie zijn toegewezen en die bijdragen aan de regionale en lokale doelstellingen van het akkoord.
SPUK OAB Vanaf 2027 is het plan dat deze SPUK wordt omgezet in een nieuwe financieringsvorm: de bijzondere fondsuitkering (BFU). Er is nog geen duidelijkheid over de tijdelijkheid van deze middelen. Gemeenten hebben nog steeds de opdracht om te laten zien dat de middelen goed ingezet worden. Op welke wijze dit dient te gebeuren is nog niet duidelijk. De wettelijke opdracht rondom het gemeentelijk onderwijsachterstandenbeleid (GOAB), inclusief het inspectiekader, blijft bestaan. SPUK Inburgering Deze specifieke uitkering kent geen vaste einddatum en is onderdeel van de financiering van de Wet inburgering. De hoogte van het beschikbare budget wordt jaarlijks opnieuw vastgesteld en kan daardoor fluctueren. SPUK Regionaal programma VSV Deze specifieke uitkering is in ieder geval beschikbaar voor de lopende periode van 2026 tot en met 2029. Naar verwachting zal ook na deze periode budget beschikbaar gesteld worden. Of dit daadwerkelijk gebeurt en onder welke voorwaarden is op dit moment nog onzeker. 3.4.4 Bestaanszekerheid Een belangrijke ambitie van de gemeente is het versterken van de bestaanszekerheid van inwoners. De volgende taken en opdrachten rond bestaanszekerheid worden onderdeel van de opdracht aan de aanbieder: • Biedt ondersteuning bij het stabiliseren of verbeteren van de financiële situatie. Daarvoor maakt de aanbieder gebruik van de voorzieningenwijzer.
Veel mensen lopen geld mis, omdat zij niet weten welke toeslagen en regelingen er voor hen zijn. Of omdat hun energiecontract of zorgverzekering niet goed bij hun situatie past. Door inwoners hier actief op te wijzen worden hun bestedingsmogelijkheden groter. • Is een belangrijke plek voor inwoners om informatie, advies en hulp te krijgen bij het aanvragen van landelijke en lokale financiële regelingen. De aanbieder helpt inwoners hiermee en zoekt ook actief inwoners op die mogelijk aanspraak kunnen maken op landelijke en lokale regelingen. 24 • De gemeente geeft uitvoering aan de wettelijke taak van vroegsignalering van schulden op grond van de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening (Wgs). Hiervoor ontvangt de gemeente signalen van inwoners met betalingsachterstanden, onder andere op het gebied van huur, energie, water en zorgverzekering. De gemeente dient inwoners te wijzen op een passend hulpaanbod. Daarmee wordt voorkomen dat betalingsachterstanden leiden tot problematische schulden. Aanbieder geeft opvolging aan de signalen die zij maandelijks vanuit de gemeente ontvangt. Zij benadert de inwoners, wijst hen op hulp en biedt waar gewenst hulp. • Helpt inwoners bij het versterken van de financiële vaardigheden. Hiervoor werkt de aanbieder samen met maatschappelijke organisaties als Schuldhulpmaatje en Humanitas.
• Helpt inwoners bij het vinden van een zinvolle daginvulling (bij geen perspectief op betaald werk). Een zinvolle daginvulling is nodig om bestaanszekerheid te ervaren. Wij vragen daarom van aanbieder om inwoners te helpen bij het vinden van een passende daginvulling. Dat kan zijn vrijwilligerswerk maar ook het bezoek aan een collectieve voorziening. • Zorgt voor aangepaste werkzaamheden en dagelijkse begeleiding aan mensen met een basisbaan. Een basisbaan is een door de gemeente gesubsidieerde baan voor inwoners die de stap naar betaald werk in de nabije toekomst niet kunnen maken. Het gaat momenteel om 5 medewerkers (4,3 fte). Het werkgeverschap is ondergebracht bij de gemeente. De medewerkers voeren additionele werkzaamheden uit, zodat er geen sprake is van verdringing of vervanging. Het budget voor de werkgeverslasten voor de medewerkers met een basisbaan blijft bij de gemeente. Buurtkracht Assen betaalt geen (detacherings)vergoeding aan de gemeente in ruil voor een aangepaste werkplek en begeleiding. Wel bekostigt Buurtkracht Assen de kosten voor werkkleding, reiskosten etc. • Geeft uitvoering aan het programma Kansen voor Kinderen met de volgende werkzaamheden: o Coördinatie van de uitvoering: werven en selecteren van deelnemend gezinnen; matchen van buddy's aan gezinnen, coördineren van de begeleidingstrajecten, deelnemen aan overleg- en casuïstiekbesprekingen.
o Werkgeverschap en ondersteuning van buddy's: werven, selecteren en begeleiden van buddy's; invullen van het werkgeverschap en fungeren als eerste aanspreekpunt voor buddy's; Organiseren en faciliteren van deelname aan provinciale trainingen en kennisbijeenkomsten. o Monitoring en verantwoording: registreren en monitoren van de voortgang met behulp van het provinciale monitoringsinstrument; periodiek rapporteren over de voortgang en behaalde resultaten; deelnemen aan evaluaties van het programma. De aanbieder werkt samen met het Werkplein Drentsche Aa, de Gemeentelijke Kredietbank en maatschappelijke organisaties aan de bestaanszekerheid van onze inwoners. Hieronder geven we aan welke taken deze uitvoeringsorganisaties hebben op het gebied van bestaanszekerheid: Organisatie Taken Werkplein Drentsche Aa- Inkomen-, Ontwikkel-, en Werkcentrum • Zorg voor de rechtmatige en doelmatige verlening van financiële hulp op basis van de Participatiewet. • Alle Inwoners met een ontwikkelvraag richting betaald werk, begeleiden naar een passende plek op de arbeidsmarkt. • Stedelijke toegang voor inwoners met financiële vragen. Gemeentelijke Kredietbank • Gespecialiseerde schuldhulptrajecten, zoals minnelijke en wettelijke schuldsanering. • Beheren van budgetten voor inwoners. • Zorg voor beschermingsbewind.
• De toegang tot de specialistische hulp van de GKB verloopt via Buurtkracht Assen of het Werkplein Drentsche Aa. 25 Maatschappelijke organisaties • Schuldhulpmaatje en Humanitas worden ingezet voor lichtere vormen van ondersteuning bij inwoners met financiële vragen. • Stichting Leergeld geeft uitvoering aan het kindpakket waardoor kinderen kunnen meedoen aan sociale-, culturele en sportieve activiteiten. • Het Volwassenenfonds zorgt ervoor dat volwassenen kunnen meedoen aan sociale- culturele en sportieve activiteiten. 3.4.5 Lopende initiatieven die verplicht worden voortgezet Hieronder staat een aantal initiatieven die naadloos aansluiten bij de opgave waar Assen met Buurtkracht Assen naartoe wil. Om de continuïteit van deze initiatieven te waarborgen (bijvoorbeeld tijdens de implementatie van de opdracht) moet de aanbieder die de opdracht aanneemt de eerste twee jaar verplicht samenwerken met de huidige aanbieders van de volgende initiatieven en gezamenlijk met deze aanbieders bouwen aan Buurtkracht Assen. Organisatie Initiatief Assen Bloeit Assen Bloeit is een laagdrempelige inloopvoorziening waar ondersteuning laagdrempelig is. Assen Bloeit heeft als doel om mensen tot bloei te laten komen en de verbinding in de wijk Assen Oost te versterken.
Marsdijk Bloeit Het tot bloei laten komen van mensen en het bevorderen van de maatschappelijke samenhang en betrokkenheid op elkaar van inwoners van de wijk Marsdijk in Assen, Assen en de omliggende regio, door activiteiten te organiseren vanuit een maatschappelijk centrum in Marsdijk. Jules Verne huiskamer Antjes Taverne Jules Verne is een plek binnen Antjes Taverne waar inwoners van de gemeente terecht kunnen voor ontmoeting, vrijetijdsbesteding, talentontwikkeling, informatie en advies, voorlichting, workshops, respijtzorg en diverse activiteiten. Odensehuis Assen Verbeteren van de voorzieningen en het welzijn van mensen met dementie en hun naasten (ontzorgen van mantelzorgers) 3.5 Producten buiten de scope Buiten de scope van de opdracht vallen de volgende producten: Wmo • Rolstoelvoorzieningen • Vervoersvoorzieningen (waaronder collectief vervoer) * • Woonvoorzieningen (waaronder woningaanpassingen) • Huishoudelijke ondersteuning • Logeren ** • Beschermd Wonen • Maatschappelijke Opvang • Onafhankelijke cliëntondersteuning Jeugd • Regionaal ingekochte specialistische jeugdhulp (conform de afspraken en overeenstemming met de jeugdhulpregio Drenthe) • Verblijfsproducten • Dyslexiezorg • Begeleide omgangsregelingen (gezags- omgangsregelingen opgelegd door de rechtbank of bij sprake van een kinderbeschermingsmaatregel) • Collectief gefinancierde Onderwijszorgarrangementen
NMD-Samenwerking 26 Bestaanszekerheid • Specialistische schuldhulpverlening (GKB) • Beoordelen en het nemen van besluiten op het recht op financiële regelingen. • Werkgeverschap basisbanen. • Regie op samenwerking tussen Buurtkracht, Werkplein Drentsche Aa, de Gemeentelijke Kredietbank en maatschappelijke organisaties. • Hulp bij het toeleiden van inwoners naar een betaalde baan. Hiervoor hebben we het Inkomen-, Ontwikkel en Werkcentrum waar inwoners praktische scholing kunnen volgen en hulp krijgen bij het vinden van een passende baan. *Toelichting: het mandaat tot het indiceren van Wmo-product collectief vervoer (taxipas) maakte in het rapport ‘Regelarme stad vertaald in Buurtkracht Assen’ onderdeel van de mogelijke scope. Op basis van nader onderzoek en de marktconsultaties valt dit nu buiten de scope. Argument hiervoor is dat aanbieders het toepassen van twee systematieken door buurtteam-medewerkers (de toegang tot vrij toegankelijke hulp en ondersteuning zijn en het indiceren van voorzieningen) onnodig verwarrend vinden. Het indiceren van collectief vervoer blijft een taak van gemeentelijke medewerkers. Dit kan uiteraard wel op locatie in de wijk plaatsvinden. **Toelichting: het Wmo-product Logeren maakte in de rapport ‘Regelarme stad vertaald in Buurtkracht Assen’ onderdeel uit van de scope.
Op basis van nader onderzoek en de marktconsultaties valt dit nu buiten de scope. Argumenten hiervoor zijn: gebruik van deze voorziening komt niet veel voor en vindt plaats bij vrij specifieke problematiek en meestal niet op te vangen via het netwerk van inwoners. 3.6 Toekomstbeeld aanpalende domeinen De opdracht Buurtkracht Assen richt zich in de kern op de domeinen Wmo, Jeugdwet, bestaanszekerheid en welzijn. Tegelijkertijd is de opgave in de wijken nadrukkelijk domein overstijgend van aard. Vraagstukken van inwoners beperken zich immers niet tot één wettelijk kader, maar raken vaak ook aanpalende domeinen zoals onderwijs, inburgering, cultuur, sport en bewegen en basisvaardigheden. In deze paragraaf beschrijven we in hoeverre deze aanpalende domeinen onderdeel uitmaken van de opdracht Buurtkracht Assen en wat we hierin verwachten van de aanbieder. Om inwoners daadwerkelijk te ondersteunen bij meedoen, zelfredzaamheid en het opbouwen van een bestaan, is het noodzakelijk om deze domeinen in samenhang te benaderen. Daarom worden in deze opdracht ook deze aanpalende domeinen betrokken, als essentieel onderdeel van een sterke sociale basis en een inclusieve en veerkrachtige wijk. Assen verwacht van de aanbieder samenwerking met deze domeinen. 3.6.1 Onderwijs en kinderopvang Het onderwijs is een belangrijke samenwerkingspartner voor de aanbieder.
Scholen en ook kinder- opvanglocaties zijn plekken waar kinderen (en ook hun ouders) veel tijd doorbrengen. Door vroegtijdig goed samen te werken met medewerkers van scholen en kinderopvanglocaties kan er eerder en effectiever de juiste ondersteuning worden ingezet, zodat interventies vanuit het passend onderwijsbeleid van de school en aanbieder elkaar versterken. Daarbij is er een duidelijke schakel tussen school/ kinderopvang en gezin/systeem en ondersteuning nodig. De ondersteuning moet laagdrempelig zijn en aansluiten op de leefwereld van het kind. Ook hier is het versterken van de eigen kracht van jeugdigen en hun gezinnen en het zoeken van oplossingen in de directe omgeving een belangrijk uitgangspunt. Door preventief samen te werken, verminderen we de inzet van zwaardere hulp. Scholen en kinderopvangcentra zijn onderdeel van de wijk, waar kinderen en jongeren een groot deel van hun dag doorbrengen. 27 Een nauwe samenwerking met Integrale Kindcentra (IKC’s), overige schoollocaties en kinderopvangorganisaties is daarom essentieel. Het versterken van de verbinding tussen onderwijs, kinderopvang en het sociaal domein draagt bij aan het snel, effectief en laagdrempelig bieden van ondersteuning. 3.6.2 Inburgering Wij zien een Assen voor ons waar nieuwkomers zich welkom voelen en snel hun plek vinden.
Niet via aparte loketten of speciale voorzieningen, maar juist door mee te doen in de wijk, samen met andere inwoners. We zien buurten waar iedereen terecht kan bij dezelfde plek voor vragen, ondersteuning en activiteiten. Een plek die toegankelijk is voor alle inwoners, met waar nodig een tolk die helpt om taalverschillen te overbruggen. Zo ontstaat geen aparte route voor nieuwkomers, maar een gezamenlijke route voor iedereen. Nieuwkomers leren de taal, maar vooral ook de mensen om hen heen, kennen. Ze ontdekken samen met buurtgenoten wat er te doen is, welke hulp beschikbaar is en waar ze terechtkunnen als ze ergens tegenaan lopen. Zo bouwen ze stap voor stap een netwerk op, voelen ze zich thuis en worden ze onderdeel van het leven in de wijk en wordt ook de inzet en bijdrage van nieuwkomers in de wijk volop benut. De aanbieder draagt hieraan bij door ontmoeting, verbinding en wederzijds begrip te stimuleren. Want een sterke wijk ontstaat wanneer inwoners elkaar weten te vinden, van elkaar leren en samen meedoen. 3.6.3 Cultuur De gemeente wil een stevige sociale basis en daarin speelt kunst en cultuur vanzelfsprekend ook een rol. Inwoners ontmoeten elkaar via culturele activiteiten, leren elkaar kennen en er ontstaat meer begrip tussen mensen met verschillende achtergronden.
Deelname aan culturele activiteiten draagt bij aan het verminderen van eenzaamheid en het versterken van mentale en fysieke gezondheid. De aanbieder stimuleert dit en brengt cultuur dichterbij inwoners en ondersteunt inwoners bij het zelf organiseren van activiteiten. En ook wanneer er een zorgbehoefte is, zijn er kansrijke culturele interventies waarnaar inwoners doorverwezen kunnen worden. Denk aan danslessen voor mensen met Parkinson, cultuurparticipatieprojecten voor jongeren met mentale problemen en muziekactiviteiten voor mensen met dementie. Daarmee kan cultuur iemand structuur, sociale verbinding en een levensdoel teruggeven. Het toekomstbeeld is daarom een stad waarin cultuur voor iedereen toegankelijk is, verenigingen sterk staan en kunst en cultuur vanzelfsprekend worden ingezet om wijken hechter, gezonder en veerkrachtiger te maken. 3.6.4 Sport en bewegen De gemeente wil in elke wijk een passend en samenhangend aanbod dat bijdraagt aan gezondheid, welzijn en (als dat nodig is) ondersteuning. Hier is ook het aanbod van sport en bewegen in de wijk onderdeel van. Dit aanbod is zoveel mogelijk collectief, laagdrempelig en sluit aan bij wat er leeft in de wijk. Hiervoor worden de wijkbeelden en wijkaanpakken benut. Sport en bewegen draagt bij aan de gezondheid.
Gezondheid bevorderen start niet pas wanneer iemand een hulpvraag heeft, maar al veel eerder: via alles wat bijdraagt aan leefbaarheid, ontmoeting en een fijne wijk. Sport en bewegen hebben hierin een belangrijke rol: ze brengen mensen letterlijk in beweging, zorgen voor ontmoeting en versterken het gevoel ergens bij te horen. Daarnaast is sport en bewegen een laagdrempelige manier om inwoners te activeren en aan te sluiten bij wat iemand wél kan. Ze helpen mensen om regie te ervaren, talenten te ontwikkelen en onderdeel te zijn van het dagelijks leven in de wijk. Juist doordat sport en bewegen toegankelijk en verbindend zijn, vormen ze een belangrijke ingang om inwoners vroegtijdig te bereiken en te betrekken bij het leven in de wijk. Daarmee dragen zij niet alleen bij aan fysieke gezondheid, maar ook aan zelfregie, meedoen en het versterken van sociale verbanden. 28 3.6.5 Basisvaardigheden De gemeente vindt het belangrijk dat inwoners mee kunnen doen aan de samenleving. Zonder voldoende basisvaardigheden (taal, rekenen en digitale vaardigheden) kunnen inwoners dit onvoldoende. Daarom vinden we het belangrijk dat de inschrijver de basisvaardigheden van inwoners versterkt, laaggeletterdheid tegengaat en kansengelijkheid vergroot. Laaggeletterdheid maakt mensen kwetsbaar en beïnvloedt gezondheid, werk, inkomen en armoede.
Het bereiken van mensen met minder basisvaardigheden blijft lastig. Daarom groeit de behoefte aan activiteiten waarin basisvaardigheden worden versterkt zonder dit expliciet te benoemen. We verwachten dat de aanbieder haar medewerkers traint door middel van de cursus 'herkennen en doorverwijzen' om inwoners met lage basisvaardigheden te signaleren en toe te leiden naar passend aanbod en daarnaast aandacht heeft voor communicatie in duidelijke en begrijpelijke taal. Naast de taal-, reken- en digitale vaardigheden vinden we het ook belangrijk dat de aanbieder aandacht heeft voor gezondheidsvaardigheden en financiële vaardigheden van inwoners. Dit zijn in toenemende mate ook belangrijke basisvaardigheden die nodig zijn om je goed te kunnen redden in de samenleving. 29 4 Mens & organisatie In lijn met de visie van de gemeente op aantrekkelijk en toekomstgericht werkgeverschap, zetten gemeente en aanbieder gezamenlijk in op behoud van vakmanschap, professionele ontwikkeling en duurzame inzetbaarheid van medewerkers gedurende de transitie naar Buurtkracht Assen. De medewerkers van de gemeente zijn belangrijk voor het bieden van passende zorg en ondersteuning aan inwoners. De transformatie van de huidige situatie naar Buurtkracht Assen heeft gevolgen voor onze medewerkers, zowel persoonlijk als op organisatorisch niveau.
In de visie van Buurtkracht Assen zal een deel van de huidige werkzaamheden, die samenhangen met het stellen van indicaties op het gebied van Wmo en jeugdhulp, komen te vervallen, terwijl andere taken worden ondergebracht bij de aanbieder. Dit betreft vooral taken rondom toegang, armoede en schulden en lichte vormen van ondersteuning en administratieve werkzaamheden. De inschatting is dat het in totaal 40 fte betreft aan werkzaamheden dat vervalt of verplaatst door deze beweging. Goed werkgeverschap We geloven in de kennis en kunde van onze professionals. We vinden het dan ook belangrijk om de implementatie van Buurtkracht Assen zorgvuldig vorm te geven, zodat medewerkers met vertrouwen en gemotiveerd overgaan naar de nieuwe situatie. Een belangrijk uitgangspunt daarbij is dat we willen voorkomen dat medewerkers als gevolg van deze veranderingen het werkveld verlaten. De aanbieder zet actief in op goed werkgeverschap, medewerkerstevredenheid, ruimte voor professionele ontwikkeling en een gezond werkklimaat. In deze werkomgeving voelen medewerkers zich gewaardeerd, krijgt men als professional de ruimte om de expertise in te zetten en kan men zich blijven ontwikkelen, ten behoeve van de inwoners van Assen.
Behoud werkgelegenheid en expertise van huidige aanbieders De gemeente streeft ernaar dat de continuïteit van de dienstverlening aan de inwoners geen hinder ondervindt van het inrichten van de aanbieder. Vakbekwame en ervaren medewerkers zijn schaars en cruciaal voor de kwaliteit van ondersteuning aan inwoners. Een belangrijk uitgangspunt is daarom het behoud van professionals en expertise. Het is van belang dat de aanbieder zich inspant om de mensen te behouden, die de benodigde expertise hebben en al werkzaam zijn in het veld, ook als deze professional werkt voor een organisatie die niet verbonden is aan de gegunde aanbieder. Dit sluit aan bij de inspanningsverplichting uit de Wmo 2015 (artikel 2.6.5) ten aanzien van de overname van personeel. Samenwerken is samen leren Onderdeel van deze transformatie is de inrichting van de gemeentelijke schil. Hieronder vallen verantwoordelijkheden en taken die toegang geven tot vormen van gespecialiseerde ondersteuning. Leidend hierbij is dat deze schil op een wijkgerichte manier zal worden georganiseerd rondom de Buurtteams en zal gaan functioneren in nauwe samenwerking met deze teams. We streven ernaar om deze nieuwe samenwerking op een constructieve en resultaatgerichte wijze vorm te geven, waarbij leren van en met elkaar centraal staat.
Deze lerende aanpak is in de basis een co-creatie tussen de gemeente en de contractpartner, met ruimte voor experimenteren, innoveren en continu verbeteren, waarbij we leren van ervaringen uit andere regio’s. 5 | Betrekken markt 5.1 | Marktconsultaties Tijdens het opstellen van de inkoopstrategie heeft het programmateam een aantal marktconsultaties uitgevoerd over diverse onderwerpen. De ontvangen reacties van marktpartijen zijn geanalyseerd en waar relevant verwerkt in deze strategie. De input uit de markt heeft bijgedragen aan het aanscherpen van onder meer de bekostigingssystematiek, de scope en verschillende inhoudelijke uitgangspunten. Daarnaast wordt de opgehaalde marktinformatie ook meegenomen bij het opstellen van de aanbestedingsdocumenten, zodat deze optimaal aansluiten bij de mogelijkheden en aandachtspunten die door de markt zijn gesignaleerd. Hiermee wordt geborgd dat de aanbesteding zowel realistisch als uitvoerbaar is voor de potentiële aanbieder. De marktconsultaties en verslagen zijn op Tendernet gepubliceerd (TN574944).
De volgende marktconsultaties hebben plaatsgevonden: • | Bijeenkomst 1 Scope en één identiteit - 23 maart 2026 • | Bijeenkomst 2 Inwonersparticipatie en huisvesting - 7 april 2026 • | Bijeenkomst 3 Sturing en monitoring, methode van budgetbepaling - 14 april 2026 • | Bijeenkomst 4 Inrichting buurtteams en sociale basis - 30 april 2026 • | Bijeenkomst 5 Organisatieontwikkeling - 11 mei 2026 • | Bijeenkomst 6 Scope - 18 mei 2026 Voorafgaand aan de marktconsultaties heeft een informatiebijeenkomst plaatsgevonden op 9 maart 2026 waarbij de huidige aanbieders zijn geïnformeerd over de plannen van de gemeente. 5.2 | Consequenties voor het zorglandschap (toekomstig stelsel, aanbiedersmodel, toegankelijkheid) Het scenario ‘Organiseren vanuit de samenleving’ leidt tot een herschikking van het zorglandschap. Het aantal contractpartners neemt af en de focus verschuift van product- en interventiegerichte ondersteuning naar wijkgerichte basisondersteuning. Dit betekent dat een groot deel van de huidige maatwerkvoorzieningen wordt vervangen door algemene voorzieningen, georganiseerd via buurtteams ‘nieuwe stijl’. Deze ontwikkeling draagt bij aan zorgcontinuïteit doordat ondersteuning dichter bij de leefwereld van inwoners wordt georganiseerd en sneller opgeschaald en afgeschaald kan worden.
Tegelijkertijd vraagt dit van de aanbieder een andere rol: van uitvoerder van afzonderlijke producten naar samenwerkingspartner met gedeelde verantwoordelijkheid voor maatschappelijke resultaten en kostenbeheersing. Marktsituatie Dit veranderende zorglandschap heeft consequenties voor de marktsituatie. Binnen de scope zijn momenteel zo’n 100 aanbieders gecontracteerd. In de toekomstige situatie met Buurtkracht Assen wordt één aanbieder gecontracteerd. In de organisatie die ontstaat kan een aantal zorgaanbieders samenwerken. Dit zijn er wel fors minder dan in het huidige model. De aanbieder heeft tijd en informatie nodig om zich op de nieuwe werkelijkheid te kunnen instellen. 30 31 Op 9 maart 2026 is tijdens de informatiebijeenkomst aan huidige aanbieders het voornemen bekendgemaakt om te starten met Buurtkracht Assen. Vanaf dat moment is via marktconsultaties, aanbiedersbijeenkomsten, schriftelijke communicatie en de website met de markt gecommuniceerd over de voortgang. Een aantal grotere marktpartijen oriënteert zich op de mogelijkheden om een leidende rol in Buurtkracht Assen te gaan vervullen. Andere (kleinere) marktpartijen gaan zich heroriënteren op hun positie (bijvoorbeeld richten op een andere regio of wetten). Een beperkt aantal zal binnen Buurtkracht als onderaannemer actief zijn. Mogelijk moeten zij aanpassingen doen in hun bedrijfsvoering.
Voorafgaand aan de aanbesteding en tijdens de inrichting van Buurtkracht Assen zal over de voortgang gecommuniceerd blijven worden met alle betrokken zorgaanbieders zodat zij en hun medewerkers zich kunnen voorbereiden op de situatie die ontstaat bij de start van Buurtkracht Assen medio 2028. 5.3 De rol van de inwoner Op 25 september 2025 heeft de gemeenteraad van Assen het college opdracht gegeven Buurtkracht Assen uit te werken. Een belangrijk element hierin is dat Buurtkracht gaat werken volgens inwonerslogica. Alle diensten en voorzieningen binnen Buurtkracht Assen zijn logisch vindbaar en bereikbaar via een hulp- of ondersteuningsvraag van een inwoner aan diens buurtteam. De medewerker van het buurtteam neemt de inwoner met zijn of haar vraag aan de hand richting de meest passende oplossing, zo vaak mogelijk voorliggend. De reis van de inwoner binnen Buurtkracht Assen start dus bij de eigen vraag of behoefte. Inwoners worden betrokken in deze transformatie. Goede participatie is doorslaggevend voor het slagen van Buurtkracht Assen. Zij vormen zelf het fundament van een zorgzame sociale basis. Het is van groot belang dat deze sociale basis zo sterk mogelijk is. Daarom is het versterken van deze basis ook een opdracht binnen welzijn, te lezen in paragraaf 3.4.3.
Gevolgde werkwijze en opbrengst Bij de start van het programma Buurtkracht Assen in januari 2026 is begonnen met het vormen en uitvoeren van een participatiestrategie en participatieproces. Aan de hand van de participatieladder verduidelijken we de verschillende niveaus binnen de strategie. De participatieladder kent vijf treden: 1. Informeren 2. Raadplegen 3. Samen beslissen 4. Samen handelen 5. Zelfbestuur De participatiestrategie richt zich allereerst op het ophalen van input van inwoners langs (onder meer) voetbalvelden, op schoolpleinen, op de markt, en via digitale routes. Het gaat hier om participatietrede 2. Deze gesprekken en beantwoording van digitale enquêtes geven richting aan de samenstelling en activiteiten van de buurtteams nieuwe stijl, en geven een beeld van de nu aanwezige sociale basis in de wijken, specifiek per wijk. De input hieruit is verwerkt in de inhoudelijke beleidskaders in deze inkoopstrategie. Vanuit deze eerste verkenning zal een vaste groep inwoners (inwonersraad) worden gevormd, die in het vervolgproces input geven aan de vormgeving van Buurtkracht Assen, (participatietrede 2). De uitkomst van dit onderzoek (gehouden mei 2026) is, kort samengevat, dat een groot deel van de inwoners tevreden is. Er is echter wel een grote behoefte aan zorgzamere buurten, mensen willen 32 nog meer kunnen rekenen op elkaar.
Buurtteams mogen zichtbaarder worden, hoewel velen met hun hulpvraag niet in eerste instantie op een buurtteam zouden afstappen. De buurtteams moeten divers zijn van samenstelling, en ook per telefoon en digitaal bereikbaar zijn. Vrijwel iedereen wil het buurtteam, evenals een goede ontmoetingsplek, in de eigen wijk. Een plek naast de supermarkt wordt door velen voorgesteld, ook dat is een logische ontmoetingsplek. In het najaar van 2026 zetten we een digitale enquête breed uit, bij onder meer het stadspanel. Ook zal de gemeente met deze enquête op de markt staan en inwoners bezoeken bij (sport en/of welzijns)evenementen. Ook hier staat de vraag naar de sociale basis centraal. Bij elk inwonercontact, digitaal of fysiek, nodigt gemeente Assen inwoners uit zich aan te melden voor een burgerraad, ook wel spiegelraad. Vanuit deze spiegelraad oefent de inwoner op operationeel en tactisch niveau invloed uit op Buurtkracht Assen. Zo hebben we een specifiek beeld van de sociale basis van inwoners per wijk, en hun mening hierover. Daarnaast benutten we de ervaring vanuit wijkgericht werken, opgedaan met onder meer wijkaanpak Pittelo en in de pilot Zorgzame Buurt in Assen Oost. Deze informatie samen vormt een belangrijke basis voor Buurtkracht Assen voor het inrichten van de buurtteams en hun (welzijns)activiteiten in de wijken van Assen.
Zorgvuldige en tijdige informatie naar inwoners Bij de nadering van de startdatum van Buurtkracht Assen is het van zeer groot belang dat inwoners (en vooral inwoners die ondersteuning ontvangen binnen de scope van Buurtkracht), zorgvuldig en tijdig worden geïnformeerd. Zowel gemeente als opdrachtnemer hebben hierin een rol en werken nauw samen. We zullen van tevoren met inwoners/ clientvertegenwoordigers verkennen hoe we dit het beste kunnen aanpakken. Daarbij houden we in de huidige werkwijze al rekening met de beoogde transformatie, zodat straks voor de inwoners en betrokken partijen de overgang naar Buurtkracht Assen zo soepel mogelijk verloopt. Gedurende de looptijd van Buurtkracht Assen is het van belang dat de opdrachtnemer, samen met inwoners, de diensten en de samenwerking met inwoners evalueert en bijstelt in een periodiek terugkerend proces. De inwoners hebben hierin een invloedrijke rol. We geven de aanbieder de opdracht dit op tactisch niveau vorm te geven, bijvoorbeeld via een spiegel-/adviesraad van inwoners (bij voorkeur voortbouwend op de groep die in het voortraject is betrokken), met een afvaardiging (adviesrol) in het bestuur van de aanbieder. Op wijkniveau stellen we ons de rol van inwoners breder voor, namelijk meewerkend in Buurtkracht Assen. De opdrachtnemer zal hier vorm aan geven (participatietrede 3 en 4).
In hoofdstuk 9 zijn taakverdeling en spelers beschreven, o.a. op strategisch, tactisch en operationeel niveau. 5.4 Samenwerking met diverse partners Partners in het sociale en zorgdomein Er wordt, naast de scope van Buurtkracht Assenzorg en ondersteuning geleverd, zowel in het sociale als in het medisch zorgdomein. We vinden het belangrijk dat de inschrijver voor Buurtkracht Assen een nauwe en soepele samenwerking heeft met de partijen die actief zijn in de aanpalende domeinen. Een structurele vorm van overleg tussen deze partijen komt ten goede aan de kwaliteit die de inwoner ervaart van de diensten van Buurtkracht Assen en de partners in het sociale en medische domein. Het verhoogt de efficiency en effectiviteit om gebruik te maken van elkaars expertise, middelen en huisvesting. Het gaat hierbij om organisaties die actief zijn op de onderdelen van Wmo en jeugdzorg die buiten de scope vallen, en onder andere thuiszorg, huisartsen, verzorging 33 en verpleging, onderwijspartners, Werkplein Drentse Aa, vrijwilligersorganisaties en andere organisaties en sectoren die in voorgaande hoofdstukken zijn genoemd. Gemeente en gemeentelijke partners De inschrijver verplicht zich tot actieve samenwerking met de gemeente en partners van de gemeente. De opdrachtnemer sluit aan bij al bestaande samenwerkingen met gemeentelijke partners, en intensiveert deze waar nodig.
Dit houdt in dat de opdrachtnemer tijdig, proactief en regelmatig signalen over prestaties (positief en negatief) verstrekt. De opzet en vereisten rond sturing en monitoring zijn in hoofdstuk 9 uitgewerkt. 5.5 Huisvesting Met Buurtkracht Assen beogen we dat veel meer inwoners gaan ervaren dat ondersteuning dichtbij, in hun eigen wijk, gevonden kan worden en dat zij daar de positieve effecten van gaan ervaren. Dit betekent dat professionals goed zichtbaar aanwezig en beschikbaar zijn in de wijk, op plekken die uitnodigend zijn vanwege hun uitstraling, sfeer, ligging en door activiteiten en voorzieningen die al een bepaalde inloop genereren. Op dit moment zien we dat gemiddeld genomen de wijk- en buurtcentra redelijk tot goed worden bezocht en dat de Multifunctionele Accommodaties (MFA’s) versterkt kunnen worden in hun wijkfunctie. Een grote groep inwoners van wie we weten dat zij gezondheids- en welzijnsproblemen ervaren komen echter niet in wijkgebouwen of MFA’s. Het is belangrijk dat wijkcentra aantrekkelijk zijn voor inwoners en dat de aanbieder daarnaast outreachend samenwerkt met organisaties die op een natuurlijke manier in contact zijn met inwoners en afspraken maakt over het gebruik van ruimtes in deze voorzieningen. De looproutes van inwoners kunnen per levensfase verschillen.
Denk aan scholen en kinderopvang, het jongerencentrum, de sportvereniging, het zorgcentrum en andere organisaties in de wijken. De scope van ruimtegebruik wordt verbreed vanuit de gewenste verbinding met dergelijke organisaties. Van belang hierbij is: 1. Wijkgericht: in elk van de 9 Assense wijken is een duidelijk herkenbaar en uitnodigend centrum voor ontmoeting, activiteiten en ondersteuning. Hierin bevindt zich ook een buurtteam. De bestaande wijk- en buurtcentra en MFA ’s worden hiervoor primair gebruikt. Deze moeten worden aangevuld met het benutten van bestaande ruimtes van andere organisaties. 2. Laagdrempelig: de ontmoetingsplekken zijn goed toegankelijk, aantrekkelijk en daarmee laagdrempelig. 3. Samenwerking: inhoudelijke doelen, zoals het bereiken en ondersteunen van bepaalde groepen, zijn leidend voor samenwerkingsafspraken over deelgebruik van ruimtes van organisaties. Hier worden heldere, bij voorkeur eenvoudige, samenwerkingsafspraken over gemaakt. 4. Inwonersperspectief benutten: ideeën en wensen van inwoners over de huisvesting van Buurtkracht Assen worden ingezet, onder andere volgens de uitkomsten van het participatie- onderzoek. 5. Sociaal beheer: het ideaalbeeld is dat elk wijkcentrum of buurthuis een vorm van sociaal beheer heeft.
Dit houdt in dat het centrum in verbinding staat met de wijk, signalen zelfstandig en in samenwerking met Buurtkracht Assen ontvangt en vertaalt naar activiteiten voor en door inwoners. 6. Financieel: het budget voor de huisvesting maakt onderdeel uit van het totale budget van Buurtkracht Assen. Zoals het nu al onderdeel uitmaakt van huidige subsidies en producten binnen de scope. 34 35 6 De positie van inwoners Beperkte keuzevrijheid van de inwoner In de nieuwe werkwijze werkt de gemeente langdurig samen met één partij. Dit betekent dat inwoners minder keuze hebben uit zorgaanbieders. Voor mensen met een specifieke levensovertuiging of culturele achtergrond kan dit een probleem zijn, omdat zij mogelijk niet terecht kunnen bij een aanbieder die aansluit bij hun overtuigingen. Om dit te voorkomen, krijgt de inschrijver die de opdracht krijgt de taak om samenwerking aan te gaan met partijen die voldoende variatie bieden in levensovertuigingen en culturele achtergronden. Dit zorgt voor een divers aanbod dat aansluit bij de uiteenlopende behoeften van de inwoners. Daarnaast moet de inschrijver die de opdracht krijgt, zich inspannen voor een goede match tussen de inwoner en de professional van de gecontracteerde aanbieder. Persoonsgebonden budget Binnen Buurtkracht Assen zetten we in op een algemene voorziening als eerste stap.
Deze gaat vooraf aan een maatwerkvoorziening en sluit een pgb uit. Alleen als de hulpvraag niet opgelost kan worden via eigen kracht, het netwerk of een algemene voorziening, wordt een maatwerkvoorziening toegekend. Bij toekenning van een individuele maatwerkvoorziening kan de inwoner de wens aangeven voor zorg in natura of een pgb. Een pgb kan worden toegekend als aan voorwaarden wordt voldaan. Onafhankelijke cliëntondersteuning Gemeenten moeten volgens de Wmo onafhankelijke cliëntondersteuning bieden. Een onafhankelijke cliëntondersteuner helpt mensen om inzicht te krijgen in hun situatie en geeft advies of informatie waar nodig. Dit kan gaan over allerlei zaken, zoals inkomen, werk, dagbesteding, wonen, sport, vervoer, opvoeding of zorg. In de huidige situatie hebben we dit belegd bij verschillende onafhankelijke partijen. Omdat deze onafhankelijk is en moet zijn, valt dit buiten de scope van de opdracht. Het is belangrijk dat het buurtteam inwoners informeert over de beschikbaarheid van onafhankelijke cliëntondersteuning, zodat ze de juiste, onpartijdige hulp kunnen krijgen. Rechtsbescherming In principe wordt de ondersteuning binnen Buurtkracht Assen via een algemene voorziening als basisondersteuning geboden (als het eigen netwerk/ de sociale basis geen oplossing kan bieden) en doen we dat in principe zonder indicatie en beschikking.
Als een inwoner niet tevreden is met deze oplossing kan hij of zij vragen om het opstellen van een ondersteuningsplan door het buurtteam in samenspraak met een medewerker van de gemeentelijke organisatie, waarna de gemeente een beschikking afgeeft. Hiertegen kan de inwoner desgewenst bezwaar maken of beroep indienen. Klachtenregeling/geschilbeslechting De inschrijver die de opdracht krijgt dient te beschikken over een klachtenregeling die toeziet op de bejegening van inwoners door medewerkers van de organisatie en mogelijk onderaannemers en op de inzet van ondersteuning. De partij beschikt over een klachtenregeling conform de toepasselijke wet- en regelgeving en voorziet in een onafhankelijke behandeling van klachten, waarbij inwoners in tweede aanleg terecht kunnen bij een onafhankelijke klachtencommissie. De insteek is dat de gemeente wordt geïnformeerd als de behandeling van een klacht niet tot een bevredigende oplossing leidt en dat de inschrijver die de opdracht krijgt jaarlijks rapporteert aan de gemeente over het aantal klachten en de afhandeling ervan. We betrekken dit bij de monitoring. 36 7 Financieel kader In dit hoofdstuk wordt het financieel kader en de wijze van bekostiging toegelicht. 7.1 Bekostigingsmodel Gemeenten gebruiken over het algemeen drie uitvoeringsvarianten in de jeugdhulp en Wmo: inspanningsgericht, outputgericht en taakgericht.
De huidige inkoop maakt gebruik van de inspanningsgerichte (met tijdseenheden) en outputgerichte (gebaseerd op resultaten) variant. De opdracht Buurtkracht Assen worden in het voorkeursscenario uitgevoerd door één hoofdaanbieder of één samenwerkingsverband van aanbieders. In het buurtteam wordt basishulp verleend door de generalisten en vakspecialisten die bij (of voor) deze organisatie werken. Het ligt voor de hand om deze organisatie te bekostigen met één integraal budget (de taakgerichte uitvoeringsvariant). Voor het werk van de specialist die diensten levert welke buiten de scope van Buurtkracht Assen vallen (zie hoofdstuk 3.6), maar hier dicht tegenaan (bijvoorbeeld in dienst van zorgaanbieders) past de inspanningsgerichte bekostigingsvorm. Denk hierbij bijvoorbeeld aan de consultatiefunctie van (hoog)specialistische expertise. Bij de taakgerichte uitvoeringsvariant wordt de hoogte van het integrale budget bepaald aan de hand van een set van indicatoren. Deze taakgerichte uitvoeringsvariant dient ook te voldoen aan het Uitvoeringsbesluit Wmo 2015 en het Besluit Jeugdwet. Deze bekostigingswijze sluit aan bij ervaringen in andere gemeenten en bij de aanbevelingen uit het BMC-rapport. In dit rapport staat beschreven hoe taakgerichte bekostiging bijdraagt aan substitutie van zorg, vermindering van administratieve lasten en betere sturing op maatschappelijke effecten.
37 7.2 Opbouw van het basisbudget Het budget van Buurtkracht Assen bedraagt jaarlijks ruim 30 miljoen euro. Dit is opgebouwd uit de onderdelen: • Onderdelen uit de Wmo • Onderdelen uit de Jeugdwet • Brede welzijnsopdracht • Aanvullende opdrachten • Personele kosten Het budget voor Buurtkracht is als volgt opgebouwd: Overzicht opbouw budget Buurtkracht Assen Prijspeil 1-1-2027 Onderdeel huidig Bedrag Wmo € 11.087.000 Jeugd scope met zekerheid € 5.116.000 Jeugd scope met onzekerheid € 4.148.000 Brede welzijnsopdracht € 4.140.000 Aanvullende opdrachten structurele dekking € 2.649.000 Aanvullende opdrachten incidentele dekking en aanvullende verantwoordingseisen € 858.000 Aanvullende opdrachten waarvoor nog structureel budget toegekend moet worden € 420.000 Huidige kosten personele verschuiving van taken € 1.890.000 Extra budget als gevolg van behoud rechten bij overgang personeel € 80.000 Totaal basisbedrag budget € 30.388.000 De uitgangspunten voor de bepaling van bovenstaand budget worden hieronder toegelicht. Algemeen Onderstaande uitgangspunten zijn van toepassing op het gehele beeld: • De budgetten zijn bepaald op basis van de informatie die op 3 augustus 2026 beschikbaar was. • We kijken naar prijspeil 1 januari 2027, tenzij anders aangegeven.
• We houden in het basisbudget nog geen rekening met een verdere afname van de kosten als gevolg van de Taskforce, waarmee de gemeente op dit moment al stuurt op het inzetten van zo licht mogelijke passende ondersteuning. Effecten hiervan kunnen meegenomen worden als besparingspotentieel in de startperiode voor Buurtkracht. • Er wordt slechts vanuit één scenario beredeneerd. • Het totale budget zal op basis van de later bekend wordende indexpercentages worden geïndexeerd conform de contractafspraken tot het prijspeil van 1 juli 2028 (of afwijkende startdatum van de opdracht). • Een specificatie van wat in het memo beschreven wordt is bijgevoegd als Excel bijlage. 38 Producten Wmo en Jeugdwet Voor dit onderdeel van het budget geldt dat het bedrag dat nu genoemd wordt een indicatie is van het beschikbaar te stellen bedrag. Het definitieve budget wordt bepaald op basis van de gerealiseerde kosten met betrekking tot het jaar 2026. Het definitieve budget wordt daarmee in april 2027 beschikbaar. Dat is het moment dat alle productieverantwoordingen, inclusief accountantsverklaring, door de gemeente ontvangen zijn en we het budget met een acceptabele betrouwbaarheid kunnen vaststellen.
Voor de inschatting van het beschikbaar te stellen bedrag zijn de volgende uitgangspunten gehanteerd: • De gedeclareerde bedragen die bij de gemeente bekend waren op 3 augustus 2026 met betrekking tot het eerste halfjaar dienen als basis. • Voor ambulante begeleiding gaan we uit van een verdeling van 50% van de kosten in het eerste half jaar en 50% van de kosten in het tweede half jaar. We verwachten dat de mindere inzet in de vakantieperiode in de maanden daarna wordt ingehaald. • Voor dagbesteding gaan we uit van een verdeling van 53% van de kosten in het eerste half jaar en 47% in het tweede half jaar. We verwachten hier dat de dip in de vakantieperiode minder zal worden ingehaald in de maanden daarna. Het product leent zich daar minder voor. • Voor het onderdeel behandeling Jeugdwet gaan we uit van een verdeling van 51% van de kosten in het eerste half jaar en 49% in het tweede halfjaar. De verdeling is gebaseerd op de realisatie 2025. • Enkele producten vallen onder de Jeugdhulpregio, maar zouden voor een deel ook op een lichtere manier opgepakt kunnen worden en daarmee binnen de scope van buurtkracht vallen. Het gaat hierbij om specialistische begeleiding, Intensieve ambulante gezinsbehandeling (IAG) en Jeugd-ggz behandeling specialistisch.
Ons uitgangspunt is dat 80% van het budget voor de specialistische begeleiding binnen Buurtkracht kan vallen en 30% van het budget van de behandelproducten. Deze aannames zijn echter niet onderbouwd, maar gebaseerd op inschattingen van jeugdhulpaanbieders. • Enkel het budget van de formele PGB’s maakt onderdeel uit van de opdracht. De informele PGB’s blijven naar verwachting bestaan, maar buiten scope. Het budget hiervan blijft bij de gemeente. • Om tot prijspeil 2027 te komen indexeren we de bedragen conform de contracten met 3,59%. Brede welzijnsopdracht De brede welzijnsopdracht is op dit moment aanbesteed als 1 opdracht met de mogelijkheid om jaarlijks per 1 juli te indexeren. Het budget is bepaald op basis van het bedrag dat geldt voor de periode 1 juli 2026 tot en met 30 juni 2027. Aanvullende opdrachten Voor de aanvullende opdracht is gewerkt met een lijst met opdrachten waarvan de gemeente vindt dat deze onderdeel moeten zijn van de brede inkoopopdracht Buurtkracht Assen. Het gaat hier om een diversiteit van opdrachten met verschillende dekkingsbronnen binnen de gemeente. Er wordt daarom onderscheid gemaakt tussen opdrachten met structurele dekking en opdrachten met incidentele dekking en aanvullende verantwoordingseisen (specifieke uitkeringen).
Tot slot is voor enkele initiatieven op dit moment nog geen structurele dekking beschikbaar, maar zien we wel het belang van deze opdrachten. In de komende maanden wordt gekeken of er structureel beschikbaar kan worden gesteld voor deze initiatieven. Op het moment dat dit niet lukt, verdwijnen deze opdrachten en het daarvoor opgenomen budget uit de opdracht. 39 Het budget is als volgt opgebouwd: Type budget Beschikbaar budget Structureel € 2.419.530 Specifieke uitkeringen € 857.838 AZWA € 282.825 Inburgering € 263.048 Regionaal programma VSV € 10.000 Onderwijsachterstandenbeleid € 301.965 Budget nog te voorzien van structurele dekking € 420.000 Eindtotaal € 3.697.368 Voor de specifieke uitkeringen geldt dat het budget beschikbaar wordt gesteld onder voorwaarde dat aan de verantwoordingeisen van het Rijk wordt voldaan. Op het moment dat de te contracteren partij niet aan deze eisen voldoet wordt het bedrag teruggevorderd. Onderdeel van de opdracht voor het samenwerkingsverband is het relatie- en echtscheidingsteam. Hiervoor loopt tot juli 2028 een pilot. Uit de pilot moet blijken dat dit initiatief zichzelf terugverdient, door een besparing in de kosten jeugdzorg. Er is voor dit initiatief daarom geen afzonderlijk budget opgenomen.
De dekking voor het initiatief zit in de berekening voor het budget van Buurtkracht dus verwerkt in de kosten Ambulante begeleiding, dagbesteding en (basis) GGZ Jeugd. Personeel Op basis van alle taken die nu worden uitgevoerd in de toegang van het sociaal domein is gekeken hoe de gewenste situatie, met betrekking tot deze taken, eruit ziet bij invoering van Buurtkracht. Op basis van de gewenste situatie is per taak, die verband houdt met de opdracht, gekeken of deze taak verdwijnt, verplaatst of ongewijzigd blijft. Daarbij is nog geen rekening gehouden met eventuele nieuwe taken. Indexering Jaarlijks vindt indexering plaats conform de indexeringsbepalingen die zijn opgenomen in de contractstandaarden. 7.3 Investering aan de zijde van de gemeente Maatschappelijk partnerschap De nieuwe manier van contracteren en het maatschappelijk partnerschap vragen om een andere manier van samenwerken. Om dit op een goede manier vorm te geven gaan we uit van een structurele inzet op het maatschappelijk partnerschap (in de vorming van een ambtelijk regieteam, dat in dialoog met de aanbieder optreedt) aan de kant van de gemeente. We sluiten hierbij aan op de bij het raadsvoorstel van 2025 genoemde structurele bedrag.
Incidentele investering implementatie en transformatie KPMG heeft onderzocht wat er naar verwachting nodig is voor het goed inrichten van de nieuwe organisatie voor zowel de contractpartij als de gemeente. Wij sluiten hierbij aan. Het gaat om een 40 investering van € 700.000 aan mogelijke kosten bij de contractpartij en € 300.000 aan de kant van de gemeente. Eigen bijdrage In principe vragen we onder de huidige wetgeving geen eigen bijdrage binnen Buurtkracht. Het gaat om algemene voorzieningen waarvan we willen dat ze laagdrempelig toegankelijk zijn. We willen geen drempel opwerpen. Daarnaast zou het innen van een eigen bijdrage weer de nodige bureaucratie met zich meebrengen. We willen met Buurtkracht onnodige bureaucratie voorkomen. Het kan zijn dat we bij wetswijziging en/of mogelijke korting op het Rijksbudget als gevolge daarvan ons hierover opnieuw moeten beraden. Programma krediet Voor de organisatie van het programma Buurtkracht is een krediet vastgesteld van € 3.000.000. Hierin is rekening gehouden met personele inzet zowel intern als extern, daarnaast zijn hierin budgetten opgenomen voor extern advies. Verder is in de raming van het krediet rekening gehouden met frictiekosten voor personele transities. 7.4 Rapport KPMG Om de financiële uitgangspunten van Buurtkracht Assen nader te onderbouwen hebben we KPMG een onafhankelijk onderzoek laten uitvoeren.
Het onderzoek had als doel het realistische besparingspotentieel van Buurtkracht Assen te bepalen, de belangrijkste randvoorwaarden voor realisatie inzichtelijk te maken en te beoordelen of de eerder uitgevoerde kostprijsonderzoeken een passende basis vormen voor het startbudget van de opdracht. Deze onderbouwing is ook van belang voor het inkooptraject. Voor het onderzoek heeft KPMG gesprekken gevoerd met zorg- en welzijnsaanbieders, referentiegemeenten en betrokken medewerkers van de gemeente Assen. Daarnaast zijn beschikbare beleidsdocumenten, financiële gegevens, marktconsultaties en kostprijsonderzoeken geanalyseerd. KPMG concludeert dat het grootste deel van het besparingspotentieel voortkomt uit de inhoudelijke transformatie die met Buurtkracht Assen wordt beoogd: een verschuiving van individuele maatwerkvoorzieningen naar algemene en collectieve voorzieningen, versterking van de sociale basis, preventie, vroegsignalering, integrale toegang en een gerichtere inzet van specialistische expertise. Daarnaast zijn efficiencyvoordelen mogelijk door vermindering van administratieve lasten, minder versnippering in het aanbiederslandschap en een efficiëntere organisatie van personeel, huisvesting en ondersteunende processen. Op basis van interviews, referentiecases en bureauonderzoek heeft KPMG een bestcase-, realcase- en worstcasescenario uitgewerkt.
Het realcasescenario wordt als meest aannemelijk beschouwd. Daarbij wordt uitgegaan van een geleidelijk oplopende structurele besparing van circa 1-3% bij de start van de nieuwe werkwijze, naar circa 5-7% op middellange termijn en uiteindelijk circa 10% op langere termijn. KPMG stelt daarbij nadrukkelijk dat de realisatie van deze besparingen afhankelijk is van de mate waarin de beoogde transformatie daadwerkelijk wordt gerealiseerd. Volgens KPMG zijn onder meer implementatiekracht, een professionele governance, een financieel robuuste contractpartij, passende monitoring en sturing, voldoende ontwikkelruimte en een sterk partnerschap tussen gemeente, aanbieders en maatschappelijke organisaties cruciale voorwaarden voor succes. De beoogde besparing is daarmee geen automatisch effect van de contractvorm, maar het resultaat van een succesvolle transformatie van het ondersteuningslandschap. Ten aanzien van het financiële vertrekpunt concludeert KPMG dat de eerder uitgevoerde kostprijsonderzoeken voor Wmo en Jeugdhulp een navolgbare, transparante en voldoende onderbouwde basis bieden voor het bepalen van reële tarieven en het vaststellen van het startbudget van Buurtkracht Assen. KPMG ziet daarom geen aanleiding om voorafgaand aan de aanbesteding opnieuw een kostprijsonderzoek uit te voeren.
De volledige analyse, scenario-uitwerking, randvoorwaarden en aanbevelingen zijn opgenomen in het rapport. Op basis van het rapport nemen we als uitgangspunt het realcase scenario. 7.5 | Geraamde waarde Bovenstaande resulteert in de volgende geraamde opdrachtwaarde: Jaar | Geraamd budget 2028 | € 15.635.000 2029 | € 31.625.000 2030 | € 31.947.000 2031 | € 32.309.000 2032 | € 33.398.000 2033 | € 33.410.000 2034 | € 34.536.000 2035 | € 35.700.000 2036 | € 36.903.000 2037 | € 38.147.000 2038 | € 22.259.000 NB Het eerste en het laatste jaar betreft het een half boekjaar. In de opdrachtwaarde is rekening gehouden met indexatie. Het definitieve bedrag zal hiervan afwijken, als gevolg van verschillen tussen de gemaakte inschatting voor indexatie en de werkelijke indexatie gedurende de contractperiode. 7.6 | Veiligheidsventiel De maatschappelijke opgaven, wet- en regelgeving en lokale omstandigheden kunnen in de loop van de contractperiode wijzigen. Om hierop adequaat te kunnen inspelen, wordt binnen de inkoopstrategie voorzien in een veiligheidsventiel in de vorm van herzienings- en aanpassingsclausules.