Turap-2 2026
Tekst van het document
2 Inhoudsopgave Hoofdlijnen Turap 2 2026 ........................................................................................................................................ 3 Totaalbeeld financiën .............................................................................................................................................. 5 Bijlagen .................................................................................................................................................................... 7 Voortgang doelen en financiële afwijkingen per programma................................................................................ 8 Bestuur, dienstverlening en financiën ............................................................................................................... 8 Veiligheid ........................................................................................................................................................ 20 Bereikbaarheid ............................................................................................................................................... 28 Economie .......................................................................................................................................................
36 Onderwijs ....................................................................................................................................................... 43 Cultuur ............................................................................................................................................................ 49 Participatie en armoedebestrijding ................................................................................................................. 59 Zorg ................................................................................................................................................................ 66 Welzijn en inclusie .......................................................................................................................................... 73 Gezondheid en sport ...................................................................................................................................... 89 Klimaat en energie.......................................................................................................................................... 95 Ruimtelijke ontwikkeling ...............................................................................................................................
102 Wonen en leefomgeving ............................................................................................................................... 108 Terugblik Nota Budgetoverheveling 2025 ..................................................................................................... 123 Vooruitblik Nota Budgetoverheveling 2026 ................................................................................................... 128 Investeringen ................................................................................................................................................... 131 Beheersing verbonden partijen ........................................................................................................................ 132 Stand van zaken amendementen en moties .................................................................................................... 139 Hoofdlijnen Turap 2 2026 Twee keer per jaar maakt het college een tussenrapportage - de 'Turap' - voor de gemeenteraad. In de Turap is de stand van zaken geduid rondom de uitvoering van de in de begroting voor 2026 opgenomen ambities, doelen en inspanningen binnen de verschillende programma's. Ook worden de verwachte financiële afwijkingen over het lopende jaar 2026 vermeld.
Die ontstaan door autonome ontwikkelingen, maar ook door de uitvoering van moties en het aanpakken van urgente knelpunten in lopend beleid. Financieel beeld In Turap-1 meldden we een verwacht voordeel van € 2,5 miljoen in 2026. Met Turap-2 wordt daarbovenop een nadeel verwacht van € 1,9 miljoen. Per saldo wordt daarmee voor 2026 een voordelig resultaat van ruim € 6 ton verwacht. In de jaarrekening over 2026 zal de definitieve afwijking bekend worden. Toelichting doelen en inspanningen In deze Turap-2 2026 wordt voor de eerste keer bij alle programma's per inspanning middels een kruis of een vinkje aangegeven of de inspanning een afwijking heeft op de onderdelen inhoud, financiën, planning en risico's volgens de volgende richtlijnen: Definities | V | X Inhoud | De inspanning in het verantwoordingsjaar | De inspanning in het verantwoordingsjaar wordt wordt zoals omschreven uitgevoerd | niet of op andere wijze dan omschreven uitgevoerd Financiën | De uitvoering van de inspanning zorgt in het De uitvoering van de inspanning zorgt in het verantwoordingsjaar niet voor een | verantwoordingsjaar voor een belangrijke belangrijke financiële afwijking* (voordeel of financiële afwijking* (voordeel of nadeel) nadeel) Planning | De inspanning wordt in het | De inspanning loopt in het verantwoordingsjaar verantwoordingsjaar zonder vertraging | vertraging op uitgevoerd Risico’s | Er wordt
geen risico voorzien dat de | Er wordt een risico voorzien waardoor de inspanning alsnog niet of anders wordt | inspanning alsnog niet of anders wordt uitgevoerd, dat er een financiële afwijking of uitgevoerd, er een financiële afwijking of vertraging ontstaat | vertraging ontstaat In onderstaande tabel is een totaaloverzicht van de afwijkingen per programma opgenomen. Totaal | Afwijkingen Afwijkingen | Afwijkingen | Afwijkingen | Afwijkingen Inspanningen | Inhoud | Financiën | Planning | Risico's | Totaal Programma | X | X | X | X | X S00 | Bestuur, dienstverlening | 21 | 1 | 1 | 4 | 1 | 7 en financën S01 | Veiligheid | 29 | 1 | 1 | 2 | 2 | 6 S02 | Bereikbaarheid | 20 | 1 | 2 | 4 | 2 | 9 S03 | Economie | 17 | 1 | 0 | 0 | 0 | 1 S04 | Onderwijs | 8 | 0 | 2 | 1 | 0 | 3 S05 | Cultuur | 18 | 1 | 2 | 4 | 0 | 7 S06 | Participatie en | 9 | 0 | 3 | 0 | 0 | 3 armoedebestrijding S07 | Zorg | 5 | 1 | 0 | 0 | 1 | 2 S08 | Welzijn en inclusie | 17 | 3 | 2 | 4 | 2 | 11 S09 | Gezondheid en sport | 13 | 0 | 0 | 0 | 2 | 2 S10 | Klimaat en energie | 17 | 0 | 0 | 4 | 2 | 6 S11 | Ruimtelijke ontwikkeling | 12 | 2 | 3 | 4 | 2 | 11 S12 | Wonen en leefomgeving | 32 | 1 | 3 | 3 | 1 | 8 218 | 12 | 19 | 30 | 15 | 76 3 4 Voortgang doelen en inspanningen Het grootste deel van de voorgenomen inspanningen ligt op koers, met name op het onderdeel inhoud zijn er relatief weinig afwijkingen.
Dit betekent dat we het ons inhoudelijk goed lukt om de inspanningen uit te voeren zoals omschreven in de Begroting 2026, maar dat dit op een aantal onderdelen wel leidt tot financiële afwijkingen en/of vertraging in de planning. Dit is te zien aan het aantal kruisjes bij de onderdelen financiën en planning. Deze worden per begrotingsprogramma direct onder de betreffende inspanning toegelicht, waarbij de financiële afwijkingen nog nader worden toegelicht onder het kopje "financiële afwijkingen". Presentatie baten en lasten De presentatie van de baten en de lasten die in de Begroting 2027 wordt gebruikt, is doorgezet in deze Turap. Op die manier zorgen we ervoor dat alle planning & control (P&C)-producten consistent zijn. Hoe moeten de bedragen in deze Turap gelezen worden? • Een bedrag met een min (-) betekent dat dit geld kost en dus ten laste komt van de algemene reserve • Uitgaven (lasten) staan daarom altijd als negatieve bedragen. Dit geldt ook voor toevoegingen aan reserves • Inkomsten (baten) staan als positieve bedragen.
Dit geldt ook voor onttrekkingen aan reserves Afwijkingen worden zo weergegeven: • Gaan de uitgaven omhoog? Dan staat er een negatief bedrag • Gaan de uitgaven omlaag? Dan staat er een positief bedrag • Gaan de inkomsten omhoog? Dan staat er een positief bedrag • Gaan de inkomsten omlaag? Dan staat er een negatief bedrag Of een afwijking een voordeel of nadeel voor de algemene reserve veroorzaakt, is eveneens weergegeven met een V of een N achter elke afwijking. Tabel afwijkingen Per afwijking is in de tabellen de nodige informatie verstrekt. Hieronder is per kolom aangegeven welke informatie wordt weergegeven: • I/S: Is de afwijking incidenteel of structureel; • AR/BR: Komt de afwijking ten gunste of laste van de algemene reserve (AR) of een bestemmingsreserve (BR); Begrotingswijziging Bij deze Turap is een begrotingswijziging opgenomen. De afwijkingen in de Turap welke zijn opgenomen in de begrotingswijziging moeten namelijk in het kader van de begrotingsrechtmatigheid in de begroting verwerkt worden. Alle in de Turap genoemde afwijkingen in bijlage 1 worden in de begroting verwerkt. Leeswijzer In het volgende hoofdstuk wordt het financiële totaalbeeld geschetst, waarbij toegelicht wordt hoe Turap 1 en Turap 2 in samenhang met elkaar gelezen moeten worden.
Waar Turap 1 alleen de verwachte financiële afwijkingen beschrijft, wordt in deze Turap 2 i n de bijlagen een integraal overzicht gegeven van de voortgang op de beleidsdoelen en inspanningen in combinatie met een verwachte financiële prognose. Zowel de exploitatie als de voortgang op de investeringen wordt toegelicht. Tevens staan we stil bij de beheersing van de verbonden partijen, lichten we de voortgang op de overgehevelde budgetten uit 2025 toe en blikken we vooruit naar de budgetoverhevelingen 2026. Tot slot wordt een overzicht gegeven van de stand van zaken op de bij de Begroting 2026 aangenomen moties en amendementen.
Totaalbeeld financiën Begroting | Prognose | Afwijking Stand Juli | Turap 2 | Turap 2 2026 Bedragen x € 1.000 Middelen Lasten | -1.100.747 | -1.107.128 | -6.381 | N Baten | 1.065.003 | 1.068.879 | 3.876 | V Saldo lasten en baten | -35.744 | -38.249 | -2.505 | V Toevoegingen aan reserves | -48.104 | -49.249 | -1.145 | N Onttrekkingen aan reserves | 86.403 | 88.146 | 1.743 | V Saldo toevoegingen en onttrekkingen | 38.299 | 38.897 | 598 | N Prognose resultaat | 2.555 | 648 | -1.907 | V Onderwerp | Programma | Doel | Bedrag turap 2 Nieuwe afwijkingen turap 2 Instellen reserve SaaS | S00 | 9.9 | 1.047 Instellen reserve SaaS Toevoeging | S00 | 9.9 | -1.047 Opbrengsten OZB | S00 | 9.9 | 1.115 Programma verduurzaming gemeentelijk vastgoed | S00 | 3.1 | 418 MIP Actualisatie | S00 | 9.9 | 128 Gemeentefonds meicirculaire | S00 | 2.1 | 1.369 Overhead | S00 | 3.1 | -290 Zevende wethouder | S00 | 1.1 | -80 Dividend BNG Bank (verbonden partij) | S00 | 3.1 | -400 Burgerzaken adresonderzoeken | S00 | 2.1 | -560 Actualisatie nominaal | S00 | 3.1 | -1.652 Pendelbussen Vitesse | S01 | 9.8 | -75 OV-concessie | S02 | 9.9 | -376 Busvoordeelabonnement Gelrepas | S02 | 9.9 | -196 Parkeeropbrengsten | S02 | 9.9 | -2.568 Parkeeropbrengsten toevoeging | S02 | 9.9 | 2.568 NPAO herbestemmingen - Actieagenda Geitenkamp | S03 | 1.2 | -1.000 NPAO herbestemmingen - Actieagenda Geitenkamp Onttrekking BR | S03 |
1.2 | 1.000 Arnhem Oost Uitvoering SMI/BSO+ | S04 | 1.1 | 685 Uitvoering SMI/BSO+ onttrekking | S04 | 1.1 | -100 Brandschade Hommelseweg 403A en Bethanienstraat 5 | S04 | 1.3 | -425 Rijksbezuiniging Onderwijskansenbeleid | S04 | 1.1 | -677 Admin correctie Gemeentefonds TM index DU Jeugd | S04 | 1.2 | -66 Uitvoeringsbudget Erfgoed | S05 | 9.8 | -150 Beschermingsbewind | S06 | 1.2 | -200 Zorgkostenregeling | S06 | 1.2 | -230 Gelrepas | S06 | 1.2 | -400 5 6 Sociale werkvoorziening S06 1.3 -609 Borging wettelijke termijnen en kwaliteit dienstverlening werk en inkomen S06 1.2 -1.200 SPUK niet beoogde zorgkosten S07 2.2 3.430 Toevoeging BR SPUK niet beoogde zorgkosten S07 2.2 -3.430 Sociale basis S08 1.2 250 Teruggevorderde subsidies 2025 Welzijn en MO S08 1.2 306 Behouden basis Welzijn en MO S08 1.2 430 Toevoeging BR WMO en Jeugdzorg S08 1.2 -986 NPAO herbestemmingen - City @ Home S08 2.1 -43 NPAO herbestemmingen - City @ Home Onttrekking BR Arnhem Oost S08 2.1 43 Afrekening VGGM S09 9.9 231 Bestemmingsreserve Duurzaam Arnhem toevoeging S10 1.3 -680 Bestemmingsreserve Revolverend fonds S10 1.3 680 Toekomstbestendig wonen en ondernemen S11 1.1 1.000 Toekomstbestendig wonen en ondernemen toevoeging BR Spoorzone Arnhem Oost S11 1.1 -1.000 Opbrengsten bouwleges 2026 S11 1.3 1.600 Actualisatie legesverordering verhuurvergunningen S12 1.1 1.411 Actualisatie legesverordering
verhuurvergunningen toevoeging S12 1.1 -1.411 NPAO herbestemmingen - Speeltuin de Leuke linde S12 9.9 -100 NPAO herbestemmingen - Speeltuin de Leuke linde Onttrekking BR Arnhem Oost S12 9.9 100 NPAO herbestemmingen - Arnhem schoon, heel en veilig S12 3.2 -20 NPAO herbestemmingen - Arnhem schoon, heel en veilig Onttrekking BR Arnhem Oost S12 3.2 20 Intensivering inzet op afval S12 4.1 -88 Bestrijding en preventie ratten S12 3.1 -150 Opbrengsten afvalstoffenheffing S12 4.1 120 Zwerfafvalvergoeding S12 4.1 350 Totaal afwijkingen turap 2 -1.907 7 Bijlagen 8 Voortgang doelen en financiële afwijkingen per programma Bestuur, dienstverlening en financiën Voortgang doelen en inspanningen Arnhem is een transparante gemeente met een sterk netwerk Wat willen we bereiken? Wat gaan we daarvoor doen? Waar staan we nu? Doel Inspanning Inh Fin Plan Ris 1.1 Arnhem heeft een transparant bestuur 1.1.1 Rekenkamer: We voeren het onderzoeksprogramma uit Op basis van het inmiddels vastgestelde onderzoeksprogramma 2025-2026 en een aanvullende motie in mei 2025 doet de Rekenkamer in 2026 onderzoek naar en publiceert over de participatieprocessen rondom Schaapsdrift, het vervolgonderzoek naar het Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid (NPLV) in Arnhem-Oost, ondermijning op bedrijventerreinen en de kwaliteit beheer en onderhoud openbare ruimte.
Indien haalbaar wil de Rekenkamer ook onderzoek doen naar het proces rondom integriteitsschendingen. Echter, door het op verzoek van de raad ingelaste onderzoek naar de participatieprocessen in Schaapsdrift is het niet zeker of dit onderzoek nog in 2026 opgeleverd kan worden Aanvullend op de in de begroting genoemde onderzoeken heeft de Rekenkamer Arnhem in januari 2026 besloten deel te nemen aan het landelijke DoeMee- onderzoek van de Nederlandse Vereniging van Rekenkamers naar zorgfraude. Aan dit onderzoek nemen ruim 100 gemeenten deel. Oplevering is naar verwachting nog in 2026. Daarnaast is het voorgenomen onderzoek naar het proces rondom integriteitsschendingen gewijzigd in een onderzoek naar de integriteit en bestuurlijke weerbaarheid van de gemeente Arnhem. Dit onderzoek richt zich op de vraag in hoeverre de gemeentelijke organisatie voldoende weerbaar is tegen integriteitsrisico's, ongewenste beïnvloeding en ondermijnende belangen, en of de bestaande waarborgen in beleid, cultuur en werkwijzen toereikend zijn. Door het aanvullende onderzoek naar de participatieprocessen rondom Schaapsdrift is vertraging ontstaan in de planning van enkele andere onderzoeken.
Hierdoor zullen het vervolgonderzoek naar het Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid (NPLV) in Arnhem-Oost en het onderzoek naar de integriteit en bestuurlijke weerbaarheid van de gemeente Arnhem naar verwachting in (het begin van) 2027 worden opgeleverd. De afronding van het onderzoek naar de kwaliteit van het beheer en onderhoud van de openbare ruimte is afhankelijk van de voortgang van de uitvoering. Indien meer tijd nodig is voor het onderzoek, zal de publicatie naar verwachting eveneens begin 2027 plaatsvinden. 1.1.2 Gemeenteraad: we laten de stad kennismaken met het werk van de raad Vanuit de gemeenteraad - en de griffie als ondersteuning van de raad - wordt permanent ingezet op het laten kennis maken van de stad met het werk van de raad. In aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen van maart 2026 ligt er een extra focus op het laten zien waar de verschillende politieke partijen die meedoen aan de verkiezingen voor staan. Onder andere door de inzet van een stemwijzer en een verkiezingskrant.
9 1.2 Arnhem speelt een grote rol in externe netwerken 1.2.1 We werken in de Groene Metropoolregio samen aan maatschappelijke opgaven De komende jaren neemt het aantal inwoners in de Groene Metropoolregio toe. Dit stelt ons gezamenlijk voor de uitdaging om in balans tot een gezonde groene groei te komen. Hiervoor zijn samenwerking en afspraken in regionaal verband onontbeerlijk. Daarom werkt Arnhem in 2026 samen met de andere 16 gemeenten in de Groene Metropoolregio (GMR) door aan vijf regionale opgaven die om een gezamenlijke (regionale) aanpak vragen. Deze opgaven maken deel uit van de nieuwe regionale agenda 2025-2028. De vierjarige agenda sluit nauw aan bij de Arnhemse ambities, plannen en prioriteiten. Arnhem heeft op alle vijf de opgaven ingetekend. Onze regio duurzaam en veilig bereikbaar maken staat centraal bij de opgave verbonden regio. O.a. wordt ingezet op duurzame mobiliteit, waarbij lopen en fietsen als betaalbare en toegankelijke mobiliteitsvormen worden gezien. De opgave ontspannen regio werkt aan het vergroten van de aantrekkelijkheid van de regio voor bezoekers en de versterking van het groen en blauw in het stedelijk en landelijk gebied. Ook de versterking van de culturele infrastructuur en de landelijk erkende Cultuurregio 025 krijgen aandacht.
Het afstemmen van de opgaven en de daaruit voortkomende ruimtelijke ontwikkelingen is een belangrijk onderdeel van de opgave groene groei. Het NOVEX- ontwikkelingsperspectief geeft richting aan de benodigde ruimtelijke keuzes. De versnelling van de woningbouwontwikkeling wordt meermaals per jaar in tempotafels besproken. Netcongestie is steeds meer een belemmerende factor het tijdig opleveren van bouwprojecten. Gezien de schaal van de ontwikkelingen op het gebied van energietransitie is regionale samenwerking binnen de opgave circulaire regio vanuit Arnhems perspectief belangrijk om de Arnhemse CO2-doelstellingen te kunnen realiseren. Wij hebben belang bij kennis delen, aansluiten bij landelijke ontwikkelingen en het benutten van Regio Deal- en EU-subsidies in het geval van water- en klimaatadaptatieprojecten. De opgave productieve regio richt zich op een toekomstbestendige economie. Een economie die bijdraagt aan gezondheid, leefkwaliteit, het milieu, onderwijs en sociale cohesie. The Economic Board (TEB) heeft in 2023 samen met de GMR en de provincie Gelderland een Regio Deal afgesloten met het Rijk. Het Rijk heeft 15 miljoen euro voor de uitvoering ter beschikking gesteld. Arnhem neemt in dit kader deel aan projecten op het gebied van toekomstbestendige bedrijventerreinen, klimaatadaptatie en circulair bouwen.
Tot slot wordt opgemerkt dat de basiskosten van de Groene Metropoolregio (regiobureau) opgenomen zijn in dit begrotingsprogramma. De middelen die de uitvoering van de regionale agenda met zich meebrengt worden gepresenteerd in de betreffende begrotingsprogramma’s.
10 1.2.2 We vervullen een actieve rol in de VNG en het stedennetwerk G40 Arnhem blijft een rol spelen in de landelijke netwerken als de VNG en de G40. Door deelname in verschillende werkgroepen en commissies kan Arnhem bestuurlijk en ambtelijk participeren in kennisontwikkeling en diverse lobbytrajecten, onder andere met betrekking tot gemeentefinanciën en andere specifieke dossiers. Arnhem werkt in netwerken van steden samen waar nodig en nuttig, bijvoorbeeld op het gebied van beleidsafstemming, subsidies en verordeningen, lobby richting het Rijk en kennisdeling. Door deelname aan deze organisaties versterkt Arnhem haar netwerk met de andere grote steden in Nederland en in Den Haag. Arnhem krijgt daarnaast toegang tot kennis en nieuwe ontwikkelingen bij het Rijk. Deze worden vaak via de sporen VNG en G40 met de steden en regio's opgepakt. Onze inzet blijft gericht op een goede Arnhemse bestuurlijke vertegenwoordiging in landelijke netwerken zoals van de VNG en G40. 1.2.3 We versterken de grensoverschrijdende samenwerking in de Euregio We versterken de grensoverschrijdende samenwerking in de Euregio Rijn-Waal. Dat doen wij onder andere met de grote steden in Noordrijn-Westfalen (NRW) via het Euregionale stedennetwerk van 100.000+ steden dat sinds 2017 bestaat.
In dit Nederlands-Duitse stedennetwerk werkt Arnhem met Nijmegen, Apeldoorn en Ede samen met Duisburg, Düsseldorf en Moers. De zeven steden richten zich op onderlinge kennisdeling over stedelijke vraagstukken, belangenbehartiging en onderzoeken het opzetten van gezamenlijke projecten. In 2026 geven we vervolg aan het Project 100.00+ Zero. In 2026 wordt de Strategische Agenda 2025+, die door de Euregioraad is vastgesteld, verder uitgewerkt. Arnhem neemt actief deel aan de Euregioraadsvergaderingen. In februari 2023 tekenden wij met Duisburg, The Economic Board en Duisburg Business & Innovation GmbH een Letter of Intent. Deze samenwerkingsafspraken gaan we verder concretiseren. Iedereen voelt zich gehoord, geholpen en verbonden in Arnhem 2.1 Arnhem blijft zich inzetten voor verbetering van de (digitale) dienstverlening aan haar inwoners en ondernemers 2.1.1 We verbeteren onze dienstverlening In 2025 heeft de gemeenteraad de Dienstverleningsvisie Arnhem 2025-2030 vastgesteld. Deze visie is de paraplu voor alle vormen van dienstverlening door de gemeente Arnhem. Hoe uiteenlopend de producten en diensten van de gemeente ook zijn, het moet voor inwoners, ondernemers en instellingen duidelijk zijn wat zij van ons kunnen verwachten. Na het vaststellen van de visie zijn we aan de slag gegaan met het vertalen van de visie naar een uitvoeringsplan.
In 2026 zetten we de volgende stap en starten we met het realiseren van de doelen zoals die daarin zijn opgenomen.
11 2.1.2 We optimaliseren werkprocessen voor het verbeteren van de dienstverlening aan de telefoon en de balie We willen inwoners aan de balie en de telefoon zo goed en snel als mogelijk helpen. Met efficiënte werkprocessen kunnen we wachttijden voorkomen of beperken, de inwoner van een goed antwoord voorzien en onze betrouwbaarheid versterken. En het geeft ruimte om, waar dat nodig en mogelijk is, aandacht te besteden aan een vraag waarvoor maatwerk vereist is. Binnen het lopende programma doorontwikkeling Burgerzaken zijn meerdere werkprocessen doorgelicht en aangescherpt. Het heeft meer inzicht gegeven in bijvoorbeeld doorloop- en verwerkingstijden. Door goed gebruik te maken van deze en andere beschikbare informatie, kunnen we beter voorspellen welke werkzaamheden op ons afkomen, een efficiënte planning maken en inspelen op behoeftes van inwoners. In 2026 bouwen we hier op verder. Daarbij zetten we ook in op verdere digitalisering en automatisering. We streven ernaar om inwoners meer mogelijkheden te geven om digitaal hun zaken te regelen. Ook op de afdeling zetten we in op verder inzicht in sturingsinformatie om zo de telefonische bereikbaarheid te borgen. Daarnaast optimaliseren we werkprocessen door de verbinding met andere onderdelen in de organisatie te versterken.
We oriënteren ons op de mogelijkheden om (nieuwe) digitale technieken in te zetten die de telefonische dienstverlening kunnen ondersteunen. Voor het contactcentrum is de voortgang op de inspanningen in orde. Burgerzaken: Planning De inspanning wordt uitgevoerd, maar in de invulling op de randvoorwaarden is vertraging opgelopen. De grootste oorzaak hiervan is de afhankelijkheid en voortgang rondom de aanbesteding van onze externe leverancier gemeentelijke ICT- professionalisering. Hierdoor schuiven onderdelen van de broodnodige digitalisering en automatisering in tijd op. Daarnaast is gedurende het jaar extra capaciteit ingezet op: • Het waarborgen van toegenomen wettelijke eisen dienstverlening als gevolg van maatschappelijke ontwikkelingen; • Het terugdringen van wachttijden balie. Hierdoor is een deel van de beschikbare capaciteit tijdelijk ingezet voor o.a. adresonderzoeken. Risico's Er zijn risico's aanwezig die de volledige realisatie van de doelstellingen beïnvloeden. De belangrijkste risico's zijn: • onvoldoende kunnen inspelen op (digitale) behoeftes inwoners; • niet tijdig kunnen voldoen aan wettelijke taken; • overmatig structureel beroep op menskracht. Burgerzaken maakt onderdeel uit van de publieke dienstverlening van de gemeente Arnhem.
Door maatschappelijke ontwikkelingen, zoals woningnood, complexere woningsituaties en een groeiende aantal inwoners zonder vast adres, stijgt het aantal aanvragen en onderzoeken. Met name het aantal adresonderzoeken neemt fors toe en is bovendien complexer en tijdrovender geworden. Landelijke regelgeving, waaronder de verplichting deze onderzoeken volledig uit te voeren, versterkt dit. Deze inzet is vooral van manuele aard, echter de vertraging op digitalisering en ICT professionalisering voor geheel Burgerzaken versterkt dit karakter voor dit jaar.
12 2.1.3 We benutten feedback van inwoners Om meer inzicht te krijgen in de verwachtingen van inwoners die telefonisch contact met ons opnemen, gaan we starten met een geautomatiseerd tevredenheidsonderzoek. De input verwerken we in training en coaching van de medewerkers telefonie. Inhoud: we werken we ldegelijk aan training en coaching van medewerkers, maar gebruiken daarvoor niet het geautomatiseerde tevredenheidsonderzoek. De manier waarop dit wordt uitgevoerd (per SMS) kent teveel mankementen en is niet eigentijds. Met het nieuwe telefonieplatform kunnen we dit beter inrichten. We kiezen er nu dus voor om op basis van ‘coaching on the job’ (opnemen en evalueren gesprekken) de verbeterslag door te voeren. 2.2 Meer eenduidige aanpak burgerparticipatie 2.2.1 We trainen onze eigen organisatie op het gebied van burgerparticipatie We vinden dat effectieve burgerparticipatie vanzelfsprekend moet zijn in het werk van al onze medewerkers. Daarom trainen we medewerkers in het gebruik van het stappenplan en de beschikbare participatiemiddelen. Daarnaast bieden we projectteams sessies aan waarin zij praktische tips en advies krijgen om hun participatieplan op te stellen. 2.2.2 We implementeren de participatieverordening In 2025 hebben we een participatieverordening opgesteld en aan de raad aangeboden ter vaststelling.
In 2026 gaan we aan de slag met het uitwerken van de participatieverordening. We werken aan de bekendheid van de verordening door bij verschillende doelgroepen toe te lichten wat de verordening in de praktijk voor hen betekent. We stellen ook handreikingen en sjablonen op. Deze ondersteunen de gemeentelijke organisatie bij de uitvoering en bieden inwoners handvatten om gebruik te maken van overheidsparticipatie of het uitdaagrecht. Zo creëren we voor iedereen duidelijkheid over de spelregels voor participatie. 2.2.3 We ontwikkelen onze aanpak voor burgerparticipatie continu door We willen als organisatie continu leren en verbeteren op het gebied van burgerparticipatie. Daarom evalueren we participatietrajecten structureel met behulp van een vaste monitor en voeren we gerichte evaluaties uit bij grotere vraagstukken. In 2026 evalueren we in ieder geval de nieuwe participatieverordening. De opgedane inzichten gebruiken we om de verordening verder aan te scherpen en goed te implementeren. Daarnaast passen we in 2026 de lessen toe uit de algehele evaluatie burgerparticipatie van 2025. Ook ontwikkelen we onze aanpak voor burgerberaden verder, op basis van de ervaringen met de burgerberaden over afval en klimaat. De evaluatie van de participatieverordening starten wij op nadat deze geïmplementeerd is.
We verwachten deze evaluatie eind 2026 te starten, maar grotendeels in 2027 uit te voeren. De standaard monitoringsvragenlijst hebben we aangescherpt en wordt steeds vaker ingezet. De lessen uit de algehele evaluatie worden verwerkt zoals gepland. 2.3 Inwoners vaker betrekken op een manier die bij hen past 2.3.1 We versterken kinderparticipatie via bestaande initiatieven Na twee evaluaties en het gesprek met de gemeenteraad over het vervolg van kinderparticipatie willen we onze aanpak bijsturen. We beëindigen het huidige kinderburgemeesterschap en versterken kinderparticipatie door succesvolle initiatieven (zoals Democracity en Arnhem Debatteert, interactieve manieren waarop kinderen hun ideeën over de stad leren delen) beter te benutten, te intensiveren en waar nodig uit te breiden. Zo kunnen we een grotere groep kinderen betrekken en hen laten participeren op een manier die aansluit bij hun belevingswereld.
13 2.3.2 We investeren in kennis over de motivaties en belemmeringen om te participeren Om inwoners te betrekken op een manier die aansluit bij hun voorkeuren is het nodig om de juiste kennis en middelen daarvoor te hebben. We verwerken de kennis over de motivaties en belemmeringen van verschillende groepen inwoners daarom als extra onderdeel in onze trainingen. Daarnaast integreren we deze kennis in adviezen over losse participatietrajecten en investeren we waar nodig in middelen, kennis en kanalen om onze werkwijze te versterken. 2.4 Meer democratische betrokkenheid van inwoners 2.4.1 We werken doorlopend aan democratische betrokkenheid Met een democratieprogramma zetten we ons in voor blijvende aandacht en versterking van betrokkenheid bij de lokale democratie. We willen de deelname van Arnhemmers vergroten door de toegankelijkheid van onze organisatie te verbeteren, inwoners te ondersteunen bij het ontwikkelen van kennis en vaardigheden over democratie, en bewustwording van ieders rol te stimuleren – ook binnen onze eigen organisatie. In het programma bieden we een breder aanbod van activiteiten in plaats van losse onderdelen en houden hierbij rekening met specifieke doelgroepen, zoals jongeren. Dit doen we in nauwe samenwerking met de organisatie van de opkomstcampagne bij verkiezingen.
2.4.2 We organiseren opkomstbevorderingscampagnes In aanloop naar verkiezingen intensiveren we onze inzet voor democratische betrokkenheid met een opkomstbevorderingscampagne. In 2026 doen we dit voor de gemeenteraadsverkiezingen. We stemmen de campagne af op de kenmerken van deze verkiezingen, zoals het genereren van media- aandacht en het bieden van informatie over gemeentelijke vraagstukken. We richten ons daarbij extra op specifieke doelgroepen, zoals jongeren. We houden ook rekening met de verschillen tussen wijken, bijvoorbeeld door te kijken naar opkomstcijfers van eerdere verkiezingen. De opkomstbevorderende campagne vormt een piekmoment in onze bredere inzet voor democratische betrokkenheid van Arnhemmers.
14 2.5 We benutten de aanwezige krachten in de wijken meer 2.5.1 We jagen initiatieven en netwerken aan in de wijken We willen dat organisaties en inwoners meer mogelijkheden krijgen om taken van de gemeente over te nemen en we willen deze mogelijkheden bekender maken in onze stad. In 2026 gaan we dit doen door het uitdaagrecht onder aandacht te brengen vanuit de nieuw vast te stellen participatieverordening. Ook wordt het accounthouderschap voor inwoners en organisaties zo ingericht dat het gebruikmaken van financiële mogelijkheden eenvoudiger wordt. Om ambtelijke betrokkenheid bij de wijken te vergroten kijken we onder andere naar het creëren van voldoende huisvesting in de wijken voor de ambtelijke organisatie (al dan niet in combinatie met andere maatschappelijke partners). In 2026 geven we verder uitvoering aan het adviesrapport huisvesting in de wijk en wordt een voorstel geschreven hoe en op welke locaties samenwerken in de wijk kan worden gestimuleerd door hier geschikte huisvesting voor in te richten. Vanuit het budget Wijkprojecten ondersteunen we bewonersinitiatieven, vrijwilligersorganisaties en (sociale) ondernemingen door hen vertrouwen en financiële ruimte te geven om zich te ontwikkelen. We ondersteunen hen ook in de onderlinge samenwerking.
Als gemeente voeren we wijkgericht regie met behulp van vier strategieën: aanjagen, overbruggen, co financieren en waarderen. Hierbij sturen we op gewenste effecten en prioriteiten in de verschillende wijken; 2.5.2 We ondersteunen bewonersoverleggen We implementeren de aanbevelingen uit de evaluatie van de Spelregels Arnhemse Wijkaanpak 2022: In het najaar van 2025 is de werking van de Spelregels Arnhemse Wijkaanpak 2022 geëvalueerd. Hierbij zijn de ervaringen van inwoners, juridische grondslag, effectiviteit en doelmatigheid van de regeling geëvalueerd. Daarnaast hebben we gekeken naar de invulling van onze rol als gemeente in de ondersteuning van de bewonersoverleggen. In 2026 implementeren wij de aanbevelingen uit deze evaluatie. Met deze begroting herijken we de verdeling van de bewonersbudgetten over de wijken. Zoals vastgesteld in de Spelregels Arnhemse Wijkaanpak doen we dit tweejaarlijks op basis van twee componenten: een basisbedrag gebaseerd op het aantal bewoners per wijk en een bedrag gekoppeld aan de dashboardscore voor de leefbaarheid, sociale cohesie en het aantal huishoudens tot 120% van het minimumloon per wijk ten opzichte van de scores voor Arnhem als geheel.
15 Onze organisatie is sterk en financieel gezond 3.1 De bedrijfsvoering stelt bestuur en organisatie meer in staat (bij) te sturen en te controleren 3.1.1 We investeren in de doorontwikkeling van producten in de P&C-cyclus We zorgen ervoor dat in de Begroting 2026 alle programma’s dezelfde ‘look & feel’ hebben als de vier doorontwikkelde programma’s uit de Begroting 2025. We zorgen voor zo min mogelijk verschillen tussen de programma’s in de mate van herziening van doelen/inspanningen, koppeling van doelen aan budgetten en bijbehorende toelichtingen. In Turap-2 2026 en de Jaarstukken 2026 worden alle programma’s volgens het nieuwe model verantwoord. In de voorbereidingen richting de nieuwe raad onderzoeken we of aanpassingen in het aantal of andere indelingen van programma’s wenselijk zijn. We werken aan mogelijke verbeteringen in de systematiek van visies, beleidsnota’s en uitvoeringsplannen en de verbinding met de P&C-cyclus. We onderzoeken de mogelijke verbeteringen van de website financiën.arnhem.nl. 3.1.2 We werken aan de informatieveiligheid en privacy We investeren in informatieveiligheid en privacy om te voldoen aan Baseline informatieveiligheid overheid (BIO). We zorgen ervoor dat we de gegevens van onze inwoners en bedrijven verwerken in lijn met de wet en beschermen op een minimaal basisniveau zoals dat door de BIO wordt voorgeschreven.
We wapenen ons tegen toenemende dreigingen van buitenaf en vergroten onze cyberweerbaarheid. 3.1.3 We toetsen periodiek onze ambities aan onze uitvoeringscapaciteit We zorgen voor een scherpere organisatiebrede programmering van projecten, zodat er minder overlap en frictie ontstaat en we schaarse capaciteit organisatiebreed inplannen. We zorgen voor een ambtelijk-bestuurlijke afstemming van onze grootste opgaven en vertalen dit naar gevolgen voor de uitvoeringscapaciteit en maken hierin gezamenlijk afwegingen en keuzes om de ambities en de uitvoeringscapaciteit te matchen in tijd en kwaliteit.
3.1.4 We verminderen inhuur tot We streven naar efficiënte inzet van middelen het landelijk gemiddelde | en beheersing van loonkosten. Naar aanleiding van de aangenomen motie 24M83 is een plan van aanpak opgesteld dat erop is gericht om de externe inhuur te verminderen, met als doel om uiterlijk in 2026 het landelijk gemiddelde van 17,9% van de totale loonsom te bereiken. Hiervoor is er is een set met uitgangspunten en procesafspraken opgesteld. Vervolgens hebben we de ambitie om de inhuur te beperken tot een haalbaar lager gemiddelde dan het landelijke. In 2025 is gestart met de uitvoering van het plan van aanpak om de externe inhuur te beperken, dit naar aanleiding van de aangenomen motie 24M83. Daarbij wordt ingezet op het versterken van de sturing op capaciteitsvragen en het bewuster afwegen van alternatieven voor inhuur. Deze beweging vindt plaats in een context van een krappe arbeidsmarkt en een blijvend spanningsveld tussen ambities en beschikbare capaciteit. Tegelijkertijd is zichtbaar dat de verhouding tussen externe inhuur en de totale loonsom zich in 2025 gunstig heeft ontwikkeld (zie jaarstukken 2025, opgenomen tabel in de paragraaf bedrijfsvoering). Deze ontwikkeling past bij de ingezette sturing via onder andere de matchingstafel en het hanteren van voorkeursroutes bij capaciteitsvraagstukken.
Dit vindt plaats binnen een bredere context van gemeentelijke opgaven, waaronder de majeure opgaven die vragen om specifieke en schaarse expertise en daarmee ook een beroep doen op externe inzet. De ervaringen uit 2025 en begin 2026 vormen een belangrijke basis voor het verder uitvoeren en waar nodig bijstellen van het plan van aanpak in de komende jaren om te kunnen voldoen aan de gestelde norm. Financiële afwijkingen In onderstaande tabel worden de afwijkingen tussen de begroting en Turap 2 toegelicht. Begroting | Prognose | Afwijking Stand Juli | Turap 2 | Turap 2 2026 Bedragen x € 1.000 Middelen Lasten | -178.729 | -179.045 | -316 Baten | 751.670 | 757.656 | 5.986 Saldo lasten en baten | 572.941 | 578.611 | 5.670 Toevoegingen aan reserves | -8.271 | -9.318 | -1.047 Onttrekkingen aan reserves | 12.374 | 12.374 | 0 Saldo toevoegingen en onttrekkingen | 4.103 | 3.056 | -1.047 Prognose resultaat | 577.044 | 581.667 | 4.623 Begroting | Prognose | Afwijking Stand Juli | Turap 2 | Turap 2 2026 Bedragen x € 1.000 Middelen 1.1 | Transparant bestuur | -5.428 | -5.546 | -118 1.2 | Grotere rol in externe netwerken | -1.887 | -1.887 | 0 2.1 | Verbetering dienstverlening | -5.848 | -6.597 | -749 2.2 | Versterken burgerparticipatie | -76 | -76 | 0 2.3 | Inwoners vaker betrekken | 0 | 0 | 0 2.4 | Democratische betrokkenheid | -513 | -513 | 0 2.5 | We benutten de krachten in de wijken |
-6.847 | -6.847 | 0 3.1 | In staat tot bijsturen en controle | -90.482 | -92.406 | -1.924 9.8 | Doeloverstijgend | 0 | 0 | 0 9.9 | Overige | 688.123 | 695.537 | 7.414 Prognose resultaat | 577.042 | 581.665 | 4.623 16 17 Portefeuilleonderdeel Doel Totale V/N Toelichting I/S AR/ afwijking BR (x €1.000) Lasten -316 N Financiën 9.9 1.047 V Instellen reserve SaaS (Software as a Service) I BR Financiën 9.9 900 V Opbrengsten OZB S AR Bedrijfsvoering en PenO 3.1 418 V Programma verduurzaming gemeentelijk vastgoed I AR Financiën 9.9 128 V MIP Actualisatie S AR Raad 1.1 -38 N Gemeentefonds meicirculaire - DU Ondersteuning lok pol partijen I AR College 1.1 -80 N Zevende wethouder S AR Publieke dienstverlening 2.1 -189 N Gemeentefonds meicirculaire - DU BRP I AR Financiën 3.1 -290 N Overhead I AR Publieke dienstverlening 2.1 -560 N Burgerzaken I AR Financiën 3.1 -1.652 N Actualisatie nominaal S AR Baten 5.986 V Financiën 9.9 6.171 V Gemeentefonds meicirculaire - Algemene Uitkering S AR Financiën 9.9 215 V Opbrengsten OZB S AR Bedrijfsvoering en PenO 3.1 -400 N Dividend BNG Bank (verbonden partij) I AR Toevoegingen aan reserves -1.047 N Financiën 9.9 -1.047 N Instellen reserve SaaS I BR Onttrekkingen aan reserves 0 Instellen reserve SaaS (Software as a Service) Met de invlechting van De Connectie in de gemeente Arnhem gaat ook de door De Connectie gevormde bestemmingsreserve SaaS (Software
as a Service) over. In de reserve zat per 31-12-2025 een bedrag van ruim €1 miljoen. Om het bedrag beschikbaar te houden voor het doel waarvoor de reserve is gevormd wordt voorgesteld om binnen de gemeente Arnhem een nieuwe reserve voor hetzelfde bedrag te vormen. Het doel van de reserve is als volgt: Steeds meer software wordt in gebruik genomen in de vorm van een SAAS-oplossing. Deze reserve wordt gevormd voor o.a. de implementatiekosten die bij een SAAS - oplossing niet meer geactiveerd kunnen worden. De bestemmingsreserve wordt gevoed door het resterende deel van het vrijvallende kapitaalslastenbudget. Dit gebeurt op het moment dat een applicatie in eigendom wordt vervangen voor een SAAS-oplossing. Opbrengsten OZB De opbrengsten uit OZB vallen naar verwachting € 1,1 miljoen hoger uit dan begroot. Dit is het gesaldeerde effect van de volgende ontwikkelingen: Belastingcapaciteit In de raadsbrief 'Ontwikkelingen gemeentelijke belastingen' is de raad geïnformeerd over een verwachte hogere belastingcapaciteit (totale WOZ-waarde) dan waar bij de tariefberekening rekening mee is gehouden. Er was toen echter nog een mate van onzekerheid. Inmiddels is helder dat de belastingcapaciteit van niet -woningen nog iets hoger is dan de verwachting was op het moment van de raadsbrief.
In tegenstelling tot wat in de raadsbrief is gemeld, valt de belastingcapaciteit bij woningen juist lager uit dan waar bij de tariefberekening rekening mee is gehouden. Het e ffect van de hogere belastingcapaciteit bij niet -woningen is groter dan het effect van de lagere belastingcapaciteit bij woningen, waardoor per saldo een voordeel van € 215.000 ontstaat. De verlaging van de belastingcapaciteit bij woningen is voor een bela ngrijk deel te verklaren doordat de toename van het aantal woningen achterblijft bij wat werd verwacht (zie voor een toelichting bij Areaalontwikkeling). 18 Areaalontwikkeling De opbrengsten OZB worden geraamd op het aantal woningen inclusief de groei die hierin verwacht wordt, de zogenaamde areaalontwikkeling. Jaarlijks wordt beoordeeld of de voor areaalontwikkeling begrote opbrengsten naar boven of beneden bijgesteld moeten worden. De areaalontwikkeling in 2025 en 2026 is lager dan waar eerder van is uitgegaan. De geraamde opbrengsten OZB worden daarom vanaf 2026 structureel met € 300.000 naar beneden bijgesteld (onderdeel van de € 215.000 genoemd bij Belastingcapaciteit). Verminderingen WOZ-bezwaren In de OZB-begroting is rekening gehouden met € 1,25 miljoen aan lasten voor verminderingen naar aanleiding van bezwaar tegen de WOZ -waarde.
Voor 2026 is de verwachting dat € 350.000 aan verminderingen wordt gerealiseerd, waardoor een voordelig effect van € 900.000 ontstaat op de (netto) opbrengsten OZB. Na een piek in het aantal bezwaren in 2023 ligt het aantal bezwaren nu weer op het niveau van voor 2023. De daling in het aantal bezwaren is landelijk zichtbaar. Volgens de Waarderingskamer hangt deze ontwikkeling mede samen met de afname van activiteiten van commerciële bureaus die op basis van no cure no pay bezwaar maakten tegen WOZ-waarden. Daarnaast lukt het gemeenten steeds beter om vragen over de hoogte van de WOZ-waarde van inwoners via meer informeel en persoonlijk contact op te lossen. Een formeel bezwaar is dan niet meer nodig. Het aantal bezwaren is overigens niet altijd maatgevend voor het bedrag aan verminderingen. Van invloed is bijvoorbeeld ook de verdeling tussen bezwaren voor woningen en voor niet -woningen, het percentage bezwaren dat gegrond wordt verklaard en het bedrag aan WOZ-waarde dat verminderd wordt. Programma Verduurzaming gemeentelijk vastgoed De uitvoering van het programma verduurzaming gemeentelijk vastgoed is in volle gang en recentelijk is de uitvoeringsplanning geactualiseerd. Daarin is de piek van werkzaamheden voor projecten deels naar 2027 verschoven. Hierop passen we de planning van de investeringen in het MIP aan, maar ook de exploitatiemiddelen moeten daarin meelopen.
Dit betekent dat een deel van de exploitatiemiddelen moet doorschuiven naar 2027. Dit gaat om een bedrag van totaal € 418.000. MIP Actualisatie Het Meerjareninvesteringsplan (MIP) is geactualiseerd. Hierbij is gekeken naar de planning van de verschillende investeringen. Doordat diverse investeringsprojecten vanaf 2026 worden getemporiseerd, leidt de actualisatie van het MIP tot een vrijval voor de algemene middelen van € 0,1 miljoen in 2026. Gemeentefonds meicirculaire - DU Ondersteuning lokale politieke partijen Op de huidige begroting van het ministerie van BZK is € 8,2 miljoen in 2026 beschikbaar voor de subsidiëring van decentrale politieke partijen. Dit is onderdeel van het wetsvoorstel Wet op de politieke partijen (Wpp). Omdat deze wet nog niet in werking is getreden, ontbreekt momenteel de vereiste wettelijke grondslag om deze middelen uit te keren. Er is op rijksniveau een amendement ingediend aangaande ondersteuning lokale politieke partijen. Dit amendement betreft een incidentele overboeking van de begroti ng van BZK naar het gemeentefonds van € 5,5 miljoen in 2026. Met verstrekking van deze middelen aan gemeenten middels een decentralisatie-uitkering, worden gemeenten in de gelegenheid gesteld om politieke partijen die een zetel hebben in de gemeenteraad te ondersteunen. Arnhem krijgt hiervoor in 2026 € 38.298.
De baten zijn verwerkt in het voordeel op het gemeentefonds op S00. Zevende wethouder In de afgelopen bestuursperiode is gewerkt met zeven wethouders. De kosten hiervoor zijn incidenteel in de begroting opgenomen. Aangezien ook in de nieuwe bestuursperiode met zeven wethouders gewerkt gaat worden, wordt de begroting daartoe verhoogd met € 80.000 in 2026 (voor de resterende helft van het jaar). Dit bedrag heeft enkel betrekking op de verhoging van het loonbudget van het college van burgemeester en wethouders. Gemeentefonds meicirculaire - DU BRP Enkele gemeenten ontvangen een bijdrage in verband met het inrichten en in stand houden van de BRP-straat. De bijdrage voor Arnhem wordt in 2026 met € 188.000 verhoogd. Deze hogere bijdrage is ontstaan omdat gemeenten nu zelf zorg dienen te dragen voor de tolken. Dat betekent dan ook dat tegenover deze bijdrage ook € 188.000 meer lasten ontstaan, wat nadelig is. De baten zijn verwerkt in het voordeel op het gemeentefonds op S00. Overhead 19 Op de onderdelen Burgerzaken adresonderzoeken (op programma S00), DU Problematische schulden (op programma S06) en Intensivering op afval (op programma (S12), is een afwijking gemeld. Deze afwijkingen bestaan ook gedeeltelijk uit overheadkosten. Deze kost en worden verantwoord op programma S00 en daarom is het gedeelte overhead op dit programma zichtbaar.
Zie voor inhoudelijke toelichting de toelichting op de afwijkingen in de bovengenoemde programma’s. Burgerzaken Burgerzaken maakt onderdeel uit van de publieke dienstverlening van de gemeente Arnhem. Door maatschappelijke ontwikkelingen, zoals woningnood, complexere woningsituaties en een groeiende aantal inwoners zonder vast adres, stijgt het aantal aanvragen en on derzoeken. Met name het aantal adresonderzoeken neemt fors toe en is bovendien complexer en tijdrovender geworden. Landelijke regelgeving, waaronder de verplichting deze onderzoeken volledig uit te voeren, versterkt dit. Deze inzet is vooral van manuele aa rd, echter de vertraging op digitalisering en ICT professionalisering voor geheel Burgerzaken versterkt dit karakter voor dit jaar. Dit leidt in 2026 tot een financieel nadeel van € 560.000. Actualisatie nominaal Medio april 2025 is de nieuwe Cao-gemeenten ingegaan. Gelet op het tijdstip van totstandkoming van dit akkoord is bij het opstellen van de begroting 2026 -2029 van De Connectie nog geen rekening gehouden met de effecten van deze Cao. Verwerking van deze effecten zorgt voor een nadeel binnen de begroting in 2026 van € 1,6 miljoen. Met ingang van 1 januari 2026 maakt De Connectie onderdeel uit van de gemeente Arnhem en wordt bij de verwerking van de nieuwe Cao meegenomen in de Arnhemse systematiek.
Gemeentefonds meicirculaire - Algemene uitkering In de meicirculaire zijn de afspraken uit de Voorjaarsnota van het Rijk verwerkt. Dat betekent een actualisatie van het accres voor loon - en prijsontwikkelingen op basis van de macro -economische cijfers van het Centraal Economisch Plan (CEP) 2025. Samen me t actualisatie van de maatstaven en de uitkeringsbasis leidt dit tot een voordeel van circa € 0,5 miljoen. Het BTW-Compensatiefonds (BCF) heeft een plafond. Eerder werd de ruimte onder het plafond voor 2025 voor de gemeenten geraamd op € 428 miljoen. Bij de definitieve afrekening blijkt deze ruimte te zijn afgenomen met € 213 miljoen. Voor Arnhem betekent dit een nadeel in 2026 van € 2,4 miljoen. Daarnaast ontstaat vanaf 2026 een structureel voordeel van circa € 3 miljoen als gevolg van indexatie van de integratie-uitkeringen beschermd wonen en participatie. Tot slot zijn er in 2026 voor circa € 4,9 miljoen nieuwe decentralisatie-uitkeringen (DU's) en taakmutaties toegekend (of zijn bestaande DU's aangepast). Deze leiden op andere programma's tot extra lasten en worden daar inhoudelijk toegelicht. Dividend BNG Bank (verbonden partij) De dividenduitkering door de BNG Bank is lager dan begroot uitgevallen. Dit is veroorzaakt door een daling van de nettowinst bij de BNG. De verwachting is dat de daling incidenteel is.
Deze is voornamelijk het gevolg van een reorganisatie waardoor de BNG eenmalig extra kosten heeft moeten maken. 20 Veiligheid Voortgang doelen en inspanningen Arnhem veiliger door minder misdaad en overlast Wat willen we bereiken? Wat gaan we daarvoor doen? Waar staan we nu? Doel Inspanning Inh Fin Plan Ris 1.1 Meer bewoners ervaren dat hun wijk veilig en leefbaar is 1.1.1 We verminderen significante overlast en verhogen het veiligheidsgevoel van Arnhemmers ten aanzien van hun eigen wijk • We werken samen met onze wijkveiligheidspartners aan de (ervaren) veiligheid en leefbaarheid in de wijken. We doen dit onder andere op hotspots die dynamisch van aard zijn en een aantal winkelcentra. • We organiseren regelmatig een schouw waarbij we met bewoners en ondernemers plekken identificeren die aandacht vragen op het gebied van schoon, heel en veilig. • In alle wijken wordt geïnvesteerd in plekken die het veiligheidsgevoel aantasten. • We letten op het veiligheidsgevoel van meisjes en vrouwen in de wijken waar dit een veelvoorkomend probleem is. We hebben in het bijzonder aandacht voor seksuele straatintimidatie. • We anticiperen op verwachte en terugkerende overlast. Zo werken we aan de veiligheid in de parken in de zomer, rondom de kermissen en oud en nieuw.
1.1.2 We verminderen criminele overlast • We zorgen voor een netwerk in iedere wijk, waarbij we snel detecteren door openbare data en signalen van professionals. • We bespreken de kwaliteit en kwantiteit van de inzet met onze partners. • Bij ernstige incidenten, zoals explosies, autobranden en intimidatie, zorgen we dat het netwerk in actie komt en dat we snel en zichtbaar reageren. Hierbij laten we zien wat we doen voor bewoners en ondernemers, zodat deze voelen dat we naast hen staan. 1.1.3 We verminderen jeugdoverlast en – criminaliteit • Eenvoudige jeugdproblematiek pakken we op in de wijk. • Wanneer er sprake is van een groep volgt een groepsaanpak, waarbij de harde kern en de meelopers een op maat gemaakte aanpak krijgen. • We zien dat jeugd zich vaak beweegt door de stad. Bij een fluïde jeugdgroep: hanteren we een stadsbrede aanpak, volgen onze jongerenpartijen de jongeren over de wijkgrenzen heen, zoeken we samenwerking met omliggende gemeenten.
21 1.1.4 We verminderen overlastgevend gedrag in de openbare ruimte • We zorgen voor meer ogen en oren op straat en reiken gebiedsontzeggingen uit aan personen die te veel overlastgevend en/of strafbaar gedrag vertonen. • We zien dat vooral in het Centrum inspanningen nodig zijn. Als de problematiek zicht verplaatst reageren we hierop. 1.1.5 We sluiten gevaarlijke en overlast gevende panden Voor alle overlast gevende en gevaarlijke panden maken we een aanpak. We dringen de overlast vanuit panden terug met het integrale Interventieteam Panden. Iedere zes weken vindt een integrale controle plaats van alle overlast gevende panden in de wijken. Naar aanleiding hiervan zorgen we dat overlast en gevaarzetting afneemt, door met de partners te zorgen voor maatregelen tegen panden waar inderdaad sprake is van misstanden, zoals overbewoning, illegale uitbouw, onveilige elektra, illegale huisvesting of woonoverlast. 1.1.6 We zorgen voor voldoende handhavers op straat We zorgen voor 30-35 handhavers op straat, die een significant deel van hun tijd zichtbaar handhavend en aanspreekbaar zijn op de plekken waar dat het hardst nodig is.
Tevens zorgen we ervoor dat een deel van de handhavers zich specialiseert op ondermijningstaken, waardoor handhaving deel kan nemen aan alle integrale controles. Door goede arbeidsvoorwaarden en contacten met opleidingscentra blijven we aantrekkelijk voor (aspirant)handhavers. 1.2 Terugdringen van overlast en onveiligheid 1.2.1 We voorkomen en bestrijden onveilige situaties en overlast door een persoonsgerichte aanpak In iedere wijk is een persoonsgerichte aanpak actief die zich richt op de aanpak van overlast door personen die zorg nodig hebben. Door lokale zorg-, welzijns- en veiligheidspartijen nog beter te verbinden, zorgen we ervoor dat we meer en tijdiger personen die significant overlast in een wijk veroorzaken in beeld hebben en zorgen we voor een persoonsgerichte aanpak (PGA). 1.2.2 We verbeteren de aanpak van ernstige problematiek in het Zorg- en Veiligheidshuis Bij complexe problematiek zorgen we voor een goede overdracht aan het Zorg- en Veiligheidshuis, en zetten we ons in om de casus sneller en beter af te doen. Daarbij wordt zowel repressief als hulpverlenend maximaal ingezet. We zorgen voor een triagepunt tussen de bovengenoemde PGA in de wijken en het regionale niveau van het ZVH.
1.2.3 We zorgen voor opvang van personen met wie het toch mis gaat Als het mis gaat en een persoon zorgt voor overlast en onveiligheid op straat, dan heeft de politie tot taak de onveiligheid te beëindigen. We zorgen voor een samenwerking tussen veiligheidspartners en zorgpartners waardoor personen die op straat overlast veroorzaken sneller worden overgedragen en de zorg krijgen die ze nodig hebben. Tot op heden is het niet gelukt met de zorg- en veiligheidspartners verbetering aan te brengen. Op dit moment wordt een operationele oplossing voorbereid. 1.2.4 We behandelen de binnenkomende meldingen woonoverlast snel en adequaat Wij spannen ons in om alle gevallen van significante woonoverlast aan te pakken en de woonoverlast duurzaam te beëindigen. Waar dat nodig is verbinden we direct de structurele hulp aan en zorg voor de mensen die deze overlast veroorzaken.
22 1.2.5 We begeleiden jongeren in en uit detentie We zetten een re-integratie officier Jeugd (RIO) voor iedere Arnhemse jeugdige die in detentie komt. De RIO spant zich in om samen met de jeugdreclassering degene die een zo groot mogelijk deel van de jeugdigen bij zijn/haar re-integratie in de maatschappij te begeleiden in onder andere het vinden van woonruimte, een baan en hulp bij financiële zaken. 1.3 Verminderen van ondermijnende criminaliteit en digitale criminaliteit 1.3.1 We wapenen ons tegen ondermijnende invloed We maken de medewerkers die met de ondermijning te maken kunnen krijgen en de bestuurders bewust van ondermijnende criminaliteit. We zorgen voor voorlichting en opleidingen over ondermijning en over integer handelen van de medewerkers zelf. Zo willen we dat sneller en meer signalen van ondermijning worden herkend en gemeld, zodat die kunnen worden voorzien van een aanpak. 1.3.2 We maken burgers bewust We zorgen dat we met voorlichting en campagne meer inwoners en professionals bereiken en hen aanzetten tot meldingen inzake ondermijnende en digitale criminaliteit. Daarnaast blijven we investeren in meldingsbereidheid: goede tips van burgers maken dat we de criminelen daadwerkelijk kunnen aanpakken. Ook van hen willen we meer signalen van ondermijning en digitale criminaliteit herkennen en voorzien van een aanpak.
1.3.3 We pakken drugslocaties aan We zorgen voor een aanpak van iedere drugslocatie die bij ons bekend is. Risicolocaties voor drugs brengen we in beeld en controleren we in een zo vroeg mogelijk stadium. We houden wijkgerichte acties, zowel preventief als repressief en we krijgen zicht op de hoofdrolspelers in de Arnhemse drugswereld. We pakken samen met de politie met acties de straathandel aan. Met het experiment gesloten coffeeshopketen pakken we de illegale uitwassen aan; door monitoring meten we zorgvuldig of de doelen van het experiment worden gehaald. 1.3.4 We pakken mensenhandel aan Door inzet van ons netwerk zorgen we voor meer signalen inzake mensenhandel, die we met de partners aanpakken. Dit netwerk is door voorlichting en training geschoold in het herkennen van signalen van uitbuiting. We zetten in op controles van kwetsbare branches als uitzendbureaus, vergunningsplichtige horeca- en seksinrichtingen. Ook de onvergunde seksinrichtingen komen aan bod. We willen meer signalen ontvangen en kunnen voorzien van een aanpak. In die aanpak richten we ons op alle pijlers: voorkomen, signaleren, bestrijden en beschermen. 1.3.5 We pakken witwassen aan We zorgen voor bibob-toetsing en controles voor iedere ondernemer in kwetsbare branches, zodat criminelen worden geweerd. We intensiveren de inzet van de wet Bibob en breiden de toepassing ervan naar meer branches uit.
Opkopers worden verplicht een doorlopend en gewaarmerkt inkoopregister bij te houden. Met het regisseren van steeds meer integrale controles krijgen we meer zicht op kwetsbare mensen en bedrijven. Met het Arnhemse interventieteam gaan we het toezicht en de controles op bedrijventerreinen, horeca en andere gebieden intensiveren. Daarbij hoort ook dat we de voorbereidingen daarvoor verbeteren. Dat doen we onder andere door te bouwen aan een goede informatiepositie.
23 1.3.6 We lichten kwetsbare personen voor We willen slachtofferschap van online criminaliteit terugbrengen. Daarom zetten we in op de kwetsbare inwoners van onze stad. We zetten onze activiteiten gericht op kinderen en jongeren onverminderd voort: met Joinhackshield en het Youth Cyber Team (tenminste trajecten t.a.v. tien Arnhemse klassen) blijven we een vuist maken. Verder organiseren we samen met de politie in de wijken voorlichting aan (met name) de oudere inwoners van de stad en zullen we voorlichting aan ondernemers organiseren over de gevaren van cybercrime. Met de extra investering van de raad breiden we onze activiteiten zowel kwalitatief als kwantitatief fors uit. 1.3.7 We bouwen een sterk netwerk tegen cybercriminaliteit We zorgen voor een netwerk inzake cybercriminaliteit dat twee keer per jaar bijeenkomt en de te leren lessen verspreidt. Wij bouwen het netwerk uit met meer partners en zorgen voor een aantal bijeenkomsten. De gemeente blijft aangesloten bij de City Deal Cybercrime van het CCV en JenV. Doel van dit consortium is om expertise uit te wisselen, gezamenlijk interventies te ontwikkelen en het effect van deze interventies te meten. 1.4 Een veiliger openbare ruimte voor iedereen (incl.
bijdrage Veiligheidsregio) 1.4.1 We zorgen voor veilige demonstraties, manifestaties en evenementen We bereiden alle demonstraties, manifestaties en evenementen goed voor, zodat het risico op incidenten minimaal is. We versterken het netwerk van partijen die hun steentje bijdragen aan het veilig verloop van demonstraties, manifestaties en evenementen. We zorgen voor ruimte binnen de grenzen van de democratische rechtsstaat om onderling van mening te verschillen of onvrede kenbaar te maken. We zorgen ervoor dat we beter, sneller en zorgvuldiger relevante signalen over geweldsdreiging zien. Ook zorgen we dat we flexibel kunnen inspelen op onvoorziene ontwikkelingen, met partners binnen en buiten de veiligheidsketen. Het onze ambitie om in de toekomst meer en meer de verantwoordelijkheid voor veilige evenementen te delen met de organisatoren waar dit kan. We voeren stadsbrede regie op de veiligheid op Koningsdag en Airborne herdenking. We bezien de plaatsing van camera’s periodiek en meten het effect en de toegevoegde waarde. Naast politie en handhaving blijven we sfeerteams van Stichting Veilige Steden op de Korenmarkt mogelijk maken via een subsidie aan de BIZ Korenkwartier. De sfeerteams is een (gedeelde) verantwoordelijkheid met de ondernemers in het gebied.
Onder onze regie worden alle relschoppers gericht aangepakt (bijvoorbeeld middels een PGA) en volgt bestraffing op wanordelijkheden in en rondom de stadions (bijvoorbeeld door het generiek weren van supporters die zich hebben misdragen). 1.4.2 We investeren in brandweer, crisisbeheersing en publieke gezondheidszorg We behouden onze bijdrage aan de kerntaken van de regionale brandweer, crisisbeheersing en publieke gezondheidszorg. Deze investeringen zijn noodzakelijk om ook in tijden van crisis goed voor onze inwoners te kunnen zorgen en in voorkomende situaties zelfs levensreddend te kunnen zijn. We spannen ons in om met de partners ieder incident snel, efficiënt en zorgvuldig te behandelen. Over de uitdaging van de opgave weerbare samenleving/maatschappij zal dit jaar (oktober 2026) helderheid komen wat dit financieel en organisatorisch zal betekenen voor de gemeente Arnhem.